Agendapunt 06. GEWIJZIGDE VERSIE Programmajaarrekening 2022 def 19.6.2023

p.m. 22-07-2021 mrt-20 sep-19 23-5-2019 8-5-2018 23-11-2017 27-2-2014 18-4-2013 15-12-2011 Dec 2007

28 Peuters in voorschoolse opvang (Goese indicator)

Beweegt voldoende (Goese indicator) tbv 'sportbeleid 2019'

50% 40%

100%

34%

33%

30%

27%

30%

80%

30%

20%

49%

40%

10% 0%

74%

65%

60%

20% 2018

2019

2020

2021

2022

0%

2012

Goes

Type indicator: Goese indicator Bron: -Beschikking 2021 kindgebonden financiering peuteropvang en VVE – Kibeo -Beschikking 2021 kindgebonden financiering peuteropvang en VVE – Prokino -Kwartaal overzicht JGZ – stand 1/1/2022 Info: Deze indicator is toegevoegd tbv 'sportbeleid 2019'. Definitie "peuter" 2 en 3 jarige.

2016 Goes

2020 Zeeland

2024

Nederland

Type indicator: Goese indicator Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD, CBS en RIVM Info: Deze indicator is toegevoegd tbv 'sportbeleid 2019'

Wat heeft het gekost? Program m a 3 - Onderw ijs, sport en cultuur

Bedragen x € 1.000,Lasten Begroot

4.1 Openbaar basisonderw ijs

Baten

Werkelijk

Verschil

Begroot

Werkelijk

Verschil

484

533

-50

411

493

4.2 Onderw ijshuisvesting

3.433

3.807

-374

40

39

-1

4.3 Onderw ijsbeleid en leerlingzaken

4.255

4.159

96

2.251

2.383

133

5.1 Sportbeleid en activering

82

509

450

59

90

122

31

5.2 Sportaccommodaties

2.664

2.737

-73

400

452

52

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurpa

2.291

2.082

210

42

42

0

5.4 Musea

776

711

64

14

13

-2

5.6 Media

885

845

41

0

0

0

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

91

73

18

0

0

0

15.388

15.396

-8

3.248

3.544

295

Afw ijking t.o.v. actuele begroting

287 Stortingen Begroot

Mutaties reserves

86

Onttrekkingen

Werkelijk 0

Verschil

Begroot

86

335

Werkelijk 237

Verschil -98 -12

Resultaat

275

29

Programma 4 Sociaal domein Missie Dichtbij en op maat! Vitale inwoners in een virale samenleving, dat is ons ideaal. Uitgangspunt is de eigen verantwoordelijkheid van de inwoners om met hulp van hun netwerk deel te nemen aan de samenleving. Waar dit niet lukt, zorgen wij voor voorzieningen en gerichte ondersteuning. We zetten in op preventie en vroeg-signalering. Dit doen we dichtbij en op maat dus zoveel mogelijk vanuit de wijken en dorpen.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? HD 4.1: Goes draagt bij aan de gezondheid van haar inwoners 4.1.1 Speerpunt: Speelplaatsen voor kinderen met beperkte fysieke mogelijkheden, toegankelijker maken √ 4.1.1.1 Start met de uitvoering van de nota Goes Spelen 2022 – 2030. Nota is in december 2021 vastgesteld. In 2022 is de basisinventarisatie speeltoestellen en ondergronden geactualiseerd en is er een Quickscan speelvoorzieningen uitgevoerd. In Q1 2023 volgt nog een raadsvoorstel om budget beschikbaar te stellen voor vervangingsinvesteringen gekoppeld aan keuzescenario’s. Toegankelijkheid en inclusiviteit is één van de speerpunten voor nieuwe en bestaande voorzieningen. 4.1.2 Speerpunt: Inzetten op veilige en gezonde leefomgeving ≈ 4.1.2.1 Er wordt een cohortstudie uitgevoerd om inzichtelijk te maken in hoeverre geweld daadwerkelijk is gestopt en het welzijn is verbeterd 1 jaar na de melding bij Veilig Thuis. Het Verwey-Jonker instituut voert momenteel het onderzoek uit. De publicatie van het onderzoek verschijnt begin 2023.

≈

4.1.2.2 We hebben een gezamenlijke aanpak ontwikkeld voor problematische jongerengroepen. Om tot een aanpak te komen moesten er twee stappen doorlopen worden: het komen tot een convenant met samenwerkingspartners die zich hieraan willen committeren en het opleveren van de aanpak zelf. De eerste stap is gezet is in 2022. Eind december is door diverse partijen het convenant voor het Jeugd Preventie Overleg (JPO) ondertekend. Het JPO geeft de mogelijkheid jongeren en jongerengroepen te bespreken en gezamenlijk een aanpak af te spreken. In 2023 wordt een vervolgoverleg gepland om te verdiepen op de aanpak zelf.

4.1.3 Speerpunt: voorkomen van gezondheidsrisico’s √ 4.1.3.1 Door de inzet van het vitaliteitsakkoord Zeeuwse vitaminen verwijzen we inwoners via ‘welzijn op recept’ door naar passende leefstijlinterventies binnen het concept van positieve gezondheid. Welzijn op recept wordt door de welzijnscoaches van SMWO ingezet, waarbij positieve gezondheid het uitgangspunt is conform afspraken uit het vitaliteitsakkoord. Verwijzers naar Welzijn op recept zijn onder andere de huisartspraktijken. Er zijn inmiddels 11 huisartsen/POH-ers die actief inzetten op Welzijn op recept.

√

4.1.3.2 Kwetsbare gezinnen wordt begeleiding geboden op het gebied van gezondheidsbevorderende activiteiten. Dit gebeurt via de methodiek van ‘Goes bezig’. SMWO heeft de methodiek geborgd in haar werkwijze.

√

4.1.3.3 Er wordt ingezet op het meten van motorische ontwikkeling, beweeggedrag en het signaleren van achterstanden bij basisschoolleerlingen, waarna ze kunnen worden doorverwezen naar passend aanbod. De halfjaarlijkse rapportage laat zien dat van de 11 scholen, 1.597 leerlingen getest zijn waarvan 6,6% zeer ondermaats scoort en 11,8% onder het gemiddelde. Deze kinderen hebben het aanbod gehad om deel te nemen aan extra gym (25 kinderen) van SMWO, Medische Remedial Teaching (MRT) of zijn doorverwezen naar een medisch of zorgspecialist.

≈

4.1.3.4 Goes United (hybride leeromgeving Scalda sport en bewegen en zorg en welzijn) wordt ingezet voor het organiseren van het dagelijks beweegaanbod binnen onderwijs en zorginstellingen. Goes United is bij veel organisaties aanwezig met beweegaanbod, het is nog geen ‘dagelijks beweegaanbod’.

√

4.1.3.5 Het communicatieplatform ‘Goes bewegen’ wordt ingezet om inwoners bewust te maken van het belang van dagelijks bewegen en het gebruik van de buitenruimte.

30 Website, Social media zijn actief gebruikt en bekeken.

≈

4.1.3.6 Er wordt een plan van aanpak gemaakt voor het herkennen en terugdringen van problematisch alcoholgebruik door 55+ers. Er is geen specifiek plan van aanpak voor herkennen en terugdringen van alcoholgebruik bij 55+’ers opgesteld. Deze doelgroep is meegenomen in het preventieakkoord.

√

4.1.3.7 ‘Welzijn op Recept’ wordt uitgerold naar drie huisartsen/huisartsenpraktijken en wordt meer onder de aandacht gebracht bij inwoners. De mogelijkheden voor het verder uitrollen worden in samenwerking met PeriScaldes-ZHCO en SMWO verder uitgewerkt. Verschillende huisartsen en praktijken nemen deel aan Welzijn op Recept en verwijzen patiënten door. Verder zet SMWO in op de bekendheid van Welzijn op Recept onder inwoners. Zie ook speerpunt 4.1.3.1.

HD 4.2: Goes ondersteunt de veerkracht en weerbaarheid van de inwoners 4.2.1 Speerpunt: normalisatie. ≈ 4.2.1.1 We hebben zicht op het basisaanbod van voorzieningen en geconstateerde hiaten zijn opgevuld. Zoals gemeld bij de bestuursrapportage is er een inventarisatie gemaakt op hoofdlijnen. Vanuit De gezonde wijkaanpak wordt nu gewerkt aan het maken van wijkscans. Een wijkscan aangevuld met ervaringen van professionals en inwoners geeft informatie over wat er moet veranderen in het basisaanbod in een buurt of wijk. Het maken van de wijkscans kost meer tijd dan voorzien. Daarmee is er dan ook nog geen inzicht in hiaten qua basisaanbod dat gevuld moet worden. Dit zal doorlopen in 2023.

