20231130 Concept Verslag raadsvergadering Gorinchem

Ik had gehoopt dat u de initiatieven inhoudelijk zou beoordelen, maar u doet ze helaas af om procedurele redenen, terwijl we hier ook hebben afgesproken dat we goede ideeën zouden omarmen omdat ze goede ideeën zijn. Die kwalificatie mist nu. De voorzitter: De wethouder. Wethouder De Boer: Volgens mij zit hier precies die logica. Het hele vraagstuk, of het een goed idee is, kan ik nu niet beantwoorden, omdat nu niet op één specifieke locatie een opgave ligt om te kijken waar dit een specifieke oplossing voor is. Er zitten voldoende haakjes in het document om met zulk soort opgaven aan de slag te gaan, om met wateropslag, of juist met een fontein, of wat dan ook, om te gaan. U stuurt mij eigenlijk op pad met een verkenning, met een onderzoek, of met het kopen van bomen in bakken, zonder dat dat op dit moment de hoogste prioriteit zou zijn vanuit het document. Daar komt het ontraden van deze motie vandaan, niet zozeer vanwege de inhoud van het voorstel, maar wel omdat ik mij oprecht afvraag of dit met het beperkte budget dat we hebben, en waaraan u zojuist ook memoreerde, het eerste is waarmee we aan de slag zouden moeten. De voorzitter: Ik zie nu een paar handen en ik denk dat het toch verstandig is om over te gaan naar de tweede termijn...

De heer Van Willigen: Nee, voorzitter, ik ga u ook een tweede termijn besparen als u mij nu het woord geeft! De voorzitter: Maar ik zie de heer De Pagter, ik zie de heer Van Houwelingen en ik zie u, en daarom denk ik dat we toch beter even een korte tweede termijn kunnen doen.

K - 20

Dank u wel wethouder. Voor de tweede termijn ga ik gewoon het rondje even langs. De heer Van der Geest De heer Van der Geest: Dank voorzitter. Ik zal het vanaf mijn plek doen. Wat betreft de moties sluit ik mij eigenlijk woord voor woord aan bij de heer Tekir. Ik vind het teleurstellend, terwijl het volgens mij ook niet helemaal in de lijn was van de B&A. Verder adviseerde de wethouder het amendement aan te houden. Los van het feit dat een amendement niet aangehouden kan worden, zoals ik zojuist nog bevestigd heb gekregen van de griffie, gaan we dat ook niet doen, want wat de wethouder zegt is gewoon niet wat er staat in het stuk. We gaan vanavond over het stuk besluiten en daarin staat gewoon dat we de parkeerplaats op de Groenmarkt als eerste gaan schrappen. Dit is nou precies de ivoren toren waar de heer Van Santen het over had. Als we dit zonder participatie en zonder overleg aan de voorkant zo gaan besluiten, weten we zeker dat we geen draagvlak krijgen voor dit soort plannen in de stad. Dan overvallen we ze door het weg te stoppen in een bijlage, in pijler 3 stuk f. Het bewegende bos kunnen we altijd nog regelen. Dat kan ook met een goedkope optie, het hoeft geen tienduizenden euro’s te kosten. We zullen het amendement gewoon handhaven, want het voorstel dat nu voorligt voldoet op dat punt ieder geval niet, terwijl de rest van het stuk inderdaad complimenten verdient.

De voorzitter: Dank u wel, meneer Van der Geest. De heer Tekir, ondanks uw belofte? De heer Tekir: Belofte is belofte. De voorzitter: Dank u wel. De heer De Pagter. De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag aangeven dat de moties sympathiek zijn, maar dat we ook gezegd hebben dat de wethouder keuzes moet maken, en er worden keuzes gemaakt in de klimaatadaptatiestrategie. Daarbij hebben we natuurlijk ook prioriteiten op het gebied van waterberging en de omgang met water, en ik zou willen voorstellen om dit in een later stadium alsnog een keer in te dienen en nu de prioriteit te geven aan de prioriteit uit de klimaatadaptatiestrategie en die uit te gaan voeren. De voorzitter: Dank u wel. De heer Roeland. De heer Roeland: Dank u wel, voorzitter. Wij zien ook de kaders van de klimaatadaptatiestrategie als een ruim kader waarbinnen alle moties en amendementen die te berde zijn gebracht voor ons al een vrij specifieke invulling krijgen. Wat een bewegend bos betreft: ja, er zal toch een integrale afweging moeten komen op de Groenmarkt. We weten helemaal niet wat daar verder nog moet gebeuren, het is een multifunctionele ruimte en het is te vroeg om daarop nu al voor te sorteren. Wat betreft de schaduwrijke routes: ja, oké, we kunnen ook met een parasol gaan lopen. Ik chargeer het even, sorry daarvoor.

Het is misschien wel erg belangrijk, maar het kan in de verdere uitvoering van de klimaatadaptatiestrategie wat ons betreft aan de orde komen, en zo is het ook met de waterspeelplekken. De voorzitter: Interruptie de heer Tekir.

K - 21

De heer Tekir: Voorzitter, ik ben dan toch benieuwd. Bij de ambities waarnaar u verwijst geeft het college aan dat het bijvoorbeeld aan de slag wil met het vergroenen van speeltuintjes. Dat is dus een concreet initiatief waarmee het college aan de slag wil gaan. Hoe weet u dan nu al dat toevallig het initiatief dat het college al in de plannen heeft staan wél effect zal sorteren en dat dat met de initiatieven die nu in de raad worden overgebracht niet het geval zal zijn? Op basis waarvan maakt u die keuzes? De voorzitter: De heer Roeland. De heer Roeland: Omdat ik vertrouwen heb in het college en ook vertrouwen heb in de raad, maar ik vind het een te specifieke invulling op dit moment van een document waarin ruime kaders gegeven worden waarin die invulling nog kan komen. De heer Tekir: Nogmaals: die specifieke invulling zit ook in het plan en daar plaatst u geen vraagtekens bij, maar als er specifieke ideeën komen uit de raad, vindt u die wel voorbarig. Ik vind dat gewoon niet consequent. De heer Roeland: Dat is uw mening. De voorzitter: U denkt er verschillend over, dat is duidelijk. De volgende spreker, mevrouw De Groot. Mevrouw De Groot: Voorzitter, ik heb al aangegeven dat ik alles steun. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Dank u wel.

De wethouder heeft heel duidelijk aangegeven dat allerlei invullingen op het gebied van parkeren en groen op de Groenmarkt via de Omgevingswet vorm gaan krijgen met heel veel participatie. Die participatie vinden wij heel belangrijk, dat je praat met de inwoners over waar je wat wilt en hoe. Ik wil dat proces niet in de weg gaan staan en gewoon afwachten hoe we daar verder invulling aan kunnen geven. Ik denk dat de Groenmarkt echt niet in één keer helemaal groen is. Zoals de heer Roeland zei: het is een multifunctioneel plein, en als er een boompje bij kan, zijn wij heel blij. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Santen. De heer Van Santen: Voorzitter. Ik begrijp het pleidooi van een aantal collega’s niet helemaal, want volgens mij hebben we niet alleen beraadslagingen over dit stuk gehad, maar ook een aantal gezamenlijke sessies hier boven in het stadhuis waar veel ideeën naar voren kwamen, maar waarbij ook altijd is aangegeven door de wethouder – zo hebben wij het althans begrepen –dat het hier gaat om de visie en dat die visie altijd het doel ‘an sich’ is op dit document, zeg maar, en niet dat we daar nu al met concrete ideeën gaan worstelen.

