062. Beheerplan Wegen 2025-2034 Definitief v3.2
Tekst van het document
25 september 2024
BEHEERPLAN WEGEN
BJ4396-MI-RP-230523-1453
27
8.2
Benodigde budgetten
Zoals ook in hoofdstuk 5 aangegeven worden de kosten vanuit een onderhoudsvoorziening of een exploitatiebudget betaald. In onderstaande tabel 10 zijn de benodigde bedragen per jaar weergegeven om de wegen in de periode 2025-2029 op ambitieniveau te krijgen. De bedragen in dit beheerplan zijn als aangegeven exclusief indexatie. De jaarlijkse indexatie zal, conform de werkwijze van het vorige beheerplan, worden meegenomen in de Kadernota en Programmabegroting ter vaststelling door de gemeenteraad. Kosten in €, excl. indexatie
2025
2026
Voorziening
€ 2.68 .855
€ 1.8
Groot onderhoud
€ 1.328.000
2027 .855
€ 1.8
2028
2029-2034 jaarlijks
.855
€ 2.42 .855
€ 2.415.855
€ 1.328.000
€ 1.328.000
€ 1.948.000
€ 1.934.000
Uitgesteld onderhoud 2024
€ 880.000
Extra kosten binnenstad (voegen natuursteen)
€ 75.000
€ 75.000
€ 75.000
€ 75.000
€ 75.000
Salariskosten beheer
€ 314.000
€ 314.000
€ 314.000
€ 314.000
€ 314.000
Inhuur externe capaciteit
€ 81.000
€ 81.000
€ 81.000
€ 81.000
€ 81.000
Buffer
€ 11.855
€ 11.855
€ 11.855
€ 11.855
€ 11.855
Exploitatie
€ 577.5
€ 577.5
€ 577.5
€ 577.5
€ 577.5
Klein onderhoud
€ 350.000
€ 350.000
€ 350.000
€ 350.000
€ 350.000
Bebording en markering
€ 57.500
€ 57.500
€ 57.500
€ 57.500
€ 57.500
Inspectie- en advieskosten
€ 120.000
€ 120.000
€ 120.000
€ 120.000
€ 120.000
Onvoorziene kosten / Calamiteiten
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
Exploitatie dekking elders in begroting
€ 663.
€ 563.
€ 463.
€ 463.
€ 463.
Herstel glasvezel
€ 200.000
€ 100.000
Salariskosten uitvoering
€ 463.000
€ 463.000
€ 463.000
€ 463.000
€ 463.000
Tabel 10: Benodigd budget onderhoud
Figuur 12: Benodigde budgetten onderhoud
25 september 2024
BEHEERPLAN WEGEN
BJ4396-MI-RP-230523-1453
28
8.3
Vergelijk met beschikbare budgetten
Beschikbaar exploitatiebudget De huidig beschikbare budgetten voor onderhoud zijn in tabel 11 weergegeven. Beschikbaar budget in €, excl. indexatie
2025
2026
2027
2029-2034 jaarlijks
2028
Voorziening Stand per 1/1/2025
€ 1.173.369
Dotatie 2025-2029
€ 2.639.859
€ 2.639.859
€ 2.639.859
Verminderde dotatie
€ -637.000
€ -637.000
€ -637.000
Overhevelen kosten naar exploitatie
€ -261.145
€ -261.145
Inspectie en advieskosten
€ -120.000
Klein onderhoud
€ 2.639.859
€ 2.639.859
€ -261.145
€ -261.145
€ -261.145
€ -120.000
€ -120.000
€ -120.000
€ -120.000
€ -141.145
€ -141.145
€ -141.145
€ -141.145
€ -141.145
Exploitatie
€ 577.5
€ 577.500
€ 577.5
€ 577.5
€ 577.5
Klein onderhoud
€ 250.000
€ 250.000
€ 250.000
€ 250.000
€ 250.000
Bebording en markering
€ 30.000
€ 30.000
€ 30.000
€ 30.000
€ 30.000
Onvoorziene kosten / Calamiteiten
€ 36.355
€ 36.355
€ 36.355
€ 36.355
€ 36.355
Overhevelen kosten vanuit voorziening
€ 261.145
€ 261.145
€ 261.145
€ 261.145
€ 261.145
Exploitatie dekking elders in begroting
€ 663.
