20221124 Concept Verslag raadsvergadering Gorinchem

Voor ons heeft meegewogen dat het oorspronkelijke amendement, dat wij in eerste instantie zagen, op twee punten wat verzacht is, onder andere wat betreft de termijn die gesteld werd voor de aanpassingen – daar is wat meer ruimte voor gekomen. De harde datum ‘vanaf 1 januari afbouwen’ riep bij ons teveel het gevoel op dat we per begin januari met een telmachine naast de deur zouden gaan staan. Dus wij gaan instemmen met dat amendement. Het amendement van Democraten Gorinchem en CDA: 15 versus 24 maanden. Wat mij betreft respecteren deze partijen daar de natuurwetten niet mee. In negen maanden tijd kan er immers iets moois ontstaan. Wij hebben er vertrouwen in dat het COA en het

Q - 37

college voortvarend te werk gaan en dat er wellicht binnen 15 maanden al iets moois geboren is. Het moet me wel van het hart dat de naam ‘COA’ wel heel veel gevallen is vanavond. Misschien zal ik later nog eens terugkijken of het 150 keer is geweest, of 300 keer. Ik heb er vertrouwen in dat er op een professionele manier gewerkt gaat worden en dat ook de signalen die uit deze raad naar voren komen daarin zullen worden meegenomen. De motie van Democraten Gorinchem zullen wij steunen. Gevraagd was ook iets te zeggen over een evaluatie van het participatietraject. Wat ons betreft is dat niet nodig. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de tweede termijn voor het college. Wethouder Molengraaf. Wethouder mevrouw Molengraaf: Voorzitter, dank u wel. Ik begin maar gelijk met de participatie en de evaluatie daarvan. In mei, heb ik begrepen, is de Kadernota Asielopvang vastgesteld en tegelijk een startnotie participatie over de randvoorwaarden, niet over de opvang zelf. Ik begrijp dat het participatiebeleid eind van het jaar geëvalueerd zal worden en ik stel voor daarbij dit proces meteen mee te nemen als casus; dan kunnen we het erover hebben. Een bestuurlijke overeenkomst en een aparte overeenkomst, dat is wat er feitelijk gaat gebeuren als dit voorstel, al dan niet geamendeerd, wordt aangenomen.

We gaan dan met het COA een bestuurlijke overeenkomst over de kleinschalige opvang vaststellen. Daarvoor komen we ook bij u terug op het moment dat het COA een andere locatie heeft, die gaat verbouwen en het verzoek doet om daar duurzaam kleinschalige opvang te regelen. Dat is niet iets wat ik met het COA bedissel, daar gaat u over. En er komt een aparte overeenkomst over de verkoop van het gebouw. Voorzitter. Dan 1 +1, of 1 + 3 maanden. CDA en Democraten Gorinchem roepen op tot bestuurskracht. Nu heb ik in het verleden, moet ik tot mijn schande bekennen, wel eens gevist en als je dan je dobbertje zag bewegen was het altijd geduld hebben voordat je toesloeg. Je kunt ook te veel bestuurskracht gebruiken. Ik wil de raad echt oproepen geduld te hebben en ons die 1 + 1 jaar te gunnen. Ik denk dat het COA aan die voorwaarde kan voldoen en dat wij dat ook in een rapportage vanuit het COA in de evaluatie kunnen laten zien. Het feit dat het COA nu wil meewerken aan een aantal dingen moeten we niet verspelen door die termijn te kort te maken. De voorzitter: Mevrouw Van Oversteeg Mevrouw Van Oversteeg: De wethouder verzoekt ons om nog wat meer geduld te hebben. Ik zou willen tegenwerpen dat wij al vrij veel geduld hebben betracht. Het is volgens mij een uitdaging die nu bij het college ligt om uit te leggen waarom nu aan onze inwoners nog meer geduld wordt gevraagd.

Wethouder mevrouw Molengraaf: Nou ja, volgens mij heb ik dat meermalen uitgelegd. Ik heb uitgelegd dat de termijn die het COA nodig heeft eigenlijk ook een soort randvoorwaarde is om tot de verkoop te kunnen komen. Het COA zou ook kunnen zeggen “wij doen helemaal niks, we blijven daar gewoon zitten en wachten wel een aanwijzing Q - 38