Er zijn die avond al heel veel concrete ideeën opgeschreven, weliswaar niet over dat bewegend bos, maar zeker wel over de waterspeelplekken; die waren ook die avond opgeschreven door een aantal collega’s en er zijn nog veel ideeën die daar op die lijst staan. Een groene speeltuin als voorbeeld: dat is volgens mij al vastgesteld in ons speelruimteplan, dus dat staat hier wel een beetje buiten wat mij betreft, maar het doel dat

K - 22

we hebben met elkaar is een gezond klimaat. Daar moeten we mee aan de slag gaan en zeker niet zonder participatie allerlei middelen nu al daarvoor vast gaan zetten. De voorzitter: Interruptie de heer Van der Geest. De heer Van der Geest: Toch een vraag aan de heer Van Santen. Hij wil niet specifiek worden en het over de visie in hoofdlijnen hebben. Waarom stemt hij dan dadelijk wel in met het ontstenen van de Groenmarkt, specifiek alleen de Groenmarkt, en koppelt dat aan Kweeklust, terwijl ik net de wethouder hoorde zeggen dat het niet alleen over Kweeklust gaat en niet alleen over de Groenmarkt? Ik vind dit gewoon een inconsequentie tussen het verhaal dat de wethouder net vertelde, wat hij op papier zegt en wat u nu ook zegt. De heer Van Santen: Ik ben het daar gedeeltelijk wel mee eens. Het bewegend bos staat in uw amendement, zeg maar, en dat is iets waarvan wij zeggen: dat is nu een heel concreet verhaal, maar ik ben het wel met u eens dat Kweeklust daarvan één onderdeel is en dat wat de wethouder nu uitlegt iets anders is dan wat er staat. Dus als u uw amendement zou aanpassen en dat bewegend bos eruit zou halen, zou ik daarmee kunnen instemmen. Daar ben ik toch wel benieuwd naar. De heer Van Willigen: Mag ik de heer Van Santen dan vragen of hij het punt gelezen heeft? De VVD is dus voorstander van het verminderen van het parkeeroppervlak aan de Groenmarkt.

Ik verwijs naar pagina 54, 3f. Redelijk specifiek staat het er hoor! De voorzitter: De heer Van Santen? De heer Van Santen: Ik weet niet waar de heer Van Willigen nu op doelt. Wij zeggen helemaal niet over specifiek iets doen daarop, wij zeggen “wij zijn het eens met het feit dat Kweeklust als eerste moet worden gerealiseerd en dan praten we over het vervolgtraject”. Dat is precies wat de wethouder volgens mij net heeft aangegeven: dat we willen kijken wat we in het kader van deze visie op die plek gaan realiseren. En daar hoort participatie bij. Dat is wat wij nu zeggen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Willigen? De heer Van Willigen: Ja voorzitter, ik ben zwaar teleurgesteld. Wij hadden aan het begin van de coalitie ook mooie plannen over bestuurscultuur en de politiek dichter bij de mensen brengen. Wij komen met voorstellen die de plannen die in de visie staan concretiseren, net zoals er in de visie ook een aantal zeer concrete zaken staan waar nu wel voorgestemd wordt, waar wij ook voor gaan stemmen, omdat we daar ook het een en ander bij kunnen voelen en kunnen denken. Vanuit de oppositie komen er nu voorstellen en ik proef de stemming al aan, voor de kijkers thuis: dit wordt 13-10. Dat kan ik u nu al beloven. Niks bestuurscultuur die verandert, echt niet.

We hebben als oppositie ons best gedaan om hieraan een bijdrage te gaan leveren en ik hoor sommige collega’s zeggen: weet je wat je doet, ga maar letterlijk het bos in, al of niet bewegend! De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Willigen. Interruptie de heer Van der Geest. De heer Van der Geest: Dank u wel, voorzitter. Ik wil nog even reageren op wat de heer Van Santen zei over het reserveren voor Kweeklust. Volgens mij heeft hij destijds ook K - 23

een motie ingediend om die koppeling te maken, maar dat is niet wat er staat. Het amendement Bewegend Bos was misschien een iets te concreet voorbeeld van participatie, maar de hoofdmoot van het amendement is pijler 3f, dus dat concrete punt over de Groenmarkt juist te wijzigen en in lijn te brengen met het parkeerprogramma, dat ook in lijn is met uw eerdere motie over het koppelen van Kweeklust en het verminderen van parkeerplaatsen op straat. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Santen wil reageren. De heer Van Santen: Ja, ik ben even in dubio nu, want u zegt dat u het amendement wilt aanpassen en dan het bewegend bos eruit laten. Hoor ik u dat nu zeggen? De heer Van der Geest: Nee. Het amendement wijzigt het stuk concreet op pijler 3f, dus concreet over niet alleen de Groenmarkt benoemen als optie voor het weghalen van parkeerplaatsen waar dat gewoon kan, en dat kan door middel van participatie in de hele binnenstad wat ons betreft, maar laten we dat aan de participatie en beslis dat nou niet hier op een document waarover geen participatie met inwoners en met ondernemers is geweest. Dat is een manier om dat te doen. Wat wij mooi vinden, is het bewegend bos in Dordrecht. Dat voorbeeld is genoemd in het amendement, omdat je daarmee draagvlak krijgt en ook de inwoners een tijdelijke situatie kunt laten zien.

Het kan, zoals de heer Van Houwelingen zei, dan best nog honderd dagen duren voordat het uiteindelijk de grond in gaat. Het kan ook snel als het niet bevalt, maar dan heb je wel draagvlak, je hebt commitment van je inwoners daarop. Maar juist het punt dat u nu maakt staat niet in het stuk zoals we dat misschien gaan vaststellen zo, en daar ziet het amendement primair op. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van der Geest. De heer Van Santen, heel kort, want de standpunten zijn duidelijk. De heer Van Santen: Ik lees toch dat bewegend bos dan. Participatie is voor ons essentieel onderdeel van iedere vormgeving, zeg maar, als het gaat om omgevingsvisie of omgevingsbesluiten, dus dat zien wij wel als een essentieel onderdeel hierin. Misschien kan de wethouder er in tweede termijn nog iets over zeggen, maar dat bewegend bos lees ik wel in het amendement, dus daar zit ik dan mee. Als concreet middel zouden we dat niet kunnen steunen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: Dank u wel. Ik heb even geduld moeten hebben hier, want ik wou eigenlijk al eerder interrumperen, maar goed. Eerder ging ik mee met de heer Van Willigen, nu juist niet met zijn statement over de bestuurscultuur en dergelijke.

Het zijn leuke ideeën, de waterpartijen en de schaduwroutes, ik zou dat juist ter inspiratie meenemen en volgens mij past dat bijzonder goed onder pijler 3e, waar staat dat nader onderzoek zal worden gedaan naar klimaatimpact op kwetsbare groepen en daarin de bevindingen ten aanzien van hitteplannen en overstromingsplannen meenemen. Volgens mij past het daar perfect in. De schaduwroute hoort in onderzoeken, de waterpartij in verkennen, en volgens mij gaat het naadloos over in wat in 3e wordt gevraagd. Dus ik zou eigenlijk juist zeggen: wethouder, neem het als inspiratie mee, en of daar nou een motie voor nodig is en dergelijke, tja... K - 24

De heer Van Willigen: Dank voor uw stem dadelijk! De heer Van Houwelingen: Daarom vind ik het zo jammer dat het op deze manier wordt gebracht, van ‘verandering bestuurscultuur’ en ‘een goed idee is een goed idee’, omdat u daarmee juist zoveel tegenhoudt. Dat wou ik even gezegd hebben. Neem het mee ter inspiratie, dat raad ik de wethouder echt aan. Voor hetzelfde geld zullen er in het onderzoek weer andere, of nog leukere ideeën of mogelijkheden uitkomen, en die mogelijkheden zou ik dan op den duur ook graag willen zien. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Houwelingen. Ik kijk even of de wethouder nog behoefte heeft aan een tweede termijn. Ik herinner mij de vergadering van afgelopen dinsdag, waarin de wethouders geen toestemming kregen zelfs, maar wij doen dat wel. Ik stel vast dat de wethouder er geen behoefte meer aan heeft om te reageren. Meneer Van Santen? De heer Van Santen: Ik had nog wel een vraag aan de wethouder gesteld omtrent de participatie: of dat ook onderdeel gaat worden van die omgevingsbesluiten, ja of nee. Daar ben ik nog wel benieuwd naar. De voorzitter: Is dat een vraag die u in eerste termijn gesteld heeft? De heer Van Santen: Nee, zojuist in de discussie met de heer Van der Geest. De voorzitter: Dan kijk ik nog even of de wethouder daarop antwoord kan geven.

