Jaarstukken 2024.pdf
Tekst van het document
Daarom hebben we al geruime tijd een gedragscode die door iedere medewerker bij indiensttreding wordt ondertekend. Het belang van de gedragscode en de naleving ervan worden periodiek benadrukt en zijn onderwerp van gesprek tussen leidinggevende en medewerker. Er is een vertrouwenspersoon en meldpunt ingesteld waarbij eventuele misstanden vertrouwelijk kunnen worden gemeld. De gedragscode is beschikbaar via onze website en wordt (daarmee) ook gedeeld met onze externe relaties. Onze (financiële) processen kenmerken zich door de aanwezigheid van functiescheiding. Hiermee voorkomen we dat slechts één persoon ongecontroleerd transacties of verplichtingen kan aangaan, autoriseren, verwerken en afwikkelen en toegang heeft tot activa. Ondanks alle beheersingsmaatregelen resteert het risico dat management of directie maatregelen doorbreekt en het risico van samenspanning tussen medewerkers. Transparante besluitvorming, de governance structuur, een open cultuur waarbij we elkaar durven aan te spreken, de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon om niet-integer handelen (anoniem) te melden, periodieke interne en externe audits op de naleving van beheersingsmaatregelen moeten er toe bijdragen dat override of controls wordt gesignaleerd. De afgelopen jaren zijn er regelmatig berichten in de media over cyberaanvallen, gevallen van ransomware en datalekken.
Informatiebeveiliging heeft, vanuit de perspectieven continuïteit, fraude en privacy en daarmee samenhangende reputatie, een hoge prioriteit. Rechtmatigheidsverantwoording In de jaarrekening hebben wij de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen met betrekking tot de begrotingsonrechtmatigheden. In de financiële verordening heeft de gemeenteraad met het college van burgemeester en wethouders afgesproken dat begrotingsonrechtmatigheden vanaf € 50.000 (rapportagegrens) in de paragraaf bedrijfsvoering worden toegelicht. Naast deze toelichting gaan wij hieronder in op de bevindingen van het voorwaardencriterium en het misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) criterium. De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld volgens de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en de financiële- en controleverordeningen van onze gemeente. Daarnaast geldt het door de gemeenteraad op 4-2-2025 vastgesteld normenkader als toetsingskader voor de rechtmatigheidsverantwoording. Begrotingscriterium Meer dan in het verleden richten we ons bij de Slotwijziging op het voorkomen van begrotingsonrechtmatigheden. Dit blijft ook in 2025 een belangrijk aandachtspunt. Het begrotingscriterium heeft betrekking op de grenzen van de baten en lasten in de door de raad geautoriseerde begroting. Het gaat hierbij om de exploitatiebudgetten en de investeringskredieten.
Enkel overschrijdingen van lasten zijn onrechtmatig. Alle andere afwijkingen zijn onrechtmatig indien deze niet tijdig zijn gemeld. In RIB “Voorlopig resultaat jaarrekening” d.d. 20 maart 2025 zijn enkele overige afwijkingen genoemd die weliswaar onrechtmatig zijn, maar tijdig zijn genoemd. Het gaat hier over de winstneming bij Boschkens en de mutaties in de voorzieningen afval en riool. Dit zijn mutaties die enkel in het jaarrekeningproces worden uitgevoerd en daarmee niet meegenomen kunnen worden in de slotwijziging. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
83
Uit de analyse blijkt dat er in deze jaarrekening € 4,2 mln. aan mutaties is doorgevoerd, die voldoen aan de definitie in het begrotingscriterium. Hiervan beoordelen we € 0,9 mln. als acceptabel. Hieronder lichten we de mutaties nader toe, die door ons als niet acceptabel zijn beoordeeld. 1A. Overschrijding lasten programma’s (of indien van toepassing een ander door de gemeenteraad vastgesteld autorisatieniveau) Programma 1 Inwoner CNO Tilburgseweg 209 452 In 2024 vangen we asielzoekers op in de CNO aan de Tilburgseweg 209. De gemaakte kosten worden vergoed en in rekening gebracht bij het COA (100% regeling) Opvang vluchtelingen Oekraïne 127 Het Rijk stelt voor de opvang vluchtelingen Oekraïne middelen ter beschikking. Er izjn nagekomen kosten, waardoor de kosten hoger zijn dan begroot. Daar tegenover staat dat we ook hogere baten krijgen. 1A. Overschrijding lasten programma’s (of indien van toepassing een ander door 1.437 de gemeenteraad vastgesteld autorisatieniveau)
