20231128 Concept Verslag Gorinchem gezamenlijke vergadering Gorinchem en Molenlanden

Maar het moment dat je een participatieproces start over de mogelijke locatie, of de shortlist, waarvoor de voorkeuren zijn, moet je wel weten of je een K16 wel of niet gaat meenemen. Wethouder Lock: Dat is juist onderdeel van dat plan-MER-proces dat komen gaat en bepalend is voor de vraag of en, zo ja, hoe gebieden op de kaart komen. Meer kan ik er niet van maken. Dus we kunnen akkoord gaan met de inhoud en de geest, maar wel met inachtneming van de gemaakte kanttekeningen en ons voorstel is om, met wat we nu van de provincie weten, het besluit om te zetten in: alleen verder te gaan met die locaties die de appreciatie van Gedeputeerde Staten hebben, dus alles wat ze niet appreciëren, nemen we ook niet mee in de participatie, dus dat we in die zin ook dat laatste punt aanpassen. De motie ‘Zorgvuldige planvorming het oog op het landschap’ is wat ons betreft ook akkoord, maar ik wil de heer De Lijster wel de volgende vraag stellen. Het uitgangspunt is dat we in principe naar vier gaan, tenzij in het proces dat we met elkaar gaan lopen de verhouding net anders loopt en er goede redenen zijn om dat vier anders te doen. In die zin lezen we het woord ‘uitgangspunt’. Ik wil er aan de voorkant helder over zijn hoe wij dat interpreteren. Als dat de juiste interpretatie is, kunnen we de motie als zodanig aanbevelen. De voorzitter: De heer De Lijster.

De heer De Lijster: Ik denk dat dit de juiste interpretatie is. 17

Wethouder Lock: Dan hebben we daar hetzelfde beeld bij en dat vind ik voor de rest van het proces ook een belangrijke constatering. ‘Geen windmolens in 2050’ kunnen we ook omarmen, op één punt na, en dat is het derde punt. De geest van de motie, zoals wij hem begrijpen, maar dat is ook weer een vraag aan de heer Leenman, is de volgende. Slopen en gebiedsherstelverplichting is onderdeel op het moment dat de vergunning stopt en dat is onderdeel van de vergunning. Als er alternatieven zijn, gaan we gewoon door met slopen. Als die alternatieven er niet zijn, ben je wel verplicht om op dat moment te kijken hoe je dan die energieopwek doet. Tegen die achtergrond interpreteren we punt 3, maar zoals u het geformuleerd hebt is het een opgave die zelfs het ministerie van Economische Zaken nog niet aankan, omdat het een heel brede opdracht is en ook ver in de toekomst ligt. Als u als gemeenteraad een paar ton beschikbaar stelt om dat onderzoek te doen, willen we dat best doen, maar het wordt wel heel ingewikkeld om dat op heel korte termijn te doen. Dus ons voorstel is om dat punt of te schrappen, of te veranderen in dat bullet 2 vervalt op het moment dat er geen alternatieve energiebronnen beschikbaar zijn. Als u hem in die zin interpreteert of aanpast, kunnen we hem ook omarmen. De voorzitter: Meneer Leenman denkt na, zie ik, maar ik zie een hand van meneer Timmer.

De heer Timmer: Dank u wel. Ik had op dit punt ook nog een vraagje. Wij zijn mede indiener van de motie, maar die 2050 is ook een beetje discutabel, denk ik. Stel je voor: in 2030 staan die molens er nog niet en twee jaar later komt er nog een molen bij, dat moet iets rekbaarder zijn naar mijn mening. Wat is uw visie daarop? Wethouder Lock: Het is natuurlijk een motie en geen amendement en moties zijn in uitvoering wel wat flexibeler. Je kunt handelen in de geest van de motie. Ik denk dat het ook exact het punt is dat ik zonet heb aangeven, mede namens wethouder De Boer: als je dat derde punt te strak formuleert en je gaat slopen op het moment dat er geen goede alternatieven zijn, of het zonde is om het op dat moment te doen, moet je er wel een ontbindende voorwaarde aan hebben, ook om geen kapitaalvernietiging te doen, want dat is denk ik de achtergrond van uw vraag. De voorzitter: Nagedacht, meneer Leenman? De heer Leenman: Zeker. Op het moment dat er geen alternatieven zijn, denk ik dat er t.z.t. opnieuw een politieke meerderheid voor gevonden moet worden om door te gaan met wind na 2050. Ik denk dat het heel belangrijk is nu om de streep te trekken: na 2050 geen windmolens in de Waard en in die zin dus ook die sloopverplichting mee te nemen en inderdaad op zoek te gaan naar alternatieven.

Het duurt nog ruim 20 jaar voordat we zover zijn, we kunnen nu nog niet vastprikken wat dat zal zijn, maar we kunnen dat wel verkennen met elkaar. Het zaadje moet geplant zijn, in die zin van: jongens na 2050 geen wind, maar wat anders. Ik hoorde collega Van den Hof een aantal alternatieve innovaties noemen, kernenergie bijvoorbeeld. Laten we die verkenning met elkaar opstarten in de sfeer van ideeën, mogelijkheden; dat hoeft niet uitputtend te zijn. Wethouder Lock: Ik lees met enige nadruk en klemtoon uw zin voor, dan snapt u ook wat voor beeld wij krijgen uit punt 3: ”een beeldvormende verkenning hoe vanaf 2050 te voorzien in 100% hernieuwbare energie, niet zijnde grote windturbines”. Dat is een hele fundamentele opdracht, die je alleen goed kunt beantwoorden op het moment dat je hem ook echt onderbouwt en voorbij 2050 kunt kijken, en dan vraagt u wel heel erg veel van de profetische gaven van het RES-team.

18

De heer Leenman: Mag ik een suggestie doen? Het derde punt zou dan wat mij betreft kunnen worden: “voorafgaand aan de besluitvorming over definitieve zoeklocaties voor wind met een beeldvormende verkenning te komen, waarin mogelijke routes, ideeën en geschikte innovaties beschreven worden, hoe vanaf 2050 te voorzien”, et cetera. De voorzitter: Er komt dus een nieuwe motie, begrijp ik, met een andere tekst daarvoor. Wethouder, ga door. De heer Leenman: Mag ik ook nog even wat zeggen over het tweede punt? De voorzitter: Ga uw gang. De heer Leenman: De wethouder maakte ook bezwaar tegen dat punt, maar die sloopverplichting wil ik er wel expliciet in houden en niet voorwaardelijk maken. Of begrijpen we elkaar nu verkeerd? Wethouder Lock: Ja, nu heb je mij niet begrepen. Ik wil alleen... De heer Leenman: Met de aangepaste 3 is 2 ook goed. Wethouder Lock: 2 was sowieso goed. Alleen, ik wilde 3 koppelen aan de geest van 2. Als er geen alternatieven zijn, betekent dat iets voor die sloopverplichting. De heer Leenman: Dan zijn we het eens. Wethouder Lock: Dat gevoel had ik al. De voorzitter: Gaat u door, wethouder.

Wethouder Lock: ‘Lokaal gebruik en leveringszekerheid’, de motie over shortlist et cetera, daar kunnen we ook in mee, waarbij er wel heel veel concrete dingen staan en er technisch nog wel het een en ander nodig is, maar de geest van de motie is dat we kijken hoe we lokaal opgewekte energie ook kunnen gebruiken voor het organiseren van energiehubs en het zelf voorzien en het bevorderen van leveringszekerheid. U gebruikt gelukkig geen absolute getallen als het gaat om hoeveelheid, maar u zegt ‘minimaal’ en ‘maximaal’, en het beste doen. In die geest willen we er ook mee aan de slag en willen we ook komen met een verdere uitwerking van een plan van hoe, zeg maar, de lokale energievoorziening er voor de RES-Alblasserwaard uit gaat zien en wat daarvoor nodig is, ook in samenwerking met provincie en Stedin. Dat is ook iets wat we nodig hebben om de juiste keuzes te kunnen maken, niet alleen over windenergie, maar ook over allerlei andere dingen die van belang zijn om te kunnen omgaan met de netcongestie en de leveringszekerheid. De voorzitter: Interruptie van de heer De Jong van het CDA Molenlanden. De heer De Jong: Voorzitter, dank u wel.