€ 563.
€ 463.
€ 463.
€ 463.
Herstel glasvezel
€ 200.000
€ 100.000
Salariskosten
€ 463.000
€ 463.000
€ 463.000
€ 463.000
€ 463.000
Tabel 11: Beschikbare budgetten
Bepalen dotatie aan de voorziening en vergelijk exploitatiebudget In onderstaande tabel 12 is voor de voorziening bepaald of de dotatie aan de voorziening voldoende is en is het benodigde exploitatiebudget vergeleken met het beschikbare budget. Vergelijk budgetten in €, excl. indexatie
2029-2034 jaarlijks
2024
2025
2026
2027
2028
Stand 1/1
€ 2.869.541
€ 1.173.369
€ 225.228
€ 157.087
€ 88.946
€ 37.805
Dotatie
€ 1.801.370
€ 2.002.859
€ 2.002.859
€ 2.002.859
€ 2.639.859
€ 2.639.859
€0
-€ 261.145
-€ 261.145
-€ 261.145
-€ 261.145
-€ 261.145
Verloop voorziening
Overhevelen kosten naar exploitatie Uitgaven
-€ 3.497.542 -€ 2.689.855 -€ 1.809.855 -€ 1.809.855 -€ 2.429.855 -€ 2.415.855
Stand 31/1
€ 1.173.369
€ 225.228
€ 157.087
€ 88.946
€ 37.805
€ 664
Benodigd
N.v.t.
€ 577.500
€ 577.500
€ 577.500
€ 577.500
€ 577.500
Beschikbaar
N.v.t.
€ 577.500
€ 577.500
€ 577.500
€ 577.500
€ 577.500
Over / Tekort
N.v.t.
€0
€0
€0
€0
€0
Exploitatie
Tabel 12: Bepalen dotatie voorziening en vergelijk exploitatie
25 september 2024
BEHEERPLAN WEGEN
BJ4396-MI-RP-230523-1453
29
8.4
Conclusie
Om het voorgenomen groot onderhoud uit te voeren, inclusief het financiële voordeel van meeliften op toekomstige gebiedsontwikkelingen en de kwaliteit laten zaken tot de ondergrens van de kwaliteitsniveaus A respectievelijk B, blijkt de huidig beschikbare dotatie toereikend om de voorziening tot 2029 niet negatief te laten worden. De vergelijking van het exploitatiebudget geeft geen verschil. Dit is voornamelijk het gevolg van overheveling van € 261.145 vanuit de voorziening voor het laten uitvoeren van inspecties en externe advieskosten. Ook wordt een klein deel gebruikt voor het uitvoeren van klein onderhoud.
8.5
Variant: Extra benodigde dotatie beleidsintensivering
Zoals in hoofdstuk 6.12 aangegeven, zijn er bij elk onderhoudsmoment kansen om een bijdrage te leveren aan overstijgende beleidsdoelstellingen van de gemeente. Deze mogelijke bijdragen zullen wel extra middelen vragen. Het extra benodigd bedrag hiervoor is bepaald op: Groen parkeren Klimaat en duurzaamheid Totaal
€ 95.000 € 58.000 € 153.000
Om deze kansen mee te kunnen nemen bij het uitvoeren van het groot onderhoud is een structurele verhoging van de jaarlijkse dotatie aan de voorziening nodig van € 153.000.