√

4.2.1.2 Vervolg geven aan de communicatiecampagne ‘terug naar de bedoeling’. In het eerste deel 2022 heeft Goes meegedaan aan de regionale campagne vanuit Grip op de WMO (Oosterschelderegio). Daarnaast is bij deelprojecten de boodschap ‘terug naar de bedoeling’ aan bod gekomen. Eind 2022 is geconstateerd dat het goed is om de communicatie regionaal en lokaal nog verder uit te diepen. Hier komt vanuit Grip op de WMO begin 2023 een voorstel voor. Verder vindt Goes zelf het vooral belangrijk om het ‘goede gesprek’ te voeren. Bij dit gesprek wordt uitgegaan van de uitgangspunten van positieve gezondheid en deze aanpak wordt meegenomen bij de verdere uitwerking van de gezonde wijkaanpak (voorheen Welzijnsroute).

√

4.2.1.3 De welzijnsroute is het startpunt van een ondersteuningsvraag; Goese inwoners maken zoveel mogelijk gebruik van sociale netwerken en regulier basisaanbod (voorzieningen en activiteiten) waardoor hun hulpvraag wordt voorkomen of opgelost. De uitrol van de welzijnsroute heeft een plaats gekregen in het vastgestelde kader ‘De gezonde wijkaanpak’ (september 2022). Deze aanpak kent drie sporen: het basisaanbod op orde, de kracht van welzijn (welzijnsroute) en het betrekken van inwoners en professionals om de toegang tot ondersteuning te verbeteren. Centraal hierbij staat positieve gezondheid. De uitgangspunten van positieve gezondheid krijgen een centrale plaats in de gesprekken met onze inwoners. Het 2e deel van 2022 is gebruikt om dit concept verder uit te diepen. Dit loopt door in 2023. Het is de bedoeling om in Q2 2023 in de Goese Polder een pilot te starten.

4.2.2 Speerpunt: borgen van de integrale toegang 0 – 100 jaar ≈ 4.2.2.1 Toegangmedewerkers van GR de Bevelanden (WIZ) en gemeente Goes werken als één ‘Team Toegang’ volgens de uitgangspunten van integrale intake, omgekeerde toets, rekening houdend met het zogeheten doenvermogen. Sinds begin 2022 werken klantmanagers van GR de Bevelanden een paar momenten in de week op de werkplek van onze gemeentelijke toegang. Dit is een eerste stap om uiteindelijk toe te groeien naar een integrale toegang 0-100. Dit proces is niet op heel korte termijn in te regelen en er zijn ook meerdere vormen mogelijk om te komen tot een integrale toegang. Dit wordt ook het komende jaar verder verdiept. 4.2.3 Speerpunt: Goes is en blijft aantrekkelijk voor kinderen, jongeren en gezinnen ≈ 4.2.3.1 Ontwikkelen en vaststellen van het lokale jeugd- en onderwijsbeleid 2022 - 2026. Door personele omstandigheden en capaciteitsinvestering op andere acutere vraagstukken (bv Oekraïne) is dit niet gelukt in 2022. Dit wordt nu gerealiseerd in 2023.

31 HD 4.3: De Goese samenleving draait op sociale netwerken en waar nodig helpen we sociale netwerken te creëren 4.3.1 Speerpunt: Goese inwoners kijken naar elkaar om en helpen elkaar. √ 4.3.1.1 Doorontwikkelen wijkgericht werken Het wijkgericht werken heeft een plaats gekregen in de route naar welzijn/De gezonde wijkaanpak. Het kader hiervoor is in september 2022 vastgesteld. Dit kader omvat de verbinding tussen (positieve) gezondheid en de leefomgeving op wijk/dorpsniveau. Zie verder ook speerpunt 4.2.1.

√

4.3.1.2 Elke inwoner met onbegrepen gedrag kan gebruik maken van de hulp- of crisiskaart In 2022 zijn er 30 nieuwe hulp/ crisiskaarten gemaakt, totaal zijn er sinds de start van het project 93 hulp/ crisiskaarten gemaakt. Daarnaast zijn in 2022 bestaande kaarten geëvalueerd en is ingezet op het vergroten van de bekendheid van de hulp/ crisiskaart bij partnerorganisaties.

√

4.3.1.3 De wijkwerker waar bewoners terecht kunnen met vragen of voor ondersteuning (en met specialisatie in ‘verward gedrag’) is beschikbaar voor de hele gemeente Goes Er zijn in gemeente Goes 2 wijkwerkers actief. Dit is gerealiseerd met behulp van subsidie tot mei 2023. Er komt een borgingsvoorstel voor financiering van het project (1e kwartaal 2023).

√

4.3.1.4 Binnen de methodiek van ‘Goes Bezig’ zetten we in op het vormen van sociale zelfstandigheid en netwerken rondom kwetsbare gezinnen door hen zelf actief te laten participeren in het organiseren van activiteiten en door gebruik te maken van de zogeheten peer to peer methodiek SMWO heeft de methodiek geborgd in hun werkwijze. Peer tot peer wordt ingezet daar waar mogelijk.

√

4.3.1.5 Gezinnen uit Goes Bezig organiseren activiteiten rondom gezondheidsbevordering voor andere kwetsbare gezinnen Gezinnen hebben iedere schoolvakantie een activiteit georganiseerd. Het project Goes bezig is eind 2022 afgerond. De werkwijze is geborgd in de reguliere aanpak van SMWO.

HD 4.4: Inwoners van Goes participeren naar vermogen 4.4.1 Speerpunt: Realiseren aanpak arbeidsbeperkten (beschut werken, arbeidsmatige dagbesteding) ≈ 4.4.1.1 De nieuwe bouwsteen arbeidsmatige dagbesteding wordt in de praktijk nader vormgegeven. Dit is onderdeel van het Goese Koersdocument Participatiewet. Op verschillende plaatsen wordt ervaring opgedaan met arbeidsmatige dagbesteding. De ervaringen moeten nog worden verwerkt in de bouwsteen arbeidsmatige dagbesteding Wmo. Dit moet gezamenlijk met de andere zes gemeenten in de Oosterschelderegio, omdat we gezamenlijk inkopen op Wmo. In 2023 wordt hier opnieuw aandacht voor gevraagd. 4.4.2 Speerpunt: Herijking re-integratie instrumentarium ≈ 4.4.2.1 Herijking re-integratie-instrumentarium Dit is onderdeel van het Goese Koersdocument Participatiewet. In 2021 en 1e helft 2022 zijn verschillende gesprekken gevoerd met onze samenwerkingspartners en gemeenten in de Oosterschelderegio. Ook is input opgehaald bij de klantmanagers via een enquête. In de 2e helft van 2022 heeft een bestuurlijke startbijeenkomst plaatsgevonden. Besloten is om te starten met een onderzoek welke rol GR De Betho in de toekomst kan vervullen voor de doelgroep Participatiewet. In 2023 wordt dit onderzoek uitgevoerd.

≈

4.4.2.2 Het aanbod van het Wijkbedrijf Goes Zuid, de Ruilwinkel, de Betho en BTO sluit beter aan op de complexere ondersteuningsbehoefte van de doelgroep. Met de klantmanagers van GR de Bevelanden, het Wijkbedrijf Goes-Zuid en de Ruilwinkel zijn concreet afspraken gemaakt. In 2023 start een onderzoek naar de rol die de Betho (inclusief het BTO) kan spelen in de toekomst in de ondersteuning van de doelgroep Participatiewet.

≈

4.4.2.3 Onderzoek naar de mogelijkheden om meer reguliere werkgevers in te zetten bij de re-integratie van mensen met grote afstand tot de arbeidsmarkt. Dit onderdeel is onderdeel van het Goese Koersdocument Participatiewet. Dit wordt verder uitgewerkt in het onderzoek naar de rol van de Betho in de ondersteuning van de doelgroep Participatiewet.

32 4.4.3 Speerpunt: uitvoering Wet Inburgering 2021 √ 4.4.3.1 Statushouders die nog zijn gestart met inburgering onder het oude inburgeringstelsel worden zo snel mogelijk begeleid naar een succesvolle inburgering of overstap naar het nieuwe stelsel. Dit is geborgd in de werkwijze van GR de Bevelanden.

√

4.4.3.2 Alle processen zijn ingericht en geoptimaliseerd voor een goede werking van de Wet Inburgering 2021. Deze processen worden gemonitord. De wet Inburgering 2021 is geïmplementeerd en geborgd in de werkwijze van GR de Bevelanden en ketenpartijen zoals Scalda en Vluchtelingenwerk.

√

4.4.3.3 Intensivering taaltrajecten inburgeringsplichtigen. Hiervoor is een contract gesloten met Scalda als uitvoerende partij voor de taaltrajecten onder de Wet Inburgering 2021.

4.4.4 Speerpunt: regionaal actieplan laaggeletterdheid √ 4.4.4.1 Er wordt uitvoering gegeven aan de maatregelen zoals opgenomen in het actieplan. In de werkgroep laaggeletterdheid zijn evaluatiepunten benoemd. Aan de hand van deze evaluatiepunten wordt regelmatig gekeken naar de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van het actieplan.

