Smartwayznl-voortgangsrapportage-12 1-jan-1-juli-2022

1 januari 2022 – 1 juli 2022

12e Voortgangsrapportage SmartwayZ.NL Juist nú blijven inzetten op kracht van samenwerking

Inhoudsopgave Voorwoord

3

Algemeen

6

Programma SmartwayZ.NL

6

Kansen en risico’s programma

6

Doelbereik

8

Planning en financiën

11

Infra-opgaven

14

InnovA58

15

A58 Tilburg-Breda

15

A67 Leenderheide-Zaarderheiken

16

A2 Weert-Eindhoven

16

Kortetermijnmaatregelen A2 Randweg Eindhoven

16

N279 Veghel-Asten

17

Verstedelijking en Mobiliteit Brainport Eindhoven

19

Verstedelijking en Mobiliteit Brainport Eindhoven

19

Maatregelenpakket de Run

20

Uitvoeringsplan Krachtenbundeling Smart Mobility Zuid-Nederland 2020 t/m 2023

23

Algemeen

23

Innovatie en Ontwikkeling

23

Shared service Data en Digitalisering

25

Shared service Verkeersmanagement

26

Shared service Smart Logistics

28

Shared service Slim Reizen

30

Gebiedsgerichte realisatie

33

Bijlage 1 – Governance SmartwayZ.NL

36

Bijlage 2 – Kompas SmartwayZ.NL

40

Bijlage 3 – Projectbladen infra-opgaven

41

Bijlage 4 – Projectbladen Verstedelijking en Mobiliteit Brainport Eindhoven

52

Bijlage 5 – Projectbladen gebiedsgerichte realisatie regio’s

57

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

2 / 75

Voorwoord De afgelopen periode voerden we ons werk uit in een tijd met veel veranderingen en onzekerheden. Met name de landelijke stikstofopgave heeft een grote invloed op ons werk. Minister Mark Harbers van Infrastructuur en Waterstaat maakte in juni bekend welke elf stikstofgevoelige infrastructuurprojecten in Nederland als eerste worden opgepakt. Daaronder vallen geen projecten waar SmartwayZ.NL bij betrokken is. Dat betekent dat de SmartwayZ.NL-infrastructuurprojecten verder vertraging oplopen. Momenteel is het nog niet duidelijk wanneer we deze projecten kunnen hervatten. Ook spelen budgettekorten door prijsstijgingen een rol bij de vertraging van de infraopgaven. Over de InnovA58 Eindhoven-Tilburg zal nog overleg plaatsvinden tussen Rijk en regio. Als dit vervolgens tot overeenstemming leidt, dan is er de mogelijkheid dat dit project alsnog aan de lijst prioritaire projecten wordt toegevoegd. In het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving van juni 2022 zijn afspraken gemaakt over de verstedelijkingsopgave in het stedelijk gebied Eindhoven en vastgelegd in het Verstedelijkingsakkoord. Voor de versnelling van de woningbouw heeft het Rijk 75 miljoen euro toegezegd voor de ontwikkeling van Fellenoord in Eindhoven. Ook is afgesproken dat in het najaar financiële afspraken worden gemaakt over een maatregelenpakket A2/N2.

Dit is van groot belang om de bereikbaarheid en doorstroming van de Brainport op korte termijn te verbeteren. Voor deze betekenisvolle eerste stap in de mobiliteitstransitie is 185 miljoen euro nodig. Het totaalpakket mobiliteit is een randvoorwaarde voor de bouw van de tienduizenden woningen, want verstedelijking en mobiliteit zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Nu de belangrijke rijksinfraprojecten vertragen, is de vraag urgent hoe we de regio bereikbaar houden. De groei van de regio zet immers flink door en dat brengt ook grote uitdagingen met zich mee op het gebied van wonen, bereikbaarheid en leefbaarheid. Tegelijkertijd zien we dat de wegen in ZuidNederland inmiddels weer vol lopen, nu er minder wordt thuisgewerkt. Maatregelen zijn daarom noodzakelijk. Ook op de korte termijn. Externe factoren en de huidige problematiek zijn echter dermate ingrijpend dat we een integrale afweging en strategische heroriëntatie van het programma SmartwayZ.NL zijn gestart. Het komende jaar gaan we hiermee aan de slag. Wat kan wel en hoe gaan we dat dan samen doen? We zullen echt anders moeten gaan kijken naar de mobiliteitsvraagstukken en mogelijkheden moeten zoeken om dit innovatief op te lossen. Daarbij blijft het niet alleen bij kijken, we moeten het ook durven doen. Juist nu moeten we de weg inslaan naar meer samenwerking en innovatie. Ik heb daar alle vertrouwen in.

