054. Bestuursrapportage 2025
Tekst van het document
33
Bestuursrapportage 2025 Nummer
Realisatie Doelstelling, Speerpunten en Acties
4.1.5 4.1.5.1
Vluchtelingenopvang We maken een locatiekeuze voor een nieuw AZC
4.1.5.2
De opvang van vluchtelingen wordt integraal aangepakt
4.2 4.2.1 4.2.1.1
4.2.2 4.2.2.1
34
Goes heeft “Grip op het Sociaal Domein”. Taakstelling ombuiging sociaal domein We stellen een plan op waarin de mogelijkheden van ombuigingen binnen het sociaal domein worden beschreven. Samen voor een gezond Goes – formele basisinfrastructuur Verder vormgeven van Sterke Lokale Teams
Omschrijving doen, in Goes, Zeeland en daarbuiten. Zo maken we de arbeidsmarkt gezond, sterk en veerkrachtig. • Er wordt uitvoering gegeven aan het meerjarenbeleidsplan 2021-2025 van de AMR. Jaarlijks stellen we met de Zeeuwse samenwerkingspartners een uitvoeringsplan op met prioriteiten rondom een inclusieve, veerkrachtige en grens overstijgende arbeidsmarkt. In 2025 starten we met de ontwikkeling van het meerjarenbeleidsplan 2026 2030. • We geven invulling aan de hervorming van de landelijke arbeidsmarktinfrastructuur. In 2025 gaan we aan de slag met de voorbereidingen voor de nieuwe wet SUWI op basis waarvan iedere arbeidsmarktregio moet gaan inzetten op de ontwikkeling van een regionaal werkcentrum en een regionaal beraad met als doel de dienstverlening aan werkgevers en werkzoekenden beter vindbaar te maken. In afstemming met uw raad is een procesafspraak gemaakt. Nadere besluitvorming vindt plaats in 2026. Het college heeft de aanpak en organisatie geëvalueerd. De opvangsporen worden in samenhang door de organisatie opgepakt.
Dit is meegenomen in de algehele bezuinigingsopgave van de gemeente. Hierover heeft in de kadernota besluitvorming plaats gevonden.
Er is een visie Stevige Lokale Teams opgesteld. Deze wordt in het najaar aan college en raad voorgelegd. Tevens
Bestuursrapportage 2025 Nummer
4.2.2.2
Realisatie Doelstelling, Speerpunten en Acties
Ruimte voor ontwikkelen, trainen en leren
Meer grip op de toegang tot zorg en ondersteuning (Sociaal Domein breed) Borgen/ verder uitwerken van aanbevelingen uit het Oosterschelderegio (OSR) project Grip op de WMO.
4.2.3 4.2.3.1
4.2.3.2
4.2.3.3
Data en monitoring Sociaal Domein
We leveren een bijdrage aan het proces rondom de samenwerkingsafspraken voor de inkoop van beschermd wonen en jeugdzorg in Zeeland
Omschrijving worden er gesprekken gevoerd met samenwerkingspartners over de verdere inrichting en uitvoering. Voor het verder vormgeven van de Sterke Lokale Teams creëren we binnen onze toegangen en bij onze partners ruimte voor ontwikkeling, training en leren en brengen we de daarvoor benodigde financiële randvoorwaarden in beeld.
De aanbevelingen uit het project Grip op de WMO vragen blijvend aandacht. Dit is deels een gezamenlijke verantwoordelijkheid van SWVO/GR de Bevelanden en deels een individuele verantwoordelijkheid van de OSR-gemeenten. Aandachtspunt blijft in 2025 het sturen op de realisatie van clientdoelen en het realiseren van een meer passend voorliggend aanbod in plaats van maatwerkvoorzieningen. De regionale werkgroep monitoring Wmo-contractering (gemeenten O'regio, SWVO en GRdB) werkt aan een dashboard waarbij het mogelijk wordt om de realisatie van clientdoelen te volgen. De conceptversie van dit dashboard wordt in Q4 van 2025 getest. Half 2024 is er een beleidsdata-analist Sociaal Domein aangetrokken. Daarmee is een belangrijke randvoorwaarde om meer datagedreven te kunnen werken ingevuld. Vanaf 2025 is gebruik van data en monitoring structureel onderdeel van het opstellen en evalueren van beleid. Goes is betrokken bij het opstellen van de samenwerkingsafspraken voor de inkoop van BW en Jeugdzorg Zeeland. We gaan zowel regionaal, subregionaal als lokaal uitwerking geven aan de beheersmaatregelen beleid/toegang die worden opgesteld voor de aanbesteding jeugdhulp Zeeland. Deze beheersmaatregelen bevatten onder andere het toepassen van normaliseren, inzet gelijke instrumenten en
35
Bestuursrapportage 2025 Nummer
Realisatie Doelstelling, Speerpunten en Acties
4.2.3.4
36
4.2.3.5
4.2.3.6
Omschrijving
methodieken, beperking reikwijdte jeugdhulp, inzetten van aanpalende domeinen en wetgeving, afspraken maken met wettelijke verwijzers, verbinding maken met het onderwijs en een lerende cyclus instellen. Na de zomer wordt een herziene verordening jeugdhulp voorgelegd aan de raad. Uitvoering geven aan Vanuit het provinciale OOAS-plan provinciale afspraken over de (opbouw-, ombouw-, afbouw- en spreiding van voorzieningen spreidingsplan) is aangegeven dat het op het gebied van geestelijke voorzieningenniveau in Zeeland een gezondheidszorg en evenredige verdeling moet hebben, maatschappelijke opvang waarbij zowel regionaal als lokaal wordt (OOAS-plan) gekeken naar een mogelijke ombouw van voorzieningen opbouw-, ombouw-, afbouw- en spreidingsplan). Vanuit het plan van aanpak De 18-/18+- voorziening betreft een dakloosheid onderzoeken we doorstroomvoorziening voor jongeren de mogelijkheid voor een die op zoek zijn naar een tijdelijke 18-/18+ voorziening en huisvesting omdat ze hulp nodig hebben Skaeve Huse voorziening in bij hun weg naar zelfstandigheid. Deze is Goes. door Juvent in augustus 2025 in Goes geopend aan de Grote Kade en biedt plaats aan 6 jongeren, aanvullend op de locatie aan de Wijngaardstraat. Skaeve Huse is nog niet gerealiseerd. Momenteel wordt een plan van aanpak opgesteld gezamenlijk met de Bevelandse gemeenten.
Doel is om in de Bevelanden meerdere Skaeve Huse voorzieningen te realiseren, waaronder 1 in Goes. De locatiekeuze zal in Q1 2026 worden voorgelegd aan het college en de raad. Actief inzetten op het Er zijn toezichthouders aangesteld die voorkomen van zorgfraude zorgfraude opsporen. en onrechtmatigheid in de zorg
Bestuursrapportage 2025
5. Milieu
Een duurzame samenleving
De noodzaak tot duurzamer denken en doen groeit. Dit uit zich in de schaarste van fossiele grondstoffen en de steeds meer zichtbare effecten van klimaatverandering. We omarmen daarom de duurzaamheidsdoelen van de Verenigde Naties en borgen bewuste keuzes en duurzaamheid in de omgevingsvisie en andere beleidsstukken die dit beleidsveld raken. Met het Klimaatprogramma als paraplu, willen we ervoor zorgen dat niet alleen wij, maar ook toekomstige generaties in Goes goed kunnen leven, werken en verblijven. We zetten daarom actief in op een duurzamer gebouwde omgeving, meer duurzame energieopwekking, schone mobiliteit, afval als grondstof, circulaire economie en een klimaatbestendige toekomst. We zoeken naar manieren om bewustwording bij inwoners te vergroten en stimuleren duurzame keuzes.
