05 Bijlage 1 Jaarstukken 2020 gemeente Goirle.pdf

Nota van aanbieding

In november 2019 heeft uw raad de begroting 2020 vastgesteld. Onze grootste zorg was toen hoe wij onze ambities konden realiseren ondanks de oplopende tekorten. En toen werd het februari 2020 en kwam corona ons leven binnen. Het heeft heel Goirle geraakt. Inwoners hebben corona gekregen en sommigen zijn ook aan de gevolgen daarvan overleden. Ondernemers zijn zwaar getroffen door zowel de eerste als de tweede lockdown. Dat geldt ook voor het verenigingsleven in Goirle en voor onze vele vrijwilligers en al hun activiteiten. Ook onze organisatie heeft het zwaar te verduren gehad. Wij zijn er trots op dat de veerkracht groot bleek te zijn. Vanaf maart hebben wij vooral vanuit huis gewerkt. Datzelfde geldt natuurlijk voor uw raad. Wie had vooraf kunnen bedenken dat bijvoorbeeld een complex onderwerp als Bakertand digitaal toch op een volwaardige wijze behandeld kon worden. In 2020 hebben wij dus goed geprofiteerd van de investeringen die wij de afgelopen jaren in onze ICT hebben gedaan. Inwoners konden veel producten digitaal krijgen. Het hele proces van B&W- en raadsvoorstellen is volledig digitaal. Daardoor konden wij op veel terreinen gewoon doorwerken. Toch hebben wij ook vertraging opgelopen op sommige beleidsterreinen.

Dat is met name veroorzaakt omdat wij bijeenkomsten met inwoners of ondernemers, bijvoorbeeld voor de Omgevingsvisie of de Economische agenda, niet live konden organiseren. De organisatieontwikkeling die wij aankondigden in de begroting 2020, is doorgegaan. De nieuwe domeinmanagers hebben dankzij veel Teams-vergaderingen met hun nieuwe club de basis gelegd, waarop wij de komende jaren gaan doorbouwen om de dienstverlening nog verder te verbeteren. In financieel opzicht hebben wij het niet slecht gedaan. Wij hebben – op een begroting van 67 miljoen een tekort van € 786.870. Verderop in de jaarrekening verklaren wij de verschillende bedragen waaruit het tekort is opgebouwd. Ten aanzien van het sociaal domein merken wij op dat het nog te vroeg is om al vast te kunnen stellen wat het effect van de beheersmaatregelen is. Daar komt bij dat corona hierop van invloed is geweest. Wij hebben tijdens de eerste lockdown een stevige afname van het aantal zorgvragen gezien. In de tweede helft van 2020 is die overigens weer aangetrokken. Wij hebben in 2020 diverse malen middelen van het rijk ontvangen om de gevolgen van corona op te vangen op het gebied van sport, kunst en cultuur en Participatiewet. De TOZO-regeling en de daaropvolgende regelingen hebben wij in eigen beheer uitgevoerd om onze inwoners zo goed en zo snel mogelijk te helpen.

De budgetten voor sport en kunst en cultuur zijn volledig ten goede gekomen aan onze verenigingen en onze culturele instellingen. In deze jaarstukken treft u zoals altijd een grote hoeveelheid informatie aan over de activiteiten van het afgelopen jaar. Wij hebben dat beknopt gedaan om ervoor te zorgen dat de details niet afleiden van de resultaten die wij hebben bereikt.

1

Inhoudsopgave

Nota van aanbieding ............................................................................................................................... 1 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 3 Jaarverslag programma's......................................................................................................................... 4 Programma 1 Inwoner............................................................................................................................. 5 Programma 2 Leefomgeving ................................................................................................................. 13 Programma 3 Bedrijvigheid ................................................................................................................... 20 Programma 4 Bestuur en organisatie.................................................................................................... 22 Programma 5 Algemene dekkingsmiddelen en overhead ....................................................................

24 Jaarverslag paragrafen .......................................................................................................................... 27 Paragraaf Lokale heffingen.................................................................................................................... 28 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................... 32 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen............................................................................................... 37 Paragraaf Financiering........................................................................................................................... 40 Paragraaf Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 44 Paragraaf Verbonden partijen ............................................................................................................... 46 Paragraaf Grondbeleid .......................................................................................................................... 49 Paragraaf Covid-19 ................................................................................................................................

52 Jaarrekening .......................................................................................................................................... 55 Balans .................................................................................................................................................... 56 Toelichting op de balans........................................................................................................................ 59 Schatkistbankieren ................................................................................................................................ 71 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling............................................................................. 72 Ontwikkelingen na balansdatum........................................................................................................... 75 Niet uit de balans blijkende verplichtingen........................................................................................... 76 Overzicht van baten en lasten ............................................................................................................... 77 Toelichting op het overzicht van baten en lasten per programma .......................................................

79 Analyse begrotingsrechtmatigheid ....................................................................................................... 93 Bijlagen .................................................................................................................................................. 95

2

Leeswijzer Jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording (5 programma's) en de paragrafen (7 die zijn voorgeschreven door het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten). Met ingang van de nieuwe raadsperiode, en op basis van het rapport van de rekenkamercommissie van maart 2018 is de opzet van de begroting veranderd. Het doel van de nieuwe opzet was om de begroting leesbaarder, toegankelijker en transparanter te maken. Met de jaarrekening leggen wij verantwoording af over de activiteiten die zijn vastgelegd in de begroting. Met behulp van het gebruik van kleuren hebben wij de status aangegeven van de activiteit. Groen

De activiteit die is benoemd in de begroting 2020 is uitgevoerd.

Oranje

We zijn begonnen met de uitvoering van de activiteit maar we zijn nog niet klaar.

Rood

De activiteit is niet uitgevoerd.

Blauw

We hebben een activiteit uitgevoerd die bijdraagt aan de ambitie maar de activiteit stond niet in de begroting 2020.

Indicatoren Het BBV schrijft voor dat gemeenten een uniforme basisset beleidsindicatoren op moeten nemen in hun begroting en jaarverslag. De set behandelt een breed spectrum van onderwerpen, van misdrijven en afval tot bijstandsuitkeringen en nieuwbouwwoningen. Zo kan een helder beeld worden gevormd van de beleidsresultaten van een gemeente: waarstaatjegemeente.nl Jaarrekening De jaarrekening bestaat uit de balans en de toelichting daarop en de exploitatierekening met een analyse van de financiële verschillen. Wij hebben ervoor gekozen om alleen grote en belangrijke afwijkingen ten opzichte van de gewijzigde begroting toe te lichten. Gedurende het jaar is de begroting onder andere aangepast op basis van de 1e en 2e bestuursrapportage.

3

Jaarverslag programma's

4

Programma 1 Inwoner In dit programma komen de volgende thema’s aan de orde: 1.1. Preventie 1.2. Onderwijs 1.3. Zorg en activering

Thema 1.1 Preventie Ambitie -

Goirle is een gemeente met een sterke sociale samenhang, verdraagzaamheid en kracht (Bestuursakkoord). - Inwoners ervaren een gezonde, stabiele en veilige thuissituatie (Nota Publieke Gezondheid Midden-Brabant 2016 – 2019, samenwerking gemeenten Hart van Brabant en met medewerking van GGD Hart voor Brabant). Nieuwe nota wordt opgesteld (Nota publieke gezondheid MiddenBrabant 2020-2023). - Alle inwoners kunnen meedoen met sport en cultuur (Back to Basics 2.0, beleidsdomein 2018 2021/Bestuursakkoord). - Elk kind heeft het recht om gezond, veilig en prettig op te groeien (Koers Jeugd(hulp), Samen met de jeugd Hart van Brabant). Beleidsindicatoren BBV Indicator eenheid waarde Niet-sporters % 42,9 Verbonden partijen -

GGD Hart voor Brabant: Een goede en voor iedereen toegankelijke gezondheidszorg. Hart van Brabant Bestuurscommissie: Uitvoering geven aan de administratieve afwikkeling van het bieden van een passend hulp- en ondersteuningsaanbod voor alle jeugdigen. Regionale Ambulance Voorziening: Het verlenen van ambulancezorg.

