024. Raadsvoorstel zienswijzen financiele stukken GR-en voor 2027

Agendapunt Vergadering d.d. Onderwerp

Zienswijze over financiële stukken gemeenschappelijke regelingen

Registratienummer Portefeuillehouder

allen

Programma

alle

Behandeld door

Maurits van Belzen

1.

Samenvatting

I

Jaarrekening 2025 Regeling

Zienswijze

Betho

Een positieve zienswijze naar voren te brengen: • over de bestemming van het positieve resultaat; • om een onderbouwing te geven van de bestemmingsreserves en indien nodig te heroverwegen. Een positieve zienswijze geven over de voorgestelde resultaatbestemming. Een positieve zienswijze geven om: • €346.129 van het positieve jaarresultaat terug te storten; • een nieuwe bestemmingsreserve “Taakstelling formatie WIZ” te vormen, met een bedrag van €300.000. Kennis van nemen. Niet van toepassing. Nog niet ingediend. Daarvoor volgt een afzonderlijk voorstel. Kennis van nemen. Een positieve zienswijze geven over de voorgestelde resultaatbestemming. Kennis van nemen. Een positieve zienswijze geven over de voorgestelde resultaatbestemming, waarbij het negatieve eigen vermogen overeenkomstig de geldende verdeelsleutel wordt aangezuiverd tot € 0.

GGD Zeeland GR de Bevelanden

OLAZ PVZ RUD Sabewa SWVO VRZ ZMS

De gevolgen van de jaarrekeningen zijn verwerkt in de jaarrekening 2025 van de gemeente Goes. II

Ontwerpbegrotingswijziging 2026 Regeling OLAZ SWVO ZMS

Zienswijze Een positieve zienswijze geven. Een positieve zienswijze geven. Een positieve zienswijze geven.

De financiële consequenties van de begrotingswijzingen worden verwerkt in de 21e begrotingswijziging.

Z008ECE7852

Agendapunt Pagina 2

III Ontwerpbegroting 2027 Regeling Betho GGD Zeeland GR de Bevelanden OLAZ PVZ RUD Sabewa SWVO VRZ ZMS

Zienswijze Een positieve zienswijze geven. Een positieve zienswijze geven. Een positieve zienswijze geven. Een positieve zienswijze geven. Een positieve zienswijze geven. Nog niet ingediend. Daarvoor volgt een afzonderlijk voorstel. Een positieve zienswijze geven. SWVO verzoeken de bijdrage van Goes voor AMW/clio uit de ontwerpbegroting te halen. Een positieve zienswijze geven. Een positieve zienswijze geven.

De financiële consequenties van de ontwerpbegrotingen 2027, worden verwerkt in de gemeentelijke Kadernota 2027. IV

Ontwerpbegrotingswijziging 2027

Regeling GGD Zeeland

Zienswijze Een positieve zienswijze geven.

De financiële consequenties van de ontwerpbegrotingswijziging GGD Zeeland voor 2027, worden verwerkt in de gemeentelijke Kadernota 2027. 2. Inleiding Het college van de gemeente Goes neemt deel aan onderstaande gemeenschappelijke regelingen. 1. Sociale werkvoorziening De Bevelanden en Tholen (Betho) 2. Gemeentelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD Zeeland) 3. Samenwerking de Bevelanden (GR de Bevelanden) 4. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwerking Zeeland (OLAZ) 5. Publiek Vervoer Zeeland (PVZ) 6. Regionaal Bureau Leerplicht Doorstroompunt Oosterschelderegio (RBL) 7. Regionale Uitvoering Dienst Zeeland (RUD) 8. Samenwerking belastingen en waardebepaling (Sabewa) 9. Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO) 10. Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) 11. Zeeuwse Muziekschool (ZMS) 3. Wettelijk kader Centrumregeling RBL De gemeenschappelijke regeling centrumregeling Regionaal Bureau Leerplicht Doorstroompunt Oosterschelderegio (RBL) is de enige gemeenschappelijke regeling met als rechtsvorm centrumregeling. Bij het treffen van een centrumregeling wordt er geen rechtspersoon gecreëerd. Er wordt voor het nemen van rechtshandelingen gebruik gemaakt van de rechtspersoonlijkheid van de centrumgemeente. De gemeente Goes is de centrumgemeente. De regeling kent één bestuurslaag. Er is dus geen algemeen bestuur en een dagelijks bestuur.

RBL maakt onderdeel uit van de gemeente Goes. De medewerkers zijn in dienst van de gemeente Goes. RBL is een bureau op de afdeling Samenleving. De kosten van RBL zijn opgenomen in de begroting van de gemeente Goes. De kosten worden wel verdeeld over de deelnemers.

Agendapunt Pagina 3

Openbare lichamen Alle andere gemeenschappelijke regelingen zijn openbare lichamen. Dit zijn zelfstandige organisaties met eigen rechtspersoonlijkheid. Een openbaar lichaam kan dus zelf overeenkomsten sluiten en personeel in dienst nemen. Een openbaar lichaam heeft een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur. Openbare lichamen moeten de raad om een zienswijze vragen. Dit geldt niet voor de centrumregeling RBL. Indienen zienswijze Openbare lichamen moeten voor 30 april de ontwerpbegroting voor het komende jaar en de voorlopige jaarrekening van het afgelopen jaar zenden aan de raden. Toezending moet plaatsvinden 12 weken voordat het algemeen bestuur de ontwerpbegroting vaststelt. In deze periode kunnen de raden een zienswijze naar voren brengen over de ontwerpbegroting. Ook over een begrotingswijziging kunnen de raden een zienswijze naar voren brengen. In Zeeland is afgesproken om voor 15 juli een zienswijze te geven zodat het algemeen bestuur van elke openbaar lichaam de stukken voor het zomerreces kan vaststellen. Zeeuwse richtlijn In Zeeland geldt de Zeeuwse richtlijn. Daar moeten gemeenschappelijke regelingen zich aan houden bij het opstellen van de voorlopige jaarrekening, een ontwerpbegrotingswijziging en de ontwerpbegroting. De ontwerpbegroting 2027 mag ten opzichte van 2026 met een percentage van 3,3% worden verhoogd vanwege inflatie en loonstijgingen.

De totale reservepositie mag maximaal 5% van de jaaromzet bedragen. Er geldt geen bezuinigingstaakstelling. Verder moet iedere gemeenschappelijke regeling een ambtelijke begeleidingscommissie hebben waarin de financiële stukken vooraf worden besproken. PVZ heeft geen begeleidingscommissie. De VRZ heeft als enige een eigen adviescommissie Financiën. Ook moet de accountant een oordeel hebben gegeven over de jaarrekening. Het advies van de begeleidingscommissie en het oordeel van de accountant moet de gemeenschappelijke regeling meesturen met de financiële documenten. Conceptjaarrekening Voorheen konden de raden ook een zienswijze indienen over de voorgenomen resultaatbestemming van de conceptjaarrekening. Een zienswijze is nu alleen vereist als een positief saldo wordt toegevoegd aan de algemene reserve en deze daardoor uitkomt boven de Zeeuwse richtlijn van 5% van de jaaromzet of als voorgesteld wordt het positieve saldo een andere bestemming te geven. Bij een negatief jaarrekeningresultaat dat leidt tot een verzoek tot een hogere gemeentelijke bijdrage wordt eveneens een zienswijze gevraagd. Het verzoek tot een hogere bijdrage volgt via een begrotingswijziging in het lopende jaar. Samenstellingscommissie Naast de begeleidingscommissie bij elke gemeenschappelijke regeling is er ook één centrale Samenstellingscommissie.

Deze commissie van financieel specialisten heeft ook alle stukken beoordeeld en hierover een advies heeft gegeven. Het advies van de Samenstellingscommissie is ook bijgevoegd. 4. Inhoud In dit raadsvoorstel worden de financiële stukken van de openbare lichamen behandeld. Hierbij wordt eerst de jaarrekening 2025 behandeld. Vervolgens, als deze er is, de ontwerpbegrotingswijziging 2026. Daarna de ontwerpbegroting 2027 en tot slot incidenteel een ontwerpbegrotingswijziging 2027. Dit op alfabetische volgorde. Aan het einde van dit voorstel zijn tabellen opgenomen. Hierin zijn opgenomen de scores op de Zeeuwse richtlijn, of de begeleidings- en de samenstellingscommissie een positief advies hebben gegeven en tot slot de totale financiële gevolgen voor de gemeente Goes en hoe extra bijdragen gedekt zullen worden.

