Bijlage 2b Totaalrapportage fase 1a beheersing sociaal domein.pdf

4.1.3 Hoeveel uitkeringen hebben we in Goirle? De ontwikkeling van het aantal personen met inkomensondersteuning is het resultaat van een dynamisch proces van instroom en uitstroom. In het overzicht worden het aantal uitkeringsdossiers weergegeven en het aantal personen. Het aantal personen is gelijk of meer, omdat wanneer je samenwoont met je partner dit telt als één uitkering. Peildatum 1.1.2021 Soort regeling Bijstand < 21 jaar Bijstand 21 – 64 Bijstand in inrichting IOAW IOAZ BBZ (inclusief starters) BBZ tijdelijk LO 1 en LO 21 Totaal

Uitkeringsdossiers 3 242 23 15 0 2 11 296

Personen 3 284 23 20 0 3 16 349

Uitkeringsdossiers 9 237 17 14 0 2 9 288

Personen 9 275 17 17 0 2 14 334

Peildatum 1.1.2022 Soort regeling Bijstand < 21 jaar Bijstand 21 – 64 Bijstand in inrichting IOAW IOAZ BBZ (inclusief starters) BBZ tijdelijk LO 1 en LO 22 Totaal

1 2

Dit betreft tijdelijke corona gerelateerde regeling. Dit betreft tijdelijke corona gerelateerde regeling.

28

4.2 Re-integratie De kosten voor rentegratie waren in 2021 € 2.832.000. In deze paragraaf worden deze kosten toegelicht.

4.2.1 Wat is re-integratie? De participatiewet heeft als doel zoveel mogelijk mensen naar werk toe te leiden. De wet geeft gemeenten verantwoordelijkheden om mensen met een arbeidsbeperkingen of mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te helpen en te houden. Hiervoor kunnen reintegratievoorzieningen ingezet worden zoals beschut werk en jobcoaching. Ook worden er reintegratievoorzieningen ingezet gericht op het aanleren van het leren van vaardigheden of het opdoen van werkervaring.

4.2.2 Wat doen we In Goirle voor het re-integratiebudget? Onder de titel ‘Goirle aan de Slag’ voert de gemeente Goirle zelf op grond van de Participatiewet het re-integratiebeleid uit. Met alle inwoners die een uitkering voor levensonderhoud aanvragen of ontvangen vindt voor aanvang van de uitkering en vervolgens periodiek een gesprek plaats over de leefomstandigheden. Doel van die gesprekken is om na te gaan wat de re-integratie mogelijkheden zijn. Het uitgangspunt hierbij is dat iemand die een uitkering ontvangt een bijdrage naar vermogen levert. Dit is dus maatwerk. In deze paragraaf worden re-integratievoorzieningen die we in Goirle inzetten toegelicht. Dit zijn niet alle voorzieningen die we in Goirle inzetten, omdat we per casus bekijken wat nodig is. - De Diamant-groep (€ 2.732.000) De Diamant-groep is een gemeenschappelijke regeling van zes gemeenten, waaronder Goirle. Via de Diamant-groep bieden we werk aan 93 inwoners in Goirle die onder de Wet Sociale werkvoorziening (WSW) vallen. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van deze wet. De WSW is bedoeld voor mensen die door een lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap niet onder normale omstandigheden kunnen werken. In de sociale werkvoorziening (Diamant-groep) wordt het werk aangepast. Een groot deel van het re-integratiebudget, namelijk € 2.549.000, wordt besteed aan de WSW.

Deze kosten worden volledig vergoed door het Rijk. Sinds 1 januari 2015 kunnen mensen niet meer instromen in de WSW. De infrastructuur van de Diamant-groep wordt ook gebruikt om de meest kwetsbare inwoners een kans op de arbeidsmarkt te bieden. Vanaf 2015 zijn er bij de Diamantgroep voor inwoners tijdelijke (betaalde) banen gecreëerd. De tijdelijkheid houdt in dat binnen de werkomgeving van de Diamantgroep beoordeeld wordt of er perspectief is op doorstroming naar een reguliere baan. De Diamant-groep krijgt hiervoor een vergoeding in de vorm van begeleidingskosten. De tijdelijke contracten worden verlengd als er nog geen duidelijk beeld is op de mogelijkheden van doorstroming. Vaak gaat het om kwetsbare inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Als er geen perspectief op doorstroming naar een reguliere baan is ontstaat de vraag of de tijdelijke baan bij de Diamantgroep omgezet moet worden in een structurele baan of dat de tijdelijke baan beëindigd gaat worden. Een structurele baan kost structureel geld en beëindiging van het dienstverband ook.

29

Inwoners met een arbeidsbeperking die heel veel begeleiding nodig hebben worden geplaatst op een betaalde baan in een aangepaste omgeving oftewel beschut werk. Een Beschutte Werkplek is een speciale baan voor mensen die veel begeleiding in werk nodig hebben en waarvoor het werk en de werkomgeving aangepast moet worden. Je kunt alleen voor een Beschutte Werkplek in aanmerking komen als verwacht wordt dat je (voorlopig) niet bij een gewone werkgever aan de slag kunt en je daarvoor een speciale indicatie van het UWV hebt. De beschutte werkplekken zijn bij de Diamantgroep beschikbaar. Ieder gemeente moet per jaar een minimaal aantal beschutte werkplekken aanbieden (taakstelling). Vanuit Goirle werk(t)en in december 2021 27 inwoners via een tijdelijke participatiebaan bij de Diamant-groep en 9 inwoners (totaal 6,7 FTE) via een beschutte werkplek (waarvan 3 gestart in 2021). De taakstelling voor beschut werk voor de gemeente Goirle was in 2021 10 FTE, dus we hebben in 2021 niet voldaan aan onze taakstelling. Hier zijn voor alsnog geen consequenties aan gebonden. In totaal hebben we in 2021 aan de Diamant-groep € 183.000 betaald aan begeleidingskosten voor zowel tijdelijk participatiebanen als beschutte werkplekken. Samen met het bedrag wat besteed wordt aan de WSW maakt dit het totaal van € 2.732.000.

- Baanafspraak (€ 94.000) De wet banenafspraak is een wet waarin staat dat banen gecreëerd moeten worden bij reguliere werkgevers voor mensen met een arbeidsbeperking. Als gemeente hebben wij de verplichting om loonkostensubsidie en eventueel jobcoaching te verstrekken aan werkgevers die iemand met een arbeidsbeperking in dienst nemen. Loonkostensubsidie is een subsidie aan de werkgever ter compensatie van het productieverlies dat hij lijdt door het in dienst nemen van een medewerker met een arbeidsbeperking (zie paragraaf 4.1.1.). Om de loonwaarde van een inwoner te kunnen bepalen wordt er een loonwaardemeting gedaan. Een loonwaarde is de waarde, uitgedrukt in geld, van de arbeid die iemand nog kan uitvoeren. Er wordt gekeken naar de actuele inzetbaarheid van de werknemer ten opzichte van de normfunctie. Ook heeft de gemeente de verplichting om nazorg te bieden aan inwoners die vallen onder de baanafspraak. In samenwerking met de regio geven we via het Regionaal Werkbedrijf en het WSP-invulling aan de doelstelling om in de periode tot en met 2025 landelijk 125.000 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op een reguliere werkplek te plaatsen. Als gemeente zorgen wij voor de begeleiding van deze inwoners naar (en tijdens) een baan.