Activiteiten in 2020 Gepland We vullen de beleidsnota Back to Basics 2.0 aan ten aanzien van beschermd wonen, personen met verward gedrag, kunst en cultuur en sport, waarbij speciale aandacht wordt geschonken aan het subsidiebeleid.

We zorgen voor uitbreiding van de deelname Brede Impuls Combinatiefuncties en verbreding van de inzet

5

Uitgevoerd Beleidsnota Back to Basics 2.0 wordt niet aangevuld, omdat deze met de huidige ontwikkelingen niet meer voldoende richting geeft. Er wordt een nieuwe beleidsvisie sociaal domein gemaakt. De startnotitie hiervoor is vastgesteld door de raad op 15 december 2020. Voor kunst en cultuur is een aparte beleidsnota opgesteld. De gemeenteraad heeft tijdens de begrotingsbehandeling 2021 besloten om de uitbreiding die was voorzien van 3,1 fte naar

combinatiefunctionarissen op de onderdelen sport en cultuur. We zorgen voor een lokaal sportakkoord. Een speciale rol bij de totstandkoming van dit sportakkoord is weggelegd voor de sportformateur. We evalueren de aanbesteding van de algemene voorzieningen voor maatschappelijk werk, welzijnswerk en jeugdwerk in 2020 en beslissen over de uitvoeringsorganisatie en inkoop in 2021. We starten vanaf schooljaar 2019 - 2020 in één wijk vanuit een kindcentrumlocatie met een pilot om complexe problemen eerder te signaleren en te voorkomen. Deze pilot Smart Start bij 5 gemeenten in Hart van Brabant staat onder leiding van Sterk Huis en is gericht op het beter benutten van voorspellende data en kennis en het meten van effecten. We evalueren de toepassing van onderwijszorgarrangementen in het basisonderwijs en bezien in overleg met de schoolbesturen en het SWV Plein 013 of de inzet van de onderwijsmiddelen voor passend onderwijs en de zorgmiddelen beter op elkaar kunnen worden afgestemd. We geven uitvoering aan het thema ‘Ieder kind groeit veilig op’ binnen het regionale uitvoeringsprogramma Samen met de Jeugd, wat ten doel heeft om kindermishandeling en huiselijk geweld in de regio Hart van Brabant blijvend te verminderen. Wij blijven burgerinitiatieven stimuleren.

6

4,99 fte weg te bezuinigen. Dit betekent dat er geen uitbreiding komt. Onder leiding van een sportformateur is het lokale sportakkoord ‘Lekker Gezond in Goirle’ gemaakt. Dit stuk is samen door gemeente, sportaanbieders en welzijnspartijen, gemaakt. Dit is uitgesteld naar 2021. De contracten zijn verlengd tot januari 2022. Medio 2021 wordt besloten over de nieuwe inkoop die per 1 januari 2022 in moet gaan. De pilot Smart Start is gestart en zou eind 2020 afgerond worden. Vanwege corona heeft de dataverzameling vertraagd plaatsgevonden. Daardoor is het project nog niet afgerond en zijn de resultaten nog niet in kaart gebracht.

Er is verder uitvoering gegeven aan de regionale plannen om zorg en onderwijs beter op elkaar af te stemmen. Dit heeft onder andere tot resultaat dat in kaart is gebracht wat er bij welke wet hoort en wat het grijze gebied is. Er is verder uitvoering gegeven aan de regionale plannen om de veiligheid van kinderen te verbeteren. In alle regiogemeenten in Hart van Brabant is de Visie Gefaseerde Ketensamenwerking aangenomen om de samenwerking tussen Veilig Thuis en de toegang te verbeteren. 2020 was een bewogen jaar. Veel burgerinitiatieven hebben hun activiteiten anders vorm moeten geven en vaak konden activiteiten ook niet doorgaan. Gemeente en ContourdeTwern, in opdracht van de gemeente, hebben de burgerinitiatieven ondersteund en gestimuleerd om op een creatieve manier contact te houden met hun deelnemers. Ook zijn er juist nu nieuwe burgerinitiatieven ontstaan.

Thema 1.2 Onderwijs Ambitie -

-

Geen enkel kind valt tussen wal en schip: ieder kind krijgt de ontwikkelingskansen aangereikt die bij de eigen vermogens passen en geen enkel kind zit langer dan drie maanden thuis zonder een passend aanbod aan onderwijs en zorg (Ondersteuningsplan SWV Plein 013 2016-2018). Het ondersteuningsplan van Plein 013 is in 2016 voor het laatst herschreven en loopt tot en met schooljaar 2019-2020. Najaar 2019 wordt de laatste hand gelegd aan een nieuw ondersteuningsplan, wat zal ingaan in het schooljaar 2020-2021. Op een aantal punten vergt dit plan nog besluitvorming. Het conceptplan is al aangeboden aan de gemeente Tilburg en laat duidelijk zien dat intensievere samenwerking met de gemeenten ook voor Plein 013 een belangrijk speerpunt is. Scholen zijn gevestigd in gebouwen die voldoen aan de huidige onderwijsprincipes en de meest actuele standaarden voor luchtkwaliteit (Integraal Huisvestingsplan PO/VO 2009-2016). Analfabeten en laaggeletterden (18+) kunnen zich persoonlijk ontplooien, stappen maken op de participatieladder en beter deelnemen aan de samenleving (Beleidsnota Laaggeletterdheid gemeente Goirle 2018-2021).

Beleidsindicatoren BBV Indicator eenheid waarde Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen 1,5 Relatief verzuim per 1.000 leerlingen 14 Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) % 1,9 Verbonden partijen GGD Hart voor Brabant, Jeugdgezondheidszorg

Activiteiten in 2020 Gepland In 2020 herijken we het lokale Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) beleid en maken we samenwerkingsafspraken met onze partners over voor en vroegschoolse voorzieningen.

Er wordt jaarlijks een Lokaal Educatieve Agenda (LEA) georganiseerd waar zowel onderwijs, gemeente, kinderopvangorganisaties en GGD aan deelnemen. We ondertekenen en implementeren, samen met het primair onderwijs en voortgezet 7

Uitgevoerd Onderzoek naar het VVE beleid/bereik door de CED-groep is gepresenteerd tijdens de aftrapbijeenkomst Lokale educatieve agenda (LEA) in september 2020. Er is een VVE werkgroep gevormd, proces toegang VVE en doelgroep definitie zijn belangrijke onderwerpen, welke we verder uitwerken. De eerste LEA heeft plaatsgevonden in september en de tweede LEA in december. De partners die genoemd worden nemen deel.

Dit wordt regionaal opgepakt door de gemeente Tilburg. In het team van de

onderwijs het Convenant Thuiszitterspact PO/VO en sluiten daarmee aan bij de ambitie van het Landelijk Thuiszitterspact.

We nemen een besluit over de vervangende huisvesting voor het Mill Hillcollege. We werken de in het Regionaal Uitvoeringsplan Educatie Basisvaardigheden 2018 – 2021 opgenomen aanpak voor de duurzame bestrijding van laaggeletterdheid uit in een lokaal uitvoeringsprogramma.

We gaan met schoolbesturen in overleg voor een co-financiering van het Marietje Kesselsproject (weerbaarheidstraining i.v.m. onder andere pesten en kindermishandeling).

8

gemeente Tilburg zit een aanjager thuiszitterspact die het thuiszitterspact voor de regio gaat uitvoeren samen met de leerplichtambtenaren, samenwerkingsverbanden en scholen. Hier is nog geen besluit over genomen. Het voorstel lokale accenten laaggeletterdheid is niet vastgesteld. Dat komt o.a. door prioriteiten die betrekking hadden op Corona. Regioplan basisvaardigheid in begrijpelijke taal 2021-2024 is regionaal vastgesteld. Het Taalhuis is aan de slag gegaan met een lokale uitvoeringsplanning waarbij wordt gewerkt aan duurzame bestrijding van laaggeletterdheid. Deze Cofinanciering is tot stand gekomen.

