Document · PDF

1. HvB Jaarstukken 2024 digitoegankelijk.pdf

Raadsvergadering 24 juni 2025, gemeente GoirleBij agendapunt: 10: Raadsvoorstel GGD HvB, jaarstukken 2024 en begroting 2026 AANGENOMEN19.736 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Jaarstukken 2024

Inhoud Inleiding

p. 04

De GGD in één oogopslag

p. 06

Jaarverslag 2024

p. 07

Jaarrekening 2024

p. 65

Programma Publieke gezondheid Jeugdgezondheid Gezondheidsbescherming Gezondheidsbevordering en leefstijl Monitoren, signaleren en advies Toezicht houden Openbare geestelijke gezondheid Publieke gezondheid bij rampen en crises

p. 08 p. 09 p. 14 p. 20 p. 24 p. 27 p. 30 p. 33

Waardering en resultaat

p. 66

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7

Balans

p. 67

Toelichting op de balans

p. 71

Overzicht van baten en lasten

p. 89

De GGD als organisatie 2.1 Bestuur 2.2 Belangrijke ontwikkelingen 2.3 Kwaliteit 2.4 Informatieveiligheid 2.5 Beleidsindicatoren 2.6 Rechtmatigheid

p. 36 p. 37 p. 38 p. 43 p. 46 p. 47 p. 48

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

p. 51

Onderhoud kapitaalgoederen

p. 59

Financiering

p. 60

Verbonden partijen

p. 62

Overzicht

5. Toelichting op het overzicht van baten en lasten 5.1 Programma Publieke gezondheid - reguliere bedrijfsvoering 5.2 Reserves 5.3 Incidentele baten en lasten 5.4 Rechtmatigheid 6.

Wet normering topinkomens

Bijlagen Bijlage 1: Cijfers 2024 GGD Hart voor Brabant Bijlage 2: Taakvelden Bijlage 3: Gemeentelijke bijdrage Bijlage 4: Single Information Single Audit

p. 91 p. 91 p. 94 p. 95 p. 97 p. 98 p. 100 p. 101 p. 102 p. 103 p. 104

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

‘In 2024 zetten al onze collega’s zich met toewijding en bevlogenheid in, met GGD WestBrabant én met inwoners, gemeenten en zorgpartners, om samen gezond gewoon te maken. Wij maken samen gezond gewoon is een gezamenlijke ambitie, waar iedereen aan bij wíl dragen. Tegelijkertijd staat de publieke gezondheid onder druk. Daarom werken we aan een toekomstbestendige GGD, waarbij we werken aan behoud van de kwaliteit van onze dienstverlening, we een aantrekkelijk werkgever willen blijven en we onze financiële uitdagingen kunnen opvangen. Zó bouwden we in 2024 samen aan sterkere publieke gezondheid voor en met onze inwoners.’

- Thérèse Claassen, directeur publieke gezondheid GGD Hart voor Brabant Vorige

Overzicht

Inleiding Het jaar 2024 was het eerste jaar van de nieuwe toekomstvisie en beleidsplan ‘Wij maken samen gezond gewoon’. De toekomstvisie ontwikkelden we samen met GGD West-Brabant én met inwoners, gemeenten en zorgpartners. Geactualiseerd basispakket

van een nieuw dienstverleningsconcept. Dat moet een antwoord geven op de wensen en behoeften van de cliënt van de toekomst. Hiervoor zijn in 2024 uitgangspunten geformuleerd. Ook doelmatige inzet van mensen en impactvol (datagedreven) werken zijn onderdelen waar we aan werken, evenals het blijven boeien en binden van mensen.

In 2024 implementeerden we het nieuwe basispakket, dat samen met ons

Samenwerking

bestuur in de vorige beleidsperiode ontwikkeld is en dat gelijke toegang tot

Samen gezond gewoon maken én gelijke kansen voor iedereen leidde er in

publieke gezondheid een stap dichterbij bracht voor onze inwoners. Dit vergde

2024 ook toe dat de GGD in toenemende mate de samenwerking aanging

overleg met gemeenten en samenwerkingspartners, om goed te duiden wat de

met andere GGD’en; in Zeebralim-verband (GGD’en van Zeeland, Brabant en

exacte uitwerking inhield. Dit proces verliep goed, maar is nog niet afgerond.

Limburg), met de Brabantse GGD’en (Brabantbrede visie op jeugdgezondheid, Green Deal), en specifiek met onze bevriende buur GGD West-Brabant.

Transitie

Vooral inhoudelijke motieven liggen ten grondslag aan de wens om samen

De GGD werd in 2024 in toenemende mate geconfronteerd met inhoudelijke,

te werken, maar we kijken ook hoe het samen slimmer kan en hoe we onze

personele en financiële uitdagingen voor de toekomst. Door de druk op de

impact op de gezondheid van de inwoners van Brabant kunnen vergroten.

publieke gezondheid, inhoudelijke uitdagingen waar alle zorgorganisaties voor staan, gestegen salarislasten, schaarste op de arbeidsmarkt en de

Organisatie

daarmee samenhangende financiële uitdagingen waar ook de gemeenten

De besturingsfilosofie uit 2023 werd verder vormgegeven. De organisatie

mee geconfronteerd (gaan) worden, werd helder dat we in beweging moesten

werd verstevigd en er is flink geïnvesteerd in (aandacht voor) personeel. Dit

komen: een transitie naar een toekomstbestendige GGD. In 2024 brachten we

begon in 2024 zijn vruchten af te werpen. De organisatie werd robuuster,

deze complexe opgaven en ons antwoord daarop bij het algemeen bestuur. We

ondanks het feit dat het ziekteverzuim nog hoog bleef. Vernieuwing en

kregen een akkoord om, met behulp van investeringsgeld vanuit de gemeenten

functiedifferentiatie moeten ook de toekomst van de jeugdgezondheidszorg

(transitiebudget), de gewenste transitie in te zetten. De transitie betekent dat in

veiligstellen.

2024 een ombuiging van € 700.000 binnen de eigen begroting is gerealiseerd, onder andere door een forse besparing op de overhead, versterken van de

Tenslotte, in 2024 moesten we voor de zomer flink bijsturen toen bleek dat de

samenwerking met andere GGD’en en taakherschikking en functiedifferentiatie

financiële prognose een aanzienlijk exploitatietekort liet zien. Door ingrijpende

in de jeugdgezondheidszorg. De besparingen lopen in de komende jaren verder

maatregelen, zoals een tijdelijke vacaturestop en het niet verlengen van

op naar uiteindelijk € 2,2 miljoen in 2030: in 2025 naar € 1,0 miljoen en in 2026

inhuur, is het gelukt een groot financieel tekort in 2024 uiteindelijk te

naar € 1,7 miljoen waarbij we invulling geven aan het transitieplan.

voorkomen.

Een onderdeel van de transitie die de GGD heeft ingezet, is de ontwikkeling

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

‘s-Hertogenbosch, 27 maart 2025, het dagelijks bestuur van de GGD Hart voor Brabant, T.H.I. Claassen,

M. Moorman,

secretaris

voorzitter

Vastgesteld door het algemeen bestuur van de GGD Hart voor Brabant op 2 juli 2025, T.H.I. Claassen,

M.A.H. Moorman,

secretaris

voorzitter

Leeswijzer Deze jaarstukken bestaan uit: 1. Het jaarverslag met de verantwoording over het werk van GGD Hart voor Brabant in 7 paragrafen, met steeds: •

een kort overzicht van wat we voor die taak doen;

•

de resultaten in 2024, waaronder innovaties;

•

prestaties (in illustratieve cijfers: we doen dus meer dan dit).

In het tweede deel van het jaarverslag verantwoorden we ons over de bedrijfsvoering, in een aantal (wettelijk verplichte) paragrafen. 2. De jaarrekening met de financiële verantwoording en het resultaat.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

De GGD in één oogopslag 2024 Diensten

Over GGD Hart voor Brabant Oss

Gezondheid vanzelfsprekend

Heusden

Waalwijk

maken. Dat is ons doel voor

Vught

Loon op Zand

Dongen

’s-Hertogenbosch

SintMichielsgestel

Bernheze Maashorst

Land van Cuijk

Jeugdgezondheid Gezondheidsbescherming

Boekel

1,1 miljoen inwoners

Tilburg

Gilze en Rijen

waarvan ruim 200.000 jeugdigen

Boxtel

Meierijstad

Gezondheidsbevordering en leefstijl

Oisterwijk

Monitoren, signaleren en advies

Goirle Hilvarenbeek

van mensen in kwetsbare situaties. Zodat alles uit hun leven te halen. We richten ons hierbij op vier pijlers:

Voorkomen als het kan, beschermen als het moet

Toezicht houden

48 consultatiebureaus

We zetten daarbij extra in op de gezondheid alle mensen gezonde kansen krijgen om

Publieke gezondheid bij rampen en crises

19 gemeenten

Openbare geestelijke gezondheidszorg

5 regionale vestigingen

850

Overige

medewerkers maken zich sterk voor de gezondheid

Investeren in publieke gezondheid

van alle inwoners en spelen in op de lokale situatie.