25 september 2024
BEHEERPLAN WEGEN
BJ4396-MI-RP-230523-1453
30
9
Risicoparagraaf
In deze paragraaf wordt ingegaan op enkele risico’s, welke samenhangen met beheer en onderhoud aan wegen. Reconstructies / vervangen Nutsbedrijven legen nieuwe kabels en leidingen aan of moeten ze vernieuwen. In verband met steeds meer beperkte ruimte in de tracés geeft dat steeds meer problemen en kan leiden tot oponthoud tijdens een werk. Oponthoud bij de planvorming of de uitvoering kost de gemeente extra geld Er zijn voorbeelden dat het werk daardoor 5% duurder is uitgevallen. Bij reconstructies van wegen wordt daarom goede afstemming met de nutsbedrijven gedaan om dit risico zoveel mogelijk te beperken. Geluid reducerend asfalt Elke 5 jaar maakt de gemeente de geluidbelasting als gevolg van het omgevingslawaai inzichtelijk. Hiervoor worden geluidbelastingkaarten en tabellen en een actieplan opgesteld. Een van de mogelijke acties is het aanbrengen van geluid reducerende deklagen. De gemeente is terughoudend bij het toepassen van geluid reducerende deklagen, omdat onderhoud hieraan veel kostbaarder is dan bij reguliere deklagen. Deze deklagen moeten vaker gereinigd en hersteld worden, doordat ze kwalitatief minder zijn als normale asfaltverhardingen. Toekomstige nieuwe geluid reducerende deklagen leiden tot verhoging van het onderhoudsbudget. Deze kosten zijn niet opgenomen in de huidige budgetten.
Indien bij de aanleg of bij reconstructie door de gemeente gekozen wordt voor het toepassen van geluid reducerende asfaltdeklaag, vraagt wegbeheer dan extra onderhoudsbudget aan. Teerhoudend asfalt Voor wegen is er tot 1991 teer gebruikt als bindmiddel bij de aanleg en onderhoud van asfaltwegen. Zolang de wegverharding onaangetast blijft is er geen risico, echter wanneer een weg wordt opgebroken verandert dit. Omdat bekend moet zijn hoeveel teerhoudend asfalt vrijkomt, moet er worden onderzocht of de wegen een of meerdere lagen met teer bevatten. Hiervoor worden asfaltboringen en laboratoriumonderzoeken uitgevoerd. Bij overschrijding van de normen moet het asfalt afgevoerd worden naar een erkend verwerker, dit leidt tot kostenverhoging. De hoogte van de kosten zijn op voorhand niet in te schatten. Indien alleen de bovenste deklaag wordt vervangen lijkt het risico zeer laag, omdat deze deklagen allemaal na 1991 vervangen zijn. In de diepere lagen kan nog wel teer voorkomen, deze worden pas vervangen bij grootschalige reconstructies. De kosten voor het verwijderen van het teer is dan onderdeel van de investering. Winter/vorstschade Het weer en dan in het bijzonder die van dooi en vorst kan schade aan het asfalt veroorzaken. Gaten in het asfalt na een dooi/vorst periode heeft niet alleen te maken met (achterstallig) onderhoud maar ook met het toegepaste type asfalt.
Vooral een kwakkelwinter met veel wisselende dooi- en vorstperiodes kan voor veel schade zorgen . Door vorst zet water in het wegdek uit, met als gevolg dat er scheuren en gaten kunnen ontstaan. Door op het juiste moment onderhoud uit te voeren zal een vorstperiode weinig schade veroorzaken. Vanwege de goede staat van de asfaltverhardingen wordt het risico op vorstschade klein geacht. Toch kan bij een langdurige periode van wisselende dooi- en vorstperiodes schade optreden. Normaal gesproken wordt het herstel vanuit het klein onderhoudsbudget betaald. Als de schade echter aanzienlijk is zal wegbeheer onderbouwd extra budget vragen om de veiligheid en bereikbaarheid niet in gevaar te laten komen. Verdroging Het klimaat verandert en zorgt voor forse schade aan verhardingen. De hoge temperaturen zorgen ervoor dat de boomwortels de condens aan de onderzijde van de verhardingsconstructie opzoeken. De 25 september 2024
BEHEERPLAN WEGEN
BJ4396-MI-RP-230523-1453
31
boomwortels drukken daardoor de constructie omhoog wat resulteert in oneffenheden. Daarnaast zijn door de temperatuurstijging de grondwaterstanden erg laag. De boomwortels onttrekken door de droogte meer water uit de bodem. Deze factoren zorgen ervoor dat de ondergrond inklinkt. Hierdoor ontstaan schades die vanuit de onderkant van de constructie beginnen. Zowel de schade door boomwortels als de schade door droogte vragen om een forse herstelmaatregel. Om deze schades te herstellen dient de gehele verhardingsconstructie aangepakt te worden wat resulteert in forse onderhoudskosten. De kans dat dit type schade zal optreden lijkt op basis van de huidige klimaatontwikkelingen steeds groter te worden. Daarbij komt kijken dat er voor de bestaande verhardingen geen risicobeheersingsmaatregel voorhanden is om dit type schade te voorkomen. Wegbeheer wil naar een meer structurelere oplossing. Samen met groenbeheer gaan zij hier een speerpunt van maken in de komende jaren. Waterstress Naast verdroging kan er tijdens overvloedige regenbuien ook water op straat blijven staan, wat de bereikbaarheid beïnvloedt. Ook geeft het gezondheidsrisico’s en overlast voor de bewoners. Omdat mogelijke oplossingen vaak een integrale opgave wordt, kan dit leiden tot maatregelen die buiten het reguliere onderhoud vallen.