Agendapunt Pagina 4

4.1 Betho Voorlopige jaarrekening 2025 De doelstellingen van de Betho voor 2025 zijn gerealiseerd. In 2025 bood de Betho werkgelegenheid en begeleiding aan 353 medewerkers met een Wsw-dienstverband en 102 medewerkers Beschut Werk. Daarnaast zijn er 72 ontwikkeltrajecten gestart voor bijstandsgerechtigden. Hiervan zijn 21 personen uitgestroomd naar betaald werk. De jaarrekening is gecontroleerd door de accountant. Deze heeft een goedkeurende verklaring afgegeven. In het jaar 2025 heeft de Betho een positief resultaat gerealiseerd van €1.729.665. Dit is hoger dan het begrote resultaat van €500.000. Van het resultaat heeft €201.000 een incidenteel karakter. Het grootste deel van het positieve resultaat wordt veroorzaakt door het positieve subsidieresultaat en financiële baten en dekking uit bestemmingsreserves. Het operationele resultaat staat onder druk en ligt aanzienlijk lager dan 2024. Door de Betho wordt voorgesteld om het positieve resultaat als volgt te bestemmen: Voorstel Dotatie bestemmingsreserve vernieuwing ICT landschap Dotatie bestemmingsreserve Milieu en Energie Terugbetaling Aanvulling 5% algemene reserve

Bedrag €263.000

Toelichting Kosten voor de implementatie nieuwe software

€270.000

Kapitaalslasten voor geplande investering LED- verlichting Het terugbetalen van het positieve resultaat aan de deelnemers Dit is een aanvulling tot 5% overeenkomstig de Zeeuwse richtlijn.

€1.171.000 €26.000

De gemeente Goes ontvangt een terugbetaling van €454.489 en een omzetbonus voor de afgenomen diensten van €35.471. Op basis van de Zeeuwse richtlijn dient een zienswijze te worden aangevraagd voor de bestemming van het resultaat voor de voorgestelde doelen. De algemene reserve van de Betho is €1.136.000. Dit is 4,88% van de inkomsten en valt binnen de Zeeuwse richtlijn (max. 5%). Overeenkomstig de Zeeuwse richtlijn mogen bestemmingsreserves als gevolg van brand buiten de berekening van de maximaal toegestane reserves blijven omdat de reserve dient als dekkingsreserve voor de aanwezige kapitaallasten. Wel vragen de begeleidings- en de samenstellingscommissie aandacht voor de onderbouwing van alle bestemmingsreserves is en deze eventueel te heroverwegen. Voorgesteld wordt de Betho te verzoeken om de onderbouwing van de bestemmingsreserves in kaart te brengen en indien nodig te heroverwegen. Ontwerpbegrotingswijzing 2026 Niet van toepassing. Ontwerpbegroting 2027 De ontwerpbegroting 2027 laat een positief resultaat zien van €212.000 en voldoet aan de Zeeuwse richtlijn. De meerjarenraming is tot en met 2028 sluitend. Voor 2029 en 2030 laat de meerjarenraming een tekort zien. Om dit op te vangen wordt vanaf 2029 een gemeentelijke bijdrage ingevoerd. Voor de gemeente Goes gaat het in 2029 om een bedrag van €206.173 en in 2030 om een bedrag van €265.191.

De Betho bevindt zich in de transitie van traditioneel Wsw-bedrijf naar een werk ontwikkelbedrijf. Door de invoering van de Participatiewet in 2015 is de Wsw afgesloten. Er stromen geen nieuwe medewerkers meer in en dit betekent dat de doelgroep Wsw afneemt. Sinds de invoering van de Participatiewet bestaat de nieuwe doelgroep van de Betho uit inwoners met een beschut werken indicatie en inwoners die in aanmerking komen voor een re-integratietraject. De veranderde en krimpende samenstelling van de medewerkerspopulatie en de daarbij behorende financiële subsidiestromen hebben financiële, organisatorische en inhoudelijke gevolgen. In 2025 is een bestuursopdracht geformuleerd die richting moet geven aan de toekomstbestendige ontwikkeling van de organisatie. Medio 2026 wordt duidelijk welk toekomstscenario het beste aansluit bij deze opgave.

Agendapunt Pagina 5

Het advies van de begeleidingscommissie is om een positieve zienswijze te geven over de begroting 2027. Dit adviseert ook de samenstellingscommissie. Hierbij wordt aandacht gevraagd voor de kwanticering van de risicoanalyse en de bestemmingsreserve Groot Onderhoud. Omdat de Betho een sluitende meerjarenbegroting heeft voorgelegd wordt voorgesteld aandacht te vragen voor het kwantificeren van de risicoanalyse. De aandachtspunten rondom de bestemmingsreserve Groot Onderhoud zijn ondervangen door bij de positieve zienswijze over de jaarrekening 2025 het aandachtspunt op te nemen alle bestemmingsreserves tegen het licht te houden. 4.2 GGD Zeeland Voorlopige jaarrekening 2025 De jaarstukken van de GGD bestaan uit twee onderdelen; Reguliere GGD met de programma's Publieke Gezondheid en Veilig Thuis; • Inkoop Jeugdhulp Zeeland (IJZ). IJZ bevat de uitvoeringskosten IJZ en de Taskforce Jeugd • (TFJ). Belangrijkste inhoudelijk ontwikkelingen zijn: Basis op orde Vanaf 2023 zijn er middelen toegekend om de basis op orde te krijgen. De uitwerking van het plan 'Basis op Orde' is inmiddels doorlopen, waarmee een verbeterslag is doorgevoerd. Vanaf 2026 wordt de voortdurende doorontwikkeling van de organisatie weer vormgegeven vanuit de reguliere bezetting en gelden.

Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Eind 2024 is het plan 'toekomst JGZ' vastgesteld om te komen tot een toekomstbestendige JGZ en anders te gaan denken én doen. In 2025 zijn hiervoor stappen gezet. Om de omslag te kunnen maken zijn binnen de algemene reservemiddelen beschikbaar gesteld. Veilig Thuis (VT) De verhoging van instroom van meldingen en adviesaanvragen heeft in oktober 2024 gezorgd voor een structurele verhoging van de formatie bij VT. Er zijn zichtbare resultaten geboekt in het verkorten van wachtlijsten en uniformeren van werkwijzen. Het advies en meldingen team is inmiddels wachtlijstvrij en bij het onderzoeksteam is de wachtlijst met 50% afgenomen. Ontvlechting IJZ en samenwerking met Veiligheidsregio Zeeland In 2025 zijn er stappen gezet om te komen tot verdergaande samenwerking en gezamenlijke huisvesting van de GGD en de VRZ. Daarnaast is in het najaar van 2025 besloten om te komen tot een GR Sociaal Domein en Jeugdregio Zeeland. IJZ wordt hier onderdeel van. De beoogde ingangsdatum voor GR Sociaal Domein en Jeugdregio Zeeland is 1 januari 2027. Het gerealiseerde jaarresultaat van de GGD over 2025 bedraagt €1.338.669 positief en bestaat uit de volgende onderdelen: €1.376.133 positief resultaat reguliere GGD.

Dit is incidenteel van aard en veroorzaakt door • hogere incidentele opbrengsten vanuit projecten, minderpersoneelslasten doordat de cao lager uitviel en hogere materiele lasten. €37.464 negatief gerealiseerd resultaat IJZ en TFJ. De rente-inkomsten zijn hoger dan begroot • en er zijn hogere personele lasten binnen de TFJ in verband met de voorbereiding voor de aanbesteding jeugdhulp 2028-2031. Met betrekking tot het positieve resultaat wordt het volgende voorstel gedaan: €120. 706 toe te voegen aan de algemene reserve. Dit is berekend op basis van de maximale • reserverichtlijn van 5%. Hierbij wordt de reserve huisvesting buiten beschouwing gelaten. €37.464 ter dekking van het negatieve resultaat van organisatieonderdeel IJZ. • €1.217.963 terugbetalen aan de gemeenten van de deelnemers. • Dit betekent dat we een bedrag van €122.657 terugbetaald krijgen. Dit is in overeenstemming met de Zeeuwse richtlijn. Ook is er een accountantsverklaring verstrekt. Eerder heeft het algemeen bestuur van de GGD besloten om de saldi van de bestemmingsreserves Basis op Orde en de Gemeentelijk

Agendapunt Pagina 6

projecten terug te betalen aan de gemeenten. Dit betekent dat we in totaal een bedrag van €51.536,94 terug hebben ontvangen. Voorgesteld wordt de jaarstukken 2025 voor kennisgeving aan te nemen en een positieve zienswijze naar voren te brengen met betrekking tot de resultaatbestemming. Ontwerpbegrotingswijzing 2026 Niet van toepassing. Ontwerpbegroting 2027 Tijdens het opstellen van de begroting 2027 heeft nog geen definitieve besluitvorming plaatsgevonden over de ontvlechting van IJZ uit de GGD. Ditzelfde geldt voor het vormen van één GR voor de GGD en de VRZ. Zodra hierover definitieve besluitvorming heeft plaatsgevonden volgt er een begrotingswijziging. Daarom is bij het opstellen van deze begroting is nog uitgegaan van de huidige situatie. De programmabegroting 2026-2030 bestaat uit drie programma's: • Publieke Gezondheid met daarin opgenomen de Algemene Gezondheid Zorg (AGZ) en de Jeugd Gezondheid Zorg (JGZ) • Veilig Thuis (VT) • Inkoop Jeugdhulp Zeeland (IJZ) De GGD richt zich in de periode 2027-2030 op het versterken van de beweging van zorg naar gezondheid. Binnen Publieke Gezondheid staat de verdere uitbouw van preventie centraal, met nadruk op het verkleinen van gezondheidsverschillen, het versterken van de sociale basis en het bevorderen van veerkracht en weerbaarheid van inwoners.