De heer Van Houwelingen: Dan wil ik straks nog een extra vraag stellen aan de wethouder! Wethouder De Boer: Voorzitter. In reactie op de vraag van de heer van Zanten: we gaan natuurlijk heel veel dingen onder de Omgevingswet uitwerken en als je aan de slag gaat met parkeren en vergroening en hoe je met ruimtegebruik omgaat in zo’n binnenstad, dan zullen we dat uiteraard gaan doen met bewoners en ondernemers, om daar met een goed gedragen voorstel te gaan komen. Zeker. De voorzitter: De heer Van Houwelingen toch nog? De heer Van Houwelingen: Wat ik al aangaf: volgens mij passen de moties best in dat stukje van pijler 3e, waar wordt gezegd: “we gaan nader onderzoek doen naar de mogelijke impact van klimaatverandering op kwetsbare groepen en op vitale, kwetsbare functies de gemeentelijke openbare ruimte inzetten en de bevindingen hiervoor gebruiken we in een lokaal hitteplan en overstromingsplan”. De waterpartijen en de schaduwroutes zou u dan toch eventueel als inspiratie kunnen meenemen en daarmee de motie misschien positief kunnen adviseren? Wethouder De Boer: Voorzitter. Uiteraard kunnen we dat als inspiratie meenemen. Dat punt van gezondheid is hartstikke belangrijk, want klimaat heeft ook een impact op scholen, op verzorgingshuizen, op bepaalde plekken waar veel hittestress ontstaat, ook op die routes.

Dus ja, dat neem je mee en het onderzoek dat uitgevoerd gaat worden, gaan we ook met meerdere instanties doen, bijvoorbeeld met de GGD, en echt kijken waar op K - 25

die opgave nu een oplossing nodig zou zijn. Misschien was ik even iets te fel in mijn beantwoording, excuses daarvoor. Zo was het niet bedoeld. Het is meer dat ik eigenlijk nu aangeef van: laat ook even dat plan nu in werking gaan. Er worden allerlei dingen uitgezocht op allerlei opgaven en om ons nu vast te pinnen op één oplossing voor een best wel complex vraagstuk, daar ben ik geen voorstander van, maar als inspiratie kunnen we dat zeker meenemen. De voorzitter: Nog een korte vraag van de heer Tekir. De heer Tekir: Niet zozeer een vraag, maar ik ben blij met de suggestie die de heer Van Houwelingen deed. Want kijk: het idee van in ieder geval onze motie, maar ik neem aan ook die van het CDA, is niet om u op te zadelen met allerlei nieuwe onderzoeken. U gaat al van alles onderzoeken en pijler 3e is een hele concrete, die ook heel relevant is en aansluit bij de initiatieven die wij vragen om te verkennen. Dus als u hem in dat kader mee kunt nemen, lijkt mij dat een prima oplossing. De voorzitter: Helder. De wethouder nog? Wethouder De Boer: Voorzitter. Hopelijk mag ik de moties dan zo lezen, dat u ons niet vastpint op dat er per se een schaduwroute moet komen, maar dat het meer als inspiratie is bedoeld, van “wij zien een bepaalde opgave, neem dat nou in het achterhoofd mee”.

Ik wil dan wel de vrijheid houden om op het moment dat er een andere prioriteit op bijvoorbeeld die kwetsbare doelgroepen naar voren komt, daarop dan wel onze schaarse middelen in te gaan zetten. Ik zou het jammer vinden als we ons dan op iets anders hebben vastgepind. De voorzitter: De heer Tekir. De heer Tekir: Het is een verkenning en u doet die afweging in de verdere uitwerking van deze ambitie en de actieagenda. De heer Van der Geest: Ja, voorzitter, ik zou zeggen: uiteraard, en ik dank de heer Van Houwelingen voor de verbinding. De voorzitter: De heer van Houwelingen dank, en de wethouder uiteraard ook bedankt. Dan kunnen we overgaan tot stemming. De heer Van Santen: Voorzitter, ik wil graag even vijf minuten schorsen. De voorzitter: Die wens wordt door meerdere leden van de raad gedeeld, zie ik. Dan schors ik bij dezen de vergadering (20.50 uur). Schorsing De voorzitter: De vergadering is heropend (20.57 uur). Het woord is aan de heer Van Santen die om de schorsing had gevraagd. De heer Van Santen: Voorzitter, wat onze fractie betreft kunnen we overgaan tot stemming.

K - 26

De voorzitter: Dank u wel. Dan kunnen we overgaan tot stemming, eerst over het amendement. De heer Van Houwelingen: Voorzitter…. De voorzitter: De heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: Even een vraag. Ik hoorde de wethouder zojuist een soortement toezegging doen dat hij een en ander meeneemt als inspiratie. Ik vraag me af of die moties dan nog nodig zijn. De voorzitter: De besprekingen hebben in eerste en in tweede termijn plaatsgevonden, dus ik ga ervan uit dat de moties nu gewoon in stemming gebracht worden. De heer Van Houwelingen: Daarom was mijn vraag of het nog waard was ze in stemming te brengen. De voorzitter: Dat zullen we zien. De heer Van Santen nog? De heer Van Santen: Ik wil een stemverklaring afleggen als dat mag. De voorzitter: Als u over het amendement een stemverklaring wilt afleggen, ga uw gang. De heer Van Santen: We hebben niet voor niets geschorst, daarom even een resumé. Voor ons staat de visie voorop en we vinden concrete ideeën nu niet op hun plaats. Maar we zijn wel heel content met het feit dat de wethouder dit meeneemt als inspiratie. We hadden ook niet anders verwacht. Dus in dat kader zullen we tegen het voorstel stemmen, omdat we de rest eigenlijk zien als overbodig op dit moment. De heer Roeland: Voorzitter. Wij sluiten ons aan bij de woorden van de heer Van Santen. De voorzitter: Dank u wel.

De heer Van Houwelingen ook een stemverklaring. De heer Van Houwelingen: Dat was precies de reden voor mijn vraag of het allemaal nog wel nodig was. Ik steun de boodschappen van alle drie, maar of het nou een motie waard is… Dus ik stem op die manier, zeg maar. De voorzitter: Ja, maar u stemt niet over de boodschap, maar over de moties. Eerst breng ik nu het amendement in stemming. Het amendement wordt in stemming gebracht en met 13 tegen 10 stemmen verworpen. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Boutachkourt, Van der Geest, mw. De Groot, Oostrum, mw. Van Oversteeg, mw. Pellikaan, Schefferlie, Tekir en Van Willigen. Tegen hebben gestemd de leden Bahlmann, Van Gammeren, mw. Hamann, Houtepen, Van Houwelingen, Klein, Krol, mw. Metz, De Pagter, Roeland, Van Santen, Van Veen en mw. Van 't Westende-de Bijl. De heer Van Willigen: Wil iemand mijn glazen bol lenen voortaan!? De voorzitter: Die opmerking laat ik aan u, meneer Van Willigen.

K - 27

Dan kunnen we over naar de stemming over de moties. Allereerst de motie van het CDA over schaduwroutes. De motie wordt in stemming gebracht en met 12 tegen 11 stemmen verworpen. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Boutachkourt, Van der Geest, mw. De Groot, Van Houwelingen, Oostrum, mw. Van Oversteeg, mw. Pellikaan, Schefferlie, Tekir en Van Willigen. Tegen hebben gestemd de leden Bahlmann, Van Gammeren, mw. Hamann, Houtepen, Klein, Krol, mw. Metz, De Pagter, Roeland, Van Santen, Van Veen en mw. Van 't Westende-de Bijl. De voorzitter: Aan de orde is motie M02 van D66 inzake de waterspeelplek. De motie wordt in stemming gebracht en met 13 tegen 10 stemmen verworpen. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Boutachkourt, Van der Geest, mw. De Groot, Oostrum, mw. Van Oversteeg, mw. Pellikaan, Schefferlie, Tekir en Van Willigen. Tegen hebben gestemd de leden Bahlmann, Van Gammeren, mw. Hamann, Houtepen, Van Houwelingen, Klein, Krol, mw. Metz, De Pagter, Roeland, Van Santen, Van Veen en mw. Van 't Westende-de Bijl. De voorzitter: Ten slotte komen we bij het raadsvoorstel. Het raadsvoorstel wordt in stemming gebracht en met algemene stemmen aanvaard. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Bahlmann, Boutachkourt, Van Gammeren, Van der Geest, mw. De Groot, mw. Hamann, Houtepen, Van Houwelingen, Klein, Krol, mw. Metz, Oostrum, mw.

