AGendapunt 05. Nieuwe Rijksweg 2D 's-Heer Hendrikskinderen Bijlagen toelichting

Op basis van de resultaten van het booronderzoek geldt dan ook voor het volledige plangebied een hoge verwachting op het voorkomen van vindplaatsen uit de middeleeuwen en nieuwe tijd, die samenhangen met het Huis te Werve of diens voorloper en de inrichting van het onmiddellijk omringende park (tuinen, watervoorziening, bijgebouwen,…). Eventueel aanwezige resten kunnen aangetroffen worden onmiddellijk onder de recente verharding en het hieronder gelegen opgebrachte pakket vanaf een diepte tussen 0,35 en 0,5 m –mv.

57

ARTEFACT! RAPPORT 443

4.2

’s‐HEER HENDRIKSKINDEREN NIEUWE RIJKSWEG 2C‐2D

Advies

De aanleiding tot het onderzoek is de geplande herinrichting van het plangebied, bestaande uit de percelen behorende bij de Nieuwe Rijksweg 2C en 2D. Binnen het plangebied zullen na sloop van de bestaande opstallen (tuincentrum en verharding) 30 percelen voor woningbouw gerealiseerd worden. Daartoe is een verkavelingsplan opgesteld (zie afbeelding 3). Exacte verstoringsgegevens met oppervlakte en diepte van de realiseren graafwerkzaamheden zijn nog niet bekend. Om de geplande herinrichting mogelijk te maken wordt een nieuw bestemmingsplan opgesteld. Het onderzoek werd uitgevoerd in het kader van het nieuwe op te stellen bestemmingsplan. Uit het voorliggende onderzoek blijkt dat binnen het plangebied geen verwachting op het voorkomen van vindplaatsen uit het neolithicum tot en met Romeinse tijd bestaat. Voor de middeleeuwen en nieuwe tijd geldt echter een hoge verwachting op het voorkomen van vindplaatsen, die mogelijk gerelateerd zijn aan het voormalige kasteel Huis te Werve. Eventuele archeologische resten kunnen aangetroffen worden onder de recente verharding en het hieronder gelegen opgebrachte pakket vanaf een diepte tussen 0,35 en 0,5 m –mv. Om die reden wordt geadviseerd om in het nieuw op te stellen bestemmingsplan een dubbelbestemming waarde archeologie op te nemen in het gehele plangebied.

Daarbij kunnen dezelfde vrijstellingsgrenzen worden opgenomen zoals die op de beleidsadvieskaart van de Gemeente Goes zijn opgenomen. Voor het grootste deel van het plangebied geldt dan een oppervlaktevrijstellingsgrens van 250 m2 en een dieptevrijstelling tot 0,4 m ‐mv. Voor het westelijke deel van het plangebied, binnen de grenzen van de gemeentelijke vindplaats (zie afbeelding 23 voor de contouren) geldt dan een oppervlaktevrijstelling van 50 m2 en een dieptevrijstelling tot 0,4 m ‐mv. Indien bij de geplande herinrichting (graaf)werkzaamheden plaatsvinden die strijdig zijn met de regels in het nieuwe bestemmingsplan zal archeologisch vervolgonderzoek moeten worden uitgevoerd. Conform de AMZ‐cyclus dient dergelijk vervolgonderzoek te bestaan uit een Inventariserend Veldonderzoek door middel van Proefsleuven. Tijdens dit onderzoek wordt nagegaan of binnen het plangebied daadwerkelijk behoudenswaardige archeologische vindplaatsen aanwezig zijn, binnen welk deel van het plangebied en op welke diepte. Indien dat niet het geval is dan kan het terrein volledig worden vrijgegeven voor de toekomstige ontwikkelingen. Indien dat wel het geval is dan kan de bevoegde overheid op basis van de onderzoeksresultaten een (selectie)besluit nemen: geheel of gedeeltelijk vrijgeven, behoudsmaatregelen treffen of een opgraving laten uitvoeren.

Voorafgaand aan het Inventariserend Veldonderzoek door middel van Proefsleuven dient een Programma van Eisen te worden opgesteld. Het PVE moet worden beoordeeld en goedgekeurd door de bevoegde overheid. Dit proefsleuvenonderzoek kan natuurlijk ook voorafgaand aan het opstellen van het bestemmingsplan worden uitgevoerd. Op die manier kan, in het geval geen behoudenswaardige vindplaatsen worden aangetroffen, de dubbelbestemming (geheel of gedeeltelijk) uit het bestemmingsplan verwijderd worden. Voorliggend rapport en bijhorend advies werd getoetst door de adviseur archeologie van de gemeente Goes. Het rapport werd goedgekeurd met die kanttekening dat aan de bevoegde overheid geadviseerd werd voor het hele plangebied één en dezelfde dubbelbestemming waarde Archeologie op te nemen in het bestemmingsplan met de vrijstellingsgrenzen 50 m² en 0,40 m‐mv.

58

ARTEFACT! RAPPORT 443

’s‐HEER HENDRIKSKINDEREN NIEUWE RIJKSWEG 2C‐2D

Bronnen Literatuur Alkemade, M., R.M. van Heeringen en W.A.M. Hessing, 2011. Archeologiebeleid gemeente Goes. Deel A: Beleidsnota archeologie, Vestigia‐rapport V703‐A, Amersfoort. Beekman, F. 2007. De kop van Schouwen onder het zand. Duizend jaar duinvorming en duingebruik op een Zeeuws eiland. Matrijs, Utrecht Broecke, J.P. van den, 1978. Middeleeuwse kastelen van Zeeland. Bijzonderheden over verdwenen burchten en ridderhofsteden, Elmar, Delft. Brugman, B.A., R.M. van Heeringen en R. Schrijvers, 2011. Archeologiebeleid gemeente Goes. Deel B: Toelichting beleidskaart, Vestigia‐rapport V703‐B, Amersfoort. Clercq, W. de, 2009. Lokale gemeenschappen in het Imperium Romanum, Transformaties in rurale bewoningsstructuur en materiële cultuur in de landschappen van het noordelijk deel van de civitas Menapiorum (Provincie Gallia‐Belgica, ca. 100 v. Chr. – 400 n. Chr). Proefschrift voorgedragen tot het behalen van de graad van Doctor in de Archeologie, Universiteit Gent. Clercq, W. de en R. M. van Dierendonck, 2008. Extrema Galliarum, Zeeland en Noordwest‐Vlaanderen in het Imperium Romanum. Zeeuws Tijdschrift, 58/3‐4, 5‐34. Coppens, E., 2017. Westdorpe, Autrichepolder, Glastuinbouw kavels 1‐2. Gemeente Terneuzen. Een Archeologische Begeleiding. Artefact!‐rapport 81, Zaamslag. Dekker, C., 1971.

