2021- 748438 Bijlage Jaarstukken 2020 .pdf
Tekst van het document
Toelichting aandachtspunten
Participatie
Binnen de organisatieontwikkeling en in samenhang met de ontwikkeling van een nieuwe Omgevingsvisie loopt het project ‘Van buiten naar binnen’. Binnen de projecten die de gemeente samen met stad en omgeving vormgeeft, wordt toegewerkt naar een ‘Gorcumse aanpak’. Daarin beogen we als organisatie en bestuur nog meer planmatig ontwikkelstappen te zetten in alle projecten die lopen in samenwerking met stad en omgeving: onder meer vanuit de Omgevingsvisie, de Regionale Energie Strategie, de (uitvoering van de) Woon- en Transformatievisie, de Mobiliteitsvisie, etc. Een belangrijke bijeenkomst voor dit traject heeft op 27 oktober met de ambassadeurs van GO2032 plaatsgevonden, waarna op 19 november ook een eerste gesprek met de raad is gevoerd over hoe een effectieve samenwerking met
26
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten stad en omgeving eruit kan zien. Met de uitkomst van deze bijeenkomsten wordt de doorontwikkeling nu verder voortgezet.
Bedrijfsteam cofinanciering
In 2020 is ingezet op cofinanciering, het verwerven van subsidies en het verbeteren van de borging van de eisen aan toegekende subsidies. Hiermee kunnen wij een goede inhoudelijke en financiële verantwoording afleggen aan de subsidieverstrekkers om toegekende subsidies ook daadwerkelijk vastgesteld te krijgen. Een concreet voorbeeld hiervan is de tienjarige subsidie voor de revitalisering van het bedrijventerrein Avelingen Oost en West, die in 2020 is afgewikkeld. Daarnaast zijn acties ondernomen om grotere nieuwe subsidies te verwerven. Genoemd kan worden het Europees Sociaal Fonds (ESF) 2021 – 2027 voor de arbeidsmarktregio inclusief de extra EU-REACT gelden waarmee lidstaten zich ‘uit de coronacrisis kunnen investeren’. Voor de plannen rond de Linge-oevers (als onderdeel van de Vleugels van de Stad) is een aanvraag voor de woningbouwimpuls in voorbereiding. Vooruitlopend hierop hebben wij actief gelobbyd voor aanpassing van de regeling. Dit om een grotere slaagkans voor projecten uit een gemeente als Gorinchem te creëren. Aanvullend ontwikkelen we een actieplan om op gemeentelijk programmaniveau en in afstemming met de Regiodeal, subsidies te verwerven uit het nieuwe meerjarige Europese subsidiekader 2021 - 2027 en uit grote nationale regelingen en investerings(groei)fondsen.
Lobby bovenregionale We hebben in 2020 binnen de arbeidsmarktregio aanvullende financiering uit het ESF financiering verkregen voor de praktijkscholen voor de aansluiting van school en werk. Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Visie van de stad
GO2032 is als toekomstvisie een inspirerende stip aan de horizon voor Gorinchem. Bij de ontwikkeling en uitvoering van beleid in 2020 (de Omgevingsvisie, de Regionale Energie Strategie, de uitvoering van de Woon- en Transformatievisie, Mobiliteitsvisie) is voortgebouwd op die visie.
Klant Contact Centrum (KCC)
Het KCC heeft veel aandacht besteed aan het verbeteren van de telefonische dienstverlening. De taken zijn uitgebreid met de overdracht van sociale media (webcare) naar het KCC. In 2020 hebben we meer managementinformatie verkregen op basis waarvan we kunnen ontwikkelen in onze dienstverlening. Alles met als doel om de dienstverlening toegankelijker, begrijpelijker en efficiënter te maken.
Adres- en identiteitsfraude
De Rijksoverheid zet meer in op adres-en identiteitsfraude en ondersteunt dit ook vanuit de Landelijke Aanpak Adresfraude (LAA). Dit vraagt extra inzet van gemeenten. De gemeente krijgt maandelijks risicosignalen door en deze adressen moeten worden onderzocht. Dit komt bovenop de onderzoeken die de gemeente zelf uitvoert. Het aantal onderzoeken op het gebied van arbeidsmigranten en huurtoeslagen- en zorgtoeslagenfraude neemt ook toe.
Toename controle brondocumenten en naturalisaties
De gemeente heeft te maken met een sterke toename van inwoners die niet afkomstig zijn uit Nederland. Deze burgers moeten vanuit de wet Basisregistratie Personen (BRP) brondocumenten inleveren. Deze documenten worden op echtheid gecontroleerd en daarna verwerkt in de BRP. Deze controle is bewerkelijk vanwege de diversiteit in documenten en de landen van herkomst. Ook de naturalisatieverzoeken lopen de laatste jaren op. De verwachting is dat er na de coronacrisis een flinke toename gaat plaatsvinden van naturalisaties en te controleren brondocumenten.
Burgerpeiling
Met de tweejaarlijkse burgerpeiling wordt de tevredenheid onder inwoners gemeten ten aanzien van het woon- en leefklimaat, de relatie inwoner-gemeente, de gemeentelijke dienstverlening en zorg & welzijn. De burgerpeiling 2019 bevatte een aantal aandachtspunten zoals de '’Relatie inwoner-gemeente'’ en '’Visie Dienstverlening’'. Het onderwerp relatie
27
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
Onderwerp
Toelichting reguliere taken inwoner-gemeente is aan de orde geweest in de I&O-vergadering van 19 november 2020. Ook is er aandacht uitgegaan naar de uitkomsten op wijkniveau ten aanzien van veiligheid en openbare ruimte.
Visie Dienstverlening Om aan te sluiten bij de wensen en verwachtingen van onze inwoners willen wij onze dienstverlening verder verbeteren. De ambities op het gebied van dienstverlening zijn vastgelegd in de visie Dienstverlening 'Gastvrij Gorinchem', die in 2021 ter besluitvorming aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Tijdens de ontwikkeling van de visie zijn we gelijk aan de slag gegaan met verschillende acties. We hebben al een aantal resultaten bereikt, zoals de realisatie van een online chat, de invoering van een aantal e-diensten op onze website en de start van de Fixi app, het nieuwe meldingssysteem voor de openbare ruimte.
2.1.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2019
Begroting primitief 2020
Begroting na wijziging 2020
Jaarrekening 2020
TV01 Bestuur
2.539
2.382
2.076
2.077
2N
TV02 Burgerzaken
1.034
1.002
1.185
1.097
88 V
TV03 Beheer overige gebouwen en gronden
Verschil
476
511
519
519
1V
4.049
3.896
3.780
3.693
87 V
TV01 Bestuur
128
3
153
186
33 V
TV02 Burgerzaken
565
431
431
432
0V
TV03 Beheer overige gebouwen en gronden
437
666
486
441
45 N
Baten Bestuur en Ondersteuning
1.130
1.100
1.070
1.059
12 N
Totaal saldo van baten en lasten
-2.920
-2.796
-2.709
-2.634
75 V
0
0
0
0
0V
Lasten Bestuur en Ondersteuning
Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat
0
0
0
0
0V
-2.920
-2.796
-2.709
-2.634
75 V
TV02 Burgerzaken Het kabinet heeft in 2020 middelen beschikbaar gesteld om gemeenten te compenseren voor de extra kosten bij de Tweede Kamerverkiezing 2021 als gevolg van de coronamaatregelen. De extra kosten hangen onder meer samen met aanvullende kosten voor de inrichting van stemlokalen, voor het mogelijk moeten huren van alternatieve locaties die in de coronacrisis beter geschikt zijn om als stemlokaal in te richten, voor toegankelijkheid van die locaties en voor de aanvullende werkzaamheden die gemeenten moeten doen ter voorbereiding van de verkiezingen. Voor Gorinchem gaat het om een bedrag van € 68.000. Wij stellen voor om deze middelen via bestemming van het jaarrekeningresultaat 2020 beschikbaar te stellen in 2021.
2.1.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Regio AV
28
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
2.2
Programma 2 Veiligheid
Taakvelden Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid
2.2.1
Wat hebben we bereikt met het programma Veiligheid?