HD 4.5: Inwoners van Goes kunnen zich financieel redden 4.5.1 Speerpunt: Speerpunt: Bestrijding van armoede; in het bijzonder bij kwetsbare doelgroepen als kinderen, ouderen en gezinnen met multi-problematiek. √ 4.5.1.1 Zelfstandige ondernemers met problematische schulden wordt een schuldhulpverleningstraject aangeboden. Er is een divers hulpaanbod voor zelfstandige ondernemers beschikbaar. GR de Bevelanden werkt hierin samen met een aantal landelijke bureaus die zijn gespecialiseerd in schuldhulp aan ondernemers.

√

4.5.1.2 We vergroten de kennis bij het CJG en wijkteams rondom het signaleren van armoede, door het aanbieden van cursussen. Professionals in het sociaal domein hebben een training van NIBUD gevolgd over het herkennen en signaleren van armoede. Het SMWO en GR de Bevelanden hebben deelgenomen aan deze training. De jeugdverpleegkundigen van de GGD hebben een training Armoede in de Jeugdgezondheidszorg gevolgd. De gemeente Goes heeft hierbij informatie gedeeld over de lokale armoederegelingen het verdere hulpaanbod.

√

4.5.1.3 We sluiten aan bij landelijke initiatieven voor scholen, zoals ‘de Week van het Geld’ om armoede op school beter bespreekbaar te maken. Verschillende scholen hebben deelgenomen aan de Week van het Geld. Ook is de vernieuwde handreiking armoede op scholen gedeeld met alle scholen in de gemeente Goes. Met verschillende scholen hebben we overleg gehad om uitleg te geven over de armoederegelingen en het lokale hulpaanbod.

√

4.5.1.4 De methodiek van Goes Bezig (uitgaan van de behoefte van de deelnemers i.r.t. positieve gezondheid en hen zelf actief laten participeren in het organiseren van activiteiten), is geborgd in de werkwijze van SMWO. SMWO heeft de methodiek geborgd in hun werkwijze.

√

4.5.1.5 Uitrollen en borgen van de uitgangspunten van de aanpak Samenwerken over Stelsels (SOS) en het meer betrekken van netwerkpartners. Zorgverzekering CZ en gemeente Goes geven nog steeds uitvoering aan SOS. Ook de andere Bevelandse gemeenten zijn inmiddels aangesloten bij deze methodiek.

√

4.5.1.6 Minimaregelingen zijn eenvoudig aan te vragen en we communiceren met de doelgroep in begrijpelijke taal (B1- niveau). Dit is een doorlopend aandachtspunt. In 2022 hebben we ingezet op begrijpelijke brieven op B1-niveau. Ook is de website toegankelijker gemaakt.

33 HD 4.6: Goes heeft "Grip op het Sociaal Domein" 4.6.1 Speerpunt: Voorbereiden nieuwe decentralisatie Beschermd Wonen (BW) en maatschappelijke opvang √ 4.6.1.1 Uitvoering geven aan de eind 2021 vastgestelde Norm voor Opdrachtgeverschap en de afspraken rondom Partnerschap. De Regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang (ook wel Norm voor Opdrachtgeverschap genoemd) is vastgesteld. Deze bepaalt de koers voor de uitvoering vanaf 2022. Concreet is tot nu toe ingezet op: borging aanpak Team Thuis, toegang tot beschermd wonen bij de gemeenten, implementatie Zeeuws afwegingskader, externe deskundige en expertteam, verbinding Regiovisie met de Zeeuwse woonagenda, voorbereiding inkoop 2023 incl. afspraken over contractbeheer toezicht en kwaliteit. 4.6.2 Speerpunt: Meer grip op de toegang tot zorg (WIZ en CJG) conform maatregelen uit het Focusplan √ 4.6.2.1 We geven uitvoering aan alle maatregelen zoals opgenomen in het focusplan, we evalueren en zorgen bij goede resultaten voor borging hiervan Er wordt gerapporteerd via de kwartaalrapportages. De maatregelen zijn in uitvoering. In Q2 van 2023 vindt de eindevaluatie plaats van het Focusplan.

≈

4.6.2.2 We beschikken resultaatgericht Voor de uitvoering van de WMO is voor de ondersteuningsvorm “begeleiding” een herzien ondersteuningsplan gedefinieerd, in overleg met de aanbieders. Dit plan richt zich op het stellen van doelen op diverse domeinen. Voor jeugd is het screenings- en opvolgingsproces opnieuw gedefinieerd dat uitgaat van resultaatgericht indiceren van jeugdhulp en de opvolging van doelen. In Q1 van 2023 wordt dit geïmplementeerd.

≈

4.6.2.3 We sturen op de realisatie van cliëntdoelen Voor de WMO (uitvoering GR de Bevelanden, afdeling WIZ) is de opvolging van clientdoelen nog niet gerealiseerd door gebrek aan personele capaciteit. Bij jeugd is de voorbereiding voor een aanpak opgepakt in 2022. De uitvoering: een systematische opvolging op doelen, wordt vanaf Q1 2023 uitgevoerd.

√

4.6.2.4 Jaarlijks worden de 20 duurste casussen (Jeugd en WMO) geanalyseerd op de uitgangspunten van het Focusplan (kosteneffectiviteit). In de WMO is er een check gedaan op de 20 duurste cliënten. Het jaarlijks structureel terug laten komen moet nog geborgd worden. Voor jeugd is deze toets meerdere malen uitgevoerd, waaronder ook in 2022.

√

4.6.2.5 We brengen ‘de beste koop’ in beeld en passen dit toe in de toegang. ‘Beste koop’ is efficiënte ondersteuning tegen zo economisch mogelijk tarief. Er wordt door de medewerkers van de toegangen afgewogen wat de beste ondersteuning is voor de hulpvraag, daarbij speelt de “beste match” met een aanbieder ook een rol zodat de effectiviteit het grootst mogelijk is. Daarnaast is de ontwikkeling van de CEO (clientervaringsonderzoek) Jeugd ingezet. Hierover wordt in Q1 2023 geadviseerd en is de planning om de uitvoering Q2 2023 te starten. Klantervaring en ervaring van de toegangsmedewerker bepalen beide de beste ‘koop’.

≈

4.6.2.6 We gebruiken gebiedsanalyses bij het maken van beleidskeuzes en voor het bepalen van de manier waarop zorg gefinancierd wordt. De basis opzet van deze analyses is er en kan gebruikt worden. Momenteel wordt gewerkt aan een doorontwikkelde versie. Zie hiervoor ook het speerpunt 4.2.1.1. De daar genoemde wijkscans moeten meer inzicht geven in de relatie tussen zorgvraag en benodigde voorliggende voorzieningen.

√

4.6.2.7 We rapporteren over de effecten van ‘het Focusplan’ aan de hand van (samen met de Raad) vastgestelde indicatoren en geven zo mede inhoud aan het onderdeel beheersbaarheid uit ‘het Focusplan’ Bij de Q2 2022 is gerapporteerd over de voortgang van het Focusplan. In het tweede kwartaal van 2023 de eindevaluatie op te leveren.

4.6.3 Speerpunt: Administratieve lastenverlichting ≈ 4.6.3.1 Harmonisatie van werkwijzen Zeeuwse gemeenten om de administratieve druk bij ouders en zorgaanbieders te verminderen Dit punt komt voort uit de Zeeuwse agenda Jeugd. Er is Zeeuws geanalyseerd of er sprake is van voldoende harmonisatie in werkprocessen. Daarnaast ligt ook in de landelijk nog vast te stellen Hervormingsagenda Jeugd de opdracht besloten dat er zoveel mogelijk gewerkt moet worden aan administratieve lastenverlichting voor inwoners, toegangsmedewerkers, maar vooral ook zorgaanbieders. Naar verwachting wordt de Hervormingsagenda Jeugd in het eerste kwartaal 2023.

34 4.6.4 Speerpunt: Vanuit onze taak als centrumgemeente voor de Arbeidsmarktregio Zeeland (AMR) geven we invulling aan de overstijgende Zeeuwse rol. Dit om de infrastructuur van economie en arbeidsmarkt in Zeeland, in de post-coronatijd, zo adequaat mogelijk te reguleren √ 4.6.4.1 Vaststellen van een jaarlijks ‘uitvoeringsplan meerjarenagenda Arbeidsmarktregio’ voor en door de Zeeuwse gemeenten. Het uitvoeringsplan 2022 Meerjarenagenda Arbeidsmarktregio Zeeland is vastgesteld en in uitvoering.

Bijdrage verbonden partijen aan doelstellingen gemeente: Verbonden partij

Speerpunt/reguliere taak

GR samenwerking de Bevelanden

Werk, inkomen en zorg

Bijdrage aan doelstelling programma

HD 1 Fysiek gezond HD 5 Financieel gezond HD 6 Financieel gezond HD 2. Zelfstandig

GR de Betho

Uitvoering participatiewet en re-integratietrajecten en Wsw SWVO Inkoop en contractbeheer Wmo en HD 2 Zelfstandig beleidsadvisering Wmo en educatie. Uitvoering HD 3 Netwerk leerlingenvervoer. HD 4 Meedoen CZW Provinciale beleidsvoorbereiding en uitvoering met HD 1 Fysiek gezond name maatschappelijke opvang, beschermd HD 2 Zelfstandig wonen, veilige opvang, huiselijk geweld, alcohol en HD 3 Netwerk drugs, Anti discriminatie HD 4 Meedoen GR GGD Zeeland Inkoop en contractbeheer Jeugdzorg en de HD 1 Fysiek gezond administratieve backoffice. HD 2 Zelfstandig Bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van de Zeeuwse bevolking. Uitvoering van meldcode ‘veilig thuis’ (huiselijk geweld en kindermishandeling) * Voor meer informatie over de genoemde verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.