Wat willen we bereiken? Nummer 5.1 5.1.1 5.1.1.1
5.1.1.2
Realisatieacties Doelstelling, Speerpunten en Acties We zetten in op een duurzame samenleving We herijken het Klimaatprogramma We stellen het nieuwe Klimaatprogramma vast
Voor het Klimaatprogramma stellen we een communicatieplan vast
Omschrijving
Er wordt op dit moment gewerkt aan het nieuwe klimaatprogramma en bijbehorende communicatieplan. Doel is het dit jaar gereed te hebben en in Q1 aan te bieden aan het college en de raad. Er wordt op dit moment gewerkt aan het nieuwe klimaatprogramma en bijbehorende communicatieplan. Doel is het dit jaar gereed te hebben en in Q1 aan te bieden aan het college en de raad. 37
Bestuursrapportage 2025 Nummer 5.2 5.2.1
5.2.1.1
Realisatieacties Doelstelling, Speerpunten en Acties We maken de gebouwde omgeving duurzamer We ondersteunen inwoners en bedrijven met het verduurzamen van hun woning en bedrijf. We stellen de RES 2.0 (Regionale Energie Strategie) vast en werken aan CO2-reductie van de gebouwde omgeving
5.2.1.2
We stellen uitvoeringsplannen op voor de in 2024 vastgestelde Transitievisie Warmte
5.2.1.3
We vragen middelen aan voor het Zeeuws Isolatieprogramma
5.2.1.4
We stellen plannen van aanpak op voor het verduurzamen van bedrijventerreinen
5.2.2
38
5.2.2.1
5.2.2.2
Bedrijvenpark Deltaweg ontwikkelen we duurzaam We zetten een duurzaamheidscoach in We zoeken naar oplossingen om de netcongesties
Omschrijving
De RES 2.0 is in Q1 2025 door de Raad vastgesteld. In de bijbehorende uitvoeringsagenda staan projecten die bijdragen aan de CO2-reductie van de gebouwde omgeving. Momenteel wordt gewerkt aan het opstellen van een aantal uitvoeringsplannen. Dit gebeurt per wijk. Er lopen nu trajecten met 9 wijken, waarbij het streven is dit jaar in ieder geval voor een deel hiervan eind 2025 een concept uitvoeringsplan gereed te hebben. Er is dit jaar nieuwe subsidie aangevraagd bij het Rijk en gehonoreerd. In 2025 zijn er 500 aanvragen om te isoleren binnengekomen in gemeente Goes. Daarnaast zijn er circa 135 isolatie adviezen op maat gegeven aan inwoners. Voor het bedrijventerrein De Poel I en IV is een PvA opgesteld door Witteveen + Bos. Impuls Zeeland is nu in samenwerking met gemeente Goes bezig voor De Poel II en III. Het traject ligt op schema.
Er vinden diverse gesprekken plaats met geïnteresseerde bedrijven en na aankoop van een kavel. Haalbaarheidsonderzoek met bedrijven die een kavel afgenomen, of een
Bestuursrapportage 2025 Nummer
5.3 5.3.1 5.3.1.1
Realisatieacties Doelstelling, Speerpunten en Acties problematiek op te lossen We zorgen voor opwekking van meer duurzame energie Stimuleren duurzame energiebronnen We starten een onderzoek naar de mogelijkheden van verschillende duurzame energiebronnen binnen de huidige wet- en regelgeving
5.3.1.2
We stellen kaders op voor duurzame energieopwekking aan de hand van de uitkomsten van het onderzoek onder 5.3.1.1.
5.3.1.3
We werken aan duurzame energieopwekking volgens de in 2025 vast te stellen RES 2.0
5.4 5.4.1 5.4.1.1
5.4.1.2
We gaan voor schone mobiliteit We stimuleren duurzaam vervoer We stellen een Laadvisie vast We werken aan de transitie naar duurzame mobiliteit volgens de in 2025 vast te stellen RES 2.0
Omschrijving reservering hebben, loopt.
Er is binnen de Zeeuwse samenwerking opdracht gegeven om regionale structuur warmte 2.0 op te stellen. Daarnaast wordt er ook een lokale technische analyse per wijk gemaakt voor het warmteprogramma. Verder wordt er in samenwerking met Provincie Zeeland en Stedin gekeken naar de mogelijkheden voor zon op dak bij bedrijven. Mocht er uit 5.3.1.1 noodzaak tot kaders komen, zullen die worden opgesteld. Vooralsnog lijkt grootschalige opwek (middels zon/wind) geen mogelijkheid. Netcongestie lijkt hierdoor geen beperkende factor. In Goes zijn er beperkte mogelijkheden voor grootschalige opwek. Gezamenlijke doelstellingen worden op Zeeuws niveau wel gehaald.
De Laadvisie staat gepland voor Q1 2026. Met de Zeeuwse gemeenten is een laadvisie opgesteld voor de logistiek. Deze zal geïntegreerd worden in de Goese laadvisie. Daarnaast wordt er gekeken naar de mogelijkheden voor
39
Bestuursrapportage 2025 Nummer
Realisatieacties Doelstelling, Speerpunten en Acties
5.4.2 5.4.2.1
5.5
5.5.1
5.5.1.1
40
We kiezen voor duurzame brandstoffen We maken het mogelijk om een schoon tankstation te realiseren op het bedrijvenpark Deltaweg Afval zien we als grondstof en we zetten in op een circulaire economie We streven ernaar om de hoeveelheid restafval verder terug te dringen naar maximaal 100 kilo restafval per inwoner per jaar, waarbij de kwaliteit van het gescheiden afval goed moet blijven voor recycling. Daarnaast stimuleren we hergebruik. We zetten in op het verminderen van afval
Omschrijving deelmobiliteit. Ook wordt er gekeken naar de mogelijkheid van schoon en emissie loos bouwen (SEB). Verder is een studie geweest naar clean energy hubs transport op Bevelands niveau. De omgevingsvergunning is verstrekt.
We zetten een campagne op om het hergebruik van spullen te stimuleren en wijzen inwoners op duurzame alternatieven voor producten die dagelijks worden gebruikt. Voor en tijdens de afvalproeven in gemeente Goes (van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2026) zijn er inloopavonden en klankbordgroep bijeenkomsten in de verschillende proefgebieden en vragenlijsten online via Goes Praat Mee zodat inwoners hun mening en
Bestuursrapportage 2025 Nummer
Realisatieacties Doelstelling, Speerpunten en Acties
5.5.1.2
We helpen inwoners om het afval goed te scheiden door gericht te communiceren
5.5.1.3
We doen proeven met 4-wekelijks inzameling van het restafval en onderzoeken op welke manier we meer en kwalitatief goede GFT en PMD-afval kunnen inzamelen.
5.5.2
5.5.2.1
We realiseren voor regio De Bevelanden in Goes een circulair ambachtscentrum bij de nieuwe milieustraat, zodat we grof huishoudelijk afval kunnen demonteren tot grondstoffen en ingezamelde spullen kunnen hergebruiken. We werken aan een concrete uitwerking voor het realiseren van een
Omschrijving ervaringen kunnen delen. Deze input gebruiken we voor nieuw afvalbeleid. We richten ons op verschillende doelgroepen en passen we onze communicatiemiddelen daarop aan. In de maand juli 2025 zijn 2 afvalcoaches een aantal weken actief geweest bij diverse onder- en bovengrondse inzamelpunten in Goes om inwoners te wijzen op het juist scheiden van PMD en juist gebruik van de containers. Daarnaast is de medewerker Afvalbeheer jaarrond beschikbaar voor tips en adviezen aan inwoners over afval scheiden. Van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2026 lopen in zes gebieden van gemeente Goes verschillende proeven met verschillende inzamelmethodes om inwoners onder meer te stimuleren om nog beter hun afval te scheiden en zo nog minder restafval over te houden. De uitkomst hiervan wordt als input gebruikt voor het ontwikkelen van nieuw afvalbeleid.
De ontwerpfase van de gezamenlijke nieuwbouw van het circulair
41
Bestuursrapportage 2025 Nummer
Realisatieacties Doelstelling, Speerpunten en Acties circulair ambachtscentrum in Goes op bedrijventerrein De Deltaweg
5.5.3
42
5.5.3.1
5.5.3.2
5.5.3.3
Inwoners en organisaties worden gestimuleerd een bijdrage te leveren aan een Circulaire Economie We stellen het Zeeuw breed beleidsplan Circulaire Economie vast
Omschrijving ambachtscentrum Oosterschelderegio en van de gemeentewerf Goes voor de afdeling openbare ruimte start Q3 2025. Vanwege het gezamenlijke multifunctionele karakter van het project wordt de vervolgaanpak ontwikkeld met de Zeeuwse Reinigingsdienst (ZRD). Op basis van de vervolgaanpak zal een samenwerkingsovereenkomst met de ZRD en de gemeente worden ondertekening.
In Q1 2025 is het Zeeuws breed beleidsplan C.E. vastgesteld door de Raad. De komende jaren zal er gewerkt worden aan de projecten uit de uitvoeringsagenda. We geven uitvoering aan We passen het Manifest het MVOI-manifest zoveel mogelijk toe. Voorbeelden van diverse afdelingen zijn: -De aanbesteding en realisatie van de Brandweerkazerne (circulair). -De aanbesteding van wijkgericht groenonderhoud (milieu/SROI). -Voor energiearmoede isolerende gordijnen (circulair). -Intern: in plaats van vervangen worden de bureaustoelen onderhouden en gerepareerd door lokale partij met medewerkers met afstand tot de arbeidsmarkt (circulair/SROI). Bij de uitvoering van onze In de werken IKC 's Heer gemeentelijke projecten Arendskerke, Brandweerpost zetten we in op Goes-West en bij de
Bestuursrapportage 2025 Nummer
Realisatieacties Doelstelling, Speerpunten en Acties circulariteit
5.5.4
5.5.4.1
5.6 5.6.1 5.6.1.1
5.6.2
We voorkomen zwerfvuil en ruimen het op, om mens en dier te beschermen We betrekken inwoners bij het opruimen van zwerfvuil door een netwerk van vrijwilligers te creëren die zwerfvuil rapen in wijken en dorpen We zorgen voor een klimaatbestendige toekomst We werken aan een klimaatrobuuste omgeving We geven uitvoering aan de in 2024 vastgestelde Goese klimaatadaptatiestrategie
Om wateroverlast en overstromingsrisico te voorkomen werken we het achterstallig
Omschrijving herstructurering van Noordelijke plandeel Goes-West zijn specifieke circulaire materialen toegepast. Voor de brandweerpost is Europese subsidie toegekend.
