054. Boekwerk bestuursrapportage 2024 raad v3

b a te n b ij 2024

b a te n a f 2024

80.030 139.891 368.609

28.300 56.390 10.090.084 15.338.369 15.338.369

82.457 1.640.642 3.997.299

0 9.145.786 9.145.786 2.891.628 3.997.299 12.037.414

0 653.054 653.054 653.054

re s ulta a t 584.055 V 102.086 V 81.826 V 50.000 V 111.000 V 376.738 V 64.020 V -50.000 N -1.382.360 N -2.759.736 N -435.633 N 368.609 V -28.300 N 26.067 V 43.290 -2.848.338 N 2.891.628 V 43.290 V

I S S S I S S I I S S I S

(N = nadeel, V = voordeel voor de exploitatie) (I = Incidenteel, S = Structureel)

Mutatie 4.1 Correctie PGB budgetten (€ 584.055 nadeel) De PGB-budgetten worden structureel minder ingezet dan begroot. Ook werden deze meegenomen met de jaarlijkse indexering van de begroting waardoor deze aangroeiden. De trend sinds een aantal jaren is dat minder mensen een pgb aanvragen. Deels komt dit door veranderende regelgeving. Op basis hiervan wordt geadviseerd om een deel van de pgb-budgetten af te ramen. Mutatie 4.2 Stelpost compensatie loonkosten zorg vervalt (€ 102.086 voordeel) Betreft compensatie loonkosten zorg vanuit gemeentefonds die op een stelpost is gezet. De bijdragen GR-en worden jaarlijks bijgesteld in onze begroting. Deze stelpost kan vervallen. Mutatie 4.3 Maatwerkvoorzieningen WMO (€ 81.826 voordeel) Bij de administratieve splitsing van de grootboeken voor maatwerk Wmo, is de post voor woningaanpassing per abuis dubbel in de begroting blijven staan. Mutatie 4.4 Budget soc. Samenhang en wijkopbouw (€ 50.000 voordeel) Het blijkt dat het budget voor sociale samenhang en wijkopbouw structureel hoger begroot is dan de uitgaven zijn. In 2025 wordt de visie op de sociale basis vastgesteld, daarmee zal opnieuw naar de

- 25 -

Bestuursrapportage 2024

middelen gekeken worden en de mogelijkheid voor een preventiebudget (sociale basis en formele basisinfrastructuur (sterke lokale teams)). Mutatie 4.5 Basisbanen 2026 (€ 111.000 voordeel) Conform het collegebesluit is het structurele budget voor de pilot basisbanen geschrapt. In 2024 is er een budget benodigd van € 111.000. Het resterende bedrag van € 111.000 valt vrij t.g.v. de reserve sociaal domein. Dit bedrag wordt in 2026 ingezet voor de laatste periode van de pilot basisbanen. Mutatie 4.6 Bekostiging Wet Inburgering (€ 376.738 voordeel) Op inburgering verwachten we structureel een overschot van € 180.000 (2025) (in 2024 is dit 376k) Dit komt omdat de bekostiging van de Wet Inburgering sinds de invoering van de nieuwe wet in 2022 is gewijzigd. De bekostiging vindt nu plaats vanuit een geoormerkte specifieke uitkering (SPUK) vanuit het Rijk. Dit betekent dat de bekostiging van de subsidie Vluchtelingenwerk voortaan vanuit de SPUK inburgering kan plaatsvinden, waardoor het begrote bedrag hiervoor niet langer nodig is. Mutatie 4.7 Armoedebestrijding kinderen (€ 64.020 voordeel) In de meicirculaire 2023 heeft de gemeente Goes structureel extra Rijksmiddelen ontvangen voor kinderarmoede. Het college heeft met het coalitieprogramma zelf al extra middelen uitgetrokken voor de aanpak van kinderarmoede. Aangezien de aanpak al is geïntensiveerd zit er een dubbeling in de begroting.

Mutatie 4.8 Budgetverhoging SMI (sociaal medische indicatie) (€ 50.000 nadeel) Het budget voor SMI (social medische indicatie) wordt naar verwachting in 2024 met € 50.000 overschreden. SMI is een vangnetregeling die gemeenten de mogelijkheid geeft om gezinnen tijdelijk financieel te ondersteunen in de kosten van kinderopvang, dagopvang of buitenschoolse opvang als zij door bepaalde medische of sociale omstandigheden nood hebben aan ontlasting in de zorg voor hun kind(eren). Deze ouder(s)/verzorger(s) hebben daarnaast geen recht op kinderopvangtoeslag vanuit de belastingdienst. Kinderopvang (dagopvang of buitenschoolse opvang) kan dan een tijdelijke oplossing bieden om deze ouder(s)/verzorger(s) te ontlasten en daarmee de ontwikkeling van het kind niet te schaden. SMI is bedoeld voor kinderen van 0 tot 12 jaar. Er mag geen uitsluiting van de doelgroep bestaan op basis van financiële criteria of bij schulden. Momenteel worden de beleidsregels en werkwijze SMI aangepast en aangescherpt zodat hier meer op gestuurd kan worden. Daarnaast is het nodig dat ouder(s)/verzorger(s) ondersteunt worden hoe zij op lange termijn de opvang gaan realiseren. Mutatie 4.9 Afrekening IJZ (€ 1.382.360 nadeel) De afrekening van IJZ vindt plaats volgens de T+1 systematiek. Dit betekent dat het resultaat van de jaarrekening 2023 in onze administratie wordt verwerkt in 2024.

Over 2023 is er voor Goes een nadeel van € 1,4 mln. Mutatie 4.10 IJZ 2024 (€ 2.759.736 nadeel) In de tussentijdse rapportage met betrekking tot de zorgkosten van jeugdzorg wordt voor 2024 extra lasten verwacht van € 2,7 mln. Mutatie 4.11 Bijdrage GRdB (€ 562.856 nadeel) Vooruitlopend op het besluit van de het AB, hebben wij de effecten van de 3e begrotingswijziging van GR de Bevelanden verwerkt. Mutatie 4.12 Bevoorschotting GRdB 2024-2025 (€ 368.609 voordeel) De bevoorschotting van de verwachte uitkerings- en zorgkosten aan GR de Bevelanden is voor 2024 doorgerekend en hierop wordt een voordeel verwacht. Mutatie 4.13 GGD-begroting 2025 (€ 28.300 nadeel) Vooruitlopend op het besluit van het AB, hebben wij de 6e begrotingswijziging 2024 van de GGD gebaseerd op de bestuursrapportage 2024 GGD financieel verwerkt. Hierin is de herziene VZGrichtlijn verwerkt. Mutaties reserves: Mutatie 4.17 Dekking reserve sociaal domein (€ 2.891.628 voordeel) Betreft de verrekening van het resultaat op het programma sociaal domein.