Voor AGZ betekent dit onder meer een stevige inzet op infectieziektebestrijding, vaccinatie, seksuele gezondheid, milieugezondheid, toezicht en advies aan gemeenten over een gezonde leefomgeving en gezond gedrag. Binnen de JGZ ligt de focus op het slimmer en meer gedifferentieerd inzetten van ondersteuning, met extra aandacht voor kinderen en gezinnen met meer risico’s, het borgen van zicht op de ontwikkeling van jeugdigen, het verhogen van de vaccinatiegraad en het structureel aansluiten op de Stevige Lokale Teams. Daarbij wordt het programma Toekomst JGZ verder geïmplementeerd. Bij VT ligt de prioriteit de komende jaren op het structureel wachtlijstvrij werken, het binnen de wettelijke termijnen afhandelen van adviezen en meldingen en het verder versterken van de kwaliteit en samenhang in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Daarnaast wordt gewerkt aan de invoering van Clavis 2.0 en aan versterking van de samenwerking met gemeenten, lokale teams en de zorg- en strafketen. Voor IJZ ligt de nadruk op het borgen van een dekkend en passend jeugdhulpaanbod in Zeeland, het afronden van de aanbesteding van specialistische jeugdhulp vanaf 2028 en het verder professionaliseren van contractmanagement, administratieve processen en data-analyses.

Tegelijkertijd wordt toegewerkt naar de ontvlechting van IJZ uit de GGD en inbedding in de nieuwe GR Sociaal Domein en Jeugdregio Zeeland (SDJZ). Voor 2027 bedraagt de totale gevraagde gemeentelijke bijdrage aan de GGD €27.198.134. Hiervan heeft €25.331.296 betrekking op de GGD en €1.866.838 op IJZ. Ten opzichte van 2026 (€26.192.268) stijgt de gemeentelijke bijdrage, met name door loon- en prijsindexatie, een beperkte formatieuitbreiding, hogere kosten voor automatisering en digitalisering en de verwerking van incidentele en structurele lasten binnen met name JGZ, VT en overhead. Daartegenover staan hogere opbrengsten en onttrekkingen aan reserves. De totale gemeentelijke bijdrage in de programmabegroting 2027 ligt op hetzelfde niveau als de gemeentelijke bijdrage in 2026, daarbovenop is rekening gehouden met een indexering van 3,3% overeenkomstig de Zeeuwse richtlijn. In de stijging is ook een bezuiniging van 1,2% opgenomen die eerder door de GGD is gevraagd. Een uitzondering betreft de 1,5 fte uitbreiding bij IJZ. Sinds 2024 is de begroting van IJZ incidenteel (2024, 2025, en 2026) uitgebreid met 1,5 fte voor een Junior contractmanager en een Businessanalist. Alhoewel er nog geen formeel besluit genomen is over de vorming van de GR SDJZ, is bij het opstellen van de begroting al duidelijk dat geen negatieve

Agendapunt Pagina 7

zienswijzen naar voren zijn gebracht op het gevraagde beslispunt om de 1,5 fte om te zetten in structurele formatie bij de nieuwe GR SDJZ. Om die reden is in deze begroting de 1,5 fte opgenomen als structurele formatie IJZ voor een bedrag van €141.500. Onlangs is gebleken dat in de berekening van de gemeentelijke bijdrage in de programmabegroting een fout staat. Deze heeft betrekking op de toepassing van het Macrobudget dat als één van de verschillende verdeelsleutels is gebruikt en is ontstaan bij de inrichting van nieuwe software. De fout heeft geen invloed op het totaal van de gemeentelijke bijdragen in de begroting 2027, maar wel op de verdeling hiervan over de gemeenten. In de bijlage is de aangepaste begroting opgenomen. Voor de gemeente Goes bedraagt de gevraagde deelnemersbijdrage in 2027 €2.568.233 voor de GGD en €183.486 voor IJZ, in totaal dus €2.751.719. Voorgesteld wordt om overeenkomstig het advies van de begeleidings- en samenstellingscommissie een positieve zienswijze te geven over de ontwerpbegroting 2027. Ontwerpbegrotingswijziging 2027 De eerste begrotingswijziging 2027 houdt in een verhoging van de lasten voor de TFJ met €176.600. Deze verhoging werkt door in een hogere gemeentelijke bijdrage.

De verhoging is als volgt opgebouwd: • €119.600 voor structurele ondersteuning van het Zeeuwse kernteam jeugd; • €25.000 voor een structurele bijstelling van de personele lasten van TFJ, omdat deze in de begroting structureel te laag waren geraamd; • €32.000 incidenteel voor de bestuursopdracht ‘Aanbesteding jeugdhulp 2028 en verder’, waaronder de inzet van externe ondersteuning en de projectleider. Voor de jaren 2028 tot en met 2030 is het een structurele verhoging van €144.600 per jaar. De extra lasten worden via de vaste verdeelsleutel omgeslagen. Voor Goes is dit: • €17.360 hogere bijdrage in 2027; • €14.214 hogere bijdrage per jaar in 2028, 2029 en 2030. Voorgesteld wordt om overeenkomstig het advies van de begeleidings- en samenstellingscommissie een positieve zienswijze te geven over de ontwerpbegrotingswijziging 2027. 4.3 GR De Bevelanden Voorlopige jaarrekening 2025 De exploitatie 2025 van GR de Bevelanden sluit af met een positief resultaat van €641.940. Het positieve resultaat wordt veroorzaakt door enerzijds een grote onderschrijding op ICT die wordt veroorzaakt door het verschil tussen het budget voor voormalige leasekosten en de werkelijke kapitaallasten in het boekjaar 2025, en anderzijds diverse kleine overschrijdingen op andere gebieden.

Daarnaast laten de salariskosten een onderschrijding zien, die wordt veroorzaakt door het niet volledig kunnen vullen van diverse vacatures als gevolg van een krappe arbeidsmarkt en een beperkte beschikbaarheid van medewerkers voor specifieke functies. Het saldo van de algemene reserve bedraagt eind 2025 €965.661. Het saldo van de Reserve Overhevelen Budgetten bedraagt eind 2025 €308.616. Op basis van de Zeeuwse richtlijn mag de maximale reservepositie 5% van jaaromzet bedragen. De totale baten over 2025 bedragen €25.401.764. De maximale reservepositie komt daarmee uit op €1.270.088. De totale reservepositie bedraagt €1.274.277, waardoor er sprake is van een overschrijding van €4.189. Rekening houdend met de afspraken uit de Zeeuwse richtlijn kan het rekeningresultaat niet volledig worden toegevoegd aan de algemene reserve. Het voorstel in de jaarstukken is om het bedrag van €641.940 terug te betalen aan de gemeenten van de deelnemers. Daarnaast wordt het bedrag van €4.189 dat de maximale reservepositie overstijgt eveneens terugbetaald aan de gemeenten van de deelnemers. In totaal gaat het om een bedrag van €646.129.