af”. Het is dus niet zo dat wij in een machtspositie zitten. Ik geloof in onderhandelen, ik geloof in eerlijk open overleg met je partner. Het zou kunnen dat we weer, om de woorden van de heer Schefferlie te gebruiken, bedonderd worden, maar daar ga ik niet van uit. Ik doe mijn best, ook voor de mensen in de wijk, om tot een goede overeenkomst te komen waarin het dossier belastingkantoor eindelijk gesloten kan worden. Ik denk dat dat ons allemaal wel wat waard is. Als u het daarmee niet eens bent, bent u het daar niet mee eens, maar dit is de lijn die ik graag zou willen volgen en ik heb niet gehoord dat daar heel veel fracties tegen zijn. Ik heb het met name van u en van Democraten Gorinchem gehoord. Mevrouw Van Oversteeg: Voorzitter. Natuurlijk willen wij met de voltallige raad – dat horen we eigenlijk iedere fractie zeggen – dat er een einde komt aan het gesleep over het belastingkantoor, of het nu wel of niet open blijft, hoe lang, en dat soort zaken. Maar het nu neerzetten alsof we nog enig geduld moeten hebben, vind ik ook wel afbreuk doen aan de beleving die er ook gewoon in de wijk is. Ik waardeer het dat u zich daarvoor van harte wilt inspannen, maar er is de afgelopen jaren ook al heel veel voor ingespannen en ik denk dat het belangrijk is dat we het nu echt tot een einde brengen.

Het is mooi dat het COA daarin mee gaat bewegen, maar nog mooier is het als andere gemeenten deze rol ook oppakken. Ik denk dat we oprecht trots mogen zijn op Gorinchem dat we dat al zoveel jaren zo doen. Wethouder mevrouw Molengraaf: Daar ben ik het volledig mee eens. Tegelijkertijd denk ik dat 1 + 1 jaar beter is dan 1 jaar en 3 maanden, en dat ons dat ook meer zekerheid geeft dat het COA al die aanpassingen gaat doen. Sommige aanpassingen gaan ze alleen maar doen als ze er langer in kunnen blijven, en dat is ook logisch, want het zijn technische dingen die je niet gaat doen als je weet dat je er maar één jaar mag blijven. De heer Schefferlie: Voorzitter, bij wijze van interruptieDe voorzitter: Eerst de heer Koçak. De heer Koçak: Dank u wel, voorzitter. Over 1 + 1 gesproken: we hebben in het verleden inderdaad als raad afgesproken dat er kleinschalige opvang zou komen. Ik vind persoonlijk dat dit voorstel toereikend is. Maar hoe kijkt u dan naar het amendement van VVD en Stadsbelang. Hebt u dat echt nodig? Wethouder mevrouw Molengraaf: Nee, ik heb het niet echt nodig, maar ik begrijp het wel vanuit het idee, wat ik van meerdere fracties gehoord heb, om een stok achter de deur naar het COA te hebben. In die zin begrijp ik het amendement en ik denk ook dat het uitvoerbaar is voor het COA. In die zin kan ik er gewoon mee leven. De voorzitter: De heer Schefferlie.

De heer Schefferlie: De wethouder zei dat ze die aanpassingen tegen hinder alleen maar willen doen als ze daar langer kunnen blijven. Dat neem ik u niet kwalijk, maar er blijkt wel uit hoe weinig ze zich aantrekken van wat het allemaal voor die mensen daaromheen betekent. Maar betekent het ook dat u eigenlijk niet gelooft in een mogelijkheid van een wat kortere periode die nodig is dan die twee jaar? Q - 39

Wethouder mevrouw Molengraaf: Hoe langer ze kunnen blijven, hoe meer maatregelen ze gaan nemen. Als ze er korter blijven en ze nemen maatregelen waarbij ze ervan uit waren gegaan dat ze er misschien nog wel twee jaar zouden zitten, is dat hun probleem en niet het mijne. De voorzitter: De heer Van der Meijden. De heer Van der Meijden: Voorzitter. Ik had nog een vraag over de 1 + 1. Ik heb de wethouder gevraagd daarop te reflecteren. In de B&A-sessie was ze heel helder, namelijk dat dat mogelijk de afspraken zou torpederen. Wat is er dan ten opzichte van de situatie in de B&A-sessie veranderd in de afspraken met het COA? Ziet het COA die één jaar ook zitten, of houdt het vast aan twee jaar en lopen we het risico dat de afspraken die we met ze hebben gemaakt in gevaar komen door het aannemen van een amendement? Wethouder mevrouw Molengraaf: Nee, ik denk niet dat die afspraken in gevaar komen, omdat de voorwaarden die in het amendement staan naar mijn idee – en dat heb ik ook wel uit de gesprekken met het COA begrepen – voorwaarden zijn waaraan het COA zal kunnen voldoen. Dus ik ga ervan uit dat die verlenging er gewoon komt als die nodig is, omdat het COA gaat voldoen aan de voorwaarden van afbouw, in het eerste kwartaal beginnen met werkzaamheden en al die andere voorwaarden die erin staan.