Doel Gorinchem is een schone, veilige en leefbare stad waarin bewoners zich veilig en prettig voelen. Dat doen we door een veilige en door burgers gewaardeerde sociale en fysiek leefomgeving te creëren. Aan de hand van de speerpunten uit het aanstaande integraal veiligheidsprogramma 2019-2022 gaan we met inwoners, ondernemers en partners aan de slag. Daarnaast gaan we aan de slag met wijkgericht werken, op basis van vertrouwen en maatwerk stimuleren we bewoners om een eigen bijdrage aan de leefomgeving te leveren en stimuleren we bewonersparticipatie. Samen in de regio en met de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid beheersen we de veiligheidsrisico's van onder andere transport en opslag van gevaarlijke stoffen en zorgen we voor een adequate voorbereiding op de bestrijding van incidenten en crisissen door een goede verbinding met hulpdiensten en een slagvaardige organisatie van gemeentelijke processen bij ernstige incidenten.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Prostitutiebeleid
2004
Coffeeshopbeleid
2012
Evenementenbeleid
2019
Bibob beleid
2019
Veiligheidsplan 2019-2022
2019
Opiumwet 13B (beleidsregel)
2019
Algemene Plaatselijke Verordening (APV)
2020
29
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Eenheid
Verwijzingen Halt
B
Aantal per 10.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar
PI
Winkeldiefstallen
B
Aantal per 1.000 inwoners
PI
Geweldsmisdrijven
B
Aantal per 1.000 inwoners
PI
Diefstallen uit woning
B
Aantal per 1.000 inwoners
PI
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
B
Aantal per 1.000 inwoners
PI
Aandeel dat zich veilig voelt in de buurt
F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
PI
Mate van overlast van buurtbewoners Ten minste enige mate van overlast
F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
PI
30
Soort
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
2.2.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting prioriteiten
Integrale veiligheidsplan
Aan de hand van het uitvoeringsprogramma 2019-2020 is uitvoering gegeven aan de speerpunten zoals opgenomen in het Integraal Veiligheidsplan. Eind 2020 is een voortgangsrapportage opgesteld die mede als input dient voor de eindevaluatie die begin 2021 plaatsvindt en de basis vormt voor het uitvoeringsplan 2021. Veel onderwerpen uit het uitvoeringsprogramma zijn, ondanks de coronacrisis, opgepakt en uitgevoerd.
Cameratoezicht
Nut en noodzaak van cameratoezicht voor handhaving van de openbare orde is samen met onze partners in beeld gebracht. In 2021 zal het camerabeleid worden vastgesteld.
Wijkgericht werken
Haarwijk Door samenwerking met de bewoners werd het speelterrein in de Van Neercasselstraat Haarwijk weer geschikt gemaakt voor spelen en ontmoeten. In de Koningin Wilhelminalaan zijn bloemschalen geplaatst. Gildenwijk, Stalkaarsen, Hoog Dalem Er was een ontmoetingsdag in de Gildenwijk. In Hoog Dalem zijn antihondenpoep-tegels gelegd bij speelplaatsen. Om de onderlinge samenwerking tussen partners te bevorderen waren er in de Gildenwijk en Stalkaarsen twee brede wijkoverleggen. Het doel was kennismaking en kennisoverdracht tussen verschillende organisaties. Overig Projecten die de leefbaarheid verbeteren, zoals de herinrichting van het zuidelijk deel van wijkpark ‘t Haagje, de aanschaf van bladkorven, voetbaldoeltjes voor BSV West en burendag Lingewijk, zijn meegefinancierd. De 30km-zone in de Bongerd is duidelijker aangegeven in samenwerking met Veilig Verkeer Nederland (VVN) en inwoners. De gemeente was betrokken bij het opzetten van platform SamenGorinchem.nl. Er hebben diverse gesprekken met bewoners plaatsgevonden over een aanpak jongerenoverlast Gorinchem-Oost, afvalstoffenbeleid, stimuleren ontmoetingen in de wijk (in gesprek met de wijk) en het meedenken over de buurthuisfunctie Brede School Hoog Dalem. Partners reageerden positief.
Er is gestart met een intaketeam waarin voor complexere vragen vanuit inwoners over leefbaarheid in de wijken een integrale aanpak wordt besproken. Verder zijn er diverse projecten/werkgroepen over thema´s zoals adoptiegroen, verkeer, beleidskaders dieren en ongedierte, aanpak bijplaatsingen bij vuilcontainers, speelruimteplan en Bliek in Actie. Naar aanleiding van herhaalde oproepen van de gemeente in onder andere de Hart voor uw Wijk Special en op SamenGorinchem.nl werden 130 zwerfvuil opruimsets uitgedeeld. Rond kerst kregen de ‘opruimers’ een bedankje in de vorm van een kerstkaart.
31
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten
Wijkagenten
De norm is 1 wijkagent per 5.000 inwoners, verdeeld per regionale eenheid. Bij de verdeling van de capaciteit binnen de regionale politie-eenheid wordt ook gekeken naar de incidentenpatronen per 1.000 inwoners in een gemeente. Inmiddels hebben wij in Gorinchem 7 wijkagenten op 37.000 inwoners, daarmee zitten we (ongeveer) op de norm.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Wijkbeheer
Wijkbeheer draagt bij aan leefbare wijken, zowel op sociaal, fysiek en handhaving vlak. Voorbeelden daarvan zijn inrichting speelplekken, verkeer, omgaan met jongeren, veiligheid en wonen. Maandelijks worden bewoners geïnformeerd en geïnspireerd over leefbaarheid in de Hart voor uw Wijk special in een lokaal blad. De gemeente verleende in 2020 wederom subsidies gericht op versterking van de sociale samenhang en leefbaarheid. Eind 2020 zijn nieuwe nadere regels Voor Bliek in Actie en de buurt- en straatactiviteiten vastgesteld.
Wijkveiligheid
In Gorinchem zijn drie preventieteams: twee buurtpreventieteams en één preventieteam Gorinchem. De buurtpreventieteams zijn actief in de wijken Gorinchem Oost, Dalem, Hoog Dalem en Stalkaarsen. De volgende thema’s zijn behandeld: babbeltrucs, meekijken bij pinnen, phishing en hulpvraag fraude via whatsapp/sms. De gemeente ondersteunt de buurtpreventieteams. Er is een gemeentelijke webpagina aangemaakt met het thema veiligheid. Daarnaast zijn de onderwerpen gepubliceerd op de gemeentelijke pagina van De Stad Gorinchem.
Buurtbemiddeling
In 2020 nam Buurtbemiddeling ElkWelzijn 60 casussen in behandeling, waarvan 13 niet zijn opgelost. Buurtbemiddeling heeft 16 bewoners geadviseerd en geïnformeerd. De aanmeldingen voor Buurtbemiddeling kwamen van Poort6 (44%), inwoners zelf (38%), politie (10%), gemeente (5%) en overige instanties (3%). De klachten betroffen onder andere geluidsoverlast, tuin-/grondgeschil, pesterijen en dierenoverlast.
Port security
De gemeente heeft een havenbeveiligingsplan en houdt dit up-to-date. Het Havenbedrijf Rotterdam houdt toezicht op de naleving van de wetgeving door de havenfaciliteit.
Merwede Lingelijn
In 2020 hebben de vervoerder (Qbuzz) en de (gemeentelijke) partners van het platform Sociale Veiligheid gewerkt aan de sociale veiligheid van de MerwedeLingelijn. Gedrag rondom de coronavoorschriften in de trein en op de stations vroeg veel aandacht. Voor de sociale veiligheid zijn de volgende middelen ingezet: cameratoezicht, fysiek toezicht, registratie en effectieve aanpak van incidenten, reizigersonderzoek en beeldschouwen.
Evenementen
In 2020 zijn 81 meldingen beoordeeld voor kleine activiteiten/evenementen, er zijn 7 vergunningen verleend voor evenementen met een klein risicoprofiel, 2 vergunningen verleend voor evenementen met een middelgroot risicoprofiel en er is 1 vergunning verleend voor een evenement met een groot risicoprofiel. Vanwege de specifieke maatregelen rond corona is er veel tijd besteed aan overleggen. De evenementen die door konden gaan zijn intensiever gecontroleerd. De normale controles worden uitgevoerd aan de hand van risicogericht toezicht volgens de prioritering zoals opgenomen in het VTH-beleidsplan.