Van Oversteeg, De Pagter, mw. Pellikaan, Roeland, Van Santen, Schefferlie, Tekir, Van Veen, Van Willigen en mw. Van 't Westende-de Bijl. 7.b Nieuwe brug over de Linge (2023-875955)

De voorzitter: Dames en heren. Dit onderwerp is verplaatst van de raadsvergadering van 2 november naar 30 november. In B&A is uitvoerig gesproken over dit punt en ik ga ervan uit dat hier niet herhaald zal worden wat daar te berde is gebracht, maar dat u zich met name zult richten op eventuele moties of amendementen. Ik geef als eerste het woord aan mevrouw Pellikaan van Democraten Gorinchem. Mevrouw Pellikaan: Voorzitter. De Lingewijk is volop in beweging. De afgelopen jaren is er veel bijgebouwd en ook de komende jaren staan er grote ontwikkelingen op de planning: bouw van de nieuwe woonwijk de Lingeoever, aanleg van de nieuwe brug, herontwikkeling van de Arkelsedijk-Noord, herontwikkeling van de huidige locatie Nettorama en de bouw van een appartementencomplex op het voormalige Wellantcollegeterrein. Voor de gemeente zijn dit verschillende projecten met ook allemaal een eigen projectleider, ontwikkelaar, aannemer, ambtenaar en zelfs wethouder, want ook in het college zijn deze projecten over de verschillende wethouders verdeeld. Maar voor de stad en voor de inwoner is het één wijk, één Lingewijk. Wij dienen daarom vanavond met het CDA, D66 en Partij van de Arbeid een motie in die het college oproept om één plan te maken, een visueel plan bijvoorbeeld, voor de Lingewijk, waar deze verschillende projecten in samenhang worden gezien met een tijdlijn en dat hiervoor één K - 28

aanspreekpunt komt voor inwoners, verenigingen en bedrijven. Dat is hartstikke belangrijk omdat het gaat helpen om de verbindingen tussen de verschillende ontwikkelingen inzichtelijk te maken, hoe ze impact hebben op elkaar en op de wijk als geheel, en daarbij hoe hierover helder en consequent in gesprek kan worden gegaan met de wijk. Denk aan de afwikkeling van het bouwverkeer als in de Lingewijk straks op meerdere punten tegelijkertijd gebouwd gaat worden, de geluidsoverlast, de verkeers- en parkeerdrukte in de wijk met alle nieuwe woningen en uit- en aanrijroutes, maar ook als het gaat om het waarborgen van de gezondheid, leefbaarheid en het kleine beetje groen dat deze wijk nog heeft. En het is echt niet niks wat er in deze wijk gaat gebeuren, die sowieso al complex in elkaar steekt. Des te meer noodzaak om het eens goed op een rij te zetten. In de Lingewijk is nu al geluidsoverlast van de drukte op de Arkelsedijk en de Arkelse Onderweg. De meeste huizen daar zijn niet onderheid en er is al jaren een roep om meer groen en natuur. Ook ligt de wijk tussen nu al twee drukke rotondes in en bestaat het OV uit een levensgevaarlijke bushalte bovenop de dijk, en daar komen bij een nieuwe brug, de nieuwe woonwijk de Lingeoever, de herontwikkeling van de Arkelsedijk-Noord, het huidige terrein van de Nettorama en het voormalige Wellantcollege.

Deze motie roept daarom op om één visueel plan te maken voor de Lingewijk waar deze projecten in samenhang worden gezien en dat daarop één aanspreekpunt komt. Inwoners, verenigingen en bedrijven moeten hiervoor niet aangewezen zijn op de afzonderlijke projectontwikkelaars of aannemers, maar moeten een gemeente hebben die naast hen staat en zich verantwoordelijk voelt voor de Lingewijk als geheel. Want als iedereen ervan is, is niemand ervan, en om dat niet te laten gebeuren, daar staan wij vanavond met elkaar voor aan de lat. Want juist als er zoveel op een wijk afkomt, moet de gemeente de regie nemen, aanspreekbaar zijn en dicht bij haar inwoners staan. Op dit moment zien en ervaren wij dat dit nog onvoldoende gebeurt, ondanks de goede bedoelingen en de inzet op participatie, want inwoners worden van het kastje naar de muur gestuurd als zij proberen antwoorden te krijgen op hun vragen of hun zorgen willen bespreken. En ook voor ons als raad is het lastig te blijven overzien wat er op de Lingewijk afkomt en daarbij ook de juiste vragen te kunnen stellen. En als we dat wel doen, ervaren we een gemeente die denkt vanuit de afzonderlijke projecten en procedures in plaats vanuit de bril van de inwoner. Dus laten we nu één plan maken voor de Lingewijk en daarop één aanspreekpunt inrichten.

Het is echt een oproep om in het stadhuis met elkaar om tafel te gaan en de plannen naast elkaar neer te leggen: wat zien we nu wat er gebeurt, wat zijn de risico’s, maar ook de kansen, hoe borgen we die leefbaarheid en hoe nemen we hier de wijk nu goed op mee? Wij denken dat het effectiever kan dan nu gebeurt en vragen de andere fracties dan ook om deze oproep te omarmen, die niet alleen vanuit ons komt, maar ook een heel duidelijk signaal is vanuit de wijk zelf. Dank u wel. Motie M03: Eén Lingewijk, één plan. Wij vragen het college om/ wij geven het college de opdracht om: 1. voor de Lingewijk één (visueel) plan te maken waar de ontwikkelingen in de wijk voor komende jaren in staan en in samenhang worden gezien, inclusief tijdlijn. 2. dat hierop één aanspreekpunt komt voor inwoners, verenigingen en bedrijven in de Lingewijk; en hiermee uitvoering te geven aan de toezegging die is gedaan (d.d. 6 juli 2023) na vragen van het CDA. Laura Pellikaan (DG) Janneke van Oversteeg (CDA)

K - 29

Ilhan Tekir (D66) Jack Oostrum (PvdA

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Pellikaan. Voor de goede orde: deze motie was aangekondigd in B&A en daarom is dit een bespreekstuk geworden. Ik geef als tweede het woord aan de heer De Pagter van ChristenUnie/SGP. De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. Met het voorliggende raadsvoorstel voor de brug over de Linge wordt een start gemaakt met het ontlasten van een van de drukste knooppunten in onze stad. Daarnaast gaan we concreet werken aan de realisatie van de vleugels van de stad. De mobiliteit in onze stad is een onderwerp dat vraagt om slimme en doordachte acties. Daarvan is de brug over de Linge een goed voorbeeld en een wens die we al lang koesteren. We versterken daarmee de oost-westverbinding en zorgen dat we deze verbinding niet alleen over de rotondes Eike’s Hof laten lopen. Daarnaast wordt de fietser ook uitgenodigd om de fiets te pakken in plaats van de auto, wat past bij onze uitgangspunten en onze visie op het autoluw maken van het centrum en de stad als een fietsstad te gaan zien. Wat onze fractie betreft, zijn we akkoord met het raadsvoorstel en gaan we zo snel mogelijk over tot uitvoering van de plannen en verdere ontwikkelingen van het gebied aan de Arkelsedijk en de ontwikkeling van de Lingeoever.

Onze fractie gaat ervan uit dat er een deugdelijk en van aanzien mooie brug wordt gerealiseerd, in het gedachtegoed van de firma De Vries Robbé, waarbij we rekening houden met de duurzaamheid van materialen die gebruikt worden en aandacht zal zijn voor natuur en milieu. Tot zover. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer De Pagter. De heer Bahlmann van Gorcum Actief. De heer Bahlmann: Goedenavond voorzitter, leden van de raad, het college en de andere aanwezig in de zaal en thuis. Vanavond bespreken we het raadsvoorstel de brug over de Linge, een brug die de Spijksedijk verbindt met de Arkelsedijk, het oude bedrijfsterrein van De Vries Robbé. Daarom doen wij nogmaals de oproep om deze brug om te dopen tot De Vries Robbébrug. Deze brug zorgt voor de noodzakelijke verkeersontsluiting van de Lingewijk na realisatie van het nieuwbouwproject Arkelsedijk en Lingeoever. De toevoeging van een veilige fietsroute vanuit Gorinchem-Oost via de De Vries Robbébrug richting scholencampus juichen wij alleen maar toe. Kan de wethouder aangeven hoe de veilige fietsroute richting de scholencampus uiteindelijk zal lopen? Wij vinden het goed dat een uitgebreid participatieproject is ingezet in de Lingewijk.

