20231219 Concept Verslag raadsvergadering

van zonnepanelen of zonnedakpannen. De wethouder was destijds nog wat in verwarring welk abonnement het precies was en misschien dat het daar ook wat is misgegaan. Want ja, hij gaf toen wel aan dat er regelmatig mailtjes van bewoners uit de binnenstad binnenkwamen met vragen. Nou, zorg dan ook dat zij eenvoudiger inzicht kunnen krijgen, maar beter laat dan nooit, want de mogelijkheden zijn groter. Denk aan zonnedakpannen, waar ook het college onlangs achter is gekomen in de Lingehaven, zonnepanelen verzonken in de lijn van het dak en zonnepanelen in de kleur van het dak, Ik ga u al die opties besparen, maar het zijn er veel en dat willen de mensen gewoon graag weten. Dus wat zouden we kunnen doen? Nou, daarvoor hebben we een motie opgesteld samen met de collega’s van Stadsbelang, Gorcum Actief, ChristenUnie/SGP en SP en die dienen we graag in. Dus zorg dat de inwoners zo gemakkelijk mogelijk een aanvrage kunnen doen, werk dit inzicht uit met een dakenkaart, en dan bedoel ik niet wat er nu al is, want dat is echt een half inzicht wat daar staat, maar echt een kaart die gericht is op mogelijkheden, in begrijpelijke taal met duidelijke voorbeelden ter illustratie zou ik zeggen, en pak het zo spoedig mogelijk op, bij voorkeur voor het volgende winterseizoen, want alleen op die manier houden we het oog voor onze doelstellingen en inwoners.

Motie M04: Dakenkaart Gorinchem Wij vragen het college om: - een digitale dakenkaart uit te werken waarop iedereen kan zien welke mogelijkheden er zijn voor het plaatsen van zonnepanelen en/of zonnedakpannen op de daken in Gorinchem, met bijzondere aandacht voor onze binnenstad. - dit in 2024 verder uit te werken en uiterlijk in het derde kwartaal van 2024. Johan Klein (Stadsbelang) Maarten de Pagter (CU-SGP) Everdien Hamann (Gorcum Actief) Ariën van Houwelingen (SP)

De voorzitter: Dank u wel. De heer Klein, Stadsbelang. De heer Klein: Bedankt, voorzitter. Eigenlijk wil ik het gewoon heel simpel en heel kort houden. Wij dienen beide moties mede in, om de simpele reden dat er nu gewoon onduidelijkheid is, of dat er helemaal geen kaders zijn voor iets. In dat licht denken wij in ieder geval dat het gewoon een goed idee is om kaders te gaan stellen. De heer Van Santen gaf net al een heel reeks aan mogelijke kaders, dus laten we in ieder geval kijken wat er mogelijk is en dan komen we weer een stap verder. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer Tekir, D66. De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. Wij dienen de motie van de Partij van de Arbeid mede in om een zonnepark mogelijk te maken, of in ieder geval kaders daartoe te stellen. Die conclusie hebben we vrij snel kunnen trekken, want de voorbereiding van het vorige agendapunt, die verkenning op Noord, bracht ons op heel veel sporen, waaronder dat bijvoorbeeld als je naar Noord kijkt, het gebied rondom het bedrijventerrein in een straal van 500 m niet benut mag worden voor welke vorm van bouwwerken dan ook, in ieder geval niet voor wonen, dus daar zullen we op een creatieve manier op zoek moeten naar dit soort ideeën, en een zonnepark zou dan heel goed kunnen. We hebben ook gasten gehad hiervoor in de fractie met initiatieven die lopen. Nou, dat zou een hele mooie

L - 40

bijdrage kunnen zijn voor ons RES-bod, zeker, en dat zeg ik er ook maar bij, als het ook in combinatie ingezet kan worden met wind, dus zon én wind, in de verkenning die nu loopt. Dus wij zien eigenlijk alleen maar kansen om dat te mogelijk. De digitale dakenkaart klinkt ook heel sympathiek. Ik ben wel benieuwd, en dat hoor ik graag van het college, of op het moment dat we zoiets hebben en inwoners kijken dan op hun eigen dak en zien dan een bepaalde opstelling, dat geeft sowieso een bepaalde verwachting, maar kan men daar ook rechten aan ontlenen, dat dat dan dus mogelijk is op het dak? Want ik begrijp uit de signalen die wij met name uit de binnenstad krijgen, dat het helaas nog vrij ingewikkeld is om zonnepanelen op daken te plaatsen. Dus als we daar stappen in zetten en dingen digitaal visualiseren, dan moet het ook echt wel mogelijk zijn. We moeten mensen geen worst voorhouden. Hoe ziet het college dat? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Democraten Gorinchem, de heer Van Willigen. De heer Van Willigen: Dank, voorzitter. Ik had eerder de microfoon al open om de heer Van Santen een vraag te stellen, maar ik kan die net zo goed in mijn betoog meenemen, omdat we dan mogelijk ook een reflectie vanuit het college kunnen krijgen. Wij vragen ons met enige zorg af wat de heer Van Santen met deze motie bedoelt.

Gaan we nu allerlei verschillende soorten daken in beeld brengen, of gaan we de binnenstad een luchtfoto geven met alle daken erin en gaan we daar dan uitleggen wat wel en niet mogelijk is? De motie is wat dat betreft voor mij onduidelijk, dus misschien kan daar nog een reactie op komen. Ik heb het idee dat hij dat nu gaat doen. De heer Van Santen: Ik wil het wel proberen, voorzitter. De voorzitter: Ga uw gang. De heer Van Santen: Het is eigenlijk een combinatie van wat u zegt. Het amendementVan Luijk ging over platte daken en hellende daken, over de strekking: wat mag wel binnen de kaders van de welstandsnorm in de binnenstad als voorbeeld – want de binnenstad heeft afwijkende regels. Als je dan kijkt hoe andere gemeenten dat hebben opgepakt: die hebben een digitale dakenkaart uitgewerkt. Nou, dat is stap één, en stap twee is: omdat Gorinchem in heel veel regels afwijkt van die norm, zeg maar, wij mogen dus wel heel veel dingen eigenlijk in de binnenstad, en veel mensen weten dat niet, kun je dat dan inderdaad beter in kaart brengen voor de mensen, zodat ze daar meer zicht op hebben. Het is dus een beetje wat u zelf zegt. De heer Van Willigen: Dan ben ik benieuwd wat het college van de invulling daarvan gaat vinden, want ik maak me wel zorgen over de ambtelijke tijd die we daaraan gaan besteden, want dat is volgens mij een onuitputtelijk verhaal.