Wij vragen ons af of het in de vergunningverlening niet een extra drempel gaat worden als de motie wordt aangenomen, omdat iemand die een vergunning gaat aanvragen dan dus de hele zaak met hubs en energiecontracten met afnemers en zo geregeld moet hebben voordat de aanvrage ontvankelijk verklaard wordt. Ga je dan niet het paard achter de wagen spannen? Wat denkt u daarvan? Wethouder Lock: Op het moment dat je het gaat regelen als je de vergunning aanvraagt, gebeurt exact wat u vertelt. Waarom wij hem omarmen, is dat het voor ons ook wel een hefboom is naar de anderen, bijvoorbeeld de netbeheerder, van: joh dit, dit is wel wat wij met elkaar willen, zoek naar oplossingen om 19

te kijken hoe we die energie in kunnen zetten. In die zin ben ik ook blij dat het een motie is en geen amendement, want dan moét je. Daarom heb ik ook gezegd dat wij in de geest van de motie willen handelen en dit ook willen gebruiken om met de partijen die ermee te maken hebben aan tafel te gaan zitten en keuzes te maken en onze bedrijven en inwoners ook zoveel als mogelijk te ondersteunen met datgene wat we met elkaar doen. De heer De Jong: Dus ik begrijp dat u wilt toezeggen dat, als deze motie aangenomen wordt, dat geen belemmering gaat worden voor vergunningverlening? Wethouder Lock: U vraagt om een toezegging; dan moet ik even snel scannen wat ik zeg als ik die toezegging doe. De heer De Jong: Onze steun voor deze motie is niet essentieel, want die wordt toch aangenomen, maar voor ons is dit wel de aanleiding om te zeggen of we voor of tegen zijn. Wethouder Lock: Dat is één. Twee: democratie is de helft plus één, en ik ben niet zo van dat type democratie. Als we draagvlak in de samenleving zoeken, vind ik dat er ook draagvlak in politieke zin moet zijn. Dus ik hecht er wel aan dat u in kunt stemmen, ook met dit soort moties, om juist ons een steun in de rug te geven voor de initiatieven. Voor zover ik het even snel scannend overzie, denk ik niet dat we het in vergunnende zin gaan doen, maar we gaan wel kijken bij initiatiefnemers hoe die in de wedstrijd zitten.

Degenen die hiervoor een plan hebben, weten hoe ze het aan moeten pakken, kunnen aangeven hoe ze het aanpakken en hebben wel een streepje voor ten opzichte van anderen. Dus aan de voorkant regelen en niet op het moment dat je de vergunning af gaat geven, want dan wordt het een heel ingewikkelde. De heer De Jong: Dan is het CDA niet het vijfde wiel aan de wagen, voorzitter, maar dan zijn het CDA 5 wielen aan de wagen. De voorzitter: Dank u wel. Uw laatste motie nog, wethouder. Wethouder Lock: Dat is de motie van de VVD. U wilt van 100%, als de 562 100 is, naar 18,1% van de 102 die eigenlijk al vergund of gerealiseerd is. De opgaven waarvoor we staan zijn wat ons betreft te groot om iets aan dat bod te doen, en dat is eigenlijk in de hele lijn vanuit de RES 1.0 geweest van: we houden wel aan dat bod vast. Dat gaat over wind en zon op dak; daar gaat die 562 over. U noemt alternatieven in geothermie; dat is meer voor verwarming. Dat zijn trajecten die in de warmtetransitie staan. Dat is iets wat apart van de RES is; die staan in de regionale warmtetransitie en daar zijn ze al in opgenomen en daar worden ze onderzocht, waarbij geothermie in onze Alblasserwaard helaas zo beperkt is dat het maar op één locatie zit en die kunnen we eigenlijk niet inzetten voor een warmtenet in onze gemeente. De concentratie is nu vooral op aquathermie.

Dat zijn dingen die in de warmtetransitie allemaal meegenomen worden, maar niet iets afdoen aan datgene wat we aan bod rond zon en wind, want daar gaat de RES over, aangeleverd hebben. Die motie raden we dus ook af. De voorzitter: Dat was uw betoog. Dank u wel, wethouder, voor uw bijdrage. Wethouder De Boer, aan u het woord voor het laatste stukje van de vijftien minuten, die iets zijn opgerekt door interrupties. U zult, neem ik aan, ingaan op de twee moties die ingediend zijn voor de gemeenteraad van Gorinchem. Het woord is aan wethouder De Boer. Wethouder De Boer: Dank u wel voorzitter. Volgens mij is dit een van de grootste raadsvergaderingen die ooit gehouden is en vooral ook uniek. Meestal gebeurt het alleen op momenten dat twee gemeenten

20

samenvoegen, het komt niet zo vaak voor dat gemeenten dat samen op inhoud doen. Ik vind dat wel kenmerkend voor het traject dat we de afgelopen anderhalf jaar met elkaar doorlopen hebben, dat we steeds meer samen zijn gaan zoeken naar de gezamenlijkheid en hoe we samen de RES kunnen gaan vormgeven. We hebben daar een aantal intensieve debatten over gevoerd met elkaar en we zijn volgens mij van best ver gekomen om elkaar weer te ontmoeten en elkaar te leren begrijpen, elkaar te ontmoeten in elkaars gebied, ook met de bus naar de verschillende locaties te gaan en het goede gesprek te voeren. Dat heb ik als waardevol ervaren en dat stemt mij ook hoopvol. Om het makkelijk te maken, ga ik niet de volgorde van indiening aanhouden. Er zijn twee moties ingediend vanuit Gorinchem, maar ik heb er behoefte aan ook een aantal woorden te wijden aan een motie en een amendement uit Molenlanden. Allereerst de motie, ‘Zorgvuldige planvorming met oog voor het landschap’. Ik zou mijn waardering willen uitspreken voor de toenadering die ik lees in deze motie om samen naar de toekomst te kijken en samen het RES-bod te gaan uitvoeren. Daarin kiest u voor de bewoording ‘vier windmolens als uitgangspunt’ en grosso modo is dat ook de zoektocht die we met elkaar hebben.

Wij gaan onze stinkende best doen op Noord, waar we twee windmolens hopen bij te plaatsen, en met vier in Molenlanden hebben we met elkaar al de puzzel gelegd. Hoe mooi zou het zijn als we daarmee samen ook de eindstreep halen! Ik kan me best voorstellen dat u met vijf windlocaties, met bij elkaar bijna een opwekpotentie van 25 totale windturbines, ook naar een manier zoekt om geen schrikbeelden op te werpen richting bewoners en andere betrokkenen, maar een realistische opgave wilt presenteren. Daar heb ik ook begrip voor. In de zomer hebben we volgens mij de definitieve uitkomst, als we het hele traject hebben doorlopen, en dan kunnen we met elkaar ook een definitieve afweging maken. Voorzitter, dan is er een motie ‘Wind in de zeilen voor Gorinchem-Noord’. Dat vind ik een sympathieke motie en is volgens mij ook een hele mooie tegenhanger voor de motie die ik zojuist heb benoemd, een tegenhanger vanuit Gorinchem, waarin ook wij onze bereidheid laten zien en die ook expliciet nog onderstrepen. Als ik naar de motie inhoudelijk kijk, stel ik vast dat er echt nog wel wat meer scenario’s te bedenken zijn om die locatie in te vullen dan alleen hier staat, maar ik zie deze motie vooral als een steun in de rug om het maximaal haalbare uit locatie S te halen Als ik op die manier de motie mag interpreteren, ondersteun ik die van harte.