Tijdens de gecombineerde I&O/B&A van 12 oktober jongstleden merkten wij wel op dat vanuit de bewoners en de ondernemers zorgen zijn geuit met betrekking tot de bereikbaarheid van de wijk gedurende de ingrijpende werkzaamheden in hun wijk. In hoeverre wordt de input van de bewoners en de ondernemers meegenomen en hoe wordt dit aan hen teruggekoppeld? En hoe blijft u met hen in gesprek en hoe zorgt u ervoor dat zij met u in gesprek blijven? Mevrouw Pellikaan: Voorzitter, bij wijze van interruptie. De voorzitter: Mevrouw Pellikaan.

K - 30

Mevrouw Pellikaan: Ik hoor u terecht de zorgen aanhalen die de inwoners en ondernemers hebben geuit tijdens de B&A-sessie over wat de hoeveelheid bouwverkeer in de wijk betekent. Hebt u ook nog andere zorgen op dat moment gehoord van inwoners of ondernemers, of misschien degenen die u buiten de raadzaal heeft gesproken? De heer Bahlmann: Daarop wil ik in mijn betoog verder ingaan, als u dat goed vindt. De voorzitter: Vervolgt u uw betoog. De heer Bahlmann: Kan de wethouder onze zorg wegnemen dat de Lingewijk geen onneembare vesting wordt tijdens de werkzaamheden, waarbij het risico bestaat dat tijdens de spits het verkeer muur- en muurvast komt te staan in de Lingewijk? Ook zijn wij benieuwd naar de reactie van de wethouder op de ingediende motie. Tot zover onze bijdrage. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, meneer Bahlmann. De volgende spreker is de heer Houtepen. De heer Houtepen: Dank u wel, voorzitter. Wij kunnen hier in principe redelijk kort over zijn. Zonder brug geen nieuwe woonwijk. De VVD is positief over de plannen voor de nieuwe brug over de Linge, omdat dit randvoorwaardelijk is voor een toekomstige woonwijk aan deze Linge. Zo’n brug kost een hoop geld, zeker in deze tijd, maar om de ontwikkelingen voor dit nieuwe woongebied niet verder te doen vertragen en de subsidie te kunnen benutten, zullen we het geld nu gewoon op tafel moeten leggen.

Daarnaast is het een mooie stap richting een betere oost-westverbinding in Gorinchem, een win-win dus. Bij het op tafel leggen van zowel een plan als de harde euro’s vinden wij het mooi om te zien hoe alle betrokken partijen meedenken en tevens ook deels meebetalen. Ook het contact met omwonenden en alle participatiemomenten waren tot op heden op zich een goed lopend proces. Laten we dat goede werk als gemeente ook vooral voortzetten in het verdere verloop. De voorzitter: Interruptie mevrouw Pellikaan. Mevrouw Pellikaan: Ik hoor de heer Houtepen zeggen dat het participatietraject goed is verlopen. Is dat uw eigen mening, of waar hebt u dat op gebaseerd? De heer Houtepen: Nou ja, wij bespreken dit soort dingen uiteraard in de fractie, maar het zou gek zijn als het niet ook mijn eigen mening was als ik hier stond. Bij de feedback op de participatiemomenten kregen wij vooral de indruk dat niet zozeer het proces ‘an sich’ niet heel goed verlopen was, maar meer dat omwonenden niet altijd te horen kregen waar ze op hoopten. Dat is natuurlijk een veelvoorkomend probleem in de participatie, dus in dat opzicht denk ik dat ik uw vraag daarmee beantwoord heb. De voorzitter: Mevrouw Pellikaan.

Mevrouw Pellikaan: Dan zou ik u willen meegeven dat de geluiden die wij hebben gehoord over de participatie, en die ook door inwoners zelf zijn ingebracht tijdens de B&A-sessie, waren dat bijvoorbeeld de participatie zich eigenlijk beperkte tot de ontwikkeling van de brug en de ontwikkeling van de Lingeoever en dat inwoners van de wijk zich met name ook zorgen maakten over de Lingewijk als geheel, met ook de andere K - 31

projecten die daarin plaats gaan vinden, dat ze daar geen antwoord op kregen. Wijzelf merkten ook in de sessie, dat toen wij daarover doorvroegen, daar eigenlijk ook geen duidelijke antwoorden op kwamen. Maar u hebt dat blijkbaar anders ervaren. De voorzitter: Uw pleidooi is helder. De heer Houtepen vervolge zijn betoog. De heer Houtepen: Ik hoef niet meer te reageren? De voorzitter: Ja, dat mag ook. De heer Houtepen: Nou ja, ik kan er nog wel even kort op reageren. Ik denk dat participatie altijd belangrijk is, vandaar dat mijn volgende zin ook was: wij vragen daarom blijvend aandacht voor participatie en communicatie. Maar ik denk dat het ook wel zo is dat, als er op dit moment een plan voor een brug ligt, die participatie ook veelal zal zien op die brug en dat op het moment dat verder nagedacht wordt over de verdere indeling van zo’n wijk, de participatie dan ook breder wordt getrokken. Afsluitend met een conclusie: het is een goed voorstel, laten we het gewoon doen. En om alvast even in te gaan op de motie: in de eerste plaats twijfel ik een beetje, of eigenlijk denk ik, dat het niet per se binnen de orde van het raadsvoorstel is, maar anders was het een motie vreemd aan de orde van de dag geweest en hadden we het er vandaag ook over gehad, dus wat mij betreft prima. Daarom heb ik er aan het begin ook niks over gezegd.

Maar niettemin: het gaat nu over de brug en om er voor de rest op te kunnen reageren horen wij graag eerst wat de wethouder hiervan vindt. Wij denken dat er al aardig wat ontwikkelingen zijn op dit vlak en we willen de wethouder ook niet met onnodig werk en onnodige moties opschepen. De voorzitter: Dank u wel, meneer, Houtepen. De volgende spreker is de heer Tekir. De heer Tekir: Ik had me niet aangemeld, voorzitter. De voorzitter: U staat wel op mijn briefje, maar u hoeft niet hoor! Dan gaan we over naar mevrouw Van Oversteeg. Mevrouw Van Oversteeg: Voorzitter, als u het goed vindt vanaf hier, want mevrouw Pelikaan heeft eigenlijk al heel treffend verwoord waarom deze motie nodig is en eigenlijk bevestigt de heer Houtepen dat net ook. Juist bij zo’n grootschalige ontwikkeling als zo’n brug, en ook de andere ontwikkelingen die daar allemaal mee samenhangen, is het zo belangrijk dat dat voor bewoners in één keer inzichtelijk wordt gemaakt en dat we ook als gemeente daarin benaderbaar zijn en toegankelijk. Ik heb daar eerder al aan aandacht voor gevraagd tijdens de behandeling van de perspectiefnota, waarop de wethouder had toegezegd dat er een aanspreekpunten komt. Maar tijdens de behandeling van het voorstel voor de brug in de B&A en de insprekersreacties bleek gewoon dat daar nog onvoldoende uitvoering aan is gegeven.

Daarom willen wij dat met deze motie verder kracht bijzetten, niet om de wethouder met extra werk op te zadelen, maar om te laten zien dat wij als gemeente dat overzicht wel hebben en dat wij daar onze inwoners in faciliteren qua informatie, qua toegankelijkheid en benaderbaarheid.

K - 32

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Oversteeg. De heer Houtepen wil hierop reageren, zie ik. De heer Houtepen: Even voor de goede orde: ik heb mijzelf niet een dergelijke bevestiging horen doen, maar als mevrouw Van Oversteeg daar anders over denkt, mag dat uiteraard. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Groot. Mevrouw De Groot: Dank, voorzitter. Ik doe het ook even kort vanaf hier, want mevrouw Pelikaan heeft een prachtig pleidooi gehouden waar wij ons graag bij aansluiten. Bij het tweede beslispunt willen wij alleen nog aan het college meegeven dat wij moesten denken aan de gemeentelijke omgevingsmanager die bijvoorbeeld aanwezig is in de Gildenwijk, dat dat een goed aanspreekpunt is voor de wijk, die de zorgen van de betrokken omwonenden kan aanhoren en ook kan oppakken en ook met eventuele oplossingen kan komen. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Groot. De heer Van Veen van Stadsbelang. De heer Van Veen: Dank u wel, voorzitter. Ik hoop dat ik ook de toestemming krijg van de oppervoorzitter vanavond, de heer Van Willigen. Het is één A4’tje en ik probeer de wollige politiek iets meer sjeu te geven.

