1036265 Jaarstukken 2025 gewaarmerkt met CV
Tekst van het document
Onze gemeente voldoet momenteel aan 82% van de asielopgave volgens het Capaciteitsbesluit d.d. 27 februari 2026 van de minister van Asiel en Migratie. De huidige opvanglocatie aan de Buijs Ballotstraat 9 in Gorinchem heeft volgens de overeenkomst tussen COA en de gemeente een maximale capaciteit van 150 plaatsen. Wat betreft onze restopgave, zijn wij in gesprek met regiogemeenten hoe wij deze taak gezamenlijk kunnen invullen. Raadsagenda Er zijn twee kleinere ecosystemen, de Rijke Ontwikkeldag Gorinchem (ROG) en project G-Town. Deze initiatieven zijn gericht op het bevorderen van gelijke kansen voor kinderen en jongeren. Nog niet alle scholen zijn hierbij betrokken; daarom staan de bolletjes op oranje. Er vinden gesprekken plaats met de scholen op de campus om de mogelijkheden voor passende preventie en eventuele ondersteuning te verkennen. Ook de verbinding met Preventie met Gezag wordt gemaakt. De uitkomsten hiervan worden betrokken bij de verdere doorontwikkeling en besluitvorming. Medio 2026 wordt er een I&O gepland om u verder te informeren.
2.7.3 Wat heeft dit gekost? Exploitatie (bedragen x € 1.000) V = voordeel en N = nadeel Jaar- rekening 2024 Begroting primitief 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaar- rekening 2025 Verschil 2025 V/N 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 10.448 11.571 11.647 10.661 986 V 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 0 2.105 2.241 2.102 139 V 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 0 2.859 2.647 2.559 88 V 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.027 1.026 1.080 939 141 V 6.3 Inkomensregelingen 23.125 20.222 23.914 23.803 112 V 6.4 WSW en beschut werk 8.797 8.836 9.479 9.497 -18 N 6.5 Arbeidsparticipatie 3.035 3.446 3.688 3.221 467 V 6.60 Hulpmiddelen en diensten Wmo 0 6.620 8.834 10.207 -1.372 N 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 1.905 0 0 0 0 V 6.71A Huishoudelijke hulp (WMO) 4.212 0 0 0 0 V 6.71B Begeleiding (WMO) 2.493 0 0 0 0 V 6.71C Dagbesteding (WMO) 1.014 0 0 0 0 V 60 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Exploitatie (bedragen x € 1.000) V = voordeel en N = nadeel Jaar- rekening 2024 Begroting primitief 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaar- rekening 2025 Verschil 2025 V/N 6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO) 174 0 0 0 0 V 6.72A Jeugdhulp begeleiding 2.606 0 0 0 0 V 6.72B Jeugdhulp behandeling 300 0 0 0 0 V 6.72C Jeugdhulp dagbesteding 1.243 0 0 0 0 V 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig 44 0 0 0 0 V 6.73A Pleegzorg 833 0 0 0 0 V
6.73B Gezinsgericht 392 0 0 0 0 V 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 1564 0 0 0 0 V 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zond verblijf 3174 0 0 0 0 V 6.74 Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 1056 0 0 0 0 V 6.74C Gesloten plaatsing 131 0 0 0 0 V 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 0 5.504 6.870 5.550 1.320 V 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 0 781 245 245 -0 N 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 0 3.604 4.139 4.139 0 V 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk 0 204 204 204 -0 N 6.791 PGB Wmo 0 2.183 218 105 113 V 6.792 PGB Jeugd 0 525 525 418 106 V 6.811 Beschermd wonen Wmo 217 375 429 376 54 V 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang Wmo 476 1.016 463 255 208 V 6.821 Jeugdbescherming 1.363 127 1.055 1.055 0 V 6.822 Jeugdreclassering 67 0 108 108 0 V 6.91 Coördinatie en beleid Wmo 0 1.293 1.293 1.293 0 V 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd 0 871 1.021 967 54 V 7.1 Volksgezondheid 1.903 1.878 2.382 2.302 79 V Lasten Sociaal Domein 76.599 75.044 82.485 80.007 2.477 V 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 8.866 7.235 7.733 7.722 -10 V 61 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Exploitatie (bedragen x € 1.000) V = voordeel en N = nadeel Jaar- rekening 2024 Begroting primitief 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaar- rekening 2025 Verschil 2025 V/N 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 0 179 179 319 140 V 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 0 151 151 197 46 V
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal 764 70 70 174 104 V 6.3 Inkomensregelingen 17.459 13.632 18.564 19.282 718 V 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 333 0 0 0 0 V 6.60 Hulpmiddelen en diensten Wmo 0 122 422 435 13 V 6.72A Jeugdhulp begeleiding 228 0 0 0 0 V 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 389 0 0 0 0 V 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 0 0 306 306 -0 N 6.811 Beschermd wonen Wmo 1.958 857 857 1.878 1.021 V 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang Wmo 78 0 0 0 0 V 7.1 Volksgezondheid 251 226 317 300 -17 V Baten Sociaal Domein 30.326 22.472 28.599 30.614 2.015 V Totaal saldo van baten en lasten -46.273 52.572 53.885 49.393 4.492 V Stortingen aan reserves 40 35 3.385 7.877 -4.492 N Onttrekkingen aan reserves 5.095 1.194 1.679 1.660 -18 N Resultaat -41.218 51.413 55.592 55.610 -18 N Taakveld (bedrag x € 1.000) Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening Verdeling bedrag Toelichting Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 986 V 358 V Dit voordeel ontstaat op de budgetten Wmo Centra Jeugd en Gezin € 74.000, Jeugd- en jongerenwerk € 40.000, Pilot Buurtknoop € 38.000, Uitvoering strategische agenda Wonen, Welzijn, Zorg € 40.000, Opvang Vluchtelingen € 68.000 en Statushouders € 98.000. Deze voordelen ontstaan onder meer doordat we optimaal gebruik maken van Rijksregelingen.
660 V Gorinchem heeft in 2025 aan een groot aantal vluchtelingen uit Oekraïne opvang geboden. Voor elke gerealiseerde opvangplaats heeft Gorinchem een vergoeding ontvangen van het Rijk. We hebben geschikte opvanglocaties gerealiseerd 62 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Taakveld (bedrag x € 1.000) Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening Verdeling bedrag Toelichting waarbij we op het gebied van huisvesting, beveiliging, exploitatie en leefgeld voordelen hebben behaald. 6.21 Toegang- en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 139 V 109 V Voor het uitvoeren van een werkwijze wijkgericht werken zijn (structureel) middelen beschikbaar gesteld. Als gevolg van tijdelijke personele onderbezetting zijn deze middelen in 2025 niet volledig ingezet. 43 V Met de vaststelling van het lokale plan "Hervormingsagenda Jeugd - lokale keuzes en prioritering 2024 en 2025 gemeente Gorinchem" is onder meer € 140.000 beschikbaar gesteld voor verdere uitbouw naar een Stevig Lokaal Team. De aanvankelijke gedachte over de inzet hiervan bleek bij nadere analyse op dat moment minder passend. Daarom is de afgelopen jaren meer ingezet op het verstevigen van de bestaande basis, waarbij is voortgebouwd op de aanwezige expertise binnen het team en bij lokale partners. Deze middelen zijn daarmee in 2025 niet volledig ingezet.
76 V We hebben de ambitie om één centrale toegang te realiseren voor de Wmo, het sociaal team, Avres, Poort6 en het welzijnspunt, zodat een inwoner zich maar één keer hoeft aan te melden en de ondersteuning krijgt die nodig is. Het beschikbare budget is niet helemaal aangewend. Voordeel € 21.000. Ook is het budget "Wmo algemeen" dit jaar niet volledig aangewend. Voordeel € 55.000. 98 N Gemeenten spelen een sleutelrol in het herstel van de toeslagenaffaire door gedupeerden "brede ondersteuning" te bieden op gebieden zoals financiën, huisvesting en zorg. Avres voert voor Gorinchem deze taak uit. Het in de begroting opgenomen budget is ontoereikend gebleken. Wel is het zo dat de door Gorinchem gemaakte kosten worden gecompenseerd door het Rijk (zie ook toelichting TV621 baten). 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 88 V 45 V Er heeft een afrekening over 2023 plaatsgevonden met Sociaal Team. 30 V De kosten van het project Voorzorg zijn betaald uit het budget maatwerkdeel jeugdgezondheidzorg (TV 6.1) 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen integraal 141 V 141 V We hebben optimaal gebruik gemaakt van incidentele middelen die door het Rijk in 2025 beschikbaar zijn gesteld. Ook zijn in het kader van het Integraal Zorg Akkoord (IZA) mogelijkheden benut om ambtelijke uren en directe zorgkosten te financieren vanuit de incidentele IZA middelen.