Agendapunt Pagina 8

De begeleidings- en de samenstellingscommissie adviseren in te stemmen met de jaarstukken 2025 en de voorgestelde resultaatbestemming. Omdat er sprake is van een positief resultaat hoeft de jaarrekening 2025 niet voor zienswijzen aan de raden te worden voorgelegd. Daarom wordt deze ter kennisname aangeboden. De jaarrekening 2025 heeft een positief resultaat van €641.940. Het dagelijks bestuur van GR de Bevelanden stelt voor om €300.000 van het resultaat toe te voegen aan een nieuwe bestemmingsreserve ‘Taakstelling formatie WIZ’. Jaarlijks wordt dan €100.000 aan deze reserve onttrokken. Dit vanaf 2026 zodat gedurende drie jaar dekking beschikbaar is voor de voorgestelde bezuiniging op WIZ. De begeleidings- en de samenstellingscommissie hebben negatief geadviseerd omdat met de vorming van deze reserve de maximale reservepositie volgens de Zeeuwse richtlijn wordt overschreden. Zij zijn daarnaast van mening dat de huidige stand van de algemene reserve voldoende is om eventuele knelpunten in de bedrijfsvoering op te vangen. Wij hebben het advies van de begeleidings- en samenstellingscommissie niet overgenomen. Wij stellen voor een positieve zienswijze te geven voor de vorming van een nieuwe bestemmingsreserve ‘Taakstelling formatie WIZ’ met een bedrag van €300.000. Dit betekent dat niet €646.129 wordt teruggestort maar €346.129. Ontwerpbegrotingswijziging 2026 Niet van toepassing.

Ontwerpbegroting 2027 In de ontwerpbegroting 2027 is rekening gehouden met de structurele doorwerking van de begroting 2026 en de Zeeuwse richtlijn met betrekking tot indexering. Bij het samenstellen van de ontwerpbegroting is de Zeeuwse richtlijn gevolgd voor de indexering van materiaal met 2,3% en de lonen met 3,8%. Hierdoor is sprake van een gewogen Zeeuwse richtlijn van 3,3%, overeenkomstig de vastgestelde richtlijn. Dit leidt tot een totale mutatie van €840.820. De gemeentelijke bijdrage stijgt daarmee van €25.480.156 in 2026 naar €26.320.976 in 2027. Voor de jaren 2028, 2029 en 2030 blijft dit bedrag gelijk op €26.312.509. Voor Goes is dit een bijdrage van €12.322.465 in 2027 en €12.317.002 in de jaren 2028 tot en met 2030. De begroting bevat daarnaast een aantal inhoudelijke risico’s en aandachtspunten. Bij het samenstellen van de ontwerpbegroting 2027 waren de cao-afspraken nog niet bekend. Hoewel in de begroting al een indexering van 3,8% voor lonen is opgenomen, blijft onzeker of dit toereikend is. Als de cao-stijging hoger uitvalt, kan dit leiden tot een tekort op het budget voor salarissen en sociale lasten. Daarnaast worden ook leveranciers van hardware, software en dienstverlening jaarlijks geconfronteerd met indexeringen. De budgetten hiervoor zijn overeenkomstig de Zeeuwse richtlijn met 2,3% geïndexeerd, maar de werkelijke kostenstijging kan hoger uitvallen.

Ook dit vormt een risico op toekomstige tekorten. Voorgesteld wordt om overeenkomstig het advies van de begeleidings- en de samenstellingscommissie een positieve zienswijze te geven over de ontwerpbegroting 2027. 4.4 OLAZ Voorlopige jaarrekening 2025 De jaarrekening 2025 sluit af met een positief resultaat van €116.649. Het algemeen bestuur heeft op 29 maart 2017 besloten om vanaf 2016 jaarlijks bedragen toe te voegen aan het eigen vermogen. De bedoeling hiervan is om te sparen. Zo kan OLAZ in de toekomst (een deel van) de leningen bij de BNG aflossen die zijn afgesloten voor de overname van de ZRD. Dit past binnen de 5%-richtlijn. Daarom wordt voorgesteld het positieve resultaat van 2025 (€116.649) toe te voegen aan de algemene reserve van OLAZ. De algemene reserve bedraagt per 31 december 2025 na vaststelling van de jaarrekening €884.519.

Agendapunt Pagina 9

Vanaf 2024 is in de begroting een structurele stelpost van €874.000 opgenomen voor toekomstige kapitaallasten. Deze stelpost is nodig voor aanpassingen aan milieustraten vanwege wet- en regelgeving en mogelijke extra kosten als wordt besloten tot regionale spreiding van de milieustraten. De reserve die bedoeld is als dekking voor deze toekomstige kapitaallasten valt buiten de 5%-richtlijn. De exploitatie van OLAZ bestaat uit twee hoofdonderdelen: • De huishoudelijke afvalstromen die OLAZ verkoopt of laat verwerken; • De exploitatie van de milieustraten. De verrekening gebeurt op basis van langlopende contracten voor de verwerking van brandbaar restafval, groente-, fruit- en tuinafval (GFT), oud papier en karton (OPK), flessenglas en plastic- en metalen verpakkingen en drankenkartons (PMD). De gemeenten van de deelnemers betalen op basis van de werkelijke hoeveelheden afval die zij aanbieden. Hieronder staan de belangrijkste ontwikkelingen toegelicht. In de jaarrekening 2025 staat per afvalstroom een uitgebreide uitleg. Brandbaar restafval Sinds 2018 laat OLAZ het brandbaar afval verwerken door de combinatie AVR/SUEZ. Het verwerkingscontract eindigt op 31 december 2027. Momenteel vinden voorbereidingen plaats voor een nieuw verwerkingscontract voor huishoudelijk restafval. In alle gemeenten daalt de hoeveelheid brandbaar restafval in 2025 licht ten opzichte van 2024.

Ook op de milieustraten is een kleine daling van de hoeveelheid brandbaar restafval te zien. GFT Sinds 2023 is met Indaver een nieuw verwerkingscontract afgesloten. Dit contract loopt tot en met 31 december 2032. In dit contract zit een bonus-malusregeling. Dit betekent dat het tarief lager wordt als de Zeeuwse gemeenten beter GFT aanbieden dan het landelijk gemiddelde. In 2025 was de kwaliteit goed (slechts 1,6% vervuiling). Daardoor is een grote besparing gerealiseerd. In de begroting 2025 was geen rekening gehouden met deze bonus. Daarom kregen de gemeenten bij de afrekening een groot bedrag terug. De hoeveelheid GFT in 2025 was wel aanzienlijk lager dan in 2024, waarschijnlijk door het droge weer. OPK Het verwerkingscontract met Kempenaars Recycling voor oud papier en karton loopt tot 31 maart 2027. De hoeveelheid ingezameld oud papier en karton daalde licht. Dit is een landelijke trend. De belangrijkste oorzaak is digitalisering. De hoeveelheid karton neemt iets toe, maar omdat karton licht is, ziet men dat nauwelijks terug in het totaalgewicht. De marktprijzen (opbrengsten) voor OPK waren in 2025 lager dan verwacht. Flessenglas Het verwerkingscontract met Maltha Glasrecycling loopt tot 31 december 2026, met een optie om te verlengen. De hoeveelheid ingezameld glas is lager dan begroot. Een duidelijke oorzaak is niet aan te wijzen.

De tarieven zijn gelijk gebleven ten opzichte van 2024. PMD De hoeveelheid PMD in 2025 is iets hoger dan in 2024. Mogelijk komt dit doordat er in 2025 geen afkeur van PMD is geweest. De op- en overslag van PMD gebeurt sinds 2020 door de Zeeuwse Reinigingsdienst in Goes en op de locatie AOS Koegorspolder. Verpact vergoedt deze kosten bijna volledig. OLAZ betaalt nog slechts een klein bedrag aan verwerkingstarief. In 2025 hebben Verpact, de VNG en de NVRD de nieuwe samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen 2025–2030 ondertekend. Daarna hebben alle gemeenten een deelnemersovereenkomst met Verpact gesloten. Daarin staat onder meer: • dat de manier van inzamelen van PMD invloed heeft op de hoogte van de vergoeding; • dat de recyclebare kwaliteit van het ingezamelde PMD-afval van belang is.

Agendapunt Pagina 10

Belangrijk is dat de vergoeding voor verpakkingsafval rechtstreeks aan de gemeenten wordt betaald. Deze vergoedingen maken dus geen deel uit van de financiën van OLAZ. Milieustraten In 2025 is in totaal minder afval aangeleverd op de milieustraten dan in 2024. De beheers- en personeelskosten zijn wel gestegen. Dit komt onder andere door: • Extra personeel voor de invoering van een toegangscontrole; • Een extra medewerker op kantoor om de kwetsbaarheid van de ZRD te verminderen. • Daarnaast is in 2025 een stelpost opgenomen voor toekomstige kapitaallasten. Dat zorgt ook voor hogere exploitatiekosten van de milieustraten. Overige kosten Onder afvalbeleid en consultancy zijn kosten gemaakt voor de voorbereiding van een circulair ambachtscentrum in de Oosterschelderegio en het realiseren van een overslaglocatie in Middelburg. Aankoop grond Middelburg OLAZ heeft op 24 december 2024 een perceel bouwgrond van ongeveer 20.000 m2 gekocht. Deze grond is doorverkocht aan de ZRD. Het doel is om hier een nieuw afvaloverslagstation (AOS) te bouwen. Dit nieuwe AOS vervangt AOS Sloe voor de overslag van brandbaar afval en de locatie aan de Courtinestraat in Goes voor de overslag van oud papier en karton en PMD-afval. Naar verwachting is het nieuwe AOS voor 2028 klaar voor gebruik.