Maar goed, dat hoor ik dan dadelijk wel. En ik vroeg me af of u met uw motie niet een beetje vooruitloopt op het hele verhaal waar we het net over hebben gehad, want dit valt volgens mij uitzonderlijk goed in de gebiedspaspoorten dadelijk. Dus misschien loopt u op de troepen vooruit, maar dat zal het college dadelijk misschien ook wel beantwoorden. De heer Van Santen: Ik kan het ook wel beantwoorden voor u. We lopen eigenlijk achteruit op dit verhaal, want het amendement ligt al sinds 2018 in de la, zeg maar. Het is L - 41

aangenomen door de raad, maar eigenlijk is er sinds die tijd geen enkele uitwerking aan gegeven, vandaar ook even deze oproep. Nogmaals: het had eigenlijk in de RES ook op zijn plaats kunnen zijn, maar goed, Gorinchem ‘an sich’ is daar wel uniek in ten opzichte van Molenlanden, dat we een binnenstad hebben die daarin afwijkt van Molenlanden. De heer Van Willigen: Ik heb de motie van de heer Van Luijk even terug zitten zoeken, een gewaardeerd VVD-lid overigens destijds, en die maakt volgens mij deze motie overbodig, want hij staat er al, hij is er al. Dat hij dan opgefrist moet worden, zou een appel kunnen zijn, van: wilt u de motie-Van Luijk weer onder de aandacht brengen? De heer Van Santen: Voorzitter, de laatste keer, en dan hou ik er erover op. ‘Overbodig’ is eigenlijk verre van het woord dat ik zou willen geven aan deze motie. Als je het hebt over iets wat al eerder is aangenomen en nu in een andere vorm zou worden ingediend, zou ik zeggen: ja, overbodig Als het gaat om een bredere visie-omschrijving, dat je extra dingen wil toevoegen om dat te verduidelijken, of als iets nog geen bewijslast heeft, dat je zegt: het wordt ergens al aangetoond, behalve woorden, dat we er al mee bezig zijn, dan vind ik het overbodig, maar dat is hier niet het geval. Het is eigenlijk een uitwerking van het amendement dat al sinds 2018 beschikbaar is.

Er is lange tijd weinig mee gedaan, het lijkt nu weer redelijk een andere focus te krijgen met het verhaal over de zonneparken, dus het is eigenlijk niet overbodig, maar eerder broodnodig. Dat zou ik eraan willen toevoegen. De heer Van Willigen: We wachten de reactie dadelijk af. De motie ‘Zon bij wind’ is mede door ons ingediend. De tekst lijkt mij vrij duidelijk. Wij zijn al enige jaren in gesprek met een ondernemer en ook met andere ondernemers die hele mooie plannen hebben en eigenlijk constant het hoofd stoten, omdat er geen duidelijke toetsingskaders zijn. Met deze motie beogen we wat snelheid en wat spoed te krijgen om deze dingen te bekijken, met name ook omdat we het bij de RES, zoals meneer Oostrum ook al zei, vooral over wind, wind en wind hebben en het wordt ook tijd om dan ook nog de mogelijkheden van zon te beschouwen. De voorzitter: Dank u wel. De heer De Pagter, ChristenUnie/SGP. De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. De motie van de VVD dienen wij mede in en daar is al genoeg over gezegd. Over de motie wat betreft de zonneparken heb ik wel mijn vragen. Het klopt inderdaad dat er partijen zijn die initiatieven tonen en die ook al flink uitgewerkt hebben; die zien er ook goed uit. Ik vind het alleen een beetje lastig nu te zien ‘op de kortst mogelijke termijn’ en ‘onder voorwaarden’.

Natuurlijk moeten daarvoor voorwaarden gegeven worden, maar er staat ‘beperkt ruimte te bieden’ en daar maak ik mij dan wel zorgen over, dat we dan niet te snel gaan en een hek openzetten voor allerlei initiatieven die dan binnen onze gemeente ingewilligd zouden moeten worden omdat ze aan de beperkte voorwaarden voldoen, terwijl bij langer onderzoek misschien wel blijkt dat we extra voorwaarden gaan noteren. Dus ik vind hem daarin wat te voorbarig en ik ben benieuwd welke reactie de wethouder hierop geeft.

L - 42

De heer Oostrum: Maar u leest het woordje ‘beperkt’ op de verkeerde plek, want er staat niet ‘beperkte voorwaarden’, maar er staat ‘voorwaarden om het beperkt toe te staan’. En de bedoeling van dat toetsingskader is om alle initiatieven te kunnen toetsen. De heer De Pagter: Klopt, en ‘op de kortst mogelijk termijn’, maar dan denk ik van: ja, is dat reëel, als we nu ook al kijken naar de zonnedaken? De heer Oostrum: Daarop wachten we de reactie van de wethouder af. De voorzitter: Dan het CDA, de heer Van der Geest. De heer Van der Geest: Voorzitter. Met betrekking tot de motie ‘Zon bij wind’ van PvdA en andere zijn wij sterk geneigd om tegen te stemmen, niet alleen omdat dit het laatste punt is als we kijken naar de RES, dat we eerst kijken naar zon op dak, zon op bedrijven, en dan pas zon op land, maar ook omdat die past in de voorkeursvolgorde zon van het kabinet door EZK en BZK, die afgelopen zomer afgegeven is, waarin letterlijk staat dat het alleen mogelijk is om af te wijken van zon op daken en gevels en multifunctioneel gebruik op overige gronden, als het op deze terreinen redelijkerwijs niet mogelijk is, of dat de RES-opgave onder druk komt te staan. Dus wat mij betreft lijkt daarbij nu vol inzetten op een toetsingskader niet nuttig. Ik hoor graag of het college ons, in de termen van de heer Tekir, toch nog kan verleiden, maar dat dat lijkt vrij lastig.

En de dakenkaart: ja, volgens mij is de motie van de VVD en de rest van de coalitie overbodig, omdat die past binnen de RES-doelen en de eerdere doelen, maar misschien hebben we op dit vlak nog een extra zetje nodig, al zou dat eigenlijk wel zonde zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Houwelingen, SP. De heer Van Houwelingen: Dank u wel, voorzitter. Zo op het eind is er toch nog een vraag die bij mij opkomt. Laat ik allereerst over beide moties even zeggen dat kaders op velden of op daken gewoon nodig zijn om te weten wat kan en wat niet kan. Dan heb ik een vraag die aansluit op de motie over de zonnedakenkaart, of hoe u die ook noemt. Tussen 2018 en bijna 2024 zit best een behoorlijke tijd en in de tussentijd is ook energie veel meer gaan leven, zeker voor wat de binnenstad betreft, daar zit ook de erfgoedcommissie aan vast, vermoed ik. Dus mijn vraag aan de wethouder is: hoe vaak evalueert de erfgoedcommissie wat betreft de mogelijkheden in panelen, en of dit wel of niet ruimer kan? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamann, Gorcum Actief. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Even heel kort. Zon op dak bij bedrijventerreinen vind ik niet zo erg opschieten, maar misschien kan de wethouder daar wat meer over toelichten. En natuurlijk, we hebben de zonneladder: eerst op dak, dan dit, dan dat, en pas in de allerlaatste plaats op land.