Hierdoor hebben we minder gemeentelijk geld uitgegeven en daarnaast ook extra gelden binnengehaald. 6.3 Inkomensregelingen 112 V 729 N De rijksvergoeding die wordt ontvangen voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet (BUIG) wordt rechtstreeks beschikbaar gesteld aan Avres, die deze werkzaamheden in een Gemeenschappelijke Regeling voor o.a. Gorinchem uitvoert. De definitieve vaststelling van de BUIG- vergoeding leidt enerzijds tot hogere lasten van €729.000 en anderzijds dus ook tot hogere baten van € 729.000. (zie TV 63 baten). 182 V De organisatiekosten van Avres zijn lager uitgevallen. 84 V In 2025 hebben we van het Rijk € 84.000 gekregen voor de implementatie van de Participatiewet in Balans. Deze middelen zijn nog niet besteed. 258 V De kosten van het minimabeleid zijn € 258.000 lager dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat inwoners 63 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Taakveld (bedrag x € 1.000) Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening Verdeling bedrag Toelichting minder beroep hebben gedaan op de minimaregelingen en door extra bijdragen van het Rijk voor de oplossing van de alleenverdienersproblematiek en vangnetconstructie energietoeslag die niet volledig benut zijn. 135 V Van het Rijk hebben we extra middelen ontvangen voor de aanpak van problematische schulden.
We hebben deze middelen nog niet volledig ingezet. 176 V In 2025 is er minder kwijtschelding verleend aan de inwoners dan verwacht. 6.5 Arbeidsparticipatie 467 V 467 V Van het Rijk is extra geld ontvangen voor de financiering van loonkostensubsidies. Dit geld is in 2025 niet volledig ingezet. 6.60 Hulpmiddelen en diensten Wmo 1.372 N 415 N Inwoners van Gorinchem worden steeds ouder en blijven langer zelfstandig wonen. Dat heeft wel als gevolg dat we een toenemende vraag zien naar Wmo voorzieningen. 254 N We zien een groei van het inwoners dat een beroep doet op dagbesteding en het vervoer hiernaartoe. 594 N We zien een verdere groei van het aantal inwoners dat een beroep doet op huishoudelijke ondersteuning. 125 N We zien een groei van het aantal inwoners dat een beroep doet op individuele begeleiding (zorg in natura). Een deel hiervan maakte tot 2025 gebruik van voorzieningen vanuit Beschermd Wonen. Verder maken minder inwoners gebruik van een persoonsgebonden budget (zie ook toelichting op TV 6.791). 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 1.320 V 384 V Van het Rijk is een extra compensatie ontvangen voor onder meer niet beoogde kosten jeugdzorg (€ 236.000 voordeel). Deze middelen zijn in 2025 niet volledig ingezet. Daarnaast verwachten we, op basis van de maandrapportage december 2025 van DG&J een positieve afrekening van € 147.000.
913 V Op basis van het advies van de deskundigencommissie Van Ark heeft het kabinet in de Voorjaarsnota 2025 middelen toegevoegd. De commissie heeft geadviseerd om het tekort in het budget voor jeugdzorg in gelijke delen te verdelen over Rijk en gemeente. De bijdrage voor 2025 bedraagt ruim € 900,000 en is ten gunste van het budget Jeugd gebracht. 6.791 PGB Wmo 113 V 113 V We zien een verschuiving van aanvragen PGB Individuele begeleiding naar zorg in natura. Voor dagbesteding wordt nauwelijks een PGB verstrekt (Zie ook toelichting TV 6.60). 6.792 PGB Jeugd 106 V 106 V Van de Sociale Verzekeringsbank is een (positieve) afrekening ontvangen over de jaren 2022 en 2023. 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang 208 V 122 V In 2025 heeft met twee subsidiepartijen een verrekening plaatsgevonden van te hoog vastgestelde subsidies over voorgaande jaren. 86 V Er zijn voordelen behaald op verslavingszorg, maatschappelijke zorg en OGGZ en aanpak huiselijk geweld. 7.1 Volksgezondheid 79 V 32 V Er heeft een afrekening plaatsgevonden over 2024 met de Dienst Gezondheid & Jeugd. 44 V In het kader van de brede Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord zijn mogelijkheden benut om ambtelijke uren en directe zorgkosten te financieren vanuit de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen.
Baten 64 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Taakveld (bedrag x € 1.000) Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening Verdeling bedrag Toelichting 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 140 V 180 V Gorinchem wordt door het Rijk gecompenseerd voor de kosten die zijn gemaakt in het kader van de toeslagenaffaire. (zie ook toelichting TV621 lasten). 40 N Geraamde inkomsten op het budget "Wmo algemeen" zijn niet volledig gerealiseerd. Hier staat tegenover dat er aan de lastenkant minder is uitgegeven (zie ook toelichting TV621 lasten). 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen integraal 104 V 104 V Voor de deelname aan het regionaal Team IZA en de inzet van medewerkers op diverse zorgprojecten worden wij gecompenseerd door centrumgemeente Dordrecht en een zorgpartij. 6.3 Inkomensregelingen 718 V 729 V De rijksvergoeding die wordt ontvangen voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet (BUIG) wordt rechtstreeks beschikbaar gesteld aan Avres, die deze werkzaamheden in een Gemeenschappelijke Regeling voor o.a. Gorinchem uitvoert. De definitieve vaststelling van de BUIG- vergoeding leidt enerzijds tot hogere baten van €729.000 en anderzijds dus ook tot hogere lasten van € 729.000. (zie TV63 lasten).
6.811 Beschermd wonen Wmo 1.021 V 1.021 V De jaarrekening Beschermd Wonen en Opvang (BWenO) 2024 van de centrumgemeente is positiever afgesloten dan verwacht. Hierdoor hebben de aangesloten gemeenten een hogere bijdrage ontvangen (€ 518.000 V). Daarnaast heeft Gorinchem ook een hogere bijdrage ontvangen voor 2025 (€ 305.000 V). Ook is een bijdrage ontvangen voor het project Lingehuusjes (€ 198.000 V). Reserve Sociaal Domein 4.510 N 4.492 N Overeenkomstig de bepalingen zoals opgenomen in de Financiële Verordening Gemeente Gorinchem 2025 is het positief saldo van € 4,5 mln. van programma 7 Sociaal Domein toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein. Voor een onderbouwing van het positief saldo verwijzen wij naar bovenstaande toelichtingen. 65 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000) Budget Realisatie t/m 2024 Realisatie 2025 Totaal realisatie Verschil Gereed Lasten Uitbreiding en verbouwing Elzenhof 50 0 0 0 50 V Nee Totaal lasten 50 0 0 0 50 V Totaal investeringen 50 0 0 0 50 V In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Bliek in actie 39 Ouderenbeleid 16 St. Behoud de Bogerd, ouderenbeleid 10 Platform gehandicapten 4 De Zonnebloem 3 St.
Klussendienst Ouderen 13 St.ChillAut Leerdam 4 Odensehuis 60 Festiviteitenvereniging Dalem 5 St. Hoopvol Gorinchem 5 Humanitas 14 St. Hospice 25 St. Klussendienst 137 St. Boukie 110 St. Rozenobel 33 St. Behoud de Bogerd 17 St. Fluxus 17 KNV EHBO 2 St. Jeugdhaven Gorcum 45 Gorinchemse Zeeverkenners 10 St. Scouting A.P.V. 10 Humanitas 132 SWV Munio 5 Da Vinci College 11 St. Vluchtelingenwerk 1242 Buro Sociaal Raadslieden 32 Slachtofferhulp Nederland 13 Stichting Regionale Anti Discriminatie Actie Raad 33 Stichting Mooi Sociaal Lokaal 65 Antes Zorg B.V. 19 St. Chris en Voorkom! 5 St. Adviesgroep WMO 5 Buurtkamer Stalkaarsen 4 66 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Subsidies (bedragen x € 1.000) St. Samen Eén 19 van Andel Spruijt Natuurcentrum 15 St. Klussendienst Ouderen 30 St. de Inspiratiecompagnie, Limonadebrigade 95 Humanitas, jeugdzorg 64 St. MEE Plus 88 St. Syndion 14 St.Philadelphia Zorg 10 ASVZ Zuid-West 14 Stichting Jeugdteams Zuid-Holland Zuid 116 Stichting Boukie 75 Speelgoedbank 3 St. Voedselbank 5 Stichting Yulius Onderwijs 156 Hospice-vtz Gorinchem & omstreken 19 Stichting Mooi Sociaal Lokaal 57 Antes Zorg B.V. 62 Yulius 105 3.092 2.7.4 Met welke verbonden partijen doen we dit samen? • GR DG&J • GR AVRES 67 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 2.8 Programma 8 Duurzaamheid Nr.