Zuid‐Beveland: de historische geografie en de instellingen van een Zeeuws eiland in de Middeleeuwen, Van Gorcum, Assen. Dekkers, P, 2014. Between Land and Sea. Landscape, Power and Identity in the Coastal Plain of Flanders, Zeeland and Northern France in the Early Middle Ages (AD 500‐1000). Onuitgegeven proefschrift, Vrije Universiteit Brussel. Demey D., Vanhoutte S., Pieters M., Bastiaens J., De Clercq W., Deforce K., Denys L., Ervynck A., Lentacker A., Storme A., Van Neer W., 2013. Een dijk en een woonplatform uit de Romeinse periode in Stene (Oostende), Relicta 10, Brussel, 7‐70. Dierendonck, R.M. van, 2012. Romeinse Tijd, in: P. Brusse en P. Henderickx, (eds.), De Geschiedenis van Zeeland, prehistorie ‐ 1500, W‐Books, Zwolle, 42‐55. Dierendonck, R.M. van, 2016. Nieuwe wijn uit oude zak(k)en, Evaluatie van de Provinciale Onderzoeksagenda Archeologie Zeeland (POAZ) 2009‐2015. SCEZ, Middelburg. Dierendonck, R.M. en W.K. Vos, reds., 2013. De Romeinse agglomeratie Aardenburg. Onderzoek naar de ontwikkeling, structuur en datering van de Romeinse castella en hun omgeving, opgegraven in de periode 1995‐heden. Hazenberg Archeologische Serie – deel 3, Leiden. Dijkstra J. en F.S. Zuidhoff reds., 2011. Kansen op de kwelder. Archeologisch onderzoek op negen

59

ARTEFACT! RAPPORT 443

’s‐HEER HENDRIKSKINDEREN NIEUWE RIJKSWEG 2C‐2D

vindplaatsen in het nieuwe tracé van de Rijksweg N57 en de nieuwe rondweg ter hoogte van Serooskerke (Walcheren). ADC Monografie 10, Amersfoort. Harkel, L. ten, 2013. A Viking age landschape of defence in the Low Countries? The ringwalburgen in the Dutch province of Zeeland, in: J. Baker, S. Brooks and A. Reynolds, eds., 2013, Landscapes of defence in Early Medieval Europe, Brepolis, Turnhout. Heeringen, R.M. van, 1988. Iron Age occupation of the dunes near Haamstede on the island of Schouwen‐Duiveland, Province of Zeeland, the Netherlands, Hellinium 28/1, 63‐80. Heeringen, R.M. van, 1988b. De bewoning van Zeeland in de IJzertijd, Archief. Mededelingen van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen 1988, 1‐43. Heeringen, R.M. van, 1989. The Iron Age in the Western Netherlands V; Syntheses. Berichten ROB, 39, 157‐255. Heeringen, R.M. van, 1995. Zeeland between Nehalennia and the Goths, in: Lodewijckx M., (red.). Archaeological and Historical aspects of Wes‐European Societies, Album Amicorum André Van Doorselaer. Leuven University Press, Leuven, p. 255‐262. Hendrikx, P., 2012. Periode 950‐1300, Landschap, bewoning, Sociale structuur, in: P. Brusse en P. Henderickx, (eds.), De Geschiedenis van Zeeland, prehistorie ‐ 1500, W‐Books, Zwolle, 91‐106. Hollestelle, L.M., 1986. Het Kasteel van ’s‐Heer Hendrikskinderen. Historisch Jaarboek Zuid‐ en Noord‐Beveland, 51‐70.

Jongepier, J., 1995. Zeeland in de Prehistorie. Provincie Zeeland, Middelburg. Jongepier, J., 2009. Eerste Nederlandse Neanderthaler is ‘Zeeuws’. Zeeuws Erfgoed, 8/3, 15. Jongepier, J., 2010. Oudste werktuig uit Zeeland, Vuistbijl uit de Schelphoek. Zeeuws Erfgoed, 9/1, 3. Jongepier, J., 2012. Prehistorie, in: P. Brusse en P. Henderickx, (eds.), De Geschiedenis van Zeeland, prehistorie ‐ 1500, W‐Books, Zwolle, 31‐41. Kasbergen, F.J.H., 2017: Archeologische Begeleiding ‘Riooltracé Oude Rijksweg’, ’s‐Heer Hendrikskinderen, Gemeente Goes. SOB Research rapport, Heinenoord. Kuipers, J.J.B. en R.J. Swiers, 2005. Het verhaal van Zeeland, Hilversum. Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie versie 4.0, 2016. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, Den Haag. Man, J.C. de, 1902. De Vluchtbergen in Schouwen, de Bevelanden en Tholen. Achtste deel, Tweede stuk. Mulder, E.F.J. de, e.a. (red.), 2003: De ondergrond van Nederland. Wolters‐Noordhoff, Groningen. Pieters M., 1996. Romeinse en latere veenwinning in Raversijde (Oostende). In: Gullentops F., Wouters L. (Eds.). Delfstoffen in Vlaanderen. Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Departement

60

ARTEFACT! RAPPORT 443

’s‐HEER HENDRIKSKINDEREN NIEUWE RIJKSWEG 2C‐2D

EWBL, Brussel: 138‐139. Plicht, J. van der, L.W.S.W. Amkreutz, M.J.L.Th. Niekus, J.H.M. Peeters en B.I. Smit, 2016. Surf’n Turf in Doggerland: Dating, stable isotopes and diet of Mesolithic human remains from the southern North Sea, Journal of Archaeological Science: Reports 10, 110‐118. Provincie Zeeland, 2017: Wie wat bewaart, die heeft wat. Provinciale Onderzoeksagenda Archeologie Zeeland 2017‐2020. Middelburg. Rummelen, F.F.F.E. van, 1978a. Geologische Kaart van Nederland, Beveland, 1:50.000. Rijks Geologische Dienst, Haarlem. Rummelen, F.F.F.E. van, 1978b. Toelichtingen bij de Geologische Kaart van Nederland, Beveland, 1:50.000. Rijks Geologische Dienst, Haarlem. StiBoKa, 1987, Bodemkaart van Nederland, kaartblad 48 Oost‐Middelburg, Schaal 1:50.000. StiBoKa, 1986, Geomofologische Kaart van Nederland, kaartblad 48 (gedeeltelijke) – 42 (gedeeltelijk) – 47 (gedeeltelijk) Middelburg – Zierikzee ‐ Cadzand, Schaal 1:50.000. Trimpe Burger, J.A., 1995. Brabers bij Haamstede (Provincie Zeeland). Een archeologisch noodonderzoek in 1956/1957 op het eiland Schouwen als gevolg van de Stormvloed in 1953, Middelburg. Valk, L. Van der en F. Beekman, 2011. Geologie en archeologie van de Kop van Schouwen, Gemeente Schouwen‐Duiveland: verslag over de periode 2007‐2011, AWN Den Haag en Omstreken, Werkgroep ’s‐GRAVENhage, Den Haag. Verhart, L.B.M., 1992.