Relevante beleidsdocumenten: Beleidsnota

Vastgesteld door Raad Raad Raad Raad Raad

Jeugd & Onderwijsbeleid 2022 – 2025 Regiovisie Beschermd Wonen Lokaal uitvoeringsplan Armoede en Schulden 2021 - 2022 Plan van aanpak alcohol en drugs Programmaplan transformatie Goes 2019-2020. (Goes voor elkaar) Focusplan Goes en uitvoeringsagenda, gericht op versnelling van de transformatie Focusuitvoeringsprogramma Kadernota Armoede en Schulden (Bevelands) Koersdocument Participatie

Vaststellingsdatum p.m. 2023 10-3-2022 09-11-2021 23-09-2021 23-5-2019

Raad

26-11-2020

Raad Raad Raad

22-07-2021 17-12-2020 19-12-2019

Indicatoren: 1.200

1.107

1.092

1.096

1.159

Jeugdcriminaliteit (BBV)

1.186 4%

800

% tot 18 jarigen

Per 1.000 inwoners 15-64 jaar

Banen (BBV)

400

0

2017

2018

2019

Goes

Zeeland

2020

2021

3% 2% 1%

1,0%

1,0%

1,0%

1,0%

2017

2018

2019

2020

2022

Nederland

Type indicator: BBV Bron: LISA Info: Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 - 64 jaar. Op waarstaatjegemeente.nl is de doelgroep cf staatscourant (15-64 jaar)opgenomen. Tot 2018 was de doelgroep 15-74 jaar beschikbaar,v.a. jaarrek. 2019 15-64

0%

Goes

Zeeland

2021

2022

Nederland

Type indicator: BBV Bron: Verwey Jonker instituut (rapp. Kinderen in Tel), Opdrachtgever 'Defence for Info: Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.

35

Netto arbeidsparticipatie (BBV)

6% 4%

5%

2% 0%

5%

2017

5%

2018

5%

2019

Goes

5%

2020

Zeeland

2021

2022

Nederland

Type indicator: BBV Bron: Verwey Jonker instituut (rapp. Kinderen in Tel), Opdrachtgever 'Defence for Info: Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.

% werkzame beroepsbevolking t.o.v. beroepsbevolking

% kinderen tot 18 jaar

Kinderen om uitkeringsgezin (BBV) 8%

74% 72% 70%

2%

1%

1%

0%

2017

2018

1%

2019

Goes

2020

Zeeland

2021

62%

2017

2018

2019

2020

Goes

Zeeland

Nederland

400

200

0

309

302

2017

2018

381

381

2019

2020

Goes

Zeeland

2019

2021

2020 Zeeland

Goes

15%

1,9%

1,7%

1,3%

1%

2017

2018 Goes

2019 Zeeland

2020

2021

0%

1.100

1.070

0,4% 0,3% 0,2%

2018

2019

Goes

Zeeland

2020

2021

0,2%

0,2%

2018

2019

Goes

Zeeland

0,2%

0,2%

2021

2022

0,2% 0,1% 0,1% 0,0%

2017

2020 Nederland

Type indicator: BBV Bron: CBS Info: Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel t.o.v. alle jongeren (12-23 jaar)

Verwijzigingen Halt (12-17 jaar) (BBV) 1.070

600 2017

0,3%

0,3%

30

800

400

2022

0,4%

2022

Nederland

Type indicator: BBV Bron: CBS - monitor sociaal domein Info: Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo.

Aantal per 1.000 jongeren

Aantal per 10.000 inwoners

1.000

1.060

2021

Nederland

0,5%

Nederland

1.400

1.040

2020

Zeeland

Type indicator: BBV Bron: CBS Info: Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp t.o.v. alle jongeren tot 18 jaar

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO (BBV) 990

2017

2022

Type indicator: BBV Bron: CBS Info: Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel t.o.v. alle jongeren tot 18 jaar

1.200

2019

Goes

15,6%

Jongeren met jeugdreclassering (BBV)

1%

0%

2018

15,2%

3%

% van alle jongeren 12-23 jaar

% van jongeren tot 18 jaar

1,5%

1,8%

14,4%

9%

Jongeren met jeugdbescherming (BBV) 1,7%

14,5%

13,4%

6%

Nederland

3%

2%

12,1%

12%

2022

Type indicator: BBV Bron: CBS Info: Het aantal reïntegratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 1564 jaar

2%

2022

Type indicator: BBV Bron: CBS Info: Het aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners 18jr e.o.

% alle jongeren tot 18 jaar

268

150 0

2021

Jongeren met jeugdhulp (BBV)

450

286

338

Nederland

18%

267

2022

600

Nederland

600

283

2021

64%

Lopende re-integratievoorzieningen (BBV) Aantal per 10.000 inwoners 15-64 jaar

69,5%

66%

2022

Type indicator: BBV Bron: Verwey Jonker instituut (rapp. Kinderen in Tel), Opdrachtgever 'Defence for Info: Het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar)

300

73,1%

Personen met een bijstandsuitkering (BBV) Aantal per 10.000 inwoners

% 16-22 jarigen

2%

72,7% 70,4%

68%

% jeugdwerkloosheid (BBV) 2%

70,5%

Type indicator: BBV Bron: CBS Info: Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.

3%

2%

72,2%

25

24

24

21

20 15

10

10

14

5 0

2017

2018 Goes

2019 Zeeland

2020

2021

Nederland

Type indicator: BBV Bron: Bureau Halt Info: Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12-17 jaar

2022

36 Social cohesie (Goese indicator) tbv Integraal veiligheidsbeleid

7,0

Score

6,5 6,0

6,4

5,5 5,0

2017

2015 Goes

6,3

6,1

Zeeland

2019 Nederland

6,4

2021 Stedelijkheidsklasse Matig stedelijk

Type indicator: Goese indicator Bron: CBS, Veiligheidsmonitor, omloopsnelheid 'onevenjaren', score van 0 tot 10 Bevolkingsonderzoek naar leefbaarheid en veiligheid, onder inwoners, van 15 jaar en ouder ( in de oneven jaren) https://www.cbs.nl/nl-nl/maatschappij/veiligheid-enrecht/veiligheidsmonitor/publicaties/rapportages Info: Mensen gaan op een prettige manier met elkaar om, mensen kennen elkaar nauwelijks, gezellige buurt samen dingen doen, voel me thuis in deze buurt, contact met buurtbewoners, tevreden over bevolkingssamenstelling. Deze indicator is toegevoegd tbv 'integraal veiligheidsbeleid'.

Wat heeft het gekost? Program m a 4 - Sociaal dom ein

Bedragen x € 1.000,Lasten Begroot

Werkelijk

Baten Verschil

Begroot

Werkelijk

Verschil

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

10.904

6.290

4.614

5.257

5.095

6.2 Wijkteams

1.412

1.320

92

34

15

-162 -20

6.3 Inkomensregelingen

21.553

20.369

1.184

12.613

12.147

-466

6.4 Begeleide participatie

14.448

13.961

487

7.448

7.707

259

6.5 Arbeidsparticipatie

2.862

2.263

599

514

72

-443

6.6 Maatw erkvoorzieningen (WMO)

3.937

3.545

392

525

725

200

6.71 Maatw erkdienstverlening 18+

11.013

10.869

144

0

2

2

6.72 Maatw erkdienstverlening 18-

11.393

11.469

-76

0

0

0

6.81 Ge�aleerde zorg 18+

428

400

28

203

206

3

6.82 Ge�aleerde zorg 18-

3.903

3.901

2

0

0

0

7.1 Volksgezondheid

1.759

1.776

-17

8

21

13

83.611

76.162

7.449

26.602

25.990

-613

Afw ijking t.o.v. actuele begroting

6.837 Onttrekkingen

Stortingen Begroot Mutaties reserves

489

Werkelijk 3.998

Verschil

Begroot

-3.509

3.516

Werkelijk 3.456

Verschil -60 -3.569

Resultaat

3.268

37

Programma 5 Milieu Missie Bewust duurzaam! In Goes nemen we onze verantwoordelijkheid voor een duurzame en toekomstbestendige woon-, leef-, en werkomgeving. We ambiëren hierbij een plek in de Zeeuwse voorhoede. Het stimuleren van een gemeenschappelijke duurzame mentaliteit kan niet zonder dat we zelf zoveel mogelijk het goede voorbeeld geven.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? HD 5.1: Inwoners bieden steeds minder restafval aan. Ons doel is maximaal 100 kilo restafval per inwoner per jaar. Daarbij zien we afval zoveel mogelijk als grondstof. 5.1.1 Speerpunt: Verder terugdringen kilo’s restafval tot 100 per kilo per inwoner inclusief milieustraat. 5.1.1.1 Het afvalbeleid wordt blijvend aangescherpt, waarbij de nadruk ligt op het verminderen van de

hoeveelheid huishoudelijk restafval en het stimuleren van afvalscheiding. Prikkels in tarief, service en blijvend communiceren zijn in dit kader essentiële middelen. Er is een staffeling aangebracht in de afvalstoffenheffing 2022, daarnaast zijn de inwoners geconsulteerd over wijzigingen in de inzameling van het restafval. Een nieuw voorstel wordt voorgelegd in 2023.