Ook wordt binnen de regio met schoolverlaters van het VSO/PRO proactief contact gelegd om in een vroeg stadium vast te stellen of ondersteuning nodig is. Als er aanvullende ondersteuning vanuit de gemeente nodig is dan wordt die ingezet. In 2021 waren er bij de gemeente Goirle 69 inwoners bekend die vallen onder de baanafspraak en daarvan werkten er 29 inwoners. - Poortprogramma (€ 14.000) Het poortprogramma is een training waarbij inwoners allerlei sollicitatievaardigheden aanleren zoals het maken van een CV, een brief, leren netwerken, zichzelf leren presenteren en hoe je een sollicitatiegesprek voert. Deze expertise huurde de gemeente Goirle in. - Leerwerkloket (€ 12.000) In samenwerking met de regio Midden-Brabant geven we voorlichting en onafhankelijk advies over leren en werken, aan alle werkzoekenden, werkenden en werkgevers via het Loket Leren en Werken. 30

Het is voor iedereen die vragen heeft over werk en opleiding en sluit aan bij het thema een leven lang leren. Samen met de regio geven wij uitvoering aan het leerwerkloket en de gemeente Goirle betaalt hiervoor een bijdrage van € 12.000 aan de regio. Deze bijdrage staat vermeld onder de subgroep regio hart van Brabant groep p-wet. - Jongerenregisseur (€ 38.000) Per 1 januari 2021 is de dienstverlening vanuit het Jongerenpunt overgenomen door de gemeente Tilburg en wordt met een detacheringsovereenkomst 1 dag in de week een jongerenregisseur ingezet in de gemeente Goirle. Dit om de ambitie waar te maken dat alle jongeren tot 27 jaar die geen werk hebben of opleiding volgen in beeld te krijgen met als doel het gesprek aangaan gericht op begeleiding naar werk of opleiding of zorg. In 2021 zijn er 38 jongeren begeleid naar werk, scholing en of zorg. De jongerenregisseur doet dit in samenwerking met het voorliggend veld. De bijdrage van € 38.000 wordt betaald aan de gemeente Tilburg en staat vermeld onder de subgroep regio hart van Brabant groep pwet. - Het werkgeversservicepunt (WSP) WSP Midden-Brabant is een samenwerking tussen UWV, gemeenten en Sociale Werkbedrijven in de arbeidsmarktregio Midden-Brabant. Het WSP ondersteunt werkgevers in de regio Midden-Brabant die personeel zoeken of vragen hebben over de arbeidsmarkt en de bijbehorende wet- en regelgeving.

Die werkgevers worden snel, deskundig en kosteloos geholpen met precies dié informatie en begeleiding die ze nodig hebben. Deze publieke organisatie wil werkgevers in de regio bovendien inspireren tot sociaal ondernemen. Zo wordt de regionale arbeidsmarkt en economie versterkt. Onze lokale werkmakelaars werken onder de vlag van het werkgeversservicepunt. Buiten de inzet van onze werkmakelaars (loonkosten) betalen wij geen vergoeding aan het WSP en daarom staat hier geen bedrag vermeld. Wel is het een belangrijk instrument/samenwerking en het wordt daarom als reintegratievoorziening genoemd.

4.2.3 Ontwikkelingen De Diamant-groep is opgericht als sociale werkplaats en had tot 2015 primair als doel om de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) uit te voeren. Met de komst van Participatiewet in 2015 is dit gewijzigd. Doordat er geen instroom meer, maar enkel nog uitstroom plaatsvindt, neemt het aantal Wsw medewerkers af. Vanuit de Participatiewet vindt wel instroom plaats, maar deze is minder dan de uitstroom uit de Wsw. Het resultaat is dat de Diamant-groep sinds 2015 krimpt, en dat de dienstverlening steeds meer onder druk staat. Dit speelt niet alleen bij de Diamant-groep, maar geldt voor de hele sector en daarom is er een oproep gedaan aan de Tweede Kamer. Daarnaast speelt ook dat gemeenten sinds 2015 meer inwoners moeten re-integreren met een langere afstand tot de arbeidsmarkt. Dit moeten zij doen met minder geld. Algemeen is de verwachting dat er een nieuw stelsel van gesubsidieerde arbeid gaat komen waarbij mogelijk nadrukkelijker gekeken gaat worden naar de feitelijke prestaties. Dit zou mogelijk het tekort kunnen verkleinen, maar dat moeten we afwachten.

31

4.3 Wat valt op? •

Het budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies beweegt mee met de werkelijke uitgaven. Deze beschikbare middelen sluiten bijna aan op de benodigde middelen.

•

46 % van de uitgaven bijzondere bijstand geven we uit aan kosten bewindvoering.

•

Het aantal uitkeringen is in het jaar 2021 afgenomen (behalve onder <21).

•

Diverse re-integratievoorzieningen zetten we in gericht op verschillende doelgroepen. Dit doen we lokaal en regionaal.

•

De WSW uitgaven worden volledig gedekt. Dit budget wordt ieder jaar lager, omdat de instroom WSW is gestopt.

•

96% van de re-integratie uitgaven ging in 2021 naar de Diamant-groep.

•

In 2021 waren er bij de gemeente Goirle 69 inwoners bekend die vallen onder de wet baanafspraak.

•

Sinds de invoering van de Participatiewet in 2015 zien we dat we met minder budget meer inwoners moeten re-integreren die meer begeleiding vragen.

32

Hoofdstuk 5 Schuldhulpverlening De kosten voor begeleiding en subsidie in het kader van schuldhulpverlening waren in 2021 € 135.000. In deze paragraaf worden deze kosten toegelicht.

5.1 Wat is schuldhulpverlening? Gemeenten zijn verplicht inwoners met schulden te helpen. Sinds 2021 moeten gemeenten ook ondernemers met schulden helpen. Dit is vastgelegd in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Binnen de wettelijke kaders heeft iedere gemeente de ruimte de schuldhulpverlening zelf vorm te geven. In Goirle bieden we via de Kredietbank Nederland een integraal hulpverleningspakket aan van advisering tot schuldregeling en -sanering en budgetbeheer en budgetcoaching. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de financiële problemen, maar ook naar problemen zoals gezondheid en problemen rondom wonen. Om gedragsverandering te realiseren moet breder gekeken worden dan alleen naar de schulden. In 2021 heeft de gemeente Goirle gemiddeld € 976 per klant per maand bij de Kredietbank uitgegeven. Aan de kredietbank is in 2021 totaal € 122.000 uitgegeven. In onderstaande tabel wordt het aantal producten wat in 2021 afgenomen is bij de Kredietbank weergegeven. Hierbij wordt het gemiddelde per product gemeld, omdat de looptijd verschilt per inwoner per product. Ook hebben sommige inwoners meerdere producten, waardoor het aantal personen per product niet weergegeven kan worden. Product Aanmelding Intake Budgetbeheer* Budgethulp** Budgetcoaching*** Schuldregeling fase 1 Schuldregeling fase 2

Gemiddeld aantal trajecten per maand 2 2,5 40 31 10 1 1

*Budgetbeheer: is het beheer van het budget van de inwoner door de Kredietbank die de bankrekening beheerd en vaste lasten betaald. **Budgethulp: is bijna hetzelfde als budgetbeheer, maar bij budgethulp is er meer persoonlijk contact. ***Budgetcoaching: is het begeleiden en ondersteunen van personen om de financiële gezondheid en zelfredzaamheid te verbeteren en stimuleren. Dit kan in combinatie met budgetbeheer.

33

5.2 Wat is vroegsignalering van schulden? Op 1 januari 2021 is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) gewijzigd. Met deze wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) is de vroegsignalering van schulden een wettelijke taak voor de gemeente geworden. Vroegsignalering van schulden is het in een zo vroeg mogelijk stadium in beeld brengen van mensen met financiële problemen om vroegtijdige hulpverlening mogelijk te maken door gebruik te maken van daadwerkelijke signalen en outreachende hulpverlening. De wetswijziging zorgt ervoor dat signalen over betalingsachterstanden verplicht uitgewisseld worden aan gemeenten. De gemeente is verplicht hier binnen 4 weken op te reageren. Om een goed bereik te hebben, zijn diverse signalen voor de vroegsignalering van schulden aangewezen. Het gaat hierbij om meldingen van huurachterstanden en betalingsachterstanden op de zorgpremie en op de energie- en drinkwaterrekeningen. Wanneer de gemeente dit goed doet kunnen op lange termijn hogere kosten van schuldhulpverlening en zorg voorkomen worden. Dit kan leiden tot een kostendaling op de post Kredietbank. Het eerste halfjaar in 2021 heeft een positief resultaat opgeleverd. In Goirle hebben we een casemanager vroegsignalering die 19 uur besteed aan deze taak.

Naar aanleiding van een pilot is er in Goirle gekozen voor een outreachende aanpak waarbij we op huisbezoek gaan bij signalen die een grote voorspellende waarde van financiële problemen hebben. Vanaf juni 2021 t/m december 2021 is de casemanager vroegsignalering 62 keer op huisbezoek geweest. Bij iets meer dan de helft (38 huisbezoeken) heeft dit geleid tot een vervolg (adviesgesprek, Quick fix of langere ondersteuning). De andere 24 zijn wél bereikt, maar wenste geen verdere ondersteuning of de vordering was al betaald. Deze mensen (die geen hulp nodig hebben) waren over het algemeen wel heel positief dat er iemand langs is gekomen. In totaal hebben in 2021 27 inwoners langere ondersteuning gehad (gemiddeld 4 gesprekken). In 2021 (met start in mei) hebben we in totaal € 47.000 uitgegeven aan vroegsignalering schulden. Deze uitgaven bestaan uit de kosten aan het systeem vroegsignalering en aan de casemanager vroegsignalering voor 19 uur per week. De uren van personeel vallen onder een andere post (loonkosten), dus deze uitgave wordt niet meegenomen in het bedrag van € 135.000. Kosten aan het systeem zitten hier wel in.