We hebben net op de kaart bekeken hoe schaars de ruimte is en dan denk ik dat we daar voorzichtig mee moeten zijn. Criteria daarvoor zijn dus heel goed en daarmee kun je misschien ook voorkomen dat er een precedentwerking van uitgaat. Dus het is niet zo dat het overal zomaar kan in de L - 43

buitengebieden. Wij hechten er wel aan, altijd bij windturbines, als die daar komen, want we maken ons zorgen over de energievoorziening voor Groote Haar door de netcongestie die er is. Dus ik denk dat het voor het bedrijventerrein Groote Haar best een interessante optie zou kunnen zijn. Wij horen graag van de wethouder de reactie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Namens het college zal wethouder De Boer in eerste termijn het woord voeren. Wethouder De Boer: Dank u wel, voorzitter. We zullen in het college de beantwoording opdelen, want het gaat onder andere ook om daken in de binnenstad, hele oude daken en we hebben ook een wethouder erfgoed met wie samen wordt opgetrokken, specifiek waar het betreft verduurzaming in historisch erfgoed. Daarom zal de tweede motie door collega Dansen worden behandeld. Zon op land, en dan volgens mij specifiek op agrarische grond, is een instrument dat we in de energietransitie eigenlijk nog niet eerder hebben ingezet als gemeente. Voordat ik inga op de inhoud van de motie, wil ik wel het belang benadrukken van het draagvlak voor de energietransitie. We staan voor een enorme opgave met hele grote veranderingen in ons doen en laten, maar ook in ons landschap.

Bij de windverkenning zien we hoe broos dat draagvlak soms ook kan zijn en de klus die we hebben om onze inwoners het vertrouwen te geven dat we het goede doen en het goede zoeken voor de stad. Des te belangrijker is het om zorgvuldig nieuwe instrumenten tegen elkaar af te wegen. Zon op land is niet onomstreden en ligt in grote delen van Nederland ook maatschappelijk zeer gevoelig. Hoe dat precies in Gorinchem ligt, weten we niet, want dat hebben we onze inwoners eigenlijk nog niet gevraagd. De motie vraagt om een toetsingskader dat ruimte biedt aan zon op land en wat het college betreft gaat die net een klein stapje te snel. Ik hoor dat een deel van de raad openstaat voor dit instrument en ik zou eigenlijk willen voorstellen dat we hierover in het nieuwe jaar het goede gesprek met elkaar gaan voeren. Dan ga ik dat goed voor u voorbereiden met de voors en tegens, de ervaringen elders en ook hoe we onze inwoners zich hierover kunnen laten uitspreken. Want ik wil ook adviseren dit besluit niet te nemen zonder dat we daarover ook een vorm van participatie hebben gedaan, en dan nemen we u mee in de uitgangspunten die daarvoor gehanteerd kunnen worden.

Wellicht kunnen we in een wat verkortere vorm eenzelfde traject volgen als we bij de windverkenning hebben gedaan, en dan kunt u, alles overwegend wat we op papier hebben en alle input die we hebben gekregen, besluiten of u dit instrument zou willen toevoegen aan onze duurzaamheidsaanpak. We willen u echt de kans geven om een weloverwogen keuze te maken en daar willen we u graag bij helpen. Als u de motie aanneemt, zou het college dus willen voorstellen er op die manier mee aan de slag te gaan. De voorzitter: De heer Van Willigen. De heer Van Willigen: Kunt u voor mij ook duiden wat u dan bedoelt met participatie in deze context? Welke vorm van participatie hebt u dan voor ogen? Want u vindt het blijkbaar belangrijk om bij deze motie, die eigenlijk heel duidelijk is, toch te laten participeren. Door wie, met welk doel en op welk gebied?

L - 44

Wethouder De Boer: Niet zozeer participatie op een motie, want dat lijkt me wat complex worden. Volgens mij is het ook uw eigen regel dat bij het nemen van majeure beslissingen of het toevoegen van nieuwe instrumenten een vorm van participatie hoort te worden toegepast. Misschien is het ook wel onderdeel van het goede gesprek om van gedachten te wisselen over de manier waarop we dat willen vormgeven met elkaar. Dat kan kleinschalig op het moment dat je afwegingskaders maakt: dat je die ter inzage legt zodat mensen daarop kunnen reageren. Het zou kunnen zijn dat we het op een andere manier optuigen, zoals we dat bijvoorbeeld ook bij de windverkenning hebben gedaan, met een peiling of wat dan ook. Daar heb ik nu niet een pasklaar antwoord op, maar het lijkt me wel belangrijk bij een onderwerp dat niet geheel onomstreden is ook onze inwoners de kans te geven zich daarover uit te spreken. De heer Van Willigen: Maar die participatie is toch pas nodig op het moment dat we echt een gebied bepaald hebben waar we wat willen gaan bereiken? We hoeven toch niet aan de voorkant op het toetsingskader participatie te laten toepassen? Wethouder De Boer: Die keuze is uiteindelijk aan u. Omdat het een nieuw instrument is dat u inzet, zou ik u adviseren dat wel te doen, maar uiteindelijk is de keuze aan uzelf.

In debatten hier wordt vaak het belang van participatie benadrukt en om inwoners mee te nemen in de afwegingen die we maken. Het betreft een kleine motie in de rand van de vergadering, maar er is best een redelijk besluit mee gemoeid en ik denk dat het goed is met elkaar na te denken hoe we dat nou handen en voeten kunnen geven. Voorzitter, dit zou wat mij betreft de beantwoording zijn van de eerste motie. Voor de tweede motie geef ik graag het woord aan mijn collega. De voorzitter: Dank u wel. Dan vanuit het college wethouder Dansen. Wethouder mevrouw Dansen: Dank u wel, voorzitter. Het is inderdaad aan mij om deze te beantwoorden. Ten eerste hebben collega De Boer en ik samen opgetrokken in het ontwikkelen van beleid op dit gebied en ten tweede heeft het heel veel te maken met al het erfgoed in de binnenstad. Het eerste punt van de motie gaat over de digitale dakenkaart. De gemeente Gorinchem maakt al sinds een jaar gebruik van de dakenkaart Zonnedakje; dat ding heet echt zo. Eerder informeerden wij u als raad hierover in een RIB van 11 april 2023. Inwoners kunnen via het online-platform Zonnedakje nagaan of het dak van hun woning geschikt is voor zonnepanelen en die kaart is te vinden op de gemeentelijke website.