Taakveld Portefeuillehouder 7.2 Riolering Mark de Boer 7.3 Afval Mark de Boer 7.4 Milieubeheer Mark de Boer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Fatih Polatli 2.8.1 Wat hebben we bereikt met het programma Duurzaamheid? Doel Uit het collegeprogramma: We zetten ons maximaal in voor het realiseren van onze en regionale klimaatambities. Dit is belangrijk voor ons allemaal. We zetten onze schouders eronder en werken zowel aan de energietransitie als aan het verminderen van CO2-uitstoot. We vinden het belangrijk om dat te doen met draagvlak in de samenleving. Daarom willen we de lusten en lasten eerlijk verdelen. De acties die we inzetten zijn breed. We werken aan energiezuinig wonen en duurzame opwek van energie, zoveel mogelijk in lokaal eigendom. We betrekken inwoners en bedrijven om zo samen te werken aan een toekomstbestendige, duurzame stad. We gaan door het met invoeren van het nieuwe afval- en grondstoffenbeleid. Daarmee houden we grip op de lokale lasten en voorkomen we een forse stijging van afvalstoffenheffing. Het betekent dat we allemaal aan de slag moeten om onder de 100 kg restafval per persoon te komen. Ook maken we een aanpak om bijplaatsingen naast de afvalcontainers te voorkomen. Samen met bedrijven en inwoners verbeteren we de luchtkwaliteit en werken we aan een schone lucht. Het zorgt voor een fijne woonomgeving.
Maatschappelijke vraagstukken houden zich niet aan grenzen van gemeenten. Ze zijn gemeente overstijgend en vragen daarom om een stevige samenwerking. Daar zetten we vol op in. We versterken onze relaties in de regio en de verschillende overheden. We doen dat niet alleen, maar ook samen met het bedrijfsleven en maatschappelijke partners in onze stad. We werken onze regionale strategie uit, om zichtbaar te maken waar we op welke regionale schaal aan werken. 68 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Maatschappelijke effecten Indicator | B/F | Gerealiseerd | Soort | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | Streef- | Realisatie (x=onbekend) | waarde | 2025 2025 Omvang | B | Kg/inwoner | PI | 240 | 226 | 212 | 156 | 133 | N.N.B. huishoudelijk restafval Hernieuwbare | B | % | PI | 8 | 11 | x | x | 15 | N.N.B. elektriciteit 2.8.2 | Wat hebben we daarvoor gedaan? Concrete voornemens Actie (T=Turap en R=Rekening) | '25 | '26 | '27 | '28 | T25 | T25 | T25 | R25 | R25 | R25 (I=Inhoud, P=Planning en B=Budget) | Inh | Plan | Bud | Inh | Plan | Bud Duurzaamheid 1. We zetten in op een zo optimaal mogelijk windpark op Gorinchem-Noord, als alternatief voor Avelingen. 2. Uitvoering RES 1.0 4. We streven ernaar dat de omgeving (stad en regio) maximaal profiteert van nieuwe energieprojecten. Dat gaan we borgen in beleid. 5.
We brengen de knelpunten rondom en kansen van de energietransitie in beeld, zoals netcapaciteit, de verhouding tussen verduurzaming en ecologie en de mogelijkheden van energieopslag. 6. We helpen bedrijven die aan de slag willen met waterstof. We ondersteunen een werkgroep met koplopers. 7. We komen met een lokale aanpak energiebesparing met de nadruk op bewustwording rondom energiegebruik en isolatiemaatregelen. We sluiten ons hiervoor aan bij het landelijke isolatieprogramma. 8. We stellen een Warmteprogramma op. Uiterlijk 2026 willen we deze gereed hebben. En werken die nader uit in uitvoeringsplannen per wijk. 9. We sluiten het stadhuis aan op het warmtenet. 10. We werken toe naar en uitbreiding van het warmtenet in fase 2, mede ondersteund vanuit het nationaal Groeifonds. 11. Samen met de Omgevingsdienst voeren we toezicht en handhaving uit op de verduurzamingsplicht van bedrijven, zoals het voldoen aan energielabel C. Milieu 2. We zetten extra in op communicatie en voorlichting over het nieuwe afvalsysteem. 3. We zetten extra in op het voorkomen van bijplaatsingen en focussen ons op de hotspots. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden 69 Jaarstukken 2025 Actie (T=Turap en R=Rekening) (I=Inhoud, P=Planning en B=Budget) '25 '26 '27 '28 T25 Inh T25 Plan T25 Bud R25 Inh R25 Plan R25 Bud 4. We werken aan een circulaire economie en geven zelf het goede voorbeeld.
Door in te zetten op circulair inkopen, een circulair afvalsysteem en meer aandacht voor circulariteit in de bouw. 5. We stellen samen met de Omgevingsdienst beleid op voor externe veiligheid. 6. In de omgevingsvisie en (later in) het omgevingsplan nemen we afspraken op over een betere luchtkwaliteit. 2.8.3 Wat heeft dit gekost? Exploitatie (bedragen x € 1.000) V = voordeel en N = nadeel Jaar- rekening 2024 Begroting primitief 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaar- rekening 2025 Verschil 2025 V/N 7.2 Riolering 3.922 3.353 3.417 3.014 403 V 7.3 Afval 5.846 6.358 6.552 6.193 359 V 7.4 Milieubeheer 4.199 2.744 7.029 4.331 2.698 V 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 524 489 517 546 -29 N Lasten Duurzaamheid 14.491 12.944 17.515 14.084 3.431 V 7.2 Riolering 4.368 3.965 4.015 3.584 -431 N 7.3 Afval 5.896 6.628 6.668 6.634 -34 N 7.4 Milieubeheer 1.403 704 3.531 1.563 -1.968 N 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 375 517 417 427 10 V Baten Duurzaamheid 12.042 11.814 14.631 12.209 -2.422 N Totaal saldo van baten en lasten -2.449 1.130 2.884 1.876 1.008 V Stortingen aan reserves 243 303 285 396 -111 N Onttrekkingen aan reserves 770 0 219 97 -121 N Resultaat -1.922 1.433 2.950 2.174 776 V Taakveld (bedrag x € 1.000) Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening Verdeling bedrag Toelichting Lasten 7.2 Riolering 403 V 501 V In de begroting 2025 na wijziging is een storting van
€ 500.000 in de egalisatievoorziening riolering geraamd. Door een vermindering van een grote aanslag uit 2024 (€ 366.000), hogere kosten voor klein onderhoud (€ 97.000) en lagere opbrengsten uit rioolrechten voor woningen (€ 100.000), zijn de gerealiseerde kosten in 2025 hoger dan de opbrengsten. Hierdoor vindt geen storting plaats in de egalisatievoorziening, maar juist een onttrekking. De geraamde storting van circa € 500.000 komt daarmee te vervallen, wat leidt tot een voordeel. 97 N De kosten voor klein onderhoud binnen het rioolbeheer vallen hoger uit dan begroot, met name door het toegenomen aantal 70 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Taakveld (bedrag x € 1.000) Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening Verdeling bedrag Toelichting meldingen en doordat de budgetten langere tijd niet zijn geïndexeerd volgens het GRP. Voor 2026 en de volgende jaren zijn de budgetten opnieuw geactualiseerd en afgestemd op het nieuwe Programma Riolering en Stedelijk Water 2026–2030. 7.3 Afval 359 V 379 V Als gevolg van de afrekening van de dienstverleningsovereenkomst (DVO) voor het legen van de prullenbakken wordt € 49.000 terugontvangen van Waardlanden. De kosten voor de DVO voor het verwijderen van de bijplaatsingen bij de ondergrondse containers zijn € 12.000 hoger dan de al betaalde voorschotten.