Samenwerking is immers de kracht van onze regio en innovatie zit in ons DNA. Alleen door samenwerking kunnen wij tot haalbare oplossingen komen en een stap voorwaarts maken met de mobiliteitstransitie. Dankzij de inzet en betrokkenheid van de medewerkers in het programma SmartwayZ.NL is het afgelopen halfjaar geen stilstand ontstaan. We hebben vol ingezet op een sterke werkgeversbenadering en het uitrollen van smartmobilitytoepassingen. We stimuleren werkgevers in Zuid-Nederland om in te zetten op andere vormen van reizen of niet reizen, zoals hybride werken, flexibel werken of vooral reizen met de fiets en openbaar vervoer. SmartwayZ.NL en het Brabant Mobiliteitsnetwerk (BMN) werken samen in deze benadering van werkgevers. Zo zijn er sinds de start al 450 werkgevers met ongeveer 250.000 werknemers betrokken bij het programma van het BMN. Met name in de regio’s Eindhoven en ’s-Hertogenbosch zorgt de werkgeversaanpak voor een betere doorstroming, doordat in die regio’s veel werkgevers betrokken zijn. Uitvoeringsorganisaties

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

3 / 75

Trendsportal (Noord-Limburg), Roermond Bereikbaar en Zuid-Limburg Bereikbaar kennen ook een actieve werkgeversbenadering met acties om automobilisten alternatieve reismethoden, zoals ov, fiets of thuiswerken, te laten ontdekken. Zo kan het gedrag van reizigers en vervoerders structureel veranderen. Ook in de toekomst blijft de samenwerking met werkgevers een belangrijke factor om Zuid-Nederland goed bereikbaar te houden en duurzamer te maken. Via social media voerden we samen met de gemeente ’s-Hertogenbosch tijdens wegwerkzaamheden een succesvolle campagne op reisgedragsverandering. Tijdens deze wegwerkzaamheden hebben ook navigatiedienstverleners als Google, TomTom, Flitsmeister en Waze ruim 750.000 reizigers nauwkeurig bediend met correcte informatie over wegafsluitingen en alternatieve routes. Een derde van de bereikte reizigers blijft fietsen na de inzet van serviceproviders bij de herinrichting van de Postweg in Vught. Er is een grootschalig onderzoek opgezet naar de motieven en weerstanden van autoreizigers. Dit onderzoek is uniek vanwege haar grootte (6.500 deelnemers). Dit maakt het mogelijk om motieven en weerstanden om met de auto of een alternatief (thuiswerken, ov, fiets) te reizen te koppelen aan bepaalde persoonskenmerken (leeftijd, stedelijkheid woonplaats, opleiding, etc.). De resultaten volgen in de tweede helft van 2022.

Verder zijn er gedragspilots in Zuidoost-Brabant opgezet om mensen vaker thuis te laten werken, met het ov te laten reizen en te laten fietsen. Daarnaast hebben we stappen gezet in de uitrol van smartmobilitytoepassingen. In de eerste helft van 2022 zijn in de vijf regio’s van Brabant en Noord-Limburg de eerste maatregelenpakketten in uitvoering. Daarnaast is er in drie van de vijf regio’s ook al een tweede tranche vastgesteld. In de tweede helft van 2022 kunnen deze uitgevoerd gaan worden. Mede namens mijn collega’s in de programmaraad dank ik alle medewerkers voor deze inzet. Ook zijn er personele veranderingen geweest in de afgelopen periode. In januari heb ik het voorzitterschap van de programmaraad overgenomen van Christophe van der Maat en er is vanaf april een nieuwe programmamanager aangetreden. In deze voortgangsrapportage leest u meer over de infra-opgaven in Deel II. In Deel III vindt u meer gegevens over de verstedelijkings- en mobiliteitsopgave in de Brainportregio. Ten slotte gaan we verder in op het Uitvoeringsplan Krachtenbundeling Smart Mobility Zuid-Nederland 2020 t/m 2023 in Deel IV. ‘s-Hertogenbosch, 29 november 2022 Namens de programmaraad van SmartwayZ.NL De voorzitter, Suzanne Otters-Bruijnen