- 26 -

Bestuursrapportage 2024

Programma 5 Milieu Missie Duurzaam denken en doen, waarbij alle beetjes helpen Wereldwijd groeit het besef dat er noodzaak is tot duurzamer denken en doen. Dit besef wordt versterkt door de huidige grondstofproblematiek in verschillende sectoren en de steeds meer zichtbare effecten van klimaatverandering. We omarmen daarom de duurzaamheidsdoelen van de Verenigde Naties en maken deze onderdeel van het gemeentelijk beleid. Zo borgen we bewuste keuzes en duurzaamheid in beleidsvorming. We verkleinen de afhankelijkheid van fossiele grondstoffen door in te zetten op een circulaire economie en het opwekken van duurzame energie. We richten de openbare ruimte klimaatbestendig in en beschermen en versterken ons groen en de biodiversiteit. Ook maken we onze inwoners bewust en stimuleren we duurzame keuzes.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? HD 5.1: Inwoners en organisaties zien het belang van duurzaamheid en milieu. 5.1.1 Speerpunt: We maken het Bespaarhuis tot een voorbeeld van een dienstverlenende overheid. Het wordt professioneler en inwoners weten het beter te vinden. 5.1.1.1 We stellen een plan vast over de toekomst van het Bespaarhuis en voeren dat uit. De toekomst van het bespaarhuis wordt gekoppeld aan de doelen die de raad in 2025 vast gaat stellen in het klimaatprogramma (en de uitvoering daarvan). Dit gaat richting geven aan de doorontwikkeling van het bespaarhuis. 5.1.2 Speerpunt: We gebruiken de campagne ‘Alle b-tjes helpen’.

√

5.1.2.1 We organiseren verschillende acties waarmee we de inwoners laten zien hoe belangrijk duurzaam denken is.

HD 5.2: Duurzaam en slim vervoer moedigen we aan. 5.2.1 Speerpunt: We maken een plan voor voldoende laadpalen, goed verdeeld over de gemeente Goes -

5.2.1.1 We plaatsen (meer) laadpalen zodat we onze gemeente meer inrichten op elektrisch rijden. We stellen een nieuwe laadvisie en ambitie vast en voeren dat uit. Ook geven we deelvervoer een belangrijkere rol in de plannen. De laadvisie ligt in concept gereed. Verwachting is dat de visie begin 2025 wordt vastgesteld.

5.2.2 Speerpunt: We kiezen voor duurzame brandstoffen O

5.2.2.1 We ondersteunen en faciliteren de ondernemer die een schoon tankstation gaat realiseren op het bedrijvenpark Deltaweg.

HD 5.3: Afval zien we als grondstof en zetten in op een circulaire 5.3.1 Speerpunt: We moedigen inwoners aan om de hoeveelheid restafval te verminderen naar maximaal 100 kilo restafval per inwoner per jaar. Dit doen we met verschillende maatregelen. ≈

5.3.1.1 We blijven inwoners stimuleren om minder afval te produceren en het afval goed te scheiden We bieden inwoners ook de mogelijkheid om zelf tips te geven via de website afval.goes.nl. We

- 27 -

Bestuursrapportage 2024

betrekken onze inwoners bij mogelijke veranderingen in het afvalbeheer door middel van participatie (consulteren). De website afval.goes.nl is gereed. In Q3 wordt een participatieplan opgesteld voor het gericht vormgeven van afvalinzamelproeven in verschillende dorpen en wijken.

√

5.3.1.2 We zorgen periodiek voor afval coaching bij inzamelpunten en handhaven als dat nodig is

√

5.3.1.3 We organiseren een nieuwe afvalscheidings/afvalverminderingswedstrijd waar alle inwoners aan mee kunnen doen.

5.3.2 Speerpunt: We maken ons hard om voor de regio De Bevelanden in Goes een circulair ambachtscentrum te realiseren bij de milieustraat, zodat we afval kunnen demonteren tot grondstoffen en ingezamelde spullen kunnen hergebruiken. O

5.3.2.1 We doen mee in het haalbaarheidsonderzoek van O.L.A.Z. en werken mee aan een locatie in Goes als daar in de regio voldoende draagvlak voor is.

5.3.3 Speerpunt: We stellen doelen en ambities vast voor een circulaire economie. O

5.3.3.1 We stellen in OZO-verband een regionale beleids- en uitvoeringsagenda voor circulaire economie vast en geven hier uitvoering aan.

O

5.3.3.2 We geven uitvoering aan het in 2023 ondertekende MVOI-manifest.

HD 5.4: We voorkomen zwerfvuil en ruimen het op, om mens en dier te beschermen. 5.4.1 Speerpunt: We kijken hoe we inwoners kunnen betrekken bij het voorkomen en opruimen van zwerfvuil. Met name op het gebied van naast plaatsing bij ondergrondse containers. O 5.4.1.1 We betrekken inwoners in de omgeving van locaties die overlast geven bij het bedenken van oplossingen en onderzoeken om bewoners medeverantwoordelijk te maken voor het schoonhouden van de omgeving. HD 5.5: Onze gemeente is voorbereid op een veranderd klimaat 5.5.1 Speerpunt: We bepalen hoe we als gemeente in 2045 voorbereid zijn op een ander klimaat (klimaatbestendige gemeente). O 5.5.1.1 We stellen een Goese klimaatadaptatiestrategie vast. 5.5.2 Speerpunt: We werken het achterstallig onderhoud aan de riolering weg en groeien door naar een beheersbaar rioolstel. ≈ 5.5.2.1 We vervangen versleten riool de komende jaren oplopend tot 4,5 kilometer per jaar. De vervanging gebeurt volgens het groeimodel is ingezet. Diverse projecten zijn inmiddels aanbesteed en starten dit jaar. De werk voorbereiding voor komende planjaren loopt op schema. 5.5.3 Speerpunt: We bevorderen de doorstroom, berging en kwaliteit van het oppervlaktewater. ≈

5.5.3.1 We doen onderzoek om heftige regenval, periode van droogte en aanhoudend hoge temperaturen in de zomerperiode op te kunnen vangen. De genoemde punten maken onderdeel uit van de nog vast te stellen klimaatadaptatiestrategie en bijbehorende uitvoeringsagenda. Bij reconstructie projecten worden deze punten zoveel als mogelijk meegenomen in het ontwerp.