Het vinden van zwerfvuil coördinatoren per wijk of dorp vergt meer tijd. Het zoeken naar coördinatoren zal ook in 2026 voortgezet worden.
Momenteel wordt gewerkt aan een lokaal hitteplan, de verdere verspreiding van de klimaatatlas en worden de mogelijkheden onderzocht van wateropvang. Verder wordt er in 2025 nog onderzoek gedaan naar bodemdaling en wordt er gekeken naar het opzetten van een klimaatadaptieve leergang. Naast de projecten uit de uitvoeringsagenda wordt er ook gewerkt aan Groene Schoolpleinen, groene daken, hebben we een bomenhub en wordt de tegeltaxi ingezet. Op provinciaal niveau wordt er onderzoek gedaan naar zoetwater.
43
Bestuursrapportage 2025 Nummer
5.6.2.1
Realisatieacties Doelstelling, Speerpunten en Acties onderhoud aan de riolering weg en groeien door naar een beheersbaar rioolstel We zetten in op vervanging en renoveren van de riolering
5.6.3
5.6.3.1
5.6.3.2
5.6.4
5.6.4.1
44
We bevorderen de doorstroom, berging en kwaliteit van het oppervlaktewater om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen We doen conform de nog vast te stellen klimaatadaptatiestrategie en bijbehorende uitvoeringsagenda, onderzoek om heftige regenval, periode van droogte en aanhoudend hoge temperaturen in de zomerperiode op te kunnen vangen. We baggeren de Oost- en Westveste uit om de kwaliteit van het water en de doorstroming goed te houden
We zorgen voor robuust groen omdat dit een belangrijke bijdrage levert om hitte en regenval op te vangen/nemen We beschermen onze bomen
Omschrijving
We doen dit volgens het groeimodel uit het vastgestelde VGRP. Diverse projecten zijn aanbesteed en in uitvoering. De werkvoorbereiding voor de komende planjaren loopt op schema.
Het opzetten van het grondwatermeetnet is gestart en wordt jaarlijks uitgebreid. Reguliere baggerwerkzaamheden worden tijdig afgestemd met het Waterschap.
De voorbereiding en uitvoering van dit project doen we in nauwe samenwerking met Waterschap Schelderstromen. De uitvoering start in het najaar 2025.
Dit doen we door een afwegingskader voor boombescherming vast te stellen. Het afwegingskader is
Bestuursrapportage 2025 Nummer
Realisatieacties Doelstelling, Speerpunten en Acties
5.6.4.2
Voor nieuwe bomen in nieuwe plannen kiezen we voor voldoende onder- en bovengrondse ruimte
5.6.4.3
We wijzen nieuwe plekken aan om robuust groen te realiseren
5.6.4.4
We vervangen zieke bomen in de hoofdgroenstructuur
5.6.4.5
We vervangen de zieken zwakke Kastanjes aan de Oostsingel als 1e fase van
Omschrijving opgesteld en wordt bij projecten en ontwikkelingen toegepast. De druk op bomen en groen bij (stedenbouwkundige) ontwikkelingen, reconstructies, energietransitie enz. is groot. In diverse situaties is het onvermijdelijk dat gezonde bomen voor deze ontwikkelingen moeten wijken. We maken hierbij gebruik van de Bomenmonitor. Doorlopend proces. De uitgangspunten Bomenmonitor worden gebruikt bij het planten van nieuwe bomen in nieuwe plannen en bij herplant in bestaand beheerareaal. Doorlopend proces, waarbij we bij nieuwe stedenbouwkundige plannen zoveel mogelijk robuust groen proberen op te nemen. Daarnaast stellen we het nieuwe programma groen op waarbij we kansen zoeken voor robuust groen. We vervangen de zieke en zwakke Kastanjes aan de Oostsingel als 1e fase van het fasegewijs vervangen van de kastanjes. De planning is om eind 2025 de 1e fase van het kappen van de kastanjes uit te voeren maar dit is vertraagd omdat er nader onderzoek mbt. Vleermuizen uitgevoerd moet worden. De 1e fase kappen vindt naar verwachting Q4 2026 plaats en herplant Q4 2027. De planning is om eind 2025 de 1e fase van het kappen van de kastanjes uit te voeren
45
Bestuursrapportage 2025 Nummer
Realisatieacties Doelstelling, Speerpunten en Acties het fasegewijs vervangen van de kastanjes
5.6.4.6
5.6.5
46
We gaan de openbare ruimte rond het Stadskantoor groener maken en klimaatbestendiger inrichten. (niet gerealiseerde actie 5.5.4.3 uit jaarrekening 2024) We beschermen en verstevigen de biodiversiteit in onze gemeente We stellen een natuurwaardenkaart op
5.6.5.1
5.6.5.2
We stellen een natuurvisiekaart op
5.6.5.3
We onderzoeken
Omschrijving maar dit is vertraagd omdat er nader onderzoek mbt. Vleermuizen uitgevoerd moet worden. De 1e fase kappen vindt naar verwachting Q4 2026 plaats en herplant Q4 2027.
We meten de biodiversiteit in de gemeente door parameters op te stellen. Op verschillende locaties wordt inventarisatie flora en fauna uitgevoerd om beheer af te stemmen ter verbetering flora en fauna. Daarnaast gaan we als gemeente (waarschijnlijk) meedoen aan de pilot Basiskwaliteit natuur van het ministerie LVVN. Met deze pilot kunnen we een goede stap zetten richting beleid op biodiversiteit. Ter info: natuurwaardekaart is opgesteld. Deze natuurvisiekaart gebruiken we als onderlegger bij nieuwe (ruimtelijke) ontwikkelingen. Een eerste stap richting beleid op biodiversiteit wordt gezet door als gemeente mee te doen met een pilot Basiskwaliteit Natuur van het ministerie LVV. We doen dit door
Bestuursrapportage 2025 Nummer
Realisatieacties Doelstelling, Speerpunten en Acties mogelijkheden om de biodiversiteit binnen de gemeente te vergroten
5.7 5.7.1 5.7.1.1
5.7.2 5.7.2.1
5.7.2.2
5.7.3
We werken aan een duurzame gemeentelijke organisatie We maken gemeentelijke gebouwen duurzaam We verduurzamen 14 panden
Duurzame uitvoering van werken en diensten Het gemeentelijk aannemingsbedrijf streeft naar de inzet van duurzame machines, voertuigen en materiaal.
Omschrijving maatregelen te nemen op basis van de natuurvisiekaart en de natuurwaardekaart. Doorlopend proces met o.a. bio diverse en inheemse beplanting, aanpassing maaibeheer, bomen voor spechten, afstemming beheer op voorkomen flora en fauna.
Dit doen we conform het vastgestelde uitvoeringsprogramma ’24-’27. De daadwerkelijke uitvoering schuift meer op naar jaarschijf 2026, maar wordt wel uitgevoerd binnen de duur van het gehele project.
Bij elke inkoop wordt deze afweging gemaakt. Daar waar mogelijk wordt bijvoorbeeld gekozen voor elektrisch boven HVO boven diesel. En bij elke aankoop of uitvraag worden duurzaamheidseisen geformuleerd en in de afweging meegenomen. In de We nemen aanbestedingsprocedures duurzaamheidseisen op voor zetten we in op zowel materiaal als de inzet duurzame uitvoering. van materieel en circulair bouwen in de bestekken van onze werken en we kijken hierbij naar praktische en economische haalbaarheid. In Goes-West is hergebruik van straatstenen toepast. Bij de brandweerpost Goes-West zijn ook diverse circulaire materialen toegepast. We verduurzamen de
47
Bestuursrapportage 2025 Nummer 5.7.3.1
48
Realisatieacties Doelstelling, Speerpunten en Acties openbare verlichting We continueren de vervanging van conventionele verlichting door ledverlichting
Omschrijving Europese richtlijnen sturen de gemeente aan om oude vormen van openbare verlichting te vervangen door LED- verlichting. We vervangen 7,5% van de draagconstructies per jaar. Het is deels gerealiseerd/ behaald of iets vertraagd, waarbij de voortgang wel zodanig is dat realisatie in 2025 plaatsvindt.