Bodemverontreiniging Voor het aanvragen van een bouw- of milieuvergunning moet duidelijk zijn of een bodem is verontreinigd, en zo ja in welke mate. Normaal gesproken wordt het onderzoek ingezet als het vermoeden bestaat dat op een locatie de bodem verontreinigd is. Bij onderhoud wordt hier al rekening gehouden met de mogelijke extra kosten. De gebruikelijke volgorde van onderzoek is historisch onderzoek (HO), verkennend onderzoek (VO) en tot slot nader onderzoek (NO). Als op basis van de resultaten van het onderzoek wordt besloten dat de verontreinigingen verwijderd of beheerst moeten worden, volgt daarna een sanering. De hoogte van de kosten zijn op voorhand niet in te schatten. PFAS Van gemeenten wordt verwacht dat ze bodemkwaliteitskaarten opstellen en specifiek beleid voor PFAS. Als dit er niet is moet voor ieder los ruimtelijk project aanvullend onderzoek worden gedaan. Om dit te voorkomen hebben de gemeenten Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal en Tholen in 2020 een regionale bodemkwaliteitskaart voor PFAS gemaakt. Door vaststelling van deze kaart kan hiernaar worden verwezen en hoeft er bij vervangingen, reconstructies, herinrichtingen en ontwikkelingen geen extra onderzoek te worden gedaan. Er zijn wel onderzoekskosten nodig om dit aantoonbaar te maken bij de grondverwerker.
Prijsstijgingen De afgelopen tijd zijn stevige prijsverhogingen en oplopende levertijden opgetreden. Er zijn signalen uit de markt dat dit de aankomende jaren nog effect zal hebben en de prijzen daardoor blijven stijgen. Het advies is echter om de prijsrisico’s niet volgens CBS-indexatie af te dekken maar vooralsnog uitgaan van de gemiddelde stijging van afgelopen jaar van 5%-10%. Door bij aanbestedingen goed te monitoren waar de echte kostendrijvers zitten en het gesprek aan te gaan met de aannemer kunnen risico’s goed worden verdeeld en voor beide partijen werkbare oplossingen worden gezocht. Eventuele extra verhogingen van de projecten zijn dan goed uitlegbaar.
25 september 2024
BEHEERPLAN WEGEN
BJ4396-MI-RP-230523-1453
32
Bijlage 1 - Wettelijke Kaders De huidige kaders voor het beheer van wegen staan beschreven in: het Burgerlijk Wetboek, de Wegenwet, de landelijke CROW-methodiek voor wegbeheer, het Handboek Inrichten Openbare Ruimte en het rapport Van kostenpost naar beleggingsfonds. De gemeente hanteert de landelijke wetten en eisen bij het beheer en onderhoud van wegen. Wet/richtlijn
Inhoud
Grondwet
Zorg
Effect op wegen van
de
overheid
gericht
op
de De zorg voor een goede weginfrastructuur.
bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu. Burgerlijk Wetboek
Hierin is de aansprakelijkheid geregeld voor De beheerder moet aantonen wat hij heeft gedaan schade als gevolg van een onrechtmatige daad.
om risico’s voor de weggebruiker te beperken en dat hij structureel aan monitoring en onderhoud doet.