Thema 1.3 Zorg en activering Ambitie -

-

Inwoners kunnen hun leven zo lang mogelijk zelfstandig leiden en meedoen en zij zijn in staat en bereid om anderen daar zoveel mogelijk bij te helpen (Back to Basics 2.0, beleidsdomein 20182021/Sociale Inclusie Agenda 2017). Inwoners ervaren een gezonde, stabiele en veilige thuissituatie (Nota Publieke Gezondheid Midden-Brabant 2016 – 2019). Voor alle inwoners zijn passende en toereikende voorzieningen op het gebied van participatie, zorg en ondersteuning beschikbaar; het aanbod aan voorzieningen wordt waar mogelijk geoptimaliseerd (Back to Basics 2.0, beleidsplan sociaal domein 2018-2021, re-integratiebeleid Goirle aan de Slag, nota Minimabeleid 2015-2018, preventieplan schulddienstverlening 20182021, Beleidsplan schulddienstverlening 2018-2021).

Beleidsindicatoren BBV Indicator eenheid waarde Banen per 1.000 inwoners van 15-64 jaar 556,7 Jongeren met een delict voor de rechter % 1 Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin % 3 Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren % 2 Netto arbeidsparticipatie % 69,7 Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners 308,8 Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar 132,2 Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar 11,9 Jongeren met jeugdbescherming % 1 Jongeren met jeugdreclassering % 0,4 Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo per 10.000 inwoners 640 Verbonden partijen -

GGD Hart voor Brabant: Een goede en voor iedereen toegankelijke gezondheidszorg. Hart van Brabant Bestuurscommissie jeugd: Uitvoering geven aan de administratief financiële afwikkeling van het bieden van een passend hulp- en ondersteuningsaanbod voor alle jeugdigen. Diamantgroep: Participatiekansen bieden aan mensen met een beperking en afstand tot de arbeidsmarkt.

9

Activiteiten in 2020 Gepland Door middel van een pilot experimenteren we met de nieuwe organisatiestructuur voor de toegang sociaal domein en nemen op basis van een evaluatie een besluit hoe deze te organiseren voor de komende jaren. Zorg en ondersteuning is meer dan voorheen gericht op de eigen kracht van de inwoner en preventieve activiteiten. We faciliteren een inloopplek waar mensen met psychische problemen elkaar kunnen ontmoeten, activiteiten kunnen ontplooien en lichte ondersteuning en advies kunnen krijgen.

Uitgevoerd De pilot is gestart maar door de komst van Corona danig beperkt. De pilot liep tot maart 2021 en de evaluatie is medio februari 2021 opgestart. De raad wordt hierover in Q3 2021 geïnformeerd. De evaluatie van de pilot biedt ook belangrijke input voor de aanbesteding.

Er zijn 2 inloopplekken gerealiseerd, te weten Kiemuur en Bij Wies. Deze worden structureel goed bezocht (beide tussen de 7 en 12 personen per week). De toegevoegde waarde van deze groepen is dat personen met een psychische kwetsbaarheid elkaar leren kennen, een netwerk opbouwen, een luisterend oor vinden en lichte ondersteuning en advies krijgen. Bij Wies is meer gericht op een laagdrempelige inloop t.b.v. ontmoeten en ontspanning en Kiemuur op het samen bespreken van/ inzicht krijgen in problematiek. We gaan meer aandacht besteden aan het Preventief zetten we o.a. in op inloopplekken vroegtijdig signaleren van personen met waar mensen met psychische problemen verward gedrag en zo kunnen personen met elkaar kunnen ontmoeten, activiteiten kunnen verward gedrag in een vroeg stadium, ontplooien en lichte ondersteuning en advies (voorliggend) begeleid worden. kunnen krijgen. Ook zetten we deels in op informatievoorziening en training van de omgeving die te maken heeft of kan krijgen met een persoon met verward gedrag en wij bieden zelfhulptrainingen aan. Door Corona heeft dit vertraging opgelopen waardoor het doorloopt tot 2022. In lijn met de lopende aanpak is er een beter vangnet voor mensen met verward gedrag. We faciliteren themabijeenkomsten voor Door Corona zijn deze cursussen niet allemaal inwoners en ondernemers met betrekking tot doorgegaan.

Dit onderwerp wordt samen het vroeg signaleren van verward gedrag bij opgepakt met Hilvarenbeek en Oisterwijk. In personen. Goirle heeft 1 training fysiek plaats kunnen vinden in 2020. Alle andere trainingen en bijeenkomsten zijn niet doorgegaan. We werken de actiepunten uit de regiovisie We zijn in regioverband actief aan de slag beschermd wonen, maatschappelijke opvang, gegaan met de implementatie van het project preventieve GGZ en verslavingszorg uit. Weer thuis. De aanpak richt zich op het voorkomen van dak- en thuisloosheid, het vernieuwen van de maatschappelijke opvang en het organiseren van een zo snel mogelijke doorstroom naar een zelfstandige woonplek met begeleiding. 10

We evalueren de overgang van de Jeugdwet naar Wmo bij 18 jaar en de mogelijkheid om de zorg en ondersteuning voor jeugd van 18 tot 23 jaar uit te breiden.

We maken een plan voor een duurzame, effectieve aanpak om eenzaamheid te doorbreken, die aansluit bij de lokale omstandigheden en behoeften.

We bieden begeleiding gericht op het vinden en behouden van betaald of onbetaald werk aan personen die dat niet zelf kunnen. We maken en implementeren een plan voor een sluitende aanpak van vroegtijdig schoolverlaten en jeugdwerkloosheid.

We maken en implementeren een nieuw beleidsplan minimabeleid waarin ook aandacht is voor schuldhulpverlening. We bereiden de invoering van de nieuwe wet Inburgering voor en we implementeren een vernieuwende aanpak op het gebied van inburgering. Deze nieuwe wet gaat in per 1 januari 2021. We geven uitvoering aan het plan voor een sluitende aanpak van het integratievraagstuk van vergunninghouders.

11

Er is ingezet op vroegsignalering van schulden met als doel huisuitzetting en dus dakloosheid te voorkomen. We zijn gestart met het uitwerken van een nieuwe inkoopstrategie beschermd wonen. Wij hebben deelgenomen aan de regionale werkgroep om de overgang van Jeugdwet naar Wmo te evalueren. Dit heeft geleid tot meer mogelijkheden voor het bieden van verlengde pleegzorg tot 23 jaar en langer verblijven in een gezinshuis tot 21 jaar. Het project is nog niet afgerond. Lokaal hebben we samen met onze partners en vrijwilligersorganisaties ingezet op het in verbinding blijven met onze kwetsbare inwoners en naar mogelijkheden gezocht om in coronatijd elkaar toch te kunnen blijven ontmoeten. Binnen de regio Hart van Brabant is er door centrumgemeente Tilburg eind 2020 een (concept) plan geschreven gericht op eenzaamheid en jongeren. De regio kan later aansluiten bij dit initiatief. Daarnaast heeft de GGD een webinar georganiseerd voor professionals hoe je jongeren het beste kunt benaderen als het gaat om eenzaamheid. Goirle aan de Slag is ook in 2020 uitgevoerd. Als gevolg van Corona zijn er meer inwoners in een uitkering gekomen. Aanpak vroegtijdig schoolverlaten en jeugdwerkloosheid is in samenwerking met regionale partners zoals het Regionaal Meld en Coördinatiecentrum en het Jongerenpunt deels regionaal en deels lokaal opgepakt en georganiseerd.