Toezicht en handhaving
Normaal gesproken wordt gewerkt volgens de urenprioritering in het VTH-beleid en de hierop gebaseerde jaarlijkse uitvoeringsplannen. Het afgelopen jaar zijn de boa's bijna volledig ingezet op toezicht en handhaving met betrekking tot corona. Evenementen werden veelal stilgelegd, maar waar het kon zijn wel inzetten geweest op de reguliere werkzaamheden, zoals horeca, uitstallingen, meldingen gebruik van de weg, parkeren, markt en standplaatsen, vuurwerk, aanpak ondermijning, de MerwedeLingelijn en de adresonderzoeken.
Drugsaanpak
In 2020 zijn drie hennepplantages ontmanteld, twee woningen gesloten in verband met de aanwezigheid van harddrugs en er zijn vijf waarschuwingen verstuurd.
32
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Ondermijning
In 2020 is gestart met het projectmatig vormgeven van de integrale aanpak van ondermijning. Vanuit deze aanpak wordt de nadruk gelegd op: 1. De basis op orde. Opstellen en actualisatie van beleidsstukken: de beleidsregels Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob), artikel 13b van de Opiumwet (sluiting drugspanden), het integriteitsbeleid en een privacy protocol voor de aanpak van ondermijning; 2. Interne (raad, college en ambtelijke organisatie) en externe bewustwording (inwoners en ondernemers) rondom het onderwerp ondermijning; 3. Het vormgeven van een lokale ondermijningsaanpak via onder andere lokale ondermijningsoverleggen en het uitvoeren van integrale ondermijningscontroles.
2.2.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2019
Begroting primitief 2020
Begroting na wijziging 2020
Jaarrekening 2020
Verschil
TV11 Crisisbeheersing en Brandweer
3.192
3.052
3.052
3.132
80 N
TV12 Openbare orde en Veiligheid
1.832
2.037
2.430
2.024
406 V
Lasten Veiligheid
5.024
5.089
5.482
5.157
326 V
TV11 Crisisbeheersing en Brandweer
202
126
9
8
1N
TV12 Openbare orde en Veiligheid
450
637
652
353
299 N
Baten Veiligheid
652
764
661
361
300 N
-4.372
-4.325
-4.821
-4.795
26 V
Stortingen reserves
Totaal saldo van baten en lasten
0
0
0
0
0V
Onttrekkingen reserves
0
0
0
0
0V
-4.372
-4.325
-4.821
-4.795
26 V
Resultaat
TV11 Crisisbeheersing en Brandweer Er zijn aanzienlijk minder kosten gemaakt voor de Zomerfeesten dit jaar. Omdat bij het opmaken van de Turap de gemeente ervanuit ging dat deze gelden nog zouden worden ingezet voor activiteiten rond de jaarwisseling zijn deze budgetten tussentijds niet bijgesteld. Door het landelijke vuurwerkverbod en de continuering van de coronamaatregelen is echter geen gebruik gemaakt van dit budget. Dit geeft een incidenteel voordeel van € 55.000. In 2020 hebben wij € 127.000 besteed aan het treffen van diverse maatregelen in de stad en het plaatsen van LEDschermen in winkelstraten ten behoeve van de 1,5m naleving. TV12 Openbare orde en Veiligheid Voor de uitrol van het project ‘Weerbare gemeentelijke organisatie en weerbaar bestuur’ is door het Rijk een impulsbedrag van € 120.000 beschikbaar gesteld. Dit is een incidenteel bedrag. Hiervan is nog € 60.000 beschikbaar. Deze impulsgelden worden in 2021 ingezet voor het project en ze worden onder andere ook gebruikt voor inzet van een projectleider en trainingen op maat. Het voorstel is dan ook om deze middelen via bestemming jaarrekening resultaat 2020 beschikbaar te stellen in 2021. De werkzaamheden aan de reizigerstunnel bij het station hebben lange tijd stilgelegen, maar na de uitspraak in de arbitragezaak zijn de projectteams van ProRail en Ballast Nedam weer begonnen met de aanleg.
De intentie is oplevering van de tunnel aan het eind van 2021. De te ontvangen provinciale subsidie en de bijdrage aan ProRail schuiven door naar 2021.
33
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
Investeringen (bedragen x € 1.000 V = Voordeel en N = Nadeel)
Budget Realisatie t/m 2019
Realisatie 2020
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
0
0
44 V
nee
Lasten CUR hard- en software
44
0
CUR, camera 2017 en 2018
61
37
6
43
18 V
nee
Vervangen 3 auto's toezicht en handhaving
60
0
53
53
7 V
ja
Totaal Lasten
165
37
59
96
69 V
Totaal investeringen
165
37
59
96
69 V
In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Stichting Halt
10
Dierenambulance Vianen
20
Dierenasiel Gorinchem
44
2.2.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid • GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • MerwedeLingelijn Beheer B.V.
34
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
2.3
Programma 3 Verkeer en Vervoer
Taakvelden Verkeer en Vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer
2.3.1
Wat hebben we bereikt met het programma Verkeer en Vervoer?
Doel Bewoners, ondernemers en bezoekers zijn tevreden over de bereikbaarheid, (verkeers)veiligheid en bruikbaarheid van wegen, water- en spoorwegen binnen de gemeente.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Kadernota Infrastructuur
2007
Fietsplan
2013
Regionaal verkeers- en vervoersplan
2014
Verkeersstructuurplan Binnenstad
2016
Raadsopdracht Mobiliteit
2017
Fietsparkeren 2018
2018
Parkeerverordening Gemeente Gorinchem
2019
Beleid Openbare ruimte Buitengewoon Groen 2021-2025
2020
Mobiliteitsvisie Gorinchem 2040
2020
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan 2020-2023
2020
35
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Eenheid
Geregistreerde ongevallen naar soort 2018
F
in %
2.3.2
Soort ME
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting prioriteiten
Mobiliteitsvisie en plan
Op 23 januari 2020 is de Mobiliteitsvisie Gorinchem 2040 door de gemeenteraad vastgesteld. De nieuwe Mobiliteitsvisie is vertaald naar concrete maatregelen, zoals opgenomen in de rapportage 'Mobiliteitsvisie Gorinchem 2040; Uitwerking maatregelen'. Op basis hiervan is een uitvoeringsagenda voor de periode 2020-2023 opgesteld. Beide zijn op 24 september 2020 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2020 is eveneens het project Banneweg fase 1 uitgevoerd.
Fietsparkeerplekken
In 2019 zijn in de binnenstad fietsparkeervakken aangebracht en fietsaanleunbeugels geplaatst. Omdat dit onvoldoende is om in de behoefte te voorzien, is in 2020 onderzocht op welke plekken extra fietsparkeerplaatsen in de binnenstad gemaakt kunnen worden. In 2021 worden deze gerealiseerd. De pilot ’Bewaakte fietsenstalling aan de Kruisstraat’ is geëvalueerd. Deze stalling zal op zaterdagen, wanneer de behoefte het grootst is, geopend blijven tot en met juni 2021. Ondertussen wordt gezocht naar een structurele oplossing.
Parkeerbeleid
Het parkeerpanel heeft in oktober 2020 een advies gepresenteerd aan de gemeenteraad over het parkeren in Gorinchem. Op basis hiervan is het college begonnen met het opstellen van nieuw parkeerbeleid voor de stad. In 2020 zijn diverse acties uitgevoerd. Zo is bijvoorbeeld de “alle-gebieden-vergunning” uitgefaseerd, zijn de tarieven voor parkeren voor bezoekers aangepast en hebben de bewoners van de Benedenstad – Zuid en de Kortendijk de keuze gekregen tussen een parkeervergunning Bovenstad of Benedenstad.
36
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten
Creëren parkeergelegenheid
Met het vaststellen van de Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan 2020-2023 is besloten tot de uitbreiding van de parkeergarage Kweeklust. In 2020 is gestart met de voorbereiding van dit project.
Inrichting E-laad infrastructuur
In 2020 zijn 15 extra parkeerplaatsen gereserveerd voor het opladen van elektrische auto's.
Intergemeentelijke lobby's
Voor de A27 is gewerkt aan een uitvoeringsovereenkomst met Rijkswaterstaat. Hierin worden afspraken vastgelegd die betrekking hebben op de uitvoeringsfase van de capaciteitsvergroting A27 en afspraken over de aansluiting van Groote Haar. In 2020 is de gemeente Gorinchem betrokken bij de MIRT-Verkenning voor de A15. Positief is dat het Rijk extra middelen voor de A15 beschikbaar zal stellen. In het kader van de notitie Reikwijdte en Detailniveau A15 heeft de gemeente een bestuurlijke reactie aan het Ministerie van I&W verzonden, om aandacht te vragen voor de knoop A27-A15.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Planologie
Bij de planologische ontwikkelingen houden we rekening met verkeer- en vervoersaspecten. We adviseren bijvoorbeeld over benodigde parkeerruimte en schatten de gevolgen in van (extra) verkeersbewegingen.