-

5.5.3.2 We baggeren de Oost- en Wesveste uit om de kwaliteit van het water en de doorstroming goed te houden. De werkvoorbereiding door het waterschap is opgestart. Uitvoering is gepland in 2025/2026.

- 28 -

Bestuursrapportage 2024

5.5.4 Speerpunt: We zorgen voor robuust groen. O

5.5.4.1 We stellen een afweegkader boombescherming op.

O

5.5.4.2 Bij nieuwe plannen in de gemeente kiezen we voor voldoende onder- en bovengrondse ruimte voor groen.

-

5.5.4.3 We gaan de openbare ruimte rond het Stadskantoor groener maken en klimaatbestendiger inrichten. De planvorming is bezig en zal in 2024/ begin 2025 afgerond worden. De daadwerkelijke realisatie vindt in 2025 plaats. Het project is aangemeld als pilotproject bij het Europese subsidieprogramma ‘Cool Neighbourhoods’ als ‘Green Hub’.

-

5.5.4.4 We vervangen fasegewijs de zieke Kastanjes aan de Oostsingel die zwak en onveilig zijn. De vervanging van de kastanjes Stenenbrug tot Oostsingel 156 staat geplant na het baggeren van de Veste. Het baggeren staat gepland in 2025, de voorbereidingen voor het baggeren zijn bezig.

5.5.4 Speerpunt: We beschermen en verstevigen de biodiversiteit in onze gemeente. ≈

5.5.4.1 Als gevolg van natuurwaardenkaart stellen we parameters vast om toename- of afname in biodiversiteit te meten. We volgen de ontwikkelingen op dit gebied in Nederland en buitenland. De vervolgstap is het gebruiken van een werkbare graadmeter voor de gemeente Goes.

O

5.5.4.2 We onderzoeken een aantal mogelijke projecten om de biodiversiteit te vergroten.

HD 5.6: Het opwekken van duurzame energie moedigen we aan. 5.6.1 Speerpunt: We beschrijven hoe we het opwekken van duurzame energie binnen onze gemeente willen regelen.

≈

5.6.1.1 We stellen kaders vast voor het opwekken van duurzame energie. Door landelijke en provinciale ontwikkelingen (o.a. netcongestie, salderingsregeling, draagvlak wind en zon op land), gaan we ons heroriënteren op dit thema. Ook in de uitvoeringsagenda RES 2.0 staan projecten die hieraan relateren.

≈

5.6.1.2 We onderzoeken welke plekken geschikt zijn voor het plaatsen van zonnepanelen. Deze CO2-reductie die hiermee wordt bereikt kunnen we dan gebruiken als compensatie voor de gemeentelijke gebouwen die we niet helemaal energieneutraal kunnen maken. Denk bijvoorbeeld aan monumenten. Ook hiervoor geldt dat door landelijke en provinciale ontwikkelingen (o.a. netcongestie, salderingsregeling, draagvlak wind en zon op land), we ons gaan heroriënteren op dit thema door o.a. het opstellen van zonbeleid.

HD 5.7: Verduurzaming van woning en bedrijf 5.7.1 Speerpunt: We onderzoeken welke maatregelen inwoners met een smalle beurs kunnen nemen. √

5.7.1.1 1 We gaan de regeling voor energiearmoede uitvoeren met behulp van de SPUKuitkering van het Rijk.

√

5.7.1.2 We vragen middelen aan bij het Rijk voor de aanpak van particuliere woningen met energie labels D t/m G.

- 29 -

Bestuursrapportage 2024

≈

5.7.1.3 We geven uitvoering aan projecten die voortkomen uit de in 2023 vastgestelde RES 2.0 (Regionale Energie Strategie). Dit doen we samen met de 13 Zeeuwse gemeenten, de Provincie, het Waterschap en Stedin. De RES 2.0 staat voor besluitvorming dit najaar op de planning.

≈

5.7.1.4 We stellen een uitvoeringsplan op in het kader van de Transitievisie Warmte. Het beleid rondom de uitvoeringsplannen staat voor besluitvorming dit najaar op de planning.

5.7.1.5 Aanstellen duurzaamheidscoach voor advisering bedrijven. √ 5.7.2 Speerpunt: Bedrijvenpark Deltaweg ontwikkelen we duurzaam. √

5.7.2.1 We moedigen bedrijven die zich vestigen op het bedrijvenpark De Deltaweg aan om een duurzaamheidscertificaat te halen.

√

5.7.2.2 We geven vanaf het begin van hun koop- en bouwproces ondersteuning aan bedrijven, door een duurzaamheidscoach in te zetten.

HD 5.8: We werken aan een duurzame gemeentelijke organisatie 5.8.1 Speerpunt: We maken gemeentelijke gebouwen duurzaam. O

5.8.1.1 We voeren de projecten uit van het vierjarig uitvoeringsprogramma

5.8.2 Speerpunt: Duurzame uitvoering van werken en diensten O 5.8.2.1 Het gemeentelijk aannemingsbedrijf streeft naar maximale inzet van duurzame machines, voertuigen en materiaal. ≈

5.8.2.2 In de aanbestedingsprocedures wordt duurzame uitvoering nagestreefd. Er is een voorstel gemaakt hoe in aanbestedingsprocedures duurzaamheid kan worden meegewogen. Dit dient in de 2e helft van 2024 verder te worden beproefd met de branche op haalbaarheid.