Die zullen geen probleem zijn, want het zijn zaken die we weliswaar nog niet áfgesproken, maar wel bésproken hebben. De heer Van der Meijden: Mag ik dan uit de woorden van de wethouder opmaken dat zij uitgaat van een periode van verlenging van twee jaar en dat dat ook het beeld is dat onze inwoners mee moeten krijgen uit deze beraadslagingen? Wethouder mevrouw Molengraaf: Nee, wij geven het COA 1 + 1 jaar en we hopen natuurlijk dat ze daar eerder weg zijn. Dat is waarvoor we ons best gaan doen. De heer Schefferlie: Maar dan moeten we er dus rekening mee houden dat ze weinig doen tegen de hinder? Wethouder mevrouw Molengraaf: Nee. In de gesprekken hebben we aangegeven welke voorwaarden er zijn, en één van die voorwaarden is dat er technische aanpassingen aan het gebouw komen om de klachten te verminderen, klachten over geluidsoverlast, over afval, et cetera. Het COA heeft gezegd dat het dat gaat doen. Van een aantal technische maatregelen – het betreft met name maatregelen intern, in het gebouw zelf, dus het aanpakken van de sanitaire ruimtes, een likje verf op de muren – heeft het COA gezegd dat ze die gaan doen als ze weten dat ze er langer zitten, om het ook voor de mensen in het gebouw aangenamer te maken. Wij hebben tot nu toe vooral gesproken over de maatregelen die zij treffen om de overlast voor de omgeving terug te brengen.

De heer Schefferlie: Dat betekent dus dat de omwonenden aan de hand van de hoeveelheid aanpassingen die het COA verricht kunnen inschatten hoe lang ze daar willen blijven zitten, of zo?

Q - 40

Wethouder mevrouw Molengraaf: Ik weet niet of omwonenden daar zicht op hebben, ik hoop wel dat omwonenden zullen zien dat het COA inderdaad het gebouw aanpakt en dat de overlast vermindert. Daar steken we op in, en dat doet het amendement ook. De voorzitter: Gaat u verder met de andere punten. Wethouder mevrouw Molengraaf: De Partij van de Arbeid worstelt heel erg met die afbouw. In eerste termijn heb ik al aangegeven dat het COA zelf ook tot het besef is gekomen dat die grootschaligheid steeds meer een probleem wordt. Als je met de Spreidingswet in de hand in verschillende gemeenten aan de slag wilt gaan, zul je ook naar die kleinschaligheid moeten. Het COA had zelf zoiets van: ja, als we dan toch naar 150 gaan, dan moeten we zo snel mogelijk al op de bestaande locatie op die hoeveelheid zitten, anders krijgen we dat we toch weer mensen terug naar Ter Apel moeten sturen, of ergens anders heen, en dat willen we niet. U zegt dat u dat niet realistisch vindt, maar ik ga af op wat het COA zelf aangeeft, namelijk dat zij willen voorkomen dat ze nog te veel mensen in het belastingkantoor hebben op het moment dat ze over moeten. Het zal natuurlijk makkelijker voor het COA zijn als zij weten dat ze hier een ander pand hebben en wanneer ze daarin kunnen, want dan kunnen ze echt een schema gaan maken en bepalen hoeveel mensen in de week of in de maand uit moeten worden geplaatst.

Het is een heel lastig probleem. Het voornaamste probleem waarom alles zo opstroopt, is dat het lastig is om mensen van de asielopvang naar een huis te krijgen. Maar daarin doet Gorinchem het gewoon bovenmatig goed, dus ik heb er echt goede hoop op dat die beweging in gang gezet gaat worden. De voorzitter: De heer Oostrum. De heer Oostrum: Voorzitter. Ik zou willen dat ik dat allemaal kon geloven. Ik kan wel volgen dat dit een vrome wens is en ik kan ook wel volgen dat, als mensen uitgeplaatst worden naar woningen, waar we in Gorinchem inderdaad heel goed in zijn, dat langzaam en natuurlijk leidt tot het afbouwen van 300 naar 150, maar gezien de grote instroom die er landelijk is, geloof ik gewoon niet dat het COA zal zeggen: nou, Gorinchem, bouw maar af, ook al hebben we voorlopig nog een grote instroom die we nergens anders kwijt kunnen, want een heleboel gemeenten werken nog niet mee en hebben nog geen locaties beschikbaar. Ik zie het veel meer als realistisch dat we eerst keihard met elkaar werken aan een kleinschalige opvang en op het moment dat we dat in beeld hebben, en dan bedoel ik echt twee of drie maanden voordat het gerealiseerd is, dán ga je die natuurlijke afbouw zien. Ik geloof wel dat het COA eraan mee zal werken, maar ik zie het niet als realistisch om dat nu al te eisen.