Mijn collega heeft al het een en ander gezegd over het amendement. We wachten even rustig af wat daarmee gaat gebeuren, maar ik zou ook wel willen onderstrepen dat wij het ook in Gorinchem een reëel verzoek vinden om eerst te sonderen bij de provincie hoe zij erin staat. Je wilt voorkomen dat je aan het einde van het traject een heel mooi proces met elkaar hebt doorlopen en dat de provincie een ander besluit zou nemen. Het is wel altijd goed ons te blijven realiseren dat de provincie het bevoegd gezag blijft op windmolens. Daarom is het ook zo cruciaal dat we er met elkaar uit zien te komen, want als wij er niet met elkaar uitkomen, gaat de provincie de knoop doorhakken. Volgens mij moet je dat niet met elkaar willen in het gebied, maar moet je zelf regie willen houden over wat hier gebeurt in onze mooie regio. Voorzitter, tot slot is er een motie, de duo-motie over lokaal gebruik en leveringszekerheid. Ik kan me grotendeels aansluiten bij wat mijn collega-wethouder uit Molenlanden daarover heeft toegelicht. Als we in de geest wan de motie mogen lezen dat we echt gaan zoeken naar hoe we de opwek zo goed mogelijk lokaal kunnen gaan wegzetten, dan steunen wij die.

De tekst in de motie gaat wel iets voorbij aan hoe het energiesysteem ook daadwerkelijk in de praktijk werkt, maar de geest van de motie kunnen wij ons goed voorstellen en die sluit volgens mij ook heel goed aan bij het uitgangspunt om opwek en gebruik zo dicht mogelijk bij elkaar te organiseren. Daar zat ook deze gedachte achter en daar zijn we ook over in gesprek met onze netbeheerders, om te kijken of je dat met energiehubs op een of andere manier zou kunnen vormgeven.

21

De voorzitter: Ik zie een reactie uit Gorinchem. De heer Van Santen: Het gaat ons inderdaad om de geest van de motie, zoals u net hebt uitgelegd. Dat staat ook voor ons voorop. De voorzitter: Ook de heer Van Willigen wil nog een signaal afgeven. Ga uw gang. De heer Van Willigen: Ja, in het kader van verwachtingsmanagement. Er kwam ineens een suggestie bij me op toen de wethouder opmerkte dat het zo mooi zou zijn als we een locatie in Molenlanden kunnen vinden met vier windturbines, omdat we er dan Gorinchem-Noord bij zouden kunnen doen, waarna we er zouden zijn. Dat zou impliceren dat dus op de shortlist op plaats nummer 1 een locatie in Molenlanden zit en dat we dan automatisch Gorinchem-Noord als shortlistplaats-nummer 2 zouden kwalificeren. Graag even daar een specificering over, want het zou zomaar kunnen dat Gorinchem-Noord niet als favoriete locatie op de shortlist naar boven komt. De voorzitter: Wethouder De Boer. Wethouder De Boer: Als ik de motie vanuit Molenlanden goed heb begrepen, is dat een uitgangspunt, een soort startpunt, van: wij streven ernaar dat we uiteindelijk in die verdeling uitkomen op deze balans tussen hoe we de opgaven oppakken in Molenlanden en in Gorinchem. Ik heb inderdaad ook aangegeven: we gaan een traject in van participatie en we weten pas in het voorjaar van ‘24 wat er kan op welke locatie.

Ik denk ook dat u zichzelf de kans moet gunnen om die totale informatie tot u toe nemen en dan pas echt uw definitieve afweging te maken. De voorzitter: Dank u wel. Dat was ook het einde van uw bijdrage, denk ik. Meneer Van Willigen? De heer Van Willigen: Toch nog een keer terug. U suggereerde dat Gorinchem-Noord dan de tweede keus zou gaan worden, waardoor we het bod in één keer compleet zouden hebben. Dus daar vraag ik even een verduidelijking op: is dat echt wat u bedoelt? Wethouder De Boer: Voorzitter. Ik heb het niet gehad over tweede keus, ik heb aangegeven dat de motie in Molenlanden voorstelt om vier windmolens in Molenlanden te realiseren en dat we een zoektocht hebben van zes tot tien windmolens, waarvan we, als we uitgaan van de modelmolen waarmee gerekend is in de onderzoeken van Arcadis, in principe met zes windmolens voldoende hebben om het RES-bod te realiseren, dat je in die verdeling, vier in Molenlanden en twee in Gorinchem, uiteindelijk de som compleet maakt, even volledig voorbijgaand aan wat er de komende maanden gaat gebeuren. De voorzitter: Dank u wel. Nog een reactie of interruptie van de heer Tekir. De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. Een verduidelijkingsvraag eigenlijk, aanvullend over die motie waarin wordt opgeroepen om zich maximaal in te spannen voor de realisatie van Gorinchem-oord.

Ik ben benieuwd, wat is dat ‘maximaal inspannen’ méér dan het zorgvuldige proces van verkenning dat u sowieso al zou doorlopen? Wethouder De Boer: We gaan uiteraard ook een zorgvuldig proces om Noord lopen op alle locaties. Daarvoor gaat u een heel participatieplan vaststellen. Dat gaan we niet anders doen op Noord. Tegelijkertijd zien we wel dat er op Noord een x aantal barrières zijn die de realisatie daar complex maken. We hebben ooit een keer het voorbeeld gekregen van een locatie ergens anders in het land die ook bij een vergelijkbare radar in de buurt zat, waarvoor bijna 46 keer opnieuw moest worden ingetekend waar

22

precies de molens kwamen, totdat er een variant uitkwam die acceptabel was voor die radar. Ik vind dat we het aan onszelf verplicht zijn en ik vind dat we het aan de RES-regio, maar ook aan onze kinderen en kleinkinderen verplicht zijn om het uiterste te blijven doen om te zorgen dat we die locatie voor elkaar kunnen krijgen, met de uitgangspunten die u hebt vastgesteld, met het participatieproces dat we zuiver gaan doorlopen, maar wel dat we onze stinkende best gaan doen. De heer Tekir: Dat snap ik, maar begrijp ik dan goed dat u niet van plan was om dat al te doen in uw proces? Wethouder De Boer: Ik zit even te zoeken waar u naar zoekt. De heer Tekir: We gaan straks stemmen over een motie waarin we u verzoeken u maximaal in te spannen. Ik ben op zoek naar wat dat voor u betekent in de praktijk. Kijk, ik neem aan dat we niet iets gaan doen wat niet mag, maar wat is datgene dan wel aanvullend op het zorgvuldig proces dat u gaat doorlopen? Dat wordt mij niet echt heel duidelijk. Wethouder De Boer: Voorzitter. Ik heb volgens mij net aangegeven dat ik die motie een hele mooie steun in de rug vind en een heel goed signaal ook naar onze collega’s in Molenlanden, dat wij ook bereid zijn ons deel te doen. Ik kan dat als wethouder uitspreken, maar u heeft volgens mij hier ook als twee raden met elkaar een debat en ik denk dat het goed is om dat ook uit te spreken.

De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdragen, beide wethouders. Ik stel u nu een schorsing voor. Meestal wordt die vanuit de raad aangevraagd, maar nu stel ik u gewoon voor om even na te denken over met name het amendement. Ik denk dat het een punt is als Molenlanden dat doet en Gorinchem daarmee te maken krijgt. De wethouder deed de suggestie om er een motie van te maken, omdat het dan wellicht uitvoerbaarder is. Misschien kunt u de schorsing gebruiken om daarover even met elkaar te spreken. Dan kunt u daarna het gesprek voeren en kunt u misschien met het amendement beginnen. Mocht er dan daarna nog een schorsing nodig zijn om een en ander met elkaar af te stemmen, dan kan dat altijd nog. Mevrouw Hamann: Voorzitter, ik wil best voorstellen om er gezamenlijk een motie van te maken. De heer De Jong: Voorzitter, het lijkt me goed dat de indieners van het amendement even de koppen bij elkaar steken. De voorzitter: Ja, ik kan me voorstellen dat we eerst schorsen, zodat u even met elkaar kunt sparren. Mocht dat zo zijn, of niet zo zijn, dan kan het alsnog een keer gebeuren. Meneer Leenman? De heer Leenman: Ik zou nog een suggestie willen doen. De voorzitter: Ga uw gang.