Wegenverkeerswet (WVW) De wet regelt de veiligheid en de doorstroming op De beheerder moet de wegen goed inrichten en de weg, en het voorkomen van schade en overlast onderhouden. door het verkeer aan anderen. De wet regelt ook bijvoorbeeld de afgifte van rijbewijzen, kentekens, en welke voertuigen op de weg worden toegelaten worden. Gemeentewet
Het is een organieke wet die de inrichting van het Het tijdig vaststellen van beleids- en beheerplan gemeentelijk
bestuur
en
de
financiële onderhoud wegen maakt het mogelijk de wegen te
huishouding. BBV
onderhouden volgens vastgesteld beleid.
Besluit Begroting en Verantwoording. Bevat de Door het opstellen van meerjarenbegrotingen van wettelijke voorschriften voor correcte en juiste onderhoud opzet van begrotingen en jaarstukken.
wegen
op
basis
kwaliteitsbeoordelingen en deze te toetsen aan vastgesteld beleid beschikt men over voldoende financiële middelen.
Code Milieu verantwoord
Bevat
richtlijnen
Wegbeheer
verwijderen
van
voor
het
vaststellen
teerhoudende
lagen
en Bij onderhoud aan asfaltverhardingen bekijken we in projectmatig of er sprake is van teerhoudend
asfaltverhardingen.
asfalt. Bij het constateren van teer gaan we over tot het selectief verwijderen hiervan.
Europese Richtlijn
Hierin is het bestrijden en voorkomen van Voor wegen is dit onder andere bij de aanleg van
Omgevingslawaai
geluidshinder
ten gevolge van
wegverkeer, een nieuwe weg, de bouw van nieuwe woningen
railverkeer en industrie vastgelegd.
nabij de wegen en bij wijzigingen aan de weg.
Arbeidsomstandighedenwet Wet die regels bevat voor werkgevers en Het veilig aanleggen en onderhouden van wegen. (Arbowet)
werknemers om de gezondheid, de veiligheid en het welzijn van werknemers en zelfstandig ondernemers te bevorderen. Het doel is om ongevallen en ziekten, veroorzaakt door het werk, te voorkomen.
25 september 2024
BEHEERPLAN WEGEN
BJ4396-MI-RP-230523-1453
1
Wet/richtlijn
Inhoud
Effect op wegen
Arbeidsomstandighedenwet De verantwoordelijkheid voor het onderzoek naar Bij groot onderhoud wegen en of rehabilitatie Explosievenrisicokaart
en de ruiming van explosieven vanuit Arbo- waarbij in de ondergrond gegraven moet worden regelgeving
ligt
initiatiefnemer
in
van
eerste de
instantie
bij
graafactiviteiten.
de rekening houden met de explosievenrisicokaart. Het
behoort tot de voorbereidingswerkzaamheden van de werkzaamheden. Mocht sprake zijn van daadwerkelijke veiligheidsrisico’s voor inwoners of omgeving, zal de gemeente als bevoegd gezag voor openbare orde en veiligheid in beeld komen. Dit kan het geval zijn wanneer bij onderzoek daadwerkelijk explosieven zijn aangetroffen en ruiming noodzakelijk is. De gemeente voert als bevoegd gezag openbare orde en veiligheid in principe
geen
eigen
onderzoek
uit
naar
explosieven. Wel draagt de gemeente zorg voor het
actueel
houden
van
de
genoemde
explosievenrisicokaart. CROW-richtlijnen
Oorspronkelijk een acroniem voor Centrum voor Richtlijnen hoe de openbare weg ingericht en Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- onderhouden moet worden. en Wegenbouw en de Verkeerstechniek is een Nederlandse
stichting
kennisinstituut
voor
die
zich
opstelt
infrastructuur,
als
openbare
ruimte, verkeer en vervoer, en werk en veiligheid. ADAS-2024
Binnen de ADAS wetgeving wordt vastgesteld dat De wegmarkeringen en bewegwijzeringen alle nieuwe voertuigen vanaf 2024 voorzien zijn (bebording) spelen een grote rol bij het vergroten van rijhulpsystemen. Met behulp van deze van de verkeersveiligheid. De rijhulpsystemen wetgeving wil het Europees parlement bijdragen rijden op sensoren waarbij het belangrijk is dat de aan het streven naar 0 verkeersdoden in 2050.