5.3 Wat doen we nog meer aan schuldhulpverleningsactiviteiten? Het voorkomen van schulden is een essentieel onderdeel van schuldhulpverlening. Om te realiseren dat minder inwoners te maken krijgen met (problematische) schulden, zetten wij als gemeente preventieactiviteiten in. Naast de inzet vroegsignalering schulden, geven wij subsidie aan de voedselbank (€ 6.000), de formulierenbrigade (€ 3.000) en aan het zomerpretpakket (€ 3.200). De voedselbank is bedoeld voor mensen die of door een te laag inkomen geld tekort komen, of die niet uitkomen met hun geld door andere omstandigheden. De voedselbank Tilburg heeft een uitgiftepunt in Goirle, zodat inwoners dicht bij hun voedselpakket kunnen ophalen. Mensen die tijdelijk hulp kunnen gebruiken bij hun administratie of het invullen van formulieren, kunnen zich melden bij de vrijwilligers van de Formulierenbrigade. Zij geven ook informatie over allerlei regelingen en toeslagen. Ook een onderdeel is de hulp bij de thuisadministratie. Het zomerpretpakket is een pakket voor kinderen die opgroeien in armoede. Het pakket bestaat uit zomerse spullen en cadeaubonnen zodat deze kinderen ook een leuke zomer hebben. De gemeente levert samen met een aantal andere partijen hier een bijdrage aan. De ambitie in Goirle is dat alle kinderen mee moeten kunnen doen en het zomerpretpakket draagt hieraan bij. 34

5.4 Wat valt op? •

Sinds 2021 zijn gemeenten verplicht ondernemers schuldhulpverlening aan te bieden.

•

In 2021 waren er gemiddeld 40 budgetbeheer trajecten actief bij de Kredietbank.

•

Per 1 januari 2021 is de wetswijzing op de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) van kracht. Met deze wijziging is vroegsignalering van schulden op basis van signalen door derden een wettelijk taak voor gemeenten geworden.

•

Iets meer dan de helft van de huisbezoeken, die we doen in het kader van vroegsignalering, heeft geleid tot een vervolg in ondersteuning.

•

De eerste evaluaties van vroegsignalering schulden laten voorzichtig zien dat het lukt om inwoners met beginnende financiële problemen eerder te bereiken. Wat vervolgens ervoor zorgt dat inwoners niet of eerder in de schuldhulpverlening terecht komen.

•

We geven subsidie aan preventieve schuldhulpverleningsactiviteiten, zoals voedselbank, formulierenbrigade en het zomerpretpakket.

35

Hoofdstuk 6: Jeugd 6.1 Jeugdhulp De kosten voor jeugdhulp waren in 2021 € 7.542.000. In deze paragraaf worden deze kosten toegelicht. Op basis van de burap jeugd Q4 2021, versie 1.0 / peildatum 15 februari 2022 en managementinformatie per financieringsvorm zijn de kosten 2021 in onderstaande tabel gepresenteerd. Financieringsvorm Zorg in Natura (ZIN) PGB (persoonsgebonden budget) Lokaal Maatwerk Budget Totaal

Kosten 6.947.155 516.845 78.000 7.542.000

6.1.1 Wat is Jeugdhulp? Jeugdhulp is de ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en hun ouders bij alle denkbare opgroei-, opvoedings- en psychische problemen en stoornissen en is bedoeld voor kinderen en jongeren tot 18 jaar, met in sommige gevallen een uitloop tot 23 jaar. De gemeente is verantwoordelijk voor deze hulp en dit is geregeld in de Jeugdwet. Het doel van de Jeugdwet is dat alle jeugdigen gezond en veilig opgroeien en zich zo goed mogelijk ontwikkelen. Als opgroeien of opvoeden niet vanzelf gaat, is hulp nodig. Die hulp moet zoveel mogelijk aansluiten bij wat de jeugdige of ouder nodig heeft en bij wat zij zelf kunnen doen. We bedoelen in dit document een vorm van jeugdhulp waar een beschikking voor nodig is. Wanneer er een beschikking nodig is, betekent dit, dat niet iedere jeugdige of diens ouder(s) deze hulp ontvangt.

6.1.2 Hoe wordt jeugdhulp georganiseerd? De regionale jeugdhulp komt voort uit de gezamenlijke aanbesteding die hiervoor is gedaan. We werken binnen de regio resultaatgericht. De gemeente bepaalt het resultaat en in samenspraak met de zorgaanbieders wordt op basis van de te behalen resultaten, de intensiteit van de ondersteuning bepaald. De financiële afhandeling van de ingekochte jeugdhulp wordt binnen de regio door de gemeente Tilburg (als gastheergemeente) uitgevoerd. Bepaalde taken en verantwoordelijkheden worden ingevuld door Tilburg. Hieronder valt onder andere de uitvoering van het regionale contractmanagement en het opstellen van management- en bestuursrapportages. Met deze gezamenlijke inkoop van jeugdhulp moet gemeente Goirle zich voegen naar wat gezamenlijk wordt bepaald. Wel kunnen we input leveren tijdens regionale werkgroepen. De jeugdzorg wordt regionaal ingekocht en de wijze waarop jeugdigen met een hulpvraag worden geholpen bestaat uit 3 routes. De 3 routes die toegang tot de jeugdhulp geven zijn: 1. Toegang tot de jeugdhulp na onderzoek door de gemeente. 2. Toegang tot de jeugdhulp op verwijzing van een medisch specialist (route medisch domein). 3. Toegang tot de jeugdhulp op basis van een bepaling jeugdhulp (route via gecertificeerde instelling). De toelichting op deze routes, hoe zij verlopen en wat zij precies betekenen, vindt u in bijlage 3.

De gemeente Goirle heeft op route 1 de meeste invloed. De hulpvragen komen binnen bij ‘t Loket en als blijkt dat een voorziening vanuit de jeugdwet nodig is zet ‘t Loket de vraag door naar de gemeente 36

waar een klantmanager het onderzoek start en de hulpvraag beoordeelt. Op de andere twee routes heeft de gemeente Goirle beperkte invloed.

6.1.3 Wat zijn de financieringsvormen van jeugdhulp? Binnen de jeugdhulp hebben we een onderscheid in drie financieringsvormen, Zorg in Natura (Zin), Persoonsgebonden budget (PGB) en lokaal maatwerk budget. De financieringsvormen worden hieronder toegelicht.

Zorg in Natura (ZIN) Dit is de regionaal ingekochte jeugdhulp vanuit Hart van Brabant. De kosten van de jeugdhulp worden rechtstreeks aan de zorgaanbieders betaald door de gemeente Tilburg (gastheergemeente). De niet gecontracteerde zorg (NGZ) behoort ook tot de Zorg in Natura. In geval van NGZ wordt een eenmalig contract afgesproken met de betreffende zorgaanbieder voor dat specifieke traject, bij die bepaalde jeugdige. De maatregelhulp (uitvoering van een jeugdbeschermingsmaatregel of jeugdreclasseringsmaatregel die wordt opgelegd door de rechter) uitgevoerd door Gecertificeerde Instellingen (Jeugdbescherming Brabant, William Schrikker Groep en Leger des Heils) valt ook onder Zorg in Natura binnen onze ingekochte jeugdhulp.

PGB (persoonsgebonden budget) Inwoners die in aanmerking komen voor een beschikking jeugdhulp hebben vanuit de Jeugdwet het recht om zelf een budget te ontvangen om jeugdhulp in te kunnen kopen bij een zorgaanbieder. Dit noemt men het persoonsgebonden budget. Het budget wordt door de gemeente bepaald en ter beschikking gesteld aan de Sociale Verzekeringsbank (SVB) die de financiële afhandeling doet van het persoonsgebonden budget met de beheerder van het budget. Om voor een pgb in aanmerking te komen moet de aanvrager aan een aantal voorwaarden voldoen: -

Ouders/ verzorgers van het kind moeten aan de gemeente kunnen uitleggen waarom zorg in natura (ZIN) niet geschikt is voor het kind; Voor het kind wordt alleen zorg ingekocht die cliëntgericht en veilig is; Het kind is jonger dan 18 jaar; Ouders/ verzorgers zijn in staat het pgb te beheren (eventueel met hulp van een vertegenwoordiger).