De heer Leenman: Ik hoor de heer De Jong net suggereren om de indieners van het amendement even de koppen bij elkaar te laten steken, misschien is het een idee om eerst de opinie van Gorinchem aan te horen ten aanzien van het amendement, om vervolgens te schorsen. De heer Van der Geest: Daarom willen we als Gorcumse raadsleden juist graag een schorsing, voorzitter. De voorzitter: Precies, ze hebben ook elkaar even nodig om te overleggen. Ik schors de vergadering een kwartier. SCHORSING 23

De voorzitter: Dames en heren, ik heropen de vergadering. Ik wil eerst het woord geven aan de heer De Lijster, indiener van het amendement, dat het hoofdonderwerp was van de schorsing. Daarna ben ik voornemens de lijst sprekers langs te gaan die we hebben gehad. Het woord is aan de heer De Lijster. De heer De Lijster: Dank u wel, voorzitter. Even een procedurele vraag vooraf. Ik heb nog een vraag aan de wethouder, kan hij die wellicht in deze fase beantwoorden? De voorzitter: Formeel mag het niet, maar als het de discussie ten goede komt ben ik zo soepel om het wel even toe te staan. De heer De Lijster: Dank u wel. Laat ik beginnen met het uitspreken van mijn waardering aan de wethouder voor de manier waarop hij ons amendement heeft getypeerd en in die zin in ontvangst heeft genomen. Ik merk dat het hem met name enigszins irriteert dat punt 4 een amendement is. Punt 4 kan gelezen worden als een vraag aan Gedeputeerde Staten om het op kaart 16 te handhaven, maar zo is het niet bedoeld. Het is bedoeld om Gedeputeerde Staten naar hun mening te vragen. Punt. Dus wij willen niet dat het gehandhaafd wordt, of dat het eraf gaat. We willen gewoon horen wat Gedeputeerde Staten vinden, omdat we dat dan als basis kunnen gebruiken bij de participatie van de inwoners. Dan weten we tenminste hoe de provincie over al onze locaties, inclusief Avelingen, denkt.

Punt 3 betreft al die andere locaties, waarover we eigenlijk dezelfde vraag stellen. De voorzitter: Wilt u daar een reactie van de wethouder op? De heer De Lijster: Ja, daar wil ik zo meteen een reactie op van de wethouder. Het kan ook gelijk, maar… De voorzitter: Maak uw betoog maar even af. De heer De Lijster: Heel goed. Daarnaast hebben wij goed gekeken naar wat in dit amendement staat. We horen waarderende woorden, en die kan ik alleen maar onderschrijven, over de manier waarop de samenwerking nu verloopt tussen de twee raden en het ‘gemak’ waarmee we samen optrekken. Ik hoor ook vanuit Gorinchem een aantal zaken die ook in dit amendement terugkomen, namelijk: laten we eerst kaders helder stellen – dat hebben we nu al, maar we willen met dit amendement de kaders nog helderder stellen – en laten we vooral samen op blijven trekken. We willen eigenlijk een oproep doen om het genot van dit amendement ook aan Gorinchem ten gunste te laten komen, om ook hun participatie in hetzelfde traject mee te laten lopen. Met andere woorden: wij zouden het erg waarderen als ook Gorinchem dit amendement, om het maar plat uit te drukken, zou kopiëren en ook zou aannemen.

Ik lees het nog maar even in: instemmen met totstandkoming van de longlist en de afweging om van de longlist naar shortlist te komen – volgens mij is daar geen discussie over –, instemmen met de bewonersparticipatie, maar eerst even on hold te zetten totdat we de uitspraken van de provincie hebben, dan de provincie vragen om over die shortlistlocaties nog even met ons hun mening te delen, en over Avelingen, en dan die reactie van de provincie, eventueel de aangepaste shortlist op basis van die uitspraken van de provincie aan de raad ter vaststelling voor te leggen en dan gezamenlijk met zijn allen het participatietraject in te gaan met dezelfde uitgangspunten en op dezelfde momenten. Dus dat is eigenlijk een uitnodiging die ik aan de Gorcumse fracties wil doen. De voorzitter: Ik stel voor eerst de wethouder te laten reageren op uw vraag en dan de Gorcumse fracties even te laten reageren op het verzoek dat de heer De Lijster namens de indieners van het amendement doet. Wethouder, zou u die ene vraag die nog werd gesteld kunnen beantwoorden voor de helderheid van de discussie en de scherpte daarin?

24

Wethouder Lock: Ik kan het niet scherper zeggen dan ik in eerste termijn heb gedaan, namelijk dat de definitieve afweging rond Avelingen op kaart 16 een onderdeel is van het hele plan-MER-proces en ze dan pas die appreciatie op dat moment kunnen geven. Als ze meer durven te zeggen dan dat, is dat aan hen, maar daar ga ik niet over. Dit is wat je mag verwachten en dit is wat ik daarin ook teruggeef. Nu ik hier toch sta, toch ook een klein vraagje aan de heer De Lijster. Omdat die appreciatie al onderweg is en in december komt, hadden wij voorgesteld punt 6 te definiëren als: op basis van de appreciatie van Gedeputeerde Staten de dan geldende shortlist als uitgangspunt te nemen voor het participatieproces, omdat je dan al weet welke Gedeputeerde Staten niet appreciëren. Dat dat scheelt een raadsvergadering en heel veel tijd en werk. Dat was nog een oproep die ik deed in mijn bijdrage in eerste termijn en daarover heb ik niets terug gehoord van de heer De Lijster. De voorzitter: Meneer De Lijster, in die geest 6 lezen? De heer De Lijster: Ja, ik wil in die geest 6 lezen. Alleen zou dan punt 5 enigszins aan waarde verliezen, want dan ga je op dat moment die aangepaste shortlist bij punt 6 al automatisch meevoeren en daar zeggen wij van: wij willen hem echt even via de raad opnieuw hebben.

Dat is denk ik voor beide raden een mooi moment, omdat we dan allebei kennis kunnen nemen van die nieuwe criteria, van de mening van de provincie en daarmee het participatieproces met onze inwoners in kunnen gaan. Ik denk dat zowel de Gorcumse als de Molenlandse inwoners er recht op hebben om aan de voorkant te weten wat die kaders zijn. De voorzitter: Dus het zou een iets andere tekst worden, begrijp ik. Maar laten we eerst luisteren wat Gorinchem ervan vindt om, zoals de heer De Lijster voorstelde, een zelfde soort amendement te kopiëren en in te dienen in haar raadsvergadering, zodat we eensluidend verhaal hebben. Vindt u het goed dat ik dan de lijst langsloop van de Gorcumse insprekers die ook in de sprekerslijst stonden? De heer Van Santen: Ik wil er wel op reageren… De voorzitter: Laat ik beginnen bij de heer Roeland en zo het rondje vervolgen. De heer Roeland: Dank u wel, voorzitter. Van het amendement dat net aangehaald werd heeft de wethouder duidelijk gezegd dat het eigenlijk niet de juiste vorm is om mee aan de gang te gaan en dat het het proces zou kunnen belemmeren, terwijl een motie volgens ons meer speelruimte geeft. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Willigen. De heer Van Willigen: Het wordt nu heel ingewikkeld, want de belangen liggen ook wel anders qua gemeente heb ik nu het gevoel.

Ik voel er heel veel voor om het amendement aan te houden, zodat we in ieder geval nog even goed kunnen overwegen wat de gevolgen zijn. En als er een boel van de provincie af komt, waarom zouden we die informatie dan niet meenemen in onze besluitvorming? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Groot. Mevrouw De Groot: Dank, voorzitter. Eigenlijk wil ik een beetje aansluiten bij de heer Roeland. Wij zouden liever een vorm van een motie willen zien in plaats van een amendement. Zoals de wethouder al aangaf, gaan ook Gedeputeerde Staten aangeven wat ze ervan vinden, dus daar willen wij ook graag op wachten. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Santen.