Gemeentelijke bijdrage per inwoner 50

Zelf, maar niet alleen

Stijging door: • jaarlijkse indexering

• aanpassingen in het

Iedereen verschillend, allemaal gelijk

Rijksvaccinatieprogramma

€ 44,86 € 42,83 € 34,34

€ 35,40

€ 37,18

Betekent ook: stijging Gemeentefonds

• prenataal huisbezoek

Inkomsten begroting 2025

zwangeren in een kwetsbare

Overal om ons heen, binnen en buiten

Overzicht

situatie (vanaf juli 2022)

Basispakket

€ 53,6 miljoen

Plustaken voor gemeenten € 11,5 miljoen

Betekent ook: stijging Gemeentefonds 2024: stijging door actualisering basispakket

€ 82,5 miljoen

2021

2022

2023

2024

Plustaken voor anderen

€ 17,4 miljoen

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

2025

Jaarverslag 2024 Vorige

Overzicht

1. Programma Publieke Gezondheid 1.1

Jeugdgezondheid

1.2

Gezondheidsbescherming

1.3

Gezondheidsbevordering en leefstijl

1.4

Monitoren, signaleren en adviseren

1.5

Toezicht houden

1.6

Openbare geestelijke gezondheid

1.7

Publieke gezondheid bij rampen en crises

De GGD Hart voor Brabant is er voor het beschermen, bevorderen en bewaken van de publieke gezondheid. Dat doen we in opdracht van 19 gemeenten in Midden-Brabant en Brabant-Noord. In dit jaarverslag lees je per taak het resultaat dat we bereikten. We verantwoorden ons met een aantal cijfers en geven enkele thema’s extra aandacht. Cijfers per gemeente staan in een apart overzicht.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

1.1 Jeugdgezondheid De GGD voert de jeugdgezondheidszorg (hierna JGZ) van 0 tot 18 jaar voor onze 19 gemeenten. Dit betekent dat de GGD aan alle jeugdigen een preventief gezondheidspakket aanbiedt. We nodigen alle kinderen van ons werkgebied uit voor contactmomenten gebaseerd op het Landelijk professioneel kader. Dit is een vaste set van afspraken om de gezondheid van het kind te volgen en bij te kunnen sturen als daar behoefte aan is en om te vaccineren. Daarmee gaan we uit van de behoeften van de klant en is er ruimte voor flexibele contacten als de situatie daarom vraagt.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

Prestaties Jeugdgezondheid Indicatoren

2023 verwacht 2024 1e halfjaar 2024

Aantal contacten met jeugdigen

resultaat 2024 toelichting

251.422

235.000

133.295

253.537

Jeugdigen dat de GGD bereikt

75%

95%

78%

81%

Extra onderzoeken omdat daar een aanleiding voor was

25%

30%

28%

Kinderen waarbij de GGD op huisbezoek ging omdat daar een aanleiding voor was

2,3%

Contactmomenten dat de GGD tijdig uitvoerde

75%

85%

76%

77%

Jeugdigen dat van de GGD een doorverwijzing kreeg

10%

8,30%

10%

Aantal keren dat de GGD Stap 1 van de meldcode kindermishandeling startte

125

146

Aantal jeugdigen waarmee we contact hadden vanwege ziekteverzuim op school

2.093

1.900

1.374

1.987

Aantal jeugdigen dat de GGD vaccineerde (excl. COVID-19)

85.352

43.498

57.870 De daling wordt voor het grootste deel veroorzaakt door verschuivingen in het RVP, waardoor hele cohorten verspringen in tijd.

Aantal jongeren dat we in klas 2VO screenen op depressieve klachten

9.193

6.800

9.315

Waarvan een aanwijzing voor depressiviteit

19%

20%

Aantal consulten Nu Niet Zwanger opgeschaald naar coördinator NNZ

173

174

Overzicht

150

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

JGZ algemeen

(HBO-V, pedagogiek en doktersassistenten). Het programma zal de komende

Er blijven zorgen bestaan over de vaccinatiebereidheid en de vrijblijvendheid

jaren verder worden uitgerold.

rondom de contactmomenten van de Jeugdgezondheidszorg (JGZ). We zagen dat nog veel ouders zonder afmelding niet verschijnen op een contactmoment

Professionals versterken en ondersteunen

(no-show), vooral bij het contactmoment van kinderen van 9 jaar.

Met het project Iedere professional op z’n best beoogt de GGD een

De werkdruk in de JGZ is onverminderd hoog. De formatie moest in 2024 in lijn

aantrekkelijk werkgever te zijn en te blijven voor JGZ-professionals. Dat

gebracht worden met de begroting, maar er was ook veel ziekteverzuim

doen we door taakverschuiving, functiedifferentiatie en daardoor meer

en zwangerschapsverloven die niet altijd konden worden opgevangen

carrièreperspectief. Doel is ook om beter aan te sluiten bij de veranderde

(o.a. ook door wijzigingen in de CAO). Ook wijzigingen in het

behoefte van ouders en kinderen.

Rijksvaccinatieprogramma (RVP) leidden tot extra werkdruk. De GGD heeft veel energie gestoken in de inzet van JGZ in de keten en merkt

Het project, dat een grote verandering in de jeugdgezondheidszorg

dat daardoor de JGZ ook zichtbaarder wordt voor partners, zoals de integrale

bewerkstelligt, kreeg in 2024 een vervolg doordat, na verkregen instemming

geboortezorg en gemeenten.

door de Ondernemingsraad, de eerste professionals startten met de benodigde

Wat hebben we bereikt? Werken volgens de Brabantse visie op jeugdgezondheid

opleidingen om de doorontwikkeling van de functiedifferentiatie mogelijk te maken. We leiden verpleegkundigen op om taken van de jeugdarts te kunnen overnemen. Zo leiden we ook doktersassistenten op om taken van de verpleegkundige te kunnen overnemen. Dit proces vraagt ook een andere inzet

In 2024 bepaalden de drie Brabantse GGD’en gezamenlijk (in een

van de arts Maatschappij en Gezondheid buiten de spreekkamer (coaching,

hackatonsessie) de stip op de horizon: het moet niet uitmaken waar in Brabant

supervisie en beleidsadvisering/trendontwikkeling Publieke Gezondheid).

je wieg staat, kinderen en ouders (- 9 maanden tot 18 jaar) moeten hetzelfde

Wanneer de opleidingen zijn afgerond kunnen professionals aan de slag in hun

basisaanbod jeugdgezondheidszorg krijgen.

nieuwe rol. Het bovenstaande leidt ook tot verandering in hoe we per locatie

Voor dat het echter zover is, moet er veel gebeuren. In 2024 is voortvarend

samenwerken en op elkaars expertises kunnen vertrouwen.

doorgepakt om deze ambitie werkelijkheid te gaan maken.

Versterken van de mentale gezondheid

Er is onder meer afstemming en harmonisering van (de uitvoering van)

De GGD ontwikkelde in 2024 het beleid op mentale gezondheid en kreeg een

het RVP bereikt, en afspraken rondom gezamenlijke leerprogramma’s

opdracht in het analyseren en het agenderen van het belang van netwerken

(deskundigheidsbevordering) voor onze jeugdgezondheid professionals. Het

voor mentale gezondheid.

zorginnovatienetwerk (afspraken met hogescholen over instroom leerling-

De GGD werkt in de 2 subregio’s - Brabant Noordoost (BNO) en Midden-

verpleegkundigen, leerjaar 1 t/m 4) is uitgebreid over ons gehele werkgebied

Brabant (MB) - samen met gemeenten, GGZ, maatschappelijk werk en

(3 hogescholen) en we leiden nu leerlingen op vanuit verschillende opleidingen

welzijnsorganisaties aan de netwerken mentale gezondheid.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

In BNO loopt dit vanuit STORM (GGZ) en Groen (meer gericht op preventie en normaliseren), een jong initiatief vanuit Reinier van Arkel. De GGD is hiervan mede-initiatiefnemer. In de regio Midden-Brabant wordt gewerkt aan de implementatie van Young Minds Matter als ketenaanpak. Daarnaast blijft de GGD met erkende interventies als STORM en MAZL werken aan vroegsignalering bij mentale gezondheid van schoolgaande jeugdigen. Ook onderdelen binnen de jeugdgezondheidszorg worden breder uitgerold (mamakits, postnatale depressie).