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

4 / 75

DEEL I ALGEMEEN

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

5 / 75

Algemeen PROGRAMMA SMARTWAYZ.NL SmartwayZ.NL is hét innovatieve mobiliteitsprogramma in Zuid-Nederland. Binnen het programma realiseren we de belangrijke schakels in de verstedelijking en het mobiliteitssysteem van de toekomst. Zo verbeteren we de bereikbaarheid en stimuleren innovatie. Onze aanpak varieert van het ontwikkelen van slimme oplossingen en het stimuleren van duurzaam reisgedrag tot het verbreden van snelwegen en het verbeteren van vervoersknooppunten. Binnen het programma werken we met vele partners samen, waaronder het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat, Ministerie van Binnenlandse Zaken, provincies Noord-Brabant en Limburg, diverse gemeenten, bedrijven en kennisinstellingen. Samen realiseren we het slimste mobiliteitssysteem van Nederland.

KANSEN EN RISICO’S PROGRAMMA De kansen en risico’s van het programma SmartwayZ.NL zijn uiteengezet in Tabel 1 en 2.

Kansen Nr. 1.

2.

3.

Omschrijving Doordat infra-opgaven zijn aangehouden door stikstofproblematiek, wordt forse inzet op smart mobility noodzakelijk voor de bereikbaarheid. Veel aandacht voor CO2-reductie in Rijksbeleid en coalitieakkoord. Daardoor ontstaan meer kansen voor slimme en duurzame mobiliteit. Aanhaken op budgetten voor de verstedelijkingsopgave met uitdagingen ten aanzien van mobiliteit, om de koppeling te maken tussen verstedelijking en mobiliteit door inzet op smart mobility.

Maatregel Met volle kracht verder oppakken van smart mobility. Gedragsverandering rondom thuiswerken en anders reizen structureel maken.

Naast de inzet op smart mobility ook in blijven zetten op innovatie en ontwikkeling en smart logistics voor duurzame mobiliteit.

Inzetten op versnelling van de mobiliteitstransitie.

Tabel 1: Kansen programma SmartwayZ.NL

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

6 / 75

Risico’s Nr. 1.

Omschrijving Vertraging door stikstofproblematiek in de infra-opgaven.

2.

Financiële middelen en capaciteit staan onder druk bij (lokale) overheden.

3.

Ontwikkeling smart mobility duurt langer dan men denkt en effecten zijn nauwelijks zichtbaar of meetbaar.

Maatregel  Taskforce ingesteld.  Gezamenlijke verkrijgingsstrategie stikstof en leveren van capaciteit voor maken van stikstofberekeningen.  Onderzoek naar de impact van het aanhouden van infraopgaven.  Expliciete keuzes maken waarop personeel ingezet gaat worden.  Extra inzet op de dingen die aantoonbaar werken.  Human Capital Agenda uitwerken, zodat kennis en kunde aan boord blijft. (Tijdelijk) inzetten kennis en kunde markt.  Team M&E beter inzetten voor inzichtelijk maken van resultaten.  (Extra) inzet op activiteiten die al in gang gezet zijn en daarmee sneller resultaat behalen (focus aanbrengen).

Tabel 2: Risico's programma SmartwayZ.NL

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

7 / 75

DOELBEREIK De drie hoofddoelen van SmartwayZ.NL zijn: 1. Innovaties stimuleren, 2. Een goede procesvoering 3. Verbeteren bereikbaarheid De secundaire doelen van het programma zijn leefbaarheid en verkeersveiligheid. De status van de doelen is weergegeven in Figuur 1. Bij een groene kleur gaat het goed en zijn er geen aanvullende maatregelen nodig. Oranje geeft aan dat extra managementaandacht nodig is. Rood is een indicatie dat het doelbereik uit beeld raakt en steun van buiten het programma nodig is. De trend ten opzichte van de vorige rapportage wordt met volgende symbolen weergegeven:  Pijl omhoog: Positieve trend  Pijl omlaag: Negatieve trend  Blok: Gelijke trend (geen verandering) Bereiken we onze doelen?