25

De heer Van Santen: Ik vind het eigenlijk wel goed om die kaders aan te scherpen, dat lijkt ons ook een goed idee, want waar je dat kunt doen moet je dat, denk ik, doen. Alleen, u zei het zelf al: de interpretatie van zo’n amendement kan best wel eens voor verschillende uitleg vatbaar zijn en dan lijkt ons een motie een beter middel om daarmee op pad te gaan. De voorzitter: Dank u wel. De heer De Pagter De heer De Pagter: Ik sluit me aan bij de voorgaande sprekers. We hebben er net met elkaar over gesproken en ik denk dat het goed verwoord is. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Ik begrijp dat Gedeputeerde Staten binnen een maand een besluit zullen nemen over de shortlist. Ik denk dat we dan een reactie krijgen voor wat betreft Avelingen. In de bestuursovereenkomst staat dat er alternatieven komen, dus als positief over de shortlist wordt geadviseerd, dan is het alternatief daar, en dan is dat voor mekaar. Wat mijn probleem een beetje is met het amendement, is dat ik hetzelfde verhaal liever in een motie zou zien. Dat is, denk ik, makkelijker werkbaar voor de beide colleges. Mijn probleem is een beetje dat de boel on hold zou worden gezet. Wij hebben net een motie ingediend om juist vaart te maken met Gorinchem-Noord, dat best gecompliceerd lijkt te worden. Nou, daar willen we mee aan de slag, dus we willen liever geen oponthoud.

Vandaar dat wij voor een motie zouden willen pleiten, en dan horen wij graag wat de provincie ervan vindt dat, maar dat komt vanzelf tot ons. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hamann. Dan de heer Tekir. De heer Tekir: Dank u wel. Ik kan het heel kort houden, want ik sluit me aan bij de heer Roeland. De voorzitter: Dank u wel. Dan meneer Van der Geest. De heer Van der Geest: Voorzitter. Bij ons is er breed sympathie om eerst de reactie van de provincie af te wachten. Maar de wethouders hebben snel geschakeld en die reactie is onderweg. We gunnen de colleges ook wel wat vrijheid om op basis daarvan te gaan handelen en niet te wachten op een nieuw raadsbesluit daarover. Dus de motie met de oproep om de reactie van de provincie af te wachten, om daarna de participatie te starten, heeft onze voorkeur, dus geen amendement. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: Ik kan wel alles gaan herhalen, maar ook ik sluit me kortheidshalve aan bij de heer Van der Geest. De voorzitter: Laat ik het samenvatten. De raad van Gorinchem zegt tegen u, meneer De Lijster: als u er een motie van maakt, stemmen we ermee in – en dan hebben we een gelijkluidend besluit met elkaar in beide raden, schat ik zo in. Ik kan me voorstellen dat u even wilt schorsen om een en ander te overdenken.

Het kost allemaal tijd, maar voor de zorgvuldigheid zou ik u het wel adviseren. De heer Leenman. De heer Leenman: Is dit dan het moment om de motie ook in te dienen? Ik heb hem hier voor me liggen en ik zou dat mede namens de ChristenUnie willen doen. Mogelijk kan hij dan ook overgenomen worden, gespiegeld worden in Gorinchem en dan ligt die motie ook maar gewoon op tafel.

26

De voorzitter: Dan denk ik dat het goed is om even te schorsen en met de heer De Lijster in overleg te treden. De heer De Lijster: Ja, zouden we voor fractieoverleg en overleg met de heer Leenman tien minuten mogen hebben? De voorzitter: Zeker. Ik schors de vergadering tot tien over acht. SCHORSING De voorzitter: Dames en heren, ik heropen beide raadsvergaderingen en geef het woord aan de heer De Lijster, die om de schorsing had gevraagd. De heer De Lijster: Dank u wel. Voorzitter. We hebben gepoogd om in die korte tijd effectief met elkaar te vergaderen en ik kan u mededelen dat wij besloten hebben om het amendement te handhaven, waarbij de zin in punt 4 iets anders gaat luiden. We voegen aan het einde de woorden ‘of niet’ toe. Daarmee wordt heel duidelijk dat het een open vraag is die wij aan Gedeputeerde Staten stellen. Voor het overige handhaven wij het amendement. Amendement A2023-18: Reactie provincie Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor: beslispunten 1 tot en met 3 te verwijderen en te vervangen door: 1. instemmen met de totstandkoming van de longlist, en de afwegingen om van longlist naar shortlist te komen; 2. instemmen met het bewonersparticipatietraject, maar dit traject tot een nader raadsbesluit op ‘hold’ houden; 3.

het college bij de Provincie te laten sonderen of er bestuurlijke en politieke bereidheid is om onze shortlistlocaties in de Provinciale Omgevingsvisie op te nemen. 4. bij deze consultatie ook de vraag meenemen of de Gedeputeerde Staten locatie Avelingen geschikt vindt voor windturbines en deze locatie daarmee op kaart 16 handhaaft, of niet; 5. de reactie van de Provincie, vergezeld met de eventueel aangepaste shortlist, aan de raad ter vaststelling voor te leggen waarna de bewonersparticipatie opstart; 6. uiterlijk Q3 2024 een voorstel voor definitieve zoeklocaties voor windenergie aan de raad ter vaststelling voor te leggen. Toelichting: Wij stellen dit amendement voor omdat wij eerst van de provincie willen weten wat men van vindt van locaties J, K, L, M, O en S voordat wij met elkaar en het college de discussie hierover aangaan. Daarom voegen we met dit amendement een extra stap toe voordat de shortlist vastgesteld wordt en voordat de participatie start. Namens de volgende leden van de gemeenteraad van Molenlanden: Mario de Lijster, Doe mee! Molenlanden Wout de Jong, CDA Arno van den Hof, VVD Ferry van der Koelen, Progressief Molenlanden

De voorzitter: De motie is aldus gewijzigd. De heer Leenman wapperde wat met een motie. Meneer Leeman. De heer Leenman: In de geest van de samenwerking met Gorinchem wil ik een motie indienen, omdat daar zo expliciet om verzocht is. Dat doen we Samen met de ChristenUnie. Motie M24 Ondergetekenden stellen de volgende motie voor: Wij verzoeken het college:

27

1. Gedeputeerde Staten te vragen of er bestuurlijke en politieke bereidheid is om onze shortlistlocaties in de Provinciale Omgevingsvisie op te nemen. 2. Gedeputeerde Staten te vragen of de locatie Avelingen voor de provincie vooralsnog voor haar een geschikte locatie blijft voor windturbines en deze locatie daarmee op kaart 16 handhaaft; 3. de reactie van Gedeputeerde Staten aan de raad ter informatie voor te leggen en hierop (alvast) te anticiperen in de participatietrajecten. Wij vragen het college dit omdat: • We participatie willen voorkomen voor locaties waar de provincie geen mogelijkheden ziet. Namens de volgende leden van de gemeenteraad van Gorinchem: CU-SGP, Stadsbelang, Gorcum Actief, VVD, CDA, PvdA, Democraten Gorinchem en D66

De voorzitter: De motie met het nummer 24 staat in iBabs. Hij is nu ook bijna met Gorinchem gedeeld, maar u dient hem in in de gemeenteraad van Molenlanden voor de goede orde. Hij zou overgenomen kunnen worden – die suggestie deed u –, maar dat is aan Gorinchem zelf. We hebben dus een amendement, nummer 2023 18, dat aangepast is in beslispunt 4, met de woorden ‘of niet’ eraan toegevoegd, en een nieuwe motie, nr. 24, ingediend door SGP en ChristenUnie. U heeft recht op een tweede termijn. Dit was even een punt van orde naar aanleiding van de moties en amendementen en de gedachtegang daarover. U hoeft daar geen gebruik van te maken, want straks komt de besluitvorming apart, Molenlanden apart, Gorinchem apart, maar ik ga toch het lijstje af of u nog behoefte heeft aan een tweede termijn. De heer Roeland. De heer Roeland: Dank u wel, voorzitter. De moties van Gorinchem zullen wij allebei steunen, ‘Lokaal gebruik en leveringszekerheid’ en ’De wind in de zeilen’- motie is wat ons betreft ook een sympathieke motie. Ik bedoel: er staan vijf shortlistlocaties bij u op de lijst in Molenlanden en één bij ons en wij vinden het wel zo sportief om daar prioriteit aan te geven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer Roeland. Meneer De Lijster, geen behoefte meer aan een tweede termijn? De heer Van Willigen. De heer Van Willigen: Heel kort, voorzitter.

