Gemeente Goirle, accountantsverslag 2024, was getekend.pdf
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Goirle Boekjaar 2024
Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad van de gemeente Goirle Oranjeplein 5051 LT Goirle Onderwerp: Accountantsverslag 2024 Kenmerk: Verslag d.d. 20 juni 2025 Geachte leden van de gemeenteraad,
In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2024 van gemeente Goirle, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 11 juni 2024, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan. Het accountantsverslag bevat de bevindingen en conclusies naar aanleiding van onze werkzaamheden. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie.
Wij zijn voornemens u op 20 juni 2025 te machtigen om onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2024.
Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten.
Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) N.V.
Ondertekening alleen in definitieve versie drs. B. (Barry) Smeenk RA Extern accountant
pagina | 2
Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Opdracht, scope en uitkomsten 3. Financiële positie 4. Belangrijkste bevindingen 5. Actuele ontwikkelingen 6. Bijlagen
pagina | 3
1
Bestuurlijke samenvatting
pagina | 4
Management samenvatting Bestuurlijke samenvatting Financiële kengetallen en signaleringswaarden
pagina | 5
Management samenvatting Bestuurlijke samenvatting Indien wij het verloop van de doorgevoerde/door te voeren correcties kunnen volgen en een laatste check op de jaarrekening hebben kunnen uitvoeren, zijn wij voornemens bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende verklaring te verstrekken.
Het jaarverslag is cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften. Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle opzichten nageleefd in 2024. Het college heeft er voor gekozen de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf bedrijfsvoering onderdeel te laten zijn van het jaarverslag, ondanks dat dit conform de BBV in formele zin nog niet verplicht is. Op deze wijze heeft de gemeente Goirle invulling gegeven aan de aanbeveling van het Rijk om de verantwoording op te nemen. Op deze wijze wordt ook invulling gegeven aan de lokale afspraken tussen het college en de gemeenteraad, zoals opgenomen in de aangepaste verordeningen. Uit onze controle met betrekking tot ons getrouwheidsoordeel blijkt een aantal controleverschillen/tekstuele aanpassingen. Deze zijn deels gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening. Een deel van onze controleverschillen is echter niet gecorrigeerd. Hoewel wij van mening zijn dat het college alle correcties dient te verwerken, vallen de ongecorrigeerde verschillen binnen de controletoleranties met betrekking tot een goedkeurende verklaring.
Wij constateren dat de jaarrekening van de gemeente Goirle een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2024 als van de activa en passiva per 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en gemeenten. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 in overeenstemming zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2024 van de gemeente Goirle voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage geconstateerd.
pagina | 6
Management samenvatting Bestuurlijke samenvatting
Het boekjaar 2024 sluit met een financieel resultaat van € 1,8 miljoen (voordelig). De totale vermogenspositie van de gemeente Goirle bedraagt € 43,1 miljoen (2023: € 40,4 miljoen) met een solvabiliteitsratio van 49% (2023: 48%). De vermogenspositie is dan ook gezond te noemen. Het college concludeert in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing dat de weerstandscapaciteit toereikend is. De weerstandscapaciteit is van uitstekende omvang om de structurele risico's te kunnen opvangen. Gelijk aan voorgaand jaar heeft het college de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening. Met betrekking tot de rechtmatigheidsverantwoording concludeert het college dat voor een bedrag van € 5.755.000 aan verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit bedrag overschrijdt de door de raad vastgestelde verantwoordingsgrens van € 1.615.000. Door middel van onze onverplicht toelichtende paragraaf in onze controleverklaring wijzen wij in lijn met de adviezen van onze beroepsorganisatie, de gebruiker op deze verklaring van het college. Tevens merkt het college op dat de begrotingsoverschrijdingen € 4.453.000 bedragen. Hiervan is een bedrag ter hoogte van € 1.406.000 acceptabel zijn volgens de afspraken die door het college en de raad in de financiële verordening zijn vastgelegd.
Daarnaast constateert het college onrechtmatigheden als gevolg van het niet juist toepassen van de aanbestedingsrichtlijnen € 1.302.000. Met betrekking tot de kredieten worden geen overschrijdingen geconstateerd. Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is opgenomen. Wij adviseren u kennis te nemen van de toelichting die het college opgenomen heeft in de paragraaf bedrijfsvoering en de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen. We constateren dat het proces van de controle soepeler is verlopen dan voorgaand jaar. De initiële aanlevering van documenten en beantwoording van vragen is verbetert ten opzichten van voorgaand jaar, maar laat nog ruimte voor verbetering. De kwaliteit van de beantwoording en doorlooptijd van de vragen kan verder verbeterd worden. De communicatie gedurende het proces is constructief en hierdoor het proces effectief hebben doorlopen. Naar onze mening hebben we een duidelijke stap voorwaarts gezet in de samenwerking, maar kunnen we nog stappen zetten in efficiëntie en effectiviteit.
pagina | 7
2
Opdracht, scope en uitkomsten
pagina | 8
2. Opdracht, scope en uitkomsten Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit:
controleprotocol zijn ontstaan. Gezien de wettelijke status van de financiële
• Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen).
verordening laten we deze prevaleren boven het controleprotocol.
• De jaarrekening.
Grondslag
Bedrag
1% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 800.000
Goedkeuringstolerantie onzekerheden 3% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 2.400.000
tot het controleren van de jaarrekening 2024. De reikwijdte van onze controle
Rapporteringstolerantie
€ 40.000
staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop
De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording, zoals vastgelegd in
van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van
uw financiële verordening, wijken beperkt af van de toleranties voor de
onze controle.
controle op de getrouwheid. Dit leidt ertoe dat de door het college opgestelde
• Bijlagen.
Met de opdrachtbevestiging van 11 juni 2024 heeft u ons opdracht gegeven
Goedkeuringstolerantie fouten
5% van de goedkeuringstolerantie
rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de volgende
Overzicht toleranties
toleranties:
De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 800.000. Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad op 6 februari 2024 vastgestelde controleprotocol over boekjaar 2023 e.v. We merken wel op dat er tegenstrijdigheden tussen de aangepaste financiële verordening en het
Grondslag
Bedrag
Verantwoordingsgrens onrechtmatigheden
2% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 1.615.000
Rapporteringstolerantie
Conform afspraak in de financiële verordening
€ 50.000
pagina | 9
2. Opdracht, scope en uitkomsten Kernpunten en significante risico’s in de controle
Interne beheersing
Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de interne beheersing
andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:
inclusief de IT-omgeving, voor zover van belang voor de
• Schattingsposten en veronderstellingen van het management;
jaarrekeningcontrole, beoordeeld. Naar aanleiding van onze werkzaamheden
• Waardering van de grondexploitaties;
hebben wij een managementletter geschreven. Deze managementletter
• De rechtmatigheidsverantwoording (en de daarbij horende
hebben wij op uitgebracht en is toegelicht in de auditcommissie van 28
verantwoordelijkheden voor u);
januari 2025.