Lokaal Maatwerk budget Dit zijn voorzieningen die niet passen binnen de ingekochte jeugdhulp en niet via een PGB te verstrekken zijn. Bijvoorbeeld aanbod wat niet onder de jeugdwet valt maar wat wel problemen oplost die de jeugdige heeft en waardoor hij/zij anders gebruik zou moeten maken van jeugdhulp. Deze middelen worden lokaal verstrekt en de financiële afhandeling gebeurt lokaal via gemeente Goirle. Dit kunnen ook middelen zijn die domeinoverstijgend (bijvoorbeeld WMO en Participatiewet) zijn weggeschreven op kostenplaats jeugd omdat deze indirect ten goede komen aan de ontwikkeling van een jeugdige in zijn gezinssituatie.

37

6.2 Zorg In Natura (ZIN) De kosten voor ZIN waren in 2021 € 6.947.155. In deze paragraaf worden deze kosten toegelicht. Op basis van de burap jeugd Q4 2021 versie 1.0 en managementinformatie per financieringsvorm, peildatum 15 februari 2022, wordt dit bedrag in onderstaande tabel gepresenteerd. Omschrijving Beschikte zorg incl mutaties 2021 Betaalde voorschot jeugdhulp betaald aan regio Overige kosten (overhead, uitvoeringskosten) Totale voorschot zorgkosten, feitelijke zorg

Bedrag 6.947.155 6.968.000 323.000 6.645.000

De regionale jeugdhulp wordt middels een voorschot betaald aan de gastheergemeente. Dit wordt gedaan op basis van eerdere begrotingen en resultaten. Wanneer een jaar voorbij is, kan er middels prognoses bijgesteld worden omdat steeds meer duidelijk wordt hoe de daadwerkelijke jeugdhulp kosten zijn per gemeente. In het tweede kwartaal van het opvolgende jaar, moeten de zorgaanbieders de zorgadministratie over het voorgaande jaar volledig hebben afgerond. Dit maakt dat we pas in juli van het opvolgende jaar de daadwerkelijke afrekening kunnen zien van de gemaakte jeugdhulpkosten. In de prognoses zien we de beschikte zorg. De beschikte zorg is hoger dan de werkelijke kosten die in 2021 zijn gemaakt. Dit komt omdat niet alle beschikte zorg wordt gebruikt of eerder kan worden afgeschaald / afgerond. In dit document is met de beschikte zorg inclusief de mutaties die gedurende 2021 hebben plaatsgevonden gewerkt. Hierdoor is er een verschil tussen werkelijke uitgaven en beschikte zorg.

6.2.1 Uit welke categorieën zijn de voorzieningen ZIN opgebouwd? De voorzieningen binnen de ingekochte jeugdhulp zijn te categoriseren in een aantal subcategorieën. 1. Arrangementen Arrangementen worden bekostigd met een vaststaande kostprijs. De kostprijs van het arrangement wordt vastgesteld op basis van de intensiteit die gekozen is om de hulpvraag te behandelen. Een overzicht hiervan staat in bijlage 1. 2. Overige zorgproducten (waaronder verblijf, ADHD, EED 3 , Crisis, DVI 4 en vervoer) Dit zijn losse producten opgenomen in de regionale inkoop die op de manier p x q (het aantal uren/dagdelen/etmalen x kostprijs per uur/etmaal/dagdeel van dit product) worden gefinancierd. 3. Landelijk Transitie Arrangement (LTA) De voorzieningen binnen deze categorie worden a-specifiek toegewezen. Vooraf weten we niet wat de kosten gaan zijn. Aanbieders moeten bij declaraties duidelijk maken welke zorgvorm zij hebben ingezet binnen de afgesproken LTA. De prijs van die zorgvorm is landelijk vastgesteld en wordt op de p*q manier betaald.

3 4

Ernstige enkelvoudige dyslexie Dagcentrum vroegtijdige interventie

38

6.2.2 Hoeveel jeugdigen in 2021 maakten gebruik van ZIN? In 2021 zijn er 680 unieke jeugdigen die beschikte zorg ontvingen in Zorg in Natura. Samen staat dit gelijk aan € 6.947.155 van de totale kosten van jeugdhulp. Binnen de jeugdhulp is het mogelijk dat aan een jeugdige meerdere voorzieningen kunnen worden toegewezen. Er zijn verschillende combinaties van voorzieningen mogelijk. Naast een arrangement mogen er ook andere producten lopen volgens de regionale inkoop jeugdhulp. Het uitgangspunt is dat er geen 2 arrangementen naast elkaar mogen lopen. Losse producten vallend onder de categorie Overige zorgkosten mogen naast elkaar en naast een arrangement bestaan binnen de regionale inkoop (zie paragraaf 6.2.3 en verder). Een voorbeeld van een combinatie van voorzieningen is een verblijfsproduct en daarnaast een arrangement. In de verblijfscomponent is enkel het bed, bad, brood in de kostprijs opgenomen. Alle begeleiding en/of behandeling valt onder een arrangement en wordt naast het verblijfsproduct toegewezen.

6.2.3 Verwijzers Beschikte jeugdhulp kan ingezet worden via drie verschillende groepen wettelijke verwijzers. Onderstaande tabel geeft aan hoeveel unieke jeugdigen er in 2021 via de wettelijke verwijzers een toekenning hebben ontvangen voor een vorm van jeugdhulp binnen ZIN. Procentueel kan er op basis van deze aantallen gezegd worden wat dan het aandeel is per wettelijke verwijzer voor de kosten van de jeugdhulp binnen ZIN. Wettelijke verwijzers

Route

Aantal unieke jeugdigen

Gemeente Medisch domein Gecertificeerde Instelling Overig

1 2 3 n.v.t.

265 447 53 24

Percentage van totaal aantal unieke jeugdigen ZIN 34% 57% 7% 3%

Kosten naar percentage ZIN

2.362.032 3.959.878 486.301 208.415

Als bovenstaande unieke jeugdigen bij elkaar opgeteld worden dan kom je op een hoger aantal unieke jeugdigen uit dan de eerder genoemde 680 unieke jeugdigen die binnen ZIN beschikte jeugdhulp ontvingen. Dit komt omdat gedurende het jaar een jeugdige vanuit verschillende wettelijke verwijzers een verwijzing kan hebben gekregen, maar binnen elke categorie wettelijke verwijzer een unieke jeugdige is.

39

6.2.4 Arrangementen De kosten voor arrangementen jeugdzorg waren in 2021 € 2.726.000. In deze paragraaf worden deze kosten toegelicht. De gemeente Goirle werkte in 2021 resultaatgericht voor wat betreft de arrangementen binnen de regionaal ingekochte jeugdhulp. De wettelijke verwijzer bepaalt het resultaat en in samenspraak met de zorgaanbieder wordt de intensiteit bepaald. Er bestaan 9 arrangementen en binnen ieder arrangement zijn er intensiteiten A t/m I. In bijlage 4 staat een weergave van de arrangementen, de kostprijs en de bandbreedte van betreffende intensiteit.

Over welke hulp hebben we het? De invulling van de hulp is maatwerk en wordt toegespitst op de casus. Dit betekent dat jeugdige 1 die een arrangement 5 intensiteit C krijgt toegewezen, bijvoorbeeld ondersteuning krijgt in de vorm van therapie. Jeugdige 2 die ook een arrangement 5 intensiteit C toegewezen heeft gekregen, ontvangt hiervoor bijvoorbeeld een onderzoek waarin gekeken wordt naar meerdere leefgebieden. Beide jeugdigen in het voorbeeld hebben dezelfde toekenning ontvangen, maar de soort hulp is bij beiden anders en dit maakt het maatwerk. Bijna alle vormen van behandeling en begeleiding binnen de jeugdhulp vallen onder een arrangement.