√

5.1.1.2 Op milieustraat in O.L.A.Z.-verband maatregelen treffen tot weren bedrijfsafval, al dan niet in

combinatie met toegangsbeperking of betalende afvalstromen.

Besluit tot invoering is genomen door AB OLAZ in oktober 2022, omdat er geen begrotingswijziging noodzakelijk was en het uitvoering is van het bestaande toelatingsbeleid. (Zodra sprake wordt van toegangsbeperking, worden wel de raden betrokken). Implementatie toegangscontrole vindt plaats in 2023.

√

5.1.1.3 In O.L.A.Z.- verband concrete stappen zetten richting het realiseren van een circulair ambachtscentrum met kringloopactiviteiten voor regio De Bevelanden medio 2024. In 2022 wordt een visie aan de raden voorgelegd voor het regionaliseren van de milieustraten in Zeeland. Het besluit van de raad op de visie is doorgeschoven naar Q1 2023. Specifiek voor De Bevelanden is een subsidie verworven waarmee O.L.A.Z. een haalbaarheidsonderzoek gaat uitvoeren naar een circulair ambachtscentrum voor De Bevelanden. Dit Haalbaarheidsonderzoek is gestart.

5.1.2 Speerpunt: Kwaliteit van recyclebare afvalstromen monitoren √ 5.1.2.1 Monitoren kwaliteit PMD door controles uit te voeren op overslag. Inzet communicatie en coaching of handhaving in wijken/dorpen waarvan de ingezamelde vrachten vervuild blijken. Op de overslag zijn door de ZRD-kwaliteitskeuringen gedaan. Deze worden doorlopend uitgevoerd. In de zomer 2022 zijn er coaches ingezet bij ondergrondse voorzieningen. 5.1.3 Speerpunt: stimuleren tot hergebruik en slim inkopen: preventie van afval √ 5.1.3.1 Door middel van communicatie en acties inwoners stimuleren tot duurzame aankopen en hergebruik stimuleren. Doorlopend voeren we pilots uit en daar waar mogelijk besparen we structureel op het gebruik van grondstoffen of kiezen we voor circulaire materialen.

HD 5.2: Het zichtbaar verminderen van zwerfvuil bij aandachtslocaties door de inzet van ‘slimme’ voorzieningen 5.2.1 Speerpunt: aansluiting vinden tussen ‘vervuilende doelgroep’ en inzamelmiddel. √ 5.2.1.1 Uit signalen van ondernemers, scholen alsook interne meldingen, doelgroepgerichte inzamelmiddelen plaatsen. De G- snake op het foodcourt is vervangen door blikvangers vanwege overlast. Ook in de binnenstad zijn voorzieningen verplaatst op verzoek van ondernemers. Daarnaast zijn we met een middelbare school als proefschool in gesprek voor structurele opdrachten binnen het lesprogramma waarbij leerlingen oorzaken en oplossingen moeten benoemen rondom zwerfvuilproblematiek

38 HD 5.3: Stimuleren circulaire economie 5.3.1 Speerpunt: Terugdringen grondstoffenverbruik. √ 5.3.1.1 Bij de bouw van een nieuwe brandweerkazerne zal effectief gebruik gemaakt worden van zoveel mogelijk herbruikbare grondstoffen en zo min mogelijk nieuwe grondstoffen. Bij de uitvraag is dit in het programma van eisen opgenomen. In de visie/het ontwerp wordt dit nader uitgewerkt.

√

5.3.1.2 Bij de realisatie en onderhoud van alle civieltechnische en cultuurtechnische werken staat is duurzaamheid en circulariteit bij materiaalgebruik het uitgangspunt. De duurzaamheidseis is o.a. opgenomen in het vervangingsbestek met als uitkomst dat er gekeurd en hergebruikt hardhout is gebruikt voor o.a. fietsbruggen en diverse damwand constructies.

HD 5.4: Een schone en veilige omgeving met een minimale overlast van geluid, trilling, stank en klimaatverandering 5.4.1 Speerpunt: Klimaatadaptatie ≈ 5.4.1.1 Klimaatadaptatiestrategie Deze KasZ (klimaatadapatatiestrategie Zeeland) als basisstrategie voor Goes te gaan gebruiken. De lokale strategie zal worden vastgesteld zodat in de gemeentelijke plannen zoals de Omgevingsvisie, ruimtelijke plannen en het inrichten van de openbare ruimte rekening wordt gehouden met de uitgangspunten van klimaatadaptatie. Uitvoering geven aan het maatregelenplan Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2027. 5.4.2 Speerpunt: Verbeteren water(bodem)kwaliteit. ≈ 5.4.2.1 Verbeteren waterbodemkwaliteit de Vesten Samen met het waterschap wordt het baggerwerk voorbereid en is een kostenraming opgesteld. In de kadernota van 2024 worden middelen aangevraagd om de daadwerkelijke uitvoering van het baggerwerk uit te kunnen voeren.

HD 5.5: Een voortdurende vermindering van CO2 uitstoot 5.5.1 Speerpunt: Een voortdurende vermindering van CO2 uitstoot binnen de gemeentegrenzen ≈ 5.5.1.1 Slimme mobiliteit in Zeeland. De mobiliteitsstrategie is opgesteld door de provincie in samenwerking met de gemeenten. Er is in 2022 gestart met het maken van een uitwerkingsplan met regio De Bevelanden van de regionale mobiliteitsstrategie. Een van de onderdelen was de uitwerking van hubs, waarvan de eerste fase is afgerond. Dit in samenwerking met de Bevelandse gemeenten.

√

5.5.1.2 Landelijk doel: in 2035 alle nieuw verkochte auto’s emissie vrij. Betreft Europese/landelijke wetgeving.

≈

5.5.1.3 Laadvisie vaststellen waarin de beleidsstrategie en een concrete aanpak voor de realisatie van een toekomstbestendig netwerk van openbare laadinfrastructuur wordt benoemd. De laadvisie is niet gereed. Deze zal in Q2 2023 ter besluitvorming worden voorgelegd.

√

5.5.1.4 Uitvoering van het BREEAM- certificeringstraject voor bedrijvenpark Deltaweg. Er is een very good certificaat behaald. BREEAM is ook opgenomen als eis in de koopovereenkomsten. Verder is er een duurzaamheidscoach aangetrokken om bedrijven te ondersteunen in het certificeringstraject.

√

5.5.1.5 Uitwerken en uitvoering geven aan het warmtetransitieplan. De transitievisie warmte is vastgesteld. In Q4 is een projectleider gestart voor het opstellen van de Wijkuitvoeringsplannen.

√

5.5.1.6 Deelname Project Terts (Transitie in Energie via een Regierol t.o.v. de Tertiaire Sector). Het project is afgerond op 31 juli 2022. Het heeft een aanpak opgeleverd waarbij we in de toekomst mkb bedrijven op weg kunnen helpen met het verduurzamen van hun pand en bedrijfsvoering.

√

5.5.1.7 Regionale Energie Strategie De RES 1.0 is vast in 2020. In 2020 t/m 2022 is uitvoering gegeven aan projecten uit het uitvoeringsplan. In Q3

39 wordt een start gemaakt met het opstellen van de RES 2.0. Bouwstenen RES 2.0 zijn gereed, vaststellen RES 2.0 Q4 2023. 5.5.2 Speerpunt: Een CO2-neutrale organisatie √ 5.5.2.1 Standaard overgegaan naar alternatieve brandstoffen of aandrijfsystemen bij vervanging van bedrijfsvoertuigen als technische functionaliteit dit toelaat. In 2022 is een elektrisch voertuig besteld voor het laden van de openbare prullenbakken. Ook de boa’s rijden op elektrische auto’s.

√

5.5.2.2 Energieneutraal in 2045. Er worden verschillende projecten uitgevoerd om in 2045 een energieneutrale gemeente te zijn.

5.5.3 Speerpunt: Verduurzaming woningen √ 5.5.3.1 Mogelijkheden tot verduurzamen voortzetten en kenbaar maken bij inwoners. Inwoners kunnen in het Bespaarhuis terecht voor advies over het verduurzamen van hun woning. Ook worden inwoners via social media, Samenspel en andere kanalen hierover geïnformeerd.

Bijdrage verbonden partijen aan doelstellingen gemeente: Organisatie

Speerpunt/taak

Bijdrage aan doel

RUD

Vergunningen

HD 3. Schoon en veilig en HD 4 Uitstoot HD 1. Restafval

programma

OLAZ

Verwerken/recyclen afvalstromen, in stand houden milieustraat. Samenwerken bij onderzoeken voor beleidsdoelen, uniformiteit in inzamelsystemen/software SAZ Afvalwater HD 3. Schoon en veilig * Voor meer informatie over de genoemde verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.

