Agendapunt 09. Kadernota 2022

Energiecoördinator Voor de borging van het energiebeheer binnen de organisatie hebben wij 0,6 fte nodig. Deze formatie is noodzakelijk om aansluitingen te beheren in overeenstemming met de netbeheerder, het meetbedrijf, de energieleveranciers en de interne diensten. Dit houdt o.a. in, het verzorgen en beoordelen van jaarbegrotingen, verbruiksrapportages en kostenrapportages.

Openbaar toilet Aan de oostzijde van het centrum zoeken wenaar een geschikte locatie voor een extra openbaar toilet. Hierbij wordt zowel gekeken naar een inpandige oplossing in een leegstaand pand als naar een nieuw vrijstaand gebouw in de openbare ruimte. Los van de investering zijn er structurele kosten voor onderhoud, schoonmaak en beheer.

Klimaatbeleid – verduurzaming vastgoed De verwachte kapitaalkosten (maximale piek) voor de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed zijn zo hoog, dat het gestelde gemeentelijk doel (alle gemeentelijke gebouwen energieneutraal in 2035) te scherp is. Landelijk is de doelstelling 95% reductie in 2050. Het plan is nu, om de output van een participatietraject mede te gebruiken voor het vaststellen van een nieuwe passende doelstelling. De resultaten van een landelijke lobby van de VNG richting het rijk voor financiering van de opgave in combinatie met een nieuw te formuleren doelstelling, zijn bepalend voor de eigen bijdrage van Goes. Vooralsnog is nog geen specifiek bedrag te noemen. Maar dat er vanaf 2023 middelen benodigd zijn, is aannemelijk.

Openbare laadinfrastructuur Als uitvloeisel van het Klimaatakkoord is, mede vanuit de Nationale Agenda Laadinfrastructuur, iedere gemeente gevraagd een laadvisie op te stellen. In deze laadvisie wordt de beleidsstrategie en een concrete aanpak voor de realisatie van een toekomstbestendig netwerk van openbare laadinfrastructuur tot en met 2025 vastgelegd. De laadvisie is het document waarin zaken als doelstellingen, het samenwerkingsmodel met de markt en de realisatiestrategie worden vastgelegd. Hiermee is voor de gemeente, inwoners en de markt duidelijk waar en op welke voorwaarden laadinfrastructuur gerealiseerd kan worden.

22

Budget voor nieuw collegeprogramma In 2022 loopt de raadsperiode af. Na de verkiezingen zal een nieuw collegeprogramma worden gepresenteerd. Voor nieuw te voeren beleid in dit programma is een stelpost meegenomen.

2.5 Ombuigingen beleid De huidige financiële uitgangspunten in combinatie met de ambities van de gemeente Goes leiden tot een tekort op de exploitatiebegroting in de komende jaren. Ombuigingen zijn nodig om dit tekort terug te brengen naar een evenwichtige situatie. In de komende maanden zijn er uiteraard nog veel onzekerheden die kunnen leiden tot het terugdringen van het tekort of juist het tegenovergestelde. Zo kan de invloed van de meicirculaire en de septembercirculaire (verwacht eind september) groot zijn. De verwachting is dat in de meicirculaire weinig onverwachte ontwikkelingen zullen worden doorgevoerd. De inhoud van de meicirculaire is afhankelijk van het beleid van de Rijksoverheid. Op dit moment wordt er echter nog gewerkt aan de vorming van een nieuwe regering en het daarbij behorende beleid. Wellicht kunnen de uitwerkingen van dit nieuwe beleid mee worden genomen in de septembercirculaire. De verwachting is, dat het Rijk de tekorten in het sociaal domein (jeugd en WMO) grotendeels gaat compenseren. Een inspanning van onze kant zal wel onderdeel zijn van deze compensatie. Ook de uitkomsten van de herijking van het gemeentefonds blijven onzeker. Ook hier zal de nieuwe regering een standpunt over moeten innemen.