5.8.3 Speerpunt: We verduurzamen de openbare verlichting. O

5.8.3.1 We continueren de vervanging van conventionele verlichting door ledverlichting.

Openstaande speerpunten uit voorgaande jaargangen Speerpunt: We maken het Bespaarhuis tot een voorbeeld van een dienstverlenende overheid. Het wordt professioneler en inwoners weten het beter te vinden. √ Inwoners die een duurzame activiteit willen organiseren voor andere inwoners of bedrijven in de gemeente Goes, kunnen daarvoor het Deellokaal gebruiken. (JRK 2023 – 5.1.1.1) We onderzoeken hoe we het Bespaarhuis professioneler kunnen maken (andere plek, vaste medewerkers, meer en betere showmodellen). (JRK 2023 – 5.1.1.3) Voor de voortgang zie speerpunt 5.1.1.1 in deze bestuursrapportage. Speerpunt: We maken een plan voor voldoende laadpalen, goed verdeeld over de gemeente Goes We stellen een plan op voor laadpalen in de gemeente (Laadvisie). (JRK 2023 – 5.2.1.1) Voor de voortgang zie speerpunt 5.2.1.1 in deze bestuursrapportage Speerpunt: Er rijden minder auto’s in de binnenstad We onderzoeken hoe we ervoor kunnen zorgen dat er minder auto’s in de binnenstad rijden. (JRK 2023 – 5.2.3.1)

- 30 -

Bestuursrapportage 2024

Voor de voortgang zie speerpunt 2.5.1.2 in deze bestuursrapportage. We onderzoeken wat de voordelen van minder auto’s zijn voor het klimaat en de leefbaarheid in de binnenstad. (JRK 2023 – 5.2.3.2) Voor de voortgang zie speerpunt 2.5.1.2 in deze bestuursrapportage. We moedigen inwoners aan om de hoeveelheid restafval te verminderen naar maximaal 100 kilo restafval per inwoner per jaar. Dit doen we met verschillende maatregelen. We maken het aanbieden van restafval minder aantrekkelijk, met verschillende middelen. Ook moedigen we inwoners aan om hun afval beter te scheiden, zodat zoveel mogelijk afval opnieuw gebruikt kan worden (herbruikbare stromen). (JRK 2023 – 5.3.1.1) Voor de voortgang zie speerpunt 5.3.1 in deze bestuursrapportage. We planten meer bomen en struiken (robuust groen) We maken een plan om de ruimte (met veel steen) rond het Stadskantoor groener te maken (JRK 2023 – 5.5.2.3) Voor de voortgang zie speerpunt 5.5.4.1 in deze bestuursrapportage. We bepalen hoe we als gemeente in 2045 voorbereid zijn op een ander klimaat (klimaatbestendige gemeente) We maken voor Goes een plaatselijke ‘klimaatadaptatiestrategie’ (JRK 2023 – 5.5.3.1) Voor de voortgang zie speerpunt 5.5.1.1 in deze bestuursrapportage. Speerpunt: Voor de overgang naar duurzame, schone bronnen van energie (energietransitie) in bestaande wijken en buurten kiezen we voor zonne-energie.

We onderzoeken welke plekken geschikt zijn voor het plaatsen van zonnepanelen. (JRK 2023 – 5.6.1.1) Voor de voortgang zie speerpunt 5.6.1.2 in deze bestuursrapportage. We beschrijven hoe we het opwekken van duurzame energie binnen onze gemeente willen regelen. We willen het opwekken van duurzame energie binnen onze gemeente goed regelen. (JRK 2023 – 5.6.2.1) Voor de voortgang zie speerpunt 5.6.1.1 in deze bestuursrapportage. We moedigen bedrijven in Goes aan om hun bedrijfsgebouw en -processen duurzaam te maken Bedrijven krijgen de mogelijkheid advies te vragen bij een duurzaamheidscoach over het duurzaam maken van hun bedrijfsgebouw en hun bedrijfsprocessen. (JRK 2023 – 5.7.2.1) Voor de voortgang zie speerpunt 5.7.1.5 in deze bestuursrapportage. √

We maken voor vijf verschillende typen bedrijven een verduurzamingsscan (JRK 2023 – 5.7.2.2)

- 31 -

Bestuursrapportage 2024

Bedrijvenpark Deltaweg ontwikkelen we duurzaam √ Bedrijven die zich vestigen op Bedrijvenpark Deltaweg moeten minimaal een 3-sterren BREEAM-NL Nieuwbouw certificaat halen. Ons doel is 4-sterren. (JRK 2023 – 5.7.3.2) We werken samen met andere partijen om Goes groener en duurzamer te maken Samen met andere Zeeuwse gemeenten en de Provincie Zeeland ontwikkelen we de Regionale Energie Strategie 2.0. (JRK 2023 – 5.7.4.1) Voor de voortgang zie speerpunt 5.7.1.3 in deze bestuursrapportage. Speerpunt: We maken de openbare verlichting duurzaam We gaan verder met het vervangen van gewone verlichting door Ledverlichting. We kiezen voor een vervanging van 5% van de armaturen per jaar. (JRK 2023 – 5.8.3.1) Voor de voortgang zie speerpunt 5.8.3.1 in deze bestuursrapportage. Speerpunt: We zetten duurzame machines en voertuigen in bij verkeersprojecten We doen onze inkopen maatschappelijk verantwoord. En we zetten waar mogelijk duurzaam bouwmaterieel in (machines en voertuigen). (JRK 2023 – 5.8.4.1) Voor de voortgang zie speerpunt 5.8.2 in deze bestuursrapportage.

Financieel:

N r. p ro g ra mma 5 Milie u 5.1

Ondergrondse containers

5.2

Rioolheffing

la s te n b ij 2024 67.000

la s te n a f 2024

b a te n b ij 2024

b a te n a f 2024

re s ulta a t -67.000 N I

180.000 0

-180.000 N S -14.000 N

Diverse kleine mutaties < € 25.000 Budgettair neutrale mutaties

20.000

6.000

0

1.156.000

0

1.406.000

250.000

R e s ulta a t v o o r muta tie s re s e rv e s

1.243.000

6.000

1.406.000

430.000

-261.000 N

Mutaties reserves T o ta a l 5 Milie u

0 1.243.000

0 6.000

0 1.406.000

0 430.000

0 -261.000 N

0

(N = nadeel, V = voordeel voor de exploitatie) (I = Incidenteel, S = Structureel)

