Document · PDF

Agendapunt 06. Programmabegroting 2022 - definitief

Debatraad 4 november 2021, gemeente GoesBij agendapunt: Programmabegroting 202235.190 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

gemeente Goes

Programmabegroting 2022 – 2025

www.goes.nl

Inhoud Voorwoord programmabegroting 2022

Financiële begroting

Financiële positie Recapitulatie baten en lasten 2020-2025 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Overzicht incidentele baten en lasten 2022 Geprognosticeerde balans Reserves en voorzieningen

Programmaplan

Programma 1. Bestuur en financiën Programma 2. Ruimte en economie Programma 3. Onderwijs, sport en cultuur Programma 4. Sociaal domein Programma 5. Milieu

Paragrafen

Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Financiering Paragraaf Weerstandsvermogen & Risicobeheersing Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Verbonden partijen Paragraaf Grondbeleid Paragraaf Ombuigingen

Bijlagen Investeringsplanning 2022 - 2025 Specificatie baten en lasten per taakveld 2022

9 13 14 15 16 17

21 23 29 34 38 45

49 51 57 61 66 70 73 84 87

89 90 92

Voorwoord programmabegroting 2022 Voor u ligt de begroting van de gemeente Goes voor het jaar 2022 met een financiële doorkijk naar de jaren 2023, 2024 en 2025. Deze begroting is in een zeer onzekere tijd opgesteld. Het coronavirus lijkt over zijn hoogtepunt heen, maar de impact op het dagelijks leven is nog groot. Nieuwe virusvarianten kunnen het broze herstel in één keer de kop indrukken. De raad, het college en het ambtelijk apparaat hebben in de afgelopen maanden een intensief traject doorlopen om te komen tot een kadernota 2022 en een begroting 2022. De focus lag, in afwijking van eerdere jaren, met name op de kadernota. In deze nota zijn de belangrijkste beleidsontwikkelingen reeds opgenomen. De begroting is de concrete uitwerking van de kadernota. De rijksoverheid heeft een grote invloed op de financiële situatie van onze gemeente. De onderwerpen waar we zelf invloed op kunnen uitoefenen, hebben we goed in de greep. Daarentegen zijn we in het afgelopen jaar behoorlijk vaak verrast door wijzigende financiële uitgangspunten bij het Rijk, zoals de financiële compensatie voor de jeugdzorg en de meest recente meicirculaire. Vanuit de herijking van het gemeentefonds komen wisselende signalen. Begin dit jaar leken we een gemeente te worden met een negatieve uitkomst vanuit de herijking, nu lijkt een positieve uitkomst meer realistisch.

Het is voor ons erg lastig om hierop beleid te maken. Wij presenteren een sluitende begroting voor het jaar 2022. Dit op een moment dat wij ambities hebben op allerlei vlakken. Deze ambities zijn opgenomen in deze begroting. Goes wil namelijk een gemeente zijn waar mensen naar elkaar omkijken en waar het fijn wonen is. In ons collegeprogramma zijn de drie hoofdthema’s benoemd waarop ook deze begroting voortborduurt: (1) Goes is centrumgemeente, (2) Goes als stad van sport, zorg en gezondheid, (3) Goes is toegankelijk, bereikbaar en nabij. Hoofdthema’s toegelicht Goes is een centrumgemeente, een gemeente met een rijk cultureel leven, veel (sport)verenigingen en een groot aanbod aan scholen en winkels. Goes is het centrum van de Bevelanden. We werken ook veel samen met onze Bevelandse buurgemeenten om de kwaliteit van onze dienstverlening op een zo hoog mogelijk niveau te houden. De rol van centrumgemeente zorgt wel voor extra (financiële) aandacht voor onze gemeente. We zetten veel middelen in, terwijl de inkomsten onder druk staan. Dit laatste ook als gevolg van de financieringsmethodiek van gemeenten die gekoppeld is aan de uitgaven van de Rijksoverheid. We investeren ook de komende jaren weer veel in onze gemeente. We trekken bij deze investeringen op met onze inwoners, bedrijven en verenigingen.

We kunnen en willen meer samenwerken, samen met betrokkenen in onze gemeente maar zeker op de Bevelanden en binnen de provincie. Veel opgaven kunnen we niet alleen oppakken en daarom werken we goed samen in verschillende gemeenschappelijke regelingen. Dit zal zich in de toekomst nog verder ontwikkelen. Binnen het sociaal domein is het focusplan door de gemeenteraad goedgekeurd. Met dit focusplan zetten we een sociaal, maar ook een stevig beleid neer. Betaalbaarheid van de zorg is daarbij een belangrijk uitgangspunt waardoor we ook in de toekomst ondersteuning kunnen blijven bieden aan kwetsbare inwoners. Daarnaast willen we hiermee voorkomen dat er in de toekomst drastischer bezuinigingen moeten plaatsvinden. Ook willen we met dit plan voorkomen dat het voorzieningenniveau en het leefklimaat door dergelijke toekomstige ingrepen verschralen. Ons uitgangspunt blijft dat iedereen op zijn of haar manier mee kan doen in onze samenleving. Een inclusieve samenleving waarbij we, net zoals in vorige jaren, blijven inzetten op toegankelijkheid. De woningmarkt vraagt de komende jaren veel inzet. Zoals ook in de kadernota aangegeven, is de woningmarkt, meer dan ooit, in beweging. De uitdaging ligt in het zorgdragen voor voldoende, geschikte en betaalbare woningen voor inwoners en toekomstige inwoners van onze gemeente.

Het klimaatbeleid wordt samen met andere gemeenten onder andere vormgegeven in het RES (Regionaal Energie Strategie). Het klimaatbeleid dient richting te geven aan de gigantische opgaven die steeds sneller op ons afkomen. Grote en kleine initiatieven zijn nodig om ons deel in de energietransitie op te pakken en uit te voeren. Bewoners van Goes moeten zich veilig kunnen voelen in hun eigen stad. De raad heeft besloten om het team handhaving uit te breiden om de opgaven op het gebied van veiligheid te kunnen waarborgen. In de komende tijd dient te worden nagedacht of verdere investeringen in het team noodzakelijk zijn.

6 Voor het begrotingsjaar 2022 wordt een sluitende begroting gepresenteerd. De jaren 2023 tot en met 2025 laten negatieve saldi zien. De financiële druk op de gemeente Goes blijft dus hoog. Realiseren van de in de kadernota vastgestelde ombuigingen vinden we noodzakelijk om de gemeente financieel gezond te houden. Uitvoering geven aan het focusplan is, financieel gezien, daarom ook een vereiste. De meicirculaire 2021 laat voor de latere jaren een negatieve trend zien. Op dit moment is de herijking van het gemeentefonds zeer actueel. In eerste instantie leek onze gemeente financieel slecht uit deze herijking te komen. Onder andere door een Zeeuwse lobby, is er nogmaals goed naar de herijking gekeken. In de laatste stand van zaken lijkt meer geld beschikbaar te zijn voor de gemeenten binnen Zeeland. Ook voor de gemeente Goes lijkt dit een positieve ontwikkeling. De definitieve vaststelling van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds wordt eind 2021 of begin 2022 verwacht. Voorlopig is in deze begroting nog niet voorgesorteerd op deze mogelijk positieve uitkomst. Als gevolg van de onzekerheden rondom deze herijking worden op dit moment geen verdere ombuigingen voorgesteld dan al in de kadernota opgenomen. Burgemeester en wethouders gemeente Goes

1. Financiële begroting

www.goes.nl

Financiële positie Samenvatting financiële positie In onderstaande tabel is een samenvatting van het financiële meerjarenperspectief opgenomen:

Referentie A B C D

Omschrijving Saldo Kadernota 2022 Begrotingswijzigingen na Kadernota 2022 Mutaties op posten uit de Kadernota 2022 Nieuwe mutaties

2022 640 5 7 -186

Saldo begroting en meerjarenraming

466

(Bedragen x € 1.000) 2023 2024 135 77 -407 -806 46 -190 -227 -106

2025 245 -966 377 -158

-1.024

-502

-451

Onder A is het saldo opgenomen vanuit de door de raad vastgestelde Kadernota 2022. Daarna zijn een aantal begrotingswijzigingen vastgesteld, waarvan de meicirculaire 2021 de belangrijkste is, die invloed hebben op het meerjarensaldo. Deze zijn onder B opgenomen. Onder C zijn mutaties opgenomen van posten die ook in de Kadernota 2022 waren opgenomen, dit is bijvoorbeeld de nieuwe ontwikkelingen betreffende de herijking van het gemeentefonds. Onder D zijn vervolgens alle nieuwe mutaties opgenomen die nog geen onderdeel uitmaakten van de Kadernota 2022. De financiële ontwikkeling van het meerjarenperspectief is conform verwachting. In latere jaren is enigszins sprake van een verslechtering van het begrotingssaldo. Dit vooral als gevolg van de negatieve effecten vanuit de meicirculaire 2021. Verder zijn wij in afwachting van de besluitvorming over de herijking van het gemeentefonds, hetgeen op basis van het concept verdeelmodel een positief effect kan hebben op de begroting. In de volgende paragrafen worden de verschillende onderdelen verder toegelicht.