De verwerkingskosten HVC zijn in 2025 € 328.000 lager dan de aan Waardlanden betaalde voorschotten. Ten opzichte van de bijgestelde ramingen in onze begroting, leiden deze afrekeningen tot een voordeel van per saldo € 379.000. Na verrekening met het saldo op de baten wordt € 111.000 toegevoegd aan de egalisatievoorziening Afvalstoffenheffing. Zie toelichting Reserves. 7.4 Milieubeheer 2.698 V 1.365 V Voor het nationaal isolatieprogramma hebben we van het Rijk middelen ontvangen die nog niet volledig besteed zijn. Hier staat aan de batenkant een nadeel tegenover van € 1.365.000 omdat deze middelen worden meegenomen naar 2026. 798 V Vanuit het Rijk zijn middelen ontvangen voor Natuur bij Energieprojecten. Deze middelen worden meegenomen in de bestemmingsvoorstellen. 350 V Voor energiearmoede hebben we van het Rijk middelen ontvangen die nog niet volledig besteed zijn. Hier staat aan de batenkant een nadeel tegenover van € 350.000 omdat deze middelen worden meegenomen naar 2026. 121 V De middelen voor de energietransitie woningen zijn niet volledig besteed en blijven in de reserve duurzaamheid. Baten 7.2 Riolering 431 N 466 N Door een vermindering van een grote aanslag uit 2024 (circa € 366.000) en lagere opbrengsten uit rioolrechten voor woningen (circa € 100.000), vallen de gerealiseerde baten uit rioolrechten lager uit dan begroot.
7.4 Milieubeheer 1.968 N 1.365 N Dit betreft de nadelen van het nationaal isolatieprogramma. Zie toelichting aan de lastenkant. 350 N Dit betreft de nadelen van energiearmoede. Zie toelichting aan de lastenkant. 250 N Dit betreft de Klimaatgelden waarvoor minder uitgaven zijn dan gepland en er ook een lagere opbrengst is geadministreerd. Deze middelen worden meegenomen naar 2026. Reserves Stortingen aan reserves 111 N 111 N Het positieve saldo van de gerealiseerde opbrengsten uit de afvalstoffenheffing en de lagere lasten van m.n. Waardlanden zorgt voor een toevoeging van € 111.000 aan de reserve tarieven reiniging (afval).
Onttrekkingen aan reserves 121 N 121 N Dit betreft de lagere onttrekking uit de reserve duurzaamheid als gevolg van de onderbesteding op het budget energietransitie woningen In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: 71 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Investeringen (bedragen x € 1.000) Budget Realisatie t/m 2024 Realisatie 2025 Totaal realisatie Verschil Gereed Lasten GRP 2022 1.075 744 336 1.080 5 N Ja GRP 2023 1.000 32 967 999 1 V Ja GRP 2024 1.000 0 0 1.000 V Nee GRP 2025 1.045 0 306 306 739 V Nee VW transporter 46 tb riool 2025 65 0 0 65 V Nee Grafdelflmachine Boki 2022 117 0 0 117 V Nee John Deere begraafplaats 2025 61 0 0 61 V Nee Vervanging kade Paardewater 21 385 381 5 386 1 N Ja Beschoeiing de Wetering Dalem 243 33 142 175 68 V Nee Beschoeiing 2025 109 0 19 19 90 V Nee Beschoeiing begraafplaats Lingewijk 280 0 2 2 278 V Nee Beschoeiing Vestdijkplein en Du Perronplein 270 0 0 270 V Nee Vervangen beschoeiing Andel Spruijtlaan 389 0 1 1 388 V Nee Totaal lasten 6.039 1.190 1.778 2.968 3.071 V Baten GRP 2022 1.075 744 336 1.080 5 V Ja GRP 2023 1.000 32 967 999 1 N Ja GRP 2024 1.000 0 0 1.000 N Nee GRP 2025 1.045 0 306 306 739 N Nee Totaal baten 4.120 776 1.609 2.385 1.735 N Totaal investeringen 1.919 414 169 583 1.336 V In de onderstaande tabel worden de investeringen met een budget groter dan € 500.000,
afwijkingen boven de € 100.000 en politiek relevante investeringen toegelicht. Investeringen Toelichting GRP 2022-2025 Er is een achterstand ontstaan in de uitvoering van het GRP 2021-2025. Het vervangingsbudget voor 2022 en 2023 kan als gereed worden gemeld. De resterende budgetten voor 2024 en 2025 blijven beschikbaar. Grafdelfmachine Boki 2022 Op basis van de technische staat van de Boki grafdelfmachine is deze in 2025 niet vervangen. Vervanging wordt betrokken bij de actualisatie van het vervangingsplan Tractie in het kader van de PPN 2027. Beschoeiing begraafplaats Lingewijk De aanbesteding vindt plaats in 2026. De uitvoering staat gepland in het vierde kwartaal van 2026. Beschoeiing Vestdijkplein en Du Perronplein De aanbesteding vindt plaats in 2026. De uitvoering staat gepland in het vierde kwartaal van 2026. Vervangen beschoeiing Andel Spruijtlaan De aanbesteding vindt plaats in 2026. De uitvoering staat gepland in het vierde kwartaal van 2026. 72 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 In de onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt.
Subsidies (bedragen x € 1.000) van Andel Spruijtcentrum 175 175 2.8.4 Met welke verbonden partijen doen we dit samen? • GR DG&J • GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • GR Vuilverwerking Dordrecht en Omstreken • GR Reinigingsdienst Waardlanden 73 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 2.9 Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing Nr. Taakveld Portefeuillehouder 8.1 Ruimtelijke Ordening Mark de Boer / Attie Mager 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein) Marjo Molengraaf 8.3 Wonen en bouwen Eva Dansen 2.9.1 Wat hebben we bereikt met het programma Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing? Doel Uit het collegeprogramma: We ontwikkelen Gorinchem met oog op de toekomst. We doen dat met behulp van onze nieuwe omgevingsvisie. Daarin maken we afspraken hoe we met onze ruimte om gaan. Met de invoering van de Omgevingswet leggen we ook vast hoe we hier met de stad en onze partners in samenwerken. Als we bouwen of de stad onderhouden gebeurt dat klimaatbewust en toekomstgericht. Je ziet dat de stad groener wordt en dat er ruimte is voor biodiversiteit. Maar het betekent ook dat we de aanpak van vandaag zoveel mogelijk rekening houden met de ruimtevraag of ontwikkelingen die we op ons af zien komen.
Denk hierbij niet alleen aan ruimte voor groen maar ook ontwikkelingen als nieuwe ruimtevragers: uitbreiding energienetwerk, nieuwe vormen van energie, een warmtenet of elektrisch vervoer. De ruimte in onze stad is schaars. Tegelijkertijd hebben we genoeg ambities om ruimte te ontwikkelen voor wonen en werken in onze stad. We willen en moeten slim met de ruimte om gaan. We realiseren het bedrijventerrein Groote Haar. Hier ontwikkelen we een plaats waar bedrijven zich kunnen vestigen. Om ruimte te krijgen om meer woningen te bouwen, veranderen we het bedrijvengebied aan de Arkelsedijk, het Stationsgebied en de Schelluinsestraat naar een gebied waar ook woningen kunnen worden gerealiseerd. De verschillende projecten zijn afhankelijk van elkaar. Daarom zorgen we voor een goede routekaart: wanneer gaan we wat waar doen. De routekaart biedt een slimme aanpak met een realistische planning. Dit noemen we ook wel stedelijk programmeren. We werken daarin samen met inwoners en ondernemers en met onze regio. We ontwikkelen tenslotte niet alleen voor onze eigen stad, maar doen dat in relatie met onze omgeving. 74 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 We werken aan een woning voor iedereen en aan een stad waar het prettig wonen is. Het betekent dat we woningen willen voor al onze inwoners, die allemaal verschillende woonbehoeften hebben.