Wat mooi dat zowel de woon- en transformatievisie als de mobiliteitsvisie samenvloeien in dat ene ontwikkelgebied, te weten de Lingeoevers: aan de ene kant de nieuw te realiseren woningen vanuit de woonvisie, en niet te vergeten de regiodeal, en aan de andere kant de nieuwe De Vries Robbébrug vanuit de mobiliteitsvisie. Zonder bruggen geen woningen, zoals de VVD zo mooi duidde. Ik lijk wel een VVD’er, en dan moet het raadsvoorstel instrumenten woningmarkt nog komen, nou, dat belooft wat! Maar wat is het fantastisch dat we die nieuwe brug mogelijk kunnen maken vanuit de mobiliteitsvisie, met het oog op een nieuwe oost-westverbinding. en niet te vergeten een veilige oost-westverbinding voor de fietsers. Eike’s Hof wordt minder belast en de basis gelegd voor een tweede brug nog verder in de toekomst. Mooi, een heleboel vliegen in één klap! Voorzitter, om nog steeds in Sinterklaasstemming te blijven: vol verwachting klopt mijn hart, en het heerlijk avondje moet nog komen! We kunnen hier alleen maar voor zijn, inclusief de financiële onderbouwing in het raadsvoorstel, maar we uiten ook lichtelijk onze zorgen. Aan de ene kant de toenemende druk op de Arkelsedijk en bij Papland en aan de andere kant de ervaren miscommunicatie met betrekking tot de omwonenden.

Als ik het raadsvoorstel lees, is er veel geparticipeerd, er is zelfs nog een extra avond ingepland, maar zoals we van een inwoner tijdens de I&O/B&A hoorden, zijn ze totaal niet gehoord. Zoals ik van mijn moeder vroeger altijd leerde: de waarheid zal wel ergens in het midden liggen. Voorzitter, ik ga afronden. Wij kunnen niet wachten tot de eerste fiets, auto, voetganger de brug oversteekt. Wat betreft de motie wacht ik even het antwoord van de wethouder af. Dank u wel.

K - 33

De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Veen. Ik heb geen andere sprekers op het lijstje. Dan nodig ik graag wethouder Mager uit, die bij dit onderwerp namens het college zal spreken. Wethouder mevrouw Mager: Dank u wel, voorzitter. Zoals u merkt, hebben wij integraliteit hoog in het vaandel staan, vandaar dat ik hier nu sta. Het werd al treffend verwoord: in de Lingewijk gebeurt veel. Ik denk zelfs dat de Lingewijk van een soort dorp een onderdeel van onze stad wordt, gezien de enorme hoeveelheid woningen die al zijn gerealiseerd en de enorme hoeveelheid die daar nog bij komt in het project Arkelsedijk. Maar dat kan ons zoals we hier zitten toch alleen maar goed doen, omdat we eigenlijk wel in iedere raadsvergadering horen zeggen: wonen en bouwen, daar gaat het in Gorinchem om. Welnu, dat gaan we doen aan de Arkelsedijk, daar gaan we bouwen voor Gorcumers en voor mensen die al heel lang een huis zoeken. Daarbij gaan we dat ook nog eens doen in een mooie groene omgeving, een omgeving die we hebben te danken aan de Regiodeal Lingeoevers, die dat bekostigt. In de plannen voor de bouw wordt hier enorm goed rekening mee gehouden en inderdaad: zonder brug geen woningen.

En ja, er staat heel wat te gebeuren in de Lingewijk, daarom hebben wij ook ontzettend veel geparticipeerd, zijn wij ontzettend veel de wijk in geweest, hebben we u als raad meegenomen, hebben we heel veel participatieavonden hier in huis gehouden, zijn wethouders en ambtelijke organisatie de straat op geweest, hebben we veel contact gehad met Wijkbelang en zijn daarnaast ook nog gewoon bij mensen persoonlijk op bezoek geweest. Ik kan me voorstellen dat er dan een I&O is, of een B&A, ik weet niet precies bij welke sessie het was, waar een inwoner van de Lingewijk heeft geconstateerd dat hij of zij zich daarbij niet gehoord of gezien voelde. Dat is spijtig, maar ik kan u verzekeren dat er honderden mensen zijn die wel gezien en gehoord zijn hierover. De voorzitter: Interruptie mevrouw Pellikaan. Mevrouw Pellikaan: Ik hoor de wethouder nu toch echt iets bagatelliseren. Het is niet een enkele inwoner geweest die insprak tijdens de B&A-sessie, het was een vertegenwoordiger van Wijkbelang, dus er staan ook vele inwoners achter. Ik heb de participatieverslagen gelezen en ook daarin zijn bepaalde zorgen meerdere malen geuit. Ik heb mailwisselingen gezien tussen de inwoners van de Lingewijk en de gemeente en ook daarin zijn meerdere malen zorgen geuit, en ook wij zelf zijn goed in contact met de Lingewijk en ook naar ons zijn die zorgen geuit.

Dus ik vind het echt iets te simpel om de zorgen die er leven, niet alleen in de Lingewijk, ook elders in de stad, over deze ontwikkelingen, de samenloop van deze ontwikkelingen voornamelijk, af te doen met de opmerking dat er een inwoner heeft ingesproken die het er niet helemaal mee eens was, maar ach, dat de participatie voor de rest dik op orde is geweest. Wethouder mevrouw Mager: Dat laatste is uw interpretatie. Er zijn altijd twee kanten aan een verhaal, zoals al eerder vanavond gememoreerd is. Er wordt geparticipeerd, er wordt heel veel geparticipeerd. Ik kan u echt met de hand op mijn hart verzekeren dat dit een project is geweest, zowel de brug, als de nieuwe woonwijk, als het groen in die nieuwe woonwijk, waar inwoners van de hele stad natuurlijk, maar in het bijzonder van de Lingewijk, enorm goed op zijn meegenomen. En ja, er worden kaders gesteld, ook door u als raad in de diverse bijeenkomsten die raad heeft gehad en de diverse besluiten die de K - 34

raad hier ook over heeft genomen, en die kaders moeten wij en de projectontwikkelaar aanhouden. Binnen die kaders moeten wij opereren en binnen die kaders moeten wij de inwoners van Gorinchem op de hoogte stellen wat we aan het doen zijn, met altijd in het achterhoofd om een betere oost-westverbinding te verkrijgen, en heel veel woningen te gaan bouwen in onze stad, en dat alles voor Gorinchem. En ja, inderdaad, ik kan me uw zorgen ook voorstellen. Er zal overlast zijn, dat kan haast niet anders als er ergens gebouwd gaat worden, maar we zullen proberen die overlast zoveel mogelijk te beperken en ook de mensen heel goed op de hoogte te houden waar we wanneer wat gaan doen. De voorzitter: Mevrouw Van Oversteeg. Mevrouw Van Oversteeg: Wat mij heel erg opvalt, is dat het nu een beetje geframed wordt alsof de participatie niet geslaagd zou zijn als iemand het er niet mee eens is, maar dat is volgens mij totaal niet wat we zeggen. De één zal zich er beter in kunnen vinden dan de ander, en dat dat mag ook, maar de signalen die we krijgen gaan ook over het onbeantwoord blijven van vragen, het onbeantwoord blijven van de vraag om samenhang tussen de ontwikkelingen en afstemming van de ontwikkelingen.