• Onterechte betalingen waardoor de lasten ten onrechte zijn verantwoord; • Doorbreking van AO/IB door het management.
Onze werkzaamheden zijn niet gericht op het geven van een oordeel over de interne beheersing van de organisatie als geheel. De rapportage bevat
Uitkomsten
daardoor niet alle onvolkomenheden in de interne beheersing, die bij een
Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende verklaring
eventueel uitgebreid en hierop specifiek gericht onderzoek naar voren
te verstrekken voor de getrouwheid van de jaarrekening. De geconstateerde
zouden kunnen komen.
controleverschillen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening.
pagina | 10
2. Opdracht, scope en uitkomsten Geautomatiseerde gegevensverwerking
Inzet controleteam
Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze
In onderstaande tabel geven wij inzicht in de geplande en gerealiseerde
bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de
urenbesteding van het controleteam. De uren zijn uitgesplitst naar
geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Wij merken op dat de
functieniveau.
jaarrekeningcontrole niet specifiek gericht is op de betrouwbaarheid en
Budget uren
Realisatie uren
Partner / externe accountant
41
81
Manager
114
156
Controleleiders
91
177
IT-auditors
61
83
managementletter hebben wij een aantal attentiepunten ten aanzien van de
Overige teamleden
226
350
IT-omgeving opgenomen.
Totaal
553
847
continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.
Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen. In onze
Functie
pagina | 11
2. Opdracht, scope en uitkomsten Verloop van de opdracht
Frauderisico’s
We hebben vanuit onze zijde ervaren dat het controleproces soepel is
Zoals ook in ons controleplan opgenomen bevindt het college dan wel het
gelopen, waarbij op een prettige en constructieve wijze met de ambtelijke
management zich in een unieke positie om fraude te plegen, omdat het in
organisatie is samengewerkt. In lijn met voorgaand jaar nemen we in de
staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze
evaluatie met de organisatie de verbeterpunten van beide kanten mee.
financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Een incentive van het
Controleverklaring
college of management zou hierbij kunnen zijn om op die wijze een betere
Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende
financiële situatie of prestatie te presenteren. Onze beroepsregels schrijven
controleverklaring te verstrekken voor de getrouwheid van de jaarrekening.
voor dat de accountant dit risico in zijn controle onderkend.
Frauderisico’s en continuïteit
Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden
Onze controleverklaring over boekjaar 2024 bevat, gelijk aan voorgaand jaar,
verricht:
een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot
• Analyseren en beoordelen van op basis van risicocriteria geselecteerde
fraude en een met betrekking tot continuïteit.
journaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren; • Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt;
pagina | 12
2. Opdracht, scope en uitkomsten • Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het
Naleving wet- en regelgeving en overige
college of management zoals de waardering van de grondexploitaties,
Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger
vaste activa en vorderingen en het toereikend zijn van voorzieningen.
kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het
Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico
hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid
van vooringenomenheid van het college bij deze posten;
van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de
• Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening om; • Doornemen van notulen van vergaderingen van het college en de raad.
controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen.
Aanvullend hebben we zoals ook in ons audit plan opgenomen een nog een frauderisico’s geïdentificeerd.
Corruptie en omkopingsrisico’s Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie
We hebben aanvullend als frauderisico geïdentificeerd het risico dat er
vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel
onterechte (handmatige) betalingen zijn verantwoord, doordat onjuiste
transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden, de transparantie over
mutaties doorgevoerd worden in crediteurenstamgegevens. Om vast te stellen
marktprijzen niet in alle gevallen voldoende is om te beoordelen en frequent
dat dit risico zich niet heeft voorgedaan hebben we onder andere data-analyse
zaken gedaan wordt met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed,
uitgevoerd op de uitgaande betalingen en de mutaties van de
constructie, infrastructuur et cetera). Hierdoor hebben wij dit als
crediteurenstamgegevens.
aandachtspunt in onze controle meegenomen.
Uit onze controle zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen.
pagina | 13
2. Opdracht, scope en uitkomsten Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid is
• Door middel van een steekproef vaststellen of bij alle materiële
om corruptie binnen uw gemeente te voorkomen. Onze beroepsregels zijn in
grondaankopen en –verkopen door de gemeente vastgestelde procedures
de praktijkhandreiking “Corruptie, werkzaamheden van de accountant” verder
in materiële zin zijn gevolgd.
aangescherpt, hetgeen tot aanvullende werkzaamheden heeft geleid.
• Door middel van een steekproef vaststellen of alle verstrekte subsidies in
Gemeente Oss beschikt over beschreven procedures ten aanzien van de
overeenstemming met de geldende interne wet- en regelgeving zijn
samenwerking met derden en een intern inkoop- en aanbestedingsbeleid
verstrekt.
aangevuld met trainingen voor de juiste mindset van de medewerkers.
Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.
Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van
Continuïteit
dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren:
Als onderdeel van de vereisten voor de nieuwe controleverklaring hebben wij
• Gemeente Goirle heeft zelf werkzaamheden uitgevoerd om te controleren
ook de continuïteitsveronderstelling getoetst. Wij hebben vastgesteld dat de
dat de aanbestedingen conform de geldende Europese
gemeente Goirle tot 2028 een sluitende meerjarenbegroting heeft, maar dat
aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. Wij
deze met name door incidentele baten en lasten en taakstellende
hebben steekproefsgewijs een deel van deze werkzaamheden
bezuinigingen sluitend is. Daarnaast geven de financiële kengetallen inclusief
gecontroleerd.
het weerstandsrisico geen reden tot twijfel of de gemeente haar activiteiten in
• Door middel van een steekproef vaststellen of voor inkopen welke in rekening zijn gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door
continuïteit kan voortzetten. De gemeente Goirle kent een robuuste financiële positie.
de tegenpartij.
pagina | 14
3
Financiële positie
pagina | 15
Ontwikkelingen in de jaarcijfers Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente
Analyse van het resultaat
Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per
Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien van € 3,0
31 december 2024 volgens de jaarrekening € 43,1 miljoen.
miljoen. Het gerealiseerde resultaat bedraagt afgerond € 1,8 miljoen positief.
Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000)
In de gewijzigde begroting was rekening gehouden met een resultaat van € 0,3 miljoen positief.
50.000 45.000
In het samenvattend financieel beeld wordt in hoofdlijnen een toelichting op de
40.000 35.000
afwijkingen gegeven. In de toelichting op de programma’s wordt een verder
30.000
gedetailleerde verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de
25.000 20.000
begroting na wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van
15.000
baten en lasten in de jaarrekening 2024 wordt overzichtelijk aangegeven welke
10.000 5.000
baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken. In het resultaat van de
0 2021 Algemene reserve
2022 Bestemmingsreserve
2023
2024
Gerealiseerd resultaat
jaarrekening 2024 is voor een totaal van € 10.412.000 aan incidentele lasten opgenomen en € 8.377.000 aan incidentele baten.