Invoering diensten na actualisering basispakket Met ingang van 2024 werkt de GGD met het nieuwe basispakket in alle 19 gemeenten. Dit pakket geeft eenduidigheid in onze regionale preventietaken en ook draagt het bij aan de ontwikkeling van regionale coalities Kansrijke Start en aan de advisering over gezondheid in de Omgevingswet. Tevens geeft het gemeenten in het keuzedeel een mogelijkheid om richting te kiezen in hun interventies (VoorZorg, Stevig Ouderschap of inzet bij Vroeg en Voorschoolse Educatie). In de loop van 2024 zijn vele gesprekken gevoerd met gemeenten om de kaders helder te maken. Ook is duidelijker geworden waar de preventieve JGZ ondersteuning stopt in de keten en waar anderen maatschappelijke partijen de ondersteuning vervolgen, wat onder andere heeft geleid tot betere afspraken rondom de ziekteverzuimgesprekken op scholen. Ook is met scholen uitgebreid gecommuniceerd, onder andere via het PO en VO magazine, dat de GGD uitbrengt.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

‘Als Jeugdverpleegkundige werk ik samen met diverse ketenpartners om jeugdigen en hun ouders optimaal te ondersteunen. In 2024 hebben we samen met Ons Welzijn mooie initiatieven opgepakt. Zo voeren we een pilot uit waarbij we samen op huisbezoek gaan. Hierdoor kunnen we de hulpvraag beter in kaart brengen en sneller inspelen op de behoeftes van het gezin, waardoor ouders en jeugdigen minder vaak hun verhaal hoeven te herhalen. Daarnaast geven we samen (opvoed)cursussen en organiseren we (inloop)spreekuren. Dit draagt bij aan een toegankelijke en effectieve ondersteuning, waarin de behoeften van het gezin centraal staan. Door deze samenwerking bundelen we onze expertises en kunnen we gezinnen nog beter ondersteunen. Daar word ik als professional gelukkig van!’

- Laura Jonker, jeugdverpleegkundige, team Oss/Ussen Vorige

Overzicht

1.2 Gezondheidsbescherming De GGD heeft als taak om de risico’s van infectieziekten te beperken, besmettingen te voorkomen en infectieziekten te bestrijden. Dit doen we onder andere met spreekuren seksuele gezondheid en reizigersadviezen, bron- en contactonderzoek bij infectieziekten en het voorlichten en vaccineren van risicogroepen. Daarnaast adviseren we instellingen over infectiepreventie en houden we hygiëneaudits. Tegen tuberculose vaccineren we vanaf de leeftijd van 2 maanden. We kijken ook naar de invloed van het milieu op de gezondheid. Het gaat dan bijvoorbeeld over luchtkwaliteit, geluidbelasting, stankoverlast, vochtige woningen en gevaarlijke stoffen, maar ook over windmolens en hoogspanningslijnen. We gebruiken onze kennis bijvoorbeeld in gebieden met intensieve veehouderij en in stedelijke gebieden. Ook klimaatverandering, verstedelijking en mobiliteit hebben effecten op de gezondheid. We kijken dan niet alleen naar de bescherming tegen risico’s, maar adviseren ook over de kansen voor gezondheid(sbevordering).

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

Prestaties Infectieziekten Indicatoren

2023

verwacht 2024

1e halfjaar 2024

resultaat toelichting 2024

Aantal meldingen van meldingsplichtige infectieziekten

623

800

1.189

Aantal uitbraken infectieziekten gemeld door een instelling

319

400

266

Indicatoren

2023

verwacht 2024

1e halfjaar 2024

Aantal verrichtingen voor opsporing en behandeling TBC

8.407

5.000

2.528

Aantal opgespoorde actieve TBC-infecties

47 -

Aantal opgespoorde latente TBC-infecties (drager, maar niet ziek)

106

90 Dus verrichtingen nemen daardoor toe.

1.613 Het hogere aantal meldingen is met name te verklaren door een hoger aantal meldingen van kinkhoest dan verwacht. Daarnaast zien we ook een stijging in het aantal andere infectieziekten. Dit is verspreid over meerdere ziekten. 537 -

Prestaties TBC

Overzicht

resultaat toelichting 2024 6.936 Doordat we over zijn gegaan op LTBI screening bij immigranten hebben we meer mensen die behandeld moeten worden.

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

Prestaties infectiepreventie Aantal inspecties bij

2023

verwacht 2024

1e halfjaar 2024

resultaat toelichting 2024

Risicovolle voorzieningen

100

106 Aantal gestegen door verbeterde registratie.

Tattoo- en piercingbedrijven

138

150

121 -

Asielzoekerscentra

15 -

Overige instellingen

2023

verwacht 2024

1e halfjaar 2024

Aantal vragen en klachten over milieu (en gezondheid)

333

300

195

374 -

Aantal beleidsadviezen ruimtelijke ontwikkeling

49 -

Aantal beleidsadviezen bij acute (milieu) incidenten

7 (+33 GAGS)

2 (+17 GAGS)

2 (+27 GAGS)

- Zie risicovolle voorzieningen.

Prestaties Gezondheid, Milieu en Veiligheid Indicatoren

Overzicht

resultaat toelichting 2024

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

Prestaties Forensische geneeskunde Indicatoren

2023

verwacht 2024

1e halfjaar 2024

resultaat toelichting 2024

Aantal lijkschouwingen bij niet-natuurlijk overlijden

759

808 -

Euthanasietoetsing

500

644 -

Indicatoren

2023

verwacht 2024

1e halfjaar 2024

Aantal reizigersconsulten

9.933

9.000

6.796

11.686 -

Aantal overige consulten

8.991

7.000

4.584

9.539 -

Prestaties Reizigers resultaat toelichting 2024

Wat hebben we bereikt? Werken aan de robuuste infectieziektebestrijding en een grotere pandemische paraatheid De organisatie is dankzij de extra mogelijkheden die het programma Versterking Infectieziekten en Pandemische Paraatheid (VIPP) met zich meebracht, steviger geworden. In omvang, in kennis en in deskundigheid. We investeerden in het opleiden en trainen van medewerkers, in de inrichting van de teams en in de regionale samenwerking. Met de opzet van de Landelijke Functie Infectieziektebestrijding bij het RIVM (LFI) werkten we vanuit ZeeBraLim samen aan grotere pandemische paraatheid en zorgden we voor een afvaardiging binnen de landelijke werkgroepen.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

Over het budget pandemische paraatheid (VIPP-gelden) blijft onduidelijkheid

Benutten van de fysieke leefomgeving om gezondheid te bewaken

en onzekerheid bestaan. Dat neemt niet weg dat de organisatie van IZB in de

We voerden verdiepende analyses uit met behulp van data uit voorgaande

afgelopen twee jaar steviger is weggezet. Duidelijkheid over de toekomst van

Gezondheidsmonitors. Zo onderzochten we bijvoorbeeld met de drie

de versterkingsgelden blijft echter zeer gewenst.

Brabantse GGD’en (met een subsidie van de Academische Werkplaats Gezonde

Versterken van de seksuele gezondheid van Brabanders door meer datagedreven te werken

Leefomgeving) of inwoners die wonen op een plek die voldoet aan de 3-30-300 regeling (3 flinke bomen zichtbaar vanuit huis, 30% bladerdek in de buurt en maximaal 300 meter afstand tot een park of groene ruimte) een

De analyse van data heeft in 2024 geleid tot aanpassingen in onze

betere mentale gezondheid ervaren dan inwoners wiens leefomgeving hier niet

dienstverlening. Zo is een speciaal spreekuur ingericht voor jongere

aan voldoet.

mannen, een ondervertegenwoordigde doelgroep. Ook is een inloopmoment gecreëerd voor mensen in de maatschappelijke opvang die een afstand tot

Waarborgen forensische geneeskunde

gezondheidszorg hebben.

De beide verzorgingsgebieden (Oost-Brabant en Zeeland – West-Brabant)

Op scholen voor praktisch onderwijs heeft de GGD docenten getraind in het

hebben deelgenomen aan de aanbesteding op het perceel Medische

voeren van gesprekken over thema’s gerelateerd aan seksuele gezondheid.