Vanuit de Zeeuwse lobby wordt aangedrongen op extra compensatie voor Zeeuwse gemeenten, onderbouwd door diverse rapporten die aantonen dat onze kostenstructuur duidelijk afwijkt. Met deze onzekerheden in het achterhoofd zullen echter toch keuzes moeten worden gemaakt om de begroting 2022 structureel in evenwicht te krijgen. Dit uitgangspunt is door uw Raad omarmd. Keuzes zullen moeten worden gemaakt op allerlei terreinen. Door te komen met een evenwichtig pallet aan maatregelen, kan de pijn worden verdeeldd. We willen daarbij welvoorkomen, dat maatschappelijke voorzieningen wegbezuinigd worden, terwijl in een later stadium blijkt dat dit financieel gezien niet noodzakelijk is. Met alle onzekerheden in het achterhoofd, is onze inschatting dat voor de komende jaren met de volgende bedragen aan ombuigingen rekening moet worden gehouden: 2.5 Ombuigingen beleid

2022

2023

2024

2025

Totaal ombuigingen beleid

3.041

3.717

3.806

4.175

De hieronder genoemde ombuigingen zijn in volgorde van uitvoerbaarheid en maatschappelijke impact opgenomen, waarbij recht is proberen te doen aan het uitgangspunt van een evenwichtig pakket aan ombuigingen. (1) Zowel het dividend van Evides dat we verwachten vanaf 2022 als ook de extra inkomsten binnen onze organisatie als gevolg van het verhuren van kantoorruimte wordt sowieso meegenomen. (2) De maatregelen die voortkomen uit het focusplan worden in juni 2021 voorgelegd aan de Raad. De opbrengsten uit dit focusplan zijn daarom ook volledig meegenomen als voorgestelde ombuiging.

23

(3) Besparingen in de openbare ruimte en verhogingen van onze belastinginkomsten (OZB)/afvalheffing zijn zeker ook nodig om ons financiële perspectief sluitend te krijgen. Vooral in de latere jaren is de financiële opgave groter waardoor een stijging van belastingen en heffingen onontbeerlijk zullen zijn. Het college vindt dat bovengenoemde maatregelen een evenwichtig pakket vertegenwoordigen om een sluitend perspectief te krijgen en werkt deze posten in de begroting uit in meer concrete voorstellen. Uiteraard kan de situatie veranderen als meer duidelijk wordt over enerzijds de hoogte van de compensatie sociaal domein en anderzijds de herijking van het gemeentefonds. Bij minder compensatie vanuit de Rijksoverheid zullen verdere keuzes nodig zijn. Ombuigingen waar dan over kan worden nagedacht, zijn opgenomen in bijlage 2. In onderstaande tabel staan diverse ombuigingsvoorstellen met de bijbehorende bedragen. Daaronder worden de voorstellen kort toegelicht: 2.5 Ombuigingen beleid Dividend Evides Focusplan sociaal domein Organisatie Openbare ruimte Heffing afval Onroerende Zaak Belasting (OZB) Overige belastingen Totaal ombuigingen beleid

2022 125 2.034 181 311 290 100 0 3.041

2023 183 2.169 162 313 290 600 0 3.717

2024 183 2.169 251 313 290 600 0 3.806

2025 142 2.169 251 313 290 600 410 4.175

Dividend Evides In de kadernota en in de begroting zal rekening worden gehouden met de uitkering van toekomstige dividenden van het waterbedrijf Evides. Mede door het steunpakket vanuit het Rijk in verband met het afblazen van de vestiging van de marinierskazerne in Vlissingen, is extra geld beschikbaar om de aandelen Evides door provincie en gemeenten over te nemen van PZEM en de dividenden ter beschikking te stellen aan de nieuwe aandeelhouders.

Focusplan sociaal domein Jeugd Dit betreft het positieve financiële effect van de maatregelen uit het focusplan, waarbij het uitgangspunt is gehanteerd dat de raad instemt met deze maatregelen. Het betreft o.a. maatregelen over de welzijnsroute, toepassing richtlijn gemiddelde zorgomvang en resultaat gericht beschikken. WMO Dit betreft het positieve financiële effect van de maatregelen uit het focusplan, waarbij het uitgangspunt is gehanteerd dat de raad instemt met deze maatregelen. Het betreft o.a. maatregelen over de gemiddelde ureninzet, formuleren en sturen op realisatie van cliëntdoelen, het betrekken van inkomen en particuliere hulp en inzetten op eigen kracht en verantwoordelijkheid.

24

Organisatie Binnen de organisatie kunnen extra opbrengsten worden gegeneerd door het verhuren van een gedeelte van ons kantoor, door meer werkzaamheden uit te voeren voor andere partijen (KCC) en kritisch te kijken naar de werkzaamheden die wij uitvoeren.

Openbare ruimte De voorgestelde bezuinigingen voor de openbare ruimte zijn gericht op de kwaliteit van bomen, het maaibeleid en/of elementenverhardingen van met name woonstraten. Het uitgangspunt blijft schoon, heel en veilig, maar de komende jaren in een sobere vorm. Deze versobering zal kunnen leiden tot een lagere belevingswaarde van de openbare ruimte. De recent vastgestelde beheerplannen dienen bijgesteld te worden naar de nieuwe kwaliteitsuitgangspunten passend bij het beschikbare budget.