Inrichting Openbare ruimte
Bij onderhoud aan de openbare ruimte zoeken we naar kansen om de totale inrichting te verbeteren. In 2020 is het beleidsplan Openbare ruimte 'Buitengewoon groen' 2021-2025 vastgesteld.
Regionale samenwerking
Afgelopen jaar heeft de gemeente zich ingezet voor verkeersveiligheid en bereikbaarheid in het kader van de Regionale Maatschappelijke Agenda (RMA). We kennen onze partners en weten elkaar te vinden op het gebied van de veerdienst, verkeersveiligheid, verkeersbeleid, bereikbaarheid, openbaar vervoer en afstemming van werkzaamheden aan de weg. Voor het openbaar vervoer was 2020 een zeer moeilijk jaar. Het OV kampte door de coronacrisis met een teruglopend aantal reizigers. Maatregelen konden niet uitblijven. Als gemeente hebben we, ook in 2020, kunnen meepraten en meedenken over de exploitatie en ontwikkeling van het OV in de regio. Voor 2021 is noodgedwongen een versobering van de dienstregeling vastgesteld. In 2021 praten en denken we weer mee over herstel. Dat doen we samen met regiogemeenten, provincie Zuid-Holland en Qbuzz.
Verkeersveiligheid In 2020 is geïnvesteerd in het verbeteren van de verkeersveiligheid rondom de brede school Stalkaarsen door de inrichting van een schoolzone. Verder zijn er twee nieuwe snelheidsdisplays aangeschaft, zodat weggebruikers er op worden geattendeerd als ze te snel rijden. In de binnenstad is er samen met bewoners, VVN en politie een actie geweest om weggebruikers op hun verkeersgedrag aan te spreken. We hebben op de doorgaande route door de Gildenwijk twee oversteken verkeersveiliger en comfortabeler gemaakt en de kruising Gildenweg – Twijnderstraat voorzien van een kruisingsplateau. De eerste fase van de Banneweg is aangepakt. De bestaande zebrapaden zijn verkeersveiliger gemaakt. Daarnaast zijn de reguliere gedragbeïnvloedingscampagnes uitgevoerd, volgens het regionale actieprogramma Verkeersveiligheid. Door corona zijn helaas enkele acties niet uitgevoerd. Evenementen en activiteiten
Bij evenementen houden we rekening met verkeer- en parkeeraspecten. Vanwege de coronacrisis zijn er minder evenementen geweest en is het voorbereiden en uitvoeren van diverse verkeersmaatregelen beperkt geweest.
Veerdienst
We onderhouden diverse veerverbindingen, werken samen met meerdere oevergemeenten in de regio, verzorgen calamiteitenbestrijding op het water en bieden vraagafhankelijk vervoer over
37
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
Onderwerp
Toelichting reguliere taken water. Dit willen we zo duurzaam mogelijk uitvoeren. Daarom willen we overgaan op elektrisch varen. Dit is uitgewerkt in een businesscase. Met betrokken oevergemeentes zijn we gekomen tot een helder samenwerkingscontract waarin afspraken zijn gemaakt over de kostenverdeelsleutel. De aanbesteding van twee elektrische schepen is in de markt gezet door middel van een Europese aanbesteding met vooraf een marktconsultatie. De verwachting is dat de aanbesteding in het eerste deel van 2021 definitief wordt afgerond. In deze fase brengt de veerdienst mogelijkheden in kaart voor verdere digitalisering van tickets, dienstregeling en kaartverkoop. Dit is noodzakelijk omdat de nieuwe schepen met één bemanningslid varen, die zorgen voor het tellen voor ticketing, service en controle. In het eerste deel van 2021 ronden we ons onderzoek af en bereiden we reizigers voor op veranderingen.
Lingehaven
Wij exploiteren passantenligplaatsen in hartje binnenstad, ligplaatsen in de historische haven en de steiger voor passagiersschepen Buiten de Waterpoort. Daarnaast beheren en bedienen we de Lingesluis. De Lingehaven is gecertificeerd met de Blauwe Vlag (betrouwbaar, veilig, schoon) en sinds vier jaar hebben we ook de Groene Wimpel (koploper in groen, ambities in duurzaamheid, innovatie). De Open Havendag en Botenbeurs zijn jaarlijks terugkerende evenementen, die in 2020 vanwege corona niet konden doorgaan. De markt voor riviercruises is explosief groeiend. Wij hebben een principebesluit genomen om de regierol te pakken voor stad en regio. Er is een werkgroep geformeerd waarin de mogelijkheden, kosten, ontwikkelingen en kansen in kaart worden gebracht.
Parkeren
We exploiteren parkeergarages en parkeerterreinen en heffen parkeerbelasting in de binnenstad. We geven parkeervergunningen uit aan bewoners en ondernemers. Met al deze instrumenten reguleren we de parkeerbehoefte. In 2020 is een pilot uitgevoerd met een parkeerregisseur die de parkeerketen heeft doorgelicht. De parkeerregisseur heeft aanbevelingen gedaan voor optimalisaties die de dienstverlening verbeteren en kostenefficiëntie bevorderen. Deze aanbevelingen worden in 2021 verder opgepakt.
2.3.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2019
Begroting primitief 2020
Begroting na wijziging 2020
Jaarrekening 2020
Verschil
4.809
4.500
4.870
4.503
366 V
TV22 Parkeren
952
1.000
1.037
1.041
4N
TV23 Recreatieve Havens
606
576
558
577
19 N
TV21 Verkeer en vervoer
TV24 Economische Havens en waterwegen
24
24
24
24
0N
TV25 Openbaar vervoer
3.210
2.975
2.684
2.468
216 V
Lasten Verkeer en vervoer
9.601
9.075
9.173
8.613
560 V
TV21 Verkeer en vervoer
362
320
973
1.024
51 V
TV22 Parkeren
609
689
689
504
185 N
TV23 Recreatieve Havens
90
116
106
81
25 N
TV24 Economische Havens en waterwegen
186
117
117
28
89 N
2.788
2.626
2.304
2.142
162 N
TV25 Openbaar vervoer Baten Verkeer en vervoer
4.034
3.867
4.189
3.778
411 N
Totaal saldo van baten en lasten
-5.567
-5.207
-4.984
-4.835
149 V
Stortingen reserves
2.395
650
7.803
7.803
0V
Onttrekkingen reserves
1.975
0
517
229
288 N
Resultaat
-5.987
-5.857
-12.270
-12.409
139 N
38
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
TV21 Verkeer en Vervoer De raad heeft in de vergadering van 28 mei 2020 € 191.000 beschikbaar gesteld voor het uitwerken van de Mobiliteitsvisie, advisering over het parkeren in de stad en een werkbudget om adequaat te kunnen reageren op vragen, moties, toezeggingen, lopende pilots, projecten en wensen uit de stad. Daarnaast heeft de raad op 24 september 2020 een bedrag van € 310.000 beschikbaar gesteld voor de “Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan 2020-2023”. Van de totaal beschikbaar gestelde middelen (€ 501.000) is € 213.000 besteed. Dit komt vooral door de coronacrisis. Zo is de planning van de raad aangepast, waardoor de “Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan 2020-2023” niet in mei, maar in september 2020 door de raad is vastgesteld. Verder konden onderzoeken niet worden uitgevoerd, omdat een representatieve meting niet mogelijk was (zoals verkeerstellingen en parkeerdrukmetingen). Ook is de realisatie van een pop-up-hub Riveer met een jaar vertraagd. Door de lagere kosten in 2020 blijven de niet bestede middelen (€ 288.000) beschikbaar in de reserve Infrastructuur voor verdere inzet in 2021. In de Begroting 2020 zijn de kapitaallasten voor investeringen in het kader van de Mobiliteitsvisie geraamd. Voor 2020 een bedrag van € 114.000. In 2020 is pas gestart met de voorbereidingen (zie hierboven), waardoor er geen projecten in het kader van de Mobiliteitsvisie zijn afgerond.