5.1 Ondergrondse containers (€ 67.000 nadeel) Op de afvalverzamelcontainers is sprake van een registratiesysteem die het mogelijk maakt voor gebruikers om de container te openen met een afvalpas en de container op afstand te beheren (vulgraadmeting, op afstand afsluiten etc.). Het betreffende registratiesysteem is aangesloten op het 2G netwerk. De providers ondersteunen vanaf 2025 het 2G netwerk niet meer, waardoor het registratiesysteem op deze containers omgezet moeten worden naar 4G. Deze onvermijdelijke, eenmalige omvorming betreft een kostenpost van € 70.000 op het afvalbeheer. Dit bedrag is incidenteel, het beheer en gebruik van het systeem loopt door op basis van het huidige contract. 5.2 Rioolrecht (€ 180.000 nadeel) Bij de vaststelling van de belastingverordeningen 2024 zijn er nog tariefsverlagingen doorgevoerd. De rapportage van Sabewa Zeeland over het eerste halfjaar laat een nieuwe prognose van de belastingopbrengsten van het eerste halfjaar zien. Dit wordt verwerkt in de ramingen van de begroting van gemeente Goes.

- 32 -

Bestuursrapportage 2024

Mutaties kostenplaatsen Financieel:

N r. b ud g e tmuta tie s k o s te np la a te n 6.1

Waterschade Troelstralaan

la s te n b ij 2024 40.000

la s te n a f 2024

b a te n b ij 2024

b a te n a f 2024

re s ulta a t -40.000 N I

0

0

0

0

0

0

0

0

R e s ulta a t v o o r muta tie s re s e rv e s

40.000

0

0

0

-40.000 N

Mutaties reserves T o ta a l k o s te np la a ts e n

0 40.000

0 0

0

0 0

0 -40.000 N

Diverse kleine mutaties < € 25.000 Budgettair neutrale mutaties

0 0

(N = nadeel, V = voordeel voor de exploitatie) (I = Incidenteel, S = Structureel)

Mutatie 6.1 Waterschade Troelstralaan (€ 40.000 nadeel) Als gevolg van een kapotte waterleiding die in de nacht is ontstaan in de technische ruimte is schade aan onder meer vloeren en installaties ontstaan op de vestiging Troelstralaan.

- 33 -

Bestuursrapportage 2024

Mutaties overhead Financieel:

N r. b ud g e tmuta tie s o v e rhe a d 7.1 7.2

Onderhoud gebouwen Budget juridisch advies

7.3

Accountantskosten

7.4

DVO DIV

7.5

Thuiswerkplekken

7.6

Inhuur dienstverlening

7.7

Inhuur openbare orde en veiligheid en burgerzaken

7.8

Apparatuur frontoffice burgerzaken

7.9

Afrekening Visma 2023

7.10 Detacheringsvergoedingen 7.11 Energiekosten 7.12 Actualisatie functieboek HR 21 Diverse kleine mutaties < € 25.000 Budgettair neutrale mutaties R e s ulta a t v o o r muta tie s re s e rv e s Mutaties reserves T o ta a l muta tie s o v e rhe a d

la s te n b ij 2024 162.000 65.000

la s te n a f 2024

b a te n b ij 2024

b a te n a f 2024

re s ulta a t -162.000 N I -65.000 N S

30.000

-30.000 N S 30.000 25.181

-30.000 N S 25.181 V

110.000

S

-110.000 N I 275.000

275.000 V

30.000

I

-30.000 N S 93.000

93.000 V 50.000

I

796.305 50.000 76.000 1.209.782 2.529.087

0 1.256.492 1.556.673

0 75.000 168.000

0 45.000 125.000

-50.000 N S -796.305 N S -50.000 N I -76.000 N 76.710 V -929.414 N

2.529.087

1.556.673

168.000

125.000

-929.414 N

Lasten bij: Mutatie 7.1 Onderhoud gebouwen (€ 162.000 nadeel) Er zijn € 162.000 hogere lasten voor onderhoud van onze gebouwen. Dit komt door de volgende oorzaken: (1) Het opnieuw huren en organiseren van de tijdelijke koeling voor het Stadskantoor i.v.m. een defect in de bodembron. (2) Relatief veel kosten voor correctief onderhoud (herstel door uitval). (3) NEN 3140 keuring voor diverse panden. Dit zijn 4-jaarlijkse keuringen van de elektrische installaties die niet in de kosten van onderhoudscontracten zijn opgenomen maar aparte worden afgerekend. Het gaat hier om incidentele effecten voor 2024. Voor 2025 en verder worden budgetten herijkt via het nog door te raad vast te stellen nieuwe beheerplan onderhoud gebouwen. Mutatie 7.2 Budget juridisch advies (€ 65.000 nadeel) Dit betreft met name extra kosten voor het project grijswater. Daarnaast is de raming structureel te laag. Mutatie 7.3 Accountantskosten (€ 30.000 nadeel) In 2024 heeft een aanbesteding van de accountantsdiensten plaats gevonden. Het nieuwe contract is € 30.000 hoger dan het huidig structureel geraamde budget voor de accountantsdiensten. Dit heeft enerzijds te maken met een prijsstijgingen als gevolg van de inflatie en anderzijds de krapte in de arbeidsmarkt voor accountancy. Mutatie 7.4 DVO DIV (€ 30.000 nadeel) Op basis van de werkelijke urenbesteding voor de DVO DIV is de overeenkomst geactualiseerd.