Bestuursrapportage 2025
Financiële mutaties
49
Bestuursrapportage 2025
1. Bestuur en financiën Nummer Mutaties 1 2 3 4 5 6 7 8 Reserves 9 Totaal programma 1
Omschrijving Toename paspoortaanvragen Inhuur personeel Kleding en opleiding Kapitaallasten Aframing ongebruikt budget Wethouderspensioenen Diverse kleine mutaties < € 25.000 Budgettair neutrale mutaties Reserve
Resultaat Voordeel nadeel € 95 V -€ 95 -€ 45 -€ 708 € 80
Incidenteel Structureel I
N N N V
I S I S
-€ 111 N € 20 V
I
€0 €0 -€ 764
Toelichting mutaties 1. Toename paspoortaanvragen € 95.000 voordeel. De paspoortpiek heeft zijn intrede gedaan hierdoor worden er meer producten afgegeven en meer leges ontvangen en ontvangen we een grotere bijdrage van het Rijk. Als gevolg van het meer verstrekkingen moeten er ook meer kosten afgedragen worden aan het Rijk. Per saldo levert dit een voordeel op van € 95.000. 2. Inhuur personeel € 95.000 nadeel. Vanwege het tijdelijk inhuren van een teamleider en een operationeel specialist, beide noodzakelijk in het kader van het professionaliseren van het team Leefbaarheid, worden de kosten voor inhuur personeel € 95.000 hoger. 3. Kleding en opleiding € 45.000 nadeel. Het team Leefbaarheid is op volle sterkte van 10 fte. Hierdoor hebben wij meer uitgaven voor kleding en verplichte opleidingen. 4. Kapitaallasten € 708.000 nadeel. Jaarlijks worden bij de bestuursrapportage de kredieten beoordeeld en de activastaat geactualiseerd. Uitgangspunt voor de kapitaallasten is dat we de investeringen gaan afschrijven in het jaar na ingebruikname. Een aantal investeringen worden later in gebruik genomen dan in de begroting 2025 vanuit was gegaan. Dit betekent dat niet alle begroting kapitaallasten 2025 gemaakt gaan worden en zorgt voor een voordelig effect op de afschrijvingslasten van ongeveer €812.000.
Bij het opstellen van de begroting was al een inschatting gemaakt van het doorschuiven van de kapitaallasten van €1.250.000. Per saldo zorgt dit op de afschrijvingen voor een nadelig effect van €438.000. Bij het actualiseren van de activastaat wordt niet alleen gekeken afschrijving maar ook naar de rente die we aan de investeringen toerekenen. Door met name de lagere rentebaten vanuit de bouwgrond zorgt dit op de rente voor een nadelig effect van €270.000, waardoor het totale effect van de kapitaallasten uitkomt op €708.000 nadelig. 5. Aframing ongebruikt budget € 80.000 voordeel. Binnen de post bestuursorganen blijft jaarlijks geld over. Met deze mutatie wordt dit overschot afgeraamd. Voor 2026 en verder wordt dit meegenomen in de begroting 2026. 6. Wethouderspensioenen € 111.000 nadeel. We verwachten een extra dotatie aan de voorziening wethouderspensioenen in 2025. 50
Bestuursrapportage 2025
2. Ruimte en economie Bedragen x € 1.000
Nummer Mutaties 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Reserves 14 Totaal programma 2
Omschrijving Energiekosten Dekking afschrijving Marconi naar 2026 Visievorming Goes-Oost en Bergweg Leasekosten Inhuur sluis Correctie foutieve indexatie begroting 2025 Onderhoudsbudget verkeer Legesopbrengsten Aframing dubbel budget straatmarkten Huur Omnium Stoomtrein Goes-Borsele Diverse kleine mutaties < € 25.000 Budgettair neutrale mutaties Reserve
Resultaat Voordeel nadeel
Incidenteel Structureel
-€ 77 N -€ 75 N
S I
-€ 40 N
I
-€ 41 N -€ 40 N € 305 V
S I S
-€ 25 N
S
€ 400 V € 50 V
S S
-€ 312 N -€ 57 N -€ 26 N
I I
€ 10 V €0 € 72
Toelichting mutaties 1. Energiekosten € 77.000 nadeel. De via de Bestuursrapportage in 2024 verwerkte stijging van energiekosten was gezien de onzekerheid hieromtrent in de Programmabegroting 2025 voor 50% verwerkt (€ 398.000 structureel, in plaats van € 796.000). Nu we bijna een jaar verder zijn kunnen we op basis van de actuele informatie stellen dat die lagere bijstelling deels is uitgekomen, maar zonder bijstelling zal desondanks naar verwachting sprake zijn van een overschrijding op het budget. Daarom wordt nu voorgesteld een bedrag van € 108.000 bij te ramen en dit bij de Programmabegroting 2026 structureel door te voeren. De bijraming zit verdeeld over verschillende programma's verwerkt in deze bestuursrapportage. 2. Dekking afschrijving Marconi naar 2026 € 75.000 nadeel. De afschrijvingslasten starten pas vanaf 2026, de onttrekking aan de reserve ter dekking hiervan dient dus pas vanaf 2026 in de begroting te worden opgenomen. 3. Visievorming Goes-Oost en Bergweg € 40.000 nadeel. De kosten ten behoeve van het opstellen van een visie voor de omgeving Goes-Oost / Bergweg komen niet langer in aanmerking voor dekking uit een investeringskrediet. Het restant voorbereidingskrediet van € 81.656 kan komen te vervallen en ter vervanging wordt voor de jaarschijven 2025 en 2026 een incidenteel exploitatiebudget aangevraagd via deze Bestuursrapportage en de Begroting 2026 (resp.
€ 40.000 en € 30.000). 51
Bestuursrapportage 2025 4. Leasekosten € 41.000 nadeel. Bij het opstellen van de jaarrekening 2024 bleek dat het budget voor de leasekosten voertuigen buitendienst niet op orde is. Het betreft voertuigen voor rioleringswerkzaamheden, electra-/marktkasten en allerhande onderhoudswerkzaamheden en inspecties. De kosten worden doorbelast aan meerdere taakvelden binnen de begroting en jaarrekening (wegen, groen, begraafplaatsen en riolering). 5. Inhuur sluis € 40.000 nadeel. De oorzaak van extra inhuur is nog niet opgelost, voor 2025 zijn nog incidentele middelen voor het inhuren van personeel noodzakelijk. 6. Correctie foutieve indexatie begroting 2025 € 305.000 voordeel. In de Programmabegroting 2025 is het budget voor de dotatie voorziening havens, sluis en bruggen ten onrechte gelijk gehouden aan de jaren ervoor. Op basis van het vastgestelde beheerplan moest het budget vanaf 2025 weer worden verlaagd nadat er 5 jaar lang extra gespaard is voor grote onderhoudswerken aan de sluis en kades. Voorgesteld wordt een bedrag van € 305.000 af te ramen. 7. Onderhoudsbudget verkeer € 25.000 nadeel. Het onderhoudsbudget verkeer (met name VRI's) is al jaren ontoereikend. Voorgesteld wordt € 25.000 bij te ramen om deze begrotingsonrechtmatigheid op te lossen. 8. Legesopbrengsten € 400.000 voordeel. Gelet op de woondeal worden er meer woningen gebouwd en daardoor meer legesopbrengsten. 9.
Aframing dubbel budget € 50.000 voordeel. Aframing niet benodigd budget. 10. Huur Omnium € 312.000 nadeel. Voor het Omnium is een verlaging van de subsidie doorgevoerd. Deze verlaging is mogelijk omdat de verlieslatende exploitatie van het tropisch bos is beëindigd. Het onderdeel van de verhuur van het tropisch bos aan het Omnium is beëindigd, hiervoor komt straks na de realisatie, de verhuur van het schoolgebouw Scalda in de plaats. In 2025 zijn een aantal onderdelen van de Omnium accommodatie gesloten. Deels als het gevolg van het nieuwbouwproject (sporthal en horeca) en deels als het gevolg van onderhoud (zwembad). De sluiting als gevolg van het project is onderdeel van de investeringsraming, de lagere huur als gevolg van de exploitatie wordt in deze bestuursrapportage verwerkt. Tegenover deze nadelige mutatie staat een positieve mutatie van ongeveer € 90.000 in de kapitaallasten doordat de afschrijving van onderdelen al in 2025 zijn opgenomen maar pas later in de exploitatie komen. Dit wordt binnen de totale mutatie van de kapitaallasten (mutatie 5 programma 1) verantwoord. 11. Stoomtrein Goes-Borsele € 57.000 nadeel. De SGB wil het museumterrein uitbreiden en een museumgebouw ‘De Treinenfabriek’ realiseren. Hiervoor wordt 3.120 m2 grond extra in erfpacht uitgegeven.
Overeenkomstig het gronduitgiftebeleid, worden gemeentelijke gronden in bouwrijpe staat, in erfpacht uitgegeven. Grondprijzen en daaruit voortvloeiende canon zijn daarop gebaseerd. De SGB maakt het terrein zelf bouwrijp, terwijl dit van de gemeente mocht worden verwacht. Het is redelijk om de kosten voor bouwrijp maken, aan de SGB te vergoeden. Deze kosten zijn marktconform geraamd op €56.806 en worden uitgekeerd zodra het terrein bouwrijp is opgeleverd.