T.o.v. vorige rapportage

Grootschalig gebruik van innovatieve oplossingen Innovaties Stimuleren

Internationale inbedding Gebruikersacceptatie Transparant

Goede procesvoering

Efficiënt Effectief Files verminderen

Verbeteren bereikbaarheid

Goed functionerend wegennet Co-modaliteit stimuleren

Figuur 1: De status van de SmartwayZ.NL-doelen

INNOVATIES STIMULEREN Grootschalig gebruik (oranje) Door team I&O zijn meerdere afgeronde projecten bij andere organisaties ondergebracht voor opschaling, zoals Slim Sturen 1 (invulling van de multimodale netwerkvisie) en GLOSA. Ook zijn er weer nieuwe projecten in uitvoering gebracht zoals AI Situational Awareness (doorontwikkeling van Fabulos AI) en Intelligent Speed Assistance (ISA) retrofit, een pilot met enkele tientallen voertuigen. Er zijn ook nog eerder afgeronde en doorlopende projecten die resultaten leveren, zoals Smart Asset Management en de opschaling van intelligente verkeersregelinstallaties (iVRI’s). Met deze projecten tezamen hebben veel weggebruikers te maken met innovaties. Er is nog wel wat te verbeteren in het daadwerkelijk laten landen van innovaties bij de (lijn)organisaties die deze daadwerkelijk gebruiken. Grootschalig gebruik van innovatieve oplossingen scoort daarom oranje.

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

8 / 75

Internationale inbedding (groen) Vanuit het perspectief van internationalisering zijn er ook resultaten geboekt, zoals het samen testen en leren met Original Equipment Manufacturers (OEMs, zoals Ford en Daimler), het beïnvloeden van de Europese agenda op het gebied van C-ITS en CCAM en zorgdragen voor financiering via Europese fondsen. Europese partners weten SmartwayZ.NL nadrukkelijk te vinden om onze kennis, ervaring en (Europees) netwerk. Internationale inbedding scoort daarom ook groen. Gebruikersacceptatie (oranje) We bereiken en benaderen op grote schaal reizigers en werkgevers, daarmee doen we ervaringen op. Er zijn echter nog geen resultaten bekend over de gebruikersacceptatie. Hier kunnen dan ook nog geen conclusies aan verbonden worden. VERBETEREN BEREIKBAARHEID De doelen binnen ‘verbeteren bereikbaarheid' scoren alle drie rood. Met SmartwayZ.NL worden wel resultaten geboekt met een positieve impact op de doorstroming, maar de drukte op de weg is toegenomen in de eerste helft van 2022, en ligt weer bijna op het niveau van 2019. De filezwaarte ligt vanaf maart 2022 hoger dan in maart 2019. Veel (voorheen) thuiswerkenden zijn weer in de auto gestapt. Binnen de co-modaliteit zijn het ov (trein en bus) en de fiets belangrijke onderdelen. De groei in het ov (na de coronacrisis) blijft achter en het gebruik van het ov ligt nog onder het niveau van 2019.

Het gebruik van de ov-fiets blijft wel stijgen. Het aantal instappers bij het busvervoer in Zuidoost-Brabant is in 2022 verder gestegen t.o.v. 2021, maar ligt nog steeds onder de aantallen van 2019 (variërend van 49% in januari tot 93% in juli ten opzichte van 2019. Zoals gecommuniceerd via de landelijke nieuwsberichten, is er een tekort aan chauffeurs en machinisten in het ov waardoor de inzet van materieel en personeel is verslechterd. Dit kan gevolgen hebben voor het busvervoer, waardoor de aantallen instappers minder snel stijgen dan verwacht (of zelfs stagneren of afnemen). BIJDRAGE AAN DE ABCD-DOELEN Als SmartwayZ.NL hebben we het doel om de doorstroming te verbeteren en innovaties te stimuleren met een goede procesvoering. In 2021 is de Strategische koers SmartwayZ.NL 2040 goedgekeurd door de programmaraad met de ambities: Aantrekkelijkheid vergroten, Bereikbaarheid verbeteren, Concurrentiekracht versterken en Duurzaamheid vergroten (ABCD). Deze ambities stellen ons in staat om dwarsverbanden te leggen en strategische keuzes en afwegingen te maken op de raakvlakken van smart mobility, infrastructuur en verstedelijkingsopgaven. Per ambitie zijn doelen geformuleerd die focus aanbrengen. In de eerste helft van 2022 is gestart met het in kaart brengen van de bijdrage van de projecten van SmartwayZ.NL aan deze ABCD-ambities en doelen.