Arrestanten Zorg (MAZ). De gunning werd tot tweemaal toe uitgesteld en dat

Doel hiervan is om het zorgaanbod bij de juiste mensen onder de aandacht te

gaf onzekerheid over de toekomst en het financiële perspectief.

brengen.

Ondanks zorgen over blijvende schaarste in forensisch artsen lukte het nog steeds om het dienstverleningsniveau op acceptabel niveau te houden.

Er blijft onzekerheid over het budget voor seksuele gezondheid. De hoogte

Hieraan droeg de versteviging van de rol van forensische verpleegkundige in

van de landelijke SPUK staat onder druk, en ook wordt gesproken om deze

belangrijke mate bij. Dat neemt niet weg dat het een kwetsbaar proces blijft.

SPUK over te hevelen naar de gemeentefondsen, met een korting. Aan het eind van het verslagjaar was hierover nog geen helderheid verkregen. Dit geeft onzekerheid, ook richting onze gemeenten. Terwijl het onderwerp maatschappelijk juist veel discussie geeft, door o.a. toenemende incidentie soa en de betaalbaarheid van PrEP.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

‘Het begint met een gesprek over kinderwens. Nu Niet Zwanger helpt mannen en vrouwen in de vruchtbare leeftijd die tijdelijk in een kwetsbare situatie zitten, zoals bij psychiatrische problemen, schulden, armoede, verslaving of huiselijk geweld. Niet iedereen heeft de kennis, verantwoordelijkheid of vaardigheden om dit zelf goed te regelen. Wat ons werk bijzonder maakt, is dat we samen het verschil kunnen maken! Onze coördinatoren en aandachtfunctionarissen zijn ambassadeurs van dit programma. We delen onze kennis en inzichten met zoveel mogelijk collega’s en partners. We zijn trots op onze samenwerking met het sociale en medische domein en ons groeiende netwerk in Midden-Brabant, Brabant-Noord en West-Brabant. Door samen te werken, bereiken we zoveel mogelijk inwoners in heel Brabant.’

- Anne van der Heijden, coördinator Nu Niet Zwanger, sector Midden-Brabant Vorige

Overzicht

1.3 Gezondheidsbevordering en leefstijl We zorgen samen met onze ketenpartners dat de gezondheid van mensen verbetert door de omgeving gezonder te maken, door mensen te stimuleren tot gezond gedrag en door gezond gedrag gemakkelijker te maken. Voor het effectief bevorderen van de gezondheid is een integrale aanpak nodig die zich richt op individuen, groepen en hun omgeving, vanuit meer domeinen. Prestaties gezondheidsbevordering en leefstijl Indicatoren Percentage scholen met het vignet Gezonde school (of die deze aanpak volgen)

Overzicht

2023

verwacht 2024

1e halfjaar 2024

resultaat toelichting 2024 36 -

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

Wat hebben we bereikt? Benutten van de fysieke omgeving om gezondheid te bevorderen en te beschermen De drie Brabantse GGD’en hebben gezamenlijke extra deskundigheid georganiseerd op het gebied van de Omgevingswet. Dit is een aanvulling op de bestaande diensten van het team Gezondheid, Milieu en Veiligheid. De twee extra milieugezondheidskundigen zijn ingewerkt in de producten en diensten die de Brabantse GGD’en inzetten om gemeenten en partners te adviseren. Zij gebruiken de Brabantse Omgevingsscan en GGD Omgevingsadvies. Daarnaast zijn ze onderdeel van diverse externe netwerken rondom de Omgevingswet. Dit leidt ertoe dat de GGD’en steviger betrokken zijn bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Bestendigen en uitbouwen van het GGD-vaccinatiecentrum waarin we alle doelgroepen bereiken Ondanks de nog steeds bestaande onduidelijkheid over de financiering (VIPP-financiering) krijgt het Vaccinatie Expertise Centrum (VEC) steeds meer vorm. Het VEC bundelt activiteiten op het gebied van actuele vaccinatievragen, zoals bijvoorbeeld die rondom de mazelen begin 2024, en brengt daarvoor de deskundigheid bijeen. Onder coördinatie van het VEC is de vaccinatiegraad in beeld gebracht op gemeenteniveau (4 cijferige postcode) en zijn deze gegevens gedeeld met gemeenten. In de tweede helft van 2024 kreeg het VEC verder vorm en een vaste plaats binnen onze organisatie. Het VEC coördineert en monitort de vaccinatiegraad per (deel)gebied en heeft een initiërende taak bij het maken van plannen voor verhoging van de vaccinatiegraad.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

Bundelen van de krachten met netwerkpartners in verschillende samenwerkingsverbanden

Landelijk is de GGD hierin ook actief en participeert in het netwerk ‘actieve

Extern is de GGD steeds meer verbonden met gemeenten en zorgpartijen met

‘Beter Oud’. Het doel van dit netwerk is het ontwikkelen van een preventief

het Integraal Zorgakkoord (IZA). In de drie subregio’s van Brabant-Noord zijn

ouderengezondheid.

overlegvormen gecreëerd waarin zorg, welzijn, en gemeenten elkaar vinden en

GGD’en preventieve ouderengezondheid’, met partners als VWS, RIVM,

samen gezond gewoon’.

Versterken van gezondheid van (arbeids-)migranten, vluchtelingen en statushouders

Samen met de gemeenten en onze netwerkpartners gaven we invulling

De professionals van de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) zien op de (tijdelijke)

aan de opgestelde regioplannen. De GGD had een coördinerende rol bij de

opvanglocaties alle asielzoekers tot 18 jaar. De JGZ heeft een belangrijke rol

ketenaanpakken Kansrijke Start en Kind naar Gezond Gewicht (KnGG) in de

in het volgen van deze kinderen, zorgen voor een vaccinatieplan en zo nodig

beide subregio’s.

signaleren en doorverwijzen naar de juiste (jeugd)hulpverlening. We zagen alle

daadwerkelijk oplossingen willen vinden, wat een voorbeeld is van ‘Wij maken

zwangeren voor een prenataal consult en een maternale kinkhoestvaccinatie De GGD is daarnaast betrokken bij de monitoring van de IZA regioplannen en

op deze (tijdelijke) opvanglocaties.

transformatieplannen met de beschikbare data en kennis. De drie Brabantse GGD’en hebben een Kennisinfrastructuur (KIS) ingericht

Binnen de OGGZ zagen we een toenemende groep arbeidsmigranten die

met als doel het beantwoorden van vragen vanuit de gemeenten. Hierin

dak- en thuisloos is geworden door het verliezen van werk. De problematiek

worden, samen met de gemeenten, vragen geprioriteerd, beantwoord en waar

wordt steeds complexer. De sociaal verpleegkundigen zijn op de hoogte van

nodig met nader onderzoek aangevuld.

actuele wet- en regelgeving en geven waar nodig advies aan ketenpartners en

Voorbereiden van besluiten over het versterken van de gezondheid van ouderen.

gemeenten. Ook zagen de sociaal verpleegkundigen de arbeidsmigranten op de inloopspreekuren bij de maatschappelijke opvang. Tenslotte heeft het beleid op mentale gezondheid, dat de GGD ontwikkelde,

Het bestuur stelde in maart 2024 het ouderengezondheidsbeleid vast. Hierin

geleid tot een keuze om de focus te richten op kwetsbare groepen (jongeren

is vastgelegd dat de GGD in zijn huidige activiteiten bekijkt hoe hij specifiek

en nieuwkomers). De vertaling in daadwerkelijk iets doen, volgt in 2025.

aandacht kan hebben voor ouderen. De GGD doet dit samen met zijn gemeenten en bekijkt hoe uitvoering kan worden gegeven met en door de lokale ouderenorganisaties. Ouderen zijn nadrukkelijk onderwerp van gesprek geworden in het overleg met gemeenten. Dat leidde in sommige gemeenten tot concrete vragen om mee te denken in ouderengezondheid.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

‘Als gezondheidsvoorlichter help ik asielzoekers, statushouders, Oekraïners, ISK-leerlingen en AMV-jongeren. Ik geef voorlichting over diverse thema`s zoals gezondheidszorg in Nederland, mentale gezondheid, mediawijsheid en vaccinaties. Gezondheid is de basis voor een nieuw begin en gezonder ouder worden. Ik help mensen begrijpen hoe ze in Nederland goed voor zichzelf kunnen zorgen. Veel nieuwkomers hebben vragen en onzekerheden. Na mijn voorlichting over vaccinatie maakten alle jongeren uit vijf taalgroepen binnen enkele dagen een afspraak om zich te laten vaccineren. Dit bereik ik door vertrouwen op te bouwen en aan te sluiten bij hun culturele achtergrond en leefwereld. Het geeft voldoening om te zien dat voorlichting echt een verschil maakt in iemands leven.’