Het nieuwe beleidsplan is door de Raad vastgesteld met daarin aandacht voor minimabeleid, schuldhulpverlening en arbeidstoeleiding. De invoering van de nieuwe Wet inburgering is uitgesteld tot 01-01-2022. De invoering bereiden we voor in regionaal verband. De pilots, die we eerder zijn gestart, als voorbereiding op de nieuwe Wet inburgering, lopen ondertussen door. We hebben ingezet op versterking van een integrale aanpak door verbanden te leggen met de pilot inburgering. In 2020 is gestart met het projectmatig aanpakken van de integrale aanpak. We doen dit samen met partners. Wij sturen op samenwerking, formuleren helder de rollen en taken,

We sturen actief op de inzet van sociaal netwerk, eigen kracht en het benutten van algemene voorzieningen, zodat minder toeleiding naar maatwerkvoorzieningen noodzakelijk is. We krijgen grip op het sociaal domein door te werken met het lokaal opgave team (LOT). Dit intern gespreksplatform heeft als doel het creëren van een situatie waarin beheersing mogelijk is.

verduidelijken werkprocessen en inventariseren knelpunten. We hebben ingezet op de huisvesting van hervestigers waarmee we invloed uitoefenen op de taakstelling. Door Corona hebben trainingen voor statushouders gericht op preventie vertraging opgelopen. In ’t Loket is aandacht voor de eigen kracht van inwoners en hun omgeving. Dat geldt ook voor de inzet van de juiste voorliggende voorzieningen. Goede monitoring en casus coördinatie dragen daar ook aan bij. Dit blijft een doorlopende ontwikkeling. Er worden beheersmaatregelen uitgevoerd binnen het lokaal opgave team (LOT) om meer grip te krijgen op de financiën en beter te kunnen sturen.

Wat heeft het gekost? Begroting 2020 Begroting 2020 Rekening 2020 voor wijziging na wijziging 32.578.499 30.945.395 37.793.271 35.507.978 -5.204.285 -5.338.097 -8.464.812 -7.917.607 27.374.214 25.607.298 29.328.459 27.590.370

Rekening 2019 Totaal lasten Totaal baten Saldo programma

12

Programma 2 Leefomgeving In dit programma komen de volgende thema’s aan de orde: 2.1. Slim omgaan met ruimtegebruik 2.2. Verstandig omgaan met natuurlijke hulpbronnen 2.3. Zorg voor veilige leefomgeving

Thema 2.1 Slim omgaan met ruimtegebruik

Ambitie -

Een gezonde en evenwichtige bevolkingssamenstelling in de gemeente Goirle op de korte, middellange en lange termijn. Een aantrekkelijke woonomgeving voor jong en oud in een groene omgeving. De openbare ruimte voelt veilig, nodigt uit om in te verblijven en op duurzame wijze te recreëren. De ruimte is duurzaam en toekomstbestendig ingericht, met oog voor klimaat en biodiversiteit. We streven naar meer vergroening, zowel in de openbare ruimte als bij particulieren. In het openbaar groen willen wij biodiversiteit bevorderen. We willen in regionaal verband ons natuurnetwerk versterken. Wij willen de bereikbaarheid en verkeersveiligheid in Goirle verbeteren. De gemeente Goirle wil dat inwoners op een volwaardige wijze kunnen deelnemen aan de maatschappij. De gemeente Goirle beschikt over een toekomstbestendige duurzame woningvoorraad (die aansluit bij de woonbehoefte en vraag naar woningen) en een toekomstbestendige duurzame bedrijfsmatige bouw.

Beleidsindicatoren BBV Indicator eenheid waarde Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen 6,2 Demografische druk % 84,3 Verbonden partijen -

Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant: Bijdragen aan een leefbare en veilige werk- en leefomgeving. Regio Hart van Brabant (Natuurbod): gebiedsopgave A58 en het Bels Lijntje.

Activiteiten in 2020 Gepland Ten behoeve van de implementatie van de Omgevingswet ronden we in 2020 de omgevingsvisie af zodat deze ter besluitvorming kan worden aangeboden aan 13

Uitgevoerd De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2022.

de gemeenteraad. We implementeren de leidraad voor omgevingsdialoog en experimenteren met verschillende vormen van participatie. We werken in GHO verband in werkgroepen verder aan de uitvoering van de verschillende onderdelen van het programmaplan voor de implementatie van de omgevingswet. Hierbij is er bijzondere aandacht voor de onderdelen vergunningverlening en het Digitaal Stelsel (DSO) omdat deze onderdelen op 1 januari 2021 operationeel moeten zijn.

We ontwikkelen ten behoeve van gezondheid, beleving en de biodiversiteit een planmatige aanpak voor het bestrijden van, en omgaan met, eikenprocessierups en (nieuwe) invasieve exoten. We doen een klimaatstresstest en benoemen maatregelen om in te kunnen spelen op de gevolgen van klimaatverandering. We stellen een voorstel op voor de vormgeving van onze opgave natuurbod, het Bels lijntje, natuurnetwerk, gebiedsopgave A58.

We werken samen met inwoners aan groenere (openbare) speelruimtes en maken gebruik van subsidies van de Provincie om met scholen groenere speelplaatsen te realiseren. We stellen een nieuw kapbeleid op.

14

De omgevingsvisie is in 2020 tijdelijk stil komen te liggen door de coronacrisis. In het najaar is deze weer opgestart. Hierdoor zal de omgevingsvisie pas in 2021 zijn afgerond Vanuit het programma zijn stappen gezet richting de aansluiting op het DSO die in 2021 zal plaatsvinden. Deze aansluiting is door het uitstel van de wet ook later. Ook zijn er trainingen gegeven om de kennis over toepasbare regels en het omgevingsplan te vergroten. Voor het omgevingsplan zijn diverse voorbereidende werkzaamheden gestart. Tot slot is er vanuit het programma gewerkt aan de nieuwe processen voor vergunningverlening onder de Omgevingswet. In 2020 is de samenwerking voor de invoering van de Omgevingswet gewijzigd. Goirle werkt nu alleen nog samen met Oisterwijk. We zoeken samen actiever de regio op om gezamenlijk zo efficiënt mogelijk de invoering van de Omgevingswet vorm te geven. Tot slot is in 2020 gestart met het afschalen van het programma en de werkzaamheden voor de invoering meer in de lijnorganisatie te plaatsen. Er is samen met Oisterwijk en Hilvarenbeek een Plan van Aanpak eikenprocessierups opgesteld. Volgens dat plan wordt ook gewerkt. Voor invasieve exoten is er geen planmatige aanpak, dat bekijken we per geval. De klimaatstresstest is uitgevoerd. De lokale resultaten zijn vindbaar op: geo.goirle.nl. Natuurbod is gemonitord in regionaal verband.

Bels lijntje loopt en gaat door in 2021. Inventarisatie van faunapassages in het kader van de Gebiedsopgave A58 is eind 2020 gestart en loopt door in 2021. Open Hof heeft een groen schoolplein gekregen met provinciale subsidie. Enkele speelplekken zijn vervangen na overleg met bewoners. Bij de Wittendijk is een avontuurlijke speelplek gecombineerd met een wadi en biodivers groen, gerealiseerd. Er is een bomeninventarisatie uitgevoerd dat als basis moet dienen voor een verdere

De nota Speelruimte wordt geactualiseerd op basis van recente demografische gegevens. We maken afspraken met de woonstichting Leystromen over de verduurzaming en het levensloopgeschikt maken van huurwoningen. We vertalen de Woonvisie 2019 in een actuele prioritering voor woningbouwlocaties.

We leveren nieuwbouwwoningen op in verschillende categorieën en typologieën. We evalueren het uitvoeringsprogramma van het gemeentelijk verkeer- en vervoersplan en leggen een voorstel voor aan de raad over de uitvoeringsactiviteiten / prioriteiten en financiering daarvan voor de periode 20202025. We gaan het laadpalenbeleid updaten en aanpassen aan ons parkeerbeleid.