En alvast in antwoord op de vraag van de heer Tekir: dat het kan wil natuurlijk nog niet meteen zeggen dat het mag, want de binnenstad staat ook vol met veel erfgoed en wij hebben ook gezegd dat we die dingen liever niet zichtbaar hebben vanaf de weg. In het RESuitvoeringsprogramma staat dat onderzocht wordt of en hoe meer maatwerk in beschermde dorps- en stadsgezichten en bij gemeentelijke monumenten kan worden toegepast. Een aangepast beleid voor de zonnepanelen in de binnenstad van Gorinchem is in voorbereiding. Sterker nog: wij verwachten dit beleid begin 2024 aan de raad voor te kunnen leggen. Bij de behandeling van de aanvragen voor het aanbrengen van zonnepanelen door inwoners van de binnenstad wordt al vooruitlopend op het vast te stellen beleid ingespeeld door het team vergunningen. Voor panden in de binnenstad geldt in het algemeen dat het aanbrengen van zonnepanelen gebonden is aan een aantal regels L - 45

vanwege beschermd stadsgezicht en de bijzondere status van diverse panden. Dit staat straks uitgewerkt in het nieuwe beleid. En daar waar dat passend is – wat dat betreft ben ik ook wel blij met deze motie – wordt in de communicatie over duurzaamheid naar inwoners van Gorinchem de dakenkaart reeds benoemd en wordt daarnaar verwezen. Maar blijkbaar moeten we dat nog beter doen, want het is nog niet bekend genoeg. Na vaststelling van het eerdergenoemde beleid, in de eerste helft van 2024, gaan we actief inwoners van de binnenstad informeren over de mogelijkheden van zonnepanelen op hun woning of pand. De heer Van Willigen: Voorzitter. Ik ben nu compleet in verwarring. De motie heet ‘Dakenkaart Gorinchem’ en ik hoor alleen maar een antwoord ‘dakenkaart binnenstad’. Volgens mij is die veel breder. Wethouder mevrouw Dansen: De motie heet ‘Dakenkaart voor de binnenstad’ volgens mij. De heer Van Willigen: Nee, de motie heet ‘Dakenkaart Gorinchem’, vandaar mijn vraag hoe we dat in de uitvoering in vredesnaam voor elkaar krijgen. Wethouder mevrouw Dansen: We hebben voorlopig een dakenkaart Zonnedakje. Ik heb hem niet bij de hand en kan dus niet zeggen hoe dat er precies uitziet, maar dat kunt u wellicht zelf ook even bekijken op de website van de gemeente.

Het is natuurlijk het meest belangrijk voor de binnenstad, omdat daar restricties gelden vanwege onze vesting, die we graag zo mooi mogelijk houden. Voor zonnepanelen op daken in de rest van de stad zijn de regels wat minder streng. De heer Van Willigen: Ik voel meer voor de uitleg die u geeft dan wat de motie beoogt, want als de motie ‘Dakenkaart binnenstad’ had geheten, had ik er zo vóór kunnen stemmen. Maar mijn zorg is: hoe breed wordt ‘ie dan? De voorzitter: De heer Van Santen. De heer Van Santen: Voorzitter, ik wil het wel even verduidelijken, wat ik trouwens in de eerste termijn ook al voor een groot deel had gedaan. Wat er nu staat heet inderdaad Zonnedakje. Dat is lang niet toereikend voor wat hier beoogd wordt, want dit gaat echt over het amendement-Van Luijk. Het amendement-Van Luijk spitst zich toe op de binnenstad en zoals mevrouw Dansen al heeft uitgelegd, is de binnenstad juist afwijkend. Daarom staat er ook “in het bijzonder aandacht voor de binnenstad” en refererend aan het amendement-Van Luijk. Dus daar ligt de focus. Wethouder mevrouw Dansen: Oké, dan heb ik nu mijn beantwoording afgerond. De heer Van Houwelingen: Nee, nog niet, want ik had nog een aanvullende vraag, maar misschien had de wethouder die niet opgeschreven… De voorzitter: De heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: Dank u wel. De periode tussen 2018 en 2024 is best een lange tijd.

Het is meer gaan leven en wordt nu ook anders beleefd, met name in de binnenstad. L - 46

Daar zit die erfgoedcommissie aan vast, daar refereerde u al aan. Hoe vaak evalueren zij hun beleid met ons wat betreft zonnepanelen? Eigenlijk kun je het zelfs breder trekken met heatpipes of warmtepompen. Ik kan best begrijpen dat dat in die tijd van zes jaar, of nog langer, langzaam, door de beleving natuurlijk en in de wereld waarin we zitten, verruimt of misschien wel versmalt. Wethouder mevrouw Dansen: De erfgoedcommissie kijkt natuurlijk naar het beleid dat wij hebben en wij evalueren ook zelf ons eigen beleid en passen dat aan waar dat nodig is. Ik kan het nog beter voor u nakijken, maar die heb ik op dit moment even niet present. Ik heb er nog wel eentje die ik vergat zonet te zeggen, dat is misschien toch ook wel leuk om te weten voor alle voorstanders van zonne-energie: in 2023 zijn er 1386 daken met zonnepanelen bijgekomen en wordt er in Gorinchem 36% meer zonne-energie gewonnen door bewoners dan in 2022. Misschien is het allemaal nog niet perfect, maar volgens mij zijn we wel goed bezig. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of er behoefte is aan een tweede termijn. Dat is het geval, dan geef ik allereerst het woord aan de heer Oostrum, PvdA. De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter. Ik hoorde van collega’s, onder wie de heer Van der Geest, dat er wat bezwaren zijn, beperkingen door het rijk. Zon op land staat laag op de zonneladder.

Het is voor mij allemaal geen reden om hier niet te kijken of we een toetsingskader kunnen ontwikkelen, en dan uiteraard op de manier zoals de wethouder zegt: zorgvuldig en kijkend naar draagvlak. Misschien is het proces dat we hebben gehad om te zoeken naar locaties voor de windturbines wel een heel groot voorbeeld, maar als we dat in een kleinere vorm gieten, dan denk ik dat het een heel goed voorstel is om met de raad het goede gesprek te voeren in een I&O. En ja, participatie vind ik altijd goed, alleen zou ik er niet de hele wereld bij willen betrekken. Maar participatie op het moment dat we weten waar dat bijvoorbeeld zou kunnen, ja, dan is het goed de omgeving erbij te betrekken. Als we het dan hebben over Q1, het eerste kwartaal van 2024, of dat in ieder geval de toezegging kan worden gedaan dat het uiterlijk bij de perspectief aan de orde is, dan denk ik dat het college wel kan worden meegekregen. En ten aanzien van Zonnedakje: ik denk dat het een heel positieve motie is en ik ben nog niet helemaal overtuigd dat Zonnedakje.nl de oplossing is voor mensen die zoeken naar: kan het wel op mijn dak, of niet? Maar dat laat ik ook weer even bij de indiener. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Santen. De heer Van Santen: Nog even ter verduidelijking de motie digitale dakenkaarten. Ik wil het graag omdraaien. Wij willen die focus houden op de binnenstad.