Dit zorgt voor €30.000 aan minder inkomsten. Mutatie 7.5 Thuiswerkplekken (€ 25.181 voordeel) De kosten voor thuiswerkplekken worden op een andere plaats geboekt. Derhalve kan dit budget afgeraamd worden. Mutatie 7.6 Inhuur dienstverlening (€ 110.000 nadeel) In het kader van onze dienstverlening aan GR-WIZ en het opleiden van onze burgerzaken medewerkers hebben wij extra medewerkers ingehuurd en huren wij nu een externe coach in. Mutatie 7.7 Inhuur openbare orde en veiligheid en burgerzaken (€ 275.000 voordeel) Door niet ingevulde vacatures wordt het budget ingezet voor inhuur op openbare orde en veiligheid en burgerzaken. Zie ook mutatie 1.6. (€ 160.000 nadeel). Mutatie 7.8 Apparatuur frontoffice burgerzaken (€ 30.000 nadeel)

- 34 -

Bestuursrapportage 2024

Vervanging printers en apparatuur van de frontoffice burgerzaken. Mutatie 7.9 Afrekening Visma 2023 (€ 93.000 voordeel) Visma Idella is de uitvoerder van de wethouderpensioenen en wachtgelden. In juni 2024 is er over 2023 is een eindafrekening van € 93.000 ontvangen. Mutatie 7.10 Detacheringsvergoedingen (€ 50.000 nadeel) Het budget voor opbrengsten vanuit detacheringsvergoedingen vast personeel afdeling Omgeving en Economie is al jaren te hoog. De hogere opbrengsten hadden in het verleden met name een link met tijdelijk personeel, die inmiddels al uit dienst zijn. Voorgesteld wordt een realistisch bedrag op te nemen in de begroting en daarvoor het budget structureel met € 50.000 te verlagen. Hiertegenover staan wel deels hogere begrote uren buiten exploitatie, wat een voordelig effect betekent. Mutatie 7.11 Energielasten (€ 796.305 nadeel) Voor energiekosten wordt net als in 2023 voorgesteld budget bij te ramen als gevolg van de sterk gestegen tarieven in 2023. Dit betrof met name de kosten elektriciteit (stijging c.a. 85%). De verwachting was dat dit mogelijk weer zou gaan dalen richting het oude niveau, wat aanleiding gaf dit effect vooralsnog incidenteel te verwerken. Nu in 2024 lijkt er nog geen sprake te zijn van een (sterke) daling van de prijzen.

Vanwege de onzekerheid hiervan wordt voor de begroting 2025 voorgesteld dit effect voor 50% structureel te verwerken ten laste van het begrotingssaldo. Mutatie 7.12 Actualisatie functiehandboek HR21 (€ 50.000 nadeel) Het huidige systeem is verouderd en sluit onvoldoende aan op de praktijk. Actualisatie is hoe dan ook noodzakelijk. Het ligt dan voor de hand om een systeem te gaan hanteren dat speciaal ontwikkeld is voor organisaties aangesloten bij de cao-gemeenten en sgo (samenwerkende gemeentelijke organisaties) HR 21.

- 35 -

Bestuursrapportage 2024

Mutaties algemene dekkingsmiddelen Financieel:

N r. b ud g e tmuta tie s a lg e me ne d e k k ing s mid d e le n 8.1 8.2 8.3

Parkeeropbrengsten Kapitaallasten Dividenduitkering ZEH NV

8.4

OZB Diverse kleine mutaties < € 25.000 Budgettair neutrale mutaties R e s ulta a t v o o r muta tie s re s e rv e s Mutaties reserves T o ta a l muta tie s a lg e me ne d e k k ing s mid d e le n

la s te n b ij 2024

la s te n a f 2024 1.890.318

0 0 0 0 0

b a te n b ij 2024 135.000

b a te n a f 2024

re s ulta a t

19.968.783

440.000

135.000 V 1.890.318 V 19.528.783 V

110.000

30.000

80.000 V

0 0 0 0 1.890.318 20.213.783 0 1.890.318 20.213.783

I S I S

0 0 0 0 470.000 21.634.101 V 0 0 470.000 21.634.101 V

Lasten bij: Mutatie 8.1 Parkeeropbrengsten (€ 135.000 voordeel) Hogere baten van € 135.000 als gevolg van meerdere kleinere gunstige effecten op de parkeervergunningen (€ 35.000), parkeerboetes (€ 30.000) en (met name) de opbrengsten parkeergarage centrum (€ 70.000). Mutatie 8.2. Kapitaallasten (€ 1.890.318 voordeel) Voor de bestuursrapportage zijn de kredieten en investeringen beoordeeld en is de activastaat geactualiseerd. Uitgangspunt voor de kapitaallasten is dat we deze gaan afschrijven in het jaar na ingebruikname. Voor een aantal investeringen gingen we er in de begroting 2024 vanuit dat deze op 1 januari 2024 in gebruik genomen zouden zijn. De jaarrekening 2023 laat zien dat dit niet voor alle investeringen het geval is. Dit betekent dat niet alle begrote kapitaallasten voor 2024 gemaakt gaan worden, dit heeft een positief effect op het begrotingssaldo. Mutatie 8.3 Dividend ZEH NV (€ 19.528.783 voordeel) Op 19 juni 2024 is in de algemene vergadering van aandeelhouders de jaarrekening 2023 en het voorstel dividenduitkering vastgesteld. Met deze mutatie wordt de dividenduitkering als opbrengst in begroting 2024 verwerkt. Op de dividenduitkering van bijna € 20 miljoen wordt ongeveer € 3 miljoen als dividendbelasting ingehouden. Door de vrijstelling die we als gemeente hiervoor hebben, kunnen we vervolgens de dividendbelasting terugvragen.

De oorspronkelijke raming van te ontvangen dividend van ongeveer €440.000 wordt afgeraamd en op deze mutatie in mindering gebracht in 2024. Mutatie 8.4 OZB (€ 80.000 voordeel) Op basis van de halfjaar rapportage van Sabewa Zeeland wordt een prognose van de belastingopbrengsten afgegeven. Voor het eigenaren deel van niet-woningen leidt dit tot een kleine aanpassing van € 10.000 meeropbrengst. Voor het gebruiker deel van niet-woningen leidt dit tot een kleine aanpassing van € 30.000 minder opbrengst. Voor de OZB van de woningen leidt dit tot een aanpassing van € 100.000 aan meer opbrengst.