3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld. Programma 1 Inwoner Kleine voordelen bij o.a. Wmo diversen en beleid en uitvoering Wmo Kleine voordelen door o.a. extra middelen via het gemeentefonds voor vroegsignalering schulden en compensatie loon- en prijsontwikkeling voor jeugd Jeugdhulp begeleiding: geen personeel doorbelast binnen GHO Salarislasten en kosten voor inhuur CNO Tilburgse weg 209 n 2024 vangen we asielzoekers op in de CNO aan de Tilburgseweg 209. De gemaakte kosten worden vergoed en in rekening gebracht bij het COA (100% regeling). Opvang vluchtelingen Oekraïne Het Rijk heeft voor de opvang vluchtelingen Oekraïne middelen ter beschikking gesteld voor 2024. In 2025 ontvangen we de definitieve beschikking. Overige afwijkingen Programma 2 Leefomgeving Vergunningverlening De wettelijke vergunningverlening is uitbesteed. Deze kosten zijn lager uitgevallen dan verwacht. Daarnaast heeft de gemeente Goirle een laag percentage aan particuliere verhuur. Hierdoor zijn er weinig meldingen van misstanden ontvangen waardoor er minder kosten zijn gemaakt voor het Huurteam. Salarislasten en kosten voor inhuur Nationaal Isolatie Programma Voor het Nationaal Isolatie Programma zijn aanvullende Rijksbijdragen ontvangen. Deze zijn niet begroot.
In 2024 zijn er meer inkomsten uit anterieure overeenkomsten gegenereerd dan begroot. Omgevingsvergunningen Bij de tweede bestuursrapportage is een inschatting gemaakt van de totale baten omgevingsvergunningen in 2024. Deze blijkt te laag zijn ingeschat. Overige afwijkingen Programma 3 Bedrijvigheid Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
117 103 68 161 472
171 33 89
204 255 133 251 50
84
Overige afwijkingen Programma 4 Bestuur en organisatie Overige afwijkingen Algemene dekkingsmiddelen en overhead Schatkist Door het achterblijven van investeringen blijft het bedrag in de schatkist uitzonderlijk hoog. Hierdoor worden er geen rentekosten op kortlopende leningen gemaakt. Salarislasten en kosten voor inhuur Uitkering zwangerschapsverlof We ontvangen voor werknemers die met zwangerschapsverlof zijn een uitkering. Dit is lastig te begroten, en we zien aan het eind van het jaar hierop een voordeel. Hier staan veelal ook inhuurkosten tegenover. Daarnaast heeft de doorbelasting van inhuurkosten niet-begrote inkomsten opgeleverd. Overige afwijkingen 3.Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld.
68 60 308
114 67
111 2.835
Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze eisen zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. De verbijzonderde interne controle voert de werkzaamheden uit om vast te stellen in hoeverre aan het voorwaardencriterium wordt voldaan. Het kader waarbinnen zij dit doen, ligt vast in het controlplan. Het controlplan is in 2024 in zijn geheel geactualiseerd en verder aangepast aan de eisen die daaraan vanuit de rechtmatigheidsverantwoording gesteld kunnen worden. Deze doorontwikkeling zal in 2025 verder worden opgepakt. Bevinding Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed
Bedrag x € 1.000 € 1.302
Toelichting Er is sprake van 7 geconstateerde aanbestedingsonrechtmatigheden
Maatregel We onderzoeken welke maatregelen passen
Misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) criterium Het misbruik en oneigenlijk gebruik heeft betrekking heeft op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden en gemeentelijke eigendommen bij financiële beheershandelingen. Bevinding geen
Bedrag x € 1.000
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
Toelichting
Maatregel
85
Paragraaf Verbonden partijen Algemeen In lijn met de vereisten vanuit het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) en de Nota verbonden partijen, ontvangt u in deze paragraaf meer informatie over onze visie op en de beleidsvoornemens omtrent onze verbonden partijen. De gemeente is verantwoordelijk voor een grote verscheidenheid aan taken. De optimale schaal waarop taken moeten worden uitgevoerd uit het oogpunt van kwaliteit, doelmatigheid en doeltreffendheid komt vaak niet overeen met de schaal van één gemeente. Om taken toch op het daarvoor geëigende schaalniveau uit te kunnen voeren is in de loop der jaren een groot aantal samenwerkingsverbanden tot stand gekomen. Bij deze samenwerkingsverbanden ligt de kracht van de bestuurlijke samenwerking in het feit dat gezamenlijk regionaal belang en aanpak uitstijgt boven het belang van individuele gemeenten. Het samen werken aan vraagstukken maakt de aanpak vaak eenvoudiger, effectiever en goedkoper.