De binnenstad is namelijk waar de afwijkende regels van toepassing zijn, daar is het amendement-Van Luijk ook op geschreven en daar ligt primair de focus. Mocht het dan op een heel eenvoudige manier mogelijk zijn om daar wat verruiming in te vinden, dan heel graag, en anders zou ik graag de focus willen houden op de binnenstad. Het andere is dat Zonnedakje waarnaar een paar keer is verwezen. Dat is eigenlijk te beperkt. De heer Oostrum zei het goed: ik weet niet of dat het juiste middel is. Ik denk dat we nog eens goed moeten kijken of het niet op een andere, of betere manier moet. Dat is wat we ook met deze motie beogen: ga nou eens een keer opnieuw kijken naar wat daar L - 47

voor mogelijkheden zijn, in het kader van welstand, in het kader van erfgoed en dergelijke, ga dat op een goede, creatieve manier uitwerken en communiceer dat ook duidelijk met de inwoners, want dat laatste ontbreekt vooral, en daar gaat het, denk ik, ook mis. Wat betreft het stukje zonneparken, ja, daarbij wil ik de heer Oostrum meegeven… De heer Tekir: Voorzitter…. De voorzitter: De heer Tekir. De heer Tekir: Ik heb net Zonnedakje.nl ontdekt; geinig om je eigen huis en zo te zien. Ik heb ook meteen even naar de binnenstad gekeken. De portal, zeg maar, lijkt al te bestaan. Is het dan niet veel beter om in plaats van zelf helemaal van scratch af een tool te ontwikkelen, of een digitale kaart, het bestaande te verbeteren, als dat nog niet voldoet in de binnenstad? Hoe zou u daartegen aankijken? De heer Van Santen: Het is leuk dat u zegt dat u het net ontdekt heeft, want dat is precies waar het mis gaat. Heel veel mensen weten dat niet eens, kunnen het niet eens vinden, hebben geen idee wat daar staat. En inderdaad, als die kaart toereikend zou zijn om dat uit te breiden op een goede manier, met de mogelijkheden die binnen het amendementVan Luijk beschikbaar zijn, dan zou dat wat ons betreft een optie kunnen zijn. Maar ik sluit niet uit dat een andere mogelijkheid misschien beter is. Dus ik wil de precieze invulling ervan graag aan het college laten.

Het gaat ons er vooral om hoe we op een goede manier aan onze inwoners kunnen vertellen welke mogelijkheden er zijn voor hun woning in de binnenstad. De heer Tekir: Ja, maar de motie roept wel op om een digitale dakenkaart uit te werken, dus dat is nog wel echt gefixeerd op iets nieuws ontwikkelen. U legt het nu wat breder uit. De heer Van Santen: Ik weet niet of het per se iets nieuws moet zijn. Het gaat er vooral om wat we ermee willen bereiken wat ons betreft. En nogmaals, als dat een versie 2 moet zijn van wat er nu is, ook prima wat ons betreft. Dan wil ik nog even terugkomen op het stukje zonneparken. Wat ik in eerste termijn al aangaf: wij zijn best bereid om met toetsingskaders mee te denken, we vinden het alleen lastig om, zoals de motie nu geformuleerd is, dat op zo kort mogelijke termijn te doen, ook gezien de beantwoording van de wethouder hierin. Als we het met z’n allen wat breder zouden kunnen bekijken, heeft dat onze voorkeur, ook in het kader van de RES.

Maar ik moet eerlijk zeggen dat wat de heer Van der Geest zei ook grote betekenis heeft voor ons, namelijk: de prioriteiten zijn er nu niet echt vanuit het rijk en er wordt ook al duidelijk aangegeven dat het qua zonneparken best lastig is op dit moment om een goede projectontwikkeling te doen, qua kosten, qua haalbaarheid en qua alternatieven die er zijn, en dan wordt het voor ons best lastig van: gaan we hier nou echt mee aan de slag moeten, of niet? Als ik de motie goed lees, is ze ook bedoeld om iets mogelijk te maken. Maar misschien is de uitkomst ook dat het niet mogelijk is, en dat vind ik dan het lastige aan de motie. Ik begrijp de strekking overigens, dat is een ander verhaal. Tot zover even de bijdrage van de VVD. L - 48

De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Geest. De heer Van der Geest: Voorzitter, kort over de motie ‘Dakenkaart’. Volgens mij is het staand beleid bij de RES. Ik vind overigens dat beide moties beter hadden gepast bij de RES. Nu voelt het toch een beetje alsof het eindsignaal al geweest is en in een soort verlenging of replay dit soort dingen nog worden gedaan. En terwijl we de schaarse middelen en menskracht al eerder geprioriteerd hebben, gaan we dat nu toch een beetje proberen te wijzigen. Die dakenkaart zie ik dan maar in de prioritering die we al hebben vastgesteld, dat zon op dak goed is als het een extra steuntje in de rug is, en volgens mij ondersteunend aan het beleid dat de wethouders aan het doen zijn; helemaal prima, op welke manier dan ook, en tegen acceptabele kosten. De andere motie zullen wij niet steunen. We vonden de handreiking van wethouder De Boer prettig. We hadden het verstandiger gevonden die aan te nemen en de motie aan te houden. Wij vinden het niet passend bij de beperkte mensen en middelen om deze naar voren te trekken. De voorzitter: Dank u wel. De SP, de heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: Dank u wel, voorzitter. Ik heb geboeid geluisterd of het nou de binnenstad of heel Gorinchem moet worden wat betreft die dakenkaart.