wegmarkeringen en bebording goed gedetecteerd/herkend kunnen worden.
WIBON
Wet informatie uitwisseling bovengrondse en Bij groot onderhoud wegen en of rehabilitatie de ondergrondse netten en netwerken (kabels en rekening houden met de aanwezigheid van leidingen).
Omgevingswet
kabels en leidingen.
Een groot aantal wetten is in zijn geheel of gedeeltelijk opgenomen in de Omgevingswet per 01-01-2024. Hieronder voor wegbeheer relevante voormalige
wetten
die
(deels)
in
de
Omgevingswet zijn opgegaan: Wet Milieubeheer, is deels
In deze wet is aangegeven welke stoffen als De vrijkomende materialen bij onderhoud aan
opgegaan in
afvalstoffen zijn aangemerkt en niet zonder wegen.
Omgevingswet
beschermende maatregelen in het milieu worden gebracht. De onderwerpen stoffen, afvalstoffen, broeikasgasemissies,
openbaarheid
milieuge-
gevens en milieuaansprakelijkheid blijven in de Wet milieubeheer.
25 september 2024
BEHEERPLAN WEGEN
BJ4396-MI-RP-230523-1453
2
Wet/richtlijn
Inhoud
Effect op wegen
Wet Geluidhinder (WGh) is
Hierin is het bestrijden en voorkomen van Voor wegen is dit onder andere bij de aanleg van
opgegaan in
geluidshinder
Omgevingswet,
railverkeer en industrie vastgelegd.
ten gevolge van
wegverkeer, een nieuwe weg, de bouw van nieuwe woningen nabij de wegen en bij wijzigingen aan de weg.
Aanvullingswet geluid Bodemrichtlijn is opgegaan
Het wettelijk kader voor de bescherming van Bij groot onderhoud wegen en of rehabilitatie
in Omgevingswet
historische
monumenten
en
archeologische waarbij in de ondergrond gegraven moet worden
vindplaatsen. Via de Aanvullingswet bodem rekening houden met de bodemrichtlijn. Omgevingswet
en
Aanvullingsbesluit
bodem
Omgevingswet worden de regels voor bodem onderdeel gemaakt van de Omgevingswet. Voor lopende gevallen, blijven de regels van de Wet bodembescherming als overgangsrecht gelden.
25 september 2024
BEHEERPLAN WEGEN
BJ4396-MI-RP-230523-1453
3
Bijlage 2 - Financiële uitgangspunten Financiële uitgangspunten De in dit rapport genoemde bedragen zijn gebaseerd op berekeningen voor kosten van onderhoud. Bij het berekenen van die kosten voor het uitvoeren van onderhoud zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Het betreffen de all-in aannemersprijzen o.b.v. SSK-Ramingen en ervaringen uit diverse onderhoudsbestekken. • Gebaseerd op prijspeil 2024. • Inclusief bijkomende werkzaamheden als: o Trottoirbanden en opsluitbanden. o Opnieuw stellen kolken. o Opnieuw stellen inspectieputten. o Markeringen. o Kosten voor Voorbereiding Administratie en Toezicht (VAT) 20% bij investeringen. • Inclusief toeslagen voor: o Verkeersmaatregelen 2,5%. o Eenmalige kosten 6% o Uitvoeringskosten 4%. o Algemene kosten 5%. o Winst en risico 5%. • Exclusief: o Jaarlijkse indexatie.
25 september 2024
BEHEERPLAN WEGEN
BJ4396-MI-RP-230523-1453
1