We leggen de raad voorstellen voor om fietsroutes nog veiliger en aantrekkelijker te maken voor de traditionele en de moderne gebruiker (elektrische fietsen). We stellen een gemeenschappelijk uitvoeringskader VTH vast voor alle taken van de Omgevingsdienst Midden- en WestBrabant, mede vanuit de invoering van risicogericht en informatiegestuurd toezicht. We stellen een nieuwe beleidsvisie Externe Veiligheid op.

15

actualisatie van het kapbeleid. Eerst moet de groene ambitie in het Programma groen worden vastgelegd (2021). Is blijven liggen door gebrek aan capaciteit. In de prestatieafspraken 2021 hebben we met Leystromen afspraken gemaakt over de verduurzaming en het levensloopgeschikt maken van huurwoningen. In de notitie woningbouwprogramma 2020 is geconcludeerd dat prioritering van locaties niet langer noodzakelijk is en is vastgelegd welke woningbouwlocaties de komende periode worden ontwikkeld en hoe het college stuurt op de doelen en ambities uit de Woonvisie. In 2020 zijn in Goirle 130 nieuwbouwwoningen opgeleverd. We zijn er mee bezig. De verwachting is dat het in het tweede kwartaal van 2021 afgerond is.

Dit is een onderdeel van het mobiliteitsplan. Het uitwerken van het beleid in de vorm van een uitvoeringsprogramma volgt na het afronden van het mobiliteitsplan. Dit is een onderdeel van het mobiliteitsplan. Het uitwerken van het beleid in de vorm van een uitvoeringsprogramma volgt na het afronden van het mobiliteitsplan. De taken zijn vastgelegd in het OMWB programma collectieve taken 2021-2025. Gedurende deze periode zullen deze taken worden uitgevoerd en jaarlijks worden geëvalueerd in het VTH-evaluatieverslag. Een tijd gelden is al besloten om dit nu niet op te pakken, omdat er van alles gaat veranderen met de komst van de omgevingsvisie. Dit wordt later opgepakt.

Thema 2.2 Verstandig omgaan met natuurlijke bronnen

Ambitie -

In 2021 zamelen we maximaal 60 kg restafval per persoon per jaar in. Ook in de toekomst kan de bodem voor uiteenlopende functies duurzaam worden gebruikt. Duurzame initiatieven van burgers willen wij stimuleren en faciliteren door middel van (landelijke) subsidies en leningen. Klimaat mitigatie: Wij streven naar 25% duurzame energie opwekking in 2030. Klimaatadaptatie: De fysieke leefomgeving, waaronder ook de openbare ruimte is klimaatbestendig en water robuust ingericht. Biodiversiteit: We leggen de focus op meer vergroening. De gemeente kan dit stimuleren en faciliteren. In het openbaar groen willen wij biodiversiteit bevorderen.

Beleidsindicatoren BBV Indicator eenheid waarde Omvang huishoudelijk restafval kg per inwoner 122 Hernieuwbare elektriciteit % 6,6 Verbonden partijen -

Brabant Water: Zorgen voor veilige drinkwatervoorziening Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant: bijdragen aan een leefbare en veilige werk- en leefomgeving

Activiteiten in 2020 Gepland We ronden het onderzoek af naar de wijze waarop de milieustraat het beste kan bijdragen aan het doel om 60 kg restafval per persoon in te zamelen en vertalen de conclusies in acties. We stellen een nieuwe bodemkwaliteitskaart vast. We stellen een subsidiebeleidsregel voor duurzame initiatieven vast.

We stellen een gemeenschappelijk uitvoeringskader VJT vast voor alle taken van de OMWB, mede vanuit de invoering van risicogericht en informatiegestuurd toezicht. We leggen zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen die daar geschikt voor zijn. 16

Uitgevoerd Onderzoek wijst uit dat een drive thru op de MIlieustraat mogelijk kan bijdragen aan het doel om 60 kg per persoon per jaar te halen. We stelden een nieuwe bodemkwaliteitskaart vast. We stelden een subsidiebeleidsregel voor duurzame initiatieven vast. Energiecoöperatie Duurzaam Riel Goirle en Groener Goirle maakten gebruik van deze subsidieregeling. Het gemeenschappelijk uitvoeringskader GUK is vastgesteld.

We troffen voorbereidingen om zonnepanelen op het Jan van Besouw, de

We herijken het (financieel) instrumentarium voor de stimulering van het verduurzamen van woningen, waaronder een voorstel om leges te vergroenen. We stellen een Warmteplan op.

Samen met de regiogemeenten (REKS) en initiatiefnemers onderzoeken we de haalbaarheid van grootschalige duurzame energieopwekking in Goirle.

We geven uitvoering aan het samenwerkingsconvenant dat is gesloten met Duurzaam Riel Goirle.

We leggen de gemeenteraad een voorstel voor om stimuleringsbeleid klimaatadaptatie en vergroening te implementeren. We voeren een lokale klimaatstresstest uit. We voeren klimaatrisicodialogen met stakeholders.

We stellen een Uitvoeringsagenda op om klimaat kwetsbaarheden te verminderen.

We stellen een Programma water en Riolering (PWR), voorheen gemeentelijk rioleringsplan (GRP) op. We gaan de bermen op meer ecologische wijze beheren. We zaaien biodiverse bloemen- en kruidenmengsels in.

17

Leybron en op de milieustraat te gaan leggen. We spraken af om niet alle leges tegelijk te vergroenen, maar om dit op logische momenten te doen als er beleidsplannen worden aangepast. Hierover informeerden we de raad met een raadsinformatiebrief. We stelden een startnotitie voor een warmteplan vast. Samen met de gemeenten Hilvarenbeek en Oisterwijk selecteerden we een adviesbureau dat ons gaat begeleiden bij het opstellen van de Transitievisie warmte. We stelden het Afwegingskader voor Zonneparken vast. We startten met de vergunningsprocedures voor de eerste tender zonneparken waarmee we ongeveer 20 hectare zon op veld kunnen vergunnen. We stelden een conceptbod REKS vast. Samen met Duurzaam Riel Goirle vroegen we subsidie aan voor energiebesparingsprojecten. Duurzaam Riel Goirle bereidde een digitaal Energieloket voor. We besloten een financiële bijdrage te leveren om het Energieloket mogelijk te maken. Door vaststelling van het programma water en riolering zijn middelen gereserveerd, om onder meer afkoppelen van regenwater te stimuleren. De klimaatstresstest is uitgevoerd. De lokale resultaten zijn vindbaar op: geo.goirle.nl Er zijn lokale en regionale klimaatrisicodialogen gevoerd met stakeholders. Enkele stakeholders zijn: De Waterschappen Brabantse Delta, ZLTO, Brabants Landschap en diverse ondernemers in de gemeente.

Er is een aanzet voor de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie opgesteld, als afronding van de bovengenoemde stresstest en dialogen. Dit dient als input voor de bestuurlijk te behandelen uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Het programma is op 15 december 2020 door de raad vastgesteld. Doorlopende actie Doorlopende actie Bij Wittendijk zijn kruidenmengsels en biodiverse bomen en planten aangeplant bij de wadi-speeltuin.

Er worden bijenhotels geplaatst met in de directe omgeving ook bloemenmengsels in de grasbermen. Er volgt communicatie naar inwoners over klimaatverandering en biodiversiteit via onder andere social media.

Dit jaar zijn er geen bijenhotels geplaatst. Een bewonersinitiatief is gestrand op gebrek aan draagvlak in de buurt. Er zijn diverse artikelen geplaatst in de krant en op social media over o.a. droogte, biodiversiteit en bladafval. In het kader van biodiversiteit zijn gierzwaluwenkasten geplaatst in CentrumOost. Bij de bs Open Hof zijn extra bomen geplant ten behoeve van schaduw en verkoeling en de beplanting is biodivers aangelegd. Voor EVZ Bels Lijntje is een combinatie van natuur met Zonne-energie onderzocht.