Definitie In het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) is een ‘verbonden partij’ als volgt gedefinieerd8: “Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente Goirle een bestuurlijk en financieel belang heeft.” Van een financieel belang is grofweg sprake wanneer de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld, die ze kwijt is in geval van faillissement van de organisatie, of wanneer financiële problemen bij de organisatie kunnen worden verhaald op de gemeente. Dit financiële belang kan op publiekrechtelijke of privaatrechtelijke weg tot stand komen, zoals via Wgr, aandelen, leningen of garantstellingen. Visie en beleidsvoornemens In lijn met de vereisten van BBV worden in deze paragraaf de visie en de beleidsvoornemens van de verbonden partijen weergegeven.
Verbonden partijen van de gemeente Goirle In onderstaande tabel treft u de lijst met verbonden partijen van de gemeente Goirle, gerangschikt naar de volgende categorieën: Gemeenschappelijke regelingen Vennootschappen en coöperaties Stichtingen en Verenigingen Overige verbonden partijen De kleur in het overzicht, behoort bij het programma waartoe deze verbonden partij behoort: Programma 1 Programma 2 Programma 3 Programma 4 Algemene dekkingsmiddelen en Overhead Van deze partijen informeren we u over de wijze waarop het belang in de verbonden partij plaatsvindt en het openbaar belang dat ermee gediend wordt. U ziet de omvang van eigen en vreemd vermogen aan het begin en einde van het jaar 2023. Bij het opleveren van de gemeentelijke jaarstukken, zijn de jaarrekeningen van de betreffende partijen over 2024 namelijk nog niet beschikbaar. Tot slot geven we u informatie over de eventuele risico's bij de verbonden partijen.
8 BBV, artikel 1, eerste lid, onderdeel b.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
86
Overzicht verbonden partijen Bijdrage resultaat * € Verbonden partijen
Taakveld Bestuur
Belang
Eigen vermogen * €
Vreemd vermogen * € 1.000
Resultaat 2023
01-01-23
31-12-23
01-01-23
1.125
-394
7.376
4.024
20.068
2.547
284
9.154
8.382
15.292
1.291
801
16.476
6.724
51.465
311
1.643
3.614
4.756
4.060
900
14.293
15.119
29.564
-3.568
1.766
-3.030
24.377
9.213
690.022
699.235
584.613
254.000
4.615.000 4.721.000 107.459.000
n.n.b.
725
* € 1.000
1.000
2024
1.000
31-12-23
Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam Bijdrage per inwoner Rijksuitkering Sociale Werkvoorziening
GGD Hart voor Brabant
7.1
Lid AB
Diamantgroep
6.4
Lid AB
1.2
Lid AB
Bijdrage per inwoner
7.4
Lid AB
Bijdrage per inwoner en ingebracht werk
1.2
Lid AB
Geen bijdrage
0.1
Lid AB
Bijdrage per inwoner
5.016
Aandeelhouder
40 aandelen
n.v.t
Aandeelhouder
647.433 aandelen
n.v.t.
Aandeelhouder
450 aandelen
n.v.t
Aandeelhouder
12.636 aandelen
n.v.t
Lid AB
Bijdrage per inwoner
121
Veiligheidsregio Midden en West Brabant Omgevingsdienst . Midden en West Brabant Regionale Ambulance voorziening Regio Hart van Brabant
Deelnemingen Brabant Water N.V. 7.2 Publiek Ontwikkelbedrijf REKS 7.4 B.V. Tilburgse Waterleiding 7.2 Maatschappij N.V. N.V. Bank Nederlandse 0.5 gemeenten Stichtingen en verenigingen Midpoint
3.1
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
-
917 87
1.815
17.769 15.942
57.375 8.961 27.435 7.746 618.615
110.819.000
1.814
Hieronder lichten we toe welk openbaar belang de vermelde partijen dienen. Waar aan de orde vermelden we nog opvallende zaken. Gemeenschappelijke regelingen GGD Hart van Brabant (Tilburg) Doel Deze gemeenschappelijke regeling van 19 Brabantse gemeenten heeft als doel een bijdrage te leveren aan de openbare gezondheidszorg. Publiek belang Uitvoering van gemeentelijke taken op basis van de Wet publieke gezondheidszorg. Hieronder vallen onder meer de jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding, medische milieukunde en gezondheidskundig onderzoek. Daarnaast zorgt de GGD voor de controle op kinderopvangorganisaties op basis van de Wet Kinderopvang. Vertegenwoordiging Wethouder K. Krook is lid van AB. Risico’s De GGD heeft een Algemene reserve voor het opvangen van risico’s. Deze reserve is door het AB genormeerd op minimaal € 1,5 mln. en maximaal € 5,2 mln. In de begroting 2024 is deze reserve € 2,2 mln. en groot genoeg voor het afdekken van risico’s.