Hoeveel unieke jeugdigen hadden een arrangement in 2021? In 2021 waren er 587 unieke jeugdigen met een toewijzing voor een bepaald arrangement in zorg. Dit zijn de toewijzingen van de arrangementen 2017 en arrangementen 2019 samen. Aantal unieke jeugdigen Arrangement 2017* Arrangement 2019** Totaal gemiddeld beschikking

398 189

Gemiddelde beschikte dagwaarde 14,11 40,80

Gemiddelde beschikte kosten 2.049.760 2.814.588 4.864.348

* Met de verzamelnaam Arrangementen 2017 wordt bedoeld de arrangementen 1 t/m 9, met intensiteit A,B,C, H en I **Met de verzamelnaam Arrangementen 2019 wordt bedoeld de arrangementen 1 t/m 9, met intensiteit D,E,F,G

De gemiddelde beschikte dagwaarde waarmee wordt gerekend, is bepaald met de data van peildatum 15 februari 2022 van de burap Q4 2021 versie 1.0 en de managementinformatie. Alle informatie uit dit hoofdstuk is hierop gebaseerd. Er is hierbij gerekend met het totale aantal van de 587 unieke jeugdigen die één of meerdere arrangementen in 2021 toegewezen hebben gekregen om tot de gemiddelde dagprijs te komen. Arrangement 2017 Intensiteit A Intensiteit B Intensiteit C Intensiteit H Intensiteit I

Gemiddeld aantal unieke jeugdigen 13 63 86 1 2

Gemiddelde beschikte kosten 66.952 324.459 442.913 5.150 10.300 40

Voortijdige beëindiging Medicatiecontrole Arrangement 2019 Intensiteit D Intensiteit E Intensiteit F Intensiteit G Voortijdige beëindiging

1 5

5.150 25.750

Gemiddeld aantal unieke jeugdigen 42 39 15 8 0

Gemiddelde beschikte kosten 625.464 580.788 223.380 119.136 0

In bovenstaande tabellen zie je per soort voorziening binnen de categorie arrangementen 2017 en de categorie arrangementen 2019 een gemiddeld aantal unieke jeugdigen. Dit gemiddelde is gebaseerd op het aantal unieke jeugdigen die op 5 peildata (1 januari 2021, 1 april, 1 juli, 1 oktober, 1 januari 2022) in 2021 in die voorziening een lopende beschikking hadden. Deze tabellen geven voornamelijk inzicht in waar het zwaartepunt van de beschikkingen binnen de categorie arrangementen 2017 en arrangementen 2019 heeft gelegen. Wat opvalt is dat je niet tot de 587 totale unieke jeugdigen komt als je deze aantallen bij elkaar optelt. Dit komt doordat deze aantallen zijn gebaseerd op de 5 peildata van jeugdigen in zorg en niet een totaal aantal jeugdigen over een bepaalde periode (bijvoorbeeld kwartaal) is genomen. Ook komt het voor dat een jeugdige een beschikking heeft die afloopt op de laatste dag van een maand en halverwege een volgende maand weer een nieuwe beschikking toegewezen krijgt. Deze jeugdigen worden dan niet meegerekend op de peildata, maar wel in het totale aantal unieke jeugdigen.

6.3 Overige zorgproducten De kosten voor overige zorgproducten binnen de jeugdhulp waren in 2021 € 3.064.000. In deze paragraaf worden deze kosten toegelicht op basis van de gemiddelde berekende dagprijs en de beschikte waarde (de beschikking). Dit is de oorzaak van het verschil tussen werkelijk en beschikt. De overige zorgproducten bestaan uit verschillende producten binnen de inkoop die niet binnen de arrangementen vallen. Het gaat hier om producten Verblijf, ADHD, crisis, Diverse, Jeugdzorg Plus, EED, DVI en vervoer, waarbij Verblijf wordt opgesplitst in Verblijf overig en Verblijf Pleegzorg. Er zijn 310 unieke jeugdigen die in 2021 een vorm van hulp hebben ontvangen in de categorie overige zorgproducten. Deze zorgproducten worden gefinancierd met de p x q systematiek zoals eerder uitgelegd.

Overige Zorgproducten

Gemiddeld aantal unieke jeugdigen 310

Gemiddelde beschikte dagprijs 48,23

Gemiddelde beschikte kosten 5.457.225

41

Verblijf Overige In 2021 hadden 65 unieke jeugdigen een voorziening binnen verblijf overige. Onder verblijf overige vallen verblijfsproducten zoals behandelgroepen en gezinshuizen, verblijf binnen Beschermd Wonen, verblijf binnen LVB-settingen, Verblijf binnen Jeugd-GGZ. Verblijf Overige

Gemiddeld aantal Gemiddelde unieke jeugdigen beschikte kosten Behandelgroep J&O 28 492.911 Beschermd Wonen 0 0 Jeugd GGZ 1 17.604 KDV 13 228.851 LVB 13 228.851 ZZP 10 176.040 Totaal 65 1.144.257 In bovenstaande tabel zie je de verdeling in aantal unieke jeugdigen binnen verblijf overige over het jaar 2021. De 65 unieke jeugdigen samen zijn goed voor 21% van de gemiddelde beschikte kosten over het jaar 2021 binnen de Overige Zorgproducten.

Verblijf Pleegzorg Gemeente Goirle heeft 19 unieke jeugdigen met een toekenning voor verblijf in een pleeggezin. In 2020 is de wet gewijzigd waardoor er in deze toekenningen ook meerderjarige jeugdigen zijn opgenomen. De wetswijziging heeft het mogelijk gemaakt om tot 21 jaar verblijf binnen pleegzorg toe te kennen. Gemiddeld Gemiddelde Gemiddelde aantal unieke beschikte beschikte jeugdigen dagprijs kosten Verblijf Pleegzorg 24 48,23 422.495 Verblijf Overige en Verblijf Pleegzorg worden enkel ingezet op verwijzing van de gemeente of een gecertificeerde instelling. In 2021 zijn geen toekenningen vanuit het medisch domein gedaan.

ADHD Alle voorzieningen die vallen onder dit product binnen de inkoop zijn op verwijzing van het medisch domein en worden voor gemeente Goirle ingezet bij het Elisabeth – TweeSteden Ziekenhuis die een ADHD-poli heeft. Hier wordt door deze zorgaanbieder medicatiecontrole, behandeling en/of begeleiding geboden voor jeugdigen die gediagnosticeerd zijn met ADHD. De aantallen geven mogelijk een vertekend beeld omdat het Elisabeth – TweeSteden Ziekenhuis niet volledig kan voldoen aan de manier van werken met het landelijk berichtenverkeer. Zij kunnen geen mutaties aanleveren via dit berichtenverkeer. In 2021 is begonnen met een andere manier van werken, handmatige verwerking.

ADHD+

Gemiddeld aantal unieke jeugdigen 139

Gemiddelde beschikte dagprijs 48,23

Gemiddelde beschikte kosten 2.446.949

42

Ernstige Enkelvoudige Dyslexie (EED) Voor EED geldt een landelijke richtlijn die wordt gevolgd om in aanmerking te komen voor een toekenning voor ondersteuning bij EED. In gemeente Goirle volgen we deze landelijke richtlijn. Het samenwerkingsverband primair onderwijs (Plein013) heeft de verantwoordelijkheid om toe te zien op de procedure van het verwijzen van leerlingen voor een traject EED. Scholen moeten volgens de landelijke richtlijn eerst een procedure hebben gevolgd wanneer er mogelijk sprake is van EED. Dit wordt getoetst binnen het samenwerkingsverband en wanneer zij een positief advies afgeven, kan een aanvraag worden ingediend door betreffende zorgaanbieder via het landelijke berichtenverkeer. Hierop wordt de aanvraag verwerkt in een toekenning door de gemeente. Er zijn twee producten EED in onze inkoop. Een product diagnose en een product behandeling. De behandeling wordt pas aangevraagd wanneer er een diagnose EED is gesteld. Binnen de landelijke richtlijnen is afgesproken dat 48 sessies (behandelingen) worden vergoed door de gemeente. De toekenning voor behandeling EED is standaard voor 48 sessies, omdat dit zo ook is opgenomen in onze regionale inkoop. In onderstaande tabel worden aantallen en beschikte zorg weergegeven dit is niet te delen door gemiddeld aantal unieke jeugdigen, want dan krijg je een vertekend beeld.

EED

Gemiddeld aantal unieke jeugdigen 77

Gemiddelde beschikte dagprijs 48,23

Gemiddelde beschikte kosten 1.355.504

Dagverblijf Vroegtijdige Interventie (DVI) Dagverblijf vroegtijdige interventie is geen vorm van verblijf waarbij de jeugdige niet thuis slaapt. Het is een intensieve vorm van dagbehandeling die wordt ingezet als hele jonge kinderen door een algehele ontwikkelingsachterstand nog niet zover zijn dat ze al onderwijs kunnen volgen en ook dagelijks door hun algehele ontwikkelingsachterstand buiten het rijp zijn voor het volgen van onderwijs hier beperkingen in hun functioneren van ondervinden. Vandaar dat dit een vorm van ondersteuning is die bekostigd wordt vanuit de jeugdwet.