Relevante beleidsdocumenten: Beleidsnota

Vastgesteld door

Verordening aansluitrecht gemeentelijke riolering Afvalstoffen verordening 2019 Klimaatprogramma 2019-2022 Regeling medisch afval Verordening interferentiegebieden bodemenergiesystemen 2016 Elektrische openbare laadinfrastructuur Afvalbeleidsplan gemeente Goes "Van Afval naar Grondstof" Waterbergingsfonds Gemeente Goes. Zeeuws Energie Akkoord Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013-2020

Raad Raad Raad B&W B&W Raad Raad B&W B&W Raad

Indicatoren: Hernieuwbare elektriciteit (BBV) 50% 40%

Kilogram per inwoner

Omvang huishoudelijk restafval (BBV)

30%

250

20%

200

10%

150

0%

100

205

191

171

2017

2018 Goes

2019 Zeeland

2020 Nederland

Type indicator: BBV Bron: CBS Info: Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.

2021

4,0% 2017

2018

Goes (mediaan)

160

50 0

15,1% 7,9%

2022

9,4%

2019

2020

Zeeland (mediaan)

2021

2022

Nederland (mediaan)

Type indicator: BBV Bron: Het percentage duurzaamopgewekte energie binnen de gemeente grenzen in Info: Het percentage duurzaamopgewekte energie binnen de gemeente grenzen in verhouding met het totaal verbruikte energie binnen de gemeente grenzen. Er wordt hier gewerkt met een mediaan, 50% van de gemeenten zitten boven deze waarde en 50% van de gemeenten zitten hier onder. De reden om niet met een gemiddelde te werken is dat er een kleine groep gemeenten is met zéér grote 'uitschieters' naar boven. Hierdoor wordt een gemiddelde zeer sterk beïnvloed en geeft dit een vertekend beeld.

Vastgesteld op datum

20-12-2018 20-12-2018 20-12-2018 22-11-2018 10-7-2018 10-4-2018 6-7-2017 21-2-2017 1-2-2017 25-10-2012

40

Wat heeft het gekost? Program m a 5 - Milieu

Bedragen x € 1.000,Lasten Begroot

Werkelijk

Baten Verschil

Begroot

Werkelijk

Verschil

7.2 Riolering

3.322

3.316

6

4.352

4.473

7.3 Afval

4.378

4.115

263

4.780

4.800

19

7.4 Milieubeheer

2.729

2.498

232

374

604

231

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

484

456

28

453

482

29

10.913

10.384

529

9.959

10.358

399

Afw ijking t.o.v. actuele begroting

928 Onttrekkingen

Stortingen Begroot Mutaties reserves

120

1.154

Werkelijk 638

Verschil

Begroot

516

1.419

Werkelijk 603

Verschil -816 -301

Resultaat

627

41

Overzicht algemene dekkingsmiddelen Algem ene dekkingsm iddelen

Bedragen x € 1.000,Lasten Begroot

Baten

Werkelijk

Verschil

Begroot

Werkelijk

Verschil

0.5 Treasury

83

359

-276

1.092

5.126

4.034

0.61 OZB w oningen

608

652

-44

6.610

6.742

132

0.62 OZB niet-w oningen

0

0

0

4.957

5.024

67

0.63 Parkeerbelasting

0

0

0

4.023

3.628

-395

0.64 Belastingen overig

9

14

-5

413

340

-73

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gem

0

0

0

89.059

91.964

2.905

3.4 Economische promotie

Resultaat

549

633

-84

423

551

127

1.249

1.658

-409

106.577

113.376

6.798 6.389

42

Overzicht overhead Overhead

Bedragen x € 1.000,Lasten Begroot

0.4 Overhead

Resultaat

Werkelijk

Baten Verschil

Begroot

Werkelijk

Verschil

12.025

12.557

-532

1.276

1.369

93

12.025

12.557

-532

1.276

1.369

93 -439

43

Overzicht Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting

Bedragen x € 1.000,Lasten Begroot

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

Resultaat

Baten

Werkelijk

Verschil

Begroot

Werkelijk

Verschil

100

49

51

0

140

140

100

49

51

0

140

140 191

44

3. Paragrafen

www.goes.nl

46

47

Paragraaf Lokale heffingen Inleiding Op grond van artikel 10 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), geven we inzicht in: Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen De realisatie opbrengst belastingen en heffingen Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Een aanduiding van de lokale lastendruk Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid Op grond van artikel 26 van het BBV bevat de jaarrekening een paragraaf lokale heffingen waarin de verantwoording van wat in de begroting 2023 is opgenomen. De lokale heffingen zijn, naast onder andere het gemeentefonds van het Rijk voor gemeente Goes, een belangrijke bron van inkomsten. De lokale heffingen zijn een 13-tal verschillende belastingen en heffingen welke via verordeningen door de gemeenteraad jaarlijks worden vastgesteld. Beleid lokale heffingen De basis voor de beleidsuitgangspunten komt uit het collegeprogramma 2018-2022. Hierin is het volgende beleidsuitgangspunt geformuleerd: “Wij hebben aandacht voor de gemeentelijke lasten van bedrijven en willen hierin onze positie op de Zeeuwse ranglijst verbeteren.” We streven voor de afvalstoffenheffing en het rioolrecht naar een kostendekkendheid van 100%. Voor de kostendekkendheid van de lijkbezorgingsrechten hebben we als streven een kostendekkendheid van minimaal 90%.

Dit wordt ook in deze paragraaf toegelicht en cijfermatig weergegeven. Het beleidsuitgangspunt is gelijk gehouden aan het uitgangspunt van de afgelopen jaren. Dit betekent dat voor de lokale heffingen van gemeente Goes voor 2022 een stijging met een indexatie is doorgevoerd, voor 2022 was dit 1,6%. Dit is onderdeel van de kadernota en begroting 2022. Met de begroting 2022 hebben we voorgesteld om in de afvalstoffenheffing de btw op te nemen in de toerekening van de kosten. Voor de rioolheffing passen we deze toerekening al een aantal jaren toe. Uitgangspunt hierbij was om voor beide heffingen de kostentoerekening op eenzelfde wijze te doen. Daarnaast is er in 2022 een nieuwe toerekening van overheadkosten doorgevoerd. Met een begrotingswijziging “Heroverweging lokale lasten” is bij de behandeling van de begroting besloten om de hogere kosten aan btw en overhead niet door te rekenen in de afvalstoffenheffing. Dit betreft een bedrag van € 290.000. Voor de rioolheffing hebben we in de kadernota 2022 bepaald dat we € 140.000 van de kosten niet toe gaan rekenen in de rioolheffing (zie bijlage 2 van de kadernota 2022). Dit zagen we terug in de kostendekkendheid-berekening van de rioolheffing in de begroting.

Nadat we de opbrengststijging van de onroerendezaakbelasting voor bedrijven een aantal jaren op 0% hebben gehouden, stellen we nu voor deze in 2022 weer mee te laten lopen in de normale indexering van 1,6%. Ook is in de kadernota voorgesteld om additioneel € 100.000 onroerendezaakbelasting voor niet-woningen op te nemen voor 2022. Waar op basis van eerdere beleidskeuzes hiervan is afgeweken, lichten we dit toe in deze paragraaf. Het effect van de beleidsuitgangspunten wordt in deze paragraaf indicatief weergegeven in een vergelijk met de lokale lasten van andere gemeenten in de regio. Opbrengstrealisatie belastingen en heffingen In onderstaande tabel zijn de initiële begroting, gewijzigde ramingen en de realisatiecijfers van het jaar 2022 weergegeven. De ramingen uit de initiële begroting zijn in de bestuursrapportage 2022 of op andere momenten met een separate begrotingswijziging aangepast.