Diamantgroep (Tilburg) Doel Publiek belang
Vertegenwoordiging Risico’s
Samen met de gemeenten Tilburg, Alphen-Chaam, Hilvarenbeek, Gilze en Rijen en Dongen vormt Goirle de Diamantgroep. Samen voeren zij de Sociale Werkvoorziening (SW) uit. De Diamant-groep draagt bij aan de doelstelling om de werkloosheid te doen afnemen doordat zij de begeleidingspartij is voor onze re-integratieactiviteiten. Doordat Diamantgroep als uitvoerder voor de WSW opereert, draagt Diamantgroep bij aan de doelstelling om iedere inwoner participatiekansen te bieden. Als GR waarin diverse regiogemeenten deelnemen, wordt ook bijgedragen aan de doelstelling om de regionale samenwerking te versterken. De Diamant-groep functioneert ook als aannemer voor het beheer van de openbare ruimte en het groenonderhoud De opdrachten die Diamant-groep hiervoor uitvoert, zijn altijd gekoppeld aan de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Wethouder G. van der Put is lid van het AB. De Diamantgroep heeft een Algemene reserve voor het opvangen van risico’s. Deze is in de begroting 2024 ruim voldoende om door de Diamantgroep geïdentificeerde risico’s te kunnen opvangen.
Veiligheidsregio Midden en West Brabant (VRMWB) (Tilburg) Doel De VRMWB is een samenwerkingsverband tussen 24 gemeenten en hulpdiensten. Om de veiligheid in de regio Midden- en West- Brabant te vergroten en beter voorbereid te zijn op rampen en crises, bundelen de gemeenten, GHOR (Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen), brandweer en politie hun krachten. Publiek belang De taken en organisatie van de veiligheidsregio zijn beschreven in de Wet veiligheidsregio’s. De deelname van de gemeente is verplicht op basis van deze wet. Regionale rampenbestrijding en crisisbeheersing is een vorm van verlengd lokaal bestuur. Vertegenwoordiging Burgemeester M. van Stappershoef en wethouder L. Franssen zijn lid van het AB. Risico’s De Veiligheidsregio heeft geen algemene reserve die ingezet kan worden voor het opvangen van risico’s. Wel kan de vrij besteedbare reserve Crisis en Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
88
Calamiteiten van € 1,6 mln. hiervoor gebruikt worden. Volgens de VRMWB begroting 2024 is een weerstandscapaciteit benodigd van € 6 mln.
Omgevingsdienst Midden- en West Brabant (OMWB) (Tilburg) Doel Per 1 januari 2013 is de (OMWB) formeel opgericht. Het is een gemeenschappelijke regeling waarin 25 gemeenten uit Midden- en West Brabant en de provincie deelnemen. Als verlengstuk van lokaal en provinciaal bestuur levert de OWMB een bijdrage aan een leefbare en veilige werken leefomgeving in de regio Midden- en West Brabant. Publiek belang De OMWB voert ten behoeve van de deelnemers taken uit op het gebied van omgevingsrecht. De OMWB voert vergunningverlenings-, toezicht- en handhavingstaken uit en handelt klachten af op het gebied van milieu (adviseren milieu in het kader van omgevingsvergunning, toezicht en handhaving bij bedrijven en bodemsanering). Vertegenwoordiging Wethouder L. Franssen is lid van het AB. Risico’s De OMWB monitort jaarlijks de risico’s. Ter afdekking van de risico’s beschikt de omgevingsdienst over een algemene reserve. Deze is voldoende om de risico’s af te dekken (stand begroting OMWB 2024).
Regionale Ambulancevoorziening (RAV) Brabant Midden-West-Noord (Tilburg) Doel De RAV Brabant Midden-West-Noord is een gemeenschappelijke regeling van 40 Brabantse gemeenten met als doel het verlenen van ambulancezorg. Bevoegdheden Wettelijke basis is de Wet Ambulancezorgvoorzieningen. De gemeenten zijn niet (meer) verantwoordelijk voor het verzorgen van ambulancezorg. De gemeenten leveren ook geen financiële bijdrage. Vertegenwoordiging Wethouder K. Krook is lid van het AB. Risico’s Geen.