Settling or trekking? The Late Neolithic house plans of Haanstede‐Brabers and their couterparts. Oudheidkundige mededelingen uit het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden, 72, 73‐99. Verhulst, A., 1995. Landschap en Landbouw in Middeleeuws Vlaanderen, Gent. Vos, P.C. and R.M. van Heeringen, 1997. Holocene geology and occupation history of the province of Zeeland (SW Netherlands), in: Fischer, M.M., Holocene evolutions of Zeeland (SW Netherlands), Mededelingen Nederlands Instituut voor Toegapaste Geowetenschappen TNO, 59, 5‐109. Wilderom M.H., 1968. Tussen afsluitdammen en deltadijken. Deel 3: Midden Zeeland (Walcheren en Zuid‐Beveland), Vlissingen.

Websites Bestemmingsplan: geraadpleegd op http://www.ruimtelijkeplannen.nl Cultuurhistorische Hoofdstructuur: geraadpleegd op http://zldgwb.zeeland.nl/gwbh5/?Viewer=Cultuur%20Historie Databank RCE: http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/

61

ARTEFACT! RAPPORT 443

’s‐HEER HENDRIKSKINDEREN NIEUWE RIJKSWEG 2C‐2D

62

ARTEFACT! RAPPORT 443

’s‐HEER HENDRIKSKINDEREN NIEUWE RIJKSWEG 2C‐2D

Verklarende Woordenlijst Afkortingen ‐ mv

beneden maaiveld

KNA

Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie

n. Chr.

na Christus

NAP

Nieuw Amsterdams Peil

v. Chr.

voor Christus

Woordenlijst Antropogeen

door menselijk handelen

ARCHIS

het geautomatiseerde Archeologisch Informatiesysteem voor Nederland. Dit bestaat uit een databank waarin allerlei gegevens over archeologische vindplaatsen en terreinen in Nederland zijn opgeslagen, daterend van de Prehistorie tot de Nieuwe Tijd

Erosie

verzamelnaam voor processen die het aardoppervlak aantasten en los materiaal afvoeren. Dit vindt voornamelijk plaats door wind, ijs en stromend water

Geul

rivier‐ of kreekbedding

Holoceen

geologisch tijdvak, vroeger Alluvium genoemd, binnen het Quartair, van ongeveer 10.000 jaar geleden tot nu, met daarin o.a. het Mesolithicum, Neolithicum, de Bronstijd, de IJzertijd, de Romeinse Tijd en de historische tijd

In situ

bewaard gebleven op de oorspronkelijke plaats. Dit met name met betrekking tot onverstoorde archeologische sporen en vondsten

Moernering

veenafgraving, hoofdzakelijk ten behoeve van zoutwinning en de winning van brandstof (turf)

OM‐nummer

het landelijk registratienummer ten behoeve van archeologisch onderzoek, uitgegeven door het Centraal Informatiesysteem

Sediment

afzetting gevormd door bezinksel of neerslag

63

ARTEFACT! RAPPORT 443

’s‐HEER HENDRIKSKINDEREN NIEUWE RIJKSWEG 2C‐2D

Site

een plaats waar in het verleden menselijke activiteiten hebben plaatsgevonden

Vindplaats

een ruimtelijk begrensd gebied waarbinnen zich archeologische informatie bevindt (monument, type monument, aard archeologische waarde, archeologische indicatie)

Vondst

alle soorten mobilia: roerende of roerend geraakte onderdelen van onroerende goederen afkomstig van archeologisch veldwerk of uit bestaande collecties

64

ARTEFACT! RAPPORT 443

’s‐HEER HENDRIKSKINDEREN NIEUWE RIJKSWEG 2C‐2D

Tijdstabel

Tijdtabel Holoceen. Bron: Deeben J., E. Drenth, MF. Van Oorsouw en L. Verhart; 2005.

65

ARTEFACT! RAPPORT 443

Bijlage 1

’s‐HEER HENDRIKSKINDEREN NIEUWE RIJKSWEG 2C‐2D

Verkavelingsplan

schaal : 1:1000 get : Initiaal gez : Initiaal datum : 15-09-2018

betreft

:

Kavel Groenrijk

werknummer :

730 m2 750 m2 709 m2 7 "patio"woningen 120 m2 BVO

750 m2

Fietsroute

330 m2

785 m2

255 m2 270 m2

800 m2

275 m2

1085 m2

285 m2 295 m2

6 rijwoningen 150 m2 BVO

262 m2 138 m2 137 m2 125 m2 140 m2 140 m2

410 m2

125 m2 125 m2 138m2

Hoekaccent

245 m2 210 m2 210 m2 210 m2 210 m2 210 m2 210 m2

10 rijwoningen 120 m2 BVO

Integrale erfafscheiding d.m.v. tuinmuren en geintegreerde bergingen/carports

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden op welke wijze dan ook, en evenmin in een retrievalsysteem worden opgeslagen, zonder voorafgaande toestemming van Architecten Alliantie, 2011

ARTEFACT! RAPPORT 443

Bijlage 2

’s‐HEER HENDRIKSKINDEREN NIEUWE RIJKSWEG 2C‐2D

Boorstaten

Rapportage Archeologisch Booronderzoek

Project: HHK Nieuwe Rijksweg 2C-2D 2019ART3 Plaats: s-Heer Hendrikskinderen Gemeente: Goes Opdrachtgever:

Juust

Kaartblad: OM-nummer: Bepaling Locatie: Bepaling Maaiveldhoogte:

65G 4681163100 dGPS dGPS

Verklaring boorschema Zand Klei Veen Bijmengsel 2 Bijmengsel 1 Grondsoort

Silt Humus Grind

Boring: 1

Project:

Datum: 26-03-2019 Maaiveld: Struikgewas

Beschrijver: Frank Stevens

HHK Nieuwe Rijksweg 2C-2D X: 49154,05

Y: 391657,71

Z: 0,00

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Zand, matig siltig Zeer grof Grijs Opgebrachte grond Weinig puinresten en grind 45 -mv NAP: -0,45 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Lithologie: Bodem: Archeologie: Opmerking: Ondergrens:

Zand, kleiig Matig fijn Donker Grijs Verstoord Volledig gereduceerd Weinig puinresten grind en kleibrokken Verstikt 110 -mv NAP: -1,10 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Lithologie:

Zand, matig siltig Zeer fijn Licht Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Bodem: Volledig gereduceerd Opmerking: Verstikt Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 300 -mv NAP: -3,00

Artefact! Advies en onderzoek in erfgoed

Boortype: Steekguts 3

Boring: 2

Project:

Datum: 26-03-2019 Maaiveld: Betegeld

Beschrijver: Frank Stevens

HHK Nieuwe Rijksweg 2C-2D X: 49178,70

Y: 391641,87

Z: 0,09

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Opgebrachte grond Stoeptegel 10 -mv NAP: -0,01

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Zand, matig siltig Matig grof Grijs Opgebrachte grond Weinig puinresten grind en kleibrokken 50 -mv NAP: -0,41 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Lithologie: Bodem: Archeologie: Opmerking: Ondergrens:

Klei, sterk zandig Grijs Volledig gereduceerd Weinig puinresten grind en kleibrokken Verstikt 100 -mv NAP: -0,91 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Zand, uiterst siltig Zeer fijn Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Bodem: Volledig gereduceerd Opmerking: Verstikt Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 160 -mv NAP: -1,51 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Steekguts 3

Boortype: Edelman 7

Lithologie:

Lithologie: Ondergrens:

Zand, matig siltig Matig fijn Licht Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Enkele dunne detrituslagen 300 -mv NAP: -2,91

Boring: 3

Project:

HHK Nieuwe Rijksweg 2C-2D

Datum: 26-03-2019 Maaiveld: Betegeld

Beschrijver: Frank Stevens

X: 49194,70

Boortype: Steekguts 3

Y: 391656,68

Z: 0,14

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Opgebrachte grond Stoeptegel 10 -mv NAP: 0,04

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Zand, matig siltig Matig grof Grijs Opgebrachte grond Weinig puinresten grind en kleibrokken 50 -mv NAP: -0,36 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Lithologie: Bodem: Archeologie: Opmerking: Ondergrens:

Klei, sterk zandig Grijs Volledig gereduceerd Weinig puinresten grind en kleibrokken Verstikt 100 -mv NAP: -0,86 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Zand, sterk siltig Zeer fijn Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Bodem: Volledig gereduceerd Opmerking: Verstikt Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 160 -mv NAP: -1,46 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Steekguts 3

Boortype: Edelman 7

Lithologie:

Lithologie:

Zand, matig siltig Matig fijn Licht Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Enkele dunne detrituslagen Bodem: Volledig gereduceerd Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 230 -mv NAP: -2,16

Artefact! Advies en onderzoek in erfgoed

Boortype: Steekguts 3

Boring: 4

Project:

Datum: 26-03-2019 Maaiveld: Betegeld

Beschrijver: Frank Stevens

HHK Nieuwe Rijksweg 2C-2D X: 49201,62

Y: 391680,69

Z: 0,01

Lithologie: Archeologie: Ondergrens:

Klei, matig zandig Donker Bruin-Grijs Veel grind 40 -mv NAP: -0,39 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Lithologie: Archeologie: Opmerking: Ondergrens:

Klei, zwak zandig Grijs Weinig puinresten grind en kleibrokken Verstikt 100 -mv NAP: -0,99 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Zand, uiterst siltig Zeer fijn Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Bodem: Volledig gereduceerd Opmerking: Verstikt Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 160 -mv NAP: -1,59 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Steekguts 3

Lithologie:

Boring: 5

Project:

Datum: 26-03-2019 Maaiveld: Betegeld

Beschrijver: Frank Stevens

HHK Nieuwe Rijksweg 2C-2D X: 49262,81

Y: 391701,94

Z: 0,10

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Opgebrachte grond Stoeptegel 10 -mv NAP: -0,00

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Zand, matig siltig Matig grof Grijs Opgebrachte grond Weinig puinresten grind en kleibrokken 35 -mv NAP: -0,25 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Lithologie: Bodem: Archeologie: Opmerking: Ondergrens:

Klei, sterk zandig Grijs Volledig gereduceerd Ondoordringbaar puinresten grind en kleibrokken Verstikt 70 -mv NAP: -0,60 Aard ondergr.: Scherp

Boortype: Edelman 7

Artefact! Advies en onderzoek in erfgoed

Boortype: Edelman 7

Boring: 6

Project:

Datum: 26-03-2019 Maaiveld: Bestraat

Beschrijver: Frank Stevens

HHK Nieuwe Rijksweg 2C-2D X: 49304,78

Y: 391701,27

Z: -0,04

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Opgebrachte grond Stoeptegel 10 -mv NAP: -0,14

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Zand, matig siltig Matig grof Grijs Opgebrachte grond Weinig puinresten grind en kleibrokken 50 -mv NAP: -0,54 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Lithologie: Bodem: Archeologie: Opmerking: Ondergrens:

Zand, sterk siltig Matig fijn Grijs Volledig gereduceerd Weinig puinresten grind en kleibrokken Verstikt 125 -mv NAP: -1,29 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Zand, sterk siltig Zeer fijn Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Bodem: Volledig gereduceerd Opmerking: Verstikt Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 180 -mv NAP: -1,84 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Steekguts 3

Boortype: Edelman 7

Lithologie:

Lithologie:

Klei, sterk siltig Matig fijn Licht Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Bodem: Volledig gereduceerd Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 210 -mv NAP: -2,14 Klei, sterk siltig Licht Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Veel dunne zandlagen Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 300 -mv NAP: -3,04

Boortype: Steekguts 3

Lithologie:

Artefact! Advies en onderzoek in erfgoed

Boortype: Steekguts 3

Boring: 7

Project:

Datum: 26-03-2019 Maaiveld: Bestraat

Beschrijver: Frank Stevens

HHK Nieuwe Rijksweg 2C-2D X: 49344,57

Y: 391701,49

Z: 0,16

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Opgebrachte grond Stoeptegel 10 -mv NAP: 0,06

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Zand, matig siltig Matig grof Grijs Opgebrachte grond Weinig puinresten grind en kleibrokken 50 -mv NAP: -0,34 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Lithologie: Bodem: Archeologie: Opmerking: Ondergrens:

Zand, sterk siltig Zeer fijn Grijs Volledig gereduceerd Weinig puinresten grind en kleibrokken Verstikt 125 -mv NAP: -1,09 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Klei, sterk siltig Matig fijn Licht Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Bodem: Volledig gereduceerd Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 180 -mv NAP: -1,64

Boortype: Edelman 7

Lithologie:

Klei, sterk siltig Licht Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Veel dunne zandlagen Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 300 -mv NAP: -2,84

Boortype: Steekguts 3

Lithologie:

Artefact! Advies en onderzoek in erfgoed

Boortype: Steekguts 3

Boring: 8

Project:

Datum: 26-03-2019 Maaiveld: Bestraat

Beschrijver: Frank Stevens

HHK Nieuwe Rijksweg 2C-2D X: 49367,89

Y: 391733,35

Z: 0,71

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Zand, matig siltig Matig grof Donker Bruin-Grijs Opgebrachte grond Weinig puinresten grind en kleibrokken 50 -mv NAP: 0,21 Aard ondergr.: Scherp

Boortype: Edelman 7

Lithologie: Archeologie: Ondergrens:

Klei, matig zandig Donker Bruin-Grijs Weinig puinresten 90 -mv NAP: -0,19 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Klei, sterk zandig Licht Bruin-Grijs Volledig gereduceerd Weinig puinresten 125 -mv NAP: -0,54 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Lithologie:

Klei, sterk siltig Matig fijn Licht Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Bodem: Volledig gereduceerd Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 180 -mv NAP: -1,09 Klei, sterk siltig Licht Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Veel dunne zandlagen Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 300 -mv NAP: -2,29

Boortype: Steekguts 3

Lithologie:

Artefact! Advies en onderzoek in erfgoed

Boortype: Steekguts 3

Boring: 9

Project:

Datum: 26-03-2019 Maaiveld: Bestraat

Beschrijver: Frank Stevens

HHK Nieuwe Rijksweg 2C-2D X: 49384,31

Y: 391702,35

Z: 0,38

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Opgebrachte grond Stoeptegel 10 -mv NAP: 0,28

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Zand, matig siltig Matig grof Grijs Opgebrachte grond Weinig puinresten grind en kleibrokken 50 -mv NAP: -0,12 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Lithologie: Bodem: Archeologie: Opmerking: Ondergrens:

Zand, sterk siltig Zeer fijn Grijs Volledig gereduceerd Weinig puinresten grind en kleibrokken Verstikt 100 -mv NAP: -0,62 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Klei, sterk siltig Matig fijn Licht Grijs Kalkrijk Complete schelpen Bodem: Spoor roestvlekken Oxidatie-en reductieverschijnselen Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 200 -mv NAP: -1,62

Boortype: Steekguts 3

Boortype: Edelman 7

Lithologie:

Lithologie:

Klei, sterk siltig Licht Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Veel dunne zandlagen Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 300 -mv NAP: -2,62

Artefact! Advies en onderzoek in erfgoed

Boortype: Steekguts 3

Boring: 10

Project:

Datum: 26-03-2019 Maaiveld: Struikgewas

Beschrijver: Frank Stevens

HHK Nieuwe Rijksweg 2C-2D X: 49393,42

Y: 391669,93

Z: 0,36

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Opgebrachte grond Stoeptegel 10 -mv NAP: 0,26

Lithologie: Bodem: Archeologie: Ondergrens:

Zand, matig siltig Matig grof Grijs Opgebrachte grond Weinig puinresten grind en kleibrokken 50 -mv NAP: -0,14 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Lithologie: Bodem: Archeologie: Opmerking: Ondergrens:

Zand, sterk siltig Zeer fijn Grijs Weinig roestvlekken Volledig geoxideerd Weinig puinresten grind en kleibrokken Verstikt 100 -mv NAP: -0,64 Aard ondergr.:

Scherp

Boortype: Edelman 7

Zand, sterk siltig Matig fijn Licht Grijs Kalkrijk Complete schelpen Bodem: Spoor roestvlekken Oxidatie-en reductieverschijnselen Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 200 -mv NAP: -1,64

Boortype: Steekguts 3

Boortype: Edelman 7

Lithologie:

Lithologie:

Klei, sterk siltig Licht Grijs Kalkrijk Gruis van schelpen Veel dunne zandlagen Lithostratigrafie: Laagpakket van Walcheren Ondergrens: 300 -mv NAP: -2,64

Artefact! Advies en onderzoek in erfgoed

Boortype: Steekguts 3

Bijlage 2 Advies archeologie

Juust

86

Nieuwe Rijksweg 2D 's-Heer Hendrikskinderen

Oosterschelderegio Archeologisch Samenwerkingsverband

Dossier/Project: Datum: Naam adviseur: Verzonden aan: Bijlage: Titel document:

’s-Heer Hendrikskinderen Nieuwe Rijksweg 2C-2D. 08-05-2019 K-J. Kerckhaert Gemeente Goes x ’s-Heer Hendrikskinderen Nieuwe Rijksweg 2C-2D. Gemeente Goes. Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen.

Planvorming

Voor het plangebied aan de Nieuwe Rijksweg 2C en 2D in ’s-Heer Hendrikskinderen wordt een nieuw bestemmingsplan opgesteld. Binnen het plangebied zullen 30 percelen voor woningbouw worden ingericht. Voorafgaand aan het nieuwe bestemmingsplan wordt archeologisch onderzoek uitgevoerd. Dit is noodzakelijk omdat in het gemeentelijk archeologiebeleid op maatregelenkaart 1 binnen het plangebied sprake is van een categorie 3 en 4 en de ingreep de bij deze categorieën horende vrijstellingsgrenzen zal overschrijden. Doel van het archeologisch onderzoek is het toetsen van het de verwachtingswaarde en aan te passen waar nodig.

Resultaten

De bodem binnen het plangebied bestaat volgens het archeologisch bureauonderzoek uit diep reikende afzettingen van het Laagpakket van Walcheren. Deze zijn het gevolg van een voormalige geul die zich in het verleden diep in de ondergrond heeft ingesneden. Oudere afzettingen zijn dan ook niet aangetroffen. Daarom vervalt de hierbij bijbehorende archeologische verwachting. Binnen het plangebied bestaat daarom geen archeologische verwachting voor perioden ouder dan de Vroege Middeleeuwen. Historische en archeologische bronnen maken duidelijk dat het plangebied aan de rand ligt van de historische kern van ’s-Heer Hendrikskinderen en dat het westelijke deel van het plangebied zeer waarschijnlijk onderdeel heeft uitgemaakt van het kasteel Huis te Werve. Dit huis is gesticht in de 13de eeuw en afgebroken in de 18-19de eeuw. Dat deel van het kasteel dat waarschijnlijk binnen het plangebied ligt, is op de eerste kadastrale kaart uit ca. 1832 weergegeven als rietveld. Waarschijnlijk gaat het hier om een restant van de slotgracht. Het booronderzoek schetst voor het volledige plangebied een eenduidige bodemopbouw. Onder een recente ophooglaag van 0,35-0,5 meter beneden het maaiveld, is een blauwige kleilaag aanwezig. Hierin bevinden zich archeologisch indicatoren, waaronder baksteenpuin. Stratigrafisch onderscheid in deze kleilaag is niet mogelijk.

De auteurs van het rapport waarderen op basis historische bronnen deze laag in het westelijke deel, hoog en in het oostelijke deel van het plangebied middelhoog. De archeologische hoge en middelhoge verwachting loopt door tot een diepte van minimaal 1,25 meter beneden het maaiveld. Daar zijn de ongestoorde top van de afzettingen van het Laagpakket van Walcheren aangetroffen. Het is echter niet ondenkbaar dat eventuele archeologische sporen (waterputten, etc.) zich tot beneden dit niveau voortzetten. Op basis van bovenstaande wordt in het archeologisch rapport geadviseerd om in het nieuwe bestemmingsplan twee Dubbelbestemmingen Waarde Archeologie op te nemen. De scheiding tussen deze twee dubbelbestemmingen OAS p/a Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland | Postbus 49 | 4330 AA Middelburg 06-24979671 | k.kerckhaert@goes.nl

| www.scez.nl/oas

Oosterschelderegio Archeologisch Samenwerkingsverband

dient te liggen op de plaats waar in het archeologiebeleid van de gemeente de overgang ligt tussen de maatregelencategorieën 3 en 4. Deze dubbelbestemmingen hebben respectievelijk een vrijstellingsoppervlakte van 50m2 en 250m2 bij een maximale verstoringsdiepte van 40cm beneden het maaiveld. Advies