- 36 -

Bestuursrapportage 2024

Voortgang ombuigingen In de Programmabegroting 2024 zijn een aantal ombuigingen opgenomen. In onderstaande tabel met toelichting wordt gerapporteerd over de voortgang van deze ombuigingen die een resterend saldo hebben in de Programmabegroting 2024: (bedragen x € nr Programma

Herkomst

Omschrijving

1 Sociaal domein

Kadernota 2022

Focusplan sociaal domein

Kadernota 2022

Organisatie

Kadernota 2022

Overige belastingen

Bestuur en 2 financiën Algemene 3 dekkingsmiddelen Totaal

2024 2025 2026 2027 Niet Bruto Niet Bruto Niet Bruto Niet Bruto Gerea Gerealis Rester Gerealis Rester Gereali Rester gerea Rester ombui gereal ombui gereal ombui gereal ombui liseer eerd end eerd end seerd end liseer end ging iseerd ging iseerd ging iseerd ging d d 2.169

-2.169

0

162

-112

-50

0 2.169 0

251

0 2.169

-2.169

0

-201

-50

0

251

0 2.169 -2.169

-2.169

0

-173

-78

0

251

-173

0

0

-78

0

0

0

0

0

410

0

0

410

410

0

0

410

410

0

0

410

162

-112

-50

0

661

-201

-50

410

661

-173

-78

410

661

-173

-78

410

Toelichting: 1. Het laatste gedeelte van de resterende taakstelling vanuit het focusplan sociaal domein is inmiddels volledig ingevuld. 2. Het laatste gedeelte van de resterende taakstelling vanuit het focusplan sociaal domein is inmiddels volledig ingevuld. 3. Vanaf het jaar 2025 zijn hogere inkomsten voorzien vanuit de parkeer- en precariobelasting. In de Kadernota 2025 is een fasering van de invulling van deze taakstelling verwerkt.

- 37 -

Bestuursrapportage 2024

Bijlage investeringen In het navolgende overzicht zijn de financiële mutaties met betrekking tot de investeringskredieten opgenomen. In het overzicht zijn alleen investeringskredieten opgenomen die afwijken van de planning. De als gevolg hiervan lagere kapitaallasten zijn als voordeel in deze bestuursrapportage verwerkt. T o e lic h Gro o tb o e k Oms c hrijv ing ting numme r 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

Kre d ie t

8010198 Verv.tele.centr/callcentersoftw. (2020) 8010213 Aanhanger t.b.v. container transport (2021) 8010216 Tachymeter (2021) 8010250 Afsprakensysteem 8210003 Vervolgaanpak Goes-Oost en Bergweg 8210136 Verv. en aanpas. openb.verlichting 2022 8210137 Verv. en aanpas. openb.verlichting 2023 8211039 VRI Nansenbaan/ s`-Gravenpolderseweg 8480000 Scalda - Omnium 8480001 Installaties verbouwing Omnium - Scalda 8480002 Vernieuwbouw sporthal en entr. horeca 8480003 Installaties vernieuwbouw sporthal en entr. horeca 8724014 Ruim. graven Arendsk.,Kloetinge, Whm.drp 8010221 Verv. vloerbedekking stadskantoor 8010228 Scania huisvuilauto 8010229 Scania haakarm 8010266 Ombouw onderg. containers naar haaksysteem 2024 8010269 Grafdelver 8210140 Verv. en aanpas. openb.verlichting 2024 8210153 Impuls verv. conventionele verlichting naar LED 8214064 Vervanging installatie parkeergarage centrum 8531129 1e Hockeywaterveld toplaag 8531130 2e Hockeyveld renovatie toplaag 8531131 3e Hockeyveld renovatie toplaag

98.000 120.000 40.000 100.000 100.000 210.000 210.000 258.500 10.744.000 4.817.000 2.913.000 1.815.000 33.000 350.000 320.000 200.000 250.000 50.000 210.000 75.000 300.000 225.000 200.000 200.000

B e s te d ing e n tm juni 2024 96.678 0 0 0 2.955 118.318 25.453 9.018 527.038 10.056 2.514 5.028 0 4.042 11.328 0 0 0 0 0 0 0 0 0

R e s ta nt 1.322 120.000 40.000 100.000 97.045 91.682 184.547 249.482 10.216.962 4.806.944 2.910.486 1.809.972 33.000 345.958 308.672 200.000 250.000 50.000 210.000 75.000 300.000 225.000 200.000 200.000

Toelichting: 1. 2. 3. 4.

5. 6. 7. 8. 9.

10. 11. 12.

Implementatie neemt meer tijd in beslag, verwachting is dat de implementatie einde dit jaar is afgerond. Aanschaf pas nodig in 2026. Dit wordt meegenomen bij de vervangingsinvesteringen bij de begroting 2025. In verband met een langere technische levensduur dan verwacht is deze investering een jaar doorgeschoven. De aanschaf heeft vertraging opgelopen omdat in een later stadium de hele GR mee is gegaan in de aanbesteding. Hierdoor heeft de doorlooptijd vertraging opgelopen. Op z'n vroegst wordt het afsprakensysteem eind december 2024 opgeleverd, met uitloop naar jan/feb. 2025. Door gebrek aan capaciteit vertraagd. Vanwege oranisatorische problemen bij de uitvoerende partij lopen de werkzaamheden en de facturatie achter. Idem Vervanging van de VRI volgt in 2025 De uitvoering en daarmee het grootste deel van de investeringen in de vervangende nieuwbouw van hal 3 van het Omnium, wordt voorzien in het jaar 2025. Naar verwachting wordt dit onderdeel van het project volledig in 2025 gerealiseerd. De investeringen rondom de entree en de horeca, lopen gelijk op met de investeringen van het inpassen van het Scalda Groencollege in het Omnium. Dit is dus in de jaren 2025 en 2026. Idem Idem Idem

- 38 -

Bestuursrapportage 2024

13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24.

Dit krediet kan worden afgesloten. Het ruimen van graven in Kloetinge en Wilhelminadorp is komende jaren niet nodig. De voorbereiding neemt meer tijd in beslag, verwachting is nu dat in het najaar de aanbesteding gepubliceerd kan worden waardoor de werkzaamheden 1ste helft 2025 worden afgerond. In verband met een langere technische levensduur dan verwacht is deze investering een jaar doorgeschoven. Idem Idem Dit krediet komt te vervallen. Vervanging is niet meer nodig. Vanwege oranisatorische problemen bij de uitvoerende partij lopen de werkzaamheden en de facturatie achter. Idem Doorgeschoven naar 2025 Idem Idem Idem