Regio Hart van Brabant (Tilburg) Doel Versterking van de regio op de gebieden economie en arbeidsmarkt, mobiliteit, duurzaamheid, zorg, welzijn, onderwijs, ruimtelijke ordening en wonen. Daarnaast is de Regio HvB strategische gesprekspartner voor onder andere de provincie, de nationale overheid en Europa.
Publiek belang
Vertegenwoordiging Risico’s
De Bestuurscommissie Jeugd is onderdeel van de gemeenschappelijke regeling Hart van Brabant en bestaat uit de wethouders Jeugd van de 9 deelnemende gemeenten. Er wordt samengewerkt op het gebied van beleid, inkoop, administratie, monitoring en innovatie. Schaalgrootte is nodig op verschillende, gemeentegrens overstijgende, thema’s om toekomstgericht te zijn. Grote maatschappelijke opgaven zoals in het Sociaal Domein kunnen alleen opgepakt worden in samenwerking. Net als de grote opgaven op gebied van milieu en energiegebruik. De burgemeester M. van Stappershoef is lid van het AB. Wethouder K. Krook is lid van de Bestuurscommissie Jeugd. De risico’s bij de Regio Hart van Brabant doen zich vooral voor bij Jeugd. De Regio heeft hiervoor geen reserve en de voor-en nadelen worden verrekend met de gemeenten.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
89
Vennootschappen Brabant Water N.V. (’s-Hertogenbosch) Doel Het, op grond van de Drinkwaterwet, verzorgen van de drinkwatervoorziening in Noord-Brabant. Vertegenwoordiging Wethouder G. van der Put Risico’s Geen bijzonderheden te melden.
Tilburgsche Waterleiding Maatschappij N.V. (Tilburg) Doel Per 1 juni 2007 is door N.V. TWM de winning en distributie van water in Tilburg en Goirle overgedragen aan N.V. Waterleidingmaatschappij Oost-Brabant, het huidige Brabant Water N.V. (BW). Het doel van watervoorziening wordt nu verzorgd door Brabant Water. Onderdeel van TWM is de dochteronderneming TWM Gronden. De activiteit van deze onderneming is het beheren van gronden in het waterwingebied. Vertegenwoordiging Wethouder G. van der Put Risico’s Geen bijzonderheden te melden. Bijzonderheden Door de overname door Brabant Water (BW) moest BW een vergoeding betalen voor alle overgedragen activa en passiva. In 2023 heeft de gemeente Goirle hiervoor € 2,5 mln. ontvangen. Deze dividenduitkering was een tussentijdse uitkering; het is nog geen eindafrekening.
N.V. Bank Nederlandse gemeenten (BNG) (Den Haag) Doel De BNG is de bank van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang. Het doel daarbij is om duurzaam bij te dragen aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de inwoner. Vertegenwoordiging Wethouder G. van der Put Risico’s Geen bijzonderheden.
Publiek ontwikkelbedrijf REKS B.V. Doel Opwekken van duurzame elektriciteit met wind- en zonneparken Publiek belang Het Publiek Ontwikkelbedrijf is in 2023 opgericht en komt voort uit de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS). Hierin hebben gemeenten, waterschappen en provincie Noord-Brabant plannen gemaakt voor de opwekking van duurzame elektriciteit in ‘energiehubs’. Vertegenwoordiging Wethouder G. van der Put Risico’s Voor de deelname aan het Publieke Ontwikkelbedrijf REKS B.V. is voorafgaand een risicoanalyse opgesteld en gebleken dat deze financieel gezien beperkt zijn.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
90
Stichtingen Stichting Midpoint Brabant (Tilburg) Doel Stichting Midpoint Brabant heeft tot doel het bevorderen en stimuleren van de regionale economische ontwikkeling in de regio Midden-Brabant. Publiek belang Midpoint is een stichting binnen de GR Regio Hart van Brabant. In de stichting zijn vertegenwoordigd: ondernemingen, onderwijs- en kennisinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties. De stichting draagt direct bij aan de doelstellingen op het gebied van werkgelegenheid, bedrijventerreinen, het versterken van de regionale samenwerking en Social Innovation. Verder draagt de stichting bij aan de gestelde doelen inzake aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt en afname werkloosheid. Vertegenwoordiging Vanuit de gemeente Goirle is er geen directe vertegenwoordiging in het AB. Indirect wordt de gemeente vertegenwoordigd via een afgevaardigde vanuit de Regio Hart van Brabant. Risico’s Geen bijzonderheden.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
91
Paragraaf Grondbeleid Algemeen
In oktober 2021 heeft de raad de Nota Grondbeleid vastgesteld. Deze heeft een looptijd tot 2025. In de financiële verordening ligt vast wanneer actualisatie nodig is en welke componenten in de nota moeten worden opgenomen. Het BBV (Besluit Begroting Verantwoording) schrijft voor dat we een aantal vaste onderdelen opnemen in onze begroting en in ons jaarverslag. Het gaat om de volgende onderdelen: a. een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de programma's die zijn opgenomen in de begroting; b. een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert; c. een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie; d. een onderbouwing van de geraamde winstneming; e. de beleidsuitgangspunten omtrent de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico's van de grondzaken. We gaan hier in deze paragraaf verder op in. Conform de Nota Grondbeleid worden de gronden die betrekking hebben op uitgeefbare, onbebouwde gemeentegrond volgens marktconforme grondprijzen vastgesteld. Ambtelijk wordt een voorstel voor de grondprijzen gedaan aan het college. Dit kan zijn bij projectbesluiten of separaat door een grondprijzenbrief. Visie op het grondbeleid Het grondbeleid is een van de middelen om de doelstellingen van de gemeente te kunnen realiseren.