Ik heb er even over nagedacht, maar mij lijkt het toch handig om het niet te fixeren op alleen de binnenstad, ook al is het wel wat het amendement destijds vroeg, want we hebben en er komen misschien nog wel meer monumenten buiten de binnenstad aan, en dan past het precies ook binnen wat de motie vraagt. Voor de rest positief. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Tekir, D66. De heer Tekir: Ja voorzitter, dank u wel. Ik wil alleen nog even ingaan op de motie ‘Dakenkaart’. Het antwoord van het college was duidelijk: de dakenkaart laat alleen zien wat mogelijk is, niet wat mag, en daarin schuilt voor ons wel een serieus gevaar dat we bij heel veel inwoners wel eens een eigen teleurstelling kunnen creëren in een gebied, de binnenstad, waar juist vanwege de welstand heel veel eigenlijk niet mogelijk is. Ik heb net even op Zonnedakje.nl gekeken naar de binnenstad en inderdaad: het is allemaal geel gemarkeerd omdat er gewoon niet veel mogelijk is. Ik denk veeleer dat we niet zozeer de oplossing moeten zien te vinden in visualisaties, maar veel meer in het versimpelen en flexibiliseren van de welstandsregels die we hebben, zodat die beperkte mogelijkheid wordt weggenomen. Ik denk dat dat veel meer de oplossing is dan nu visualiseren wat allemaal niet kan. De heer Van Santen: Voorzitter.

Wat de heer Tekir omschrijft is natuurlijk wel de ambitie die deze dakenkaart met zich meebrengt. We willen niet alleen mogelijk maken wat eventueel zou kunnen, natuurlijk moet er een welstandstoets of een erfgoedtoets zijn, maar het amendement-Van Luijk is juist aangenomen om binnen de normen die er zijn verruiming aan te bieden. Dus als die verruimingen daar mogelijk zijn, en voorheen hebben we bij de Lingehaven gezien dat dat kon, geef het dan aan en maak het dan ook zo makkelijk mogelijk voor die mensen om een aanvrage te doen. Dat kan zo min L - 49

mogelijk op een bureaucratische manier, zou ik zeggen. Dus inderdaad wat kan, maar ook wat mag. Ik zou proberen het daarin zoveel mogelijk te verruimen. De heer Tekir: Voorzitter, heel kort. Alles wat u nu toelicht, lees ik gewoon niet in de motie, dus ik vind het best lastig. De motie gaat uit van het ontwikkelen van een kaart waarop iedereen kan zien wat wel kan, en er kan op dit moment gewoon heel weinig in de binnenstad. De heer Van Santen: Maar de motie omschrijft ook welke mogelijkheden er zijn voor het plaatsen. Dus als iets kan, is het mooi, als het mag is het nog mooier. De voorzitter: Dank u wel. De heer Klein, Stadsbelang. De heer Klein: Bedankt, voorzitter. De discussie van zojuist onderstreept volgens mij juist dat het een goede toevoeging is. Op het platform Zonnedakje zorgt de kleur, die naar mijn mening overigens oranje is, ervoor dat het in heel de binnenstad heel onduidelijk is. Als we daar nou wat meer tijd en liefde in steken, weten we juist meer, want volgens mij is het vrij eenvoudig te beoordelen en daarmee uit te breiden.

Ik hoor ook een aantal opmerkingen met betrekking tot de kaders voor zonneparken, waarmee er heel erg voor wordt gepleit om de beperkte middelen et cetera, et cetera, maar volgens mij gaat het hier over kaders en hoeft dat geen boekwerk te worden van 400 pagina’s, maar gewoon een simpele checklist van: jongens, dit is wat wij als Gorinchem vinden van een zonnepark en daar moet het wel of niet aan voldoen. Er kan natuurlijk ook een uitkomst zijn dat wij vinden dat het allemaal niet kan, maar laten we daar nou gewoon kaders voor stellen, dan weet iedereen waar hij aan toe is. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer De Pagter, ChristenUnie/SGP. De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. Ik wil nog even reageren op de motie over zonneparken. De wethouder heeft volgens mij een goede suggestie gedaan om met elkaar het goede gesprek te voeren en uitgangspunten te bepalen en daarin verder te kijken wat mogelijk is. Ik wil eigenlijk kijken of we die weg kunnen bewandelen. Als de motie blijft staan, zullen wij tegenstemmen. De heer Oostrum: U geeft de invulling aan die de wethouder gaf waar ik ja tegen zei. De heer De Pagter: Ja, waarbij de wethouder het had over het voeren van het goede gesprek om te komen tot. De heer Oostrum: Dat zit volgens mij ook in de motie; zo mag die althans uitgelegd worden.

De heer Tekir: Voorzitter… De voorzitter: Over dit punt, of over een nieuw punt? De heer Tekir: Over het vorige punt. Ja, er zijn twee moties bij dit agendapunt, dus dat is best lastig.

L - 50

De voorzitter: Nou, ik geef u nog het woord, en daarna kijk ik naar de heer Van Willigen. De heer Tekir: Ik zou een handreiking willen doen richting de VVD. Als de motie aangepast kan worden naar “laten we de kaders verruimen voor plaatsing van zonnepanelen in de binnenstad”, en dat dan visualiseren in het bestaande, dus Zonnedakje.nl, dan zijn we daar voorstander van. Maar dat zijn dingen die we niet lezen in deze motie. Dus ik zou dat nog wel mee willen geven als u daarvoor onze steun wilt. De heer Van Houwelingen: Voorzitter, daar wil ik dan weer op reageren. De voorzitter: De heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: De suggestie om de kaders te verruimen gaat mij iets te snel. Wel ben ik er voorstander van om die kaders tegen het licht te houden en dan te kijken wat wij willen et cetera. De heer Van Santen: Kaders verruimen is altijd een mogelijkheid wat ons betreft. Volgens mij gaf de wethouder ook al aan dat we daarnaar willen kijken. Als het erom gaat de kaders tegen het licht te houden, daarvoor is destijds het amendement al aangenomen, dus die kaders zijn er eigenlijk al. Het gaat hier vooral om uitwerkingen, wat eigenlijk niet de intentie moet zijn van onze raad, maar blijkbaar is het broodnodig, wat ik al eerder aangaf. Maar ik ben het eens met de opmerking van de heer Van Houwelingen met betrekking tot de verruiming.

De heer Van Houwelingen: Daar ben ik al heel blij mee. Het amendement is inderdaad in 2018 al aangenomen, dus ik begrijp best dat toen kaders zijn opgesteld. Ik zei al: we zijn ruim zes jaar verder en dat kan in de beleving wel eens ruimer zijn geworden. Het is niet eens zo heel erg om het om de zoveel tijd eens een keer tegen het licht te houden en te kijken wat mogelijk is. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Willigen, Democraten Gorinchem. De heer Van Willigen: Voorzitter. Ten aanzien van de motie inzake de panelen in de binnenstad ben ik een beetje in twijfel gebracht door de wethouder. Ze was niet helemaal duidelijk in haar stemadvies. Aan de ene kant had ik het idee dat de motie helpend was en dat die mede met haar besproken was, aan de andere kant voel ik heel veel voor de oproep van de heer Tekir om het aan te scherpen en wat duidelijker en concreter te maken dan er nu staat. Dus misschien een verzoek om hem maar even aan te houden en die aanscherping erin te doen, en dan specifiek op de binnenstad te richten. Dan zijn wij, denk ik, direct voor, want dat was volgens mij ook de bedoeling, en anders is hij wat ons betreft overbodig. Maar goed, graag ook antwoord van de wethouder. Bij ‘Zon bij wind’ gaf de heer Klein duidelijk aan dat het allemaal niet dichtgetimmerd hoeft te worden en dat het juist gaat om het stellen van wat kaders.