Duurzaamheidsrapportage In de duurzaamheidsrapportage staat dat bij Europese aanbestedingen voor de verwerking van huishoudelijke afvalstromen nadrukkelijk rekening wordt gehouden met duurzaamheid. Ook investeert de ZRD voortdurend in verduurzaming. Op basis van de jaarrekening OLAZ 2025 wordt per gemeente afgerekend. In totaal krijgen de deelnemers €628.856 terug. Voor de gemeente Goes is dit een bedrag van €52.307. Dit voordeel wordt verwerkt in de administratie van 2026 omdat in dit jaar de definitieve besluitvorming hierover plaatsvindt. Voorgesteld wordt om overeenkomstig het advies van de begeleidings- en samenstellingscommissie kennis te nemen van de jaarrekening OLAZ 2025 en het voordelig effect van €52.307 ten gunste van het begrotingssaldo 2026 te brengen. Ontwerpbegrotingswijzing 2026 De ontwerpbegrotingswijziging heeft betrekking op drie onderdelen van de begroting 2026: • brandbaar afval; • milieustraten Zeeland; • afvalbeleid en consultancy. Brandbaar afval / CO2-heffing In 2026 wordt voor het eerst een CO2-heffing op brandbaar afval gerekend. Het tarief in 2026 is afgerond ongeveer €6 per ton. De hoeveelheden uit 2025 laten een daling zien. In 2025 is in totaal 72.500 ton verwerkt. Voor de begrotingswijziging 2026 zijn deze tonnages als uitgangspunt genomen. Dit is 2.030 ton minder dan waarmee in de oorspronkelijke begroting 2026 is gerekend.

Milieustraten Zeeland De kosten voor de exploitatie van de milieustraten worden doorberekend aan de gemeenten via een voorschottarief per inwoner. Dit voorschottarief is gebaseerd op de raming van de exploitatiekosten in de OLAZ-begroting van dat jaar. Op basis van de resultaten in de jaarrekening 2025 en nieuw inzicht is een nieuwe berekening gemaakt voor de exploitatiekosten in 2026. Uit de administratie van de ZRD blijkt dat de personeelskosten over 2025 zijn duidelijk hoger dan in de begroting 2026 was voorzien. Verder zijn de kosten en opbrengsten van de verschillende afvalstromen geactualiseerd. Deze nieuwe raming leidt per saldo tot een stijging van de exploitatiekosten met €385.000 per jaar. Dat betekent dat de gemeentelijke bijdrage stijgt met €0,98 per inwoner (van €28,55 naar €29,54 per inwoner).

Agendapunt Pagina 11

Redenen voor deze stijging zijn onder andere: • Het verschil tussen de oude Zeeuwse richtlijn van -2,2% en de aangepaste richtlijn van +2,6% op basis van werkelijke kostenstijging (verschil van 4,8%). • Hogere personeelskosten in 2026 door afgesproken loonstijgingen in de CAO Grondstoffen, Energie en Omgeving (GEO). • Hogere overheadkosten door uitbreiding van personeel op kantoor bij de ZRD. • Een lagere stelpost voor toekomstige kapitaallasten, omdat de advieskosten voor het haalbaarheidsonderzoek naar een Circulair Ambachtscentrum Walcheren uit deze stelpost/bestemmingsreserve worden betaald. Afvalbeleid en consultancy Onder afvalbeleid & consultancy vallen de volgende kosten: • Advieskosten van kwartiermakers voor het Circulair Ambachtscentrum, onder andere voor het zoeken van maatschappelijke partners voor het Circulair Ambachtscentrum Oosterschelderegio in Goes. • Kosten voor een haalbaarheidsonderzoek naar een Circulair Ambachtscentrum op Walcheren. Deze kosten worden geraamd op €258.500 en worden betaald uit de stelpost voor toekomstige kapitaallasten milieustraten. • Advieskosten voor de begeleiding van de aanbesteding van de nieuwe contracten voor de verwerking van brandbaar afval en het transport. Beide contracten moeten opnieuw worden aanbesteed per 1-1-2028. • Overige advieskosten, zoals onderzoek naar de robuustheid van OLAZ en de governance van de ZRD.

Deze extra kosten zorgen voor een verhoging van de begroting 2026 met €200.000. Dit betekent een stijging van de gemeentelijke bijdrage van €0,51 per inwoner (van €0,13 naar €0,64 per inwoner). Voor Goes is deze begrotingswijziging nadelig (€63.670). Dit bedrag valt bij instemming ten nadele van het gemeentelijk begrotingssaldo (de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing is in de programmabegroting 2026 98%). Na vaststelling van de begrotingswijziging verrekent OLAZ de financiële gevolgen voor de deelnemers in het lopende boekjaar 2026. Voorgesteld wordt om overeenkomstig het advies van de begeleidings- en samenstellingscommissie een positieve zienswijze te geven over de begrotingswijziging OLAZ 2026 en het nadelige effect van €63.670 te dekken uit het begrotingssaldo 2026. Ontwerpbegroting 2027 In de begroting 2027 wordt onderscheid gemaakt tussen beïnvloedbare activiteiten en nietbeïnvloedbare activiteiten. Daardoor kan beter worden getoetst of aan de Zeeuwse-richtlijn wordt voldaan. De exploitatie van de milieustraten is hiervoor opgesplitst in een deel beïnvloedbaar en een deel niet-beïnvloedbaar. De samenstellingscommissie heeft bij de ontwerpbegroting 2026 van OLAZ geadviseerd om een duidelijker scheiding aan te brengen tussen apparaatskosten en overige (directe) kosten. De hoeveelheid afval en de verwerkingskosten worden gezien als niet door OLAZ beïnvloedbaar.

Dit geldt ook voor de kapitaallasten van de milieustraten, de financiële baten en lasten en de vennootschapsbelasting. De beïnvloedbare kosten zijn personeelskosten van de milieustraten, overhead die aan de milieustraten wordt toegerekend, kosten voorlichting en communicatie, kosten afvalbeleid en consultancy en kosten voor het in stand houden van de GR (overhead OLAZ). De kosten van de beïnvloedbare activiteiten in de begroting 2027 stijgen met €112.500 ten opzichte van de vorige begroting. Dit is een stijging van 2,2%. Daarmee blijft OLAZ binnen de Zeeuwserichtlijn. Volgens de Zeeuwse richtlijn mag het eigen vermogen maximaal 5% van de jaaromzet bedragen. Voor OLAZ betekent dit een maximaal eigen vermogen (zonder bestemmingsreserve) van €1.133.900 per 31-12-2025 (volgens de jaarrekening 2025). Het eigen vermogen van OLAZ op 31-12-2025 is €884.519. Dit voldoet aan de Zeeuwse richtlijn.

Agendapunt Pagina 12

Het algemeen bestuur van OLAZ heeft in december 2025 de Verordening Financieel beleid, beheer en organisatie (artikel 212 Gemeentewet) opnieuw vastgesteld. Volgens deze verordening moet bij elke begroting een overzicht worden gegeven van de verdeling van de producten uit de productraming binnen het programma Afvalverwijdering. De begroting 2027 voldoet aan deze eis, als de kostenplaatsen worden gezien als “producten” en de totale begroting van baten en lasten als het programma “Afvalverwijdering”. Bij de ontwerpbegroting OLAZ 2027 is onder andere uitgegaan van de hoeveelheden (tonnages) die de afzonderlijke gemeenten zelf hebben ingeschat voor brandbaar restafval en GFT. Hierbij is rekening gehouden met (voorgenomen) beleidskeuzes door de gemeenten. Fijn huishoudelijk afval / Brandbaar afval In de begroting 2027 is in het tarief voor restafval een bedrag opgenomen voor verbrandingsbelasting van €42,50 per ton. Deze belasting zal naar verwachting de komende jaren verder stijgen. Daarnaast geldt sinds 2026 de CO₂-heffing. In 2026 was deze €6 per ton. In de begroting 2027 is hiervoor €12,50 per ton opgenomen. Het totale tarief voor de verwerking van brandbaar afval is in 2027 begroot op €155 per ton. GFT Een onzeker onderdeel is de bonus-malusregeling voor de kwaliteit van GFT.