Een transparant grondbeleid is een belangrijke voorwaarde voor eenduidig en consistent beleid, de verbetering van de sturing en beheersbaarheid van de ruimtelijke projecten, en het inzicht in de risico’s die de gemeente met de uitvoering van het grondbeleid loopt. Om de ambitie van het grondbeleid waar te kunnen maken dient het grondbeleid ondersteunend te zijn aan de doelstellingen van de ruimtelijke ordening en aan de regierol die de gemeente op zich heeft genomen. Hierbij wordt expliciet vooraf een afweging gemaakt ten aanzien van welke regierol de gemeente in welke ruimtelijke ontwikkeling wil hebben, en hoe zij deze gestalte geeft. Deze regierol kan bestaan uit een actieve of faciliterende rol. Samengevat betekent dit: • regie hebben op de ruimtelijke ontwikkeling met het grondbeleid; • per situatie keuzes hebben over het in te zetten instrumentarium van het grondbeleid, zodat adequaat gehandeld wordt, met het oog op de beleidsdoelstellingen van de gemeente; • een transparant grondbeleid, met de nodige handelingsruimte voor het college als uitvoerend orgaan; • een gezonde financiële huishouding van de grondexploitaties en een voldoende weerstandsvermogen van de grondexploitatie door efficiënte en verantwoorde inzet van middelen en instrumenten.
Uitgangspunten grondbeleid De uitgangspunten van bovengenoemde visie zijn: • De gemeente (het college) zorgt ervoor dat ze voor elke potentiële ontwikkelingslocatie haar gewenste regierol in beeld heeft. • De gemeente zorgt ervoor dat ze tijdig de ruimtelijke en architectonische kwaliteit en de kwaliteit van de openbare ruimte op hoofdlijnen heeft bepaald voor de potentiële ontwikkelingslocatie. • Per ruimtelijk project wordt er vroegtijdig op vertrouwelijke basis de grondstrategie bepaald. • Bij de start van een ruimtelijk project dienen daarbij duidelijke sturende, toetsende en controle momenten in de toekomst te zijn aangeven. • Bij een actief grondbeleid is een gedegen risicomanagement noodzakelijk. • Het grondbeleid draagt bij aan het tijdig realiseren van de ruimtelijke doelstellingen van de gemeente. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
92
• • • •
•
Samenwerking met marktpartijen of particulieren wordt aangegaan wanneer dit leidt tot beperking van de financiële risico’s, de voortgang wordt bespoedigd of de kwaliteit wordt verbeterd. Alle beschikbare grondbeleidsinstrumenten kunnen in principe in de gemeente worden toegepast. Het grondbeleid is ondersteunend aan de jaarlijks vast te stellen programma’s van de gemeente en al het ruimtelijke en financieel beleid zoals dat is vastgesteld. Per grondexploitatie moet er permanent een zo volledig mogelijk beeld zijn van alle planeconomische en financiële aspecten. Door middel van de begroting en jaarrekening wordt het bestuur geïnformeerd. Bij tussentijdse aanmerkelijke afwijkingen wordt hierover gerapporteerd in de tussentijdse rapportages. Gronduitgifte ten behoeve van de realisatie van woningbouw vindt plaats op basis van inschrijving gevolgd door loting bij de notaris.
Prognose grondexploitatie Complexen in exploitatie Complex De Boschkens (Goirle) Boekwaarde 31-12-2023 € 1.145.045 Boekwaarde 31-12-2024 € 1.660.866
Doel 2025 e.v.