52
Bestuursrapportage 2025
3. Onderwijs, sport en cultuur Bedragen x € 1.000
Nummer Mutaties 1 2 3 4 5 6 7 Reserves 8 Totaal programma 3
Omschrijving
Resultaat Voordeel nadeel
Incidenteel Structureel
Stelpost leerlingenvervoer Verlichtingsmasten Onderhoud velden Het Schenge Horden atletiekbaan Subsidie Omnium Diverse kleine mutaties < € 25.000 Budgettair neutrale mutaties
€ 100 V
S
-€ 50 N -€ 28 N
I S
-€ 25 N € 150 V €2 V
I I
Reserve
€0 € 149
€0
Toelichting mutaties 1. Stelpost leerlingenvervoer € 100.000 voordeel. De extra middelen zijn opgenomen voor doelgroepen die op basis van de verordening niet in aanmerking komen voor leerlingenvervoer. Tot op heden is er geen doelgroep waarvoor het noodzakelijk is om een uitzondering op onze wettelijke taken te maken. 2. Verlichtingsmasten € 50.000 nadeel. De lichtmasten Sportpark Het Schenge zijn beoordeeld op stabiliteit en een aantal is afgekeurd. Het gaat om in totaal 9 masten op 3 velden. Als nu iets gebeurt met deze lichtmasten, bijvoorbeeld omvallen, dan zijn wij verantwoordelijk en daarom worden ze zo spoedig mogelijk vervangen. 3. Onderhoud velden € 28.000 nadeel. Het groeiseizoen voor maaiwerkzaamheden is door de verandering in het klimaat verlengd van half maart tot eind november in plaats van eind april tot half oktober. Extra maai rondes zijn noodzakelijk om het gras te laten voldoen aan het vastgestelde kwaliteitsniveau. Meerder jaren was het incidenteel noodzakelijk om extra onderhoudsrondes uit te voeren, afgelopen jaren is het echter structureel noodzakelijk om extra maairondes uit te voeren. In 2026 worden alle uitbestede werkzaamheden opnieuw aanbesteed middels nieuwe wijkbestekken. het benodigd extra budget is ingeschat op basis van eerder eenheidsprijzen.
De eenheidsprijzen staan niet alleen onder druk door het verlengde groeiseizoen maar ook door de beperkte beschikbaarheid personeel en inflatie. verwacht wordt dat de aanbesteding tegenvallende eenheidsprijzen heeft. 4. Horden atletiekbaan € 25.000 nadeel. De horden en de hordenwagen op de atletiekbaan van AV'56 (sportpark Het Schenge) zijn versleten. Aanschaf van 65 nieuwe horden en een nieuwe hordenwagen zijn noodzakelijk voor het optimaal gebruik van de atletiekbaan. 5. Subsidie Omnium € 150.000 voordeel. Zie toelichting mutatie 10 bij programma 2.
53
Bestuursrapportage 2025
4. Sociaal Domein Bedragen x € 1.000
Nummer Mutaties 1 1 1 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Reserves 11 12
Totaal programma 4
Omschrijving
Resultaat Voordeel nadeel
GRdB BUIG GRdB Minimabeleid GRdB Re-integratie GRdB WMO GRdB Schuldhulpverlening Jeugdwerkloosheid Stelpost inburgering Aframing budget armoede Extra inkomsten beschermd wonen Ombuiging SD08 Verlagen diverse budgetten SD Afrekening energietoeslag Prognose jeugdhulp 2025 Diverse kleine mutaties < € 25.000 Budgettair neutrale mutaties
-€ 870 -€ 141 -€ 118 -€ 88 -€ 19 -€ 190 € 125 € 80 € 260
Reserve sociaal domein Jeugdwerkloosheid dekking bestemmingsreserve Arbeidsmarktregio
€ 544 V € 190 V
Incidenteel Structureel
N N N N N N V V V
S S S S S I S S S
€ 314 V
S
€ 60 V -€ 147 N €0 V
I I
€0 I I
€0
Toelichting mutaties 1. GR de Bevelanden € 1.237.020. In het financiële rapport van GR de Bevelanden voor het tweede kwartaal van 2025 is de voorspelling voor 2025 aangepast op basis van de kosten tot dat moment. De bevoorschotting van de verwachte uitkerings- en zorgkosten is hierop bijgesteld en verwachten we op de verschillende onderdelen een nadeel ten opzichte van de eerder begroting. Aan het einde van het jaar vindt een afrekening plaats van de werkelijke uitgaven en de bevoorschotting. 2. Jeugdwerkloosheid € 190.000 nadeel. De arbeidsmarktregio gaat het budget inzetten, dat in de reserve Arbeidsmarktregio gereserveerd staat, voor de regionale aanpak "voorbereiding op de wet van school naar duurzaam werk" om de overgang van jongeren (tot 27 jaar) van onderwijs naar werk te verbeteren, met name voor jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt en voortijdige schoolverlaters. Dit gaat over het inzetten van Zeeuws geld, waarbij wij als centrumgemeente optreden en de rol van geldbeheerder vervullen. 3. Stelpost inburgering € 125.000 voordeel. Er is structureel vrije ruimte binnen het inburgeringsbudget. € 100.000 ruimte is ontstaan doordat reservering van de extra formatie van GR de Bevelanden ten laste is gevallen van andere budgetten. Een bedrag van €25.000 54
Bestuursrapportage 2025
4. 5. 6.
7.
8.
voor het inburgeringsonderzoek is per abuis structureel in de begroting opgenomen in plaats van incidenteel. Een bedrag van €27.000 op dit budget is gereserveerd voor het nieuwe inburgeringsbeleid. Dit is meegenomen in de voorgestelde ombuigingen in de kadernota 2026. Aframing budget armoede € 80.000 voordeel. Er is structureel vrije ruimte op het budget armoedebestrijding zonder dat hier nog verplichtingen tegenover staan. Dit is meegenomen in de voorgestelde ombuigingen in de kadernota 2026. Extra inkomsten beschermd wonen € 260.000 voordeel. We hebben extra preventiebudget ontvangen voor beschermd wonen. In de kadernota 2026 is de "ombuiging SD08 Verlagen diverse budgetten SD (€ 314.000 voordeel) aangeleverd. Ook in 2025 zien we dat er diverse budgetten binnen het sociaal domein zijn waar structureel een overschot zichtbaar op is. Deze budgetten zijn in de kadernota 2026 als ombuiging meegenomen. Deze budgetten worden ook in 2025 naar beneden bijgesteld. Afrekening energietoeslag € 60.000 voordeel. Afrekening energietoeslag € 60.000 voordeel. Via het gemeentefonds hebben wij in 2022 en 2023 een decentralisatie uitkering ontvangen voor uitbetaling van de energietoeslag. Gr de Bevelanden heeft dit voor ons uitgevoerd.
Ondanks het hanteren van een hogere inkomensgrens (130%) dan landelijk werd voorgeschreven (120%) is de uitvoering binnen het totale budget van 4,7 miljoen gebleven in de periode 2022-2024. Na afronding blijkt dat we nog een bedrag van € 60.000 terug krijgen dat niet is uitgegeven. Prognose jeugdhulp 2025 € 147.000 nadeel. De prognose 2025 voor de jeugdhulpkosten is geactualiseerd en komt naar verwachting € 147.000 hoger uit dan vooraf ingeschat.
55
Bestuursrapportage 2025
5. Milieu Bedragen x € 1.000
Nummer Mutaties 1 2 3 4 5 6 7 8 Reserves 9 Totaal programma 5
Omschrijving Energiekosten Verplaatsing ondergrondse container Wolphaartsdijk Verhoging budget onderhoud begraafplaatsen Resultaat GR RUD 2024 Sanering Bleekveld Rioolheffing Diverse kleine mutaties < € 25.000 Budgettair neutrale mutaties Reserve
Resultaat Voordeel nadeel
Incidenteel Structureel
-€ 40 N -€ 45 N
S I
-€ 40 N
I
€ 196 -€ 30 -€ 448 -€ 15
I I S
V N N N
-€ 10 N €0 -€ 432
Toelichting mutaties 1. Energiekosten € 40.000. Zie de toelichting op mutatie 1 bij programma 2. 2. Verplaatsing ondergrondse container Wolphaartsdijk € 45.000 nadeel. Extra benodigde middelen binnen het werkbudget afval voor de verplaatsing ondergrondse containers Wolphaartsdijk. Dit is tot stand gekomen n.a.v. een participatietraject hiertoe. 3. Verhoging budget onderhoud begraafplaatsen € 40.000 nadeel. Het onderhoudsbudget voor de begraafplaatsen blijkt al jaren niet voldoende. Voorgesteld wordt dit te herstellen via deze Bestuursrapportage en de Programmabegroting 2026. Het betreft een neutrale verwerking. Besluitvorming over de tarieven lijkbezorging vindt jaarlijks door de raad plaats bij de behandeling van de tarievenverordeningen in december. 4. Resultaat GR RUD 2024 € 196.000 voordeel. De RUD had in 2024 een positief jaarrekening resultaat welke in 2025 terugontvangen is. 5. Sanering Bleekveld € 30.000 nadeel. Betreft de kosten voor de finale beoordeling sanering grondwater Bleekveld. Het hiervoor beschikbare krediet was eind 2022 afgesloten omdat dit in feite exploitatie betreft. 6. Rioolheffing € 448.000 nadeel. Onderdeel van het verbreed rioleringsplan (vGRP) was een groeimodel waarin jaarlijks meer strekkende meters riolering aangepakt gaan worden. Om deze groei met de rioolheffing te volgen is ook een extra stijging van het tarief van de rioolheffing nodig.