Van de totale reserves ter hoogte van € 41,4 miljoen is € 12,8 miljoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze algemene reserve is ten opzichte van voorgaand jaar toegenomen met € 4,0 miljoen, omdat het resultaat 2023 is toegevoegd aan de algemene reserves en bestemmingsreserves. Per saldo is gedurende 2024 € 1,0 miljoen gedoteerd aan de (bestemmings)reserves. Het gerealiseerde resultaat in 2024 (inclusief mutaties in de reserves) bedraagt € 1,8 miljoen.
pagina | 16
Financiële positie Vervolg Analyse van het resultaat Een groot deel van bovenstaande oorzaken kon niet in een eerder stadium
Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de
voorzien worden, enkele afwijkingen ons inziens mogelijk gedeeltelijk wel. We
financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt
adviseren u, in lijn met uw eigen conclusies in de paragraaf bedrijfsvoering en de
wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële
aanbevelingen van de commissie BBV om meer aandacht te hebben voor het
kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling
tijdiger signaleren van voordelen, dan wel onderschrijdingen. Doorlopend is het
van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark.
advies de afwijkingen nader te analyseren waarom deze pas bij het opstellen van de jaarrekening inzichtelijk waren, zodat voordelen eerder richting de raad gemeld Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de kunnen worden.
landelijke ontwikkelingen weergegeven: Gemeente Goirle
Landelijk
Provincie Noord-Brabant
Kengetal
2024
2023
2024 (B)
2023
2024 (B)
2023
De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een
Netto schuldquote
11
15
56,5
37,6
55,1
32,6
onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en
Netto schuldquote gecorrigeerd
11
15
51,4
32,3
52,9
29,5
Solvabiliteit
49
48
35,2
39,1
36,4
41,1
Grondexploitaties
2
1
5,6
7,4
7,8
8,5
Belastingcapaciteit
101
100
100,8
99,7
94,6
93,1
Structurele exploitatieruimte
5,7
3,9
2,0
3,3
1,7
3,0
Weerstandsvermogen en financiële kengetallen
risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien.
pagina | 17
Financiële positie Vervolg Weerstandsvermogen en financiële kengetallen
Belastingcapaciteit: de lastendruk in de gemeente Goirle ten opzichte van het landelijk gemiddelde bedraagt 101%.
We constateren dat de financiële kengetallen van de gemeente Goirle een positief beeld laat zien in relatie tot de kengetallen binnen de provincie Noord-
Op basis van het kengetal “structurele exploitatieruimte” blijkt dat er enige
Brabant en landelijk.
structurele begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen de huidige begroting op te vangen.
Het kengetal schuldquote is verder verbeterd in 2024. Dit geldt ook voor de gecorrigeerde netto schuldquote.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de paragraaf "Weerstandsvermogen en risicobeheersing" in het jaarverslag
De solvabiliteit stijgt licht ten opzichte van 2023 en bedraagt 49% in 2024. De
is een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente.
VNG hanteert een signaalwaarde als de solvabiliteit onder de 20% komt. Aan
Op basis van de inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s, waarbij
de bovenkant oordeelt het VNG dat een solvabiliteit boven de 50% als zeer
rekening wordt gehouden met kans op voordoen en financiële impact, wordt
goed aan te merken is. De gemeente Goirle kent derhalve een gezonde
berekend welk bedrag benodigd is ter dekking van de geïdentificeerde
financieringspositie.
risico’s.
Het kengetal grondexploitatie geeft weer hoe de waarde van de in exploitatie
Hierna is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een
genomen gronden zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten, gezien de
kwalificatie van de weerstandsratio. De incidentele weerstandscapaciteit is
toename van de boekwaarde ten opzichte van 2023 is deze gestegen naar
voornamelijk opgebouwd vanuit de algemene reserves, de structurele
een kengetal 2.
weerstandscapaciteit vanuit de onbenutte belastingcapaciteit en de post onvoorzien.
pagina | 18
Financiële positie 2024
De weerstandsratio kwalificeert zich als we kijken naar de ratio als
2023
2022
“uitstekend”. Dit is beperkt verslechterd ten opzichte van voorgaand jaar
Weerstandscapaciteit
€ 14.636.000
€ 22.248.000
€ 13.063.000
doordat de weerstandscapaciteit is gedaald als gevolg van een lager resultaat
Risico’s
€ 2.514.558
€ 3.432.000
€ 3.921.000
over 2024 dan in 2023.
Weerstandsratio
5,82
6,48
3,33
Daarnaast neemt de omvang van het risicobedrag af. Dit wordt veroorzaakt
We constateren dat de gemeente Goirle in de jaarrekening geen onderscheid
dat risico’s lager worden ingeschat en dat kans op voorkomen door de
maakt in structureel en incidenteel weerstandscapaciteit en risico’s. Wij
gemeente lager wordt geschat. Met name de omvang van de overige risico’s
adviseren dit onderscheid in de toekomst zichtbaar te maken in de
die dalen naar € 3,35 miljoen van € 5,85 miljoen hebben hier invloed op. Ook
jaarrekening.
de kans op voorkomen van deze risico is gedaald van 44% naar 24%. Weerstandsratio
Betekenis
Dit effect wordt deels opgeheven door de toename van financiële risico naar €
>= 2.0
Uitstekend
4,89 miljoen (2023: € 1,72 miljoen). Ook bij deze risico’s daalt de kans op
1.4 < 2.0
Ruim voldoende
voorkomen van 48% naar 32%.