- Maaz Elhami, gezondheidsvoorlichter, team gezondheidsbevordering Vorige

Overzicht

1.4 Monitoren, signaleren en adviseren Het verwerven van inzicht in de gezondheid van de bevolking is een wettelijke taak voor de GGD. Het zorgt ervoor dat we weten waar welke problemen spelen. En op welke doelgroepen we ons moeten richten. Prestaties monitoring, signalering en advies Indicatoren

2023

verwacht 2024

1e halfjaar 2024

19 Jongvolwassenenmonitor is vanwege landelijke afspraken oplevering verplaatst naar januari 2025 i.p.v. december 2024.

Aantal gemeenteschetsen

Aantal wijkschetsen

Aantal overgewichtsprofielen

Aantal inwoners dat lid is van het GGD-gezondheidspanel

9.421

10.000

9.438

9.897

Aantal tabellenboeken In een tabellenboek staan alle resultaten van een gezondheidsmonitor en een vergelijking met de regio en eerdere jaren.

Overzicht

resultaat toelichting 2024

19 Gebiedsprofielen Brabantscan zijn in 2024 opgeleverd en vervangen de oude wijkschetsen.

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

Indicatoren

2023

verwacht 2024

1e halfjaar 2024

resultaat toelichting 2024

2 De gemeenteprofielen monitor gezonde leefomgeving (2022) heeft de vraag voor gemeente specifieke BrOS producten vervangen. We hebben in 2024 2 nieuwe tegels voor de BrOS gemaakt waar gemeentespecifieke cijfers staan.

Aantal thematische schetsen Een thematische schets is een verdiepende schets over een thema uit de gezondheidsmonitor, zoals mantelzorg of eenzaamheid.

Aantal schoolschetsen VO Schoolschets: de resultaten voor (alleen) de school van de screening van leerlingen. Voor de gemeente is er dan een factsheet.

Aantal gemeenten waar we een BrOS-product opleveren (bijvoorbeeld gebiedsprofiel of BrOS tegel)

Wat hebben we bereikt? Nog beter benutten van beschikbare informatie over de publieke gezondheid van Brabanders als basis voor ons eerlijke geluid

datagedreven vraagstukken oppakt. In de toekomst gaan we dit ook breder

Het landelijke Programma pandemisch parate informatievoorziening voor de

2024 zijn grote stappen gezet als het gaat om doorontwikkeling van (interne)

infectieziektebestrijding heeft in 2024 gewerkt aan het realiseren van een

dashboards en de implementatie van de zgn. sprintmethodiek (agile werken).

duurzame en opschaalbare informatievoorziening voor zowel de reguliere als

Veel speelt nog intern, maar ook Brabantbreed om bijvoorbeeld de

pandemische situatie. Dit programma loopt tot einde 2026.

vaccinatiegraad per consultatiebureau, wijk en gemeente in kaart te brengen

Daarnaast neemt het gestructureerde datagedreven werken een vlucht.

en op basis hiervan te kunnen adviseren over extra inzet in risicowijken.

oppakken, in de samenwerking tussen de Brabantse GGD’en en GGD NOG. In

Binnen de GGD is een ontwikkelteam gestart dat volgens vaste processen

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

‘Het monitoren van de gezondheid van alle inwoners in onze regio is belangrijk om beleid en preventie op de juiste gebieden in te kunnen zetten. In 2024 heb ik met veel plezier gewerkt aan de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen. Ik was betrokken bij de werving via social media en bij het maken van een digitoegankelijke rapportage en tabellenboek. Deze producten leveren we op via de BrabantScan. Gemeenten, GGD-collega’s en partners krijgen zo inzicht in wat er speelt en gebruiken de uitkomsten als basis voor gericht beleid en preventieactiviteiten. Zo draagt de duiding van onze data actief bij aan passende oplossingen. Dat maakt mijn werk extra interessant!’

- Jeske Bouwman, junior onderzoeker, team Onderzoek Vorige

Overzicht

1.5 Toezicht houden De GGD houdt voor de gemeente toezicht op het uitvoeren van de Wet kinderopvang. Toezichthouders doen jaarlijks inspecties bij kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus. Ook inspecteren we een met de gemeente afgesproken deel van de gastouders. Daarnaast houden we toezicht op instellingen voor maatschappelijke ondersteuning (Wmo-toezicht, plustaak), bijvoorbeeld bij calamiteiten en geweldsincidenten. En op verzoek is er ander toezicht, zoals (proactief) kwaliteitstoezicht, screening van nieuwe aanbieders en signaalgestuurd toezicht. Prestaties Toezicht Indicatoren

2023

Verwacht 2024

1e halfjaar 2024

Aantal inspecties kinderopvang

1.973

2.100

1.112

1.968 -

Waarvan: KDV/BSO

1.210

464

1.243 -

Gastouders

732

350

699 -

Gastouderbureau’s

26 -

449

645

481 -

Herstelaanbod

Overzicht

Resultaat Toelichting 2024

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

Prestaties WMO Indicatoren

2023

Verwacht 2024

1e halfjaar 2024

Resultaat Toelichting 2024

Aantal onderzoeken na incidenten

11 -

Aantal kwaliteitsonderzoeken WMO

34 Door toename werkgebied.

Aantal calamiteitenmeldingen WMO

82 Door toename werkgebied.

Wat hebben we bereikt? Bundelen van de krachten met netwerkpartners in verschillende samenwerkingsverbanden

Het toezicht op de (Wet) kinderopvang kende dit jaar, zoals ook het jaar

Voor het toezicht op de kwaliteit van de door gemeente gecontracteerde zorg

bezocht werden. Qua sterkte, kennis en ervaring is het team goed op orde.

op basis van de Wet maatschappelijke Ondersteuning (WMO) heeft de GGD

Er werd in toenemende mate geconstateerd dat kinderdagverblijven steeds

een klein gespecialiseerd team ingericht dat vanaf 2023 ook het toezicht

vaker niet kunnen voldoen aan gestelde eisen, wat veroorzaakt wordt door

verzorgt in het verzorgingsgebied van GGD Brabant Zuidoost en vanaf het

krapte in deskundige bezetting. Het aantal ingezette procedures neemt toe

voorjaar 2024 ook voor GGD West-Brabant.

en daarmee worden gemeenten steeds vaker geconfronteerd met vragen en

Door deze regiofunctie werd het volume vergroot en kunnen wij het

dilemma’s over handhaving.

daarvoor, goede resultaten in die zin dat alle instanties conform planning

specialisme, waarop relatief weinig beroep wordt gedaan, versterken.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

‘Als toezichthouder Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) heb ik de eer om een rol te spelen in het verbeteren van de kwaliteit van zorg en ondersteuning voor onze kwetsbare inwoners. Door regelmatig kwaliteitsonderzoeken uit te voeren en calamiteiten en geweldsincidenten te onderzoeken, draag ik samen met mijn twee collega’s bij aan het continu verbeteren van de zorg en ondersteuning. In 2024 zijn wij ingezet als toezichthouder bij calamiteiten en geweldsincidenten voor alle gemeenten (56) in de provincie Noord-Brabant. Elke verbetering die wordt doorgevoerd, hoe klein ook, draagt bij aan een betere zorg en ondersteuning voor de mensen die dit het hardst nodig hebben.’