Deze was becijferd op een stijging van 7,4% bovenop de jaarlijkse indexering. Voor 2025 is in de rioolheffing enkel de indexering toegepast, een extra stijging was gezien de eerder doorgevoerde stijgingen in de rioolheffing van de afgelopen jaren niet wenselijk. Vanaf de begroting 2026 is ook een temporisering van de investeringen in het rioolstelsel toegepast. Hiermee komen de opbrengsten en kosten weer meer in balans en sluit beter aan op de realiseerbare groei van de werkzaamheden aan het rioolstelsel.
56
Bestuursrapportage 2025
6. Overhead Bedragen x € 1.000
Nummer Mutaties 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Reserves 12 Totaal programma 6
Omschrijving
Resultaat Voordeel nadeel
Incidenteel Structureel
Budget Observ Uren buiten exploitatie Extra capaciteit paspoortpiek KCC diensten voor GR Inhuur personeel Hogere fiscale kosten Hogere juridische kosten Kosten van opleiding, trainingen, etc. Aanbesteding telefonieplatform Mutaties reserves Totaal kostenplaatsen
-€ 28 N -€ 562 N -€ 150 N
S I I
€ 50 € 95 -€ 35 -€ 100 -€ 45
V V N N N
S I S S S
€ 27 V
I
Reserve
€0 -€ 772
-€ 23 N €0
Toelichting op mutaties 1. Budget Observ € 28.000 nadeel. Voor het beheersysteem openbare ruimte, Observ was nog geen budget beschikbaar. 2. Uren buiten exploitatie € 562.000 nadeel. Uit de jaarrekening 2024 is gebleken dat de urenbegroting aanpassing behoeft met name op het gebied van inzet personeel voor onderhoud wegen en gebouwen. Naar aard van de werkzaamheden is de raming op de groot onderhoudswerken (onderhoudsvoorzieningen) te hoog. Dit vergt aanpassing naar de exploitatie (klein, regulier jaarlijks onderhoud). Via de Kadernota 2026 is hier voor latere jaren reeds grotendeels op geanticipeerd. Het nadeel voor 2025 wordt ingeschat op € 562.000. 3. Extra capaciteit paspoortpiek € 150.000 nadeel. Vanwege de paspoortpiek en langdurig ziekteverzuim hebben wij extra capaciteit nodig. 4. KCC diensten voor GR € 50.000 voordeel. De DVO voor onze diensten van het KCC aan GR-WIZ is herzien. Hierdoor is de vergoeding die wij hiervoor krijgen hoger geworden. 5. Inhuur personeel € 95.000 voordeel. Door niet ingevulde vacatures wordt het vacaturebudget ingezet voor inhuur op openbare orde en veiligheid en frontoffice burgerzaken. 6. Hogere fiscale kosten € 35.000 nadeel. Het opstellen van de aangifte vennootschapsbelasting 2023 blijkt ingewikkelder dan gedacht. We hebben hiervoor extra ondersteuning ingehuurd. 7. Hogere juridische kosten € 100.000 nadeel.
Op dit moment lopen er diverse, grote, juridische geschillen. Juridische ondersteuning is noodzakelijk hiervoor. 8. Kosten van opleiding, trainingen, etc. € 45.000 nadeel. Er is een overschrijding op de geraamde kosten voor opleidingen, trainingen en bijeenkomsten. 57
Bestuursrapportage 2025 9. Aanbesteding telefonieplatform € 27.000 voordeel. Voor de aanbesteding van het telefonieplatform, zijn door Goes kosten gemaakt die we doorbelasten aan de deelnemers.
58
Bestuursrapportage 2025
7. Algemene dekkingsmiddelen Bedragen x € 1.000
Nummer Mutaties 1 2 3 4 5 6 Reserves 7 Totaal programma 7
Omschrijving
Resultaat Voordeel nadeel
OZB opbrengsten Toeristenbelasting Dividend ZEH Mutatie taakstelling precario Diverse kleine mutaties < € 25.000 Budgettair neutrale mutaties
€ 159 € 28 € 1.142 -€ 140
Reserve
€0 € 1.208
V V V N
Incidenteel Structureel S S I I
€ 19 €0
Toelichting mutaties 1. OZB opbrengsten € 159.000 voordeel. Op basis van de rapportage van Sabewa Zeeland over de belastingopbrengsten van het eerste half jaar van 2025 stellen we de raming van de onroerendezaakbelasting naar boven bij. We zien dat de opbrengst vooral name bij de woningen hoger is dan begroot door toename van de totale WOZ-waarde binnen de gemeente (accres). 2. Toeristenbelasting € 28.000 voordeel. In de rapportage over de belastingopbrengsten van Sabewa Zeeland van het eerste halfjaar zien we een meeropbrengst van de toeristenbelasting in de afrekening van het voorgaande jaar. Op basis van de informatie over het afgelopen jaar wordt een nieuwe prognose afgegeven voor het lopende jaar. Deze ligt hoger dan waar de in de begroting zijn uitgegaan en wordt nu bijgeraamd. 3. Dividend ZEH € 1.142.000 voordeel. In de begroting van 2025 was uitgegaan van een dividend ZEH van in totaal € 110 miljoen. De uitkering zoals die is vastgesteld in de Algemene vergadering van Aandeelhouders is € 135 miljoen. Met deze mutatie wordt aangesloten bij de uitkering dividend zoals die in 2025 is ontvangen. 4. Mutatie taakstelling precario € 140.000 nadeel. In de kadernota 2025 was een verhoging van de precariobelasting als taakstelling opgenomen voor de jaren 2025 en verder. In eerdere jaren is een verruiming van de terrassen toegestaan (in de coronajaren).
Door dit te continueren worden er jaarlijks extra opbrengsten precario belasting gerealiseerd van structureel € 135.000. Er is vervolgens niet voor gekozen om ook nog een tariefsverhoging precario door te voeren. Bij de heroverweging van de ombuigingen in 2026 is deze taakstelling vanuit de kadernota 2022 komen te vervallen. In 2025 is enkel de stijging op basis van de inflatie in de tarieven precario doorgevoerd. Daarmee wordt deze taakstelling ook in 2025 niet meer geraamd.
59
Bestuursrapportage 2025
8. Kostenplaatsen Bedragen x € 1.000
Nummer Mutaties 1 2 3 Reserves 4 Totaal programma 9
Omschrijving
Resultaat Voordeel nadeel
Brandverzekering Diverse kleine mutaties < € 25.000 Budgettair neutrale mutaties
€ 50 V €0
Reserve
€0 € 63
Incidenteel Structureel I
€ 13 V
Toelichting mutaties 1. Brandverzekering € 50.000 voordeel. Op de brandverzekering houden we jaarlijks geld over. Voor 2025 wordt het budget hierop aangepast. In 2026 wordt de brandverzekering opnieuw aanbesteed. Na het doorlopen van de aanbesteding zal het budget geactualiseerd worden.
60
Bestuursrapportage 2025
Voortgang ombuigingen nr.
Programma
Herkom st
Omschrijving
1
Diverse
Kaderno ta 2025
2
Overhead
3
Ruimte en economie Bestuur en financiën
Kaderno ta 2025 Kaderno ta 2025 Kaderno ta 2025
Realistische investeringsplan ning Efficiency organisatie Informatiecentr um Groei team leefbaarheid/bo a's on hold Overige belastingen
4 5
Algemene dekkingsmidd elen
Tota al
Kaderno ta 2022 / Kaderno ta 2025
Ombuigi ng 2025
Gerealise erd 2025
Restere nd 2025
190
Niet gerealise erd 2025 0
190 55
0
55
0
70
70
0
0
160
160
0
0
200
60
140
0
675
480
195
0
0
Toelichting: 1. Verschillende externe factoren (kunnen) zorgen voor vertraging in de uitvoering van geplande projecten en werkzaamheden. In de huidige markt zijn er bijvoorbeeld niet altijd genoeg leveranciers of grondstoffen beschikbaar, zijn tarieven buitenproportioneel, of is er sprake van een tekort aan technisch personeel. Deze ontwikkelen maken dat we onze investeringsplanning hebben aangepast naar een meer realistisch tijdspad op het gebied van uitvoering. Aanpassingen in deze planning zorgt eveneens voor meer financiële ruimte, omdat de benodigde investeringen meer over de jaren zijn verspreid. Met de in de Programmabegroting 2025 opgenomen investeringsplanning is volledig invulling gegeven aan deze taakstelling. 2. In het doorlopen proces voor de ombuigingen is deze taakstelling meegenomen in de heroverweging. Voor 2025 is geen invulling meer gegeven aan deze taakstelling. 3. De gemeente Goes heeft in het centrum van Goes een informatiepunt/touristshop. Met name de personeelskosten zijn aanzienlijk terwijl het geen wettelijke taak is van de gemeente en er ook geen vergoeding van het Rijk hier tegenover staat. Er zal dan vanuit de gemeente geen toeristische informatie meer verstrekt worden. Overheidsvragen kunnen dan ook niet meer op deze locatie gesteld worden. Alternatieven zijn het Informatiepunt Digitale Overheid in de bibliotheek of de balie in het Stadskantoor.