Van betaalbare woningen tot woningen in het duurdere segment. We houden daarbij rekening met de meest kwetsbare inwoners. Om dit te realiseren zetten we stevig in op doorstroming op de woningmarkt, met aandacht voor doelgroepen als ouderen en jongeren. Daarbij willen we diversiteit in woningen om vitale en krachtige wijken te realiseren. We werken met Poort6, ontwikkelaars en initiatiefnemers samen aan de uitbreidingsopgave, de beschikbaarheid van woningen en de betaalbaarheid van deze huizen. Ook werken we aan het verduurzamen van de woningen. Ook in de buitenruimte werken we vanuit de doelstellingen van duurzaamheid. We richten ons op de toekomst en daarbij een aanpak die bijdraagt aan ons klimaat. De kwaliteit van de buitenruimte houden we op niveau. Zodat onze stad schoon, heel en veilig is en toegankelijk is, ook voor mensen met een mobiliteitsbeperking. We willen de grootste irritaties van inwoners aanpakken. Hierbij zoeken we ook naar het vernieuwen en verbeteren van de aanpak; wijkgericht, slimmer (digitaal en datagedreven) en duurzamer. We laten de inwoners (weer) trots zijn op onze stad omdat het prettig is om hier te wonen en te verblijven. Maatschappelijke effecten Indicator | B/F | Eenheid | Soort | 2022 | 2023 | 2024 | Streef- | Realisatie waarde | 2025 2025 Gemiddelde WOZ-waarde | B | € x 1000 | PI | 261 | 312 | 348 | n.v.t.
| 370 Nieuw gebouwde woningen | B | Aantal per | PI | 11 | 9 | 10,9 | n.v.t. | N.N.B. 1.000 woningen Demografische druk | B | % | PI | 68 | 68 | 68,5 | n.v.t. | 68,5 Gemeentelijke woonlasten | B | in € | PI | 797 | 880 | 878 | n.v.t. | 885 éénpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten | B | in € | PI | 905 | 995 | 1.009 | n.v.t. | 1.023 meerpersoonshuishouden 2.9.2 | Wat hebben we daarvoor gedaan? Concrete voornemens Actie (T=Turap en R=Rekening) | '25 | '26 | '27 | '28 | T25 | T25 | T25 | R25 | R25 | R25 (I=Inhoud, P=Planning en B=Budget) | Inh | Plan | Bud | Inh | Plan | Bud Ruimtelijke ordening 1. We maken een ruimtelijke visie voor Gorinchem, een zogeheten omgevingsvisie. Er komt al snel een eerste visie, die we deze periode verder door ontwikkelen. 2. We stellen een lokale klimaatadaptatiestrategie op en nemen concrete maatregelen tegen hittestress, droogte en wateroverlast. 3. We willen de biodiversiteit versterken en stellen daarom een stadsecoloog aan die ons gaat adviseren. 4. We gaan duurzaamheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit, circulariteit en waterveiligheid beter borgen in de ruimtelijke ontwikkeling. We starten met een toetsingskader. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden 75 Jaarstukken 2025 Actie (T=Turap en R=Rekening) (I=Inhoud, P=Planning en B=Budget) '25 '26 '27 '28 T25 Inh T25 Plan T25 Bud R25 Inh R25 Plan R25 Bud 5. We gaan extra bomen planten.
We streven naar een toename van 1% van het aantal bomen per jaar. Dat zijn ongeveer 180 bomen per jaar. Zo leveren we een substantiële bijdrage aan het terugdringen van onze CO2-uitstoot. 6. We anticiperen op de toekomstige ruimtevraag voor de energietransitie en komen hiervoor met een plan van aanpak. CB 7. Participatie is onder de Omgevingswet een verantwoordelijkheid van de bouwer/ontwikkelaar. We verplichten die participatie en verbinden hier heldere voorwaarden aan. Stedelijke ontwikkeling 1. We gaan stedelijk programmeren: We maken een plan op hoofdlijnen voor de ontwikkeling van onze stad, waarin zichtbaar wordt welke ontwikkeling wanneer en waar plaatsvindt en welke rol de gemeente daar in heeft. Ontwikkelingen zoals de Arkelsedijk, het Stationsgebied, Linge II Zuid en de Schelluinsestraat krijgen hierin een plek, zodat duidelijkheid ontstaat over wanneer wat gaat gebeuren in deze gebieden. Hiervoor maken we eerst een vlekkenplan met wat waar gaat gebeuren. De planning hiervan heeft een relatie met de planning van het opstellen van de omgevingsvisie. 10. Samen met de Omgevingsdienst voeren we toezicht en handhaving uit op de verduurzamingsplicht van bedrijven, zoals het voldoen aan energielabel C. 2. We realiseren de openbare ruimte en infrastructuur op het nieuwe bedrijventerrein Groote Haar. 3.
We stellen een actueel ambitiedocument op voor Groote Haar, met aandacht voor economie en duurzaamheid en aandacht voor de ‘schuifruimte’ om op andere plekken in de stad woningen te kunnen (her)ontwikkelen. 4. We stellen een nieuw uitgiftebeleid en -protocol op voor de verkoop van grond op Groote Haar. 5. We zetten in op (her)ontwikkeling van de Schelluinsestraat om zo bedrijven te laten groeien en in de toekomst in een deel van het gebied wonen mogelijk te maken. Vanuit de ondertekende samenwerkingsovereenkomst met vastgoedeigenaar en ontwikkelaar CTP werken wij naar een masterplan voor dit gebied. Wonen en volkshuisvesting 1. We zetten de starterslening voort. 2. We doen een voorstel voor de inzet van instrumenten op de woningmarkt. 3. We zetten in het kader van de Nationale Woon- en bouwagenda en de Regionale Realisatieagenda in op het versnellen van de woningbouw, de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen en op doorstroming. Onderdeel hiervan wordt om 76 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Actie (T=Turap en R=Rekening) (I=Inhoud, P=Planning en B=Budget) '25 '26 '27 '28 T25 Inh T25 Plan T25 Bud R25 Inh R25 Plan R25 Bud naar verwachting voor 1 januari 2026 (verplicht) een volkshuisvestingprogramma op te stellen. 4. We stellen een woon-zorgvisie op. 5.
We geven invulling aan de nieuwe taken en bevoegdheden naar aanleiding van de invoering van de Wet Goed Verhuurderschap. 6. We werken met Poort6 en HP6 aan het uitvoeren van de prestatieafspraken en maken jaarlijks een nieuwe jaarschijf met afspraken voor dat jaar. 7. We bieden medewerking aan de meerjarige afspraken ‘woonproducten psychisch kwetsbare doelgroepen’ in de regionale Agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2023-2030. Onderdeel daarvan is het uitvoeren in 2023 van een haalbaarheidsonderzoek naar de realisatie van een Lingehuusjes woonlocatie in Gorinchem. 8. We herzien de urgentieverordening Regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. 9. We stimuleren inwoners hun woning te verduurzamen, door middel van campagnes, energiebesparingsacties en de inzet van energiecoaches. Leefbaarheid en buitenruimte 1. We gaan aan de slag met de benodigde onderhoudsinhaalslag voor verhardingen zoals fiets- en voetpaden, zodat onze stad schoon, heel en veilig is. 2. We introduceren een stadsconciërge voor een frisse, schone en gastvrije stad, die de grootste irritaties direct kan oppakken. 3. We vervangen onze buitenverlichting met LED- lampen, zo verminderen we het energieverbruik met 78% en nemen onderhoudskosten af. Dit doen we gebiedsgewijs. 5. We werken met partners aan oplossingen om het plaatsen van oplaadvoorzieningen in de openbare ruimte te versnellen.
Daarnaast actualiseren we het laadpalenbeleid, waarbij we kijken naar de gehele opgave op gebied van laadinfrastructuur en onderzoeken we hoe we willen omgaan met voorzieningen voor snel laden en verlengde private aansluitingen. 6. We vernieuwen elk jaar een wijk op het gebied van speeltuinen en spelen, in samenwerking met bewoners en met aandacht voor vernieuwing en verduurzaming. 7. We gaan, in samenwerking met Waardlanden, alledaagse ergernissen tegen door uitvoering te geven aan de prioriteiten van het Vergunningverlening-, toezicht-, en handhavingsbeleid (VTH-beleid). We herzien het VTH-beleid en stellen een nieuw beleid op. 8. We stellen de Woelse Waard open voor onze inwoners en maken met de betrokken Rijkspartners en eigenaren goede beheerafspraken. 77 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Actie (T=Turap en R=Rekening) (I=Inhoud, P=Planning en B=Budget) '25 '26 '27 '28 T25 Inh T25 Plan T25 Bud R25 Inh R25 Plan R25 Bud 9. We zorgen in overleg met buurtbewoners de komende jaren voor extra ontmoetings bankjes in de openbare ruimte. 10. We stellen een plan van aanpak voor dierenwelzijn op. CB Raadsagenda Starterswoningen. RB Nr. Toelichting voortgang Wonen en volkshuisvesting 3. In verband met uitstel van de Wet Regie Volkshuisvesting is dit doorgeschoven naar op zijn vroegst 1 januari 2027.