Heffing afval Bij het opstellen van begroting 2017 hebben we via een keuzeboek de keuze gemaakt om de rioolheffing kostendekkend te maken. Onderdeel hiervan was het toerekenen van de BTW van de kosten riolering. Voor de afvalstoffenheffing stonden we op dat moment nog voor de invoering van het Diftar en is deze keuze niet gemaakt. Om ook voor de afvalstoffenheffing deze werkwijze toe te gaan passen betekent een hogere kostentoerekening en daarmee een hogere heffing voor de inwoners. Dit geeft een hogere opbrengst in begroting 2022. Daarnaast zijn er mogelijkheden om meer overhead toe te rekenen aan de heffingen om te komen op 100% kostendekkendheid van de tarieven afval.

Onroerende Zaak Belasting (OZB) Met ingang van 2022 willen we het OZB tarief voor bedrijven verhogen zodat de OZB inkomsten met € 100.000 stijgen. We stellen daarnaast voor om met ingang van 2023 de indexering van de OZB tarieven additioneel met 5% extra te verhogen. Met deze stelselwijziging maken we een berekening van de gewenste opbrengststijging. Deze ligt dan hoger dan de indexering zoals we die nu toepassen. Dit leidt tot extra opbrengsten bij de gemeente en extra lasten bij de inwoners en de bedrijven.

Overige belastingen De gemeente Goes staat al jarenlang onderaan in een Zeeuwse lijst met de gemiddelde belastingdruk voor bewoners. In andere Zeeuwse gemeenten zijn in de afgelopen jaren de belastingen verhoogd om de financiële tekorten deels aan te zuiveren. Tot nu was dat in Goes niet nodig. Als onderdeel van een pakket maatregelen vinden wij het verantwoord om een verhoging van de parkeergelden en de precariobelasting door te voeren met ingang van 2025.

25

2.6 Investeringsplanning Voor de investeringen wordt gerekend met een rekenrente van 1%. Deze sluit aan bij de geldende kapitaalmarktrente. De berekening van de kapitaallasten vindt plaats bij de programmabegroting. Voor nieuwe investeringen ontvangt de raad een separaat raadsvoorstel. De vervangingsinvesteringen worden opgenomen in de programmabegroting.

26

Bijlage 1: Specificatie overige mutaties bestaand beleid 2.3.7 2.3.7.1 2.3.7.2 2.3.7.3 2.3.7.4 2.3.7.5 2.3.7.6 2.3.7.7 2.3.7.8 2.3.7.9 2.3.7.10 2.3.7.11 2.3.7.12 2.3.7.13 2.3.7.14 2.3.7.15 2.3.7.16 2.3.7

Specificatie 'overige' bestaand beleid Woonwagens Verkoop gemeentelijke accommodaties Voorzieningen havens, sluizen en bruggen Energiekosten OZB - WOZ waardeontwikkeling Hogere opbrengsten gemeentefonds Onderuitputting kapitaallasten Regionaal Bureau Leerplicht Subsidie Grote Kerk Inspecties kinderopvang Gebruik modules Dienstverlening Huisvesting stadskantoor Specifieke uitkering Sport Begroting de Betho Additionele prijsstijging wegenonderhoud Aanbesteding openbare verlichting Totaal specificatie 'overige' bestaand beleid

2022 21 57 0 50 150 70 25 116 25 32 5 0 147 180 -120 -35 723

2023 21 57 0 50 150 140 150 117 25 32 5 71 147 180 -120 -35 990

2024 21 57 0 50 150 210 275 118 25 32 5 71 147 180 -120 -35 1.186

2025 21 57 243 50 150 280 275 119 25 32 5 71 147 180 -120 -35 1.500

27

Bijlage 2: Potentiële ombuigingen bij minder compensatie Rijk In de volgende tabel staan een aantal ombuigingen benoemd die bij tegenvallende compensatie vanuit het Rijk kunnen worden overwogen:

Potentiële ombuigingen bij minder compensatie Rijk Onroerende Zaak Belasting (OZB) Overige belastingen Verkeer en landschappen Cultuur en welzijn Heffing riolering Dienstverlening Onderwijs Overige Potentiële ombuigingen bij minder compensatie Rijk

2022 500 230 354 140 110 100 150 1.584

2023

2024

2025

320 104 354 140 110 100 150 1.278

410 104 354 140 110 100 150 1.368

104 354 140 110 100 150 958

28