Met de inhoud van het rapport wordt ingestemd. Onderschreven wordt dat er binnen het plangebied een verwachting bestaat op het aantreffen van archeologische resten van het ‘huis te Werve’. In tegenstelling tot het advies in het rapport wordt echter aangenomen dat voor zowel het westelijke als het oostelijke deel een hoge archeologische verwachting op deze resten bestaat. Geadviseerd wordt daarom om voor het hele plangebied één en dezelfde dubbelbestemming Waarde Archeologie op te nemen in het bestemmingsplan met de vrijstellingsgrenzen 50m2 en 40 cm beneden het maaiveld. Indien tijdens de inrichtingswerkzaamheden de oppervlakte of diepte wordt overschreden is aanvullend archeologisch onderzoek noodzakelijk. Dit onderzoek dient conform de AMZ-cyclus te bestaan uit een Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven (IVO-p). Dit onderzoek dient te worden uitgevoerd aan de hand van een Programma van Eisen (PvE). De werkzaamheden kunnen niet eerder beginnen voordat een door de bevoegde overheid (gemeente Goes) beoordeeld PvE voor handen is. Tevens dient dit PvE door alle betrokken partijen te zijn ondertekend. Bovendien dient er rekening gehouden te worden met het feit dat de resultaten van het IVO-p kunnen leiden tot vervolg maatregelen. Dit kan inhouden planaanpassing (behoud in situ) of aanvullend archeologisch onderzoek.

OAS p/a Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland | Postbus 49 | 4330 AA Middelburg 06-24979671 | k.kerckhaert@goes.nl

| www.scez.nl/oas

Bijlage 3 Bodemonderzoek

Juust

89

Nieuwe Rijksweg 2D 's-Heer Hendrikskinderen

VERKENNEND BODEMONDERZOEK VOLGENS NEN 5740 NIEUWE RIJKSWEG 2C EN 2D ‘S-HEER HENDRIKSKINDEREN

Opdrachtgever

:

Juust BV T.a.v. mevrouw S. Steenbergen Goessestraatweg 19 4421 AD Kapelle

Vestiging

:

ABO-Milieuconsult B.V. Amundsenweg 29 4462 GP Goes tel. +31 (0)113 362280

Projectnummer Periode onderzoek Datum rapportage

: : :

ANL19-4180 Maart 2019 9 september 2019 (versie 2)

INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING .............................................................................................................. 4 1

INLEIDING ................................................................................................................ 6

2

RESULTATEN VOORONDERZOEK .............................................................................. 7

3

4

5

2.1

Bezoek onderzoekslocatie en historische kaarten ....................................................... 7

2.2

Onderzoek in het gemeentelijk archief en bodemkwaliteitskaart ..................................... 8

2.3

Eerder uitgevoerd bodemonderzoek ......................................................................... 9

2.4

Calamiteiten...................................................................................................... 10

2.5

Ophogingen, verhardingen, kabels en leidingen ........................................................ 10

2.6

Bodemsamenstelling en geohydrologische situatie .................................................... 10

2.7

Overige geohydrologische gegevens ...................................................................... 12

2.8

Conclusies met betrekking tot het vooronderzoek...................................................... 12

VELDWERKZAAMHEDEN ......................................................................................... 13 3.1

Opzet veldwerkzaamheden .................................................................................. 13

3.2

Resultaten veldonderzoek .................................................................................... 13

LABORATORIUMONDERZOEK .................................................................................. 15 4.1

Opzet laboratoriumonderzoek ............................................................................... 15

4.2

Resultaten laboratoriumonderzoek/toetsingskader .................................................... 15

4.3

Toetsingstabellen grond en grondwater .................................................................. 16

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN .......................................................................... 18 5.1

Conclusies ....................................................................................................... 18

5.2

Aanbevelingen .................................................................................................. 18

Verkennend bodemonderzoek, Nieuwe Rijksweg 2C – 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen, ANL19-4180

2/19

TABELLEN TABEL 3.1: verrichte veldwerkzaamheden TABEL 3.2: peilbuisgegevens TABEL 3.3: zintuiglijke waarnemingen TABEL 4.1: overzicht samenstelling (meng)monsters en analyseparameters TABEL 4.2: overschrijdingstabel grond TABEL 4.3: overschrijdingstabel grondwater BIJLAGEN BIJLAGE 1a: Locatie aanduiding op topografische ondergrond + foto’s onderzoekslocatie BIJLAGE 1b: luchtfoto BIJLAGE 2: Situatietekening onderzoekslocatie BIJLAGE 3: Boorprofielen BIJLAGE 4: Analyserapporten BIJLAGE 5: Toetsingstabellen grond en grondwater BIJLAGE 6: Toetsingskader BIJLAGE 7: Vooronderzoek

Verkennend bodemonderzoek, Nieuwe Rijksweg 2C – 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen, ANL19-4180

3/19

SAMENVATTING Op de locatie gelegen aan Nieuwe Rijksweg 2C en 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen is in maart 2019 door ABO-Milieuconsult B.V. een vooronderzoek en een verkennend bodemonderzoek conform NEN 5725 en NEN 5740 uitgevoerd in opdracht van Juust BV. De onderzoekslocatie is gelegen aan de Nieuwe Rijksweg 2C en 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen (kadastraal bekend als: Gemeente Goes, sectie W, nummer 343 en sectie L nummers 445 en 617) en heeft een totale oppervlakte van circa 13.150 m2. De onderzoekslocatie is gelegen aan de Nieuwe Rijksweg 2C en 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen. Het terrein bestaat uit een voormalige tuincentrum (Groenrijk en Hendriks plaza). Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de voorgenomen herontwikkeling van de onderzoekslocatie en de aanvraag van de Omgevingsvergunning (activiteit bouwen). Het grootste gedeelte van de onderzoekslocatie bestaat uit parkeerterrein. Het terrein is geheel verhard met tegels, klinkers, stelconplaten en beton. De klinkerverharding is niet gefundeerd. De voormalige winkelruimtes zijn verhard met beton. Verdeeld over het gehele terrein zijn in totaal 23 boringen (boring 1 t/m 23) verricht tot maximaal 2,5 m-mv. Van deze boringen zijn twee boringen (boring 13 en 17) afgewerkt met een peilbuis (peilbuis P13 en P17). Conclusies De bovengrond (vanaf maaiveld tot 0,5 m-mv) bestaat voornamelijk uit matig fijn zand.