DVI

Gemiddeld aantal unieke jeugdigen 4

Gemiddelde beschikte dagprijs 48,23

Gemiddelde beschikte kosten 70.416

43

Vervoer In de jeugdwet staat beschreven dat we als gemeente de plicht hebben om te zorgen dat een jeugdige zijn of haar behandeling, die noodzakelijk is gebleken, ook kan ontvangen. Voor het vervoer is een werkproces opgesteld. Wanneer we zelf als gemeente onderzoek doen naar een hulpvraag gaan we niet actief benoemen dat er ook mogelijkheden zijn om vervoer gefinancierd te krijgen. Pas als blijkt dat er een probleem ontstaat en daardoor de jeugdige de benodigde zorg niet kan ontvangen, gaan we het stroomschema volgen. In principe is elke ouder zelf verantwoordelijk om te zorgen dat zijn of haar kind bij de behandeling komt. Wanneer dit niet mogelijk is, dan kijkt de gemeente of zij kan bijspringen in het financieren van het vervoer. Bepaalde zorgaanbieders hebben zich laten contracteren om vervoer vanuit hen aan te bieden. Mocht dit geen optie zijn dan kan taxivervoer regionaal worden ingezet, zoals dit ook bij leerlingenvervoer het geval is. In Goirle hebben we vanuit de jeugdwet geen jeugdigen die gebruik maken van het taxivervoer binnen deze regionale inkoop. De 7 jeugdigen die in 2021 gebruik hebben gemaakt van een voorziening vervoer, zijn vervoerd met busjes van de betreffende zorgaanbieder.

Vervoer

Gemiddeld aantal unieke jeugdigen 7

Gemiddelde beschikte dagprijs 48,23

Gemiddelde beschikte kosten 123.228

6.4 Landelijk Transitie Arrangement (LTA) Met landelijke ingekochte zorg bedoelen we dit landelijk transitiearrangement. Dit is een set aan afspraken die door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) landelijk wordt gemaakt met een beperkt aantal jeugdhulpaanbieders. Zo is men er zeker van dat er een contractbasis is voor aanbieders met uitzonderlijk aanbod/specialistische functies. De kosten voor landelijke transitie arrangementen jeugdzorg waren in 2021 € 59.342. In deze paragraaf worden deze kosten toegelicht.

Hoeveel jeugdigen met toekenning voor LTA? In gemeente Goirle hebben 9 jeugdigen in 2021 gebruik gemaakt van landelijk ingekochte zorg. Bijna in alle gevallen worden de beschikkingen voor landelijke ingekochte zorg toegewezen op verwijzing van het medisch domein, de gemeente Goirle heeft hier geen of weinig invloed op. Er is sprake van een daling van het aantal jeugdigen dat hier gebruik van maakt en de feitelijke kosten dalen ten opzichte van de verwachtte kosten. De jeugdigen die gebruik maken van een voorziening LTA ontvangen hoogcomplexe specialistische zorg die in het land wordt geboden. Er zijn maar enkele aanbieders die specifieke specialistische zorg bieden waar jeugdigen uit het hele land gebruik van kunnen maken wanneer dit noodzakelijk is.

44

6.5 Persoonsgebonden Budget (PGB) De kosten voor persoonsgebonden budgetten jeugdzorg waren in 2021 € 516.845. In deze paragraaf worden deze kosten toegelicht. In 2021 zijn er vanuit de jeugdwet 56 unieke jeugdigen die een PGB hebben ontvangen. Soort pgb Formeel Informeel Totaal

Gemiddeld aantal unieke jeugdigen 42 14 56

Kosten per jaar 356.262 160.583 516.845

Binnen de jeugdhulp kennen we formeel en informeel PGB. Met formeel bedoelen we een zorgaanbieder die voldoet aan de kwaliteitseisen maar niet tot gecontracteerde zorgaanbieder behoort. Met informeel bedoelen we het sociaal netwerk, niet-professionals die toch een bepaalde vorm van zorg bieden die op geen andere manier ingezet kan worden doordat deze bijvoorbeeld op specifieke momenten wanneer de zorg nodig is, niet voor handen is. Van de totale uitgave PGB werd 31% ingezet voor een bepaalde vorm van zorg binnen het sociaal netwerk (informele zorg). Bijna alle vormen van deze zorg werd door ouders zelf geboden. Binnen de totale uitgave PGB aan formele aanbieders wordt bij 13 unieke jeugdigen (23% van totale aantal unieke jeugdigen) de zorg geleverd door een bepaalde zorgaanbieder die begeleiding biedt bij hoogbegaafdheid. Specifieke begeleiding aan jeugdigen en hun ouders rondom hoogbegaafdheid wordt niet geboden door zorgaanbieders die gecontracteerd zijn binnen regio Hart van Brabant binnen de huidige aanbesteding. Aan deze zorgaanbieder is 5% van de totale uitgave PGB besteed.

6.6 Lokaal Maatwerk budget De kosten voor lokaal maatwerk jeugdzorg waren in 2021 € 78.000. Enkele voorbeelden zijn voorzieningen die bijvoorbeeld via de Maatpact methodiek wordt verstrekt zoals de aanschaf van een hulphond, een (pilot) van een bepaalde specifieke zorgvorm die wordt verstrekt onder de jeugdwet met lokale afspraken rondom de financiering van deze specifieke zorgvorm, bepaalde vervoerskosten waarover specifieke afspraken zijn gemaakt en niet passen binnen de bestaande financieringsvormen of voorzieningsvormen binnen de regionale of lokale inkoop. Vanuit de registratiesystemen wordt duidelijk dat dit niet eenduidig wordt geregistreerd en daarom niet uit de systemen te halen valt. Er kan nu dus niet worden gezegd hoeveel jeugdigen er gebruik maken van een voorziening die binnen Lokaal maatwerk budget valt.

45

Welke ontwikkelingen zagen we in 2021? Vanuit regio Hart van Brabant (gastheergemeente Tilburg) worden er meer controles uitgevoerd bij zorgaanbieders, onder andere naar opvallend korte looptijden, niet opgestarte zorg en andere controles. Dit heeft effect, want op basis van deze controles komen er kleine projecten uit voort waarbij dit breder wordt getrokken en andere zorgaanbieders hier ook op bevraagd worden. Wat in sommige gevallen leidt tot mutaties van de toegekende zorg. In veel gevallen hebben deze mutaties een gunstig effect op de uiteindelijke kosten voor gemeente Goirle omdat het afschaling van de intensiteit van het arrangement tot gevolg had. Daarnaast is er in 2021 een werkwijze/stroomschema vastgesteld rondom opschaling en afschaling van de intensiteiten van de arrangementen. Het effect hiervan is dat het voor beide partijen duidelijk is in welke situaties er opgeschaald of afgeschaald kan worden en beide partijen hier ook naar verwijzen wanneer dit aan de hand kan zijn. De mutaties die hier uit voort komen ten opzichte van de originele beschikking hebben uiteindelijk ook een effect op de kosten. In april 2021 is er in de regio Hart van Brabant gestart met toetsing medisch domein.

Er zijn twee vormen van toetsing waarvoor elke regiogemeente een keuze heeft kunnen maken welke vorm van toetsing zij implementeren, namelijk de inhoudelijke toetsing of een rekenkundige toetsing van aanvragen medisch domein. In gemeente Goirle heeft men gekozen voor de rekenkundige toetsing. Het effect hiervan is vooralsnog minimaal te noemen. Regionaal is er in 2021 een aanbesteding voorbereid voor de regionale ingekochte jeugdhulp binnen regio Hart van Brabant voor de Zorg in Natura. Deze nieuwe aanbesteding gaat lopen per 1 januari 2023. In grote lijnen is de opzet dat er minder jeugdhulpaanbieders zullen worden gecontracteerd en er zal worden gewerkt met 5 segmenten (segmenten Hoog specialistische zorg, Wonen, Dagbegeleiding en dagopvang, Specialistische zorg en Crisiszorg) binnen de gecontracteerde jeugdhulp.

46

6.7 Wat valt op? •

Jeugd is ingewikkeld in beeld te krijgen. Duiding van gegeven is complex. Dit komt door een combinatie van factoren: o Externe registratie en lokale registratie door elkaar. o Externe financiële afhandeling. o Verschillende systemen/bronnen ZIN is regio, PGB is lokaal, informatie is lastig te vergelijken.

•

Wel zicht op de beschikte kosten, niet op de werkelijke kosten vanwege peildatum financiële afronding jaar 2021 (juli 2022) wat de analyse nu lastig maakt.