Toelichting financiële positie A. Kadernota 2022 In onderstaande tabel is een samenvatting opgenomen van de financiële mutaties zoals opgenomen in de Kadernota 2022. De afzonderlijke mutaties zijn in deze begroting niet nogmaals toegelicht. Onder de tabel is wel een toelichting op hoofdlijnen opgenomen van de posten in de Kadernota 2022.

Nr. 1 2 3 4 5

Omschrijving Programmabegroting 2021 na wijzigingen Financiële uitgangspunten Financiële mutaties bestaand beleid Financiële mutaties nieuw beleid Subtotaal Ombuigingen beleid Saldo Kadernota 2022

2022 116 1.912 -3.897 -532 -2.401 3.041 640

(Bedragen x € 1.000) 2023 2024 129 1.187 -2.796 -402 -2.630 -1.434 -679 -686 -3.729 -3.582 3.717 3.806 135

2025 1.180 -3.296 -1.120 -693 -3.929 4.175 245

Toelichting: 1.

Dit betreft de door de raad vastgestelde begroting 2021 inclusief de vastgestelde begrotingswijzigingen.

Financiële uitgangspunten Dit betreft de doorrekening van inflatie op budgetten en opbrengsten. Een belangrijke stelselwijziging ten opzichte van eerdere begrotingen is het meerjarig doorrekenen van de verwachte cao-ontwikkelingen voor de lonen en salarissen.

10 3.

Mutaties bestaand beleid In de mutaties bestaand beleid is voor het jaar 2022 incidenteel de bijdrage uit de reserve sociaal domein van € 2,0 mln als nadeel opgenomen. Voor het jaar 2023 is dit € 1,0 mln. De grootste structurele mutaties zijn:  € 0,4 mln hogere opbrengsten uit erfpacht.  € 2,0 mln hogere kosten voor jeugdzorg.  € 0,8 mln hogere kosten voor WMO.  € 0,2 mln hogere kosten Intervence.  € 0,7 mln per saldo lagere kosten voor diverse budgetten in 2022 die oploopt naar € 1,5 mln vanaf 2025.

Mutaties nieuw beleid De grootste post betreft de uitbreiding van de strategische beleidscapaciteit met € 0,4 mln structureel en met ingang van 2023 een budget van € 0,2 mln voor het nieuwe collegeprogramma.

Ombuigingen beleid In de Kadernota 2022 zijn ombuigingsvoorstellen opgenomen voor een bedrag van € 3,0 mln in 2022 oplopend naar € 4,2 mln in 2025. De grootste mutatie betreft het positieve financiële effect van de maatregelen jeugdzorg en wmo uit het focusplan van € 2,0 mln in 2022 en € 2,2 mln met ingang van 2023. Daarnaast zijn ombuigingen op de organisatie (€ 0,2 mln) en openbare ruimte (€ 0,3 mln) van toepassing. Aan de inkomstenzijde wordt dividend Evides voor € 0,2 mln verwacht en hogere OZB-opbrengsten voor de bedrijven van € 0,1 mln. Tot slot wordt € 0,3 mln aan kosten btw en overhead doorgerekend in de afvalstoffenheffing. Deze en de nog uit eerdere begrotingen resterende ombuigingen zijn opgenomen in de paragraaf ombuigingen.

B. Begrotingswijzigingen na Kadernota 2022 Tussen het moment van opstellen van de Kadernota 2022 en de Programmabegroting 2022 zijn een aantal begrotingswijzigingen door uw raad vastgesteld die van invloed zijn op het begrotingssaldo. Het betreft de navolgende begrotingswijzigingen:

Nr. 1 2 3

Omschrijving Meicirculaire 2021 Structurele doorwerking 2020 100% Hart Veilig Structurele doorwerking 2020 Burgerparticipatie

Saldo begrotingswijzigingen

Wijzigingsnummer 2021 - 28 2021 - 208 2021 - 217

2022 47 -2 -40 5

(Bedragen x € 1.000) 2023 2024 -365 -764 -2 -2 -40 -40 -407

-806

2025 -924 -2 -40 -966

Toelichting: 1) De meicirculaire 2021 laat vanaf 2022 een dalende trend zien voor wat betreft de ontwikkelingen van het accres, de trap-op-trap-af systematiek. De belangrijkste oorzaak voor deze dalende trend is te vinden in de lagere loon- en prijsontwikkelingen die het Rijk nu opneemt ten opzichte van eerdere ramingen. 2) Dit betreft de structurele doorwerking van de door uw raad vastgestelde begrotingswijziging 100% Hart Veilig. 3) Dit betreft de structurele doorwerking van de door uw raad vastgestelde begrotingswijziging Burgerparticipatie.

C. Mutaties op posten uit de Kadernota 2022 In de Kadernota 2022 zijn diverse financiële mutaties opgenomen. Een aantal van deze mutaties zijn gebaseerd op inschattingen met de destijds beschikbare informatie. In de periode tussen het moment van opstellen van de Kadernota 2022 en de Programmabegroting 2022 hebben nieuwe ontwikkelingen invloed op een aantal van deze posten. In de navolgende tabel zijn de mutaties opgenomen ten opzichte van in de Kadernota 2022 opgenomen posten:

Nr. 1 2 3 4 5

Omschrijving Dividend Evides Herijking gemeentefonds Compensatie Rijk sociaal domein Uitwerking kapitaallasten Overige

Saldo mutaties op posten uit Kadernota 2022

2022 -46 0 8 32 13 7

(Bedragen x € 1.000) 2023 2024 -16 3 457 457 -381 -236 -157 -266 -2 -3 46

-190

2025 187 457 -55 -211 -1 377

Toelichting: 1) Het ontvlechten van Evides uit PZEM is onderdeel van de aandeelhoudersstrategie. Doel is om Evides direct in publieke handen te brengen. Het streven is om de ontvlechting voor het einde van 2021 rond te krijgen. Hiervoor zal in de tweede helft van 2021 een voorstel ter besluitvorming voorgelegd worden. In de begroting 2022 is rekening gehouden met de uitkering van toekomstige dividenden van het waterbedrijf Evides. Op basis van de laatst vastgestelde meerjarenbegroting Evides is de verwachte dividendontvangst bepaald. Deze bevindt zich in de periode tot en met 2025 in een bandbreedte tussen de € 10,7 miljoen en € 14,5 miljoen per jaar. Daarnaast zijn er kosten verbonden aan de ontvlechting van Evides. De resterende dividendopbrengsten, dus na aftrek van de kosten worden uitgekeerd aan de aandeelhouders. Voor de gemeente Goes betekent dat zij jaarlijks 4,17% procent van dit bedrag ontvangt (= aandelenbelang x totaal beschikbaar dividend). Voor 2022 staat dat gelijk aan ongeveer € 80.000 wat oploopt tot € 350.000 vanaf 2026. 2) In de Kadernota 2022 is rekening gehouden met een nadelig herverdeeleffect van structureel € 457.000 vanaf 2023. Dit nadelige effect is gebaseerd op het voorstel voor de nieuwe integrale verdeling van het gemeentefonds van 2 februari 2021.

Naar aanleiding van dit voorstel hebben gemeenten en de Raad voor Openbaar Bestuur (ROB) reacties en vragen gesteld. Hierop hebben de fondsbeheerders het voorstel voor de verdeling aangepast en op 9 juli 2021 naar de Tweede Kamer gestuurd. Ook is advies gevraagd aan de VNG en de ROB. Na dit advies start de bestuurlijk consultatie. Invoering van het nieuwe verdeelmodel is in 2023 voorzien. Voor de gemeente Goes is het nieuwe voorstel positief. Op basis van de aantallen over het jaar 2019 wordt uiteindelijk een structureel voordelig effect voorzien van € 2.390.000, waarbij rekening moet worden gehouden met een ingroeimodel van jaarlijks maximaal € 15 per inwoner. Dit komt neer op circa € 560.000 per jaar. Het risico bestaat dat de gevraagde adviezen en bestuurlijke consultatie opnieuw leiden tot een aangepast voorstel. Daarom is in deze begroting geen voordelig herverdeeleffect van het gemeentefonds geraamd. Wel is het in de Kadernota 2022 opgenomen nadelige herverdeeleffect van € 457.000 vanaf 2023 geschrapt. Deze verwerking sluit aan bij het door de provincie gegeven advies in haar begrotingscirculaire 2022. 3) Ten tijde van het opstellen van de Kadernota 2022 was de compensatie over het jaar 2022 bekend. Voor de jaren daarna was een inschatting opgenomen.