1.0 < 1.4
Voldoende
0.8 < 1.0
Matig
De omvang van de financiële risico’s zijn wel toegenomen en ook het
0.6 < 0.8
Onvoldoende
risicobedrag hiervoor is hoger geworden. We adviseren u bij dergelijke
< 0.6
Ruim onvoldoende
grotere aanpassingen ook een vergelijk op te nemen, waarbij een korte toelichting wordt gegeven voor de gebruiker van de jaarstukken.
pagina | 19
4
Belangrijkste bevindingen
pagina | 20
4. Belangrijkste bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
decentrale overheden (BADO) bevatten voor 2024 nog niet de verplichting
Inleiding
tot het opnemen van de rechtmatigheidsverantwoording. De gemeente heeft
Met het goedkeuren van een aanpassing van de Gemeentewet door de
er evenwel voor gekozen de rechtmatigheidsverantwoording in de
Eerste Kamer op 27 september 2022 is de verplichting voor de accountant
jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf bedrijfsvoering
om een oordeel te geven over rechtmatigheid uit de wet gehaald.
onderdeel te laten zijn van het jaarverslag. Dat is ook zo vastgelegd in de
Sinds voorgaand jaar wordt een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen
gemeentelijke financiële verordening (ex artikel 212 Gemeentewet)
in de jaarrekening. In deze rechtmatigheidsverantwoording legt het college
d.d. 4 februari 2025. Op deze wijze heeft de gemeente invulling gegeven aan
zelf verantwoording af over rechtmatigheid. Dit doet het college door zelf een
de aanbeveling van het Rijk om de verantwoording op te nemen, zoals de
oordeel te geven of de totstandkoming van de lasten, de baten en de
wetgever had beoogd. Bovendien wordt zo invulling gegeven aan de lokale
balansmutaties in overeenstemming is met de door de gemeenteraad
afspraken tussen het college en de gemeenteraad, zoals opgenomen in de
vastgestelde kaders. Deze kaders liggen vast in de begroting en
aangepaste verordeningen. Tevens kunnen de toezichthouder en het Rijk
de gemeentelijke verordeningen alsook in bepalingen in de relevante wet-
gebruik maken van de opgenomen verantwoording.
en regelgeving. Alle rechtmatigheidsafwijkingen (individueel en/of cumulatief) boven de door De gedelegeerde regelgeving die relevant is voor het opstellen van de
u als raad vastgestelde verantwoordingsgrens (€ 1.615.000) worden in de
jaarrekening en voor de uitvoering van de accountantscontrole en
rechtmatigheidsverantwoording benoemd. Ons getrouwheidsoordeel over het
oordeelsvorming in de controleverklaring is in april 2025 bekrachtigd voor
getrouwe beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten, lasten
boekjaren 2025 en verder. Het Besluit begroting en verantwoording
als van de activa en passiva ziet ook toe op de getrouwheid van de
provincies en gemeenten (BBV) en het Besluit accountantscontrole
rechtmatigheidsverantwoording en daarmee op de juistheid en volledigheid pagina | 21
4. Belangrijkste bevindingen van de in de rechtmatigheidsverantwoording vermelde
Op grond van Kadernota rechtmatigheid wordt over de criteria die direct van
rechtmatigheidsfouten.
invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening niet gerapporteerd in de rechtmatigheidsverantwoording. In de
Bij het verantwoorden over de baten, lasten en balansmutaties in de
rechtmatigheidsverantwoording komen dus alleen de drie
jaarrekening zijn negen rechtmatigheidscriteria van toepassing. Zes criteria
rechtmatigheidscriteria tot uitdrukking die aanvullend zijn op de criteria die
(kunnen) direct van invloed zijn op de posten in de balans en de staat van
ook gelden voor getrouwheid, te weten: het begrotingscriterium, het
baten en lasten (zien toe op getrouwheidsaspecten inzake grootte en de
voorwaardencriterium en misbruik en oneigenlijk gebruik.
samenstelling van zowel de baten en de lasten als van de activa en passiva) en drie criteria zien uitsluitend toe op specifieke rechtmatigheidsaspecten
Begrotingscriterium
van de baten, lasten en balansmutaties en raken niet de grootte en
De rechtmatigheidsverantwoording bevat belangrijke informatie voor het
samenstelling. Het college is verantwoordelijk voor alle negen criteria; in de
(politieke) verantwoordingsdebat van de gemeenteraad met het college. U
jaarrekening van het college worden deze afgedekt langs de volgende lijnen:
stelt als raad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de uitgaven, investeringen en reservemutaties vast. Met het vaststellen van de geactualiseerde financiële verordening heeft u vastgelegd op welke wijze binnen uw gemeente om moet worden gegaan met begrotingsoverschrijdingen en welke begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig, maar acceptabel).
pagina | 22
4. Belangrijkste bevindingen In de Kadernota rechtmatigheid beveelt de commissie BBV daarnaast aan
Acceptabel houdt in dat deze passen binnen de spelregels, die het college
dat het college de afwijkingen op het begrotingscriterium nader toelicht in de
met de raad heeft vastgelegd in de financiële verordening. De
paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag. Er is sprake van een
overschrijdingen op de kredieten bedroegen € 1.000. Gezien het geringe
begrotingsonrechtmatigheid als het college bij de realisatie van doelen en
bedrag is dit als acceptabel aangemerkt.
het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt
Voorwaardencriterium
(1), toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves doorvoert die niet door
Het voorwaardencriterium ziet toe op voorwaarden die gelden voor de
de gemeenteraad zijn vastgesteld (2) en als bij onderschrijdingen van lasten
uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden komen
of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot de
voort uit externe- en interne regelgeving en hebben betrekking op aspecten
begroting niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast (3).
zoals: doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur voor
Wij hebben vastgesteld dat er lastenoverschrijdingen ten opzichte van de
zover deze relevant zijn voor de financiële rechtmatigheid. In het door u
geautoriseerde begroting zijn voor een bedrag van € 1,4 miljoen en de totale
vastgestelde normenkader is een inventarisatie van de van toepassing zijnde
afwijkingen op baten en lasten bedragen € 4,5 miljoen. Zoals het college
wet- en regelgeving opgenomen. Het niet in acht nemen van de geldende
heeft toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering op pagina 84 van de
voorwaarden bij financiële beheershandelingen leidt tot een
jaarstukken zijn de overschrijdingen voor € 1,4 miljoen weliswaar
onrechtmatigheid die het college moet toelichten in de
onrechtmatig, maar wel acceptabel.
rechtmatigheidsverantwoording als de verantwoordingsgrens (op basis van individuele en/of cumulatieve onrechtmatigheden) wordt overschreden.
pagina | 23
4. Belangrijkste bevindingen Een belangrijk onderdeel van het voorwaardencriterium is de naleving van
gemeente zich aan de wettelijke normen heeft gehouden, zoals ook
de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Europese aanbestedingswetgeving
toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de
is complexe materie en het blijkt in de praktijk moeilijk volledig te beheersen.
jaarrekening. Een toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering is dus hiervoor
De gemeente heeft dit ook onderkend en heeft derhalve een spendanalyse
niet noodzakelijk.
uitgevoerd. Uit deze spendanalyse blijken onrechtmatigheden voor een bedrag van € 1,3 miljoen. Wij hebben vastgesteld dat deze conclusie terecht
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O)
is getrokken.
Het college is verantwoordelijk voor het inrichten van effectieve maatregelen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregels om
Er zijn tot slot ook voorwaarden waar geen mogelijke financieel gevolg aan is
overheidssubsidies en bijdragen te ontvangen dan wel een te laag bedrag
verbonden. Dan is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout. Deze
aan heffingen aan de overheid te betalen. Deze maatregelen hangen veelal
situatie doet zich ook voor bij het niet naleven van de Kasgeldlimiet en
samen met de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium.