•

In 2021 zijn er in totaal 736 unieke jeugdigen die samen verantwoordelijk zijn voor de kosten jeugdhulp van € 7.542.000. o Zorg In Natura (ZIN); 680 unieke jeugdigen, € 6.947.155, wat uitkomt op 92% van de totale kosten jeugdhulp 2021. o PGB; 56 unieke jeugdigen, € 516.845, wat 7% van de totale kosten jeugdhulp 2021 is. o Lokaal Maatwerk Budget; niet bekend hoeveel jeugdigen, € 78.000, wat 1% van de totale kosten jeugdhulp 2021 is.

•

Deze jeugdigen hebben één of meerdere vormen van jeugdhulp in 2021 ontvangen.

•

Regionale inkoop jeugdhulp (ZIN) is resultaatgericht ingekocht waarbij de meeste jeugdhulp onder de arrangementen valt. Een bepaald arrangement heeft een basis van uitgangspunten (richting) en de hulp gebaseerd op een bandbreedte aan ondersteuningsuren met een vast bepaald bedrag. De inhoud van het traject is maatwerk waardoor er niet voor een groep jeugdigen te duiden is wat er specifiek aan jeugdhulp wordt geboden (vorm).

•

57 % van de verwijzingen naar jeugdhulp zijn afkomstig van het medisch domein.

•

Het valt op dat we de meeste invloed hebben op verwijzingen die gedaan worden door de gemeente zelf (route 1). Op verwijzingen vanuit het medisch domein (route 2) is beperkte invloed. Door inzet te plegen op gesprekken met het medisch domein kunnen we onze invloed mogelijk vergroten.

•

Een groot deel van de PGB’s gaat naar jeugdhulp rondom hoogbegaafdheid. Specialistische hulp die zich enkel richt op deze groep jeugdigen is niet ingekocht binnen de huidige regionale jeugdhulp.

•

Lokaalmaatwerk budget kunnen we niet 1 op 1 herleiden naar het aantal unieke jeugdigen.

•

Er is gestart met de aanbesteding van de regionale inkoop jeugdhulp. Dit betekent dat er vanaf 2023 nieuwe contracten met jeugdhulpaanbieders van start gaat waarbij er gewerkt gaat worden met 5 segmenten waarin de regionaal ingekochte jeugdhulp zal worden opgedeeld.

47

Hoofdstuk 7: Conclusie We sluiten met deze rapportage fase 1a, financieel inzicht taakveld 6 af. Alle zorgtaken die vanuit het rijk aan de gemeente toegekend zijn, vallen onder taakveld 6 binnen het sociaal domein. In Goirle vallen subsidies sport en cultuur hier ook onder. Onze uitdaging in deze fase was inzicht in inkomsten, uitgaven en output, omdat inzicht een randvoorwaarde is om beheersing in het sociaal domein te realiseren. Deze rapportage is een waardevol document voor het hele sociale domein. Bij de totstandkoming van dit document zijn we intensief bezig geweest met de materie. Door met elkaar te praten over de bevindingen is er inzicht gecreëerd en drive om grip te krijgen op wat we doen binnen taakveld 6. Niet alleen grip op de kosten, maar ook op hoe we het doen.

Inkomsten en uitgaven De uitgaven in 2021 voor taakveld 6, sociaal domein is 28 miljoen, de volgende groepen zorgen voor de grootste uitgaven, jeugd € 7.542.000, Wmo € 5.407.000, participatiewet € 3.043.000 en loonkosten € 2.226.000. De inkomsten van sociaal domein zijn 25,4 miljoen, hiervan is 6 miljoen inkomsten uit integratie of decentralisatie uitkering, bijdrage ministeries of provincie en overige vergoedingen die gemeente Goirle ontvangt. Het verschil tussen de totale uitgaven en inkomsten (incl. suggesties van het Rijk) is 2,6 miljoen. Deze gemeente Goirle geeft meer uit dan dat er aan geld ontvangen wordt.

Loonkosten De loonkosten in het sociaal domein zijn 19,2% van de totale loonkosten van de ambtelijke organisatie. De loonkosten zijn op korte termijn niet beïnvloedbaar, omdat de formatie vraagt om beleidsmatige keuzes. In het sociaal domein zijn 34,95 fulltime medewerkers werkzaam (peildatum juli 2021). In het sociaal domein wordt € 750.000 ingezet voor inhuur derden, 59,1% van dit bedrag gaat naar het invullen van vacatureruimte. Het overige bedrag wordt gebruikt voor het inhuren van specialistische kennis. Het valt op dat de inhuurkosten van het sociaal domein 10% hoger ligt dan het gemiddelde van de totale organisatie. Ook het ziekteverzuim in het sociaal domein is aanzienlijk hoger dan het gemiddelde van de ambtelijke organisatie.

Subsidies In het sociaal domein wordt € 859.000 aan subsidies toegekend, hiervan is 52% voor cultuur en 14% aan Stichting Sterk Huis, 23% aan het voorliggend veld, 11% is overige.

Wet maatschappelijke ondersteuning In Goirle maakt 2,8% van de inwoners gebruik van huishoudelijke hulp, de uitgaven zijn ruim 2,1 miljoen. In 2021 is aandacht besteed aan het kritisch indiceren van huishoudelijke hulp. Dit heeft ervoor gezorgd dat er € 212.580 minder per jaar uitgegeven gaat worden. In 2022 gaat het nieuwe contract huishoudelijke hulp in, dit biedt perspectief om de lijn van kritisch indiceren voort te zetten. We geven in Goirle € 1.000.000 uit aan voorzieningen aan onze inwoners. We zien dat er steeds minder woningaanpassingen nodig zijn, omdat woningen levensbestendig worden gebouwd. Krapte op de woningmarkt maakt dat inwoners niet altijd op zoek (kunnen) gaan naar een geschikte woning. Ook waren er in 2021 incidentele bijzonderheden, zoals een bijdrage geleverd aan de woningaanpassingen aan het ouderinitiatief Wings en de ritten bij regiovervoer duurder vanwege corona.

48

Participatiewet In de participatiewet zien we dat het budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies meebeweegt met de werkelijke uitgaven. De beschikbare middelen sluiten bijna aan op de benodigde middelen. Dit geldt ook voor de WSW uitgaven. We zien dat steeds meer inwoners moeten integreren en daarbij begeleiding nodig hebben, terwijl we hiervoor minder budget hebben.

Schuldhulpverlening Gemeenten zijn verplicht inwoners (en ondernemers) schuldhulpverlening te bieden. In 2021 is een wetswijziging in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening gekomen, zo werd vroegsignalering een wettelijke taak. De gemeente Goirle heeft in haar visie Goirle Glans preventie als uitgangspunt, daarom geven we subsidie aan preventieve schuldhulpverleningsactiviteiten zoals de voedselbank, formulierenbrigade en zomerpretpakket.

Jeugdwet Duiding geven aan gegevens in de Jeugdwet bleek erg ingewikkeld, vanwege externe registratie en financiële afhandeling door de regiogemeente. De financiële afhandeling vindt in juli 2022 plaats, hierdoor is inzicht gegeven in beschikte kosten en niet de daadwerkelijke kosten. In 2021 zijn 736 unieke jeugdigen samen verantwoordelijk voor € 7.542.000. Het is lastig te duiden waar dit geld precies aan uitgegeven wordt, omdat het grootste gedeelte van de jeugdhulp onder de arrangementenstructuur valt. De inhoud van zo’n arrangement is maatwerk en kan per jeugdige verschillen. We zien wie de jeugdige verwijzen, zo worden 57% van de jeugdigen verwezen door een medisch specialist. Op deze verwijzingen hebben we beperkte invloed. Wij hebben de meeste invloed op de verwijzingen (en dus beschikkingen) als onze cliënten starten bij ons dorpsteam (route 1). In de persoonsgebonden budgetten in jeugdhulp zien we hoge uitgaven rondom hoogbegaafdheid. Dit komt omdat dit niet is ingekocht in de regio en hierdoor altijd via een pgb beschikbaar wordt gesteld.