Het Rijk, IPO en VNG hebben afgesproken dat gemeenten rekening mogen houden met 75% van de bedragen die structureel nodig zou zijn volgens de Commissie van Wijzen die ten grondslag liggen aan de middelen die vanuit de Hervormingsagenda jeugd beschikbaar moeten komen. Wij volgen dit advies en stellen naar aanleiding hiervan de begroting bij. Na verwerking, is in de begroting 2022 een stelpost compensatie sociaal domein opgenomen van € 3,5 mln in 2022 aflopend naar € 2,0 mln in 2025. 4) In de Kadernota 2022 is een stelpost opgenomen voor de onderuitputting van de kapitaallasten. Daarnaast is de investeringsplanning en de renteomslag opnieuw berekend. 5) Dit betreffen kleine correcties van posten vanuit de Kadernota 2022. De grootste post betreft de bijstelling van het budget voor de samenwerking bestuurlijk platform de Bevelanden van € 60.000 naar € 45.000 in 2022.

D. Nieuwe mutaties Tussen het moment van opstellen van de Kadernota 2022 en de Programmabegroting 2022 zijn er nieuwe ontwikkelingen die van invloed zijn op de begroting. In de navolgende tabel zijn deze financiële mutaties opgenomen:

Nr.

Omschrijving

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Rente uitgegeven geldleningen Creditrente regelingen SVN (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten) Stelpost kapitaallasten investeringen openbare ruimte Afname opbrengsten begraafrechten Voorfinanciering van het project Zaakgericht Werken Effect capaciteitsplanning grondexploitaties, investeringen, voorzieningen en overhead Lonen en salarissen Financieel effect kostendekkendheid afval en riolering Overige

Saldo nieuwe mutaties

(Bedragen x € 1.000) 2022 2023 2024 -30 -30 -30 25 25 25 -41 -41 -41 -55 -55 -55 -28 -28 -28 -122 -146 -167 30 -28 115 85 84 83 -8 -8 -51

2025 -30 25 -41 -55 -28 -190 87 82 -8

-227

-158

-186

-106

Toelichting: 1) Door extra aflossingen op de personeelshypotheken zijn de rentebaten van deze geldleningen structureel € 30.000 lager. 2) Jaarlijkse ontvangen wij creditrente van de SVN (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten) over onze uitstaande middelen t.b.v. diverse woonregelingen (startersregelingen, blijversregeling en duurzaamheidsleningen). Via deze mutatie wordt daarvoor nu een bedrag opgenomen in de begroting. 3) Dit betreft een stelpost voor toekomstige kapitaallasten van een drietal investeringen. Voor iedere investering ontvangt uw raad een afzonderlijk raadsvoorstel inclusief begrotingswijziging. Het betreft de volgende beoogde investeringen: i) Wijkgebouw Jan Ligthart is gedateerd. Inspecties tonen aan dat een grootschalige renovatie benodigd is om het gebouw weer toekomstbestendig te maken, hiervoor is een investeringsbudget van € 300.000 nodig naast de al aangekondigde duurzaamheidsmaatregelen. ii) Inspecties van gemeentelijk pand AJ Kade 5 en 5a tonen aan dat een grootschalige renovatie nodig is om het gebouw weer toekomstbestendig te maken, hiervoor is een investeringsbudget van € 250.000 benodigd. iii) Om de behoefte aan een openbare toiletvoorziening aan de Oostzijde van het centrum van Goes in te vullen is een investeringsbedrag van € 100.000 benodigd.

4) Sinds de komst van een crematorium in Goes zien wij een toename van crematies en afname van begrafenissen. 5) Abusievelijk heeft GR de Bevelanden geen budget gereserveerd in de begroting om de voorfinanciering van het project Zaakgericht Werken terug te betalen. Indien dit gecorrigeerd zou worden, betekent dit een hogere jaarlijkse bijdrage gelijk aan dit bedrag. Om een hoge administratieve last te voorkomen is besloten om de terugbetaling te laten vervallen. 6) Op basis van de door uw raad vastgestelde nota ‘kostentoerekening gemeente Goes 2021’ en de interne capaciteitsplanning, worden loonkosten toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en voorzieningen. De intern benodigde capaciteit voor investeringen, grondexploitaties en voorzieningen is bepalend voor de omvang van de toe te rekenen kosten. Ten opzichte van de begroting 2021 zijn de toe te rekenen kosten directe kosten afgenomen. De overheadkosten zijn op basis van de nieuwe nota kostentoerekening bepaald op € 42,60 bovenop het directe uurtarief. Per saldo leidt dit tot een lagere toerekening van interne capaciteit aan de grondexploitaties, investeringen en voorziengen. 7) In de Kadernota 2022 is een inschatting opgenomen voor de verwachte ontwikkeling van lonen en salarissen.

In de Programmabegroting 2022 is dit tot op persoonsniveau (bijvoorbeeld periodieke verhogingen, piketdiensten, verwacht overwerk, ouderschapsverlof etc.) verder uitgewerkt. Dit geeft een beperkte mutatie op de gemaakte inschatting. 8) De berekening van de kostendekkendheid voor afval en riolering leidt op basis van het vastgestelde beleid en de hieruit voortvloeiende verwachte kosten tot een voordelig effect. Een verdere toelichting op de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing en de rioolheffing is opgenomen in de paragraaf lokale heffingen. 9) Dit betreffen diversen kleine mutaties of correcties.

Recapitulatie baten en lasten 2020-2025 omschrijving

(bedragen x € 1.000) rekening 2020

begroting 2021

begroting 2022

begroting 2023

begroting 2024

begroting 2025

Lasten Programma Bestuur en financiën

10.389

12.525

7.230

8.194

8.748

9.310

Programma Ruimte en economie

34.618

48.799

35.461

28.267

28.408

28.289

Programma Onderwijs, sport en cultuur

13.938

15.793

15.472

15.773

15.936

16.209

Programma Sociaal domein

65.758

60.669

60.996

61.711

62.515

63.594

Programma Milieu

12.073

11.380

9.069

9.198

9.296

9.416

Totaal lasten

136.776

149.165

128.228

123.142

124.903

126.817

Baten Programma Bestuur en financiën

4.648

2.912

884

901

915

930

Programma Ruimte en economie

19.871

32.968

19.718

12.945

13.113

13.183

Programma Onderwijs, sport en cultuur

2.878

3.186

3.051

3.105

3.151

3.189

Programma Sociaal domein

20.146

12.399

12.394

12.374

12.389

12.405 10.192

Programma Milieu

9.885

9.279

9.716

9.891

10.040

Totaal baten

57.429

60.743

45.763

39.216

39.609

39.900

Totaal programma's

-79.348

-88.422

-82.464

-83.926

-85.294

-86.918

Lasten overhead

14.217

12.343

11.754

12.250

12.821

13.070

Baten overhead

2.435

2.632

1.289

1.285

1.306

1.326

Totaal overhead

-11.744

-11.782

-9.711

-10.465

-10.964

-11.515

Lasten algemene dekkingsmiddelen

765

887

1.181

1.017

1.029

1.042

Baten algemene dekkingsmiddelen

89.485

93.912

94.029

95.211

96.656

99.043

Totaal algemene dekkingsmiddelen

98.001

88.720

93.025

92.847

94.194

95.627

Vennootschapsbelasting

-2

Onvoorzien

-160

-86

-95

-96

Resultaat voor mutaties reserves

-2.406

-5.270

-168

-791

-1.278

-756

Toevoegingen aan reserves

10.626

1.327

1.684

Onttrekkingen aan reserves

13.836

6.517

2.318

340

254

Saldo van baten en lasten

804

-81

466

-451

-1.024

-502

Overzicht algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000) Rekening

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten Treasury

138

154

OZB woningen

627

608

572

585

597

610

Parkeerbelasting

Economische promotie

107

526

349

765

887

1.181

1.017

1.029

1.042 1.198

Totaal lasten Baten Treasury

1.234

939

948

1.036

1.055

OZB woningen

6.010

6.157

6.452

6.867

6.866

6.966

OZB niet-woningen

4.697

4.641

4.815

5.155

5.232

5.310

Parkeerbelasting

3.071

3.959

4.023

4.099

4.165

4.501

Belastingen overig

372

1.504

413

420

427

574

73.800

76.295

76.955

77.202

78.473

80.048

Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds Economische promotie

301

417

423

431

438

445

Totaal baten

89.485

93.912

94.029

95.211

96.656

99.043

Saldo algemene dekkingsmiddelen

88.720

93.025

92.847

94.194

95.627

98.001

Overzicht incidentele baten en lasten 2022 Op grond van artikel 19, lid c van het BBV dient in de toelichting een overzicht van de incidentele baten en lasten opgenomen te worden. Baten en lasten voortkomende uit éénmalige activiteiten en projecten, afwikkelingsverschillen, onvoorziene inkomsten en uitgaven alsmede (eenmalige) onttrekkingen en dotaties aan reserves worden als incidentele baten en lasten beschouwd. Als definitie van het begrip 'incidenteel' is, conform de toelichting op artikel 19, lid c, uitgegaan van lasten en baten die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. De in de begroting en meerjarenraming opgenomen belangrijkste incidentele baten en lasten treft u in het volgende overzicht aan:

Overzicht incidentele baten en lasten en structureel begrotingssaldo Programma

Ruimte en economie

Bestuur en financiën Ruimte en economie

Programma

nvt Ruimte en economie Ruimte en economie Ruimte en economie Onderwijs, sport en cultuur

Omschrijving Saldo baten en lasten

2022 466

2023 -451

2024 -1.024

2025 -502

Toevoegingen aan reserves - Reserve maatschappelijk nut Totaal toevoegingen aan reserves

1.684 1.684

Onttrekkingen aan reserves - Algemene Reserve - Reserve bouwgrondexploitatie Totaal onttrekkingen aan reserves

380 1.684 2.064

-538

-1.024

-502

86 176 45 107 67 481

87 182

Totaal incidentele baten

Structureel begrotingssaldo

567

-356

-928

-406

Begrotingssaldo na bestemming Incidentele lasten Onvoorzien - Themajaar 2022 - Samenwerking bestuurlijk platform de Bevelanden - Herstelplan openbaar groen - Beweegvisie 2019 - 2023 Totaal incidentele lasten Incidentele baten

geen

Het begrotingsjaar 2022 heeft een positief structureel begrotingssaldo. We kunnen de conclusie trekken dat de begroting voor het begrotingsjaar structureel en reëel in evenwicht is. De meerjarenraming is op dit moment niet in evenwicht. Echter, gezien de mogelijk positieve te verwachten effecten vanuit de herijking van het gemeentefonds zien wij ons nu niet genoodzaakt om aanvullende maatregelen te nemen.

Geprognosticeerde balans bedragen x € 1.000 ACTIVA 2022

2023

2024

2025

Vaste activa Im m ateriële vaste activa Materiële vaste activa

418

334

249

165

179.880

175.836

171.402

167.248

Financiële vaste activa

17.892

Totaal vaste activa

198.190

194.062

189.543

185.305

Voorraden Uitzettingen m et een rentetypische looptijd korter dan één jaar Liquide m iddelen

2.416

4.441

5.460

8.205

9.238

9.113

9.403

221

Overlopende activa

5.133

Totaal vlottende activa

15.975

19.033

19.927

20.217

214.165

213.095

209.470

205.522

Vlottende activa

Totaal activa

bedragen x € 1.000 PASSIVA 2022

2023

2024

2025

54.038

53.697

53.444

53.190

Vaste passiva Eigen verm ogen Begrotingsresultaat

466

-451

-1.024

-502

7.458

7.973

7.666

7.131

123.601

123.898

121.255

117.345

Totaal vaste passiva

185.563

185.117

181.341

177.164

Vlottende passiva Netto vlottende schulden m et een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overlopende passiva

12.146

11.522

11.673

11.902

16.456

Totaal vlottende passiva

28.602

27.978

28.129

28.358

214.165

213.095

209.470

205.522

Voorzieningen Vaste schulden m et een rentetypische looptijd van één jaar of langer

Totaal passiva

Reserves en voorzieningen Inleiding Het beleid voor de reserves en voorzieningen is vastgelegd in de nota reserves en voorzieningen. Deze nota is door uw raad vastgesteld op 27 mei 2021. In deze paragraaf zijn de belangrijkste beleidsuitgangspunten opgenomen. Daarnaast is, indien van toepassing, een toelichting op de mutaties van de reserves en voorzieningen opgenomen. Tot slot zijn de claims op de reserves opgenomen op basis van eerdere besluitvorming. Beleidsuitgangspunten reserves De belangrijkste beleidsuitgangspunten met betrekking tot de reserves zijn:  Terughoudendheid bij het instellen van (nieuwe) bestemmingsreserves. Een uitgebreid scala aan bestemmingsreserves (vooral met een spaarfunctie) belemmert de integrale afweging van prioriteiten en komt de transparantie van de gemeentelijke financiën niet ten goede.  Het beschikkingsrecht van het eigen vermogen ligt bij de gemeenteraad.  Gezien de eigenheid van gemeenten ten opzichte van bedrijven is het mogelijk om toevoegingen en onttrekkingen aan reserves bij de begroting op te nemen.  De algemene reserve vormt een belangrijk onderdeel van het weerstandsvermogen van de gemeente. Voor het bepalen van de minimale buffer voor het afdekken van toekomstige risico’s wordt de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet tegen de norm van het weerstandsvermogen. Mutatieoverzicht reserves

2022

2023

2024

2025

dotaties

onttrekkingen

31-12-2023

dotaties

onttrekkingen

31-12-2024

dotaties

onttrekkingen

31-12-2025

1-1-2022

dotaties

onttrekkingen

17.236

380

16.856

16.770

Reserve maatschappelijk nut

3.724

1.684

254

5.155

254

4.901

254

4.647

254

4.393

Reserve bovenwijkse voorzieningen

1.263

Reserve majeure projecten Reserve onderhoud kleedaccomodaties buitensport

18.459

887

Reserve bouwgrondexploitatie

7.500

1.684

5.816

690

Naam reserve

31-12-2022

Algemene reserve: Algemene reserve Bestemmingsreserves:

Reserve egalisatie afvalstoffenheffing Reserve duurzaam bouwen Reserve revitalisering bedr. Terrein

251

Reserve Sociaal Domein

4.662

Totaal bestemmingsreserves

37.435

1.684

1.938

37.181

254

36.928

254

36.674

254

36.420

Totaal reserves

54.672

1.684

2.318

54.038

340

53.697

254

53.444

254

53.190

Toelichting mutaties reserves Algemene reserve De algemene reserve heeft de volgende geraamde onttrekkingen in 2022:  € 107.000 voor herstelplan openbaar groen gebaseerd op het beheerplan.  € 66.500 voor de beweegvisie 2019 – 2023.  € 30.000 voor trainingen, opleidingen en interne communicatie burgerparticipatie.  € 176.800 voor het themajaar. Deze is doorgeschoven van 2021 naar 2022. De algemene reserve heeft de volgende geraamde onttrekkingen in 2023:  € 86.500 voor de beweegvisie 2019 – 2023. Reserve maatschappelijk nut De reserve maatschappelijk nut heeft de volgende dotaties in 2022:  € 1.684.000 dotatie voor de toekomstige afschrijvingen van de bovenwijkse voorzieningen bedrijvenpark Deltaweg. De reserve maatschappelijk nut heeft de volgende onttrekkingen in 2022 – 2025:  € 254.000 jaarlijkse onttrekking ter dekking van de afschrijvingslasten van investeringen met een maatschappelijk nut. Reserve bouwgrondexploitatie De reserve bouwgrondexploitatie heeft de volgende onttrekkingen in 2022:  € 1.684.000 wordt onttrokken en toegevoegd aan de reserve maatschappelijk nut ter dekking van de toekomstige afschrijvingen van de bovenwijkse voorzieningen bedrijvenpark Deltaweg.

18 Beleidsuitgangspunten voorzieningen De belangrijkste beleidsuitgangspunten met betrekking tot de voorzieningen zijn:  De voorzieningen worden onderverdeeld in onderhoudsvoorzieningen en overige voorzieningen. Onderhoudsvoorzieningen worden vooraf door de gemeenteraad ingesteld. Overige voorzieningen worden gevormd voor verplichtingen en risico’s die vanuit bedrijfseconomisch oogpunt noodzakelijk zijn.  Dotaties aan de onderhoudsvoorzieningen dienen gebaseerd te zijn op een vastgesteld beheerplan.  Uitgaven komen rechtstreeks ten laste van voorzieningen en gaan niet via de exploitatie. Mutatieoverzicht voorzieningen Naam voorziening Voorziening onderhoud wegen Voorziening Havens, Sluis en Bruggen

2022 onttrekdotaties kingen

1-1-2022 997

2.002

2.082

31-12-2022

dotaties

2023 onttrekkingen

917

2.074

2.133

31-12-2023 858

dotaties

2024 onttrekkingen

31-12-2024

2.126

2.185

799

dotaties

2025 onttrekkingen

31-12-2025

2.126

2.238

687

786

510

1.171

125

521

115

530

532

1.018

532

165

412

1.469

1.817

2.241

1.045

1.870

1.045

1.911

1.045

1.911

1.045

3.339

185

3.339

185

3.340

185

3.340

185

3.340

194

199

290

104

223

205

122

229

123

227

229

387

253

261

265

263

265

267

Voorziening onderhoud gebouwen

1.927

1.426

1.424

1.928

1.458

1.308

2.078

1.491

1.360

2.209

1.491

2.121

1.578

Totaal voorzieningen

8.712

6.392

7.646

7.458

6.592

6.077

7.973

6.739

7.045

7.666

6.739

7.274

7.131

Totaal reserves en voorzieningen

63.384

8.076

9.964

61.496

6.592

6.417

61.670

6.739

7.299

61.110

6.739

7.528

60.321

Voorziening rioleringen Voorziening wethouderspensioenen en wachtgeld Voorziening civieltechnische kunstwerken Voorziening groenprojecten

Toelichting mutaties voorzieningen De dotaties en onttrekkingen aan de voorzieningen zijn gebaseerd op de vastgestelde beheerplannen met uitzondering van de voorziening wethouders pensioenen en wachtgeld. In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen is een nadere toelichting op deze voorzieningen opgenomen. De dotaties en onttrekkingen van de voorziening wethouders pensioenen en wachtgeld zijn gebaseerd op ervaringscijfers van de afgelopen jaren. Bij de jaarrekening wordt op basis van een actuariële berekening de pensioenverplichting bepaald en vindt eventuele bijstelling van de voorziening plaats.