De ondergrond (0,52,0 m-mv) bestaat uit sterk wisselende zand- en kleilagen. Het bodemtraject van 2,0-2,5 m-mv (maximale boordiepte) bestaat uit klei. Zintuiglijk worden in de bovengrond tot maximaal 2,0 m-mv lichte bijmengingen met baksteen, puin en slib geconstateerd. Resultaten grondanalyses In grondmengmonster MM3 (boringen 1, 2, 3, 4 en 6, traject 0,0-0,5 m-mv) is een lichte verontreiniging met minerale olie aangetoond. In grondmonster M4 (boring 10, traject 0,5-0,9 m-mv, bodemlaag onder repac) zijn lichte verontreinigingen met PCB, zink, kwik en lood aangetoond. In grondmengmonster MM6 (boringen 5, 6, 7, 9 en 12, traject 0,55-1,50 m –mv) zijn lichte verontreinigingen met OCB, DDE en DDD aangetoond. In de overige geanalyseerde grond(meng)monsters zijn geen verontreinigingen aangetoond. Resultaten grondwateranalyses In het grondwater uit de peilbuizen P13 en P17 is een lichte verontreiniging met molybdeen aangetoond. De overige parameters zijn niet verhoogd aangetoond ten opzichte van de streefwaarde. De hypothese "De onderzoekslocatie is verdacht" dient op basis van de aangetoonde lichte verontreinigingen in de grond en het grondwater aangenomen te worden. De aangetoonde lichte verontreinigingen in de grond en het grondwater zijn dermate gering dat aanvullend bodemonderzoek niet noodzakelijk wordt geacht.

Aanbevelingen De onderzoeksresultaten van het uitgevoerde verkennend bodemonderzoek vormen geen belemmering voor de voorgenomen herontwikkeling van het terrein. Echter is de repaclaag ter plaatse van boring 10 (voormalige bebouwing en erfverharding uit de jaren’80) wel verdacht voor verontreiniging met asbest. Het laagje ongedefinieerd puin ter plaatse van boring 22 is eveneens verdacht voor verontreiniging met asbest. Verkennend bodemonderzoek, Nieuwe Rijksweg 2C – 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen, ANL19-4180

4/19

Geadviseerd wordt de exacte omvang van deze oude repaclaag eventueel tijdens de ontmanteling/sloop van het terrein inzichtelijk te maken en vervolgens te laten onderzoeken op de aanwezigheid van asbest (asbestonderzoek conform NEN5897). Op basis van de resultaten van het asbestonderzoek kan worden bepaald of de repac-verharding vrij is van asbest. Geadviseerd wordt ter plaatse van boring 22 gecombineerd (beperkt) asbestonderzoek (op basis van de NEN5707 en/of NEN5897) uit te voeren. Mogelijk dat ter plaatse van deze boring meer puin in de bodem aanwezig is. Opgemerkt dient te worden dat aan de hand van de bevindingen van onderhavig onderzoek geen absolute uitspraken kunnen worden gedaan over de hergebruiksmogelijkheden van eventueel af te voeren grond. Om te bepalen of er sprake is van grond (bodemkwaliteitsklasse achtergrondwaarde, wonen of industrie) ofwel een bouwstof gelden er andere beoordelingscriteria en onderzoeksstrategieën. Voldaan moet worden aan besluit bodemkwaliteit. Daarnaast wordt geadviseerd de vrijkomende fundatielagen (repac) op locatie toe te passen (in stand te houden). Indien de fundatielagen dienen te worden verwijderd, wordt geadviseerd de kwaliteit deze fundatielagen aanvullende te onderzoeken zodat de hergebruiksmogelijkheden van het fundatiemateriaal kunnen worden bepaald. Veldmedewerkers:

Dhr. V. Cheglov (Sialtech B.V. erkend BRL 2001 en 2002)

Projectadviseur:

Dhr. Ing. S.F.A. Vermunt

Handtekening:

Dhr. R.J. van der Helm Team Manager

Zonder toestemming van de opdrachtgever of ABO-Milieuconsult B.V. mag deze uitgave niet anders dan in zijn geheel worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van fotokopie, microfilm of welke andere wijze dan ook. Alle opdrachten worden uitgevoerd volgens onze Algemene Voorwaarden, zoals gedeponeerd bij de KvK Zuidwest-Nederland te Middelburg onder nr. 22065838. Op verzoek kunnen de Algemene Voorwaarden naar u worden toegestuurd.

Verkennend bodemonderzoek, Nieuwe Rijksweg 2C – 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen, ANL19-4180

5/19

1

INLEIDING

Door Juust BV. (contactpersoon mevr. S Steenbergen) is aan ABO-Milieuconsult B.V. opdracht verleend een vooronderzoek en verkennend bodemonderzoek conform NEN 5725 en NEN 5740 uit te voeren op de locatie gelegen aan Nieuwe Rijksweg 2C en 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen. Straat, Plaats

:

Nieuwe Rijksweg 2C en 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen

Gemeente

: Goes

Kadastrale gegevens

: Sectie L nummer 445 en 617 : Sectie W nummer 343

Gemeente

: Goes

Oppervlakte

: Totaal: circa 13.150 m2

Omschrijving

: De onderzoekslocatie is gelegen aan de Nieuwe Rijksweg 2C en 2D te ’s-Heer. Het terrein bestaat uit een voormalige tuincentrum.

Zie bijlage 1 voor de regionale ligging en bijlage 2 voor een overzicht van de onderzoekslocatie. Doel van het onderzoek Het onderzoek heeft tot doel inzicht te verkrijgen in de actuele kwaliteit van de bodem c.q. de aard en de concentraties aan milieubelastende stoffen die in de grond en het grondwater voorkomen. Aanleiding van het onderzoek Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de voorgenomen herontwikkeling van de onderzoekslocatie en de aanvraag van de Omgevingsvergunning (activiteit bouwen). Rapportage In het onderhavige rapport worden de uitgangspunten en de resultaten van dit verkennend bodemonderzoek beschreven. In hoofdstuk 2 van het rapport zijn de resultaten van het vooronderzoek en de gehanteerde hypotheses weergegeven. De veldwerkzaamheden en het laboratoriumonderzoek zijn beschreven in de hoofdstukken 3 en 4. In hoofdstuk 5 zijn de conclusies en aanbevelingen vermeld. ABO-Milieuconsult B.V. heeft als onafhankelijk adviseur geen enkele juridische binding met de eigenaar van de onderzoekslocatie.

Verkennend bodemonderzoek, Nieuwe Rijksweg 2C – 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen, ANL19-4180

6/19

2

RESULTATEN VOORONDERZOEK Onderstaand wordt de informatie gepresenteerd die tijdens de uitvoering van het vooronderzoek per bron is verzameld. Een vooronderzoek is uitgevoerd conform NEN 5725. De gegevens met betrekking tot het vooronderzoek zijn verkregen middels: Informatie opdrachtgever; Historische kaarten www.topotijdreis.nl; Onderzoek in het gemeentelijk archief (geen informatie beschikbaar); Eerder uitgevoerde bodemonderzoeken www.bodemloket.nl en Nazca-i; Grondwaterkaart Dienst Grondwaterverkenning TNO; Topografische kaart kadaster.