In de begroting 2026 is de bonus niet meegenomen, omdat niet zeker was of de kwaliteitsnorm elk jaar wordt gehaald. Omdat in 2023, 2024 en 2025 steeds de maximale korting is gehaald, is in de begroting 2027 minimaal de helft van de maximale bonus meegenomen. De verwerkingskosten zijn daarom begroot op €62 per ton. Het tarief blijft daarmee gelijk. OPK Voor de afvalstroom oud papier en karton (OPK) is een inschatting gemaakt van de marktprijzen. In werkelijkheid kunnen deze hoger of lager uitvallen. OLAZ volgt de marktberichten voor oud papier. De prijzen staan nu onder druk, daarom is de verwachte opbrengst verlaagd naar het gemiddelde niveau van 2024. Flessenglas Voor flessenglas wordt in 2027 een lichte daling van de opbrengsten verwacht door afnemende hoeveelheden glas. PMD Voor PMD (plastic, metalen en drankenkartons) zijn de verwerkings- en transportkosten in de OLAZbegroting opgenomen. Voor 2027 zijn deze kosten geraamd op €4 per ton. Zoals eerder genoemd, hebben Verpact, de VNG en de NVRD in 2025 de nieuwe samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen 2025–2030 gesloten. Gemeenten hebben daarna een deelnemersovereenkomst met Verpact getekend. Daarin staat onder andere dat de manier van inzamelen van PMD invloed heeft op de vergoeding en dat de recyclebare kwaliteit van PMD van belang is.

De vergoeding voor verpakkingsafval gaat rechtstreeks naar de gemeenten en maakt geen deel uit van de OLAZfinanciën. Exploitatiekosten ZRD – AOS Goes De locatie aan de Courtinestraat in Goes wordt sinds 2020 gebruikt voor de overslag van oud papier en karton (OPK) en PMD-afval. De logistieke kosten worden toegerekend aan OPK, PMD en eventuele PMD-afkeur. De huurovereenkomst met Indaver loopt tot en met 30 juni 2027, met een mogelijkheid tot verlenging tot en met 31 december 2027. Daarna worden de bedrijfsactiviteiten verplaatst naar de overslaghal in Middelburg.

Milieustraten In de begroting 2027 wordt uitgegaan van een bedrag van €31,35 per inwoner. Dat was in de begroting 2026 (inclusief begrotingswijziging 2026) €29,43 per inwoner. Door de afgesproken

Agendapunt Pagina 13

loonstijgingen volgens de CAO GEO nemen de personeelskosten in 2026 al toe. Daarnaast is op kantoor extra personeel aangetrokken om de robuustheid van ZRD te vergroten, onder andere een HRM-adviseur / bedrijfsbureau met ICT-ondersteuning. De verwerkingskosten van de afvalstromen zijn afhankelijk van marktontwikkelingen en de contracten van de ZRD. In de begroting 2027 is, net als in voorgaande jaren, een stelpost van €874.000 opgenomen. Dit bedrag is opgenomen als een reservering voor de investering in 3 circulaire ambachtscentra (CA) in Zeeland, inclusief kantoor/remise van de ZRD en de noodzakelijke aanpassingen van bestaande milieustraten. Hiermee wordt voorkomen dat op enig moment een aanzienlijke verhoging van de gemeentelijke afvalstoffenheffing moet plaatsvinden voor deze investeringen. Uit berekeningen blijkt dat de eerder gereserveerde bedragen niet voldoende zijn om de aflossing en rentelasten van deze investeringen volledig te kunnen betalen. In de vergadering van het algemeen bestuur van 5 maart 2026 is besloten om in de begroting 2027 alleen een bedrag te reserveren voor de realisatie van het Circulair Ambachtscentrum Oosterschelderegio, inclusief kantoor/remise ZRD. Hiervoor is de stelpost in de begroting 2027 met €300.000 verhoogd (zie ook pagina 22 van de ontwerpbegroting).

Bij het opstellen van de gemeentebegrotingen 2027 moeten de gemeenten rekening houden met de tarieven en bijdragen zoals genoemd in de OLAZ-ontwerpbegroting 2027 (zie pagina 32). Voor gemeente Goes betreft dat een bijdrage van €2.416.260. Dit bedrag past niet binnen de opgenomen budgetten voor het taakveld "Afval", er is sprake van een verschil van €165.000. Voorgesteld wordt het bedrag van €2.416.260 te verwerken in de programmabegroting gemeente Goes 2027. Voorgesteld wordt om overeenkomstig het advies van de begeleidings- en samenstellingscommissie een positieve zienswijze te geven over de begroting OLAZ 2027 en het bedrag van €2.416.260 op te nemen in de programmabegroting 2027. 4.5 PVZ Voorlopige jaarrekening 2025 Op 15 januari 2026 is de gemeenschappelijke regeling Collectief Vervoer Zeeuwsch-Vlaanderen (CVV) gewijzigd in de gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer Zeeland (PVZ). De PVZ is de rechtsopvolger van het CVV. In 2025 was het college van Goes geen deelnemer. De stukken zijn daarom ter kennisname bijgevoegd. De jaarrekening 2025 van het CVV is opgesteld door het CVV en administratiekantoor Lauret & Roose. De jaarrekening is gecontroleerd door de accountant en deze is voornemens een goedkeurende verklaring af te geven.

Ontwerpbegrotingswijziging 2026 Eind vorig jaar konden de raden en provinciale staten een zienswijze indienen over de begroting 2026 en de bijdrageregeling van de PVZ. Het ging toen om een cijfermatige begroting. Die begroting was nog niet compleet. De raden van Reimerswaal en Vlissingen hebben een zienswijzen ingediend. Het dagelijks bestuur heeft deze verwerkt. De begroting 2026 is daarnaast nu aangevuld met een uiteenzetting van de financiële positie, de verplichte paragrafen en de beleidsdoelstellingen. Ontwerpbegroting 2027 PVZ houdt zich bezig met WMO-vervoer, vraagafhankelijk vervoer in het kader van jeugdzorg en het flexibel vervoer. De doelstelling is publiek vervoer in Zeeland bereikbaar te houden. Dit tegen aanvaarbare maatschappelijke kosten en tot tevredenheid van de reizigers. Hiervoor zijn doelstellingen geformuleerd: • Daar waar flexibel vervoer operationeel is, een opstapunt binnen elke 500 meter; • Het flexibel vervoer moet van 06:00 tot 23:00 uur beschikbaar zijn; • De reiziger waardeert de dienstverlening met minimaal een 8; • De in 2026 opgestelde begroting, exclusief indexatie, is taakstellend voor een periode van 4 jaar. De totale begroting bedraagt €20.802.550. De bijdrage van Goes is €1.286.819. De bijdragen van de deelnemers zijn gebaseerd op fixatie. De bijdrage over 2027 is berekend op basis van de begroting 2026.

In de begroting 2026 was de definitieve NEA index nog niet bekend en is gerekend met 3% voor

Agendapunt Pagina 14

2026. Inmiddels is de definitieve NEA index voor 2026 bekend (4,1%). Dit is herrekend in de bijdrage voor 2026 en 2027. De uitvoeringskosten zijn in 2027 gelijk gehouden aan het bedrag dat in de begroting 2026 was opgevoerd. In deze begroting was er reeds een stijging van de totale uitvoeringskosten te zien van €2,3 miljoen naar €3,6 miljoen. Opgemerkt wordt dat de stijging van de uitvoeringskosten meer dan de Zeeuwse richtlijn van 3,3% bedraagt. Ook wordt opgemerkt dat er geen begeleidingscommissie is. Omdat deze er niet is kon de samenstellingscommissie geen overleg voeren met de begeleidingscommissie. Deze heeft zich daarom van advies onthouden. Hierdoor heeft er geen integrale toetsing van de begroting plaatsgevonden. De bijdrage uit de ontwerpbegroting 2027 wijkt niet af van meerjarenraming. Ook past de bijdrage voor Goes binnen de eigen begroting. De totale bijdrage inclusief uitvoeringskosten voor Goes in 2027 voor WMO vervoer bedraagt €1.096.410, de bijdrage voor jeugdzorgvervoer bedraagt €190.408. Deze bijdragen zijn inclusief de uitvoeringskosten. De totale bijdrage in 2027 aan de GR PVZ voor de gemeente Goes bedraagt €1.286.819. In onze begroting 2027 hebben wij in totaal een bedrag begroot staan van €1.511.248. Het verschil van €224.430 zullen wij ten gunste van het begrotingssaldo verwerken in de begroting 2027.