19 Claims op de reserves De claims op de reserves hebben invloed op de weerstandscapaciteit. Zie hiervoor verder de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’. Op basis van eerdere besluitvorming zijn de claims als volgt te specificeren:

Omschrijving claims 'Algemene reserve' Monumenten in de openbare ruimte (2011) Bodemverontreiniging Bleekveld Fietsbeleid Wonen boven winkels Financiële houdbaarheid 2017,2018,2019, 2020 (€ 100k, €200k, €300k, €300k) Verduurzamen Wijkcentra Themajaar (2022) Evenementen Duurzaamheidsmaatregelen bedrijventerreinen Aanpak toegankelijkheid Aanpak eenzaamheid Compensatie wegvallen ESF Zorginfrastructuur Aandachtslocatie hoofdstraat Landschap en natuur Cultureel erfgoed en archief Cultuur historische waardenkaart Waterbodem Recreatiezone Wolphaartsdijk WIFI-netwerk stadskantoor en troelstralaan Klimaatprogramma Maatregelen wateroverlast Renovatie kapconstructie museum Beurzen en congressen Omgevingswet Goes bewegen Zwerfafval Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Muralproject Beweegvisie 100% Hartveilig Totaal claims 'Algemene reserve'

Ingestelde begroting eind claim 2022 261 75 302 261 308 305 112 12 900 900 400 0 200 0 200 0 251 0 100 0 50 0 350 350 600 270 129 129 100 0 150 86 75 75 400 50 244 44 40 0 76 76 187 0 250 250 75 75 50 0 268 268 100 0 215 0 18 0 220 0 25 25 6.656 3.251

(Bedragen x € 1.000) Omschrijving claims 'Reserve bovenwijkse voorzieningen' Geen claims Totaal claims 'Reserve bovenwijkse voorzieningen'

Ingestelde claim

begroting eind 2022 0

(Bedragen x € 1.000) Omschrijving claims 'Reserve majeure projecten' Spoorproject Goes Beter Bereikbaar Omgeving Goese Schans Totaal claims 'Reserve majeure projecten'

Ingestelde begroting eind claim 2022 7.306 5.185 2.275 2.275 300 300 9.882 7.760

(Bedragen x € 1.000) Omschrijving claims 'Reserve maatschappelijk nut' Ontwikkeling rotonde Tiendenplein Reconstructie Patijnweg - Buys Ballotstr.2016/2017 Goes Beter Bereikbaar 2010 Veerdam Wolphaartsdijk Totaal claims 'Reserve maatschappelijk nut'

Ingestelde begroting eind claim 2022 466 410 1.801 1.585 1.392 1.280 280 269 3.938 3.544 (Bedragen x € 1.000)

Omschrijving claims 'Reserve onderhoud kleedaccomodaties buitensport'

Ingestelde claim

Geen claims Totaal claims 'Reserve onderhoud kleedaccomodaties buitensport'

begroting eind 2022 0

(Bedragen x € 1.000) Omschrijving claims 'Reserve bouwgrondexploitatie'

Ingestelde claim

begroting eind 2022

Geen claims Totaal claims 'Reserve bouwgrondexploitatie'

(Bedragen x € 1.000) Omschrijving claims 'Reserve sociaal domein'

Ingestelde claim

begroting eind 2022

Geen claims Totaal claims 'Reserve sociaal domein'

(Bedragen x € 1.000) Omschrijving claims 'Reserve duurzaam bouwen' Geen claims Totaal claims 'Reserve duurzaam bouwen'

Ingestelde claim

begroting eind 2022

2. Programmaplan

www.goes.nl

Programma 1. Bestuur en financiën Missie Verbinden en contact Goes verbindt. Als centrumgemeente stimuleren we innovatief, proactief en ondernemend handelen waarbij we ons bewust zijn van onze (regie)rol. We blijven werken aan gezonde financiën. We gaan voor optimale dienstverlening en het maken en houden van echt contact met elkaar. Met bijzondere aandacht en maatwerk voor inwoners die dat nodig hebben. Goes wonen, leven en werken voor ons allemaal.

Wat willen we bereiken in 2022 en wat gaan we daarvoor doen? HD 1.1: Positionering en profilering van Zeeland als aantrekkelijke regio om te wonen en te werken 1.1.1 Speerpunt: Meer inzetten op brede regionale samenwerking (van Goes Marketing naar Zeeland Marketing) 1.1.1.1 Z4 samenwerking intensiveren Ook voor 2022 blijven we inzetten op een intensivering van de samenwerking binnen de Z4 (grote vier Zeeuwse gemeenten; Goes, Middelburg, Vlissingen en Terneuzen). 1.1.1.2 Bijdragen aan Zeeland Marketing Ook in het komende jaar zal worden bijgedragen door onze gemeente aan de verdere ontwikkelingen binnen Zeeland Marketing. Voor het komende jaar staat de oprichting van ZMO op de agenda. Uiteraard zullen de verschillende gemeenten eerst dienen aan te geven of zij daadwerkelijk willen toetreden. 1.1.1.3 Themajaar 2022 In 2022 zal het ‘Themajaar Europa’ worden georganiseerd. Oorspronkelijk stond dit gepland voor 2021, maar als gevolg van de coronacrisis is dit themajaar verschoven naar het volgende jaar.

HD 1.2: Stimuleren van de samenleving in 4O-verband (ondernemen, onderwijs, overheid en onderzoeksinstellingen) 1.2.1 Speerpunt: Stimuleren van sociale innovatie 1.2.1.1 Stimuleren netwerkverband (4O) Rondom de uitwerking van de prioriteiten van de gemeente zullen we geëigende netwerkpartners betrekken en het gesprek (blijven) voeren met belangrijke actoren in Goes over gezamenlijke agendavorming 1.2.2 Speerpunt: Stimuleren en verder implementeren van burger- en overheidsparticipatie 1.2.2.1 Stimuleren en verder implementeren De basis staat, de werkwijze blijven we stimuleren. Aan de hand van een evaluatie kan besloten worden dit participatie-instrument blijvend in te zetten. 1.2.2.2 Invoeren burgerinitiatief Right to challenge en het digitaal burgerpanel kennen een duidelijke werkwijze voor zowel inwoners als medewerkers. Wij blijven ons inzetten voor zoveel mogelijk bekendheid voor het burgerpanel en Right to challenge. HD 1.3: Optimale dienstverlening 1.3.1 Speerpunt: Voldoen aan de vereisten bescherming persoonsgegevens 1.3.1.1 Uitvoering geven aan beleidsplan AVG In het komende jaar wordt uitvoering gegeven aan het informatiebeveiligingsplan. Naast informatiebeveiliging bevat dit ook de bescherming van persoonsgegevens.

Op de planning staan: het bijhouden van het verwerkingsregister, verwerkersovereenkomsten, DPIA voor alle vormen van cameratoezicht (Stadskantoor, Troelstralaan, Parkeergarage Westwal en centrum van Goes, DPIA* voor het zaaksysteem JOIN en voor toegangscontrole. * DPIA is: Data Protection Impact Assessment (risicoanalyse).

1.3.1.2 Organiseren van iBewustzijn activiteit medewerkers. Het organiseren van een activiteit voor alle medewerkers in het kader van iBewustzijn, bijvoorbeeld een escaperoom. Aandacht besteden aan de Dag van de Privacy, etc. 1.3.1.3 Themaberichten in het kader van iBewustzijn. Bewustwording vindt continu plaats door middel van e-learning en maandelijkse thema’s zoals veilig thuis werken,

24 phishing, veilig mailen, clean desk, etc. 1.3.2 Speerpunt: Meer digitaliseren (digitale toegankelijkheid) 1.3.2.1 Onderzoek doen naar videobellen voor de dienstverlening In 2021 zijn hier de eerste gesprekken over gevoerd met leveranciers. Op dat moment bleken de technische belemmeringen een breekpunt. Ook de kosten zijn hoog. Voor het komende jaar willen we de ontwikkelingen goed in de gaten houden omdat dit een goede toevoeging kan zijn voor onze dienstverlening. 1.3.2.2 Verder uitbouwen van onze nieuwe website In 2021 is onze nieuwe website live gegaan. Voor 2022 zullen we de website verder uitbouwen. HD 1.4: Goes is veilig en leefbaar 1.4.1 Speerpunt: Ondermijnende/georganiseerde criminaliteit en mensenhandel 1.4.1.1 Invullen gemeentelijke rol als coördinator ondermijnende criminaliteit. Alle gemeenten moeten in 2022 een ‘aanpak mensenhandel’ hebben. Deze aanpak richt zich zowel op de zorg voor slachtoffers van mensenhandel als op de daderaanpak. Dit maakt dat er voor de aanpak van mensenhandel, inzet vanuit zowel het zorg- als veiligheidsdomein nodig is. We hebben er voor gekozen om dit integraal en Zeeuws-breed op te pakken. Onze gemeente speelt daar zowel bestuurlijk als ambtelijk een rol in. Alle Zeeuwse gemeenten beschikken over een aandachtsfunctionaris, die blijvend aandacht geeft aan dit onderwerp.