De ombuiging is al gerealiseerd door geen nieuwe verplichtingen meer aan te gaan vanaf 2025. 4. Team leefbaarheid groeit in 2024 naar 10 medewerkers. Het einddoel is om door te groeien naar structureel 12 medewerkers. Door deze laatste 2 vacatures niet in te vullen kunnen wij € 160.000 euro structureel besparen. Met het opmaken van de Programmabegroting 2025 is dit financieel verwerkt. Dit heeft tot gevolg dat: o Tot 20% minder inzet op straat dan eerst voorzien voor 2025 en verder; o Focus blijft op meldingen en reactief reageren in plaats van proactief/preventief optreden; 61
Bestuursrapportage 2025 Ambitie om 24/7 bereikbaar te zijn niet haalbaar. Er wordt daarom nadrukkelijk gekozen voor het bevriezen van de formatie en niet voor het definitief schrappen van de formatie. 5. Dit betreft de ombuiging op de parkeer- en precariobelasting. Voor het verhogen van de parkeerbelastingen is in 2025 een ombuiging gerealiseerd van € 60.000. Zie verder de toelichting op punt 4 bij de algemene dekkingsmiddelen. o o
62
Bestuursrapportage 2025
Bijlagen
63
Bestuursrapportage 2025
Investeringen
Mutaties investeringskredieten In het navolgende overzicht wordt inzicht gegeven in de mutaties op beschikbaar gestelde investeringskredieten. De als gevolg hiervan lagere/hogere kapitaallasten zijn als voordeel/nadeel in deze bestuursrapportage verwerkt.
Bedragen x € 1.000
Nummer
Omschrijving krediet
1
Aanvulling krediet parkeerplaats Marconi Verlaging krediet parkeerinstallatie parkeergarage Aanvulling krediet herinrichting Marconigebied Aframing voorbereidingskrediet Goes Oost Vervanging investering klimaatsysteem stadskantoor Juiste raming Rijksmiddelen OV-knooppunt Vervanging vloerbedekking stadskantoor Autoluwe binnenstad Vervangen vluchtpictogrammen P-garage Centrum Zwembadpompen Omnium Douchesysteem Omnium Speelvoorzieningen 1e Hockeywaterveld toplaag naar 2026 2e Hockeyveld renovatie toplaag naar 2026 3e Hockeyveld renovatie toplaag naar 2026 Zaakgericht werken naar 2026 Omnium vervanging lichtkap naar 2026 Aanhanger t.b.v. container transport naar 2026 Opel Combo naar 2026 Opel Combo naar 2026 Opel Combo naar 2026 Schmidt Swingo naar 2026 Minikraan Kubota naar 2026 Rioolreiniger naar 2026
2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 13 13 14 15 16 16 16 16 16 16 16 64
Oorspronkel ijk krediet € 104
Mutatie krediet € 21
Bijgesteld krediet € 125
€ 300
-€ 160
€ 140
€ 634
€ 275
€ 909
€ 100
-€ 82
€ 18
€0
€ 125
€ 125
€0
-€ 464
-€ 464
€ 500
-€ 150
€ 350
€ 140 € 100
€ 40 € 60
€ 180 € 160
€ 150 €0 € 301 € 225
€ 125 € 56 -€ 36 -€ 225
€ 275 € 56 € 265 €0
€ 200
-€ 200
€0
€ 200
-€ 200
€0
€ 100 € 150
-€ 100 -€ 150
€0 €0
€ 120
-€ 120
€0
€ 70 € 70 € 70 € 200 € 60 € 55
-€ 70 -€ 70 -€ 70 -€ 200 -€ 60 -€ 55
€0 €0 €0 €0 €0 €0
Bestuursrapportage 2025 Nummer
Omschrijving krediet
16 16 16 16
Perscontainer huisvuil naar 2026 Schmidt Cleongo naar 2026 Tractor Nieuw-Holland naar 2026 Ombouw onderg. containers naar haaksysteem naar 2026 Hansa minigraver (grafdelf) naar 2026 Vervanging vrachtwagen Omnium-Scalda bouw school Omnium-Scalda installaties school Omnium-Scalda buitenruimte-ontsluiting Omnium-Scalda kinderboerderij-ambachtscentrum Omnium-Scalda bouw sporthal 3 Omnium-Scalda installaties sporthal 3 Omnium-Scalda bouw entree Omnium-Scalda installaties entree Nieuwbouw horeca Omnium Installaties horeca Omnium Verduurzaming Omnium
16 17 18 18 18 18 18 18 18 18 18 18 18 Totaal
Oorspronkel ijk krediet € 45 € 275 € 85 € 150
Mutatie krediet -€ 45 -€ 275 -€ 85 -€ 150
Bijgesteld krediet €0 €0 €0 €0
€ 80
-€ 80
€0
€ 225 € 10.744 € 4.817 €0
€ 130 € 575 -€ 1.391 € 799
€ 355 € 11.319 € 3.426 € 799
€0
€ 704
€ 704
€ 2.913 € 1.815
-€ 276 -€ 984
€ 2.637 € 831
€0 €0 €0 €0 € 2.178 € 27.176
€ 797 € 370 € 836 € 594 € 1.156 € 966
€ 797 € 370 € 836 € 594 € 3.334 € 28.142
Toelichting op bijstelling kredieten: 1. De kosten voor de aanleg van de parkeerplaats Marconi vallen c.a. € 21.000 hoger uit dan begroot (€ 332.500). Om begrotingsonrechtmatigheid te voorkomen wordt voorgesteld het krediet met € 21.000 te verhogen. Het effect op de kapitaallasten wordt verwerkt in de Programmabegroting 2026. 2. Via de Programmabegroting 2025 heeft uw raad een investeringskrediet beschikbaar gesteld van € 300.000 voor de vervanging van de parkeerinstallatie parkeergarage. Vanuit de Europese aanbesteding is een bedrag van € 132.081 benodigd. Met het oog op bijvoorbeeld de dekking van interne uren die hier ook mee gemoeid gaan, wordt voorgesteld een krediet van € 140.000 beschikbaar te houden. Van het verschil van € 160.000 wordt voorgesteld dit via deze Bestuursrapportage 2025 af te ramen. De hieruit voortvloeiende kapitaallasten worden herijkt bij de Programmabegroting 2026. De eerdere raming voor het investeringskrediet was gebaseerd op de oorspronkelijk aanbiedingen van de huidige parkeerinstallatie (15 jaar geleden). De aanbesteding heeft geleid tot scherpe aanbiedingen van partijen, waarbij ook vernieuwingen en ontwikkelingen in parkeermanagementsystemen en hardware hebben geleid tot een lagere prijs dan vooraf was ingeschat. 3. Het huidige voorbereidingskrediet voor de herinrichting van het Marconigebied blijkt niet toereikend om de opdracht af te ronden.
Er zijn verschillende studies verricht naar de ruimtelijke invulling van het openbaar gebied en de afwikkeling van het verkeer nadat de ringweg zal zijn aangelegd in het najaar 2025. Sinds enige tijd zijn we ook in gesprek met partijen die de gewenste eindsituatie op de Renaultkavel kunnen invullen met een toevoeging aan functies die het gebied een positieve boost kunnen geven. Dit naar aanleiding van een motie van de gemeenteraad om hier versneld invulling aan te geven. Daarnaast zijn er ook andere gesprekken gaande om de uitstraling op andere plekken binnen 65
Bestuursrapportage 2025 dit gebied een positieve impuls te geven. Dit zijn tijdrovende processen waarvan de uren op dit krediet drukken. Wel is inmiddels het tijdelijk parkeerterrein ingericht om straks “speelruimte” te hebben om het parkeren binnen het gebied op te vangen. Direct na de zomervakantie hopen we de uitvraag voor het maken van een inrichtingsplan te kunnen doen zodat we dat plan met de ondernemers kunnen gaan bespreken. Aansluitend kunnen we een bestek gaan opstellen en komen we bij benadering te weten wat de gewenste herinrichting met de ambities voor vergroening exact gaan kosten. De ophoging van het voorbereidingskrediet betekent na afronding van het project een extra onttrekking aan de reserve majeure projecten. Dit is verwerkt in de door uw raad vast te stellen Programmabegroting 2026 als onderdeel van het gehele project (uitbreidingsinvestering) “Herinrichting Marconistraat”. 4. De kosten ten behoeve van het opstellen van een visie voor de omgeving Goes-Oost / Bergweg komen niet langer in aanmerking voor dekking uit een investeringskrediet. Het restant voorbereidingskrediet van € 81.656 kan komen te vervallen en ter vervanging wordt voor de jaarschijven 2025 en 2026 een incidenteel exploitatiebudget aangevraagd via deze Bestuursrapportage en de Begroting 2026 (resp. € 40.000 en € 30.000). 5.