Tijd Budget
Al genomen winst t/m 2023 Winstneming 2024 Totale winstneming t/m 2024 Toekomstige Winstcapaciteit (EW) Totaal uiteindelijke winstverwachting
: : : : :
7.429.567 452.262 7.881.829 1.955.192 9.837.021
Voor fase 4B (Bosch&Veld) is door de ontwikkelaar een uitwerkingsplan gemaakt en vastgesteld. Met de ontwikkelaar is een anterieure overeenkomst afgesloten. De verkoop van de woningen is inmiddels gestart. In april 2025 start men met het bouwrijp maken. In fase 4C is de bouw afgerond en is men bezig met de laatste werkzaamheden van het woonrijp maken . Voor fase 7 van Boschkens (het Barbara Benz Park) moet eerst nog een afwegingsnotitie over de definitieve verkaveling worden vastgesteld voordat kan worden gestart met het opstellen van een concept bestemmingsplan. Dit kan pas worden afgerond nadat de onderzoeksresultaten van het geluidsonderzoek A58 bekend zijn. Ook is een registratie van belangstellenden via de website gestart. Naar verwachting kan niet eerder dan in 2026 worden begonnen met het uitgeven van de kavels. Totale afronding is voorzien in 2028. In de afgelopen jaren zijn de volgende bedragen als winst genomen: In 2017: € 3.666.042 In 2018: € 84.232 In 2019: € 375.277 In 2020: € 939.031 In 2021: € 38.323 In 2022: € 289.290 In 2023: € 2.037.370 In 2024: € 452.262 Totaal: € 7.881.830
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
93
De complexen Zuidrand, Bakertand, Maria Boodschap, Ome Neeff, Emmastraat, de hoek Tilburgseweg – Kalverstraat, Tilburgseweg 209 (achterzijde), Molenpark, Texaco, den Brands, Tra/Rabobank en Hoogstraat/Scheerdershofje in Goirle en Leyoever en Kerkstraat in Riel zijn projecten waar de gemeente faciliterend optreedt. Nieuwe projecten die in 2024 zijn opgestart en aan dit rijtje kunnen worden toegevoegd zijn Van Hogendorpplein en de Bergstraat in Goirle. De gemeente stuurt hier op het realiseren van haar beleidsdoelen ten aanzien van woningbouw door middel van vastgestelde gemeentelijke randvoorwaarden, de visie die door de marktpartijen is opgesteld en door middel van het bestemmingsplan. Financiële positie 1. Stand Algemene reserve grondexploitatie 2. Norm minimale omvang 3. Verhouding weerstandsvermogen (1:2) 4. Maximaal noodzakelijk geachte verhouding (zie uitgangspunten onder) 5. Verhouding boven maximale norm (3-4)
Bedragen x 1.000
31-12-2023 € 4.151 € 2.000 2,08 1,40 0,68
31-12-2024 € 5.141 € 2.000 2,57 1,4 1,17
De winstneming 2024 van € 452.262 is berekend op basis van de wettelijk voorgeschreven POC-methode (Percentage of completion). Deze houdt onder andere rekening met de risico’s die verband houden met de grex. Bij de meest recente herziening van de grex zijn de aanvankelijk geactualiseerde onzekerheden/risico’s gedeeltelijk geschrapt. Deze risico’s zijn wel opgenomen in de risicokaart en de paragraaf Weerstandsvermogen. Beleidsuitgangspunten reserves grondzaken Uitgangspunten voor omvang algemene reserve grondexploitatie zijn: • De minimale omvang van de algemene reserve grondexploitatie wordt bepaald op € 2.000.000. • De minimale omvang van het weerstandsvermogen kan jaarlijks door de raad worden aangepast in het kader van de begroting of de jaarrekening, mits de ratio weerstandsvermogen (de verhouding tussen beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit) ten minste 1,0 -1,4 bedraagt. • Jaarlijks wordt aan de hand van het weerstandsvermogen bezien of en in welke mate afdracht uit de algemene reserve grondexploitatie aan de algemene middelen kan plaatsvinden. • Van afroming van de algemene reserve grondexploitatie ten gunste van de algemene middelen is pas sprake nadat reserves en voorzieningen op een adequaat niveau zijn gebracht aan de hand van gedegen actuele grondexploitaties en bijbehorende risicoanalyses.