De conclusie was dat de SmartwayZ.NL projecten (op gebied van infrastructuur, smart mobility en de gebiedsgerichte aanpak) zeker een bijdrage (kunnen) leveren maar niet voldoende zijn om alle doelen te bereiken. De ABCD-ambities zijn opgesteld voor de bredere afweging, en ook andere (mobiliteits)programma’s leveren een bijdrage aan het bereiken daarvan. In Figuur 2 staat op een vereenvoudigde manier aangegeven aan welke ABCD-ambities de SmartwayZ.NL-projecten bijdragen. Dit is een eerste globale aanzet en zal nog verder uitgewerkt worden.

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

9 / 75

Figuur 2: Kompas ABCD-ambities SmartwayZ.NL, zie ook bijlage 2 voor grotere weergave kompas

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

10 / 75

PLANNING EN FINANCIËN PLANNING De planning van de infra-opgaven is opgenomen in bijlage 3. De planning van de opgaven Verstedelijking en Mobiliteit Brainport Eindhoven is opgenomen in bijlage 4. De planning van de gebiedsgerichte realisatie per regio is opgenomen in bijlage 5. PROGRAMMABUDGET De beschikbaargestelde budgetten (in- en exclusief btw) zijn weergegeven in Figuur 3 en 4 en Tabel 4. Afhankelijk van regelgeving is voor de financierende organisatie btw wel of niet compensabel.

Figuur 3: Programmaonderdelen SmartwayZ.NL excl. btw

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

11 / 75

Figuur 4: Financiering SmartwayZ.NL excl. btw

Programma onderdelen (bedragen x € 1 mln)

Totalen (incl. btw)

Totalen (excl. btw)

NoordBrabant

Limburg

Rijk

Markt

Gemeente/ regio 23,16

6,05

5,00

2,45

0,10

2,45

161,91

133,81

31,31

4,60

34,74

40,00

smart mobility SMWZ middelen

114,48

94,61

25,00

4,00

25,61

40,00

aanvulling Uitvoeringsplan

47,44

39,20

6,31

0,60

9,13

InnovA58

435,00

359,50

A58 Tilburg-Breda

52,50

43,39

14,46

A2 Weert-Eindhoven

0,54

0,45

0,06

Werkbudget (2017 t/m 2021) Smart mobility totaal

23,16

359,50 28,93 0,23

0,16

no-regret pakket komt deels uit reservering deelopgave smart mobility

A2 Randweg Eindhoven MIRT-onderzoek Brainport A67 Leenderheide-Zaarderheiken programmareservering N279 Veghel-Asten Bereikbaarheidsakkoord Zuidoost-Brabant

Totaal

4,60

3,80

1,82

1,82

0,17

1,00

1,00

3,63

3,00

1,00

156,00

128,93

31,95

1,74

95,24

0,24

37,93

60,26

49,80

11,63

320,65

265,00

265,00

134,92

111,50

55,75

1.336,07

1.104,19

415,43

55,75

6,91

561,76

40,00

80,08

Tabel 3: Programmabudget SmartwayZ.NL x € 1 miljoen

Wijzigingen ten opzichte van vorige voortgangsrapportage en toelichting: De Rijksbijdrage is in bovenstaande tabel geïndexeerd op basis van het in 2021 door het Rijk aangegeven percentage. De indexatie van 2021 van het Rijk is in de vorige voortgangsrapportage niet volledig opgenomen. De bijdrage van het Rijk voor de ‘Aanvulling Uitvoeringsplan’ en de ‘Programmareservering’ zijn daarom in bovenstaande tabel bijgesteld. WERKBUDGET De provincie Noord-Brabant beheert het werkbudget en treedt op als opdrachtgever voor de uit te voeren werkzaamheden die ten laste van dit budget komen. Het werkbudget wordt besteed aan

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

12 / 75

deelopgaven-overstijgende werkzaamheden zoals communicatie, monitoring en evaluatie. De dekking van het werkbudget voor 2022 (€ 800.000,-) is afkomstig uit het restbudget van de periode 2017 t/m 2021. De dekking van het werkbudget van 2023 (€ 800.000,-) is afkomstig van de programmareservering zoals besloten tijdens de programmaraad juni 2022. CONTACTPERSONEN Bestuurlijk trekker Suzanne Otters (vanaf 21 januari 2022), provincie Noord-Brabant, voorzitter programmaraad Ambtelijk trekker

Paul Manders en Karsten Schipperheijn tot 1 april 2022 / Zühal Gül vanaf 1 april 2022, SmartwayZ.NL@brabant.nl

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

13 / 75

DEEL II INFRA-OPGAVEN

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

14 / 75

Infra-opgaven In dit onderdeel geven we de stand van zaken van de volgende infra-opgaven: 1. InnovA58 2. A58 Tilburg-Breda 3. A67 Leenderheide-Zaarderheiken 4. A2 Weert-Eindhoven 5. Kortetermijnmaatregelen A2 Randweg Eindhoven 6. N279 Veghel-Asten In bijlage 3 is een uitgebreidere toelichting per infra-opgave te vinden in de vorm van projectbladen.