2.1 Bezoek onderzoekslocatie en historische kaarten De onderzoekslocatie is gelegen aan de Nieuwe Rijksweg 2C en 2D te ‘s-Heer Hendrikskinderen (kadastraal bekend als: Gemeente Goes, sectie W, nummer 343 en L nummers 445 en 617) en heeft een totale oppervlakte van 13.150 m 2. Perceel Goes, sectie L, nummer 445: 390 m 2 Perceel Goes, sectie L, nummer 617: 1.565 m 2 Perceel Goes, sectie W, nummer 343: 11.195 m 2

Figuur 1: Toekomstige situatie (woningbouw)

De locatie bestaat momenteel uit een voormalige tuincentrum (Groenrijk) en winkels (Halfords en Novy). Het grootste gedeelte van de onderzoekslocatie bestaat uit parkeerterrein. Het terrein is geheel verhard met e.a klinkers, stelcon en beton. De klinkerverharding is niet gefundeerd. De voormalige winkelruimtes zijn verhard met beton. Ten noorden van de onderzoekslocatie is de Nieuwe Rijksweg gelegen. Ten zuiden van de onderzoekslocatie is de Jacoba van Beierenstraat en een landgoed (Jacoba van Beierenstraat 16A) gelegen. Uit de historische kaarten en luchtfoto’s kan worden opgemaakt dat de locatie omstreeks 1960 in gebruik was als boomgaard. Rond 1985 is de eerste bebouwing op het perceel zichtbaar. De bebouwing betrof gezien de bedrijfsactiviteiten vermoedelijk een opslagschuur voor fruit en/of landbouwmachines. Vanaf begin jaren ’90 is de huidige bebouwing zichtbaar (zie bijlage 7).

Verkennend bodemonderzoek, Nieuwe Rijksweg 2C – 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen, ANL19-4180

7/19

2.2 Onderzoek in het gemeentelijk archief en bodemkwaliteitskaart Bodeminformatie Nazca-i provincie Zeeland en aangesloten gemeenten In het bodeminformatiesysteem van Provincie Zeeland (Nazca-i) zijn van de onderzoekslocatie geen (voormalige) bodembedreigende activiteiten vermeld. Voorzover bekend zijn ter plaatse van de onderzoekslocatie geen bodemonderzoeken uitgevoerd. Voor de locatie Nieuwe Rijksweg 2C en 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen zijn geen boven- of ondergrondse huisbrandolietanks geregistreerd. Bodemkwaliteitskaart gemeente Goes Op basis van de bodemkwaliteitskaart uit de Nota bodembeheer van de gemeente Goes ligt de onderzoekslocatie binnen zone 1 “Buitengebied en naoorlogse bebouwing + boomgaarden t/m 1980” met een bodemkwaliteitsklasse Industrie voor de bovengrond en bodemkwaliteitsklasse Achtergrondwaarde voor de ondergrond. De onderzoekslocatie ligt volgens de bodemkwaliteitskaart binnen een zone van een voormalige boomgaard waarin mogelijk organochloorbestrijdingsmiddelen (OCB) zijn toegepast. Op basis van de boomgaardenkaart van provincie Zeeland kan eveneens worden geconcludeerd dat de onderzoekslocatie in het verleden voor een groot gedeelte uit productieboomgaard heeft bestaan. De grond is daardoor verdacht voor bodemverontreiniging met bestrijdingsmiddelen.

Figuur 2. Onderzoekslocatie weergegeven op boomgaardenkaart Provincie Zeeland

Verkennend bodemonderzoek, Nieuwe Rijksweg 2C – 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen, ANL19-4180

8/19

2.3 Eerder uitgevoerd bodemonderzoek Ter plaatse van de onderzoekslocatie is nooit eerder bodemonderzoek uitgevoerd. Ter plaatse van het aangrenzende perceel (landgoed) Jacoba van Beierenstraat 16A is in augustus 2018 een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek is in 2019 geactualiseerd door ABOMilieuconsult BV. Eindrapport verkennend bodemonderzoek Nieuwe Rijksweg 16A te ’s-Heer-Hendrikskinderen, Sagro Milieu Advies Zeeland BV, kenmerk 2380121b d.d. 14 augustus 2008. In augustus 2008 is ter plaatse van de Nieuwe Rijksweg 16A te ’s-Heer-Hendrikskinderen een verkennend bodeonderzoek uitgevoerd in opdracht van t‘-Hof Oranje BV. Het onderzoek is uitgevoerd ter plaatse van de ondergrondse 10.000 liter brandstoftank en het overig terrein. Uit de resultaten kan worden geconcludeerd dat ter plaatse van de tank een sterke verontreiniging met minerale olie en lichte verontreinigingen met aromaten zijn aangetoond. Deze verontreinigingen zijn aangetroffen ter plaatse van boring 22 (traject 1,0-1,5 m-mv). In het grondwater (peilbuis 22) zijn ten hoogste lichte verontreinigingen aangetoond. De verontreiniging is voldoende in kaart gebracht en beperkt zich tot boring 22 (geen geval van ernstige bodem verontreiniging). Ter plaatse van het overig terrein zijn in de boven- en ondergrond ten hoogste lichte verontreinigingen met DDT/DDE/DDD aangetoond.

Actualiserend bodemonderzoek Jacoba van Beierenstraat 16A te ’s-Heer Hendrikskinderen, ABOMilieuconsult BV, kenmerk ANL18-4094 d.d. 25 februari 2019 Op de locatie gelegen aan Jacoba van Beierenstraat 16A te ’s-Heer Hendrikskinderen is in februari 2019 door ABO-Milieuconsult B.V. een actualiserend bodemonderzoek uitgevoerd in opdracht van Juust BV. De onderzoekslocatie is gelegen aan de Jacoba van Beierenstraat 16A te ’s-Heer Hendrikskinderen (kadastraal bekend als: Gemeente Goes, sectie W, nummer 10) en heeft een oppervlakte van circa 12.800 m2. Het onderzoek was uitgevoerd in het kader van de voorgenomen herontwikkeling van de onderzoekslocatie en de aanvraag van de Omgevingsvergunning (activiteit bouwen). Uit de resultaten van het actualiserend bodemonderzoek kan het volgende worden geconcludeerd: Ondergrondse HBO-tank (10.000 liter): In de grond zijn geen verontreinigingen met minerale olie en/of vluchtige aromaten aangetoond. De in augustus 2008 (door SMA) aangetoonde sterke verontreiniging met minerale olie in de grond ter plaatse van boring 22 is tijdens onderhavig bodemonderzoek niet aangetroffen. In het grondwater is een lichte verontreiniging (overschrijding streefwaarde) met minerale olie aangetoond.

Overig terrein (12.800 m2) In de bovengrond zijn lichte verontreinigingen met kwik, koper, minerale olie, PAK, DDE/DDD/DDT en Drins (Aldrin, Dieldrin en Endrin) aangetoond. In de ondergrond is een lichte verontreniging met DDD aangetoond. . In het grondwater is een lichte verontreiniging met zink, barium en naftaleen aangetoond. De aangetoonde lichte verontreinigingen in de grond en het grondwater zijn dermate gering dat aanvullend bodemonderzoek niet noodzakelijk wordt geacht.

Verkennend bodemonderzoek, Nieuwe Rijksweg 2C – 2D te ’s-Heer Hendrikskinderen, ANL19-4180

9/19