Het aanbod van de wethouder voor een gesprek wordt enorm gewaardeerd, maar ik denk dat er meer moet gebeuren. We moeten echt daadkracht tonen, want de behoefte aan deze kaders ligt er denk ik al vijf jaar.

L - 51

De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik nog even naar Gorcum Actief. Geen behoefte meer aan woordvoering? Dan is het woord allereerst aan wethouder De Boer. Wethouder De Boer: Dank, voorzitter. Bij de motie ‘Zon bij wind’ is volgens mij nog één vraag open blijven staan betreffende een soort duiding over de kortst mogelijke termijn. Ik heb een aanbod gedaan voor een gesprek en wat mij betreft kunnen we dat in het eerste kwartaal volgend jaar in I&O met elkaar hebben. Dan heb je nog niet de kaders, maar op basis daarvan kunnen we daar misschien wel vlot mee aan de slag. Er werd mij wel ingefluisterd dat we ons moeten realiseren dat op het moment dat we kaders stellen – en we hebben zo meteen de Omgevingswet – we die ook altijd weer moeten borgen in het omgevingsplan. Dus er zit nog wel een stukje procedure achter. En ook in reactie nog even op de vraag van de heer Van Willigen: daar zit dus een verplichting op om dan te participeren. De voorzitter: De heer Oostrum. De heer Oostrum: Maar ik heb begrepen dat ook in het omgevingsplan ruimte is voor BOPA’s1 heet dat volgens mij: buiten de bestaande kaders die er al liggen toestemming verlenen om iets te doen wat nog niet in bestemmingsplannen geregeld is. Dus dat kan snel. Wethouder De Boer: Dat geldt voor specifieke projecten.

U vraagt ons kaders te maken om juist projecten te kunnen toetsen en op het moment dat je een afwegingskader maakt ga je die verwerken in je omgevingsplan, zodat dat tot toepasbare regels komt waar iedereen zijn rechten aan kan ontlenen. Er waren ook nog twee vragen over zon op dak, die ik maar even voor mijn rekening neem, anders blijven we heen en weer lopen met twee wethouders. Het Zonnedakje is allereerst een hele goede monitoringstool, voor ons ook, want die meet niet alleen wat er kan, of je dak op het zuiden ligt, maar eens in de zoveel tijd wordt ook gekeken of er al zonnepanelen op liggen. In 2023 waren er bijvoorbeeld 1386 daken bijgekomen, wat een plus van 36% aan opwek heeft opgeleverd. We zijn dus wel degelijk ook nog met zon op dak goed aan de weg aan het timmeren en daar blijven we ook vooral mee doorgaan. We werken, als je kijkt naar de motie van de heer Van Santen, aan twee concrete dingen. Allereerst een stukje verruiming, met recht nog steeds aan het erfgoed, maar vooral omdat je ziet dat er een stukje innovatie plaatsvindt, dus op het moment dat de vorige regels er waren, had je nog niet die mooie dakpannen in net een andere kleur die wegvallen in een gevel, dus dat biedt wat verruiming op sommige plekken.

Het tweede waar we aan werken is eigenlijk een aanvullende kaart boven op het Zonnedakje, waarin we duidelijk kunnen communiceren welk regime er geldt, welke mogelijkheden er wel en niet zijn in verschillende delen van de binnenstad. Buiten de binnenstad is het eigenlijk in principe gewoon mogelijk om zonnepanelen op je dak te leggen en daarin voldoet het Zonnedakje prima als hulpmiddel, maar in de binnenstad heb je inderdaad nog even iets extra’s nodig. Dus ons voorstel zou zijn om daar echt een vlekkenkaart te gaan maken, omdat we net in sommige delen van de binnenstad het aangezicht wat meer willen beschermen dan in 1 Een BOPA is een activiteit die niet voldoet aan de regels van het omgevingsplan en niet vergunningvrij voor het

bouwen is.

L - 52

andere delen. Wat ons betreft kan dat begin ’24 naar u toe komen, dus dat kunnen we snel doen. We zien wat dat betreft de motie als een oproep om dat vooral ook heel helder te gaan communiceren naar inwoners en duidelijkheid te geven aan inwoners van de binnenstad. De heer Van Willigen: Maar uitgerekend dat staat niet in de motie: geen woord over communicatie. Ik hoor u nu zeggen dat de motie compleet overbodig is, omdat u er al mee bezig bent. De heer Van Santen: Voorzitter. Ik wil de heer Van Willigen oproepen om de motie echt te lezen, want er wordt ook duidelijk gesproken over een terugkoppeling aan de bewoners van de stad en dat zou ook moeten kunnen met communicatie. Ik zou niet weten hoe u het anders wilt doen. De heer De Pagter: Voorzitter… De voorzitter: De heer De Pagter. De heer De Pagter: Ik heb een vraag aan de wethouder naar aanleiding van zijn opmerking over de motie over de zonneparken. Hoe oordeelt u dan over deze motie? Is dat positief, is dat neutraal? Wethouder De Boer: Het college zit er in wezen neutraal in. Er zijn geen afspraken over in een RES, of in coalitieverband, of wat dan ook. Ik constateer dat er een meerderheid is voor die motie en daarom heb ik uitgelegd wat wij van plan zijn op het moment dat u die motie aanneemt, hoe wij daarmee omgaan.

De heer Van der Geest: Dan ben ik wel benieuwd, voorzitter, want deze stond laag in de prioriteit die we eerder in de RES hebben vastgesteld, wat er dan naar achter geschoven gaat worden aan waar u nu mee bezig bent met uw mensen in de RES, of van duurzaamheid, en wat eventueel vertraagd gaat worden. Ik weet niet of u daar zicht op heeft, maar met welke onderdelen bent u nu, of in het eerste of tweede kwartaal, bezig die daardoor in de vertraging schieten? Wethouder De Boer: Het is de intentie van het college dat er in de kern van de RES überhaupt geen vertraging komt. Dus op het moment dat een instrument als dit dat wel gaat opleveren, trekken we wat mij betreft gelijk de stekker eruit. Voor het goede gesprek over het opstellen van kaders hebben we ruimte gevonden, als dat uw wens is. Het gaat waarschijnlijk maar om een x aantal initiatieven, maar – ook dat is de eerlijkheid – zon op land in Gorinchem staat niet in verhouding tot andere delen in die opgave, zon op dak of wind op land. Tegelijkertijd zie je dat bijvoorbeeld onze buurgemeente Molenlanden aanvullend op de RES een kader heeft opgesteld voor kleine windturbines, bijvoorbeeld op boerenerven. Voor de RES zet dat helemaal geen zoden aan de dijk, maar op bedrijfsniveau, precies op die locatie, kan het in het kader van een netcongestie net het verschil maken.