Raadsagenda Starterswoningen Dit wordt meegenomen in het volkshuisvestelijk programma, dat naar verwachting voor 1 januari 2027 wordt vastgesteld. 2.9.3 Wat heeft dit gekost? Exploitatie (bedragen x € 1.000) V = voordeel en N = nadeel Jaar- rekening 2024 Begroting primitief 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaar- rekening 2025 Verschil 2025 V/N 8.1 Ruimte en leefomgeving 1.494 1.411 2.437 1.946 491 V 8.2 Grondexploitatie (niet- bedrijventerreinen) 2.084 205 153 637 -484 N 8.3 Wonen en bouwen 2.982 3.062 3.195 2.910 286 V Lasten Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing 6.560 4.678 5.785 5.493 293 V 8.1 Ruimte en leefomgeving 86 9 854 555 -299 N 8.2 Grondexploitatie (niet- bedrijventerreinen) 2.703 437 549 801 252 V 8.3 Wonen en bouwen 2.657 4.821 3.141 3.657 516 V Baten Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing 5.446 5.267 4.545 5.014 469 V Totaal saldo van baten en lasten -1.114 -588 1.241 479 762 V Stortingen aan reserves 589 2.235 2.406 2.408 -2 N Onttrekkingen aan reserves 191 209 269 135 -133 N Resultaat -1.512 1.438 3.378 2.752 626 V 78 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Taakveld (bedrag x € 1.000) Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening Verdeling bedrag Toelichting Lasten 8.1 Ruimte en Leefomgeving 491 V 363 V Dit betreft een beschikking voor de Startbouwimpuls (SBI) die per abuis twee
keer in de administratie is opgenomen. Hier staat een de batenkant eenzelfde bedrag als nadeel tegenover 100 V In de tussenrapportage is het budget planschades verhoogd met € 100.000. In 2025 is de verwachte claim voor planschade nog niet bij de gemeente ingediend. 8.2 Grondexploitatie (niet- bedrijventerreinen 484 N 382 N Dit betreft met name kosten voor de transformatie Arkelsedijk hier staan deels ook baten tegenover. De overschrijding is mede het gevolg van het optimaliseren van de bijdrage uit de Regiodeal (batenkant). De transformatie Arkelsedijk is een uitgebreid project met meerdere investeringsbudgetten en diverse geldstromen (subsidies en andere bijdragen). Deze optimalisatie zorgt naast een baat ook voor een voordeel op het investeringsbudget van circa € 180.000. 42 N Dit betreft met name kosten voor de transformatie Schelluinsestraat die hoger zijn dan begroot. 8.3 Wonen en Bouwen 286 V 250 V Dit betreft een beschikking die in de tussenrapportage is bijgeraamd maar waarbij nog niet aan de voorwaarden is voldaan om tot uitkering over te gaan. Hier staat aan de batenkant ook een nadeel tegenover. 41 V De verkoop van gronden en panden is niet volledig gerealiseerd. Hierdoor zijn de geraamde verkoopkosten niet volledig benut. De verkopen zullen gerealiseerd worden in 2026.
De raad wordt voorgesteld € 41.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 beschikbaar te stellen in 2026. Baten 8.1 Ruimte en Leefomgeving 299 N 363 N Zie toelichting bij lasten. 83 V Dit betreft een bijdrage die is ontvangen voor het project Linge II Zuid. 8.2 Grondexploitatie (niet- bedrijventerreinen 252 V 121 V Doordat er zoveel mogelijk lasten voor de transformatie Arkelsedijk zijn geboekt in 2025 ontvangen we vanuit de Regio Deal een hogere bijdrage. 42 V Dit betreft een extra baat uit de verkoop van gronden en panden. Het resterende verschil wordt verklaard door kleine mutaties. 8.3 Wonen en Bouwen 516 V 1.204 V Vanuit de nieuwe Rijksregeling Realisatiestimulans is een bedrag ontvangen dat kan worden gebruikt voor de woningbouw opgave. Voorgesteld wordt deze in een nieuw te vormen reserve te storten bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat. 277 V De leges van bouwvergunningen hebben meer opgeleverd dan begroot 88 V Dit betreft de opbrengst van de verhuur van de Buys Ballotstraat in 2025. Deze was in 2025 nog niet in de begroting opgenomen. 929 N De verkoop van gronden en panden is niet volledig gerealiseerd. De verwachting is dat in 2026 de objecten die voor 2025 stonden gepland worden verkocht. Dit zal bij de tussentijdsrapportage worden verwerkt. 250 N Zie hiervoor de toelichting aan de lastenkant.
79 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Taakveld (bedrag x € 1.000) Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening Verdeling bedrag Toelichting Onttrekkingen aan de reserves 133 N 129 N Dit betreft een lagere dan geplande onttrekking voor Stedelijke Vernieuwing en het project Linge II Zuid. 80 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000) Budget Realisatie t/m 2024 Realisatie 2025 Totaal realisatie Verschil Gereed Lasten Aankoop grond Wolpherensedijk 35 0 0 35 V Nee Groote Haar windmolens, bouwrijp maken 60 0 0 0 60 V Nee Totaal lasten 95 0 0 0 95 V Baten Groote Haar windmolens, bouwrijp maken 60 0 0 0 60 N Nee Totaal baten 60 0 0 0 60 N Totaal investeringen 35 0 0 0 35 V 2.9.4 Met welke verbonden partijen doen we dit samen? • GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid • Hoog Dalem C.V. 81 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 2.10 Algemene dekkingsmiddelen Nr. Taakveld Portefeuillehouder 0.11 Resultaat van de rekening baten & lasten Marjo Molengraaf 0.5 Treasury Marjo Molengraaf 0.61 OZB woningen Marjo Molengraaf 0.62 OZB- niet woningen Marjo Molengraaf 0.63 Parkeerbelasting Marjo Molengraaf 0.64 Belasting Overig Marjo Molengraaf 0.7 Alg. uitkering en uitk.
Gemeentefonds Marjo Molengraaf 0.8 Overige baten en lasten Marjo Molengraaf Doel Uit het collegeprogramma: We vinden het belangrijk dat onze gemeente financieel gezond is en blijft. We voeren daarom een financieel solide beleid, om onze begroting reëel en structureel sluitend te houden. We houden de lastendruk beperkt, met oog voor de draagkracht van inwoners. We houden vast aan het afgesproken investeringsplafond. Dat doen we niet als doel op zichzelf. Het investeringsplafond zorgt ervoor dat we de lasten van onze gemeente beheersbaar houden. Door het investeringsplafond bouwen we namelijk op termijn onze gemeentelijke schulden af. En daardoor kunnen we de rentelasten die we moeten betalen dragen. We komen met voorstellen hoe we kunnen sparen voor toekomstige investeringen. Daarbij werken we nauw samen met de gemeenteraad en helpen de raad om meer inzicht te krijgen in de gemeentefinanciën. 82 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Concrete voornemens Actie (T=Turap en R=Rekening) (I=Inhoud, P=Planning en B=Budget) '25 '26 '27 '28 T25 Inh T25 Plan T25 Bud R25 Inh R25 Plan R25 Bud 2. We toetsen elk investeringsvoorstel aan de ingezette lijn van schuldenafbouw, in het bijzonder in de Perspectiefnota. 3. We gaan met de gemeenteraad in gesprek over de wenselijkheid en de planning van investeringen. 4.