- Natasja Vrins, toezichthouder WMO, team Toezicht Vorige

Overzicht

1.6 Openbare geestelijke gezondheid De openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) richt zich op kwetsbare mensen die zorg en/of hulp nodig hebben, maar die niet zoeken of krijgen. Bijvoorbeeld dak- en thuislozen, mensen met verward gedrag, kwetsbare (jong)volwassenen, eenzame ouderen, vluchtelingen en ex-gevangenen. De samenleving verwacht dat de overheid hen een vangnet biedt. We dragen eraan bij dat zij niet tussen de wal en het schip raken. We werken samen met zorg- en veiligheidshuizen, straatdokters en woningbouwverenigingen. We signaleren tijdig risico’s en kansen en faciliteren het samenwerken van wijkteams, politie en anderen. Waar nodig begeleiden we mensen naar de juiste zorg, soms in een snelle interventie (wijk-GGD’er), soms met lange adem (zorgmijders). Hiermee helpen we die mensen maar ook de omwonenden en de politie. Het voorkomt dat iemand in de cel belandt of in (kostbare) zware zorg.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

Prestaties OGGZ Indicatoren

2023

verwacht 2024

1e halfjaar 2024

resultaat toelichting 2024

Aantal cliënten

1.559

1.680

831

1.575 -

Aantal gemeenten met wijk-GGD’er

9 -

Aantal screenings dak- en thuislozen

56 -

Aantal cliënten spreekuren dak- en thuislozen

217

650

285 -

Aantal woningvervuilingen

259

187

340 -

Aantal casus van de wijk-GGD’ers

951

750

516

1.052 -

Wat hebben we bereikt? Bundelen van de krachten met netwerkpartners in samenwerkingsverbanden In 2024 zijn twee gemeenten gestart met de inzet van de wijk-GGD bij de aanpak van onbegrepen gedrag, Tilburg en Goirle. Ook bedient de wijk-GGD nu de hele ABG-gemeenten; voorheen was dit alleen Gilze. In Midden-Brabant wordt in 2024 geïnvesteerd in de samenwerking met ketenpartners bij woonvervuiling en dan met name bij de nazorg en opvolging van de onderliggende problematiek. Ook werkt de OGGZ mee aan subsidietrajecten in BrabantNoordoost. Naar aanleiding van de Ethostelling van Midden-Brabant kreeg de GGD eind 2024 het verzoek van het bestuur zich te gaan verdiepen in een campingaanpak.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

‘Wie in de onderwereld van het verzamelen afdaalt, moet zijn ogen wijd openhouden, maar dikwijls zijn neus dicht. Van verzamelen naar verwaarlozen is een proces dat voor een buitenstaander begint met bewondering en acceptatie, overgaat in verwondering, daarna in gefronste wenkbrauwen en zorgelijk kijken, en uiteindelijk eindigt in afgrijzen en afwijzing. Woonvervuiling en hoarding zijn symptomen van dieperliggende problematiek. Ons werk richt zich daarom op de veiligheid, gezondheid en het comfort van de bewoner(s) en hun omgeving. Wat mijn werk leuk maakt, is dat ik achter voordeuren kom die voor de meeste mensen gesloten blijven. Het contact met deze zorgmijders is een uitdagende, maar geweldige ervaring.’

- Bart van der Hoorn, sociaal verpleegkundige OGGZ, team Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) Vorige

Overzicht

1.7 Publieke gezondheid bij rampen en crises Rampen, incidenten en crises hebben grote gevolgen. De directeur publieke gezondheid is verantwoordelijk voor de coördinatie van de geneeskundige hulp. De GGD heeft een wettelijke taak in de rampenopvang en crisisbeheersing, bij vier processen: •

infectieziektebestrijding: bij uitbraken van bijvoorbeeld meningokokken of legionella;

•

medische milieukunde: zoals bij een ontploffing of bij een brand met gevaarlijke stoffen;

•

psychosociale hulp: coördinatie, bijvoorbeeld bij de opvang van slachtoffers;

•

gezondheidsonderzoek bij rampen: advies over of inzet van een gezondheidsonderzoek.

We adviseren en ondersteunen scholen en sportverenigingen ook bij kleinere incidenten zoals seksueel grensoverschrijdend gedrag, met de inzet van externe vertrouwenspersonen.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

Prestaties Publieke gezondheid bij rampen en crises Indicatoren

2023

Verwacht 2024

1e halfjaar 2024

Meldingen van (psh)incidenten

28 -

Aantal keren psychosociale hulp bij incidenten/bijeenkomst pshi-coördinatoren

3 Er is 3 keer een PSH team opgeschaald. Die kwamen vaak meerdere keren bijeen.

Aantal oefeningen en trainingen

23 Er is voor de voorbereiding op de pandemische paraatheid extra geïnvesteerd in oefeningen en trainingen.

Aantal GGD-processen waarvoor de GGD heeft geoefend

6 -

112

100

180 -

Aantal GGD’ers dat deelnam aan één of meerdere trainingen

Resultaat Toelichting 2024

Wat hebben we bereikt? Bundelen van de krachten met partners in verschillende samenwerkingsverbanden In 2024 zijn zowel intern als extern oefeningen georganiseerd. Externe oefeningen vonden plaats met de partners van het proces PSH, zoals een oefening in samenwerking op een opvanglocatie. Ook heeft de GGD deelgenomen aan een Brabantbrede cyberaanval-oefening, georganiseerd door het ROAZ en de GHOR. Hieraan namen ook ziekenhuizen, huisartsenposten en de RAV deel. Bij een netwerkmiddag en een werksessie hebben crisisfunctionarissen van de GGD en GHOR samengewerkt aan zoönose en ‘anticiperen op water’.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

‘Door de inzet van Vroegtijdige Voorschoolse Educatie (VVE) voor alle kinderen tussen 2,5 en 4 jaar uit het azielzoekerscentrum (AZC) Grave, zien we in 2024 dat kinderen doorstromen naar regulier onderwijs in plaats van de internationale schakelklas. Dit komt doordat ze de Nederlandse taal al voldoende beheersen. Bovendien biedt het alleenstaande moeders de kans om tijd voor zichzelf te nemen, wat hun (mentale) gezondheid en integratie in de Nederlandse samenleving bevordert. Een prachtig voorbeeld van ’Wij maken samen gezond gewoon’ door gemeente Land van Cuijk, GGD Hart voor Brabant en drie kinderdagverblijven.’

-R ieky van der Sanden, coördinator Vroegtijdige Voorschoolse Educatie (VVE), team beleid Brabant-Noord Vorige

Overzicht

2. De GGD als organisatie 2.1

Bestuur

2.2

Belangrijke ontwikkelingen

2.3

Kwaliteit

2.4

Informatieveiligheid en privacy

2.5

Beleidsindicatoren

2.6

Bedrijfsvoering - rechtmatigheid

Werken aan gezondheid moet je ook goed organiseren. Het gaat dan in de eerste plaats om de mensen die het werk doen. Maar ook over kwaliteit, veiligheid, verslaglegging en verantwoording, zodat opdrachtgevers weten dat we de juiste dingen doen en het geld goed besteden.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

2.1 Bestuur De GGD Hart voor Brabant is een gemeenschappelijke regeling van

Management

19 gemeenten in Brabant-Noord en Midden-Brabant, met een algemeen

In een organisatieverordening draagt het dagelijks bestuur zijn bevoegdheden

bestuur, een dagelijks bestuur en een voorzitter. Het algemeen bestuur

zoveel mogelijk op aan de directeur. Zij mandateert bevoegdheden daarna

bestaat uit vertegenwoordigers uit de colleges van B&W (zie hoofdstuk 6 van

door aan medewerkers. Managers ondersteunen de teams bij het formuleren

de jaarrekening).

van hun doelen en bewaken de samenhang. Op de website staat een overzicht van de managers (en hun nevenfuncties). De verantwoording vanwege de Wet

De GGD investeert in de betrokkenheid van de gemeenteraden.

normering topinkomens staat in hoofdstuk 6 van de jaarrekening.

In 2024 legden we aan hen voor: -

de jaarstukken 2023 (ter informatie);

In 2024 werd de nieuwe besturingsfilosofie verder geïmplementeerd. Nieuwe

de begroting 2025 waarbinnen Financieel fit en gezond

managers met een kleinere span of control stroomden in. We vervolgden het

(voor een zienswijze);

leiderschapsprogramma voor een verdieping op de strategische doelen van de

de kadernota 2026 (eveneens voor zienswijze);

organisatie en het bijbehorende leiderschap om de doelen uit de beleidsvisie

‘Wij maken samen gezond gewoon’ te kunnen behalen. Gemeenteraden en raadscommissies konden de GGD uitnodigen, bijvoorbeeld voor een toelichting op ons werk. Dit gebeurde in 2024 enkele malen. De GGD organiseerde een webinar voor raadsleden om met hen de planvorming rondom transitie naar een toekomstbestendige GGD te bespreken. Onderdeel van die transitie is het project Financieel Fit en Gezond, waarop de raden ook hun zienswijze konden geven.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

2.2 Belangrijke ontwikkelingen Personeel (inclusief Hét Servicecentrum)

De deeltijdfactor bij de GGD was hoog in vergelijking met de deeltijdfactor voor zorg en welzijn in Noord-Brabant (0,79 versus 0,68).