1.4.1.2 Taskforce RIEC We gaan ook verder met de aanpak van ondermijning met ondersteuning van de taskforce RIEC Er wordt verder gewerkt aan het verhogen van bestuurlijke weerbaarheid door middel van trainingen aan college en raad. Daarnaast worden er trainingen aan medewerkers van de gemeente gegeven om awareness te vergroten. Uiteindelijk zullen er via een informatieknooppunt ook signalen gedeeld kunnen worden. 1.4.2 Speerpunt: Leefbaarheid en veiligheid wordt behouden en verhoogd 1.4.2.1 Uitbreiding toezicht en handhaving in de openbare ruimte. In 2022 wordt de eerste stap uit het groeimodel genomen en wordt een teamleider/kwartiermaker aangetrokken, een kwaliteitsmedewerker/informatieanalist en een senior handhaver. Ook wordt in aanloop daar naartoe de organisatie vormgegeven (formatiehuis). En de gevolgen voor de zittende mensen worden in beeld gebracht met behulp van de ondernemingsraad. Tot slot wordt een deugdelijk handhavingsinformatiesysteem ingekocht en worden de uitrusting en de hulpmiddelen op het benodigde niveau gebracht. HD 1.5: Goes financieel gezond 1.5.1 Speerpunt: Organiseren financiële processen 1.5.1.1 Datagedreven werken Datagedreven werken wordt steeds belangrijker in onze maatschappij en dus ook binnen de gemeente Goes. We gaan in alle processen binnen de gemeente datagedreven werken. Daarmee geven we sturing aan de toekomst van de gemeente Goes.

We weten wie de (interne) eigenaar (bronhouder) van gegevens is en wat de kwaliteit van data is. Er wordt gewerkt naar een ‘data-informatie knooppunt’ zodat, als er behoefte is aan data, deze dankzij dit knooppunt gestructureerd en betrouwbaar gevonden kunnen worden. Ook zullen voorstellen altijd mede onderbouwd worden met data. Hiermee kunnen er sneller voorstellen voor beslissingen opgesteld worden en hebben deze een hogere betrouwbaarheid en duidelijkheid (wat zijn de feiten en welke factoren spelen een rol). 1.5.1.2 Nieuw financieel systeem Per 1 januari 2022 worden de financiële systemen vervangen. Dit gebeurt onder leiding van GR de Bevelanden in samenwerking met de 5 Bevelandse gemeenten. 1.5.1.3 Rechtmatigheidsverklaring Met ingang van de jaarrekening over het boekjaar 2022 dient het college van B&W van de gemeente zelf verantwoording af te leggen aan de Raad over het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten en de mutaties in de balans. Hierdoor wordt de bewijslast om aan te tonen dat een gemeente in control is verschoven van de accountant naar het college.

Bijdrage verbonden partijen aan doelstellingen gemeente: Verbonden partij

Speerpunt/reguliere taak

VZG GR de Bevelanden Pzem NV SeBeWa Zeeland Veiligheidsregio Zeeland (VRZ)

Bestuurlijke afstemming ICT en Personeelszaken Exploitatie nutsvoorzieningen Heffing belastingen Brandweer, crisisbeheersing, meldkamer, Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen

Bijdrage aan doelstelling programma

HD 1. Bestuur HD 1. Bestuur HD 4. Veiligheid HD 3. Dienstverlening HD 4. Veiligheid

* Voor meer informatie over de genoemde verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.

Relevante beleidsdocumenten: Beleidsnota

Financiële verordening Goes 2021 Nota verbonden partijen Beleidsnota vergunning toezicht en handhaving Subsidieverordening Spelregels participatie Het integraal veiligheidsplan Goes Veilig 2019-2022 Het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2018-2021 Beleidsnota adres gerelateerde fraude Ondermijningsbeeld Zeeland (vertrouwelijk) Nota uitvoeringsbeleid: De Wet basisregistratie personen en persoonsgebonden adresgegevens aug. 2014

Vastgesteld door

Vaststellingsdatum

Raad Raad Raad Raad Raad Raad Raad B&W B&W

27-05-2021 27-05-2021 p.m. 2021 20-02-2020 12-12-2019 19-09-2019 21-12-2017 16-06-2017 02-07-2015

B&W

28-10-2014

Indicatoren:

Diefstal uit woningen (BBV) Per 1.000 inwoners

10 8 6 4 2

1,6

1,7

1,6

1,7

2017

2018

0 2015

2016 Goes

Zeeland

Nederland

Aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners CBS - Diefstallen (Politie)

Info: Bron:

*vergelijkbaar gemaakt met ander indicatoren tbv geweld/misdrijven

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (BBV)

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) (BBV)

€ 800

€ 700

€ 717

€ 713

€ 600

€ 692

€ 625

€ 635

2015

2016

2017

2018

Goes

Zeeland

Nederland

Per 1.000 inwoners

Bron:

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten. Onder woonlasten wordt verstaan, Ozb, afvalstoffenheffing en rioolheffing. COELO

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden (BBV)

€ 800

€ 700

€ 600 € 562

€ 572

2015

2016 Goes

€ 645

€ 656

2017 Zeeland

2018 Nederland

€ 631

€ 500

Bron:

8,6 5,9

6,2

2017

2018

2019

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Onder woonlasten wordt verstaan, Ozb, afvalstoffenheffing en rioolheffing. COELO

* Kaart van Nederland legenda gaat van <600 tot > 750

2015

2019

* Kaart van Nederland legenda gaat van <600 tot > 750

Info:

€ 500

Info:

2016 Goes

Info: Bron:

Zeeland

Nederland

Aantal vernielingen en beschadingingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners. CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen (Politie)

*vergelijkbaar gemaakt met ander indicatoren tbv geweld/misdrijven

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) omschrijving

rekening 2020

begroting 2021

begroting 2022

begroting 2023

begroting 2024

begroting 2025

Lasten 0.1 Bestuur

1.872

1.756

1.975

2.142

2.175

2.210

975

1.833

2.068

2.076

2.082

2.089

2.849

1.999

0.2 Burgerzaken Beheer overige gebouwen en 0.3 gronden 0.8 Overige baten en lasten

498

1.344

-793

-98

359

803

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

3.001

3.022

2.952

3.016

3.078

3.144

1.2 Openbare orde en veiligheid

1.194

2.080

1.028

1.058

1.054

1.064

5.4 Musea

490

Totaal lasten

10.389

12.525

7.230

8.194

8.748

9.310

Baten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken Beheer overige gebouwen en 0.3 gronden 0.8 Overige baten en lasten

682

774

786

801

814

827

3.289

2.053

490

-40

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

1.2 Openbare orde en veiligheid

186

100

101

103

5.4 Musea

Totaal baten

4.648

2.912

884

901

915

930

Toevoegingen aan reserves

-5.741 1.257

-9.613 251

-6.346 0

-7.293 0

-7.833 0

-8.380 0

Onttrekkingen aan reserves

2.379

321

Saldo programma Bestuur en financiën

-4.618

-9.542

-6.346

-7.293

-7.833

-8.380

Saldo programma Bestuur en financiën (exclusief mutaties reserves)

Programma 2. Ruimte en economie Missie Ruim baan voor wonen, werken en ondernemen! Goes is een gemeente die groeit omdat het er fijn wonen, werken, recreëren en ondernemen is. Goes is één van de vier grootste Zeeuwse steden en draagt vanuit deze positie actief bij aan de doorontwikkeling van Zeeland. Goes biedt ruimte aan iedereen. We zetten ons in voor voldoende woningen en werk en het blijvend boeien en binden van ondernemers. Hierbij leggen we continu de relatie tussen stedelijke aantrekkelijkheid, het vestigingsklimaat en arbeidsmarktvraagstukken.