Na aftrek van incidentele meerkosten op verschillende infrastructurele werken (bijvoorbeeld de ingrijpende aanpassing en herstraten van de zijstraat van de Walsteeg) resteert op het taakveld Verkeer en Vervoer € 78.000. De raad wordt voorgesteld om deze middelen via de bestemming van het jaarrekeningresultaat toe te voegen aan de reserve Infrastructuur. Door de hogere baten voor de huur van reclamezuilen aan de Schelluinsestraat en de Kleine Schelluinsekade en de lichtmastreclame is er een structureel voordeel van € 30.000. TV22 Parkeren Door de coronamaatregelen als winkel- en terrassensluiting is er substantieel minder geparkeerd in de parkeergarages Kweeklust en het Kazerneplein. Dit zorgt in 2020 voor minder parkeerbaten van € 200.000. Hiervoor is compensatie ontvangen van het Rijk, die bij de algemene dekkingsmiddelen is verantwoord. Daar is sprake van een overschot van nagenoeg hetzelfde bedrag. TV24 Economische Havens en waterwegen Door toedoen van corona is de cruisevaart wereldwijd nagenoeg stil komen te liggen. Ook in Gorinchem stroomde vanaf 13 maart de annuleringen binnen. In de tussenrapportage 2020 is de gemeenteraad op de hoogte gesteld van het risico ten aanzien van de inkomsten.
Via de raadsinformatiebrief 2020-720138 is de raad geïnformeerd over het besluit van het college af te wijken van de normaal geldende annuleringsvoorwaarden voor de cruisevaart en het vooruitbetaalde havengeld te restitueren na aftrek van reserveringskosten als vergoeding voor de administratiekosten. Van de vooruit ontvangen havengelden van € 212.000 is daarom € 184.000 gerestitueerd en € 28.000 verantwoord als vergoeding voor de administratieve kosten. In de begroting was rekening gehouden met een baat van € 117.000. Er is € 28.000 ontvangen, waardoor een nadeel ontstaat van € 89.000. TV25 Openbaar vervoer Door de coronacrisis was het aantal bezoekers en overzettingen van de Veerdienst in 2020 drastisch lager dan normaal. Bij de tussenrapportage 2020 zijn de opbrengsten daarom al naar beneden bijgesteld met € 215.000. Dit nadeel is deels gecompenseerd door lagere dieselkosten, minder inzet van personeel en een bijdrage naar rato van de oevergemeenten. De verwachting dat na week 30 het aantal overzettingen weer voorzichtig in de richting van de cijfers van 2019 zouden gaan, werd door de aanhoudende coronamaatregelen niet gerealiseerd. Ook na de zomervakantie bleef het aantal overzettingen beperkt, wat heeft geleid tot lagere opbrengsten van ca. € 140.000 ten opzichte van de bijgestelde raming, welke gedeeltelijk zijn gecompenseerd door lagere dieselkosten van € 66.000.
Als gevolg van de afspraken
39
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
in de samenwerkingsovereenkomsten met de oevergemeenten over doorberekening van de saldi op de exploitatie van de verschillende veerdiensten, komt een bedrag van € 35.000 voor rekening van de gemeente Gorinchem. Reserve Zie de toelichting onder taakveld 21. Van de € 191.000 voor het uitwerken van de Mobiliteitsvisie, parkeren in de stad en een werkbudget is € 184.000 besteed. Van de middelen voor de “Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan 2020-2023” ad € 310.000 is in 2020 een bedrag € 29.000 uitgegeven. Deze uitgaven worden gedekt door een onttrekking van € 213.000 aan de reserve Infrastructuur. Investeringen (bedragen x € 1.000 V = Voordeel en N = Nadeel)
Budget Realisatie t/m 2019
Realisatie 2020
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
Lasten 1e elektrische veerboot 2018
2.100
160
83
244
1.856 V
nee
2e elektrische veerboot 2018
2.100
33
0
33
2.067 V
nee
Station Gorinchem-Noord
8.843
2.049
6
2.055
6.788 V
nee
Aanpassen groenmarkt 2017
500
386
54
442
58 V
nee
Aanpassingen walvoorzieningen veerboten
800 V
nee
800
0
0
0
Aanvulling herinrichting terrein winkelcentrum Kwakernaat
0
0
4
4
4 N
ja
Bastion II
37
0
0
0
37 V
nee
Fietsparkeren binnenstad 2019
200
37
0
37
163 V
nee
Fietsroutes Gorinchem-Oost
180
4
0
4
176 V
nee
Havens geleidewerken 2019
136
3
9
12
124 V
nee
Herinrichting Banneweg 2019
2.348
93
625
717
1.631 V
nee
50
0
16
16
34 V
nee
Illuminatieplan 2020 Illuminatieplan binnenstad 2019
150
7
49
55
95 V
nee
Infra aanpassingen ivm OV concessie
100
13
5
18
82 V
nee
Mobiliteit 2020
500
0
0
0
500 V
nee
Openbare verlichting 2019
80
73
7
80
0
ja
Openbare verlichting 2020
159
0
17
17
142 V
nee
Sociaal veilige route Buiten de Waterpoort
271
4
253
257
14 V
nee
Software e-loket parkeren
45
2
0
2
43 V
nee
Verbeteren verkeersveiligheid Gildenweg
193
21
90
112
81 V
ja
Vergroten parkeercapaciteit 2019
80
18
0
18
62 V
nee
Vervangen auto 18 Renault kangoo
30
0
0
0
30 V
nee
Vervangen auto 40 VW transporter
35
0
32
32
3 V
ja
Vervanging straatmeubilair 2019
50
33
17
50
0
ja
Vervanging straatmeubilair 2020
92
0
43
43
49 V
nee
Vervanging verkeersborden 2019
26
24
2
26
0
ja
Vervanging verkeersborden 2020
40
0
31
31
9 V
nee
Werkzaamheden infrastructuur Bastion ll
425
0
105
105
320 V
nee
19.570
2.960
1.448
4.410
15.160 V
82
0
0
0
82 N
nee
Totaal Lasten Baten Fietsroutes Gorinchem-Oost Herinrichting Banneweg 2019
553
0
0
0
553 N
nee
Station Gorinchem-Noord
264
0
0
0
264 N
nee
Verbeteren verkeersveiligheid Gildenweg
47
0
47
47
0
ja
Totaal Baten Totaal investeringen
40
946
0
47
47
899 N
18.624
2.960
1.401
4.363
14.261 V
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
1e en 2e elektrische veerboot 2018 De aanbesteding bevindt zich in de afrondende fase en zal in 2021 worden afgerond. Over de uitkomsten hiervan wordt de gemeenteraad separaat geïnformeerd. Station Gorinchem-Noord De ontwikkeling van het station in Gorinchem-Noord is gekoppeld aan de ontwikkeling van het bedrijventerrein Groote Haar. Door de inmiddels aangescherpte wet- en regelgeving rond de locatie van overwegen, vooral met betrekking tot de verkeerveiligheid, is de ontwikkeling vertraagd. Met de samenwerkende partijen (ProRail, Gemeente Gorinchem, Provincie Zuid-Holland en de MLL Beheer BV) wordt nu gekeken welke alternatieven er ontwikkeld kunnen worden om het gewenste MLL-station alsnog te kunnen realiseren. De raad is hier via informatiebrief met nummer Z/21/703423 D-735670 over geïnformeerd. Het investeringsbudget blijft daarom voor 2021 beschikbaar. Aanpassen Groenmarkt 2017 De derde fase van de herinrichting van de Groenmarkt en omgeving is nagenoeg afgerond. De vier nieuwe bomen hebben het niet gered en hiervoor is een alternatieve oplossing getroffen. Bij de tussenrapportage 2021 wordt bezien of de alternatieve oplossing stand houdt en of het restant nog benodigd is. Aanpassingen walvoorzieningen veerboten Deze investering houdt verband met de elektrische veerboten. De walvoorzieningen worden gerealiseerd in afstemming met de bouw van de veerboten.