Indicator

Het uitstroompercentage voor zorgmedewerkers was eveneens aan de hoge

Totaal 2024

Totaal 2023

Aantal medewerkers in dienst

860

873

FTE medewerkers in dienst

691

685

Deeltijdwerkers

79%

81%

Aantal inhuurkrachten

De moderne organisatie is duurzaam

FTE inhuurkrachten

De Green Deal Duurzame Zorg 3.0, ondertekend door alle drie de Brabantse

Totaal aantal medewerkers

939

966

Totaal FTE

717

737

Aantal stagiaires

Aantal artsen in opleiding

onbekend

Ziekteverzuim

7,6

7,3

In 2024 zagen we een behoorlijk grote groep jonge medewerkers, maar ook de omvang van de groep tussen 55 en 67 jaar was groot. Het betekent dat (bij ongewijzigde voortzetting van die dienstverbanden) er op termijn een forse uitstroom is te verwachten. Sinds 2018 zijn de meeste medewerkers in zorg en welzijn 55 jaar en ouder. Dit aantal gaat naar verwachting de komende jaren

kant. Ook het ziekteverzuim bleef hoog, hoewel de verzuimfrequentie iets afnam, wat een goed teken is. Al deze signalen vergen nu en voor de toekomst onze aandacht. Het boeien en binden van onze medewerkers blijft hoog op de agenda staan.

GGD’en, is de motor achter ons gezamenlijke duurzame programma voor de toekomst. Dit programma kent zowel een interne als een externe lijn, met de focus op bewustwording en kennisdeling. De interne lijn is gericht op HR (vitaliteitsbeleid en duurzame inzetbaarheid), duurzame en gezonde voeding, maar ook is er aandacht voor CO2-reductie en duurzaamheidsverslaggeving binnen financiën. In 2024 werden er ook al concrete stappen gezet zoals het verduurzamen van het wagenpark en het verminderen van het aantal printers en koffieautomaten. Gewerkt werd aan het verduurzamen van afvalstromen en aan duurzaam medicijngebruik. Ook het duurzaam en verantwoord inkopen is inmiddels verankerd in ons inkoopbeleid.

nog meer toenemen.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

De externe lijn richtte zich op thema’s zoals hitte en UV-straling, bewegen en

Automatisering en informatisering

gezonde voeding én de gezonde leefomgeving. Zo werd gekeken naar hoe deze

De aanbesteding van het digitaal dossier voor de JGZ (Jeugdgezondheidszorg)

thema’s teruggebracht kunnen worden in de advisering in bijvoorbeeld de JGZ;

werd in voorbereiding genomen. Voorzien wordt dat dit project de inzet van

hoe baby’s thuis gekoeld kunnen worden bij warm weer.

veel mensen gaat vragen en dit brengt daardoor risico’s met zich mee.

De moderne organisatie is een goed werkgever

Op een aantal plekken in de organisatie werd gebruik gemaakt van AI om de kwaliteit van dienstverlening te verbeteren. Zoals bij het Klantcontact-

De in 2023 geïntroduceerde besturingsfilosofie heeft in 2024 geleid tot verdere

centrum, waar nu 60% van de calls gecontroleerd wordt met behulp van een

professionalisering van onder meer in communicatie en strategisch advies. Het

model. Een intensieve gesprekstraining van onze jeugdverpleegkundigen

leiderschapsprogramma was succesvol en verbeterde het onderlinge begrip

bij het Klantcontactcentrum heeft geleid tot een toegenomen aantal

voor uitdagingen binnen de organisatie.

telefoongesprekken, waardoor er 20% meer inwoners terecht konden voor een

Hoewel het ziekteverzuim in 2024 nog steeds hoog bleef, zijn er wel stappen

telefonisch advies in het afgelopen jaar.

gezet door de jaargesprekken te evalueren en een vitaliteitsmodel te introduceren in de gesprekken. Ook werd het FUWA traject na ruim 2 jaar

Wet open overheid (Woo)

afgerond.

In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet open overheid (Woo) wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht

Daarnaast is gewerkt aan de ontwikkeling van een Brabantbreed GGD leerhuis.

besteden aan de beleidsvoornemens over de uitvoering van deze wet en in

Het Leerhuis wordt de centrale plek voor opleiding, training, kennisuitwisseling

de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in

en ontwikkeling van medewerkers. In 2024 vond de selectie plaats van een

relatie tot de beleidsvoornemens. Deze begroting en jaarlijkse verantwoording

leermanagementsysteem, dat straks de basis vormt voor het leerhuis, voor

vloeien voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In deze

de ontsluiting van leerpaden op maat en interdisciplinair leren. Het Leerhuis

paragraaf legt GGD Hart voor Brabant verantwoording af in het kader van de

draagt bij aan het binden, boeien en bloeien van alle medewerkers.

Wet open overheid.

Autorisatiebeheer

De Woo verplicht bestuursorganen, zoals de GGD Hart voor Brabant, om

Het autorisatiebeheer werd strakker ingeregeld om ervoor te zorgen dat

informatie op verzoek openbaar te maken. Dit verzoek kan worden gedaan

de juiste mensen toegang hebben tot de juiste systemen, een belangrijk

door andere organisaties, maar ook door inwoners. Vanaf 1 november 2024

onderdeel van informatiebeveiliging.

geldt de verplichting dat de eerste vijf categorieën (tranche 1) actief openbaar gemaakt moeten worden. Aan deze verplichting geven we gehoor en de organisatiegegevens van de GGD Hart voor Brabant zijn in 2024 geregistreerd in de Woo-index.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

Naast de verplichting om informatie op verzoek openbaar te maken,

Innovaties om de publieke gezondheid te verbeteren

bevat de Woo ook een inspanningsverplichting om diverse besluiten en

Bij de GGD Hart voor Brabant krijgt innovatie elk jaar een podium. Iedereen

beleidsstukken openbaar te maken. Sommige documenten, zoals jaarstukken

binnen de GGD, onze gemeenten en partners kan goede ideeën indienen

en de beleidsbegroting, waren al openbaar. Op dit moment zijn we bezig om

om de publieke gezondheid te verbeteren. Sinds 2015 kiest het algemeen

een omgeving en een werkproces in te richten waarmee we op een (digi)

bestuur van de GGD een aantal veelbelovende projecten uit die positieve

toegankelijke manier de informatie ontsluiten.

impact hebben op onze inwoners. Deze projecten krijgen extra aandacht en financiële ondersteuning. Deze aanpak heeft al geleid tot spraakmakende

In 2024 ontving de GGD één Woo-verzoek. Met inachtneming van het wettelijk

ontwikkelingen, die zelfs de landelijke pers haalden. Denk bijvoorbeeld aan

kader is besloten om de verzochte documenten niet aan de verzoeker te

Nu niet Zwanger, de Wijk GGD’er en de Brabantse OmgevingsScan (BrOS).

verstrekken. Buiten de Woo-verzoeken ontvangt de GGD ook verzoeken

Deze projecten zijn inmiddels op landelijk niveau omarmd door het Ministerie

om zienswijzen op de Woo-verzoeken van derden. Hierin wordt gevraagd of

van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), iets om trots op te zijn.

informatie met betrekking tot de GGD openbaar gemaakt mag worden door een derde partij. Dit is in 2024 enkele malen gebeurd.

Onderweg naar een toekomstbestendig diensterverleningsconcept

Ondernemingsraad Het jaar 2024 was een hectisch jaar voor de OR. We kregen veel advies-/ en instemmings-aanvragen binnen, 23% meer dan in 2023. Daarnaast moest

GGD Hart voor Brabant werkt aan een toekomstbestendig

de OR het in 2024 doen met minder OR-leden (28% minder dan in 2023).

dienstverleningsconcept dat aansluit bij de veranderende behoefte van

Desondanks heeft de OR zijn werk “meedenken met de organisatie” en

inwoners. In november keurde het algemeen bestuur de uitgangspunten voor

“opkomen voor de belangen van de medewerkers”, goed kunnen doen.

het toekomstbestendige dienstverleningsconcept goed. Een belangrijke stap

In 2024 is de OR 16 keer om advies (6) en/of instemming (10) gevraagd.

die de GGD samen met het bestuur zette. In het ontwikkelproces neemt de GGD ook de partners (gemeenten) mee om samen met hen de dienstverlening goed en duurzaam in te richten. Het nieuwe dienstverleningsconcept vormt

Adviesaanvragen: 1.

een belangrijk onderdeel van onze transitie naar meer hybride vormen van dienstverlening, fysiek én digitaal; met focus op de bereikbaarheid; nabij,

Externe begeleiding financieel fit en gezond: de OR heeft positief geadviseerd.

maar niet per se dichtbij.