Thema 2.3 Zorg voor veilige leefomgeving

Ambitie Onze ambitie is dat onze inwoners zich veilig voelen en ook veilig zijn. 1. Onze inwoners, bedrijven en eigen organisatie zijn weerbaar tegen ondermijnende criminaliteit. 2. We gaan de gevolgen van overlast van personen met verward gedrag tegen. 3. We zorgen voor actieve communicatie en samenwerking met inwoners en bedrijven over onderwerpen die bijdragen aan een veilige woon- en werkomgeving. Beleidsindicatoren BBV Indicator eenheid waarde Verwijzingen Halt per 10.000 jongeren 242 Misdrijven - Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners 0,6 Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners 2,3 Misdrijven - Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners 1,7 Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners 4,2 Verbonden partijen -

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant: Hulp- en zorgverlening en crisisbeheersing. Regionale Ambulance Voorziening: Het verlenen van ambulancezorg. GGD Hart voor Brabant: Een goede en voor iedereen toegankelijke gezondheidszorg.

18

Activiteiten in 2020 Gepland Er wordt eens in de twee jaar een onderzoek gedaan naar het gevoel van veiligheid onder de inwoners. Het Bibob-beleid is up to date en wordt actief uitgevoerd.

Het Damocles-beleid is up to date en wordt actief uitgevoerd. Er wordt deelgenomen aan bewonersinitiatieven die bijdragen aan een veilige woon- en werkomgeving. Te denken valt daarbij aan BuurtWhatsapp- en buurtpreventiegroepen. Er wordt actief samengewerkt met veiligheidspartners op casusniveau om de overlast van personen met verward gedrag tegen te gaan. Er wordt actief samengewerkt met veiligheidspartners op casusniveau om ondermijning tegen te gaan.

Uitgevoerd In 2019 is een onderzoek uitgevoerd en dit is in 2020 gepubliceerd. In 2021 wordt weer een nieuw onderzoek uitgevoerd. Nieuw Bibob beleid is 5 januari 2021 vastgesteld. Interne voorlichting vond plaats eind januari en begin februari. Uitvoering startte per direct. Nieuw Damocles beleid is 15 december 2020 vastgesteld en is nu van toepassing bij overtredingen van de Opiumwet. De buurtwhatsapp groepen worden actief ondersteund door de gemeente.

Dit vindt doorlopend plaats.

Er wordt met de veiligheidspartners een gezamenlijke communicatiekalender gemaakt om samen de inwoners en bedrijven te informeren en te betrekken bij actuele veiligheidsthema’s.

Deelname aan diverse RIEC casussen en projecten in 2020. Daarnaast heeft in juni een grote integrale controle van 75 bedrijven op industrieterrein Tijvoort plaatsgevonden in het kader van de ondermijningsdagen. Dit vindt doorlopend plaats. Waar nodig of relevant voor Goirle wordt aangehaakt bij regionale en landelijke voorlichtingscampagnes.

Wat heeft het gekost? Begroting 2020 Begroting 2020 Rekening 2020 voor wijziging na wijziging 19.600.353 19.100.291 19.684.165 15.598.549 -11.263.435 -11.031.383 -11.089.886 -8.970.557 8.336.918 8.068.908 8.594.279 6.627.992

Rekening 2019 Totaal lasten Totaal baten Saldo programma

19

Programma 3 Bedrijvigheid

Ambitie -

-

Goirle is een be-leefgemeente, een gemeente waar het goed leven is en waar van alles te beleven is. Goirle kenmerkt zich door een goede combinatie van wonen en recreëren (Economische agenda gemeente Goirle 2015 – 2020). Goirle heeft een goed vestigingsklimaat (Economisch beleid, toekomstvisie). Bestaande bedrijven en werkgelegenheid blijven behouden in Goirle (Economische agenda gemeente Goirle 2015-2020). Het centrum van Goirle is bereikbaar, aantrekkelijk en levendig en biedt ruimte voor (veilige) horeca, evenementen, markt, winkels en wonen (Bestuursakkoord, evenementenbeleid). De aantrekkelijkheid van Goirle mag ook buiten Goirle meer algemene bekendheid krijgen.

Beleidsindicatoren BBV Indicator eenheid waarde Functiemenging % 43,7 Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inw.15 t/m 64jr 151 Verbonden partijen -

Midpoint: Bevorderen en stimuleren van regionale economische ontwikkelingen in de regio Hart van Brabant.

Activiteiten in 2020 Gepland In het kader van city marketing zullen wij in 2020 in ieder geval de Streetrace subsidiëren.

We stellen in 2019/2020 een nieuwe economische agenda op en gaan vervolgens aan de slag met de uitvoering van deze agenda.

We continueren de bestuurlijke overleggen met de diverse ondernemersverenigingen. 20

Uitgevoerd De Streetrace kon niet plaatsvinden in verband met de coronamaatregelen. Ook in 2021 zal om deze reden de Streetrace niet kunnen plaatsvinden. Planning is om dit geld over te hevelen naar 2022. Het opstellen van de economische agenda is uitgesteld naar 2021 om de volgende redenen: * Coronacrisis heeft naar verwachting veel impact op de economie, we willen deze gevolgen mee kunnen nemen in de economische agenda. *De gewenste participatie van ondernemers bij de Detailhandelsvisie en de Omgevingsvisie vraagt dusdanig veel van hen dat dat ten koste ging van een goede participatie bij het opstellen van de economische agenda. Uitstel is in overleg gegaan met de ondernemersverenigingen. Deze overleggen zijn uitgebreid met een periodiek coronaoverleg met alle

ondernemersverenigingen binnen de gemeente Goirle. We hebben in 2020 een ondernemersspreekuur in het leven geroepen. Daarnaast zijn de meeste uren van team Economische Zaken gegaan naar het bezetten van de Coronahelpdesk voor ondernemers. We zijn begonnen met het opstellen van de detailhandelsvisie samen met de ondernemers. In 2021 zal deze aan de raad worden aangeboden. Bels Lijntje: We zijn na een flinke vertraging door de coronacrisis begonnen met het ontwerpen van een huisstijl en een basisinfrastructuur. Plaatsing hiervan zal naar verwachting in 2021 plaatsvinden.

Wat heeft het gekost? Begroting 2020 Begroting 2020 Rekening 2020 voor wijziging na wijziging 676.819 726.137 741.338 710.608 -478.450 -496.973 -376.473 -385.675 198.369 229.164 364.865 324.933

Rekening 2019 Totaal lasten Totaal baten Saldo programma

21

Programma 4 Bestuur en organisatie In dit programma komen de volgende thema’s aan de orde: 4.1. Bestuur 4.2. Dienstverlening

Thema 4.1 Bestuur

Ambitie -

De zelfstandigheid van Goirle blijft gewaarborgd. Inwoners zijn betrokken bij de gemeente. We verbeteren relatie inwoner-gemeente. De gemeente Goirle is transparant, toegankelijk en interactief. De organisatie is wendbaar en adaptief en haar medewerkers worden in staat gesteld om permanent te ontwikkelen. Inrichting en cultuur van de organisatie sluit aan bij de ambities en missie/visie van de organisatie en bestuursakkoord. Werkprocessen zijn helder en transparant en sluiten zoveel als mogelijk aan bij datgene wat de inwoner van ons vraagt Effectief en efficiënt omgaan met menskracht en middelen om geen onevenredige gemeentelijke lastendruk bij de inwoners neer te leggen.

Beleidsindicatoren BBV Verbonden partijen -

Hart van Brabant: Vanuit de autonomie van het lokale bestuur vormgeven van samenwerking tussen gemeenten.

Activiteiten in 2020 Gepland We intensiveren de uitvoering van het programma ‘Samen halen we het beste uit ons zelf’ met de gemeenten Hilvarenbeek en Oisterwijk.