- 39 -

Bestuursrapportage 2024

Bijlage overzicht reserves

Deze bestuursrapportage heeft de volgende onttrekkingen en dotaties in de reserves: Mutaties reserve maatschappelijk nut: • € 1.128.000 terugdraaien storting Urban sportvoorziening. Het project Urban sportvoorziening is in 2024 is afgerond. Daarom wordt de onttrekking van de reserve bovenwijkse voorzieningen afgeraamd, evenals de dotatie aan de reserve afschrijvingen. In de Programmabegroting 2025 voeren we deze mutatie weer op. • € 101.000 onttrekking reserve maatschappelijk nut. In de begroting 2024 is rekening gehouden met een onttrekking voor de afschrijvingslasten van investeringen. Op basis van de investeringen in de jaarrekening 2023 is deze met € 101.000 naar beneden bijgesteld. Mutaties reserve bovenwijkse voorzieningen: • € 1.128.000 terugdraaien storting Urban sportvoorziening. Het project Urban sportvoorziening is in 2024 is afgerond. Daarom wordt de onttrekking van de reserve bovenwijkse voorzieningen afgeraamd, evenals de dotatie aan de reserve afschrijvingen. In de Programmabegroting 2025 voeren we deze mutatie weer op. Mutatie algemene reserve: • Terugdraaien storting Touristshop. Zie toelichting mutatie 2.6. Mutatie reserve sociaal domein: • € 2.892.000 wordt onttrokken aan de reserve sociaal domein. Dit betreft het resultaat op programma sociaal domein in deze bestuursrapportage.

- 40 -

Bestuursrapportage 2024

Bijlage neutrale mutaties N r. p ro g ra mma 1 B e s tuur e n fina nc ië n 1.1 Contract ESRI T o ta a l p ro g ra mma 1 B e s tuur e n fina nc ië n N r. p ro g ra mma 2 R uimte e n e c o no mie

la s te n b ij 2024 40.000 40.000

la s te n a f 2024 40.000 40.000

b a te n b ij 2024

la s te n a f 2024 223.000

b a te n b ij 2024

b a te n a f 2024 0

re s ulta a t

0

I

2.1

Glasvezel

la s te n b ij 2024 223.000

0

I

2.2

Zwerfafval

36.000

36.000

0

I

2.3

Toezicht kabels

50.000

50.000

0

I

2.4

Omgevingsvergunningen T o ta a l p ro g ra mma 2 R uimte e n e c o no mie N r. p ro g ra mma 3 Ond e rwijs S p o rt e n Cultuur 3.1 Bibliotheek SPUK IDO 3.2 Zorgadviesteams 3.3 Stelpost huur 3.4 SPUK Onderwijsachterstanden 3.5 RBL 3.6 AMV T o ta a l p ro g ra mma 3 Ond e rwijs S p o rt e n Cultuur N r. p ro g ra mma 4 S o c ia a l d o me in 4.1 4.2 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

Gezonde wijkaanpak Subsidie schoolmaatschappelijk werk Subsidie jeugdbeleid Subsidies verslavingspreventie Toeslagen affaire Kosten school lijnbaan i.v.m. AMV GALA-budgetten SPUK IZA ZONMW subsidie domeinoversteigend samenwerken 4.9 SPUK Onderwijsroute 4.10 Educatiebudget 4.11 Zeeuws mob team 4.12 Aan de slag in Zeeland 4.13 IPS GGZ 4.14 ESF Zeeuwen fin.gezond 4.15 ESF SZM naar werk 4.16 ESF Aan de slag 24-25 4.17 Correctie begrotingswijziging 291-2023 4.18 Kosten opvang Oekraïne 4.19 Vervangende inhuur Oekraïne T o ta a l p ro g ra mma 4 S o c ia a l d o me in N r. p ro g ra mma 5 Milie u 5.1 Klimaat 5.2 Afwikkeling centrumtaken RES 5.3 SPUK energiearmoede 5.4 Energiearmoede 5.5 NIP 5.6 NIP centrumgemeente T o ta a l p ro g ra mma 5 Milie u

b a te n a f 2024

0 re s ulta a t

120.000 429.000 la s te n b ij 2024 38.000 43.135 159.823 348.836 198.360 788.154 la s te n b ij 2024 75.000 161.669 32.074 57.438 366.960 220.000

120.000- N S 223.000 la s te n a f 2024

86.000 b a te n b ij 2024 38.000

43.135 15.180 348.836 407.151 la s te n a f 2024 75.000 161.669 32.074 57.438

198.360 396.183 b a te n b ij 2024

366.960 220.000 135.238 132.784

35.166 1.474.776 216.000

35.166 1.474.776 216.000 348.250

255.000 534.000 50.000 100.000 217.000 1.156.000

- 41 -

re s ulta a t

15.180

132.784

la s te n b ij 2024

b a te n a f 2024

-120.000 N

159.823

169.566

42.400 290.201 497.487 994.974 54.305 4.925.920 512.930 9.308.411

0

15.180 b a te n a f 2024

348.250

54.305 186.120 556.220 815.679 la s te n a f 2024

0

4.739.800 9.145.786

653.054

b a te n b ij 2024 250.000 255.000 534.000 50.000 100.000 217.000 1.406.000

b a te n a f 2024 250.000

250.000

I S S S S I

0 0 0 0 0 0 0 0 0

I S S S I I I I I

re s ulta a t

135.238 169.566

42.400 290.201 497.487 994.974

0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 43.290 43.290 V

I I I I I I I I S I I

re s ulta a t 0 0 0 0 0 0 0

I I I I I I

Bestuursrapportage 2024

N r. b ud g e tmuta tie s k o s te np la a ts e n 6.1

la s te n a f 2024

b a te n b ij 2024

b a te n a f 2024

re s ulta a t

-

T o ta a l k o s te np la a ts e n N r. b ud g e tmuta tie s o v e rhe a d 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7

la s te n b ij 2024

Reiskostenvergoeding Doorbelasting interne catering Bedrijfsrestaurant Mobile devices Omgevingsvergunningen - verrekening met GR Inzet vacaturemiddelen Vervangende inhuur Oekraïne T o ta a l muta tie s o v e rhe a d

0 0

0

la s te n b ij 2024 198.562

la s te n a f 2024 198.562

30.000 25.000 400.000 556.220 1.209.782

T o ta a l b ud g e t ne utra le muta tie s

25.000 120.000 400.000 512.930 1.256.492

0

0

b a te n b ij 2024

b a te n a f 2024

50.336 30.000

50.336

80.336

50.336

0 re s ulta a t 0 120.000 V -43.290 76.710 V 0

- 42 -

S S S S S I I