Wat willen we bereiken in 2022 en wat gaan we daarvoor doen? HD 2.1: Goes versterkt haar bereikbaarheid 2.1.1 Speerpunt: Vervolg geven aan project Goes beter bereikbaar 2.1.1.1 Een onderzoek voor een aanpak van de zuidelijke entree van Goes via de A58. Het gaat om het wegvak verkeerslichten Nansenbaan-Albertinaplein, waarin de verkeerslichtkruising ADRZ ook is opgenomen. 2.1.1.2 In de zomer (vaarseizoen) onderzoeken we de recent aangepaste situatie rondom de Ringbrug in relatie tot de wenselijkheid van een vierde rijstrook op de ringbrug, om effecten van brugheffingen op het wegverkeer te optimaliseren. 2.1.1.3 Aan de westzijde Goes onderzoeken we doorstromingsverbeteringen op Tiendenplein, Ringbaan-West en Ronda Gosaplein. 2.1.1.4 Vervolgstudie Gebiedsontsluitingsvisie Veerse Meer (Wolphaartsdijk eo) 2.1.1.5 Project Deltaweg: uitwerken van de voorkeursoplossingsrichting. 2.1.2 Speerpunt: Uitvoering geven aan parkeerbeleidsplan 2018-2022 2.1.2.1 Verbeteren parkeersituatie op de bedrijventerreinen. 2.1.2.2 Verbeteren parkeersituatie wijken Oost en West. 2.1.2.3 Onderzoek naar haalbaarheid Hubs. 2.1.3 Speerpunt: Verkeersveiligheid 2.1.3.1 In Bevelands verband werken we aan een nieuw verkeersveiligheidsplan als invulling van het landelijk Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV).

HD 2.2: Het vestigingsklimaat voor nieuwe inwoners en ondernemers wordt verder versterkt 2.2.1 Speerpunt: De ontwikkeling van bedrijvenpark “Deltaweg ” 2.2.1.1 Start aanleg Bedrijvenpark Deltaweg. 2.2.2 Speerpunt: Vaststellen en uitvoeren visie Spoorzone Zuid. 2.2.2.1 De visie op hoofdlijnen uit 2021 wordt in 2022 met participatie aangevuld en vastgesteld. Na vaststelling kan de uitvoering starten. 2.2.3 Speerpunt: Locatie Asielzoekerscentrum 150-300 personen 2.2.3.1 Een locatiestudie naar een geschikte locatie in Goes voor de realisatie van een nieuw duurzaam AZC. HD 2.3: ‘De binnenstad als trekpleister’ wordt verder uitgebouwd 2.3.1 Speerpunt: Uitvoering Kwaliteitsagenda Binnenstad 2030 2.3.1.1 We gaan werken aan: - Binnenstad autoluw: aanbesteding en uitvoering - Onderzoek naar locaties fietsparkeren - Ideevorming vergroenen binnenstad

30 - Uitwerking projecten Kwaliteitsagenda Binnenstad 2030 2.3.2 Speerpunt: Versterken Marconigebied 2.3.2.1 Uitwerken gebiedsvisie en inrichtingsplan HD 2.4: Ruimte bieden voor een kwalitatief goed woningaanbod 2.4.1 Speerpunt: Uitvoering Ambitiedocument Woningbouw Goes 2.4.1.1 We voeren het ambitiedocument woningbouw Goes uit en monitoren de uitvoering. 2.4.2 Speerpunt: Uitvoering Regionale Woonvisie 2.4.2.1 We gaan werken aan: - Regionale aanpak toekomstbestendig maken van de woningvoorraad - Opstellen en start uitvoeren programma flexwonen (Versnellingskamer Beweging Bevelandse woningmarkt) - Versnellen nieuwbouwprogramma (Versnellingskamer Beweging Bevelandse woningmarkt) 2.4.3 Speerpunt: Herstructurering Goes-Oost 2.4.2.1 We gaan werken aan: - Nieuwbouw 2e fase Verzetsheldenbuurt - Herinrichting Marijkestraat HD 2.5: Er komt meer ruimte voor de fietsers 2.5.1 Speerpunt: Optimaliseren fietsverbindingen 2.5.1.1 Gestart wordt met de actualisatie van het fietsbeleidsplan. HD 2.6: Door samenhangende benadering versterken we de totale aantrekkingskracht van onze drie toeristische trekpleisters: de binnenstad, het Veerse Meer en Nationaal park Oosterschelde 2.6.1 Speerpunt: Recreatiezone Wolphaartsdijk 2.6.1.1 Het uitwerken van de actiepunten zoals opgenomen in het aandachtsgebied Wolphaartsdijk.

Concreet gaat het hierbij om de volgende punten: Het realiseren van een herinrichting van de Veerdam met een openbare verbinding naar de Veersteiger. Het opwaarderen van de entree van de recreatiezone Wolphaartsdijk. Plaatsen van bebording Het opwaarderen fiets- en wandelverbindingen 2.6.2 Speerpunt: Gebiedsvisie Veerse Meer 2.6.2.1 Vanuit de gebiedsvisie Veerse Meer werken we met alle betrokken partijen aan het actieprogramma om het Veerse Meer aantrekkelijk(er) te houden en maken. 2.6.3 Speerpunt: Samenwerking ‘Herkenbare beleving op de Bevelanden’ 2.6.3.1 Vanuit de bestaande samenwerking in het Platform de Bevelanden bestaat de brede wens om te komen tot een Strategische Agenda ter bevordering van de brede welvaart in de regio de Bevelanden. Dit doen we door het opstellen van diverse actielijnen. Bij de actielijn ‘Herkenbare beleving op de Bevelanden’ willen we ons richten op de volgende drie strategische speerpunten: 1. Verbreding toeristisch product De Bevelanden onder andere door cross-overs met Food en gezondheid/duurzaamheid. 2. Kwalitatieve toekomstbestendige vakantieverblijven. 3. Versterken koppeling tussen verblijfs- en dagrecreatie. 2.6.4 Speerpunt: Nationaal park Oosterschelde 2.6.4.1 Voor het Nationaal Park Oosterschelde zal worden onderzocht hoe het gebied aantrekkelijker en meer beleefbaar gemaakt kan worden voor zowel inwoners als bezoekers.

Ook een koppeling met de historische binnenstad zal hierin worden onderzocht.

31 HD 2.7: De organisatie voorbereiden op de implementatie van de Omgevingswet 2.7.1 Speerpunt: Voorbereiden omgevingswet 2.7.1.1 2022 wordt het jaar waarin de nieuwe Omgevingswet zal worden vastgesteld. In 2022 hebben we werkprocessen opgesteld en is de digitale structuur ingericht zodat initiatiefnemers op een eenvoudige manier bij het juiste loket terecht komen en effectief en efficiënt geholpen kunnen worden. 2.7.2 Speerpunt: Nieuwe Omgevingsvisie 2.7.1.2 In 2022 stellen we onze nieuwe omgevingsvisie vast. Dit document zal ons de kaders bieden om Goes richting de toekomst vorm te geven. De fysieke leefomgeving zal in deze visie centraal staan zal hierdoor de verschillende beleidsterreinen meer met elkaar integreren. Het stuk zal tot stand komen middels een intensief participatietraject. 2.7.3 Speerpunt: Pilot Omgevingsplan 2.7.1.2 We gaan een pilot starten met de nieuwe Omgevingswet Door de te experimenteren met de mogelijkheden uit de nieuwe Omgevingswet krijgen we een goed inzicht in wat de mogelijkheden zijn en kunnen we beargumenteerd welk planologisch regime goed past bij de gemeente Goes.

Bijdrage verbonden partijen aan doelstellingen gemeente: Verbonden partij

Speerpunt/reguliere taak

Bijdrage aan doelstelling programma

Economische Impuls Zeeland BV Stichting Goes Marketing RWS Deelgebieden Goese Schans; Verkoopmaatschappij De Goese Schans PZEM NV

Vestigingsklimaat versterken

HD 2. Vestigingsklimaat

Vestigingsklimaat versterken Kwalitatief goed woningaanbod Kwalitatief goed woningaanbod en Vestigingsklimaat versterken

HD 2. Vestigingsklimaat HD 4. Woningaanbod HD 2. Vestigingsklimaat en HD 4. Woningaanbod

Exploitatie nutsvoorzieningen

HD 1. Bereikbaarheid en HD 2. Vestigingsklimaat

* Voor meer informatie over de genoemde verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.