22

Uitgevoerd In het kader van de samenwerkingsagenda met Oisterwijk en Hilvarenbeek zijn een aantal projecten afgerond. Zo is de financiële administratie geharmoniseerd en is er een projectaanpak opgeleverd voor de harmonisatie van processen en applicaties. Door de komst van de pandemie zijn een aantal projecten vertraagd. De eerste verkenning voor een gezamenlijke visie op dienstverlening is gestart, maar wordt nog verder uitgewerkt in 2021. Dit geldt ook voor de vorming van een informatiemanagementteam.

We voeren het uitvoeringsplan 2020 van de Strategische Meerjarenagenda 2020– 2024 Hart van Brabant uit.

We gaan verder met het organisatieontwikkelingstraject om te komen tot een wendbare, veerkrachtige en toekomstbestendige ambtelijke organisatie.

We bieden een actueel trainingsprogramma gericht op het vergroten van communicatieve vaardigheden (doorlopend). We ontwikkelen een strategisch opleidingsprogramma voor de medewerkers. We belonen lerend en ontwikkelingsgericht gedrag in de organisatie (doorlopend).

We hebben mede uitvoering gegeven aan het uitvoeringsprogramma 2020 en de strategische Meerjarenagenda 2020-2024. Vanwege corona zijn niet alle projecten uitgevoerd, deze worden opgepakt in 2021. De nieuwe organisatiestructuur voor de organisatie is vormgegeven. Vanuit de meso- en macrostructuur is samen met de medewerkers de microstructuur uitgewerkt. Dat houdt in dat op basis van de activiteiten en processen gekeken is naar hoe sterke teams gevormd kunnen worden. Samen met de teams is er een basis gelegd. In dit proces gaan we uit van het basisprincipe ‘the change is in the method’, door samen met medewerkers het ontwikkelproces te doorlopen is de verandering al tijdens het proces zichtbaar. In 2021 geven we daar vervolg aan. We konden vanwege de Corona-pandemie geen bijeenkomsten organiseren in het kader van het vergroten van communicatieve vaardigheden. We konden vanwege andere prioriteiten nog geen strategisch opleidingsprogramma maken. We beloonden op diverse plaatsen in de organisatie medewerkers extra als gevolg van leren en ontwikkelen. Fractievergoeding: Alle fracties hebben de verantwoording over de besteding van de bijdrage voor fractieondersteuning op tijd ingeleverd. Ze zijn allemaal in orde bevonden.

Thema 4.2 Dienstverlening

Ambitie -

Er komt meer uniformiteit in de kwaliteit van de dienstverlening, waarbij een duidelijke ondergrens benoemd wordt. Werkprocessen zijn helder en transparant en sluiten zoveel als mogelijk aan bij datgene wat de inwoner van ons verlangt. De gemeente Goirle is een gewilde en betrouwbare partner voor andere organisaties binnen en buiten de overheidssector. Verbeteren van de relatie tussen inwoner en gemeente.

Beleidsindicatoren BBV -

23

Verbonden partijen Niet van toepassing. Activiteiten in 2020 Gepland We ontwikkelen een visie op dienstverlening (mogelijk in GHO-verband) en stellen een plan van aanpak op (loopt door vanuit 2019).

We herijken onze servicenormen op basis van onze visie op dienstverlening. Afhankelijk van de uitkomsten naar een onderzoek naar invoering van een klantcontactcentrum wordt een vervolgplan opgesteld.

Uitgevoerd Er is gestart met het verkennen van de samenwerkingsmogelijkheden op het vlak van dienstverlening met de GHO gemeenten. OF een gezamenlijke visie hiertoe ook behoort, wordt bekeken. Daarmee starten we in 2021. Vanwege o.a. Corona zijn we er niet in geslaagd de servicenormen te herijken. In 2020 was er ook nog geen visie op dienstverlening. We hebben een plan voor 2021 gemaakt waarin de vervolgstappen van de doorontwikkeling in de richting van een klantcontactcentrum zijn opgenomen.

Wat heeft het gekost? Begroting 2020 Begroting 2020 Rekening 2020 voor wijziging na wijziging 2.690.574 1.909.160 2.021.142 2.127.420 -348.578 -294.054 -275.054 -263.389 2.341.996 1.615.106 1.746.088 1.864.030

Rekening 2019 Totaal lasten Totaal baten Saldo programma

Programma 5 Algemene dekkingsmiddelen en overhead In dit programma komen de volgende thema’s aan de orde: 5.1. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 5.2. Overhead

Thema 5.1 Algemene dekkingsmiddelen

Ambitie -

Op korte en lange termijn voorzien in voldoende financiële middelen om mogelijkheden en ambities met elkaar in evenwicht te houden.

24

Beleidsindicatoren BBV Indicator eenheid waarde Gemiddelde WOZ waarde x €1.000 294 Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden € 742 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden € 831 Verbonden partijen -

NV Bank Nederlandse Gemeenten NV Brabant Water: Veiligstellen van de belangen van de eigen inwoners in het verzorgingsgebied NV Tilburgse Waterleidingmaatschappij

Overzicht algemene dekkingsmiddelen Overzicht van de gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering gemeentefonds Onroerendezaakbelasting Precariobelasting Dividend Renteresultaat op het taakveld Treasury, Paragraaf Financiering Overige baten Totaal van de gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen

35.913 5.748 0 16 32 125 41.834

Thema 5.2 Overhead

Beleidsindicatoren BBV Indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten

eenheid Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom+totale kosten inhuur externen % van totale lasten

Externe inhuur Overhead Verbonden partijen

Gemeente Oosterhout; vanwege de samenwerking met Equalit

25

waarde 5,73 5,66 € 433

19,4% 9,5%

Wat heeft het gekost? Begroting 2020 Begroting 2020 Rekening 2020 voor wijziging na wijziging 15.743.723 6.287.707 9.396.031 13.770.178 -50.485.685 -41.808.183 -49.429.722 -49.390.634 -34.741.962 -35.520.476 -40.033.691 -35.620.456

Rekening 2019 Totaal lasten Totaal baten Saldo programma

Vennootschapsbelasting VPB-plichtige clusters: Grondexploitaties en Afval (opbrengst recyclebare reststromen en bedrijfsafval)

Onvoorzien In de begroting is hiervoor € 71.850 opgenomen. Het geraamde bedrag voor onvoorzien is niet gebruikt.

26

Jaarverslag paragrafen

27

Paragraaf Lokale heffingen

Uitgangspunten We gaan in deze paragraaf in op de ontwikkeling van de bestaande lokale algemene belastingen en heffingen. Ook leggen we u de gevolgen voor de lokale belastingdruk uit onder invloed van deze ontwikkelingen. We sluiten de paragraaf af met het kwijtscheldingsbeleid. Algemene belastingen De opbrengsten van de algemene belastingen gaan naar de algemene middelen van de gemeente. Algemene belastingen zijn o.a. de onroerendezaakbelastingen (OZB), toeristenbelasting en de precariobelasting. Bestemmingsbelastingen Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. Voorbeelden hiervan zijn de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Voor bestemmingsbelastingen geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dat de kosten die zij voor de betreffende taak of voorziening maakt. De hondenbelasting wordt in Goirle ook gezien als een bestemmingsbelasting, en niet als een algemene belasting. Retributies Retributies (rechten) worden geheven van personen aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent die voor die persoon een individueel voordeel oplevert. De belangrijkste rechten zijn leges. De gemeente mag op basis van de Gemeentewet artikel 229b niet meer heffen dan de begrote kosten die gedekt worden met de heffing. Gerealiseerde inkomsten Omschrijving lokale heffing

Begroting 2020 Begroting 2020 Rekening 2020 in % voor wijziging na wijziging

Algemene heffingen OZB Toeristenbelasting (TB)

4.761.600 43.000

5.741.600 21.500

Precariobelasting (PB)

16.000

8.000

0

Totaal algemene heffingen

4.820.600

5.771.100

5.799.577

Bestemmingsheffingen Afvalstoffenheffing (ASH) Rioolheffing (RIOOL) Leges Omgevingsvergunning (L OMG)

2.242.500 2.275.483 500.000

2.224.500 2.275.483 750.000

2.226.325 100% 2.284.438 100% 842.991 112%

BIZ belasting (BIZ) Hondenbelasting (HB) Staangeld kermis (KER) Marktgelden (MG) Leges burgerzaken (L BUZA)

270.000 83.000 67.995 11.615 193.499

270.000 83.000 7.995 11.615 183.499

272.546 101% 86.017 104% 2.250 28% 11.630 100% 169.809 93%

Overige heffingen (L OVG)

145.690

108.690

112.651 104%

28

5.747.551 100% 52.026 242% 0%

Totaal bestemmingsheffingen

5.789.782

5.914.782

6.008.657

Totaal generaal lokale heffingen 10.610.382 11.685.882 De opbrengsten zijn 18% van het totaal aan baten van de jaarrekening 2020.