We gaan op informele wijze in gesprek met de gemeenteraad over welke informatie de raad nodig heeft om zijn kaderstellende en controlerende rol goed in te vullen. Nieuw vanaf de begroting 2025 Digitalisering en uitbreiding reclamemasten. 2.10.1 Wat heeft dit gekost? Exploitatie (bedragen x € 1.000) V = voordeel en N = nadeel Jaar- rekening 2024 Begroting primitief 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaar- rekening 2025 Verschil 2025 V/N 0.5 Treasury -531 -16 -39 -73 34 V 0.61 OZB woningen 607 643 804 708 96 V 0.62 OZB niet-woningen 101 0 0 0 0 V 0.63 Parkeerbelasting 292 277 277 277 -0 N 0.64 Belastingen overig 598 78 73 67 6 V 0.8 Overige baten en lasten 348 139 358 486 -128 N Lasten Algemene dekkingsmiddelen 1.415 1.121 1.474 1.465 9 V 0.5 Treasury 1.155 260 656 662 5 N 0.61 OZB woningen 5.842 5.771 5.771 5.747 -24 N 0.62 OZB niet-woningen 6.035 6.229 7.054 7.030 -24 N 0.63 Parkeerbelasting 1.922 2.704 2.659 2.433 -226 N 0.64 Belastingen overig 171 218 217 302 85 V 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 99.691 100.044 109.188 109.399 211 V 0.8 Overige baten en lasten 594 11 485 485 0 V Baten Algemene dekkingsmiddelen 115.410 115.236 126.031 126.058 27 V Totaal saldo van baten en lasten 113.995 114.116 124.557 124.593 36 V Stortingen aan reserves 5.413 1.204 3.042 3.065 -24 N Onttrekkingen aan reserves 3.074 2.434 2.434 0 V Resultaat 111.656 112.911
123.949 123.962 13 V 83 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Taakveld (bedrag x € 1.000) Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening Verdeling bedrag Toelichting Lasten 0.61 OZB woningen 96 V 96 V De jaarlijkse bijdrage aan GR BSR is in 2025 lager dan begroot, vanwege de korting die de eerste drie jaar van toepassing is. In de begroting van de gemeente is voor elk jaar hetzelfde bedrag opgenomen, maar in werkelijkheid is de korting het hoogst in het eerste jaar en neemt deze elk jaar iets af. Dit levert een voordeel op in 2025. 0.8 Overige baten en lasten 128 N 72 N Dit betreft een incidentele storting in de voorziening dubieuze debiteuren vanwege de oninbaarheid van belastingaanslagen uit eerdere jaren. Baten 0.63 Parkeerbelasting 226 N 108 N Dit betreft lagere opbrengsten van het straatparkeren. 72 N In 2025 zijn minder inkomsten ontvangen vanuit naheffingen. 51 N Dit betreft minder inkomsten vanuit parkeervergunningen. 0.64 Belastingen overig 85 V 88 V De baten uit precariobelasting zijn hoger dan begroot. De ontvangsten zijn afhankelijk van het aantal aanvragen en zijn vooraf moeilijk in te schatten. 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 211 V 275 V Via de decembercirculaire 2025 zijn extra middelen ontvangen voor specifieke doeleinden en taken (zie raadsvoorstel decembercirculaire 2025).
De raad wordt voorgesteld om € 275.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 beschikbaar te stellen in 2026. 248 V Door aanpassingen van de maatstaven in het gemeentefonds over 2025 is deze hoger uitgekomen dan begroot. 312 N De bijdrage uit het gemeentefonds over 2023 en 2024 is naar beneden bijgesteld. 2.10.2 Met welke verbonden partijen doen we dit samen? • GR BSR 84 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 2.11 Overhead, Vennootschapsbelasting en Onvoorzien Nr. Taakveld Portefeuillehouder 0.4 Overhead Attie Mager / Marjo Molengraaf 2.11.1 Wat heeft dit gekost? Overhead, Vennootschapsbelasting en onvoorzien Kosten van overhead zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Overheadkosten worden integraal opgenomen in het "overzicht overhead" en niet verdeeld naar de verschillende beleidsterreinen in de programma's. De uitzondering hierop is het deel van overhead dat bij investeringen en grondexploitaties hoort. Dit deel wordt wel toegerekend. Het overheadtarief wordt berekend door de totale overheadlasten van het taakveld overhead te delen door de totale directe personeelskosten. De toegerekende overhead aan investeringen en grondexploitaties is 1,9 mln. in 2025.
85 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Exploitatie (bedragen x € 1.000) V = voordeel en N = nadeel Jaar- rekening 2024 Begroting primitief 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaar- rekening 2025 Verschil 2025 V/N 0.4 Overhead 14.386 15.740 16.720 15.453 1.267 V 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) 0 0 0 0 0 9.9 Onvoorzien 0 100 100 0 100 V Lasten Overhead, VPB en onvoorzien 14.386 15.840 16.820 15.453 1.367 V 0.4 Overhead 664 432 392 532 141 V 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) 0 0 0 0 0 9.9 Onvoorzien 0 0 0 0 0 Baten Overhead, VPB en onvoorzien 664 432 392 532 141 V Totaal saldo van baten en lasten -13.722 15.409 16.429 14.921 1.508 V Stortingen aan reserves 42 0 0 0 0 Onttrekkingen aan reserves 90 692 692 690 -2 N Resultaat -13.674 14.717 15.737 14.231 1.506 V 86 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Taakveld (bedrag x € 1.000) Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening Verdeling bedrag Toelichting Lasten 0.4 Overhead 1.267 V 13 V Voor de implementatie van geautomatiseerde uitwisseling van gegevens binnen de inburgeringsketen (plateau 2) is een bedrag van € 13.000 ontvangen. Omdat de implementatie stapsgewijs vanaf 2026 gaat plaatsvinden, wordt voorgesteld om dit budget via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 beschikbaar te stellen in 2026.
318 V De raad heeft in 2023 ingestemd met de projectopdracht Administratieve leegstand BRP. Dit project is nog niet volledig afgerond in 2025. Dit heeft vooral te maken met het feit dat later is gestart waardoor het project een langere doorlooptijd kent. De raad wordt voorgesteld om het resterende bedrag van € 318.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 beschikbaar te stellen in 2026 om dit project af te ronden. 209 V De middelen die zijn ontvangen voor de Wet Open Overheid (WOO) zijn nog niet volledig benut. De raad wordt voorgesteld € 209.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 beschikbaar te stellen in 2026 om dit plan te realiseren. 231 V De middelen die ter beschikking zijn gesteld voor het E- depot zijn nog niet volledig benut. De raad wordt voorgesteld € 231.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 beschikbaar te stellen in 2026. 164 N Dit betreft een extra bijdrage aan de verlofvoorziening, omdat er meer uren door de medewerkers zijn gespaard. 60 V Door een gewijzigde meer rechtmatige wijze van boeken van jaaroverstijgende facturen ontstaat er in 2025 een eenmalig voordeel op de budgetten voor onderhoud software, licenties en ondersteuning van ICT-pakketten. Voor de incidentele gevolgen van deze wijziging in 2026, is dit budget benodigd in 2026.
Daarom wordt de raad voorgesteld om € 60.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat beschikbaar te stellen in 2026. 610 V Doordat vacatures later of soms niet zijn ingevuld, zijn er bij verschillende teams lagere salariskosten ontstaan. Dit voordeel is wel kleiner dan in 2024. Bij de Perspectiefnota 2026-2029 is dit voordeel gebruikt om een deel van de tijdelijke capaciteit uit de Perspectiefnota 2023-2026 te behouden, zodat de werkzaamheden uit het collegeprogramma kunnen worden voortgezet. 9.9 Onvoorzien 100 V 100 V Het budget dat in 2025 beschikbaar was voor onvoorziene omstandigheden is niet benut. Dit levert een voordeel op. Baten 0.4 Overhead 141 V 149 V Dit wordt veroorzaakt door de vergoedingen voor het detacheren van personeel.