Renterisiconorm van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido).
Het college heeft een Nota misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld. Het
Maar ook bij bijvoorbeeld het niet naleven van de termijnen van de
college heeft een uitspraak gedaan in hoeverre het M&O-beleid feitelijk wordt
subsidieverordening. Volgens een stellige uitspraak van de Commissie-BBV
nageleefd en of de getroffen maatregelen effectief werken. Hieruit zijn geen
betreffen deze afwijkingen van het voorwaardencriterium formele
zaken naar voren gekomen die gerapporteerd moeten worden.
rechtmatigheidsfouten die in de paragraaf bedrijfsvoering worden gerapporteerd. Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, het kasgeldlimiet en de naleving schatkistbankieren merken wij op dat de
pagina | 24
4. Belangrijkste bevindingen Totaal conclusie rechtmatigheid
Het college stelt terecht vast dat de omvang van de in deze jaarrekening
In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de door het college
verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig
geconstateerde rechtmatigheidsfouten. We hebben vastgesteld dat dit
tot stand zijn gekomen bedrag € 5.755.000 bedraagt. Dit is hoger dan de
overzicht een getrouw beeld geeft.
daarvoor gestelde grens van € 1.615.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is
Onrecht -matig
Acceptabel
Saldo
1.435
1.405
30
1
1
-
Overige begrotingsonrechtmatigheden
3.017
-
3.017
Bevindingen ten aanzien van het voorwaardencriterium
1.302
-
1.302
Bevindingen ten aanzien van het voorwaardencriterium
-
-
-
5.755
1.406
4.349
(x € 1.000) Overschrijdingen lasten programma’s Overschrijdingen kredieten
Totaal
volgens het college overigens een bedrag van € 1.406.000 terecht aangemerkt als acceptabel op basis van door de raad vastgestelde afspraken.
pagina | 25
4. Belangrijkste bevindingen Grondexploitaties
De parameters voor de grondexploitaties
Ten opzichte van 31 december 2024 is de boekwaarde van de post
De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk
grondexploitatie gewijzigd van € 1.145.000 naar € 1.661.000. De wijziging
van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s
van de boekwaarde gedurende 2024 is als volgt samen te vatten:
stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en
(x € 1.000)
2024
2023
Boekwaarde per 1 januari
1.145
-/-1.556
Investeringen
326
663
Opbrengsten
-/-262
0
uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door uw gemeente gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst.
Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden
Tussentijdse winstneming / afgesloten projecten Boekwaarde per 31 december
452
2.038
uitgevoerd. Wij achten de waardering en de toelichting op de schattings-
1.661
1.145
onzekerheden aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen redelijk. Parameters
2024
2023
Tussentijdse winstneming
Schatting 2024
Schatting 2023
Rente
0,0%
1,18%
hebben geconstateerd dat de tussentijdse winstneming voor dit project
Kostenstijging
3,0%
2,0%
nauwkeurig is bepaald.
Opbrengsten-
5,5%
1%
De gemeente Goirle kent één grondexploitatie, welke winstgevend is. We
stijging
pagina | 26
4. Belangrijkste bevindingen Kostenstijging De gehanteerde parameter voor de kostenstijging ligt in lijn met de landelijke
Bij een hoge mate van schattingsonzekerheid is het passend om in de
prijsindexcijfers. De gemeente Goirle heeft voor het prijspeil 2024 rekening
jaarrekening hierover een nadere toelichting op te nemen. Belangrijke
gehouden met een inflatie van 3% en houdt voor de komende jaren op basis
elementen hierbij zijn:
van marktinformatie ook rekening met een inflatie aflopend van 3% in 2025
• Het toelichten van de gehanteerde veronderstellingen.
en verder. We achten dit een realistisch uitgangspunt.
• Een toelichting (impact / scenario’s) over de schattingsonzekerheid.
Opbrengstenstijging
Deze zijn door de organisatie niet toegelicht in de jaarrekening.
Gezien de hoogte van de marktprijzen per balansdatum houdt de gemeente Goirle op basis van marktinformatie voor de komende jaren rekening met
Grondposities gemeente en derden
een verhoging van de grondprijs van 5,5% in haar grondexploitaties. We
De gemeente Goirle kent één grondexploitatie, waarbij zowel derden als de
achten dit een realistisch uitgangspunt.
gemeente zelf grondposities bezitten. Administratief lopen de transacties hieromtrent over dezelfde grondexploitatie, wat vanuit bedrijfsvoering logisch
Schattingsonzekerheden grondexploitaties
is. De wetgever heeft in de verslaggevingsregels echter bepaald dat de
De huidige situatie en de onzekerheid over de toekomstige ontwikkelingen
financiële stromen in de jaarrekening op verschillende wijzen gepresenteerd
betekent een grote schattingsonzekerheid op de verwachte realisatie van uw
dienen te worden. Deze opsplitsing is in de huidige jaarrekening nog niet
complexen.
opgenomen. Gezien het feit dat de correcties geen tot zeer beperkte resultaatimpact hebben vragen we het college deze correcties voor komend jaar mee te nemen.
pagina | 27
4. Belangrijkste bevindingen Sociaal Domein
doorbelast. De Gemeente Goirle verantwoordt deze kosten op basis van de
De gemeente Goirle voert diverse regelingen uit in het sociaal domein
laatst beschikbare inschatting van Hart van Brabant. Gezien de bevindingen
waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben
die gedurende 2024 naar voren zijn gekomen bij Hart van
wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie
Brabant/Crossroads over 2023 die hebben geleidt tot een betalingen zullen
deze werkzaamheden uitgevoerd worden:
we voor 2024 aansluiten bij de vierde prognose van Hart van
Uitvoerder
Bepaling last boekjaar
Zelf
Werkelijke lasten
Werkdeel (WSW)
Diamantgroep
Vaste bijdrage op basis van de bijdrage beschikbaar gesteld door het Rijk
Jeugdwet
Hart van Brabant
Werkelijke lasten, gebaseerd op schatting per jaareinde
Zelf / SIEM
Werkelijke lasten
Sociale verzekeringsbank
Afrekening op basis van werkelijke lasten
Onderdeel
Uitkeringen (Participatiewet)
Brabant/Crossroads in plaats van de derde prognose zoals eerdere jaren gebruikelijk was. Uit deze 4e prognose bleek de afrekening € 223.000 hoger dan verwacht. Dit is nog opgenomen in de jaarrekening.