Wethouder mevrouw Molengraaf: Met vrome wensen bent u bij mij wel aan het goede adres! Maar als het COA dat zelf aangeeft, gewoon uit praktische overwegingen, wie ben ik dan om dat te betwisten? Ik vind het ook wel een beetje lastig dat dan verwezen wordt naar de situatie in de wereld, want als dát leidend wordt kun je eigenlijk nooit afbouwen en zouden we ook nog de evenementenhal erbij moeten betrekken. Ik heb zoiets van: dit is gewoon de afspraak die we gaan maken en het COA zegt dat het dat vast wil gaan doen. Ik ga er ook niet met een telraam naast staan op de dag dat ze naar de andere locatie kunnen. Als er dan nog twee mensen te veel in zitten, moeten zij dat oplossen en ik neem Q - 41

aan dat dat ook opgelost wordt. Maar over het algemeen zullen ze naar die 150 moeten. Ik kan er niet meer van maken. De voorzitter: Ik denk dat dit punt nu wel voldoende is besproken. Dit is de reactie. Gaat u verder met de andere punten. Wethouder mevrouw Molengraaf: Ik heb alleen nog de opmerking van de heer Schefferlie over de amv’ers. Dat vind ik een hele interessante en ik ben heel benieuwd of de raad daar nog iets mee wil gaan doen, maar wat mij betreft valt het nu buiten het bestek van dit voorstel. Ik denk dat we ook even moeten kijken wat er in de regio allemaal los gaat komen. De heer Schefferlie: Ten overvloede hopelijk, maar wel onder de voorwaarde dat we een plezierige, betrouwbare partner in het COA gaan ervaren. Wethouder mevrouw Molengraaf: Nou, het COA luistert mee, zou ik haast zeggen, maar dat klinkt heel onheilspellend. Ik hoop dat ze deze handschoen oppakken. De voorzitter: Dank u wel. Hiermee hebben we de tweede termijn gehad en kunnen we in principe naar de stemmingen gaan. De vraag is even of er nog een schorsing nodig isDe heer Schefferlie: Ja, graag een kleine schorsing van wat mij betreft vijf minuutjes of zo. De voorzitter: Akkoord. Ik schors de vergadering (22.21 uur). Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering (22.26 uur). We gaan over tot de stemmingen verband houdend met agendapunt 6.c, Asielopvang in Gorinchem.

Er zijn twee amendementen en een motie ingediend. Het meest verstrekkende amendement wordt als eerste in stemming gebracht. Als dat wordt aangenomen, vervalt daarmee het minder verstrekkende amendement. Zo niet, dan gaan we gewoon door met de stemming over de motie en uiteindelijk over het raadsvoorstel. De heer Schefferlie: Voorzitter, mag ik u iets vragen? De voorzitter: Ga uw gang. De heer Schefferlie: Is het amendement van Stadsbelang niet een vervanging van het raadsvoorstel, of is er nog iets over van het raadsvoorstel na het amendement van Stadsbelang ? De voorzitter: Ik heb het daarover even met de griffie gehad. Als wij stemmen over het raadsvoorstel, blijft het raadsvoorstel ‘an sich’ staan. Alleen, als we kijken naar de beslispunten, dan worden de uiteindelijk te nemen besluiten vervangen door het amendement zoals dat voorligt.

Q - 42

Aan de orde is allereerst amendement A2, ‘Asielopvang in Gorinchem’. Wenst iemand hierover een stemverklaring af te leggen? Dat is niet het geval. Dan open ik de stemming over dit amendement. Het amendement wordt in stemming gebracht en met 19 tegen 6 stemmen verworpen. Tegen hebben gestemd de fracties van ChristenUnie/SGP, D66, Gorcum Actief, PvdA, SP, Stadsbelang en VVD. Voor hebben gestemd de fracties van CDA en Democraten Gorinchem. De voorzitter: Dan gaan we naar amendement A2, ‘Borging asielopvang Gorinchem’. Mevrouw Van Oversteeg wenst een stemverklaring af te leggen. Mevrouw Van Oversteeg: Nu het amendement dat we samen met Democraten Gorinchem hadden ingediend het niet heeft gehaald, zullen wij namens het CDA dit amendement steunen, bij wijze van een beter alternatief, al is het niet het meest verstrekkende alternatief dat wij voor ogen hadden. De voorzitter: De heer Schefferlie. De heer Schefferlie: Ik wil graag een stemverklaring afleggen die zowel voor dit amendement geldt als voor het raadsvoorstel. Dat scheelt weer een keer. Wij zullen daar tegen stemmen. Wij willen graag een voorbeeld blijven als het gaat over opvang en daar hoort wat ons betreft bij dat je in evenredigheid opkomt met genoeg bestuurskracht voor de belangen van ook je eigen inwoners.