Iedere professional op zijn best - voorstel organisatorische indeling: de OR heeft positief geadviseerd.

Onder druk van financiële uitdagingen en personele krapte werd kritisch

Iedere professional op zijn best - aangescherpte businesscase: de OR

gekeken naar het aantal locaties van de GGD. Op verschillende plekken

heeft negatief geadviseerd, met als reden dat hij het verschuiven van

heeft de GGD in nauw overleg met betrokken gemeenten, huurcontracten

het reguliere opleidingsbudget JGZ voor de benodigde scholing Iedere

niet voortgezet en wordt dienstverlening op een andere manier of locatie

professional op zijn best, onwenselijk vindt. Hij heeft aangegeven wel

aangeboden.

akkoord te kunnen gaan wanneer de garantie wordt gegeven dat de

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

scholingsgelden die nodig zijn voor Iedere professional op zijn best, niet ten koste gaan van de reguliere scholingsgelden JGZ. Het MT heeft hiervoor een garantie afgegeven. 4.

Iedere professional op zijn best – te starten pilots én de businesscase

15. Interne vertrouwenspersoon, aangepaste regeling: de OR heeft ingestemd. 16. Iedere professional op zijn best – definitief formatieplan: deze aanvraag is nog in behandeling bij de OR.

t.b.v. de eerste 2 scholingsgroepen: de OR heeft positief geadviseerd. 5. 6.

OR’en verkenning intensivering samenwerking: de OR heeft positief

Om zijn werk zo goed mogelijk te doen en aangehaakt te zijn bij de

geadviseerd.

ontwikkelingen binnen de GGD Hart voor Brabant, spreekt de OR regelmatig

Intensivering samenwerking GGD HvB en WB: de OR heeft positief

met de sectormanagers en andere stakeholders in de organisatie.

geadviseerd.

In de organisatie heeft de OR 62 contactpersonen. Hiermee is, op 1 team na, ieder team vertegenwoordigd. Via deze contactpersonen verspreidt de OR

Instemmingsaanvragen: 7.

onder andere zijn nieuwsbrieven en haalt hij informatie op die hij nodig heeft

Iedere professional op zijn best – voorlopig formatieplan: de OR heeft

voor de behandeling van een advies- of instemmingsaanvraag.

niet ingestemd met de aanvraag zoals deze aan hem is voorgelegd, met

Net als voorgaande jaren vindt de OR dat hij goed meegenomen door de DPG

als reden dat hij geen inzage heeft gekregen in de stukken op basis

en het MT in de ontwikkelingen binnen de organisatie.

waarvan Bureau BuitenhekPlus zijn afweging heeft gemaakt voor de inschaling van functies. Het MT heeft besloten om dit later terug te laten

Professionele Adviesraad (PAR)

komen in het definitieve formatieplan, zie 16.

Doel van de PAR is om het MT te voorzien van inhoudelijk gedegen en door

Toevoeging PSHi ondersteuners aan regeling: de OR heeft ingestemd.

professionals gedragen adviezen over het beleid van de organisatie, daar waar

Doorwerken na AOW-gerechtigde leeftijd: de OR heeft ingestemd.

het de primaire zorgprocessen raakt. Daarmee wordt middels de PAR invulling

10. Leerhuisconcept: de OR heeft ingestemd.

gegeven aan de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg, die stelt dat

11. Arbo en BHV: de OR heeft ingestemd.

zorgprofessionals inspraak moeten kunnen hebben op beleid.

12. Aanbiedingsbrief reglement geschillencommissie: de OR heeft

Op 29 mei 2024 eindigde het ontwikkeljaar voor de PAR en werd hij officieel

ingestemd.

geïnstalleerd. Er werden verkiezingen gehouden en een nieuw reglement

13. Interne vertrouwenspersoon: De OR heeft niet ingestemd met de

opgesteld. Het aantal leden van de PAR bedraagt nu 14 collega’s (16 zetels).

aanvraag zoals deze aan hem is voorgelegd, met als reden dat hij van

De PAR nam 13 adviesvragen in behandeling en rondde 5 adviesvragen uit

mening is dat managers en leidinggevenden niet de rol van interne

2023 af. De communicatie met het MT van de GGD werd verbeterd en de

vertrouwenspersoon kunnen invullen. Hiervoor heeft hij later een

lijnen werden korter. Ook legde de PAR contacten met andere GGD’en en

aangepaste regeling ontvangen, zie 15.

organiseerde onder andere een inspiratie-bijeenkomst met het thema “op onze

14. Biometrische gegevensverwerking: de OR heeft ingestemd.

Overzicht

gezondheid”.

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

Informatie- en archiefbeheer

In 2024 is programma Toekomstbestendige GGD: Financieel Fit en Gezond

In de afgelopen jaren zijn er grote stappen gezet in het op orde brengen en

gestart om de structurele meerkosten van het onderhoud functieboek in de

houden van het archief- en informatiebeheer. Dit betreft zowel het papieren

eigen begroting op te lossen. Met een aantal concrete structurele maatregelen

als het digitale archief van de organisatie.

wordt het hoofd geboden aan inhoudelijke, personele en financiële

In 2023 heeft het ompakken van het papieren archief plaatsgevonden. In

uitdagingen. Monitoring van de voortgang van dit programma is belangrijk om

2024 werd het opstellen van de beschrijvende inventaris opgepakt. Het in

tijdig de benodigde ombuiging te realiseren binnen de eigen begroting en om

2022 opgestarte programma ‘Informatiehuishouding in control’ had tot doel

binnen het transitiebudget te blijven. Onderdeel van onze planning en control

het borgen van de kwaliteit van het archief- en informatiebeheer. Hierdoor

cyclus zijn ook kwartaalgesprekken, zodat het management waar nodig kon

beperken we mogelijke risico’s en tekortkomingen zoveel mogelijk en

bijsturen op basis van voortgangrapportages en risico-analyses.

digitalisering van het archief gaat door. Ook werden in 2024 diverse audits uitgevoerd, waaruit blijkt dat er steeds meer en beter wordt gearchiveerd en dat er door de audits meer bewustzijn wordt gecreëerd van het belang van archief- en informatiebeheer.

Toezicht In het najaar van 2024 heeft het Interbestuurlijk Toezicht (van de provincie, hierna IBT) geconstateerd dat het aangeleverde overzicht archiefbescheiden zodanig actueel, logisch samenhangend en compleet is dat GGD Hart voor Brabant hierin de komende jaren geen inzicht meer hoeft te verschaffen.

Planning en control Net als ieder jaar hielden we in 2024 voortdurend bij of onze activiteiten passen binnen de mogelijkheden. We maakten hiervoor een financiële planning en verantwoordden ons in de cyclus van beleidsplan, kadernota, begroting, bestuursrapportage en jaarstukken. Zo zijn onze processen transparant, werkt de organisatie doelmatig, zijn de risico’s inzichtelijk, aanvaardbaar en beheersbaar en is de managementinformatie tijdig, juist en volledig.

Overzicht

Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant

2.3 Kwaliteit Klantonderzoeken

Klachten

We hechten veel waarde aan de kwaliteit van onze diensten. Een belangrijke

Klanten kunnen eenvoudig een klacht bij ons indienen via de website

graadmeter was in 2024 de beoordeling door onze klanten. We deden

www.ggdhvb.nl/contact/ik-heb-een-klacht/, telefoon of per post.

klantonderzoeken bij:

In 2024 ontvingen we in totaal 120 klachten: 105 over het reguliere werk en

•

15 coronagerelateerd.

JGZ-consulten: de tevredenheid was iets hoger dan in 2022 (84%): 85%. De tevredenheid over het nut van de afspraak steeg licht naar 74% (2022: 72%).

•

Webinars en digitale cursussen over gezondheid en opvoeding scoorden gemiddeld een 7,7.

•

Klantcontactcentrum (KCC): gemiddeld cijfer voor bereikbaarheid, oplossing en vriendelijkheid:

•

Frontoffice: 8,4;

Jeugd 2e lijn: 9,0

Corona KCC: 8,0 (kleine daling t.ov. 2023).

Team Toezicht kinderopvang heeft een klantonderzoek onder de houders gehouden. Hierbij is het team met een gemiddelde van 8,3 gewaardeerd.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://raad.goirle.nl/api/v1/meetings/1842/documents/29625