De bijdragen over 2028 tot en met 2030 zijn eveneens op basis van 2027 verhoogd met de (voorlopige) NEA index. Uitgegaan is van een jaarlijkse stijging van 3%. De definitieve bijdrage wordt bepaald aan de hand van de definitieve NEA index voor het betreffende jaar. De bijdragen van de deelnemers zijn gebaseerd op fixatie. Als door toename van het gebruik van het vervoer de werkelijke kosten hoger worden dan de gefixeerde bijdrage door de deelnemers, is een risico dat deelnemers een extra bijdrage moeten betalen. Er kan ook geen beroep worden gedaan op een reserve, omdat de gemeenschappelijke regeling nog geen reserve heeft. De in de begroting opgenomen bedragen zijn exclusief btw. De gefixeerde bijdragen worden onbelast in rekening gebracht bij de deelnemers. Dit betekent dat geen extra kostenverhogende btw in rekening wordt gebracht bij de deelnemers. De PVZ moet met de Belastingdienst hierover nog afspraken over maken. Voorgesteld wordt om een positieve zienswijze te geven over de ontwerpbegroting 2027. 4.6 RBL Voorlopige jaarrekening 2025 Niet van toepassing. Ontwerpbegrotingswijziging 2026 Niet van toepassing. Ontwerpbegroting 2027 Niet van toepassing. 4.7 RUD Voorlopige jaarrekening 2025 Er is nog geen jaarrekening ontvangen. Die zal na ontvangst afzonderlijk aan de raad worden aangeboden. Ontwerpbegrotingswijziging 2026 Er is nog geen begrotingswijziging ontvangen.

Die zal na ontvangst afzonderlijk aan de raad worden aangeboden. Ontwerpbegroting 2027 Er is nog geen ontwerpbegroting ontvangen. Die zal na ontvangst afzonderlijk aan de raad worden aangeboden. 4.8 Sabewa

Agendapunt Pagina 15

Voorlopige jaarrekening 2025 In 2025 heeft Sabewa uitvoering gegeven aan de belastingtaken van de deelnemers. Doel is een tijdige, juiste en rechtmatige uitvoering van belastingprocessen. Dit binnen de vastgestelde kaders en met oog voor dienstverlening aan inwoners en ondernemers. In 2025 heeft Sabewa ingezet op het verder versterken van de organisatie en een betere beheersing van de verschillende processen. In 2025 was de bijdrage van Goes €1.018.301. Dit sluit aan bij de bijdrage zoals die was opgenomen in begroting 2025 en de 1e en 2e begrotingswijziging. Sabewa sluit het jaar 2025 af met een negatief rekeningresultaat van afgerond €168.000. In de jaarrekening 2025 van Sabewa en in het advies van de begeleidingscommissie wordt toegelicht waar het negatieve resultaat uit bestaat. In de jaarrekening rapporteert Sabewa over de onrechtmatigheden. Deze bestaan uit aanbesteding onrechtmatigheden en begrotingsonrechtmatigheden. De aanbestedingsonrechtmatigheden zitten bij de trajecten rondom de implementatie van de nieuwe belastingapplicatie, externe specialistische inhuur en werkzaamheden binnen de WOZ-processen. Bij het ontstaan van deze onrechtmatigheden is de keuze gemaakt voor continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening. Wel maakt Sabewa stappen om tot een structurele verbetering van de rechtmatigheid te komen.

De begrotingsonrechtmatigheden komen door een verschuiving van kosten tussen organisatieonderdelen en een hoger bedrag aan niet compensabele btw. De onrechtmatigheden zijn goed toegelicht en vragen wat ons betreft niet tot aanvullende acties dan wat Sabewa zelf al heeft opgepakt. De accountant Deloitte is voornemens een goedkeurende controle verklaring te verstrekken voor het getrouwe beeld van de jaarrekening, inclusief de daarin opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur. Maar deze verklaring zit nu nog niet bij de stukken van de AB vergadering. Het voorstel is om van het negatieve resultaat van €68.000 te dekken uit de algemene reserve voor €138.000 en het resterende deel van het negatieve resultaat van €30.000 te verdelen over de deelnemers. Daarmee volgt Sabewa het rapport “Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland” van de Zeeuwse. Wanneer we het nadelige resultaat over 2025 verdelen volgens de afgesproken verdeelsleutels, ontstaat de bijzondere situatie dat het nadelige resultaat bij het waterschap terecht komt. Voor de gemeenten ontstaat er een positief resultaat op de bijdrage aan Sabewa. In de bijlage bij dit collegeadvies staat de resultaatsbestemming toegelicht en wordt de verdeling over de deelnemers weergegeven. Voor Goes zorgt de resultaatsbestemming voor een verlaging van de bijdrage met ongeveer €31.000.

We stellen voor om overeenkomstig het advies van begeleidings- en de samenstellingscommissie kennis te nemen van de jaarrekening 2025. Ontwerpbegrotingswijziging 2026 Niet van toepassing. Ontwerpbegroting 2027 In de basis is de begroting 2027 net als in de voorgaande jaren beleidsarm zoals verwacht mag worden bij een uitvoeringsorganisatie als Sabewa. Voor de jaren 2027-2031 heeft Sabewa een visiedocument opgesteld. In de programma’s van begroting 2027 wordt verwezen naar dit visiedocument als basis voor wat er in 2027 nagestreefd gaat worden. In de programma’s staat benoemd: - nastreven 4 sterren waardering door de Waarderingskamer (Waarderen) - correcte belastingaanslagen en goede managementinformatie voor de deelnemers (Heffen) - snellere en consistente behandeling bezwaren en beroepen (Heffen) - verdere digitalisering processen inning, invordering en kwijtschelding - sociaal invorderen door persoonlijk contact De gevraagde bijdrage voor Goes voor 2027 is €935.000. De begroting voldoet aan de Zeeuwse richtlijn. Voorgesteld wordt om overeenkomstig het advies van de begeleidings- en de samenstellingscommissie een positieve zienswijze te geven over de begroting 2027. We zijn door middel van bijgevoegde brief geïnformeerd over het beëindigen van de samenwerking met de implementatiepartner van het nieuwe belastingplatform. De externe partij heeft aangegeven

Agendapunt Pagina 16

niet in staat te zijn om een werkend systeem op te leveren. Op dit moment werkt Sabewa aan de onderhandelingspositie en de financiële afwikkeling. De continuïteit is gewaarborgd via de voortzetting van de bestaande belastingapplicatie. We hebben recent van Sabewa het verzoek gekregen om in te stemmen met de toetreding van het college van Noord-Beveland. Hierover ontvangt u een afzonderlijk voorstel. 4.9 SWVO Voorlopige jaarrekening 2025 De jaarrekening heeft een positief resultaat van €437.720. In onderstaande tabel is dit gespecificeerd. Omschrijving Programma 1 Educatie

Bedrag

Toelichting Geringe afwijking advieskosten 1.127

Programma 2 Uitvoering Wmo Programma 3 Gezondheidsbeleid Programma 4 Overige projecten Programma 5 Secretariaat

Uitvoeringskosten voor software zijn lager 67.885 Lagere kosten leerlingenvervoer 156.999 211.709

Lagere personeelskosten, hogere vergoeding secretariaatskosten en hogere rentebaten

Gerealiseerd resultaat 437.720 Het gaat om een positief resultaat van €226.011 op de programma’s 1 tot en met 3 en een positief resultaat van €211.709 op programma 5. Het positieve resultaat op de programma’s 1 tot en met 3 wordt terugbetaald aan de deelnemers. Goes ontvangt hiervan €21.042. Van het positieve resultaat op programma 5 wordt een bedrag van €13.904 toegevoegd aan de reserve exploitatieresultaten. Na toevoeging bedraagt deze €496.971 overeenkomstig de Zeeuwse richtlijn. Het overschot van €197.805 wordt terugbetaald aan de deelnemers. Goes ontvangt hiervan €46.559. De inhoudelijke verrekening en de uitkering van de reserve is in onze jaarrekening 2025 verwerkt. Voorgesteld wordt een positieve zienswijze uit te brengen op de voorgestelde resultaatbestemming. Dit is overeenkomstig het advies van de begeleidings- en samenstellingscommissie. Ontwerpbegrotingswijziging 2026 In de begrotingswijziging 2026 wordt de bevoorschotting van een aantal specifieke taken die zijn overgedragen aan SWVO gewijzigd. De mutaties in programma’s 1, 2 en 4 leiden tot een gewijzigde bevoorschotting. Het gaat om een verhoging op het programma Educatie (budgetbijstelling Oosterschelderegio rijksbijdrage volwasseneneducatie op grond van WEB) , en verlagingen op de programma’s Overige (leerlingenvervoer i.v.m.