• Eventuele afroming vindt alleen plaats bij het vaststellen van de jaarrekening waarin het gewenste weerstandsvermogen van de gemeente wordt aangegeven.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
94
Paragraaf Wet open overheid (Woo)
Vanaf 1 mei 2022 vervangt de Wet open overheid (Woo) de Wet openbaarheid bestuur (Wob). Een belangrijk verschil met de Wob is dat de Woo naast informatieverstrekking op verzoek (passief) overheidsorganisaties ook verplicht zelf informatie openbaar te maken (actief). De actieve openbaarmaking wordt stapsgewijs ingevoerd. Passief openbaarmaken We hebben de passieve openbaarmaking binnen de gemeente aangepast aan de Woo. We hebben als Woocontactpersoon aangewezen het team Klantcontact. Een Woo-contactpersoon ondersteunt waar nodig bij het vinden van documenten. Mensen kunnen ook via info@goirle.nl vragen stellen over de Woo. Een Woo-verzoek dien je schriftelijk of digitaal in bij het college van burgemeester en wethouders, Postbus 17, 5050 AA te Goirle. Actief openbaarmaken In juni 2024 is de Woo-index operationeel geworden, de opvolger van het in 2023 ter ziele gegane Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI). Hierin komen verwijzingen naar alle Woo-plichtige documenten van de Nederlandse overheid. We zijn inmiddels hierop aangesloten. In 2025 wordt een in Equalit-verband aanbesteed publicatieplatform operationeel; hierop publiceren we alle Woo-plichtige documenten. Dat platform gaat vervolgens weer aansluiten op de Woo-index.
Per november 2024 is het eerste Koninklijk Besluit (KB) van kracht geworden; dit betrof de categorieën Organisatie en werkwijze en Bereikbaarheidsgegevens. We maken deze per die datum openbaar op de wijze die de wet voorschrijft. Het eerstvolgende KB wordt pas ná de zomer van 2025 verwacht – we lopen op planning waar het de voorbereiding op dat KB betreft. Het college heeft in het laatste kwartaal van 2024 de ambitie vastgesteld dat we, zodra we een categorie openbaar kúnnen maken, dat ook doen. Dat wil zeggen dat we op onderdelen zullen voorlopen op de wettelijke verplichtingen.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
95
JAARREKENING
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
96
Balans
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
97
ACTIVA x € 1.000 Vaste activa Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Totaal materiële vaste activa
2024
2023
25.333
25.789
17.819 13.580 56.733
17.776 12.911 56.476
Kapitaalverstrekking aan: - overige verbonden partijen - overige langlopende geldleningen Totaal financiële vaste activa
448 3.541 3.989
448 3.498 3.946
Totaal vaste activa
60.722
60.422
Vlottende activa Bouwgronden in exploitatie Totaal voorraden
1.661 1.661
1.145 1.145
Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist Overige vorderingen Totaal uitzettingen met een rentetypische looptijd <1 jaar
7.579 13.844 3.694 25.116
5.573 7.593 5.822 18.987
0 402 402
0 274 274
210 138
286 2.082
540 888
659 3.027
Totaal vlottende activa
28.067
23.433
TOTAAL ACTIVA
88.789
83.855
451
519
Kassaldi Banksaldi Totaal liquide middelen De voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel, nog te ontvangen van: - het Rijk - overige Nederlandse overheidslichamen Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen Totaal overlopende activa
Bedrag waarvan het recht op verliescompensatie krachtens de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 bestaat
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
98
PASSIVA x € 1.000 Vaste Passiva Reserves: Algemene reserves Overige bestemmingsreserves Het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening Totaal eigen vermogen
2024
2023
12.759 28.608
8.770 18.284
1.757 43.125
13.329 40.383
Voorzieningen: - verplichtingen en verliezen - egalisatievoorzieningen - van derden verkregen middelen Totaal voorzieningen
3.354 353 2.942 6.649
2.287 458 2.480 5.224
Onderhandse leningen van binnenlandse banken Totaal vaste schulden
26.840 26.840
28.419 28.419
Totaal vaste passiva
76.614
74.027
Vlottende Passiva Banksaldi Overige schulden Totaal netto-vlottende schulden
1 7.203 7.204
1 6.213 6.214
884
738
3.111 976
986 1.867
Totaal overlopende passiva
0 4.971
24 3.614
Totaal vlottende passiva
12.175
9.828
TOTAAL PASSIVA
88.789
83.855
Totaalbedrag waartoe aan natuurlijke en rechtspersonen borgstellingen of garantstellingen zijn verstrekt
106.653
103.507
Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen De voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren, ontvangen van: - het Rijk - overige Nederlandse overheidslichamen Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
99