Via deze Bestuursrapportage wordt de vervangingsinvestering van het klimaatsysteem van het Stadskantoor opgevoerd. Naar verwachting vindt de vervanging grotendeels in 2026 plaats, waardoor het benodigde krediet in 2025 meer het karakter heeft van een voorbereidingskrediet. 6. Het OV-Knooppunt betreft een meerjarig project. Hiervoor ontvangen wij subsidie (SPUK Woningbouw op korte termijn). Vanwege boekhoudkundige regels moeten we de subsidie over meerdere jaren toerekenen (op basis van de werkelijke bestedingen per boekjaar). Dit vergt een boekhoudkundige aanpassing voor 2025 van € 464.235, welke binnen de gehele periode bezien neutraal is. 7. De aanbesteding voor de vloerbedekking is geweest. Deze is € 150.000 lager uitgevallen dan verwacht. Het krediet van 500k kan met het bedrag van € 150.000 verlaagd worden verlaagd worden. 8. Het verzoek is om het beschikbare krediet van € 140.000 met € 40.000 uit te breiden. Er zijn een aantal redenen te noemen. Zo waren de interne uren niet voldoende meegerekend, gaan er kosten gemoeid met de proefperiode en is er sprake van extra camera's op verzoek van ondernemers. 9. De intentie was om dit gelijk met de verlichting te vernieuwen in 2026. Veel vluchtpictogrammen zijn nu uitgevallen (einde levensduur) waardoor vluchten tijdens calamiteiten niet meer geborgd kan worden. 10.
Tijdens het vervangen van de waterbehandelingsinstallatie in 2025 zijn ook de pompen uitgeschakeld. Het is een groot risico dat de pompen in een periode na opstarten gebreken gaan vertonen en uitvallen in verband met de levensduur. Op advies van onze adviseur Sportfondsen is op korte termijn vervangen ten zeerste aanbevolen. 11. Het vervangen van de douchemengsystemen is noodzakelijk omdat het automatisch spoelsysteem en desinfectieprogramma niet meer functioneert. Legionellabesmetting ligt hierdoor op de loer. 12. Het traject voor een speelplek in de Goese polder is nog niet gestart, waardoor er naar verwachting € 36.000 minder wordt uitgegeven in 2025. 13. De renovatie van de hockeyvelden worden met 1 jaar uitgesteld en zullen in 2026 plaatsvinden. 14. Evaluatie zaakgericht werken loopt, aan de hand van de resultaten hiervan zal in 2026 aanbesteding opgestart worden. 15. In verband de verbouwing van het Omnium voor Scalda past het vervangen van de lichtkap beter in de planning als dit in 2026 uitgevoerd wordt en niet in 2025. In 2026 worden er
66
Bestuursrapportage 2025 meer werkzaamheden op het dak uitgevoerd waar de lichtkap onderdeel van is. De planning van deze werkzaamheden is pas in 2025 duidelijk geworden. 16. De technische staat van de voertuigen is nog goed waardoor vervanging door kan schuiven naar 2026 ipv vervangen in 2025. 17. Vrachtwagen aangeschaft en uitgerust met extra kraan. Daardoor zijn de kosten € 130.000 hoger uitgevallen. Door deze extra uitbreiding kan de Scania die opstaat voor vervanging in 2027 verlaagd worden met € 130.000. 18. De gemeenteraad is eerder geïnformeerd (raadsmemo 1 juli) over de aanpassingen in de investeringskredieten Omnium. Omdat de mutaties gedaan worden vanuit bestaande budgetten (verduurzaming en onderhoud) of gedekt worden door de huur die het Scalda gaat betalen, zijn de mutaties passend binnen de kaders zoals de gemeenteraad voor dit project gesteld heeft. In de kredieten worden de volgende onderdelen verwerkt: • toevoegen beschikbaar krediet voor verduurzaming • hogere investering op basis van het definitief ontwerp • meenemen onderhoudswerkzaamheden in het project
Voortgang investeringsplanning In het navolgende overzicht wordt de voortgang van de investeringskredieten opgenomen. In het overzicht zijn alleen investeringskredieten opgenomen die afwijken van de planning. Enkel de kredieten die afwijken van planning zijn opgenomen en toegelicht. In het overzicht is rekening gehouden met bovenstaande mutaties op investeringskredieten. Bedragen x € 1.000
Nummer
Omschrijving krediet
1
Mercedes Benz (met ladderdek) SB29 Urilift Deuren wisselen sluis Havens, sluis en bruggen 2023 Havens, sluis en bruggen 2024 Havens, sluis en bruggen 2025 Verv.tele.centr/callcentersoftw. (2020) Herinrichting centrale hal stadskantoor Herontw. winkelcentrum De Bussel (voorb.)
2 3 3 3 3 4 5 6
Beschikbaar krediet € 90
Bestedingen t/m 2025 €0
Restantkredie t € 90
€ 60 € 69 € 606 € 279 € 564 € 98
€0 €1 € 350 €6 €0 € 57
€ 60 € 69 € 256 € 273 € 564 € 41
€ 300
€ 36
€ 264
€ 50
€ 15
€ 35
€ 2.117
€ 465
€ 1.651
Toelichting op afwijking: 1. Krediet kan afgesloten worden 2. Krediet kan komen te vervallen. Vernieuwing is niet nodig, met het uitvoeren van onderhoud kan de bestaande urilift nog naar behoren blijven functioneren. 67
Bestuursrapportage 2025 3. Is iets vertraagd in verband met het voorbereidingstraject. De uitvoering loop samen met de de deuren wissel. Uitvoering voornamelijk in 2026. 4. Traject met leverancier aanbesteding en implementatie stopgezet. Verder vervolg wordt bepaald. 5. Uitvoer volgt op een later moment, kosten worden nu gemaakt ter voorbereiding op de uitvoer. 6. Uitvoering is vertraagd is reeds verwerkt in de kadernota 2026.
68
Bestuursrapportage 2025
Neutrale mutaties Bedragen x € 1.000
Programma 1 - Bestuur en financiën 2 - Ruimte en economie 2 - Ruimte en economie 2 - Ruimte en economie 2 - Ruimte en economie 2 - Ruimte en economie 2 - Ruimte en economie 2 - Ruimte en economie 2 - Ruimte en economie
Nummer 1 1 2 3 4 5 6 7 8
2 - Ruimte en economie
9
2 - Ruimte en economie 3 - Onderwijs, sport en cultuur 3 - Onderwijs, sport en cultuur 3 - Onderwijs, sport en cultuur 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 4 - Sociaal domein 5 - Milieu 5 - Milieu 5 - Milieu 5 - Milieu 5 - Milieu 5 - Milieu 5 - Milieu 5 - Milieu 5 - Milieu
10 1
Omschrijving Administratieve correctie Baggerwerkzaamheden de Veste deels naar 2026 Budget groenstructuurplan Mobiliteitsvisie Natuur inclusief bouwen Geofysisch testonderzoek Grote Kerk Aanjaaggelden Zeeland In Stroomversnelling Parkeervoorzieningen Aframing dotatie reserve maatschappelijk nut bedrijvenpark Deltaweg Verhoging dotatie reserve maatschappelijk nut Veerdam Ingroeimodel taakstelling parkeren Onderhoud Urban Skatevoorziening
Resultaat €0 €0 €0 -€ 20 € 30 €0 €0 €0 €0
2
SPUK NPO
€0
3
SPUK IDO
€0
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 1 2 3 4 5 6 7 8 9
SWVO 2e begrotingswijziging 2025 Educatiebudget Arbeidsmarktregio Zeeland Afronding project Zeeuws Mobiliteitsteam Dichterbij dan je denkt IPS- GGZ ESF Zeeuwen financieel gezond Correctie negatief bedrag SPUK Inburgering SPUK IZA Inzet formatie tlv sterk sociaal team SPUK Toeslagenproblemathiek Persoons gebonden budget Omzet vacaturebudget voor inhuur Budget van SAM naar DV Oekraïne opvang vluchtelingen Huur Motte SPUK NPLW Circulaire Economie Stelpost collegeprogramma zonne-energie Vergroening binnenstad Mobiliteitsvisie Natuurinclusief bouwen Leaskosten 2e Addendum RUD Hersch. krediet Verduurzaming