87 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000) Budget Realisatie t/m 2024 Realisatie 2025 Totaal realisatie Verschil Gereed Lasten Hard en software 2024 396 290 107 397 1 N Ja Hard en software 2025 397 225 225 172 V Nee Vervangingsplan inventaris 2021 121 36 86 122 1 N Ja Vervangingsplan inventaris 2022 112 0 110 110 2 V Ja Vervangingsplan inventaris 2023 179 0 49 49 130 V Nee Vervangingsplan inventaris 2024 34 0 0 0 34 V Nee Vervangingsplan inventaris 2025 150 0 150 V Nee Warmtenet stadhuis 1.672 243 1.389 1.632 40 V Nee Totaal lasten 3.061 569 1.966 2.535 526 V Baten Warmtenet stadhuis 481 0 587 587 106 V Nee Totaal baten 481 0 587 587 106 V Totaal investeringen 2.580 569 1.379 1.948 632 V In de onderstaande tabel worden de investeringen met een budget groter dan € 500.000, afwijkingen boven de € 100.000 en politiek relevante investeringen toegelicht. Investeringen Toelichting Hard en Software 2025 Op dit moment vindt de transitie van het interne vaste telefoonnetwerk naar mobiele telefonie. Daarnaast wordt onderzoek gedaan naar een efficiënte, doelmatige en toekomstbestendige wijze van ICT-beheer en -beleid, waaronder keuzes over eigendom, lease- of SAAS-constructies.
Het investeringsbudget Hard- en software 2025 is in 2026 benodigd voor de telefoontransitie en maakt verder deel uit van het dekkingsverhaal voor het nieuwe ICT-beleid. Vervangingsplan inventaris Met het oog op de aansluiting van het stadhuis op het warmtenet zijn verschillende vervangingen, waaronder de vloerbedekking, tijdelijk on hold gezet. Deze werkzaamheden worden vanaf 2026 opgepakt. Momenteel wordt het vervangingsplan Inventaris geactualiseerd. De niet besteedde middelen maken hier deel van uit. Warmtenet stadhuis Dit betreft de aansluiting van het Stadhuis op het warmtenet. In 2025 is de aansluiting gerealiseerd. In 2026 worden de werkzaamheden afgerond. 88 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Jaarstukken 2025 Jaarverslag: Paragrafen Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 90 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 3 Jaarverslag: Paragrafen 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3.1.1 Inleiding Deze paragraaf gaat in op de vraag in welke mate de financiële positie van gemeente Gorinchem toereikend is om de financiële gevolgen van risico’s die zij loopt, op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit: 1. De beschikbare weerstandscapaciteit: alle middelen en mogelijkheden om onvoorziene gebeurtenissen op te vangen. 2.
De benodigde weerstandscapaciteit: alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen (zoals voorzieningen) én die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie van de gemeente. 3.1.2 Beschikbare weerstandscapaciteit In onderstaande tabel staat hoe de beschikbare weerstandscapaciteit is opgebouwd. Beschikbare weerstandscapaciteit (bedragen x € 1 mln.) Jaarrekening 2024 Begroting 2026 Jaarrekening 2025 Algemene reserve 30,5 29,0 29,0 Onbenutte belastingcapaciteit 1,1 1,4 1,4 Post onvoorzien 0,1 0,1 0,1 Meerjarige begrotingssaldi 2,3 1,0 0,9 Totale weerstandscapaciteit 33,9 31,5 31,5 • De algemene reserve is met name als gevolg onttrekkingen voor de investeringen (PPN 2024-2027) lager dan de jaarrekening 2025. • De onbenutte belastingcapaciteit wordt berekend door een vergelijking te maken tussen de Gorinchemse OZB-tarieven en de "artikel-12-tarieven". Dit zijn de tarieven die een gemeente minimaal moet heffen om in aanmerking te komen voor financiële steun vanuit het Rijk (via het gemeentefonds). De onbenutte capaciteit wordt incidenteel meegenomen in de weerstandscapaciteit, omdat deze in de praktijk niet snel wordt ingezet. • Ook de post onvoorzien, die ieder jaar in de begroting staat, wordt slechts incidenteel meegenomen in de weerstandscapaciteit.
Er zal namelijk in het eerstvolgende jaar weer een nieuwe post voor onvoorziene zaken in de begroting worden opgenomen. • De meerjarige begrotingssaldi betreft de optelling van de begrotingssaldi 2026 t/m 2029. Bij de meerjarige begrotingssaldi wordt ervan uitgegaan dat alle taakstellingen worden gerealiseerd. De omvang van deze taakstellingen (2026 t/m 2029) bedraagt € 1,9 mln. Het verloop van de algemene reserve staat in onderstaande tabel. Het jaarrekeningresultaat 2025 is hierin nog niet meegenomen. 91 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Saldo algemene reserve (bedragen in € x 1.000) 2025 Stand 1-1-2025 30.468 Jaarrekeningrekeningresultaat 2024 12.771 Bestemming jaarrekeningresultaat 2024 -10.292 Dekking investeringen PPN 2024-2027 -3.800 Dekking investeringen PPN 2025-2028 -1.100 Afroming reserve Sociaal Domein 1.100 Amendement Skatepark -102 Saldo algemene reserve ultimo boekjaar 29.045 3.1.3 Benodigde weerstandscapaciteit Om de benodigde weerstandscapaciteit te berekenen, zijn allereerst de risico's geïdentificeerd. Vervolgens is gekeken naar de kans van optreden van het risico: zeer onwaarschijnlijk, onwaarschijnlijk, waarschijnlijk of zeer waarschijnlijk. Deze kansen zijn uitgedrukt in procenten en vermenigvuldigd met de financiële grondslag voor de berekening van het risico (kolom bedrag).
Als het risico meerjarige financiële effecten heeft, wordt het risico voor maximaal vier jaar meegenomen in de benodigde weerstandscapaciteit. Jaar 1 voor 100%, jaar 2 voor 75%, jaar 3 voor 50% en jaar 4 voor 25%. Dat betekent dat vanaf het jaar van optreden van een risico de gemeente maximaal vier jaar de tijd heeft om het financiële effect voor 100% in de begroting op te vangen. In deze paragraaf staan eerst de risico's met een incidenteel financieel effect beschreven. Vervolgens vermelden we de risico's met een structureel financieel effect, als laatste duiden we de risico's waarvoor geen rekening wordt gehouden met een financieel effect voor de benodigde weerstandscapaciteit. Benodigde weerstandscapaciteit (bedragen x € 1 miljoen) Begroting 2026 Kans Bedrag 2026 2027 2028 2029 Jaarrekening 2025 Incidenteel financieel effect 1. Gemeentelijke grondexploitaties 3,50 4,70 4,70 2. Waarborgen en garanties 2,36 12,5% 18,30 2,29 3. Uitgegeven geldleningen 0,14 12,5% 1,50 0,19 4. Bouwkostenstijgingen investeringen 2,75 62,5% 3,60 2,25 5 Co-financiering Regiodeal en WoningBouwImpuls 4,69 62,5% 7,50 4,69 Totaal Incidenteel 13,44 35,60 14,11 Structureel financieel effect 7. Verbonden partijen 2,34 62,5% 1,50 0,94 0,70 0,47 0,23 2,34 8. Gemeentefonds, (normeringssystematiek) 2,12 62,5% 1,59 0,99 0,75 0,50 0,25 2,48 10.
Stijging rentekosten 2,26 62,5% 0,24 0,62 0,99 1,20 3,05 Totaal Structureel 6,73 3,09 2,17 2,06 1,96 1,68 7,88 Totaal benodigde weerstandscapaciteit 20,16 38,69 2,17 2,06 1,96 1,68 21,99 Risico's met een incidenteel financieel effect 92 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 1. Gemeentelijke grondexploitaties De risico's rondom de gemeentelijke grondexploitaties zijn ingeschat op € 4,7 mln (was € 3,5 mln.). Deze stijging (€ 1,2 mln) houdt met name verband met een actualisatie van het renterisico. De risico's van de netcongestie zijn reeds verwerkt in de omvang van de voorziening. Omdat de risico's individueel gewogen zijn (conform de voorgeschreven methodiek), is er geen percentage opgenomen in de tabel. 2. Waarborgen en garanties De gemeente Gorinchem staat voor circa € 18,3 mln. garant voor leningen van onder andere deelnemingen onderwijsinstellingen en verenigingen. Deze € 18,3 mln. is de basis voor de berekening van het risico. Van dit bedrag heeft € 7,1 mln. betrekking op Gevudo/HVC. Een verdere onderverdeling van deze garanties staat in de toelichting op de balans in de jaarrekening bij het onderdeel "Niet uit de balans blijkende verplichtingen". De kans dat de gemeente wordt aangesproken voor leningen van deze instanties is ingeschat als erg onwaarschijnlijk (12,5%). 3. Uitgegeven geldleningen De gemeente Gorinchem heeft circa € 1,45 mln.