Wij zullen tegen de motie van het CDA, ‘Wind in de zeilen’, stemmen, omdat wij met name de punten 1 en 3, haast maken om op Noord te realiseren en een maximale inspanning leveren om een bijdrage te leveren vanuit Gorinchem, heel logisch vinden. Wat dat betreft is de motie wat ons betreft overbodig. Bovendien staat bij punt 2 een stukje dat ons toch wel pijn geeft, namelijk het prioriteren van een locatie op de shortlist. Wij vinden dat alle locaties even veel prioriteit zouden moeten hebben, vandaar dat we deze motie niet gaan steunen. De motie van D66 gaan we wel steunen. We wachten even de reacties af op de motie die zojuist vanuit Molenlanden is ingediend en kijken dan even of Gorinchem die ook kan overnemen. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Willigen. De heer Leenman. De heer Leenman: Dank u wel. Even een korte reactie op het amendement en dan nog een kleine motivatie bij de motie. Ik vraag me echt af wat de achtergrond is van de reden om het amendement te handhaven. De geest van het amendement is duidelijk, maar de vorm niet; dat hebben we heel duidelijk gehoord en begrepen, zowel van de wethouders alsook vanuit de raad in Gorinchem. Waarom nu politiek bedrijven en een wig drijven in het goede huwelijk, zoals dat vorige week ook genoemd is, en onze bestuurders met een dubbelzinnige opdracht op pad sturen? Ik vind het eerlijk gezegd niet netjes.

De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw De Groot.

28

Mevrouw De Groot: Dank u wel, voorzitter. De motie ‘Wind in de zeilen’ dienen wij mede in en de motie ‘Lokaal gebruik en leveringszekerheid’ zullen we steunen. Alleen hechten wij wel wat minder waarde aan het verschil tussen de secundaire en tertiaire eisen die in de motie worden gesteld. Maar zoals ik al vaak gehoord heb deze avond: de geest achter de motie, die steunen wij wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Groot. De heer De Jong, CDA Molenlanden. De heer De Jong: Voorzitter, dank u wel. Het CDA Molenlanden zal het amendement dat wij zelf hebben ingediend uiteraard steunen. De motie ‘Geen windmolens na 2050’ van de SGP, ChristenUnie en PM zullen wij niet steunen, omdat wij het derde dictum wat ingewikkeld vinden. ‘Lokaal gebruik en leveringszekerheid’ van SGP, Doe Mee! en PM zullen wij wel steunen na de uitleg van wethouder Lock en zijn steun daaraan. De ‘Zorgvuldige planvorming met oog voor het landschap’ hebben we zelf ingediend. Als ik de motie ‘Geen extra windturbines’ van de VVD zou steunen, denk ik dat ik vanavond op de parkeerplaats hier gevraagd wordt om te blazen, dus dat doe ik niet. De voorzitter: Dank u wel. Dan meneer Van Santen. De heer Van Santen: Dank u, voorzitter. De motie van Gorinchem rond lokaal gebruik en leveringszekerheid hebben wij mede ingediend, dus dat spreekt, denk ik, voor zich.

Ten aanzien van de motie rond Gorinchem-Noord hebben wij de wethouder eerder horen zeggen dat hij hiervoor zijn best gaat doen. Wij denken dat dat ook extra kan zijn bijvoorbeeld als het gaat om de Defensieradar, wat destijds reden was voor de derde windmolen om af te haken. Misschien is dat ook een extra motivatie om daar nog eens goed naar te kijken, want we lopen niet weg voor verantwoordelijkheden en wij vinden een goede inpasbaarheid ook noodzakelijk. De motie onderstreept dat prima en die zullen wij dus steunen. In reactie op de vraag of wij de motie van de collega’s uit Molenlanden zullen overnemen, of niet, merk ik op dat het voor ons belangrijk is dat we ook die shortlist vaststellen, en dat mis ik een beetje in het amendement. Volgens mij staat dat er helemaal niet in. En als we dan kijken naar een motie: dat is precies waarom wij dachten dat een motie hier veel meer toepasbaar is, want daar kan je ook de juiste interpretatie aan geven, zoals vandaag ook is toegegeven. En ik vind het ook belangrijk dat we daarin die vrijheid ook geven richting college om in ieder geval met die participatie door te gaan, niet per se on hold te zetten, maar gewoon door te pakken, en daarbij ook die shortlist vast te stellen, want daar zitten we vanavond voor met elkaar.

In dat kader lijkt ons de motie die door SGP en ChristenUnie wordt voorgesteld op dit moment een mooiere motie, zeg maar, om mee aan de slag te gaan met elkaar. Dus dat wilde ik nog even gezegd hebben, even los van wie het dan indient want dat is nog even de vraag natuurlijk. De voorzitter: We wachten op de heer Van der Geest, hè, die is als laatste aan de beurt, dus de spanning wordt opgevoerd! Meneer Timmer. De heer Timmer: Dank u wel, voorzitter. Dank voor de antwoorden van de wethouder, de positieve reacties en de handreiking, ook van Gorinchem. Wij kunnen op de VVD-motie na met alle moties instemmen. Het amendement gaan we echt niet steunen, jammer. Is dit in het belang van Molenlanden?, denk je dan. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan meneer De Pagter

29

De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. Hoe wij over de moties denken moge duidelijk zijn, daar zijn we mede indieners van. Wat betreft het amendement, wil ik me graag aansluiten bij de woorden van de heer Leenman, om dit om te zetten in een motie, dan de ruimte te geven aan beide wethouders om met het vervolgtraject door te gaan en vanavond een besluit te nemen over de shortlistlocaties. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer De Pagter. Meneer Van den Hof. De heer Van den Hof: Ik heb verder geen behoefte aan een tweede termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Voorzitter. Wij stemmen in met beide Gorcumse moties; we zijn voor een deel ook mede indiener. We willen wel heel graag vanavond de shortlist vaststellen, zoals eerder gezegd door anderen, en zouden graag dat amendement omgewerkt zien naar een soort van motie, die wij dan van harte steunen, denk ik. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Van der Koelen. De heer Van der Koelen: Dank, voorzitter. Heel kort. Het amendement dat de heer De Lijster inbracht, daar zijn we mede indiener van en blijven we ook ondersteunen. De moties zijn voor een deel door PM ingebracht, uitgezonderd de laatste van de SGP en van de VVD. Daar wil ik het bij laten. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van der Koelen. De heer Tekir. De heer Tekir: Dank u wel, voorzitter. D66 hecht aan een zorgvuldig proces.

Volgens mij kunnen wij, zoals we hier zitten, beamen dat we in een zorgvuldig traject zitten met alle voorbereidende sessies die we met elkaar hebben gehad en ook het traject hierna. Volgens mij is dan echt de enig juiste conclusie om nu ook in te stemmen met de shortlist voor de verdere uitwerking en de uitkomst daarvan af te wachten. Ja, er zijn mitsen en maren voor iedere locatie, dat hebben we kunnen lezen, maar laten we het proces nu niet verder verstoren door daar nog allerlei prioriteringen dan wel volgordes in aan te brengen. Wat de Gorcumse besluitvorming betreft, is het overzichtelijk. We hebben maar twee emoties. De ene hebben wij ingediend, daar zal ik verder niet op ingaan. De tweede die is ingediend, om het college te vragen zich in te spannen voor Gorinchem-Noord, vinden wij afbreuk doen aan die zorgvuldigheid, want wij gaan ervan uit dat alle zes locaties op de shortlist even zorgvuldig verkend zullen worden en dat wij daar de uitkomst van terug zullen zien. Daarom zullen we die motie niet steunen, maar onderschrijven wel de gezamenlijke opgave waarvoor wij aan de lat staan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tekir. De heer Van der Geest. De heer Van der Geest: Voorzitter. Ik vind het op zich ook wel jammer dat het amendement gehandhaafd wordt.

Volgens mij staat er ook niet in dat we de shortlist nu toch wel gaan vaststellen en dat is aan onze kant, in ieder geval bij onze raad, wel van belang dat we die shortlist ook vanavond vaststellen. De motie van SGP Molenlanden kunnen we wel in die zin steunen. Punt 2 is wat ons betreft vooral helderheid van de provincie krijgen hoe zij nu naar Avelingen kijkt op kaart 16, dus dat is volgens mij ‘de geest van’, zoals we vanavond moeten zeggen, nietwaar, mevrouw De Groot? Dus dank voor die motie. Volgens mij kunnen we hem op die manier ook wel ongeveer spiegelen in de Gorcumse raad, en dan kijken we wel wie hem indient.