Er zijn nu ontzettend veel partijen actief, die zich ongetwijfeld echt tot het uiterste inspannen om zich aan de kaders te houden zoals we die met elkaar hebben afgesproken, en we kunnen ons afvragen of dat overal even goed gaat, maar de bottom line, ook van deze motie, is dat wij uit de signalen opmaken dat die samenhang en de afstemming daartussen nog onvoldoende tot uiting is gekomen en dat we vinden dat daar een taak ligt voor de gemeente, niet zozeer als afkeuring van hoe het proces tot nu toe is verlopen, maar meer als aanvulling om te laten zien dat er nu zo ontzettend veel gebeurt dat zo’n grote impact heeft, dat we daar ook iets extra’s op te organiseren hebben. Dat vind ik wel eventjes een ander frame dan of de participatie wel of niet geslaagd is. Daar kunnen we ook een boom over opzetten, maar dat is wel de essentie van de motie. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Oversteeg. De wethouder. Wethouder mevrouw Mager: Dank u voor deze verheldering en het even terugbrengen tot waar het werkelijk om gaat. Dat is ook de reden waarom ik hier sta. Wij zijn bezig met het stedelijk programmeren en stedelijk programmeren doe je op het moment dat dingen wat helderder worden. We weten nu dat we een brug gaan bouwen, we weten nu dat we woningen gaan bouwen, we weten nu dat diverse projecten in de Lingewijk verder nog spelen.

Dat brengen we allemaal samen op één kaart waarop je kunt zien wanneer we wat gaan doen. Volgens mij heb ik al eerder in deze raad vermeld dat we daarmee bezig zijn. En nu we natuurlijk ook bezig zijn met de omgevingsvisie, die daar heel nauw tegenaan leunt, en dadelijk ook met de plannen per gebied, krijg je veel meer inzicht in de samenhang der dingen in de wijken in Gorinchem, en dat wordt dan ook veel meer wijkgericht georganiseerd, zodat je ook heel goed kunt zien: wat gebeurt er nu in mijn wijk? Daar hebben we ook een wijkcoördinator voor, die daar aanspreekpunt is en die ook actief de connectie zoekt met Wijkbelang en ook met de inwoners van in dit geval de Lingewijk. Maar dat geldt niet alleen voor de Lingewijk, het geldt eigenlijk voor alle wijken in Gorinchem. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dit was het einde van uw eerste termijn? K - 35

Wethouder mevrouw Mager: Ik heb nog wel een vraag openstaan over de fietsroute: als de eerste fietser over de nieuwe De Vries Robbébrug fietst, waar die dan verder heen moet. Dat is iets wat dadelijk mee wordt genomen in het totale verkeersplan, waarbij het natuurlijk de bedoeling is dat er op een gegeven moment een doorgaande route is naar de campus. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie de heer Van Veen. De heer Van Veen: Begrijp ik nou goed dat u de motie afraadt, of vindt u het een steuntje in de rug? Ik heb daar nog geen duidelijk antwoord op gehad. Wethouder mevrouw Mager: Nou, eigenlijk alles wat de motie omschrijft gebeurt al. We komen in december/januari met stedelijk programmeren, we stellen de omgevingsvisie vast en op basis daarvan gaan we met omgevingsplannen en gebiedspaspoorten werken. De Lingewijk is er daar één van. Dus ja, in feite is dat wat onder het eerste item wordt genoemd: het maken van een plan. Dat plan is er, wordt besproken met de mensen in de Lingewijk en wordt dadelijk ook voorgelegd in de raad. Er is ook een wijkcoördinator, die is aanspreekbaar en wordt bekend geacht te zijn. Uit de motie begrijp ik nu dat dat wellicht wat minder het geval is dan wij wellicht zouden wensen.

Dat iets wat wij ons wel aantrekken en dat zullen we intern nog oppakken, maar diegene is er wel, weet waar het over gaat en is heel goed op de hoogte van wat er allemaal speelt in de Lingewijk. Dus dat is echt hét aanspreekpunt, ofwel de trechter waar mensen uit de Lingewijk kunnen zeggen van: hé, ik heb dié vraag, en die kan dan hier intern weer worden uitgezet, zodat ook het antwoord weer terug kan gaan naar degenen die de vraag hebben gesteld. De voorzitter: Mevrouw Van Oversteeg. Mevrouw Van Oversteeg: Ik wil graag de toezegging in herinnering brengen die de wethouder heeft gedaan tijdens de behandeling van de perspectiefnota om dat aanspreekpunt ook te organiseren, waarbij ik dus net ook memoreerde dat dat nog onvoldoende is georganiseerd, want anders komen dat soort signalen niet naar boven. Ik hoor wat u zegt, waar u dat denkt te beleggen en dat soort zaken, maar zo functioneert het op dit moment niet. Wethouder mevrouw Mager: Het is niet waar ik het dénk te beleggen, maar waar het belegd ís. Maar ik zei al: ik hoor nu dat dat te wensen overlaat in uw optiek en daar zullen we nogmaals aandacht voor vragen. Mevrouw Van Oversteeg: Via uw toezegging tijdens de behandeling van de perspectiefnota hebt u ook aangegeven daarmee aan de slag te zullen gaan. Daarom verbaast het mij een beetje dat u nu zegt dat het belegd is. De voorzitter: De wethouder.

Wethouder mevrouw Mager: Ja, het is belegd. Naar aanleiding van mijn toezegging bij de behandeling van de perspectiefnota hebben wij nog een keer intern gezegd: in de Lingewijk gebeurt ontzettend veel, superbelangrijk dat daar een aanspreekpunt is. Dat is

K - 36

gehoord, daar is nogmaals actie op ondernomen en ik denk dat het een goede zaak is om dat te blijven herhalen als ik het zo hoor. Mevrouw Van Oversteeg: Naar ons idee zal er nog iets extra’s moeten worden gedaan; dat is waartoe de motie oproept. De voorzitter: Ik constateer dat u het eens bent over het belang, maar dat u verschilt van mening over hoe het gebeurt en hoe het moet gebeuren. Ik zeg de wethouder dank en kijk naar mevrouw Pellikaan voor de tweede termijn. Mevrouw Pellikaan: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat ik het van deze plek kan doen. In eerste termijn ben ik vrij helder geweest over wat wij echt als noodzaak zien voor deze motie, namelijk dat een overzicht wordt gecreëerd waarbij de ontwikkelingen die plaatsvinden in de wijk in samenhang worden gebracht, zodat duidelijk wordt wat voor impact ze hebben op elkaar, als het bijvoorbeeld gaat om bouwverkeer, om geluidsoverlast, om parkeerdrukte en verkeersafwikkeling. Tot nu toe is de gemeente er nog niet in geslaagd om in dit proces daar helderheid in te verschaffen, niet naar de gemeenteraad, maar ook niet naar de inwoners.

Wij erkennen dat er behoorlijk is ingezet op participatie, maar zoals mevrouw Van Oversteeg net goed heeft verwoord, gaat het om een aanvulling hierop: hoe laten we de verschillende projectontwikkelaars en aannemers met elkaar communiceren? En dan hoor ik de wethouder in haar reactie zeggen dat we als gemeente aan de slag gaan met stedelijk programmeren en dat we daarin die ontwikkelingen op een rij gaan zetten. Alleen, stedelijk programmeren is een vrij abstract document en vooral ook bedoeld om een gemeente inzicht te geven en niet de inwoners van een wijk. Stedelijk programmeren is ook hoofdzakelijk gericht op woningbouw, ik vraag me af of daar ook de mobiliteitsontwikkelingen in worden meegenomen, of bijvoorbeeld het niveau van leefbaarheid en veiligheid in een wijk. Als laatste is er vanuit de Lingewijk ook echt de behoefte om te gaan kijken naar de overlap van wat meer praktische zaken, zoals aanrijroutes van bijvoorbeeld bouwverkeer, of wat te doen met de parkeerdrukte in een wijk als je aan meerdere kanten in een bouwput zit. Ik denk ook niet dat dat terugkomt in het stedelijk programmeren, dus ik denk dat onze motie daarom nog steeds relevant is. Dat zou ik de rest van de fracties ook graag nog op het hart willen drukken.