We constateren dat vanuit de gemeente tussentijds nog in beperkte mate de ontwikkelingen bij Hart van Brabant worden gemonitord. Hoewel de gemeente het proces van toeleiding tot zorg in huis heeft, worden de
WMO
financiële ontwikkelingen bij Hart van Brabant onvoldoende gemonitord. PGB’s
Vanuit de gemeente wordt Hart van Brabant wel bevraagd op ontwikkelingen, maar de gemeente analyseert de prognoses van Hart van
Jeugdwet
Brabant onvoldoende op basis van eigen registratie van cliënten om zo de
In de regio Midden-Brabant zijn de taken aangaande de jeugdzorg
betrouwbaarheid hiervan vast te stellen en te anticiperen op bijstelling van
gedelegeerd aan de gemeenschappelijke regeling Hart van Brabant. De
prognoses. We adviseren tussentijds een uitgebreide analyse uit te voeren
kosten aangaande de Gemeente worden daarbij door Hart van Brabant
op de prognoses.
pagina | 28
4. Belangrijkste bevindingen WMO
PGB’s
De Gemeente Goirle voert de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO)
De Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB) heeft over 2024 een verklaring
deels zelfstandig uit en deels via de samenwerking SIEM. We hebben
met beperking bij de verantwoording PGB-stroom Jeugdwet ontvangen en
vastgesteld dat de gemeente in voldoende mate zelf controles uitvoert op de
met betrekking tot de WMO een goedkeurende verantwoording (2023 en
toeleiding tot zorg, maar voor de prestatielevering nog steunt op de
voorgaande jaren was dit een verklaring met beperkt). De verantwoording
gecontroleerde rapportages van de zorgaanbieders voor WMO exclusief
inzake WMO bevat echter wel materiële bevindingen met betrekking tot de
begeleiding. Als gevolg van deze keuze resteert er een onzekerheid met
rechtmatigheid. Hierdoor is vanuit de SVB geen 100% zekerheid over de
betrekking tot de levering van zorg voor € 55.000. Dit heeft betrekking op het
nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden budgetten.
gedeelte WMO wat door de gemeente zelf wordt uitgevoerd.
De impact van de geconstateerde fouten/onzekerheden vanuit de SVB
Voor begeleiding wordt gebruik gemaakt van SIEM, waarbij op basis van
bedragen op basis van de zogenaamde projectiebrief voor gemeente Goirle
aantallen een afrekening plaatsvindt. Uit onze controle volgen geen materiële
blijven echter onder ruimschoots onze rapporteringstolerantie. Daarnaast
fouten of onzekerheden. Wel constateren we dat de gemeente meer controle
blijft het de verantwoordelijkheid van de gemeente zelf om de
moet uitvoeren op de aantallen die ondergebracht zijn bij SIEM om zo meer
prestatielevering ten aanzien van de PGB-bestedingen vast te stellen.
grip te houden op de lasten.
Derhalve heeft de gemeente Goirle aanvullend onderzocht of de kosten nauwkeurig en rechtmatig verantwoord zijn. Uit onze beoordeling van dit onderzoek concluderen we dat de kosten PGB getrouw verantwoord zijn in de jaarrekening 2024.
pagina | 29
4. Belangrijkste bevindingen Schattingsposten in de jaarrekening Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen en licht deze toe in de jaarrekening. Wij hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld en gecontroleerd. De belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreffen: Schatting
Beoordeling Beoordeling Onze zienswijze m.b.t. significante kwalitatieve aspecten en de (mogelijk) kwantitatieve 2024 2023 omvang
Waardering van (im)materiële vaste activa
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de (im)materiële vaste activa een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw (im)materiële vaste activa.
De waardering van de langlopende vorderingen
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de langlopende vorderingen een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw langlopende vorderingen.
De waardering van grondexploitaties
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties. Voor een uiteenzetting hiervan verwijzen wij naar paragraaf “waardering van de grondexploitaties” van dit accountantsverslag.
De waardering van debiteuren en vorderingen
Wij zijn van mening bij de schattingen met betrekking tot de vorderingen een voorzichtig uitgangspunt gekozen voor de waardering van uw vorderingen.
De waardering van de voorzieningen
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de voorzieningen een evenwichtig beeld geven van de toereikendheid van de voorzieningen.
30
4. Belangrijkste bevindingen Juiste afgrenzing kosten 2024
Prestatieleveringen
In het kader van onze jaarrekeningcontrole voeren wij een voortgezette
In de managementletter 2024 en het accountantsverslag over het boekjaar
controle uit, waarbij wij vaststellen of er in de administratie van boekjaar
2023 hebben we aandacht besteed aan het belang van de onderbouwing
2025 geen facturen zijn opgenomen welke betrekking hebben op 2024.
van prestatieleveringen. Dit betreft ook een onderdeel waar vanuit de VIC veel aandacht voor is. In lijn met voorgaand jaar blijkt het onderbouwen van
Door de organisatie is een afsluitproces doorlopen. Voorgaand jaar hebben
prestatieleveringen een intensief traject te zijn. Voor zowel de VIC als voor
wij uit de controle hierop bevindingen geconstateerd. In onze
ons als controlerend accountant.
managementletter hebben we hier dan ook aandacht voor gevraagd. Ook voor 2024 hebben we bevindingen uit deze controle.
Hierbij constateren we dat vanuit de organisatie onvoldoende prioriteit wordt gegeven aan het registreren van prestatieleveringen. Als gevolg hiervan kan
Hier constateren we dat de overlopende passiva deels op basis van
de VIC en wij als accountant niet efficiënt invulling geven aan onze
schattingen is opgenomen voor kosten die in 2024 zijn gemaakt, maar
controlerende functie. Daarnaast loopt de organisatie een verhoogde kans
waarvan de factuur niet binnen het boekjaar is ontvangen en ook niet
op misbruik van deze hiaten in de interne beheersing.
voorafgaand aan het opstellen van de jaarrekening. We constateren dat de bedragen niet nauwkeurig zijn opgenomen. Het effect van onze bevindingen
Wanneer de organisatie het belang hiervan niet gaat inzien zal een omslag
bedraagt € 208.000. Hiervan is € 173.000 gecorrigeerd in de definitieve
van een gegevensgerichte controle naar een systeemgerichte controle niet
jaarrekening.
mogelijk zijn. Als gevolg zal het aantonen van de rechtmatigheid en getrouwheid van de lasten zorgen voor een hoge belasting van de organisatie.
pagina | 31
4. Belangrijkste bevindingen Materiële vaste activa
SiSa
In 2024 heeft de gemeente een stelstelwijziging doorgevoerd met betrekking
We constateren dat de omvang van het aantal SiSa-regelingen de afgelopen
tot de afschrijvingen. Als gevolg hiervan is het moment van starten met
jaren toeneemt wat de nodige extra werkzaamheden met zich meebrengt.
afschrijven over een materieel vast actief verplaatst naar het moment van
Naast de omvang van het aantal te verantwoorden regelingen constateren
ingebruikname. Tot en met 2023 werd van registratie van de
we dat ook de controle van de regelingen een intensief traject is. Dit wordt
investeringsnota gehanteerd. Initieel had de organisatie met terugwerkende
onder andere veroorzaakt door de complexiteit van sommige regelingen,
kracht op investeringen in 2023 toegepast, waardoor afschrijvingen uit 2023
maar ook het feit dat informatie met betrekking tot deze regelingen vaak
in 2024 werden teruggedraaid voor een bedrag van € 119.000. Dit is onder
verspreid binnen de organisatie liggen. AIs gevolg hiervan verloopt het traject
BBV niet toegestaan en derhalve is deze correctie teruggedraaid en
van het opstellen van de jaarrekening en de controle hiervan moeizaam. We
gecorrigeerd in de jaarrekening.
adviseren de registratie van de SiSa-regelingen meer centraal te beleggen en dit tussentijds beter te monitoren.