Vanuit die hoedanigheid kun je volgens mij kijken naar zon op land, niet als onderdeel van die grote opgave, want daarvoor zet het geen zoden aan de dijk, maar misschien kan het net op dat lokale niveau, met Groote Haar, of wat dan ook, een verschil

L - 53

maken. Dat is volgens mij waar we het goede gesprek met elkaar over moeten hebben: wanneer wil je het wel en wanneer wil je het niet? De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Dansen wil niet meer het woord voeren, stel ik vast. Dan denk ik dat we ook dit uitvoerig hebben besproken en zou ik graag willen overgaan tot stemming, allereerst over de motie ‘Zon bij wind’. Wil iemand daarover nog een stemverklaring afleggen? De heer De Pagter. De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. Na de uitleg van de wethouder dat er geen vertraging komt op RES-onderdelen, dat er al een hoop initiatieven zijn en dat we hierover het gesprek gaan voeren, zullen wij voor de motie stemmen. De voorzitter: Anderen nog een stemverklaring? De heer Van Santen. De heer Van Santen: Ja, een klein beetje een herhaling. We willen graag de handreiking doen aan de Partij van de Arbeid om mee te praten over de toetsingskaders, maar we vinden het vooral lastig hoe de motie op dit moment geformuleerd is. Daarom moeten we helaas tegenstemmen. De voorzitter: De heer Van der Geest. De heer Van der Geest: Wij volgen de stemverklaring van de heer De Pagter. De voorzitter: Geen andere stemverklaringen, dan gaan we nu stemmen. De motie wordt bij handopsteken in stemming gebracht en met 20 tegen 3 stemmen aanvaard. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Bahlmann, Boutachkourt, Van der Geest, mw. De Groot, mw.

Hamann, Van Houwelingen, Klein, Koçak, Krol, Kuijten, mw. Metz, Oostrum, De Pagter, mw. Pellikaan, Roeland, Schefferlie, Tekir, Van Veen en Van Willigen. Tegen hebben gestemd de leden Houtepen, Van Santen en mw. Van 't Westende-de Bijl. De voorzitter: Dan gaan we naar de motie ‘Dakenkaart Gorinchem’. Is er iemand die een stemverklaring wil afleggen? De heer Tekir. De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. Wij zien het gevaar in deze motie dat we met name in de binnenstad onze eigen teleurstelling gaan creëren als we tot een digitale dakenkaart komen waarop dingen wel mogelijk lijken, maar toch niet mogen. We hadden de oplossing veel liever gezien in een verruiming van de kaders, de welstandsregels, waardoor zon op daken ook in de binnenstad mogelijk wordt. Omdat dat nu niet in de motie staat, kunnen wij niet instemmen. De voorzitter: Andere stemverklaringen? De heer Van Willigen. De heer Van Willigen: Wij hebben de wethouder gehoord en volgens mij heeft hij een aantal dingen gezegd die deze motie eigenlijk overbodig maken, vandaar dat wij tegen zullen stemmen.

L - 54

De voorzitter: Geen andere stemverklaringen. Dan open ik de stemming over de motie ‘Dakenkaart Gorinchem’. De motie wordt in stemming gebracht en met 17 tegen 6 stemmen aanvaard. Voor hebben gestemd de leden Bahlmann, Van der Geest, mw. De Groot, mw. Hamann, Houtepen, Van Houwelingen, Klein, Koçak, Krol, Kuijten, mw. Metz, Oostrum, De Pagter, Roeland, Van Santen, Van Veen en mw. Van ‘t Westende-de Bijl. Tegen hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Boutachkourt, mw. Pellikaan, Schefferlie, Tekir en Van Willigen. De voorzitter: Dan zijn we aan het einde van de vergadering gekomen, maar alvorens die te sluiten, geef ik het woord aan de heer Koçak, die, naar mij is ingefluisterd, nog graag iets zou willen zeggen. De heer Koçak: Dank u wel, voorzitter. Uw opdracht om iets lekkers te gaan vinden is me gelukt, mede dankzij de directieleden en de ambtelijke organisatie. Ik wil u van harte uitnodigen om boven samen bitterballen te gaan eten. De voorzitter: Jammer genoeg kan ik daarin niet meegaan! Ik wist niet wat de heer Koçak zou gaan zeggen, maar zoals bekend hebben we vandaag geen borrel omdat we op donderdagavond elkaar allemaal hopen te treffen bij ons jaarlijkse kerstdiner. Ik wil u vanaf deze plek hartelijk dankzeggen voor alle vergaderingen die u hebt bijgewoond en de bijdragen die daarin zijn geleverd, alle ten goede komend aan onze stad.

Tot u en alle inwoners wil ik graag zeggen: fijne feestdagen, een gezellige en veilige jaarwisseling en graag tot ziens in het nieuwe jaar! 12. Sluiting

De voorzitter sluit te 23.20 uur de vergadering.

L - 55

Sprekersindex: Boer, M. de, 6, 7, 43, 44, 45, 51, 52, 53 Boutachkourt, A., 4, 6, 7 Dansen, mw. E.L., 45, 46 Geest, J.P. van der, 10, 16, 18, 42, 48, 53, 54 Groot, mw. P. de, 15, 17, 24 Hamann, mw. E.W.H., 13, 14, 26, 29, 34, 35, 36, 43 Houtepen, M.C., 25, 33 Houwelingen, A.C. van, 27, 36, 43, 46, 49, 50, 51 Klein, J., 5, 7, 8, 40, 49 Koçak, E.A., 3, 19, 54 Krol, A., 26, 29, 34 Molengraaf, mw. M.J., 11, 12, 13, 14, 18, 19 Oostrum, J.C., 2, 38, 42, 47, 50, 52 Pagter, M. de, 42, 50, 52, 53 Polatli, F., 28, 29, 30, 31, 32, 37 Santen, N. van, 2, 39, 41, 46, 47, 48, 49, 51, 52, 53 Schefferlie, P.C.J., 9, 11, 12, 14, 15, 17, 18, 25, 30, 34, 35, 36, 37 Tekir, I., 7, 9, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 19, 20, 30, 31, 32, 34, 35, 40, 47, 48, 49, 50, 54 Veen, D. van, 24, 31, 33 Willigen, C. van, 37, 41, 42, 44, 45, 46, 51, 52, 54

L - 56