aanpassing raming op basis van cijfers huidig schooljaar) en Secretariaat (daling van de personele lasten door overdracht taken vervoer naar PVZ en daardoor vertrek beleidsadviseur en een stijging van de automatiseringskosten door investeringen in informatiebeveiliging, privacy, moderne werkplekken en applicaties in de Cloud via Microsoft Office 365). Bestaand beleid Programma 1 Educatie Programma 4 Overige Programma 5 Secretariaat Totaal mutatie

Bedrag 23.035 -14.832 -62.609 -54.406

Primaire begroting 2026 Goes

2.003.409

Begroting 2026 na 1e begrotingswijziging 2026 1.999.798

Agendapunt Pagina 17

Door de lagere lasten binnen het programma secretariaat daalt de bijdrage voor de secretariaatskosten in de 1e wijziging 2026. In de diverse programma’s zitten kleine verschuivingen met betrekking tot de uitvoeringskosten. De lagere bijdrage van in totaal € 3.611 wordt ten gunste van de reserve sociaal domein verwerkt in de 21e begrotingswijziging 2026. Ontwerpbegroting 2027 In de ontwerpbegroting 2027 is rekening gehouden met de Zeeuwse richtlijn van +3,3%. Primaire begroting 2026 Goes

€ 2.003.409

1e Begrotingswijziging 2026 € 1.999.798

Begroting 2027 € 2.071.509

De gevraagde bijdrage 2027 voor SWVO past binnen onze begroting 2027. Daarnaast zijn er wat wijzigingen in de inhoudelijke programma’s waardoor de bevoorschotting wijzigt. Dit is ook in de kadenota 2027 verwerkt. In programma 3 Gezondheidsbeleid is de gezamenlijke regionale subsidiering van het maatschappelijk werk en clientondersteuning (AMW/clio) aan SMWO opgenomen. Besloten is om dit met ingang van 1 januari 2027 niet meer via SWVO te doen. SMWO blijft verantwoordelijk voor de uitvoering van het AMW/clio en ontvangt de subsidie rechtstreeks van het college. Dus zonder tussenkomst van SWVO. SWVO heeft de bijdrage van Goes echter nog wel opgenomen in de SWVO-begroting 2027. Er is gevraagd de Goese bijdrage uit de SWVO-begroting te houden. Daar is geen rekening mee gehouden. Daarom wordt voorgesteld dit verzoek in de zienswijze op te nemen. De begeleidings- en de samenstellingscommissie gaan verder akkoord met de ontwerpbegroting 2027. 4.10 VRZ Voorlopige jaarrekening 2025 Het resultaat over 2025 bedraagt €118.642 positief. Dit saldo is het gevolg van diverse voor- en nadelen van de reguliere bedrijfsvorming waarop de afrekening energielasten (een teruggave) van de kazernes met bijna €100.000 een grote impact heeft gehad. De accountant heeft een goedkeurende verklaring gegeven. Overeenkomstig de Zeeuwse richtlijn wordt de jaarrekening 2025 ter kennisname aan u voorgelegd.

Ontwerpbegrotingswijziging 2026 Niet van toepassing. Ontwerpbegroting 2027 De VRZ kent twee belangrijke inkomstenbronnen: bijdragen van de gemeenten, verdeeld op basis van de uitkeringsmaatstaf Veiligheid in het Gemeentefonds en een bijdrage van het Rijk, de zogenaamde Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR). In de tweede helft van 2025 heeft het algemeen bestuur gesproken over verschillende oplossingsrichtingen om meerjarig te komen tot een structureel sluitende begroting 2026. Dit naar aanleiding van de begrotingscyclus van 2026. Deze bleken direct effect te hebben op de operationele slagkracht en goed werkgeverschap, terwijl de vraag naar inzet door VRZ juist toeneemt. Daarbij gaat het onder meer om opgaven op het gebied van weerbaarheid, de toetreding tot de vitale infrastructuur en de gevolgen van de energietransitie. Gelet op de (beperkte) organisatieomvang van VRZ in relatie tot de omvang van de opgaven heeft het algemeen bestuur in december 2025 besloten geen taakstelling op te nemen in de begroting 2026. Wel wordt vanaf 2026 ingezet op verdere verzakelijking van de dienstverlening en op een gezamenlijke Zeeuwse lobby voor externe financiering van bovenregionale veiligheidsopgaven. Een deel van deze maatregelen kan pas vanaf 2027 worden gerealiseerd vanwege de benodigde implementatietijd.

Agendapunt Pagina 18

Voor een sluitende programmabegroting 2027 is, naast de Zeeuwse richtlijn 2027 van 3,3%, een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage noodzakelijk van €954.487. Dit bedrag bestaat uit twee onderdelen: • oplopende kapitaallasten van €725.746; • het ontstaan een structureel nadeel van €228.741 als gevolg van hogere cao-lasten ten opzichte van de Zeeuwse-richtlijn. De nieuwe cao leidt vanaf 2027 tot een structureel tekort dat niet te dekken valt binnen de begroting door de directe impact op de operationele slagkracht en goed werkgeverschap. De loonstijgingen die uit de cao voortvloeien worden niet volledig gedekt door de loon- en prijsindexatie uit de Zeeuwse richtlijn. Het is een loonstijging van 4,1% per augustus 2025, 3,1% per augustus 2026 en 0,1% per januari 2027, dit met een looptijd tot augustus 2027. Na afloop van de cao worden de loonkosten volgens VRZ verhoogd met 3,85%. Dit is lager dan de Macro-economische verkenning van 5,7%, maar past binnen de Zeeuwse richtlijn. Het risico op hogere cao-lasten vanaf augustus 2027 is opgenomen in de risicoparagraaf. De oplopende kapitaallasten komen door noodzakelijke vervangingsinvesteringen, waaronder de vervanging van tankautospuiten en dienstvoertuigen. Hierover wordt al sinds de begroting van 2017 gecommuniceerd.

Deze vervangingen zijn noodzakelijk om de operationele inzetbaarheid en slagkracht van de basisbrandweerzorg te kunnen blijven garanderen. In de begroting 2027 en de meerjarenraming 2028 tot en met 2030 wordt daarom voorgesteld de gemeentelijke bijdrage hiervoor stapsgewijs te verhogen, afhankelijk van de uitvoering van het meerjarig investeringsplan (vergelijkbaar met eerdere begrotingen). Voor 2027 betreft dit een verhoging van €725.746. Zie voor meer informatie paragraaf 3.3.4 “investeringsplan 2026 tot en met 2030” in de begroting 2027 In de programmabegroting 2027 is nog geen rekening gehouden met de gevolgen van de voorgenomen samenvoeging van de GGD en de VRZ met nieuwe huisvesting in Goes-West. Over deze samenvoeging vindt in 2026 verdere besluitvorming plaats. Tot slot geeft VRZ aan dat de combinatie van stijgende loonkosten, noodzakelijke vervangingsinvesteringen en een groeiende maatschappelijke opgave maakt dat de organisatie voor belangrijke keuzes staat. Deze keuzes worden verder uitgewerkt in het meerjarenbeleidsplan 2028-2031. Daarbij benadrukt VRZ dat deze keuzes alleen in goede samenwerking met de gemeenten kunnen worden gemaakt en dat de gezamenlijke verantwoordelijkheid centraal staat om de veiligheid van inwoners en bezoekers van Zeeland te blijven waarborgen.

Specifiek voor Goes is de gemeentelijke bijdrage voor 2027 op een ander onderdeel ook gestegen t.o.v. 2026. In de tabellen op pagina 64 is zichtbaar dat binnen het subcluster OOV het aantal kernen > 500 adressen gestegen is van 3 (2026) naar 4 (2027). Door deze stijging gaat Gemeente Goes 0,25% meer betalen in 2027 ten opzichte van 2026 binnen dat subcluster OOV. In 2026 betaalde Gemeente Goes 9,40% over €29.046.704 en in 2027 is dit 9,65% over €30.692.599. Aan de andere kant heeft deze stijging van het aantal kernen > 500 adressen een positief effect op de gelden die we ontvangen vanuit het Gemeentefonds. Deze stijging is financieel via de circulaires in de Goese begroting verwerkt. Er is dus een relatie met deze extra bijdrage maar deze middelen zijn dus al in het begrotingssaldo van Goes verwerkt. De berekening om te komen tot het aantal kernen met meer dan 500 adressen verloopt via een strakke, geautomatiseerde systematiek van het CBS die vervolgens gebruikt wordt voor dit onderdeel van het Gemeentefonds. De adviescommissies BAO/ACF (die tezamen fungeren als begeleidingscommissie VRZ) heeft onderstaand positief advies gegeven over de begroting 2027: • Er zijn hogere kosten dan in de Zeeuwse richtlijn zijn opgenomen voor de kapitaallasten voor onder andere tankautospuiten. Deze waren al gemeld in de vorige begrotingen.