Fietsparkeren binnenstad 2019 Het krediet voor fietsparkeren was oorspronkelijk ook bedoeld voor de realisatie van een pilot bewaakte fietsenstalling in de binnenstad. De financiering van de pilot bewaakte stalling is echter op andere wijze geregeld. Inmiddels wordt verder uitvoering gegeven aan het voorbereiden en plaatsen van fietsparkeerplaatsen / fietsnietjes. Het budget is voldoende en de realisatie van fietsparkeerplaatsen / fietsnietjes zal in 2021 worden afgerond. Fietsroutes Gorinchem-Oost In overleg met de stakeholders is de scope van het project fietsroutes Gorinchem Oost aangepast. In 2020 is gewerkt aan een nieuw ontwerp. Havens geleidewerken 2019 De renovatie van geleidewerken en de aanpassing en uitbreiding van een aantal steigers in de Lingehaven zijn voorlopig ‘on hold’ gezet. In verband met een onderzoek naar PFAS-vervuiling (poly- en perfluoralkylstoffen) in de Lingehaven is het baggeren vertraagd. Het gehele werk wordt in 2021 uitgevoerd. Het investeringsbudget is toereikend. Herinrichting Banneweg 2019 De voorbereiding voor de renovatie en herinrichting van de Banneweg heeft in 2019 plaatsgevonden en de uitvoering is in 2020 ter hand genomen. Deze herinrichting is onlosmakelijk verbonden met de maatregelen uit de Uitvoeringsagenda mobiliteit ten aanzien van de Banneweg en het Piazza Center.
Daarom wordt van het oorspronkelijke investeringsbudget Herinrichting Banneweg van € 2.348.000 een bedrag van € 825.000 ingezet voor de 2e fase Banneweg. Illuminatieplan binnenstad 2019 De aanlichting van Molen De Hoop is afgerond en die van de grote toren aan de Krijtstraat is aanbesteed en zal in 2021 worden uitgevoerd. Het restantinvesteringsbudget is hiervoor toereikend en benodigd in 2021. Infra aanpassingen i.v.m. OV-concessie Het OV-lijnennet van Gorinchem werd per 2019 met de nieuwe concessie anders van opzet. Enkele haltevoorzieningen moesten worden toegevoegd en/of worden verplaatst. Er is een begin gemaakt met de inventarisatie van de noodzakelijke werkzaamheden per halte, er is een raming gemaakt van de kosten én eventuele
41
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
subsidiemogelijkheden zijn onderzocht. De opgave wordt in 2021 verder uitgewerkt en in de tweede helft van 2021 wordt de eerste fase van de opgave uitgevoerd. Vooralsnog gaan we ervan uit dat het beschikbare budget toereikend is. Mobiliteit 2020 Bij het vaststellen van de begroting 2020 is een investeringskrediet van € 500.000 beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van quick win maatregelen (zoals bv mobiliteitsmanagement en lobby OV Breda Utrecht). Het beschikbaar gestelde budget is nog niet ingezet, omdat een deel van de genoemde quick win maatregelen geen investeringen betrof en andere maatregelen nog niet voldoende zijn uitgewerkt. Openbare verlichting 2020 De voorgenomen vervangingswerkzaamheden voor 2020 zijn deels uitgevoerd. Deze werkzaamheden zullen in 2021 verder worden uitgevoerd. Het resterende budget is voldoende voor de geplande investeringen. Verbeteren verkeersveiligheid Gildenweg Van de vier maatregelen voor de aanpak van de verkeersveiligheid Gildenweg is één locatie (kruising Gildenweg/ Bataafsekade) als gevolg van voortschrijdend inzicht niet uitgevoerd. De overige locaties zijn uitgevoerd en afgerond. Het restant van het investeringsbudget ad € 81.000 valt vrij en dit leidt tot lagere kapitaallasten dan geraamd.
Vergroten parkeercapaciteit 2019 Voor de aanleg van extra parkeerplaatsen in de omgeving van de Bagijnenwalstraat/parkeergarage Kweeklust is een investeringsbudget van € 80.000 beschikbaar gesteld. De aanleg van parkeerplaatsen is in 2020 deels uitgevoerd. In 2021 zullen nog meer parkeerplaatsen worden aangelegd. Het gehele investeringsbudget is hiervoor benodigd. Werkzaamheden Infrastructuur Bastion II Het eerste deel van het project is afgerond en opgeleverd. Deel 2 en 3 zullen na oplevering van de woningen worden afgerond. Het bestaande investeringsbudget is voldoende om deze investeringen te realiseren.
2.3.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Bureau Openbare Verlichting • GR Regio AV • MerwedeLingelijn Beheer B.V.
42
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
2.4
Programma 4 Economie
Taakvelden Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie
2.4.1
Wat hebben we bereikt met het programma Economie?
Doel Gorinchem is een economisch vitale stad, aantrekkelijk voor bewoners, ondernemers en bezoekers.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Gemeentelijke structuurvisie
2009
Strategie citymarketing
2017
Winkeltijdenverordening
2017
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Eenheid
Resultaat
Soort
Functiemenging Verhouding tussen woningen en banen
B
in % 0=alleen woningen, 100= alleen banen
PI
Vestigingen van bedrijven
B
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar
PI
Waardering vestigingsklimaat gemeente
F
Score 1-10
Onbekend
ME
Waardering ondernemingsklimaat gemeente
F
Score 1-10
Onbekend
ME
Overnachtingen op camperplaatsen
F
Aantal per jaar
3.959
PI
43
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
2.4.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting prioriteiten
Verbetering vestigingsklimaat
Het jaar 2020 stond nadrukkelijk in het teken van de coronacrisis. Onze aandacht is dan ook in de eerste plaats uitgegaan naar het behouden en faciliteren van de bestaande bedrijvigheid. Daarvoor hebben wij onder meer extra geïnvesteerd in strategische bedrijfsbezoeken en in het intensiveren van het overleg met ondernemersverenigingen. De coronacrisis vroeg om maatregelen. Denk aan het kwijtschelden van terrashuur, het verlenen van uitstel van betaling van gemeentelijke belastingen en het uitstellen van aanslagen zoals BIZ, markt- en staangelden. Het aantal faillissementen blijkt vooralsnog mee te vallen. Daarnaast hebben we in samenspraak met ondernemers (vertegenwoordigingen) diverse initiatieven opgepakt zoals het ontwikkelen en openen van ons Gorcumse lokale online winkelplatform en het vergroten van terrasoppervlakten. Er was aandacht voor matchen van personeel vanuit de horeca naar de zorgsector, het opstarten van Whatsappgroepen voor diverse doelgroepen zoals horeca en retail om ondernemers snel en juist te informeren over corona-ontwikkelingen en hun vragen te beantwoorden. Om betrokken te blijven, hebben wij een ondernemerspeiling gehouden en hebben we een gemeentebrede adviesgroep in het leven geroepen, waarin naast de ondernemersverenigingen alle relevante stakeholders zijn vertegenwoordigd.
In nauw overleg met deze adviesgroep hebben wij een re-activatieplan economie i.v.m. corona opgesteld bestaande uit stimulerende maatregelen. Voor uitvoering hiervan heeft de gemeenteraad de benodigde middelen vrijgemaakt. Uitvoering van de maatregelen vindt in 2020 en 2021 plaats.
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten
Samenwerking Het Innovatie- en Afstudeercentrum (IAC) is de plek en het programma waarin scholen, ondernemers, ondernemers, Gorinchem en omgeving daadwerkelijk samenwerking met het bedrijfsleven overheid en onderwijs aangaan. Het IAC is een plek van actieve ontmoeting en samenwerking tussen (onderwijs)instellingen op die campus en de regionale omgeving van die campus. Het IAC verbindt regulier onderwijs met leven lang ontwikkelen en is dus gelieerd aan regionale arbeidsmarktontwikkeling. Het IAC wil vanuit dat perspectief zoveel mogelijk het hele beroepsonderwijs omvatten. In samenwerking met regionale partners uit het onderwijs en bedrijfsleven wil IAC meer aanbieden dan de al aanwezige opleidingen en niveaus in Gorinchem. Door de Stuurgroep IAC, bestaande uit bestuurders van scholen, bedrijfsleven (IKG en WeTech) en gemeente is gestart met opstellen van een businesscase IAC die wordt aangeboden aan de gemeenteraad. Daarnaast werken ondernemers, overheid en onderwijs vanuit Gorinchem, Vijfheerenlanden en Molenlanden samen binnen het netwerk Werkbedrijf RAP. Ook vakbonden, Avres en UWV zijn aangesloten op dit netwerk. Doel is om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt richting werk te begeleiden.