Dat vonden we nog net afdoende met ons eigen amendement en onvoldoende met het amendement van Stadsbelang en het raadsvoorstel, vandaar dat wij daar tegen stemmen. Het amendement wordt in stemming gebracht en met 16 tegen 9 stemmen aanvaard. Voor hebben gestemd de fracties van CDA, ChristenUnie/SGP, Gorcum Actief, SP, Stadsbelang en VVD. Tegen hebben gestemd de fracties van D66, Democraten Gorinchem en PvdA. De voorzitter: We gaan door naar motie M1 van Democraten Gorinchem, ’Asielopvang in Gorinchem’. De motie wordt in stemming gebracht en met 20 tegen 5 stemmen aangenomen. Voor hebben gestemd de fracties van CDA, ChristenUnie/SGP, Democraten Gorinchem, Gorcum Actief, SP, Stadsbelang en VVD. Tegen hebben gestemd de fracties van D66 en PvdA. De voorzitter: Aan de orde is het geamendeerde raadsvoorstel. De heer Oostrum wenst een stemverklaring af te leggen. De heer Oostrum: Voorzitter. Omdat het geamendeerde raadsvoorstel uitgaat van geleidelijke afbouw en er geen volgordelijkheid meer in zit om in de huidige grote instroom en diversiteit van de instroom ook de zekerheid te hebben dat die geleidelijke Q - 43

afbouw kan plaatsvinden voordat hier überhaupt sprake is van kleinschalige opvang, zullen wij tegenstemmen. De voorzitter: De heer Van der Meijden. De heer Van der Meijden: Dank u wel, voorzitter. Het geamendeerde raadsbesluit borgt de afbouw van vluchtelingen in het voormalige belastingkantoor en maakt daarmee impliciet de keuze voor nieuwe lege kamers in plaats van slaapplekken voor vluchtelingen. Dat is voor ons moreel onaanvaardbaar en daarom zullen wij het raadsvoorstel niet steunen. Het geamendeerde raadsvoorstel wordt hierna in stemming gebracht en met 16 tegen 9 stemmen aanvaard. Voor hebben gestemd de fracties van CDA, ChristenUnie/SGP, Gorcum Actief, SP, Stadsbelang en VVD. Tegen hebben gestemd de fracties van D66, Democraten Gorinchem en PvdA. 7. Hamerstukken 7.a Maandwijziging besluitvorming begroting 2023 (2022-834954)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 7.b Overzicht begrotingswijzigingen november 2022 (2022-835271)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 8. Moties vreemd aan de orde van de dag.

Geen. De voorzitter: Alvorens de vergadering te sluiten, deel ik u mede dat mevrouw Loderus ons wegens zwangerschapsverlof tijdelijk gaat verlaten. Wij wensen haar een goede tijd toe en heel veel sterkte. 9. Sluiting.

De voorzitter sluit te 22.33 uur de vergadering.

Q - 44

Sprekersindex: Bahlmann, B.C.S, 17, 32, 34 Foppen, A.H.A., 8 Groot, mw. P. de, 3, 4, 14, 31, 32, 33 Hamann, mw. E.W.H., 9 Houtepen, M.C., 20, 24, 32, 33, 36 Houwelingen, A.C. van, 16, 17, 18, 33, 35 Klein, J., 9, 28, 29, 31, 32, 33, 34 Koçak, E.A., 6, 39 Krol, A., 21, 22, 36, 37 Mager, mw. A., 3, 4, 5, 6, 7 Meijden, T.I. van der, 4, 6, 8, 15, 16, 17, 22, 23, 24, 27, 30, 31, 34, 36, 39, 40, 43 Molengraaf, mw. M.J., 7, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 37, 38, 39, 40, 41 Oostrum, J.C., 8, 33, 41, 43 Oversteeg, mw. J. van, 18, 35, 38, 42 Schefferlie, P.C.J., 6, 11, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 35, 37, 39, 40, 41, 42 Tekir, I., 7

Q - 45