Naast bovenstaande constateren we dat bij een aantal activa dat afschrijvingen te hoog zijn bepaald voor de jaarschijf 2024. Hierdoor zijn de kapitaallasten € 287.000 te hoog weergegeven in de jaarrekening. Gezien de technische complexiteit heeft de gemeente er voor gekozen om deze correctie niet door te voeren. We hebben deze derhalve meegewogen als ongecorrigeerd controleverschil.
pagina | 32
4. Belangrijkste bevindingen Vorderingen Vanuit de controle constateren we dat de gemeente de inbaarheid van de vorderingen heeft geëvalueerd. Wij constateren dat de gemeente hierbij een voorzichtige inschatting heeft gemaakt. Hierbij worden vorderen die aan de gemeente zijn toegekend nog voorzien en ook debiteuren waar een betalingsregeling mee is getroffen worden nog voorzien. Wij constateren dat de voorziening daarom te hoog is opgenomen voor een bedrag van € 294.000 dit betreft een onzekerheid.
Daarnaast constateren we dat de gemeente een lage voorziening heeft voor de debiteuren sociale zaken. De voorziening is niet toereikend voor het deel waarover de gemeente risico loopt. Derhalve constateren we een onzekerheid van € 90.000 voor de voorziening debiteuren sociale zaken.
pagina | 33
4. Belangrijkste bevindingen Jaarverslag
Verbonden partijen
In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties
Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties
zichtbaar. De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus
met verbonden partijen van gemeente Goirle. In het kader van onze controle
niet onder de controle van de jaarrekening. Primair object van de
hebben wij vastgesteld dat:
accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de
• De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn
jaarrekening, waaronder de staat van baten en lasten met toelichting en de
toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen.
balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2024 is opgenomen.
• Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude.
Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen
• Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd.
materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720 is vereist.
Op de volgende pagina zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het
Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze
jaarverslag opgenomen:
controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiële afwijkingen gesignaleerd.
pagina | 34
4. Belangrijkste bevindingen Element jaarverslag
Onze waarneming Uw jaarverslag bevat in materiële zin de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en 26 BBV.
Vereisten BBV
Daarnaast zouden de cijfers 2024 van uw verbonden partijen opgenomen dienen te worden, deze zijn echter nog niet in alle gevallen beschikbaar.
Verenigbaar Overeenstemming
Paragrafen
Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag overeenstemt met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden. Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau. Wij hebben hierbij geen bijzonderheden geconstateerd.
Informatiewaarde
De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse tussen het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.
Incidentele baten en lasten
De toelichting op de incidentele baten en lasten voldoet aan de eisen vanuit het BBV.
Fraude
Fraude en de frauderisicoanalyse is een steeds belangrijker thema. U heeft in de paragraaf bedrijfsvoering aandacht besteed aan fraude en de frauderisico-analyse.
pagina | 35
4. Belangrijkste bevindingen SiSa Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke
elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een
uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen
voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten
accountantscontrole 2024. De hierbij geconstateerde fouten en
aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSa-bijlage.
onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per
In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel
specifieke uitkering wordt overschreden:
opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar
• € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is.
het CBS.
• 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is. • € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is.
Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden.
De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande
pagina | 36
4. Belangrijkste bevindingen WNT verantwoording Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 niet strijdig zijn met
normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de
de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van
bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en
de WNT.
de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en
Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het
de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Beide topfunctionarissen
nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere
zijn in loondienst en er hebben zich gedurende 2024 wisselingen
organisaties c.q. nevenactiviteiten hebben welke onder de WNT vallen)
plaatsgevonden in de functie van gemeentesecretaris. De functie van griffier
overigens geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant. De
is in 2024 niet onderhevig geweest aan wisselingen.
WNT-toezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden.
Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een publicatieverplichting in de jaarrekening. Deze publicatieverplichtingen geldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum (naar rato van de omvang van het dienstverband) overschrijdt.
pagina | 37
5
Actuele ontwikkelingen
pagina | 38
5. Actuele ontwikkelingen Aanpassing BADO en BBV Op 16 april jl. is de aanpassing van Besluit begroting en verantwoording (BBV)
grondslag voor de goedkeuringstolerantie van lasten inclusief toevoegingen
en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) gepubliceerd
aan de reserves naar lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. De lat
in de Staatscourant. Daarmee komt er een einde aan de imperfecte wet- en
komt daarmee voor uw organisatie dus hoger te liggen.
regelgeving, die ontstond met het aanpassen van de Gemeentewet. Met die aanpassing werd geen rechtmatigheidsoordeel meer van de accountant
Voor de rechtmatigheidsverantwoording geldt dat deze met ingang van 2025
gevraagd. Ter vervanging zou in de jaarrekening van de decentrale overheden
maximaal 2% van de lasten exclusief toevoegingen aan de reserves mag
op grond van aangepaste wet- en regelgeving met ingang van 2023 een
bedragen, waar dat in 2023 en 2024 nog maximaal 3% van de lasten inclusief
rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen. De gedelegeerde
toevoegingen aan de reserves mocht zijn.
regelgeving die relevant is voor het opstellen van de jaarrekening en voor de uitvoering van de accountantscontrole 2024 en oordeelsvorming in de
Om deze wijzigingen goed in de organisatie in te bedden adviseren wij u om te
controleverklaring (BADO en BBV) was hierop echter nog niet aangepast.
kijken of aanpassing van de financiële verordening, de controleverordening, het controleprotocol en het interne controleplan aan de orde is.