44
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten
DOE-agenda
Vanuit het landelijke programma Perspectief op Werk is de DOE-agenda opgesteld. De DOEagenda omvat vijf projecten/aandachtsgebieden om inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk te begeleiden: de School it Yourself (SitY) Academy, uitbouwen van digitaal platform WIJIJ, peer to peer connection, instroom van statushouders in de zorg en het versterken van werkgeversdienstverlening. Vanwege de coronacrisis heeft een aantal projecten vertraging opgelopen, omdat door beperkende maatregelen geen fysieke trainingen konden worden opgestart. De Sity Academy is inmiddels opgericht. In de beroepentuin kunnen deelnemers achterhalen bij welk (technisch) beroep hun hart ligt. In 2020 hebben de eerste zeven deelnemers van de SitY Academy een Electra-certificaat behaald. Het project uitvoeringsplan Werkgeversdienstverlening is inmiddels ook afgerond. Dit uitvoeringsplan is in januari 2021 in de besluitvormingsroute van de arbeidsmarktregio gebracht. Tenslotte is ook het project scholings-/opleidingsmodule WIJIJ afgerond. Deze module is aan het digitale matchingsplatform toegevoegd en daartoe is een samenwerking aangegaan met H!ve, een “start-up-project”, dat net als WIJIJ door het ministerie van SZW als (vernieuwend) voorbeeldproject is geclassificeerd bij subsidieverlening.
Economische visie
In 2020 zijn wij gestart met de opstelling van een economische visie die medio 2021 gereed moet zijn. In deze visie zullen wij aangeven hoe met de nieuwe economische realiteit wordt omgegaan. Hiervoor gaan we uit van eigen kracht, trends en ontwikkelingen als de next economy en ontwikkelingen in regio's rondom Gorinchem. We werken nauw samen met onze partners in de regio. Zo is input voor de economische visie onder meer afkomstig uit het regionale onderzoek naar economische kansen voor de regio AV. Dit traject vond plaats als uitwerking van de Regionaal Maatschappelijke Agenda door de gemeenten Gorinchem, Vijfheerenlanden en Molenlanden. Ook hebben onze adviseurs een economisch profiel van de gemeente Gorinchem opgesteld. De uitkomsten van beide rapporten zijn aan de gemeenteraad gepresenteerd en vormen de basis voor de economische visie en ambitie en de daaruit voortvloeiende beleidslijnen en het actieprogramma.
Digitale bereikbaarheid
In 2019 is het verzoek van E-fiber ontvangen om een gesprek aan te gaan om woningen in Gorinchem ook aan te sluiten op glasvezel. In 2020 is onderzocht welke partij Gorinchem het beste kan verglazen. Er is onderzoek gedaan naar de randvoorwaarden van de partijen om te bezien wie de meest gunstige voorwaarden biedt. De planning is dat er in 2021 een overeenkomst gesloten wordt met een partij.
45
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Toerisme
We hebben ingezet op het verwerven en behouden van een stevige (strategische) positie in (boven) regionale samenwerkingsverbanden. Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) We nemen deel aan het Pact van Loevestein, een initiatief van de Provincie Gelderland. Hiermee zijn we aangehaakt bij de nominatie voor UNESCO-werelderfgoed van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. In verband met corona is de beoordeling die in 2020 plaats zou vinden tot nader order uitgesteld. Samen met andere waterliniegemeenten hebben we gezamenlijk opdracht aan Utrecht Marketing gegeven voor uitvoering van de marketing en promotie rondom de Nieuwe Hollandse Waterlinie, borgen we planologische bescherming ervan en denken we gezamenlijk na over opgaven zoals de energietransitie en het effect ervan op het waterlinielandschap. Stichting Vestingdriehoek We maken onderdeel uit van een toeristisch samenwerkingsverband tussen de vestingsteden Gorinchem, Zaltbommel en Woudrichem en Loevestein en Fort Vuren. In dit verband zetten we ons gezamenlijk in voor het bereiken van een grotere economische spin-off en verwerven we een sterkere positie in (boven)regionale samenwerkingsverbanden, zoals de Nieuwe Hollandse Waterlinie, NL Delta en de Dutch Delta Cruise Port. In 2020 is het lokale linieverhaal van de Vestingdriehoek uitgewerkt in een online marketingstrategie.
Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor het organiseren van de Vestingdriehoekdagen in 2021 met het thema Hugo de Groot. In verband met corona heeft het bestuur besloten om de Vestingdriehoek dagen te verplaatsen naar 2022. Het thema is onder andere het Rampjaar 1672. Er is gestart met voorbereidingen voor een kleinschaligere kick-off op de oorspronkelijke datum, als aanloop naar de Vestingdriehoekdagen in 2022. NLDelta Biesbosch Haringvliet Verschillende organisaties in het gebied tussen Loevestein en de Haringvlietsluizen werken samen om deelgebieden aan elkaar te verbinden waarbij de focus ligt op natuur, water, cultuur, cultuurhistorie en economie. In 2020 is een intensief traject doorlopen om te komen tot een aanvraag voor de status Nationaal Park Nieuwe Stijl, inclusief governance- en financieringsvoorstel. In 2021 wordt hier de laatste hand aan gelegd en wordt het besluitvormingsproces doorlopen.
Detailhandel
Als onderdeel van een bredere visie op de toekomst van de binnenstad werken we in samenwerking met alle relevante partijen actief aan een toekomstgericht beleid voor de detailhandel. Centraal hierbij staat het op peil houden van een aantrekkelijk winkelgebied. Samen met de Stichting Binnenstadsmanagement is een proces in gang gezet om het overschot aan winkelmeters te verminderen. Centraal hierbij staat transformatie van leegstaand winkelvastgoed. De trekkersrol berust hierbij bij de vastgoedeigenaren, als gemeente stimuleren en faciliteren we dit proces. Vanwege corona zijn de nodige maatregelen getroffen om bezoekers een veilig gebruik van winkellocaties te bieden.
Gorinchem Citymarketing (GCM)
Met de stichting Gorinchem Citymarketing (GCM) is een dienstverleningsovereenkomst gesloten. GCM verzorgt de operationele citymarketing en laat in haar opdracht de VVV-diensten uitvoeren. Als gevolg van corona heeft GCM haar marketingactiviteiten in 2020 extra gericht op ondersteuning van de detailhandel en horeca via 'Kooplokaal', waarmee deze ondernemers online vindbaar zijn. Daarnaast is de samenwerking tussen Riveer, GCM en de VVV geïntensiveerd. In dit kader heeft onder andere een pilot plaatsgevonden met een mobiel informatiepunt, zodat tijdens evenementen bezoekers door een enthousiast team van vrijwilligers
46
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
Onderwerp
Toelichting reguliere taken van informatie konden worden voorzien bij de steiger van Riveer. Het voornemen is om deze pilot in 2021 voort te zetten en mogelijk uit te breiden naar meer locaties.
Regionaal Ook in 2020 werkten we in de Regionaal Maatschappelijke Agenda (RMA) mee aan de opgaven Maatschappelijke maritieme (maak)industrie, vrijetijdseconomie en bedrijventerreinen. Voor het programma Agenda Economie is het realiseren van de overeenkomst ‘Maritiem Onderwijs’, die is getekend door vertegenwoordigers van regionale overheid, onderwijs en ondernemers, belangrijk. De onderwijspartijen Gilde Vakcollege Techniek, ROC Da Vinci College en de STC Group hebben een doorlopende leerlijn ontwikkeld van vmbo naar mbo en waar mogelijk hbo in het regionaal regulier onderwijs. De opgaven maritieme (maak)industrie en bedrijventerreinen zijn samengevoegd tot een brede economische opgave. We hebben in 2020 gezamenlijk het traject afgerond met als werktitel ‘economische kansen benutten voor een sterke regio AV’. De belangrijkste kansen en uitdagingen voor de regionale economie, bedrijventerreinen en buitengebied hebben we beoordeeld op: eigen kracht, trends en ontwikkelingen van de next economy en de ontwikkelingen in regio’s rondom Gorinchem en de AV. Dit traject heeft drie scenario’s opgeleverd voor een toekomstige economische koers. Deze koers wordt in 2021 verder uitgewerkt. In 2020 zijn voor de opgave Vrijtetijdseconomie nieuwe samenwerkingsafspraken gemaakt voor de komende jaren. Hierbij ligt de focus op afstemming en onderlinge vertegenwoordiging.
Er wordt specifiek gekeken naar de thema’s Oude en Nieuwe Hollandse Waterlinie, het Groene Hart, fiets-, wandel- en vaarroutes, verbinding en toegankelijkheid van toeristische voorzieningen en riviercruisevaart.