30

Vervolgens de andere motie die is ingediend aan de Gorcumse zijde. Ik ben niet zo gelukkig met de secundaire en tertiaire kant. Ik vind de ring die eromheen is voor lokale energie, of dat nou binnen Molenlanden of Gorinchem is, of binnen de RES-regio, volgens mij kan iedereen die eromheen zit ervan profiteren. Ook hier is de geest van de motie prima. De voorzitter: Dank u wel. Tot slot de heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: Dank u wel, voorzitter. Hoewel wij als SP geen grote voorstanders zijn van turbines, zouden wij geen gebieden willen schrappen van de shortlist. Dat is eigenlijk de reactie op de motie van de VVD hiernaast. Waarom we die niet zouden willen schrappen is omdat we verder moeten kijken dan 2030. We hebben het voorzichtig al over 2050. Het is ook goed voor te stellen dat er na de RES 1.0 een grotere opdracht vanuit het rijk komt. Vertrouwen op technische ontwikkeling is mooi, maar geeft geen zekerheid of het ook nodig is, en dat is ook de gedachte naar die tijdelijke vergunning van 20 jaar. Dan ben ik vooral benieuwd – want zoals ik het nu beleef, zijn we nog steeds een RES-regio over 20 jaar – wat dan de consequentie is en wanneer inderdaad die molens na 20 jaar moeten worden afgebroken voor de RES-regio en ja, misschien heel plat, alleen Gorinchem wanneer ze hier moeten worden afgebroken.

De waardering van de haalbaarheid en prioritering in wenselijkheid voor de vakken die in Molenlanden vallen, zouden we vooral aan Molenlanden zelf willen laten. Net als er respect is voor ons wat betreft Avelingen, vinden wij dat we ook respect moeten hebben voor de beslissingen die de raadsleden hier in Molenlanden binnen hun gemeente willen nemen. Dan nog kort over de energiehub; die wordt ook bij ons in de gemeente ingediend. Het is een cluster van wind- en zonne-energieopslag door deze vormen van opwekking en opslag op locatie te combineren. In de mogelijkheid om als gezamenlijke gemeenten, waterschappen en provincie zogeheten energiehubs te bouwen en te exploiteren zien we als SP meerdere voordelen. De weerstand tegen windenergie en zonnevelden wordt deels veroorzaakt doordat de winst ook naar investeerders gaat, die vaak geen enkele binding in de omgeving hebben. Als je als gemeenten samen met de provincie een energiehub neerzet, kun je de opbrengsten mooi in de directe omgeving investeren, dan heb je ook meer mogelijkheden om mensen erbij te betrekken en heb je meer invloed op realisatie. Wat betreft de amendement en de motie die eventueel overgenomen gaan worden: ik begrijp hieruit nog steeds dat Avelingen naast de shortlist mogelijk blijft en dat zien wij als SP niet zitten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdragen in tweede termijn.

We gaan over tot besluitvorming. Ik constateer dat er op dit moment twee moties zijn in de gemeenteraad van Gorinchem. Er hangt nog een derde in de lucht, maar die heb ik nog niet gezien. Meneer De Pagter? De heer De Pagter: Die wil ik bij dezen aankondigen. Wij spiegelen de motie van SGP Molenlanden en zullen hem indienen in Gorinchem. De voorzitter: Dat is motie M3 en bevat dezelfde tekst als de motie die door de heer Leenman namens de SGP is ingediend. De heer Van Santen: Wij zijn mede indiener van die motie. De voorzitter: Zijn er nog meer mede-indieners? Ja, ik zie het CDA en mevrouw Hamann… De heer Van Willigen: Voorzitter. Volgens mij wordt de motie door de hele gemeenteraad van Gorinchem ingediend.

31

De voorzitter: De hele gemeenteraad Gorinchem, akkoord. De heer Van Houwelingen: Dat is de kopie van het amendement? De voorzitter: Nee. Het amendement is in stand gebleven en de SGP heeft er een motie van gemaakt. De heer Van Houwelingen: Daarover heb ik een vraag: blijft hiermee nog steeds Avelingen naast de shortlist mogelijk? De voorzitter: Meneer Leenman? De heer Leenman: Daar gaat de motie niet over. Dat is een MER-aangelegenheid. Volgens mij vragen we Gedeputeerde Staten om hun actuele opinie inzake Avelingen, niet meer dan dat. De voorzitter: Dient u hem dan mede in, meneer Van Houwelingen? De heer Van Houwelingen: Ik wil hem eerst even goed begrijpen voordat ik hem mede indien. De voorzitter: Oké. Alle fracties van Gorinchem dienen hem in, behalve de fractie van de SP. Dan heeft Gorinchem een drietal moties ingediend die straks zullen worden meegenomen in de stemming en Molenlanden heeft bij elkaar één amendement ingediend, er is weliswaar een pleidooi gehouden om er een motie van te maken, maar dat is niet gehonoreerd, en nog een vijftal moties, met de nummers 20, 21, 22, 23 en net nog toegevoegd een motie van SGP en ChristenUnie met het nummer 24. Dat is de oogst en daarover gaan we stemmen. We beginnen met de gemeenteraad van Molenlanden. Als we overgaan tot besluitvorming, geef ik de hamer over aan mijn collega.

In Molenlanden doen we eerst de moties, dan het amendement en dan het raadsvoorstel. In Gorinchem is die volgorde anders; het is interessant voer voor bij de borrel straks voor hoe dat nou precies moet, maar wij doen het op onze manier, de Molenlandse manier. Normaal stemmen we digitaal, maar dat kan nu niet. Deze keer stemmen we bij handopsteken en doe dat vooral zorgvuldig, zodat we goed kunnen turven. Als eerste stel ik aan de orde de motie van de gemeenteraad van Molenlanden met nummer 20, ‘Zorgvuldige planvorming met oog voor het landschap’, ingediend door Doe Mee!, Progressief Molenlanden, CDA en SGP. De motie wordt bij handopsteken in stemming gebracht en met 22 tegen 3 stemmen aanvaard. De voorzitter: Aan de orde is motie nummer 21, ‘Geen windmolens in 2050’, ingediend door SGP, Doe Mee!, ChristenUnie en Progressief Molenlanden. De motie wordt bij handopsteken in stemming gebracht en met 18 tegen 7 stemmen aanvaard. De voorzitter: Dan is aan de orde motie nummer 22, ‘Lokaal gebruik en leveringszekerheid’, ingediend door SGP, Doe Mee!, ChristenUnie en Progressief Molenlanden. De motie wordt bij handopsteken in stemming gebracht en met 23 tegen 2 stemmen aanvaard. De voorzitter: Aan de orde is motie nummer 23, ingediend door de VVD, ‘Geen extra windturbines’. De motie wordt bij handopsteken in stemming gebracht en met 23 tegen 2 stemmen verworpen.

De voorzitter: Aan de orde is motie nummer 24, ingediend door SGP en ChristenUnie.

32

De motie wordt bij handopsteken in stemming gebracht en met 15 tegen 10 stemmen verworpen. De voorzitter: Voorts is aan de orde amendement nummer 18, ingediend door Doe Mee!, CDA, VVD en Progressief Molenlanden. Het amendement wordt bij handopsteken in stemming gebracht en met 15 tegen 10 stemmen aanvaard. De voorzitter: Ten slotte is het geamendeerde raadsvoorstel aan de orde. Heeft iemand behoefte aan een stemverklaring? De heer Leenman. De heer Leenman: Dank u wel, voorzitter. Het is jammer dat we vanavond de shortlist niet vaststellen, maar toch zullen we instemmen met het raadsvoorstel, in de hoop dat het alsnog snel tot een shortlist komt. De voorzitter: Meneer Stam. De heer Stam: Woorden van bijna gelijke strekking. Vanwege het gevoerde machtsspel stemmen wij tegen het geamendeerde voorstel en daarmee dus de wethouders een bijna onmogelijke opgave meegeven. De voorzitter: Meneer De Jong. De heer De Jong: Het CDA stemt voor het gewijzigde voorstel omdat door het amendement het gebied K,L,M niet op hold staat in ieder geval. Het geamendeerde raadsvoorstel wordt hierop bij handopsteken in stemming gebracht en met 21 tegen 4 stemmen aanvaard. De voorzitter: Ik geef de hamer over aan Gorinchem. De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter. De gemeenteraad van Gorinchem verzoek ik even scherp bij de les te blijven.