11.808.234

(De kleur geeft aan onder welk thema de belasting of heffing valt.) Programma 1 Programma 2 Programma 3 Programma 4 Programma 5 Toeristenbelasting Bij de toeristenbelasting is een fors hogere realisatie zichtbaar. Vanwege de lockdown voor de recreatieve sector, is de begrote opbrengst in 2020 met 50% verlaagd naar € 21.500. Uiteindelijk ligt het werkelijke aantal overnachting veel hoger dan verwacht. Overnachtingen van arbeidsmigranten heeft hier een groot aandeel in. Inzicht in kostendekkendheid Leges De kostendekkendheid van de leges is ook op realisatieniveau beoordeeld. De integrale kostendekkendheid komt op realisatiebasis voor het belastingjaar 2020 uit op 74%. Hieronder is nog beknopt per Titel aangegeven wat de verklaringen zijn als sprake is van een kostendekkendheidspercentage boven de 100%. Voorop dient wel te worden gesteld dat een overschrijding van een kostendekkendheidspercentage zowel juridisch als financieel geen consequenties heeft. Corona heeft ook invloed op de inkomsten leges. De inkomsten van Titel 3 zijn extreem laag, omdat er geen evenementen mogelijk waren. Daarnaast zijn er minder reisdocumenten en rijbewijzen verkocht (Titel I). Tegelijkertijd zagen we een toename in het aantal aanvragen Omgevingsvergunning (Titel II).

29

Taakveld Netto kosten taakveld Kosten, incl. rente Inkomsten, excl. Heffing Toe te rekenen kosten 6.3 Kwijtschelding Overhead, incl. rente BTW Totale kosten Opbrengst heffingen Mutatie met voorziening Dekkingspercentage

Afvalstoffenheffing 7.3 1.711 2.098 387 510 45 70 395 2.221 2.226 0 100%

Rioolheffing

Marktgelden

Hondenbelasting

7.2 1.631 1.649 18 376 8 197 172 2.007 2.284 276 100

3.3

Divers 66 66 0 2 2 0 0 68 86 0 127%

10 11 1 7 0 7 0 17 12 0 68%

Titel 1

Leges Titel 2

Titel 3

Divers 303 303 0 161 0 161 0 464 295 0 64%

8.1/8.3 573 573 0 473 0 473 0 1.046 888 0 85%

Divers 45 45 0 48 0 48 0 93 4 0 5%

Voor de marktgelden is de toezegging gedaan om een inspanningsverplichting te leveren om in drie jaar te groeien naar 80% kostendekkendheid. Dit bereikten we in 2019. In 2020 blijft de realisatie iets achter. Lokale lastendruk Om een beeld te krijgen van de lokale lastendruk vergelijken we de situatie in Goirle met het landelijk gemiddelde, conform de COELO-Atlas (landelijke rapportage lokale lasten). Gehanteerde uitgangspunten voor de berekening zijn een meerpersoonshuishouden voor afvalstoffenheffing en rioolheffing en een waarde van een eigen woning in 2020 van € 293.000 (in 2019: € 273.000). Tarievenoverzicht huishoudens Nederland 2020 0,1102% 0,5069% € 283,00 € 199,00 € 777,00 € 44,36

OZB eigenaar woningen OZB eigenaar/gebruiker niet-woningen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Bruto woonlasten Hondenbelasting

Goirle 2019 0,1142% 0,4318% € 212,76 € 199,73 € 724,26 € 45,00

2020 0,1319% 0,5181% € 244,56 € 197,70 € 828,72 € 47,40

Bron: COELO Kwijtschelding Een gemeente heeft de mogelijkheid om kwijtschelding te verlenen voor een aantal gemeentelijke heffingen. De gemeente Goirle heeft dit geregeld in de verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2016. In de begroting 2020 is in totaal een bedrag van € 51.000 aan kwijtscheldingen geraamd. TOG Nederland Zuid bv verzorgt de uitvoering van de kwijtschelding. In 2020 hebben we voor ruim € 54.000 aan kwijtschelding verleend. Dat zijn 247 toekenningen, waarvan er 163 door automatische kwijtschelding zijn verwerkt (toetsing via Inlichtingenbureau). 30

31

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Uitgangspunten Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om mogelijke tegenvallers op te vangen zonder dat dit onmiddellijk invloed heeft op het beleid. Het gaat hierbij om de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de aanwezige risico’s. Het beleid ten aanzien van risicomanagement is vastgelegd in de Nota weerstandsvermogen en risicomanagement (Raad, 15 maart 2011). - Een ratio weerstandsvermogen tussen 1,0 en 1,4 is voldoende. - Er wordt onderscheid gemaakt tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Incidentele risico’s worden gedekt uit “vrije” reserves (incidenteel geld). Structurele risico’s leiden tot beleidskeuzes bij de eerstvolgende begroting (opvangen binnen de exploitatie of inkomsten vergroten door inzet onbenutte belastingcapaciteit). Inventarisatie weerstandsvermogen De weerstandscapaciteit bedraagt zo’n € 7,6 miljoen en wordt primair gevoed vanuit: - De algemene weerstandsreserve - De algemene reserve grondexploitatie - Post onvoorziene uitgaven - Stille reserves: deze mogen niet meegenomen worden - Onbenutte belastingcapaciteit: indicatie voor mogelijke vergroting van inkomsten

De ratio weerstandsvermogen wordt berekend voor de financiële positie van de gemeente als totaal. Ratio weerstandsvermogen gemeente

=

Weerstandscapaciteit Risico’s

=

7.612 4.127

=

1,84

De ratio weerstandsvermogen is redelijk goed. Op basis van onze Nota weerstandsvermogen en risicomanagement wordt voor de berekening van de ratio 60% genomen van de in beeld gebrachte risico's omdat niet alle risico's zich tegelijkertijd voordoen. Deze zal nog verbeteren omdat we in 2022 rekening houden met een te realiseren boekwinst op onze aandelen TWM Holding.

32

Inventarisatie risico's De ingeschatte risico’s zijn nader gespecificeerd in de risicokaart. De totale omvang van de risico’s bedraagt zo’n € 5,562 miljoen en doen zich primair voor in het sociaal domein. Een ander belangrijk risico heeft betrekking op de risico's binnen de grondexploitatie. Het risico binnen de grondexploitatie wordt becijferd op € 1,975 miljoen. Dat betekent dat alle overige risico’s uitkomen op een bedrag van afgerond € 3,587 miljoen. (€ 1,975+€ 3,587 = € 5,562) Omdat alle genoemde risico’s zich niet gelijktijdig voordoen wordt hiervan 60% (van alle overige risico’s) meegenomen in de ratio en dat is een bedrag van € 2,152 miljoen. Zo komen we aan een totaal aan risico’s dat wordt meegenomen in de ratio van € 4.127 miljoen (€ 1,975 + € 2,152).

33

Kengetallen: inzicht in financiële positie van de gemeente Voor de signaleringswaarden sluiten we aan bij de waarden zoals deze door toezichthouders bij gemeenten worden gehanteerd.