Afsluitend wil ik nog gezegd hebben dat het echt niet ontbreekt aan goede bedoelingen, niet bij de projectontwikkelaar, niet bij de ambtenaren, niet bij het college. Dat zien wij door alles heen en dat hebben we ook in B&A en vanavond bij de wethouder ervaren Alleen, er zijn gewoon vragen, omdat het zo complex is, omdat het zo grootschalig is, er zijn zorgen en dit is echt een oproep: laten we dat nu goed adresseren met elkaar, want dat verdient de Lingewijk. De Lingewijk verdient een goed plan en een goed aanspreekpunt. Eerder is een motie aangenomen dankzij ChristenUnie/SGP over “Verklein de kloof”. Nou, dit lijkt me een heel mooi voorbeeld van hoe wij als gemeente dichter bij die inwoner kunnen komen. Dus ik zou zeggen: laten we deze kans grijpen met elkaar. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Pellikaan. De heer De Pagter voor de tweede termijn. K - 37

De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. We horen waartoe de motie oproept en we horen ook wat de wethouder aangeeft voor wat betreft de zorgen die er zijn en de acties die ondernomen worden. Het klinkt inderdaad als grote begrippen: stedelijk programmeren, verder aandacht in de wijk, allemaal abstracte begrippen. Vanuit onze fractie vinden we dat er inderdaad aandacht moet zijn voor de zorgen van de wijk, maar wij hebben ook het gevoel dat deze zorgen binnen het college gehoord worden. Daarnaast is het niet nodig dat iemand van het kastje naar de muur gestuurd wordt. De gemeente heeft ook instrumenten in handen om wat er gaat gebeuren in de wijk van tevoren aan te kondigen. Daar heb ik zelf de laatste tijd ervaring mee gehad, dat de komende tijd een weg aangepakt wordt. Daar wordt een nieuwe weg gelegd en de gemeente heeft een maand van tevoren een bericht gestuurd: dit gaat er de komende maand gebeuren, dat heeft effect op parkeren, dat heeft effect op doorstroming, QR-code erbij, zodat je direct op het plan van de aannemer kunt inloggen en kunt zien wat er gaat gebeuren. Dat klopt en wat ons betreft zijn de zorgen die in B&A zijn geuit bekend bij het college en wij vertrouwen er ook op dat het college hiermee aan de slag gaat en dat er ook gewoon aandacht zal zijn voor wat er leeft binnen de wijken. Daarnaast is er ook een wijkcoördinator die daar aan de slag is.

We willen alleen wel vragen van: is het de komende twee, drie jaar concreet genoeg om wat net gezegd is ook uit te voeren op de punten die spelen in de wijk? We willen dat daar aandacht voor is. Een vraag die wij nog aan de wethouder hebben, is of die wijkcoördinator daadwerkelijk toegang heeft en de macht om met aannemers te kunnen gaan spreken, om dingen die uit de wijk naar boven komen ook kenbaar te maken en daarover in gesprek te gaan. Daarnaast zien wij voor nu geen noodzaak om deze motie verder te ondersteunen en vertrouwen op wat het college gaat doen met alle instrumenten die het heeft aangekondigd. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, meneer De Pagter. Ik kijk even naar de heer Bahlmann. Behoefte aan een tweede termijn? De heer Bahlmann: Nee. We twijfelen alleen nog over die motie, maar dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer Bahlmann. De heer Houtepen behoefte aan een tweede termijn? De heer Houtepen: Heel kort voorzitter. We hebben goed naar de wethouder geluisterd en hebben de indruk dat het eigenlijk gewoon al wordt uitgevoerd in bestaande documenten en met een bestaande functie. Wat dat betreft zullen we de motie niet steunen. De voorzitter: Dank u wel, meneer Houtepen. Mevrouw De Groot. Mevrouw De Groot: Dank voorzitter. Ik denk dat vanavond door iedereen wel wordt erkend en herkend dat er heel veel gebeurt in de Lingewijk.

Ik denk dat ik het zelf allemaal niet eens altijd zo goed weet omdat er zoveel gebeurt. Maar ik wil nog wel even gezegd hebben dat ik het betreur dat een mooie motie, die een signaal geeft naar de Lingewijk, wordt afgeraden. In dit huis wordt wel vaker een motie aangenomen die al wordt K - 38

uitgevoerd, maar als een mooi steuntje in de rug wordt gezien. Ik vind het jammer dat deze motie wordt afgeraden, terwijl die juist een heel mooi signaal is naar de Lingewijkers. Dank voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Tekir. De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. In de eerste termijn had ik geen behoefte aan woordvoering na het voortreffelijke pleidooi van mevrouw Pellikaan, maar ik zou nu toch graag ook wat willen zeggen als mede-indiener van de motie en de fracties mee willen geven dat het signaal dat hier op tafel ligt niet zomaar komt van een paar toevallige voorbijgangers uit de wijk. Het signaal, dat we ook in B&A hebben gehoord, is verkondigd door de klankbordgroep, waar ook heel veel inwoners achter zitten. De motie die vervolgens is opgesteld spreekt geen oordeel uit over de inzet die het college al pleegt Alleen, de oproep is wel om een beetje bij te trekken, aangezien luid en duidelijk – ook, begrijp ik, door het college – wordt erkend dat er meer gedaan kan worden en ook meer gedaan zou moeten worden.

Ik ben het helemaal met mevrouw Pelikaan eens – ze was me net voor – dat, als wij echt die kloof willen dichten, wij wel ‘tig’ motiemarkten kunnen organiseren en vragen of inwoners naar ons toe komen, maar dat dit juist van die voorbeelden zijn waarin inwoners vragen en verwachten dat wij een stap richting hen zetten, dat wij hen zien en ook erkennen waar ze mee worstelen. En dan vind ik het wel jammer dat een dergelijke oproep niet als ondersteunend kan worden gezien en als een positief signaal richting de Lingewijkers die de komende jaren gewoon in een bouwput zullen terechtkomen. Het is heel simpel: er wordt gevraagd om een visueel plan, maak gewoon duidelijk waar de wijkbewoners straks aan toe zijn en laten we heel duidelijk een contactpersoon aanwijzen. Nou, als we daarop tegen zijn, voorzitter, dan weet ik het niet meer. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tekir. Ik heb de heer Van Veen nog staan voor de tweede termijn. De heer Van Veen: Voorzitter. Wij vinden het een zeer sympathieke motie, maar we zijn nog steeds op zoek. Mevrouw Pelikaan gaf aan dat er echt wel meerwaarde zit in die motie ten opzichte van wat er gedaan is, of wordt en nog zal worden gedaan, dus we vinden de motie goed, maar misschien kan de wethouder toch nog wat explicieter zijn over de motie van Democraten Gorinchem onder andere. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Veen. Ik kijk nog even rond.

Ik zie geen andere sprekers meer, dan nodig ik de wethouder uit om de laatste puntjes op de i te zetten. Wethouder mevrouw Mager: Dank u wel. Ik snap het dilemma en misschien zit ik er zelf ook in, want deze motie roept eigenlijk op tot iets waar we volop en middenin zitten, vandaar ook misschien mijn reactie. Wij zijn integraal bezig, wij praten met iedereen, ondernemers, inwoners, ook de projectontwikkelaar, de mensen die bezig zijn met de Lingeoevers. Het is een enorm integraal project. Daarom sta ik hier ook en niet alle afzonderlijke wethouders van RO, van verkeer, enzovoort, maar de stedelijke ontwikkeling. Juist omdat het om een stedelijke ontwikkeling gaat, pakken we de zaken K - 39

integraal op, staan we open voor de inwoners, voor de e-mails, voor de telefoontjes, voor werkelijk alles wat tot ons komt. En ja, af en toe is het heel vervelend om te moeten zeggen dat je bijvoorbeeld iets nog niet weet. Zojuist werd geopperd “wat gaan we dadelijk doen met verkeersafwikkeling?’ Er kwam net een voorbeeld: als er dadelijk sprake is van bouwactiviteiten voor de brug, zal daar een enorm communicatieplan omheen komen, wanneer vertellen we wat aan wie, wanneer gaan we wat doen, welke mensen informeren we? Vergeet ook niet de overkant van de weg, de Spijksedijk, waar ook mensen wonen, waar ook ondernemers hun bedrijf hebben, waar we ook allemaal langs zijn geweest, dus echt: het gebied wordt enorm goed afgebakend en integraal bekeken. En ja, er staat het een en ander te gebeuren, dat geef ik meteen toe, maar juist ook daarom kijken we ontzettend zorgvuldig wanneer we wat doen, dat ook niet alles op de schop gaat. Het is ook niet voor niks dat we aangeven: eerst de brug en dan bouwen, niet alles tegelijk. Want je zou je ook nog kunnen voorstellen dat we, terwijl we met die brug bezig zijn, ook lekker alvast wat huisjes gaan bouwen, dan is het ook allemaal weer sneller klaar, maar nee: we willen de volgordelijkheid der dingen integraal bekijken, zodat mensen niet een enorme overlast hebben.