We zijn met 20 raadsleden aanwezig en we hebben drie moties en daarna het raadsvoorstel om over te stemmen. Ik zie dat de heer Tekir een vraag wil stellen. De heer Tekir: Een meer procedurele vraag, want er liggen nu dus twee verschillende besluiten voor daar waar we aan de lat staan voor dezelfde opgave. Nou kan dat formeel gezien, maar de besluiten impliceren straks ook een heel ander traject, in ieder geval een planning die verandert. Ik zou wel willen vragen wat nu de consequenties zijn van het besluit dat in Gorinchem voorligt en dat afwijkt van het besluit dat zojuist door Molenlanden is genomen. De heer Oostrum: De consequentie van dat verschillende besluit is dat het aan de stuurgroep RES is, en in eerste instantie aan beide colleges, om daarover overeenstemming te bereiken en te kijken hoe ze dit willen oppakken. De gemeenteraden leggen het besluit neer en de beide colleges moeten daarmee aan de slag richting stuurgroep. De heer Tekir: Dat snap ik, maar dan zou ik wel willen oproepen om toch ook te proberen gelijk op te trekken, want de planning voor Molenlanden is nu geworden: definitief voorstel Q3 ‘24 en wij gaan in Gorinchem uit van een kwartaal eerder. De heer Oostrum: Maar die beraadslagingen zijn, zoals terecht wordt opgemerkt, zojuist allemaal afgelopen. We hebben allemaal elkaar kunnen horen. U heeft kunnen horen hoe er in Molenlanden over

33

gedacht wordt, Molenlanden heeft kunnen horen hoe er in de gemeenteraad van Gorinchem over gedacht wordt. Dit is de consequentie van een verschillend besluit. Het zij zo, zou ik zeggen. Ik kijk nog even naar de wethouders. Wethouder Lock. Wethouder Lock: In het amendement wordt uiterlijk Q3 aangegeven en wij denken eind december al te weten waar we aan toe zijn, dus dat we veel eerder een voorstel kunnen aan aanleveren dan voorgesteld. Als u de motie unaniem aanneemt zoals u hem geformuleerd heeft, kunnen we dat vrij snel oplijnen. Dat even de reactie. Dus het is spannend, maar niet onmogelijk. De heer Oostrum: Dank u wel, wethouder. Ik zie dat ook de heer De Pagter nog een vraag wil stellen. De heer De Pagter: Ja, ik twijfel nu of wij onze zojuist aangekondigde motie moeten aanhouden, of dat we deze moeten intrekken vanwege het aangenomen geamendeerde raadsvoorstel. De heer Oostrum: Heel formeel juridisch kunt u na de beraadslagingen moties niet meer intrekken of aanhouden, maar u kunt voor of tegen stemmen. Ik breng nu de moties achtereenvolgens in stemming. Motie 1 is de motie ‘participatie en planontwikkeling als randvoorwaarde te hanteren dat de energieopbrengsten allereerst bedoeld zijn om bijvoorbeeld via lokale energiehubs enz., enz. U heeft hem allemaal beter kunnen lezen dan ik hem op dit moment kan voorlezen.

De motie wordt bij handopsteken in stemming gebracht en met algemene stemmen aanvaard. De voorzitter: Aan de orde is motie nr. 2 om een extra inspanning te leveren voor Gorinchem-Noord. Ik doe het even heel kort. De motie wordt bij handopsteken in stemming gebracht en met 16 tegen 4 stemmen aanvaard. De voorzitter: Dan kom ik bij motie 3. Daarbij wijs ik op de opmerking van de heer De Pagter dat hij niet is aangenomen in de raad van Molenlanden, maar wel is ingediend in de raad van Gorinchem. Is er behoefte aan het afleggen van een stemverklaring? Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Voorzitter. Wij steunen deze motie toch wel, want we willen graag duidelijkheid van de provincie. De heer Oostrum: Dank u wel. De heer Van Santen. De heer Van Santen: Ook wij zullen voorstemmen, ook om het college de mogelijkheid te geven om er toch op een goede manier samen uit te komen. De heer Oostrum: De heer Tekir. De heer Tekir: Voorzitter. Ik denk dat het niet alleen wijs is, maar ook een signaal richting Molenlanden, zeker bij deze motie, om hem wel te handhaven, omdat hierin echt het appel van een zorgvuldig proces wordt voortgezet. De heer Oostrum: De heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: Dank u wel.

Ik gaf net aan dat ik hem zelf even niet begreep, maar gelukkig heb ik een buurvrouw die me heel goed kan uitleggen wat het wel betekent en zelf heb ik wel behoefte inderdaad aan duidelijkheid over wat het nou betekent voor Avelingen.

34

De heer Oostrum: Dank u wel. De motie wordt hierop bij handopsteken in stemming gebracht en met algemene stemmen aanvaard. De voorzitter: Dan breng ik als laatste het raadsvoorstel in stemming, en dat is dus niet het geamendeerde raadsvoorstel, maar het raadsvoorstel zoals u het aangeboden heeft gekregen. Zijn er nog stemverklaringen? Ik zie de heer Tekir en de heer Van der Geest. Eerst de heer Tekir. De heer Tekir: Voorzitter. Het blijft lastig, want deze avond heeft een toch wel verrassende wending gekregen zo aan het eind. Tegelijkertijd heeft wethouder Lock gereageerd op de afwijkende besluiten die vanavond voorliggen en geruststellende woorden uitgesproken. Daar willen wij van uitgaan, dus ik wil het vertrouwen uitspreken dat we samen blijven optrekken, ondanks dat er nu een afwijkend traject op tafel ligt. Wij kunnen dus instemmen met het voorstel, ervan uitgaande dat we straks niet op verschillende momenten verschillende voorstellen krijgen en daardoor alsnog elkaar kwijtraken. De heer Oostrum: Dank u wel. De heer Van der Geest. De heer Van der Geest: In grote lijnen kan ik mij aansluiten bij mijn buurman, maar de gewijzigde voorstellen geven ons wel een wrange nasmaak over het traject dat we met elkaar willen lopen. Het raadsvoorstel wordt hierop bij handopsteken in stemming gebracht en met algemene stemmen aanvaard. De heer Oostrum: Dank u wel.

Ik geef nu graag weer het woord aan de technisch voorzitter. 3. Sluiting De voorzitter: Dames en heren. Bij de afronding van deze vergadering dank ik u voor de wijze waarop wij met elkaar hebben kunnen vergaderen. Het was best een unicum voor ons, ook de tijd die u daaraan hebt willen besteden en de bekorting van de tijd. Dank ook de pers, dank de publieke tribune en de wethouders voor hun aanwezigheid. Na de vergadering kunt u hier, of in de foyer, nog wat napraten en een glaasje drinken. Na de sluiting van de vergadering door de heer Oostrum, wil ik nog even de ruimte krijgen voor het slotgebed dat wij gewend zijn in Molenlanden uit te spreken. Ik sluit de vergadering van de gemeenteraad van Molenlanden. De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter, voor het voorzitten van deze vergadering. Ik sluit me van harte aan bij alle dankwoorden die u hebt uitgesproken aan alle aanwezigen, kijkers en luisteraars en iedereen die hier een betoog heeft gehouden. Ik sluit de vergadering van de gemeenteraad van Gorinchem. De voorzitter: Ik vraag nog aandacht voor het slotgebed voor de gemeente Molenlanden. Almachtige God, wij danken U voor de gelegenheid ons geschonken, voor het volbrengen van onze taak. Geef dat onze werkzaamheden bevorderlijk zijn voor de welstand van deze gemeente en de eer van Uw naam, om Jezus’ wil. Amen.

Dank u wel, weest u voorzichtig, het kan glad zijn onderweg, Gorcumers.

35