48 Gemeentelijke belasting

Afvalstoffenheffing huishoudelijk Binnenhavengeld Forensenbelasting Leges Lijkbezorgingrechten Marktgeld Onroerende zaakbelasting Parkeerbelasting Precariobelasting Reclamebelasting Rioolheffing Toeristenbelasting To ta a l

Primaire begroting

(Bedragen x € 1.000) Realisatie Wijzigingen Begroting 2022 2022 2022

4.436 87 107 2.162 453 75 11.268 4.023 16 396 4.245 317 2 7 .5 8 4

-287 -10 0 197 0 0 300 0 0 0 3 0 202

4.148 77 107 2.359 453 75 11.568 4.023 16 396 4.247 317 2 7 .7 8 6

4.052 44 182 2.627 482 59 11.751 3.628 9 331 4.387 271 2 7 .8 2 2

Afwijking 2022 -96 -33 75 267 29 -16 183 -395 -8 -65 140 -46 36

Toelichting op verantwoording heffingen 2022 Afvalstoffenheffing De basis voor de afvalstoffenheffing ligt in artikel 15.33 van de Wet milieubeheer. Met de afvalstoffenheffing in deze paragraaf lokale heffingen geven we inzicht in de huishoudelijke afvalstoffenheffing. Uitgangspunt bij de begroting is een kostendekkende heffing. Wettelijk is bepaald dat voor de huishoudelijke afvalstoffenheffing de totale belastingopbrengst niet de totale lasten mag overschrijden, dus de heffing is maximaal kostendekkend. Het bedrijfsmatige afval is geen publiekrechtelijke taak en wordt niet in deze paragraaf behandeld. De opbrengsten van de inzameling van het bedrijfsmatige afval zijn in 2022 ongeveer € 115.000 en zijn geen onderdeel van de opbrengsten huishoudelijk afvalstoffenheffing van ongeveer € 4.052.000. Zoals aangegeven bij het beleid lokale heffingen, hebben we in 2022 een nieuwe toerekening van de overhead toegepast in begroting 2022. De nieuwe toerekening betekende hogere kosten voor de afvalstoffenheffing. Er was in begroting 2022 ook voor gekozen om de btw van het taakveld afvalstoffenheffing toe te rekenen. Bij de besluitvorming in de raad over begroting 2022 is ervoor gekozen om deze hogere kosten niet door te rekenen in de afvalstoffenheffing. Dit zien we terug in het bedrag van de begrotingswijziging van € 287.000.

De opbrengsten van de afvalstoffenheffing in 2022 komen ongeveer € 96.000 lager uit dan de begroting. In onderstaande tabel wordt van het taakveld afvalstoffenheffing, de kosten en opbrengsten van het onderdeel huishoudelijke afvalstoffen weergeven. De bedrijfsafvalstoffen worden hier buiten gehouden. Uitgangspunt van de begroting 2022 was een kostendekkendheid van 100%. De kostendekkendheid wordt beïnvloed door het eerdergenoemde besluit om niet alle kosten in de heffing door te berekenen. Daar tegenover staan lagere kosten van het taakveld en hogere opbrengst voor de reststromen afval. Per saldo leidt dit tot een kostendekkendheid van de heffing van 98%. Afva l sto ffe n h e ffi n g 2 0 2 2 Ko ste n d e kke n d h e i d Kosten taakvelden afvalstoffenheffing Dotatie reserve Diftar Opbrengsten taakvelden afvalstoffenheffing

Bedragen

4.041 0 -633

Toe te rekenen kosten: - overhead - btw Totale kosten afvalstoffenheffing

574 162 4.144

Opbrengst afvalstoffenheffing

4.052

D e kki n g sp e rce n ta g e a fva l sto ffe n h e ffi n g

98%

49 Forensenbelasting De meeropbrengst 2022 van de forensenbelasting bestaat uit een meeropbrengst over 2021 € 32.000 en een hoger inschatting van de opbrengst 2022 van € 43.000. We zagen een stijging van de opbrengst forensenbelasting van 236 aanslagen in 2020 naar 311 aanslagen in 2021, dit hogere aantal zien we ook in 2022. De grootste stijging zien we in de kern Goes. Leges De legesbaten laten een hogere opbrengst zien dan begroot van € 267.000. De belangrijkste meeropbrengsten zien we bij de omgevingsvergunningen en bij de leges voor openbare orde en veiligheid. In het jaar 2021 zagen we dat de opbrengsten van de omgevingsvergunningen lager uitvielen dan begroot. Dit maakte dat we in begroting 2022 een meer voorzichtige raming voor de opbrengst omgevingsvergunning hebben opgenomen. Het jaar 2022 laat zien dat de opbrengsten ongeveer € 201.000 hoger uitvallen dan begroot. Een vijftal grote omgevingsvergunningen en een hoog aantal kleinere omgevingsvergunningen 2022 hebben ervoor gezorgd dat de opbrengsten hoger zijn dan in het vorige jaar. De leges openbare orde en veiligheid laten een meeropbrengst zien van € 88.000. De hogere opbrengst voor de huur van de terrassen in 2022 is daar een belangrijk onderdeel van. Binnen de andere onderdelen van de legesverordening zien we diverse mutaties van kleinere omvang.

Per saldo leveren deze kleinere mutaties een nadeel op ongeveer € 22.000. Lijkbezorgingsrechten In de initiële begroting 2022 was uitgegaan van een kostendekkende heffing lijkbezorgingsrechten van 89%. Door lagere kosten van het taakveld en hoger opbrengsten van de lijkbezorgingsrechten komt de kostendekkendheid in 2022 uit op 101% In onderstaande tabel worden de kosten en opbrengsten van de lijkbezorgingsrechten vergeleken en uitgedrukt in een dekkingspercentage. L i j kb e zo rg i n g sre ch te n 2 0 2 2 Ko ste n d e kke n d h e i d Kosten taakvelden lijkbezorgingsrechten Opbrengsten taakvelden lijkbezorgingsrechten

Bedragen

456 0

Toe te rekenen kosten: - overhead - btw Totale kosten lijkbezorgingsrechten

23 n.v.t. 479

Opbrengst lijkbezorgingsrechten

482

D e kki n g sp e rce n ta g e l i j kb e zo rg i n g sre ch te n

101%

De lagere kosten zien we terug in de werkzaamheden voor het groenonderhoud aan de begraafplaatsen. Deze vallen ongeveer € 27.500 lager uit dan geraamd. Ook de opbrengsten 2022 vallen hoger uit dan de raming, ongeveer € 29.000. Beide ontwikkelingen zorgen ervoor dat de realisatie over 2022 een kostendekkendheid laat zien van 101%. Onroerendezaakbelasting De realisatie van de opbrengst onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen en niet-woningen laat zien dat er € 183.000 meer is binnengekomen dan begroot. Daarnaast hebben we in de bestuursrapportage 2022 de begroting aangepast met € 300.000 meeropbrengst onroerendezaakbelasting. Bij de tariefstelling van de onroerendezaakbelasting hebben we in begroting 2023 rekening gehouden met de meeropbrengst zoals we die nu in deze jaarrekening zien. De basis van deze meeropbrengst in 2022 zit in de raming van de WOZ-waarde bij het opstellen van de begroting 2022. Deze waarde was gebaseerd op een eerste schatting van Sabewa Zeeland. De werkelijke stijging van de WOZ-waarde is hoger uitgevallen dan waarvan in de eerste raming was uitgegaan. De stijging bestaat uit accres woningen (verbouw en bouw) die hoger ligt dan waarvan was uitgegaan. Ook de waardeontwikkeling van de bestaande woningen is hoger uitgevallen.

Voor de komende jaren is er een extra moment ingepast waarop Sabewa Zeeland een update geeft van de WOZwaarden, voorafgaand aan de besluitvorming over de belastingverordeningen. Voor begroting 2023 heeft dat nog niet geleid dat de WOZ-waarden zoals die op de aanslag staan, gelijk is aan de WOZ-waarden waar wij in begroting en belastingverordeningen uitgaan. Een evaluatie in de eerste helft van 2023 moet dit proces verder verbeteren.

50 Parkeerbelasting In 2022 is al gedurende het jaar de inschatting gemaakt dat de opbrengsten van de parkeerbelasting lager uitvallen als gevolg van corona. Voor 2022 is dit effect geraamd op negatief € 225.000 Dit bedrag ziet u terug in de corona monitor van 2022. In totaal is de opbrengst parkeerbelasting in 2022 afgenomen met ongeveer € 395.000. Naast het corona effect vallen de opbrengsten nog € 170.000 lager uit dan begroot. Dit resterende nadeel op de opbrengsten parkeerbelasting kan worden verklaard door de budgettair doorgevoerde inflatiecorrectie in begroting 2022 van 1,6%. Door afronding op toepasbare tarieven heeft de inflatiecorrectie niet geleidt tot een hoger uurtarief en dus niet tot hogere opbrengsten. Ook heeft de droge, zonnige en warme zomer een effect gehad op de bezoekersaantallen van onze stad en daarmee ook op de parkeeropbrengsten. Rioolrecht Uitgangspunt voor het rioolrecht is dat de kosten van het taakveld, niet meer dan 100% kostendekkend mogen zijn. Op basis van die berekening is er bij de begroting werd er uitgegaan van een kostendekkendheid van 97%. We zien dat realisatie van de baten van het rioolrecht ongeveer € 140.000 hoger uitvallen dan begroot. Daar staat tegenover dat de kosten van het taakveld riolering ongeveer € 300.000 hoger uitvallen. Voor de kostendekkendheid betekent dit dat die lager uitvalt dan begroot, 97%.