2.4.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2019
Begroting primitief 2020
Begroting na wijziging 2020
Jaarrekening 2020
Verschil
TV31 Economische ontwikkeling
575
301
831
331
499 V
TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
4.064
9.151
9.271
7.686
1.585 V
TV33 Bedrijfsloket en - regelingen
27
24
24
20
4V
TV34 Economische promotie Lasten Economie
619
788
543
545
2N
5.284
10.264
10.668
8.581
2.087 V
TV31 Economische ontwikkeling
13
0
0
0
0V
TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
2.517
9.011
9.132
9.541
409 V
TV33 Bedrijfsloket en - regelingen
159
183
183
177
6N
10
0
0
0
0V
Baten Economie
TV34 Economische promotie
2.699
9.194
9.315
9.719
403 V
Totaal saldo van baten en lasten
-2.585
-1.070
-1.353
1.138
2.490 V
Stortingen reserves
990
0
0
0
0V
Onttrekkingen reserves
990
50
50
50
0V
-2.585
-1.021
-1.303
1.187
2.490 V
Resultaat
TV31 Economische ontwikkeling Er is een re-activatieplan corona van € 500.000 ingesteld. Dit betreft een pakket aan stimulerende maatregelen waardoor we als gemeente zo goed mogelijk kunnen omgaan met de effecten van de coronacrisis op onze economie en onze ondernemers hierbij kunnen ondersteunen, faciliteren en stimuleren. Dit budget is in 2020 nog niet aangesproken en het voorstel is dan ook om deze middelen via bestemming jaarrekening resultaat 2020 beschikbaar te stellen in 2021. Het bedrag van € 500.000 is om meerdere redenen in 2020 niet aangewend. € 75.000 is geoormerkt voor de verkleining van het kernwinkelgebied en was bedoeld voor het vervolg op een lopend vooronderzoek. Dit vooronderzoek is nu afgerond, waardoor het vervolgtraject nu kan worden gestart. De € 200.000 voor het
47
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
innovatiefonds zijn niet aangewend in 2020 omdat we als gemeente samen met andere partijen werken aan het opzetten van een platform voor regionale innovatie en ondernemerschap. Dit krijgt in 2021 zijn beslag. Voor Sociaal ondernemerschap, de voucherregeling en het initiatievenfonds zijn eind 2020 nadere regelingen opgesteld welke op 15 januari 2021 zijn opengesteld voor ondernemers om aanvragen in te dienen. Voor het initiatief "klaar voor de start na corona" is € 50.000 geoormerkt. Een bedrag van € 50.000 is nog niet concreet geoormerkt. TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Onder dit taakveld vallen de grondexploitaties Groote Haar en Oost II. De exploitatie van Groote Haar is verliesgevend. De verlaging van de rentekosten voor dit project heeft, door de lange looptijd en hoge boekwaarde, een positief effect op het verwachte resultaat. Daar tegenover staat een verhoging van het budget voor civieltechnische werkzaamheden volgend uit actualisatie van de ramingen. Per saldo is er een verbetering van het resultaat van de grondexploitatie Groote Haar, waardoor de gevormde verliesvoorziening met € 1,2 mln. vrijvalt. De grondexploitatie Oost II heeft in 2020 een tussentijdse winstneming van € 0,8 mln. Dit bedrag maakt onderdeel uit van het jaarrekeningresultaat. Een geplande grondverkoop van € 5 mln. is in 2020 gerealiseerd.
In de paragraaf Grondbeleid en Vastgoedbeleid van deze Jaarstukken wordt het resultaat van de grondexploitaties nader toegelicht. Investeringen (bedragen x € 1.000 V = Voordeel en N = Nadeel)
Budget Realisatie t/m 2019
Realisatie 2020
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
0
0
200 V
nee
Lasten Citymaking 2019 en 2020
200
0
Stadspromotie
310
28
5
33
277 V
nee
Vestingplan 2019
0
1
-1
0
0
ja
Totaal Lasten
510
29
4
33
477 V
Avelingen Oost uitvoering 2020
0
0
-15
-15
15 N
Totaal Baten
0
0
-15
-15
15 N
510
29
19
48
462 V
Baten
Totaal investeringen
ja
Stadspromotie en Citymaking 2019 en 2020 De uitvoering heeft de afgelopen jaren vertraging opgelopen, omdat een meer integrale aanpak nodig was. Zo dient op het vlak van informatievoorziening op invalswegen draagvlak en overeenstemming gevonden te worden bij alle betrokkenen. Ook worden activiteiten afgestemd op de maatregelen die voortvloeien uit de mobiliteitsvisie, welke in 2020 is vastgesteld. Naar verwachting worden de maatregelen in het kader van de stadspromotie en Citymaking in 2021 verder te hand genomen. Het budget is toereikend voor de beoogde investeringen. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) St. Binnenstadsmanagement Gorinchem
74
Stichting BIZ Hartje Gorinchem
129
Stichting Hendrick Hamel Foundation
45
Stichting Vesting3hoek
10
2.4.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Regio AV • C.V. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Schelluinen (ROM-S), Beheer B.V. ROM-S • Stichting Binnenstadsmanagement Gorinchem
48
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
2.5
Programma 5 Onderwijs
Taakvelden Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
2.5.1
Wat hebben we bereikt met het programma Onderwijs?
Doel Gorinchem is een economisch vitale stad, aantrekkelijk voor bewoners, ondernemers en bezoekers.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Beleidsnota Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)
2012
Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs
2011
- IHP Voorgezet onderwijs
2014
- IHP Speciaal Onderwijs
2015
- IHP Gorinchem-Oost
2017
Beleidsnota Brede Scholen
2019
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Gerealiseerd
Soort
Absoluut verzuim B Leerplichtigen die niet staan ingeschreven op een school
Aantal per 1.000 leerlingen in de leeftijd van 15-18 jaar
PI
Relatief verzuim B Leerplichtigen die zijn ingeschreven op een school maar ongeoorloofd afwezig
Aantal per 1.000 leerlingen in de leeftijd van 15-18 jaar
PI
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie B (VSV-ers)
% van het aantal leerlingen in de leeftijd van 12-23 jaar
PI
49
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
50
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2020
2.5.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting prioriteiten
Taalpact
In 2020 is taalvaardigheid als één van de kansen benoemd in het Integraal Sociaal Beleid. Gezamenlijk met de regiogemeenten hebben we een werkatelier taalpact georganiseerd om de ambities van het taalpact SMART-er te maken. Uitkomsten hiervan worden verwerkt in het regionaal plan dat in 2021 wordt ingediend bij het Ministerie van OC&W. In 2020 is gestart met het werkprogramma 'Huh, wat bedoelt u?' en met een campagne laaggeletterdheid.
Gelijke kansen Gorinchem
In 2020 zijn we aangesloten bij de Gelijke Kansen Alliantie (GKA) vanuit het Rijk. De gedachte dat iedere inwoner taalvaardig moet zijn om mee te kunnen doen, is door Gorcumse schoolbesturen, (onderwijs)partners en kinderopvang omarmd. Hierbij is gekozen voor samenwerking, monitoring en kennisdeling, gericht op bestrijding en voorkomen van laaggeletterdheid (0-99 jaar). De GKA-agenda wordt als middel ingezet om zichtbaar te maken welke interventies er in Gorinchem plaatsvinden, passend bij taalvaardigheid.
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten
Stagemogelijkheden
In overleg met School en Bedrijf wordt bekeken hoe we stagemogelijkheden vanuit de Arbeidsmarktregio Gorinchem bij diverse HBO-instellingen onder de aandacht kunnen brengen, zodat studenten behouden blijven voor bedrijven in de stad en de regio. Verder is een aanvraag ingediend voor de ESF-subsidie impuls baankansen Pro/vso schooljaar 2020/2021 ten behoeve van De Noordhoek (Logos) en Merewade (OVO) Praktijkonderwijs.
Integraal Huisvestingsplan (IHP)
In juni 2020 is ingestemd met vervangende nieuwbouw voor het Gilde Vakcollege Techniek. Binnen het Integraal Huisvestingsplan voortgezet onderwijs (IHP VO) is hiermee een eerste stap gezet om te komen tot een Regionale Beroepen- en Innovatiecampus (RBIC). Daarnaast is gestart met de voorbereidingen voor het opstellen van een IHP voor het primair en speciaal onderwijs (IHP PO/SO).