Relevante beleidsdocumenten: Beleidsnota

Vastgesteld door

Groenbeheerplan 2021-2024 Kwaliteitsagenda binnenstad 2030 Gebiedsvisie Marconigebied Toetsingskader detailhandel Wolphaartsdijk Kader dagelijkse detailhandel voorzieningen Actualisatie Parkeren Goes 2018-2025 Prestatieafspraken met woningcorporatie RWS 2018 Detailhandelsvisie Strategische Agenda De Bevelanden 2017 Economische Agenda De Bevelanden 2017 Toeristische Agenda De Bevelanden 2017 Visie maatschappelijke Voorzieningen "Goes voor elkaar" Nota Gemeentelijke Vastgoedbeleid Horecavisie (2015) Groenstructuurplan 2014-2024 Kansen benutten, werken aan de economie van Goes (2014) Gemeentelijke Verkeers- en VervoersPlan 2005,2008,2013 Woonvisie Goes 2013-2020 Structuurvisie #Goes2040 Fietsbeleidsplan ‘Goes fietst verder’ Monumenten in de openbare ruimte Beleidsplan verkeersveiligheid Zeeland 2010-2020 “op weg naar nul” Beleidsplan Parkeren 2009-2020 Landschapsontwikkelingsplan 2009 Beleidsplan Hogere Waarden Wet Geluidhinder Beleidsplan IBORG

Raad Raad Raad B&W B&W Raad B&W Raad Raad Raad Raad Raad Raad Raad Raad B&W B&W Raad Raad Raad Raad Raad Raad Raad B&W B&W

Vaststellingsdatum

26-11-2020 p.m. (jan 22) p.m. (sept-21) 26-3-2019 20-3-2018 15-3-2018 29-11-2017 23-11-2017 20-4-2017 20-4-2017 20-4-2017 16-12-2016 16-12-2016 10-9-2015 18-12-2014 9-12-2014 7-1-2014 24-10-2013 14-6-2012 31-5-2012 19-5-2011 21-4-2011 18-2-2010 16-6-2009 14-4-2009 15-3-2005

Indicatoren:

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) omschrijving

rekening 2020

begroting 2021

begroting 2022

begroting 2023

begroting 2024

begroting 2025

Lasten Beheer overige gebouwen en gronden 0.8 Overige baten en lasten 0.3

2.234

2.283

2.201

2.216

-311

-313

2.1 Verkeer en Vervoer

7.936

7.370

7.936

7.388

7.521

7.615

2.2 Parkeren

2.407

2.722

2.294

2.298

2.275

2.280

821

1.014

776

786

796

560

662

868

290

295

301

306

9.035

5.566

4.351

346

142

238

239

240

241

3.828

4.233

4.307

4.393

4.381

4.423

2.3 Recreatieve havens Economische havens en 2.4 waterwegen 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en 3.3 bedrijfsregelingen Cultuurpresentatie, 5.3 cultuurproductie en cultuurparticipatie Openbaar groen en 5.7 (openlucht)recreatie 8.1 Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet8.2 bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal lasten

945

566

754

755

756

701

14.613

30.320

5.979

2.637

3.952

3.035

1.565

1.929

1.938

1.948

1.957

34.618

48.799

35.461

28.267

28.408

28.289

2.468

2.507

2.541

2.575

760

795

299

304

309

314

9.035

5.566

4.351

206

209

213

216

220

15.966

30.285

5.974

2.634

3.948

Baten Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en Vervoer 0.3

2.2 Parkeren Economische havens en 2.4 waterwegen 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en 3.3 bedrijfsregelingen Openbaar groen en 5.7 (openlucht)recreatie 8.1 Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet8.2 bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen

2.889

1.516

1.565

1.594

1.619

1.645

Totaal baten

19.871

32.968

19.718

12.945

13.113

13.183

Saldo programma Ruimte en economie (exclusief mutaties reserves) Toevoegingen aan reserves

-14.747 7.941

-15.831 957

-15.743 1.684

-15.322 0

-15.295 0

-15.105 0

Onttrekkingen aan reserves

7.259

1.835

2.222

254

Saldo programma Ruimte en economie

-15.429

-14.954

-15.205

-15.068

-15.042

-14.851

Programma 3. Onderwijs, sport en cultuur Missie Verbinden en ontwikkelen Er is een samenhangend en breed activiteiten- en voorzieningenaanbod in het onderwijs, sport en cultuur. Hierin verbinden we organisaties en activiteiten met elkaar en we stimuleren alle Goesenaren om hun talenten te ontwikkelen. Het Goese onderwijs zorgt voor een passende onderwijsloopbaan voor alle leeftijden met daarbij aandacht voor aansluiting op vervolgonderwijs en kansen op de arbeidsmarkt.

Wat willen we bereiken in 2022 en wat gaan we daarvoor doen? HD 3.1: Behalen van een startkwalificatie en verbetering aansluiting op de arbeidsmarkt 3.1.1 Speerpunt: Doorontwikkeling Health Campus Zeeland 3.1.1.1 Goes positioneren als stad van sport, zorg en gezondheid, en – daarmee – als een aantrekkelijke stad om te wonen en te werken, in het bijzonder voor zorgprofessionals. We spelen een rol bij overleg en strategische afstemming onder andere over rand-voorwaardelijke factoren zoals vestigingsklimaat bij zorgpersoneel. 3.1.2 Speerpunt: Inzetten op voortijdig schoolverlaten 3.1.2.1 Uitvoering geven aan de projectplannen 2021-2024 VSV. Inzet van deze plannen is het voorkomen van schooluitval door het ondersteunen van jongeren met dreigende schooluitval. Deze ondersteuning wordt gegeven door het bieden van zorgondersteuning en het zoeken naar een oplossing, zodanig dat de jongere duurzaam de opleiding vervolgt of een andere opleiding gaat volgen met als doel het verkrijgen van een startkwalificatie. 3.1.3 Speerpunt: Samenwerking 3.1.3.1 Verdere facilitering van het hybride leren (onderwijs en maatschappelijke organisaties) zodat er zoveel mogelijk praktijkleerplaatsen zijn en daarmee een verbetering van de aansluiting van jongeren op de arbeidsmarkt ontstaat.

HD 3.2: Passend onderwijs voor iedereen en onderwijsachterstanden voorkomen 3.2.1 Speerpunt: Integrale aanpak onderwijs 3.2.1.1 In de eerste helft 2022 wordt de lokale aanpak van het versterken van de zorgstructuur op de scholen (PO) geëvalueerd, waarna advies volgt. 3.2.1.2 De (financiële) mogelijkheden onderzoeken voor het verder uitrollen van het project ‘Jongerencoach voor kwetsbare jongeren’. De jongerencoach biedt ondersteuning aan de kwetsbare jongeren in de overgangsperiode van school naar werk. 3.2.1.3 Versterken van de zorgstructuur op het VO, in het kader van het nationaal programma onderwijs in regionale samenwerking. 3.2.2 Speerpunt: Onderwijshuisvesting 3.2.2.1 In 2022 is er een Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het V(S)O. Dit biedt een kader voor besluitvorming rond het herhuisvesten van het Ostrea Lyceum, nieuwbouw Calvijncollege, de Odyzeeschool en eventueel de verhuizing van het speciaal onderwijs Kapelle. 3.2.3 Speerpunt: Bestrijden van onderwijsachterstanden 3.2.3.1 In samenwerking met het onderwijs uitvoering geven aan, de in het najaar van 2021 vastgestelde, plannen in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs 3.2.3.2 Eind 2022 ligt er een nieuw vastgesteld regionaal meerjaren onderwijsachterstandenbeleidsplan.

HD 3.3: De diversiteit en kwaliteit van cultuur en cultureel erfgoed versterken 3.3.1 Speerpunt: Doorontwikkelen van online bezoekersportaal (gemeentearchief) 3.3.1.1 Het verder digitaliseren van fysieke documenten, waaronder historische kaarten, plattegronden, bouwtekeningen, foto’s. Daarmee willen wij de vindbaarheid en toegankelijkheid van digitale documenten in het online bezoekersportaal

35 voor inwoners, bedrijven en andere geïnteresseerden vergroten. 3.3.2 Speerpunt: Cultuurvisie 3.3.2.1 Er wordt uitvoering gegeven aan de vastgestelde cultuurvisie, in samenhang met Samen in Zee en de ambities van de Cultural Board. 3.3.2.2 In samenwerking met de provincie en in de Oosterschelderegio wordt vervolg gegeven aan het regioarrangement. 3.3.2.3 Uitvoering geven aan het door de raad gekozen scenario voor de toekomst van het museum. 3.3.3 Speerpunt: Nieuwe impuls aan de bibliotheek 3.3.3.1 Bibliotheekbeleid verbreden en borgen, doorgaande lijn voor educatief beleid (0-4 en 12 +) bibliotheek als bron voor een leven lang leren, bibliotheek als laagdrempelige plek tot informatie en hulpbron voor inclusie. 3.3.4 Speerpunt: Impuls aan het behoud van cultureel erfgoed 3.3.4.1 Er wordt uitvoering gegeven aan de kerkenvisie. HD 3.4: Iedereen beweegt met plezier op zijn eigen manier 3.4.1 Speerpunt: Vitale en toekomstgerichte sportaanbieders 3.4.1.1 Verenigingsondersteuning aan de hand van de keuzegids. Waarbij het doel is om onze verenigingen toekomstbestendig en vitaal te maken zodat we een breed sportaanbod kunnen aanbieden. 3.4.2 Speerpunt: Beweegvriendelijk en motorisch vaardig opgroeien 3.4.2.1 Inzet MQ scan en Beweeg ABC op 100 % van de scholen, om inzicht te geven in de motorische vaardigheid en het beweeggedrag van kinderen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10695996/2