Datagedreven werken Zoals bij het hoofdstuk jeugd duidelijk naar voren komt zijn er in het sociaal domein verschillende bronnen en systemen die informatie leveren. Ook in de andere thema’s speelt dit. Dit maakt data beheer en datagedreven werken ingewikkeld. De belangrijkste bevindingen zijn dat de systemen die we gebruiken om onze gegevens te registreren niet allemaal even gebruiksvriendelijk zijn. Ook komt naar voren dat we niet overal eenduidige afspraken hebben voor het vullen van de systemen. Dit is een verbeterpunt dat met de implementatie van het nieuwe systeem ‘mens centraal’ wordt opgepakt. Naast de data die we als gemeente beheren maken we ook gebruik van data die bij gemeente Tilburg wordt geregistreerd. Toegang tot en gebruik van deze data moet ook verbeterd worden. Een andere uitdaging in het project is dat data (financieel, prognoses en aantallen) op verschillende momenten in het jaar beschikbaar komt. Dat maakt dat er financieel soms verschillen ontstaan, je achteraf met voordeel of nadeel wordt geconfronteerd. Dit maakt de interpretatie lastig. Wat deze fase in ieder geval heeft opgeleverd is het inzicht dat data gedreven werken een specialisme op zich zijn. Data beheer en interpretatie zijn noodzaak voor grip krijgen en grip houden. Dat we niet alles in beeld hebben is overigens een worsteling die bij meerdere gemeenten speelt.

49

Hoe nu verder? Met het inzicht zijn we er nog niet, we weten wat we doen en hoeveel we hieraan uitgaven, maar we weten nog niet wat de oorzaak is voor deze uitgaven en waar en waarom dit verschilt met andere gemeenten. In fase 1B van het project ‘grip op het sociaal domein’, ligt de nadruk op het toetsen van de gegevens met andere gemeenten en de beleidskeuzes die de gemeente Goirle heeft gemaakt om uitvoering aan de werkzaamheden binnen het Sociaal Domein te geven. Hierbij kijken we naar de volgende pijlers: • Mensen: Aantallen cliënten en demografie. • Zorg: Beschikken wij meer of andere zorg dan andere gemeenten • Beleidskaders: Wijkt ons beleid af ten opzichte van anderen? Doen wij meer / minder?

50

BIJLAGEN

51

Bijlage 1: Toelichting groepen In deze paragraaf geven we per groep een korte toelichting. Dit betreft soms wetgeving, maar soms ook activiteiten die we bundelen binnen bepaalde thema’s.

Cultuur Cultuur heeft betrekking op een deel van alles wat mensen maken en doen, dat deel namelijk waarmee mensen op zichzelf reflecteren. Het omvat alle vormen van culturele zelfreflectie of cultureel zelfbewustzijn. Tot deze cultuur rekenen we in ieder geval de kunsten met inbegrip van de literatuur, filosofie, geschiedschrijving en de religie. In dit onderzoek beperken we ons slechts tot de subsidies die voor culturele activiteiten worden verstrekt.

Domeinoverstijgend Domeinoverstijgend bevat taken die betrekking hebben op meerdere groepen.

Inburgering Inburgering is de eerste fase van integratie van nieuwkomers in de Nederlandse samenleving. Hierbij wordt gestreefd nieuwkomers door een vlot en intensief programma zo snel mogelijk een vorm van zelfredzaamheid te laten bereiken. Het inburgeringstraject heeft een welzijns- en educatieve component.

Jeugd Jeugd is de verzamelnaam voor alle taken die de gemeente uitvoert voortvloeiend uit de jeugdwet en gerelateerde taken aan het gedachtengoed veilig opgroeien richting volledige zelfredzaamheid binnen de maatschappij.

Kinderopvang Kinderopvang is een verzamelterm voor verschillende mogelijkheden, anders dan basisonderwijs en daaropvolgend onderwijs, om kinderen in een georganiseerd verband een ontwikkelingsgericht aanbod te bieden op het moment dat ouders werken, studeren of als kinderen een taal- of ontwikkelingsachterstand hebben.

P-wet Iedereen die kan werken maar het op de arbeidsmarkt zonder ondersteuning niet redt, valt onder de Participatiewet. Het uitgangspunt van de Participatiewet is dat iedereen naar vermogen deelneemt (participeert) aan de samenleving en zoveel mogelijk in het eigen onderhoud voorziet.

Schuldhulpverlening Schuldhulpverlening omvat trajecten waarin individuen geholpen worden om hun financiële schulden af te gaan lossen.

Statushouders Statushouders zijn vluchtelingen aan wie asiel is verleend in Nederland. Zij krijgen een tijdelijke verblijfsvergunning.

Voorliggend veld Het voorliggend veld staat voor het totaal aan algemene voorzieningen dat beschikbaar is in een wijk of gemeente. Het gaat dus om alle voorzieningen voor (hulp)vragen zonder indicatie.

52

Wmo Wmo staat voor ‘Wet maatschappelijke ondersteuning’. Het doel van deze wet is dat personen met een beperking kunnen meedoen aan de maatschappij en zelfstandig kunnen blijven wonen.

53

Bijlage 2: Toelichting subgroepen In deze paragraaf geven we per subgroep een korte toelichting.

Loonkosten Alle kosten die direct samenhangen met het werk die voor het Sociaal Domein wordt uitgevoerd. Dit is het loon, toeslagen en het werkgeversdeel in de sociale lasten van alle medewerkers op de loonlijst van het sociaal domein.

Advies en onderzoek Alle kosten die direct samenhangen met advies en onderzoek. Onder andere: medische advisering, participatieraad en advocaatkosten.

Begeleiding Onder begeleiding worden activiteiten verstaan waarmee een persoon wordt ondersteund bij het uitvoeren van algemene dagelijkse levensverrichtingen (uitgezonderd persoonlijke verzorging) en bij het aanbrengen en behouden van structuur in en regie over het persoonlijk leven. Denk aan jeugdhulp, begeleiding in de thuissituatie of dagbesteding. Dit omvat ook de inzet kredietbank voor zowel particulieren als ondernemers, voedselbank, formulierenbrigade en de taak vroegsignalering schulden.

Corona (Zelfstandig) ondernemers, werknemers en werkzoekenden kunnen naast verschillende financiële regelingen ook een beroep doen op andere vormen van ondersteuning tijdens of na de coronacrisis. Het rijk heeft hier middelen voor beschikbaar gesteld. Denk aan Tozo, Tonk of geld voor corona gerelateerde projecten.

Dorpsteam Het Dorpsteam Goirle is vanaf 2022 aanbesteed om het voorliggend veld van de gemeente Goirle vorm te geven. Het dorpsteam is de partner die de toegang en het voorliggend veld vormgeeft.

Faciliteiten Beschikbare faciliteiten, middelen en materialen die nodig zijn om het werk binnen het Sociaal Domein goed te kunnen uitvoeren. Verzekeringen, onderhoud gebouwen, abonnementen op (digitale) voorzieningen, materiaal, maaltijden en consumpties.

Huishoudelijke hulp Het ondersteunen bij huishoudelijke taken bij inwoners die dit niet meer (volledig) zelfstandig kunnen.

Inhuur Het inhuren van personeel van derden. Inhuur staat niet op de loonlijst van het Sociaal Domein, maar werken wel onder aansturing van het Sociaal Domein. Dit kan inhuur specialistische kennis zijn of inhuur t.b.v. vacatureruimte.

54

Minimaregeling Minimaregelingen zijn voorliggende voorzieningen voor mensen die moeten rondkomen van een laag inkomen. Hieronder vallen mensen met een bijstandsuitkering en mensen met een laag inkomen uit werk of een andere uitkering. Zij kunnen extra financiële bijdragen aanvragen. Regelingen zoals kwijtschelding gemeentelijke belastingen, collectieve zorgverzekering en de meedoenregeling behoren hiertoe.

Regio Hart van Brabant Regio Hart van Brabant is het samenwerkingsverband van de elf gemeenten in Midden-Brabant. Dat zijn Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk, Tilburg en Waalwijk. Het is een zogenaamde 'gemeenschappelijke regeling', een publiekrechtelijke overeenkomst tussen bepaalde bestuursorganen van verschillende gemeenten waarbij bepaald wordt dat bepaalde taken en bevoegdheden centraal uitgevoerd worden. De burgemeesters van de gemeenten vormen het algemeen bestuur ervan. Als deelnemende gemeente betalen wij een bijdrage aan regionale projecten (denk aan leren en werken, bundeling middelen, jongerenregisseur) en begeleiding. De regio Hart van Brabant maakt keuzes over budget, inkoop, projectvoering, e.d.. De lokale gemeenten hebben minder invloed op de keuzes die gemaakt zijn.

Re-integratie Het geheel aan maatregelen dat erop gericht is om mensen (met of zonder arbeidsbeperking) die onder de Participatiewet vallen aan het werk krijgen. Denk aan activiteiten rondom matching en loonwaardebepaling, inzetten jobcoaching, Wet sociale werkvoorziening (WSW) kosten en plaatsingen bij de Diamant-groep.