Net als bij de OZB heeft het rioolrecht de WOZ-waarde als maatstaf. De basis van de meeropbrengst zit in de raming van de WOZ-waarde bij het opstellen van de begroting 2022. Deze waarde was gebaseerd op een eerste schatting van Sabewa Zeeland. De werkelijke stijging van de WOZ is hoger uitgevallen dan waarvan in de eerste raming was uitgegaan. Voor de tariefstelling van het komend jaar, 2023, is een tariefsverlaging doorgevoerd om de hogere opbrengst voor de inwoners te corrigeren via de tarieven 2023. Rioolrecht 2022 Berekening kostendekkendheid Kosten taakvelden rioolheffing Toerekening kosten rioolheffing Opbrengsten taakveld rioolheffing

(Bedragen x € 1.000)

2.882 472 -85

Toe te rekenen kosten: - overhead - btw Totale kosten rioolheffing Dotatie aan voorziening riolering Kosten rioolheffing na dotatie

392 475 4.136 367 4.502

Opbrengst rioolheffing

4.387

Dekkingspercentage rioolheffing

97%

Toeristenbelasting De opbrengst toeristenbelasting 2022 laat een herstel zien ten opzichte van de jaren 2020 en 2021. Vanuit de meerjarenbegroting was de raming van de opbrengst in 2022 bepaald voor de coronacrisis. De verwachte stijging zoals die toen geraamd was in de begroting voor 2022, is nog niet behaald. In onderstaande tabel staan de opbrengsten toeristenbelasting van de afgelopen jaren weergegeven.

Jaar 2018 2019 2020 2021 2022

Bedrag € € € € €

257.000 297.000 201.000 211.000 271.000

Lokale lastendruk De lokale belastingdruk bestaat uit de onroerendezaakbelasting, afvalstoffenheffing en het rioolrecht. Voor het bepalen van de lokale lastendruk 2022 baseren we ons op de informatie van Coelo. In onderstaande tabel wordt de belastingdruk van gemeente Goes vergeleken met die van de dertien Zeeuwse gemeenten. Om dit objectief te kunnen weergeven, baseren we ons op de informatie die Coelo jaarlijks verzameld (bron: www.coelo.nl). De onderstaande tabellen geven de lokale lastendruk per standaard gezinshuishouden weer en de lastendruk voor eenpersoonshuishoudens.

51

Woonlasten woningen meerpersoonshuishouden Gemeente Veere Noord-Beveland Tholen Sluis Kapelle Reimerswaal Terneuzen Goes Hulst Borsele Vlissingen Middelburg Schouwen-Duiveland Gemiddeld Zeeland

Woonlasten woningen eenpersoonshuishouden Gemeente

Lasten 2022 € € € € € € € € € € € € € €

781 790 792 849 871 874 901 907 916 925 946 949 1.001 885

Tholen Veere Reimerswaal Noord-Beveland Kapelle Sluis Borsele Hulst Goes Terneuzen Middelburg Schouwen-Duiveland Vlissingen Gemiddeld Zeeland

Lasten 2022 € € € € € € € € € € € € € €

704 705 709 731 740 771 786 817 829 850 876 905 946 798

In de onderstaande tabel wordt de lokale belastingdruk voor bedrijven weergegeven. Hoewel Coelo dit niet berekent, kunnen we op basis van de informatie van Coelo en de verordeningen van de verschillende gemeenten wel een vergelijk laten zien. Om de lasten tussen de verschillende gemeenten te kunnen bepalen, gaan we uit van een bedrijf met een WOZ-waarde van € 500.000 en een waterverbruik van 500m³. In de berekening wordt de onroerendezaakbelasting en het rioolrecht meegenomen. De afvalstoffenheffing is voor bedrijven, in tegenstelling tot woningen, geen publiekrechtelijke heffing en is dus niet meegenomen in onderstaande tabel.

Lasten bedrijven Gemeente

Lasten 2022

Veere Noord-Beveland Reimerswaal Hulst Sluis Borsele Kapelle Goes Tholen Schouwen-Duiveland Terneuzen Middelburg Vlissingen

€ € € € € € € € € € € € €

1.489 1.624 2.168 2.683 2.769 2.790 2.888 2.891 3.083 3.099 3.240 3.759 4.176

Gemiddeld Zeeland

€

2.820

Kwijtscheldingsbeleid De gemeente hanteert het uitgangspunt dat alle inwoners met een inkomen op 100% van de bijstandsnorm in aanmerking moeten kunnen komen voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing en het rioolrecht, tenzij sprake is van een vermogen dat groter is dan het wettelijke normbedrag. De uitvoering van het kwijtscheldingsbeleid wordt gedaan door Sabewa Zeeland. In onderstaande tabel wordt de verleende kwijtschelding van 2022 en de voorgaande jaren weergegeven. Na de stijging die we zagen in 2018 tot en met 2020 zien we dat het bedrag zich in de laatste drie jaar stabiliseert.

Jaar 2018 2019 2020 2021 2022

Bedrag € € € € €

168.000 197.000 242.000 247.000 247.000

52

Paragraaf Financiering Inleiding Het doel van deze paragraaf is de raad te informeren over het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico’s over de jaarrekening 2022. De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma’s. Treasury is het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële geldstromen, de posities en de hieraan verbonden risico’s. Meer concreet gaat het om financiering van het beleid tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden. Artikel 13 Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) legt vast welke informatie de financieringsparagraaf in ieder geval dient te bevatten. Conform de vereisten voortvloeiende uit de wet financiering decentrale overheden (wet Fido) is er door het college een treasurybesluit vastgesteld. Hierin is het wettelijk kader verder uitgewerkt. Renterisicobeheersing Renterisico’s worden beperkt door: • een actuele rentevisie te hanteren; • te toetsen aan de kasgeldlimiet, beheersingsinstrument korte schuld (1 < jaar); • te toetsen aan de renterisiconorm, beheersingsinstrument lange schuld (1 > jaar). Renteontwikkelingen In 2022 zijn de rentestanden drastisch veranderd. Tot 2022 voerde de Europese Centrale Bank (ECB) een ruim monetair beleid. Dit beleid was ingegeven door de lage Europese inflatiecijfers en vervolgens de coronapandemie.

Stimuleringsmaatregelen waren tijdens de pandemie nodig voor het herstel van de economie. Door het ruime monetaire beleid van de ECB zijn jarenlang de rentestanden laag geweest. Na jaren van lage rentestanden, hebben we in 2021 de eerste substantiële veranderingen in de rentestanden gezien. Stimuleringsmaatregelen die ervoor gezorgd hebben dat de economie bleef draaien, zorgden vervolgens voor een ander probleem. In het najaar van 2021 werd bekend dat de hoge inflatiecijfers waarschijnlijk niet tijdelijk van aard waren. Veranderingen in het beleid van de ECB waren noodzakelijk. Om het inflatiedoel van de ECB van 2,0% te halen moesten andere keuzes worden gemaakt. Voor het eerst gingen er geluiden rond dat het ruime monetaire beleid verkrapt zou worden. Door het aankondigen van deze mogelijke verkrapping, die in 2022 gevoerd zou gaan worden, werd dit door de markt in 2021 al ingeprijsd. Eind 2021 kwam de lange rente (referentierente: 10-jaars IRS) dan ook voor het eerst weer boven de 0% uit. De 3-maands Euribor die als referentie geldt voor de korte rente bleef nog wel geruimde tijd negatief. In de onderstaande tabel is het verloop van de korte rente (referentierente: 3-maands Euribor) en de lange rente (referentierente: 10-jaars IRS) van 2022 weergegeven.

Heel 2022 zijn de rentes gestegen. In beginsel door onzekerheid over het te voeren beleid van de ECB in 2022. Vanaf januari stijgt de landlopende rente van iets boven de 0% gestaag verder. Tijdens de coronacrisis heeft de ECB beleid gevoerd ter stimulering van de economie in de vorm van het pandemic emergency purchase programme (PEPP). Dit heeft de geldhoeveelheid laten toenemen, met als gevolg toenemende inflatie. Door de oorlog in Oekraïne zijn de energie en voedselprijzen verder gestegen met als gevolg historisch hoge inflatiecijfers binnen de Eurozone.

53 Als middel tegen deze hoge inflatie verhoogde de ECB in juli 2022 voor het eerst in 11 jaar de rente met 0,5%. Onzekerheid over verdere verhogingen maakte dat de lange rente in de maanden juni en juli stabiliseerden. Omdat bleek dat er meer renteverhogingen nodig zouden zijn om de inflatiecijfers omlaag te brengen zag je dit in de maanden erna terug in de rentestanden. Na juli volgenden nog meerdere verhogingen. In september een verhoging van 0,75% en vervolgens in oktober weer een verhoging van 0,75%. Deze verhogingen vertalen zich direct naar de marktrente. Rond november stond de lange rente voor het eerst weer boven de 3%. De korte rente bleef het eerste halfjaar van 2022 negatief. Deze rente hangt net als de lange rente ook nauw samen met de beleidsrente, depositorente van de ECB. Tot juli was deze rente -0,5%. Dit is de rente waartegen banken geld kunnen lenen bij de ECB. Door de verhoging van de rente in juli met 0,5% is de korte rente vanaf dat moment niet meer negatief. Net zoals bij de lange rente stijgt ook de korte rente door het verhogen van de beleidsrente bij de ECB. Kasgeldlimiet Ter beperking van renterisico’s op de korte schuld dienen de gemeenten te voldoen aan de kasgeldlimiet. Dit betekent dat de korte schuld voor gemeenten maximaal 8,5% van het begrotingstotaal mag bedragen.