In de aanpassing van BADO is echter nog een belangrijke wijziging opgenomen: de maximale goedkeuringstolerantie van 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden (dus samen 4%) wijzigt met ingang van boekjaar 2025 in een maximale goedkeuringstolerantie van 2% voor afwijkingen. Met afwijkingen worden zowel fouten als onzekerheden bedoeld. Daarnaast wijzigt ook de
pagina | 39
5. Actuele ontwikkelingen Duurzaamheidsverslaggeving: last of must have?
Duurzaamheidsverslaggeving kwam hierin ook aan de orde. In dit webinar
De eisen rondom duurzaamheidsverslaggeving (Corporate Sustainability
spraken Michiel Ellens, business developer decentrale overheid van de BNG,
Reporting Directive) voor bedrijven zijn de afgelopen jaren zeer actueel
en David Zijlmans, partner Business Advisory van Baker Tilly, over dit
geworden. Hoewel op dit moment ter discussie staat welke bedrijven wanneer
onderwerp. Bij een poll onder de deelnemers aan het webinar blijkt dat van de
verplicht moeten gaan rapporteren, is de ontwikkeling echt ingezet.
populatie van gemeenten, waterschappen en provincies, 40% een zelfstandig programma duurzaamheid heeft opgenomen in de P&C documenten. In 26%
Ongeacht de precieze kaders van de wettelijke verplichting onderkennen
van de aanwezige populatie wordt gebruik gemaakt van een paragraaf
bedrijven dat rapporteren over hun prestaties rondom milieu (Environment),
duurzaamheid. De overige 34% heeft geen specifiek onderdeel in begroting en
mensen (Social) en governance (G) ook aanzienlijke voordelen kan opleveren,
jaarrekening opgenomen.
zeker daar waar eindgebruikers of andere belanghebbenden hier grote waarde aan hechten. Voor de publieke sector gelden er nog zeker geen verplichtingen
Michiel Ellens geeft aan dat de BNG, als belangrijke financier van de decentrale
en de verwachting dat die er snel gaan komen is er ook niet. Tegelijkertijd
overheid, te maken heeft met de verplichtingen vanuit de EU om zorg te dragen
vinden we het begrip ‘duurzaamheid’ terug in vrijwel elk coalitieakkoord,
voor sustainable finance/duurzame financiering. Dat betekent dat de bank ook
programmabegroting of jaarstukken. Ook zaken als de Regionale Energie
inzicht moet hebben en inzicht moet verstrekken in haar jaarverslag of het geld
Strategie (RES), Brede Welvaart en de relatie tussen inwoners en publiek
dat als financiering beschikbaar wordt gesteld ook bijdraagt aan de
bestuur ontbreken niet, stuk voor stuk onderdelen van ESG. Het rapporteren
doelstellingen van het verdrag van Parijs (zoals halvering van de CO2-uitstoot
ten aanzien van duurzaamheid is dus niet iets wat bij nul begint.
in 2030 ten opzichte van 1990). Het zou zelfs zo kunnen zijn dat financiering van duurzame initiatieven goedkoper wordt en financiering van niet-duurzame
Onlangs hebben wij een webinar gehouden voor de publieke sector.
initiatieven duurder wordt voor de decentrale overheid.
pagina | 40
5. Actuele ontwikkelingen Kortom op korte of iets langere termijn zal de BNG (en dit geldt ook voor andere
de prestaties van het eigen areaal kan beïnvloeden door gerichte
banken) inzicht willen krijgen in de duurzaamheidsprestaties van gemeenten,
beleidsvorming. Landelijk zijn er meerdere initiatieven rondom
provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen.
duurzaamheidsverslaggeving door de decentrale overheid. Zo is er een handreiking aangeboden aan de commissie BBV, de commissie BADO en het Ministerie van BZK. Wij hebben als Baker Tilly zelf een ESG Overheidskompas ontwikkeld, waarin wij onze expertise vanuit de rapporteringsverplichtingen voor het bedrijfsleven hebben ingezet om tot een overheidsvariant te komen. In dit ESG Overheidskompas komen ook de welbekende 3W-vragen aan de orde: •Wat willen we bereiken? •Wat gaan we daarvoor doen? •Wat mag het kosten? Zo sluit dit ESG Overheidskompas naadloos aan op de richtlijnen voor de programmabegroting en -verantwoording.
David Zijlmans gaat in op mogelijke instrumenten die kunnen worden ingezet
En dan wilt u natuurlijk nog het antwoord op de vraag:
om de duurzaamheidsprestaties in kaart te brengen. Hij roept daarbij op om
duurzaamheidsverslaggeving een last of een must have? – In onze overtuiging
selectief te zijn, zeker in het begin, start bij zaken die al meetbaar zijn en dus
een must have voor de publieke sector. Daarbij uitdrukkelijk de kanttekening:
ook kunnen worden gerapporteerd. Maak ook gebruik van bronnen en data die
stel alleen doelstellingen daar waar je ook significante invloed op kan
al beschikbaar zijn. Wees daarbij alert dat een publieke organisatie enerzijds te
uitoefenen, draag dan ook zorg voor de juiste brondata en stuur op basis van
maken heeft met de prestaties van de eigen organisatie, maar anderzijds ook
de uitkomsten. Dan is het een must have voor beleidsontwikkeling.
pagina | 41
pagina | 42
5. Actuele ontwikkelingen Grip op grote projecten Grote projecten komen vooral voor bij (lokale) overheden: waterschappen,
Webinar: Duurzaamheid en (financiële) grip op majeure projecten
gemeenten, provincies. Voor gemeente Goirle staan er de komende jaren een
Hoe houd je controle over grote projecten en benut je daarnaast duurzaamheid
groot aantal grote projecten op stapel.
als kans? Vier experts deelden praktijkervaringen en strategieën. Partner Winnie Grondel-Kort sprak met Marcel van Alderliesten (projectleider
In een snel veranderende wereld beïnvloeden interne en externe factoren de
a.i. Waterschap Scheldestromen) over financiële beheersbaarheid van majeure
uitvoering van grote projecten. Budgetoverschrijdingen en vertragingen liggen
projecten in onzekere tijden. Michiel Ellens (BNG) lichtte toe hoe financiers
op de loer, maar met een sterke voorbereiding en strategische sturing zet je
duurzaamheid meenemen in hun afwegingen en welke verplichtingen daarbij
risico’s om in kansen. Transparantie over je projectdoelen en
komen kijken. Partner David Zijlmans bood concrete handvatten voor
(samen)werkprocessen geven je grip. De juiste strategische aanpak maakt
duurzaamheidsverslaggeving oor lokale overheden.
grote projecten succesvol en toekomstbestendig. Wil jij ook waardevolle kennis en tips om grip te houden op majeure In het kader van natuurlijk advies delen wij praktische inzichten met u om te
projecten en duurzaamheidsverslaggeving? Meld je hier aan en kijk het
zien hoe dit er in de praktijk uitziet. In dit praktijkverhaal vertellen we over het
webinar terug.
omvangrijke Zeeuwse project ‘Dijkversterking Hansweert’, dat binnen tijd én budget wordt uitgevoerd.
pagina | 43
5. Overige onderwerpen Audit Wet politiegegevens (Wpg)