INNOVA58 A58 SINT-ANNABOSCH-GALDER In het najaar van 2015 is de voorkeursbeslissing genomen voor een verbreding naar 2x3 rijstroken en aanpassing van de knooppunten Sint-Annabosch en Galder. De afronding van het ontwerptracébesluit is in 2020 gestaakt omdat er geen perspectief is op een besluit in verband met de hoge stikstofbelasting op het Ulvenhoutse bos. A58 EINDHOVEN-TILBURG In het najaar 2015 is de voorkeursbeslissing genomen voor een verbreding naar 2x3 rijstroken en aanpassing van de knooppunten De Baars en Batadorp evenals de aansluitingen Moergestel en Best. Voor het project is medio 2022 een concept-ontwerptracébesluit gereed gemaakt. Er zijn twee problemen die een vervolg belemmeren:  een fors budgettekort  het daardoor niet aanmerking komen als prioritair stikstofproject Voor beide problemen wordt richting BO MIRT 2022 aan een oplossing gewerkt. INNOVATIEOPGAVE Het project beschikt samen met de markt over een ‘Living Lab’. Innovaties testen we in de fysieke proeftuinen bij verzorgingsplaats Kloosters. Voorbeelden van die innovaties zijn de verzorgingsplaats 2.0, innovatiestroken en het innovatiepaviljoen.

A58 TILBURG-BREDA Voor de MIRT-verkenning A58 Tilburg-Breda geldt dat deze inhoudelijk bijna is afgerond, maar dat geen voorkeursbeslissing (wettelijk besluit) genomen kan worden. Dit vanwege een geraamd budgettekort en een forse stikstofopgave. Een oplossing is op zowel korte als middellange termijn niet realistisch. Daardoor is er nu geen zicht op een vergunbaar voorkeursalternatief. In de programmaraad van SmartwayZ.NL van 9 december 2021 is gesproken over de bestuurlijke voorkeur voor de MIRT-verkenning A58 Tilburg-Breda. De programmaraad heeft de voorkeur uitgesproken voor een alternatief, waarmee de A58 Tilburg-Breda met een extra rijstrook per richting, hoofdzakelijk in de middenberm, wordt uitgebreid (uitbreiding 2x3 ‘naar binnen’). Richting het BO MIRT 2022 wordt de onderzoeksfase van de MIRT-verkenning A58 afgerond, zonder ontwerpstructuurvisie ter inzage te leggen. Dat betekent dat alleen de bestuurlijke voorkeur vastgelegd wordt, zoals deze al is vastgelegd in de programmaraad van SmartwayZ.NL van 9

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

15 / 75

december 2021. Bij voldoende budget- en stikstofruimte kan de MIRT-verkenning, na actualisatie, alsnog worden afgerond.

A67 LEENDERHEIDE-ZAARDERHEIKEN De minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft op 23 juni 2022 de Tweede Kamer geïnformeerd over de prioritering van infrastructurele projecten die nodig is vanwege de stikstofcrisis (Kamerbrief over MIRT voorjaar 2022 | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl). De planuitwerking van de structurele verbreding A67 Leenderheide-Geldrop is één van de projecten die vertraging oploopt. Op dit moment kunnen we nog geen concrete planning voor dit project maken. In de reguliere voortgangrapportages van de minister aan de Tweede kamer zal worden aangegeven in welke jaren projectbesluiten naar verwachting kunnen worden genomen.

A2 WEERT-EINDHOVEN In 2022 zijn de sluipverkeermaatregelen in Cranendonck en Heeze-Leende in gebruik genomen. Ontstaat er file op de A2 richting Eindhoven? Dan worden de slimme verkeerslichten en afsluiters ingeschakeld om het sluipverkeer door de dorpskernen langs de A2 te weren. Voor verdere optimalisatie van de installaties staat nog een verdere afstelling gepland voor de tweede helft van 2022.

KORTETERMIJNMAATREGELEN A2 RANDWEG EINDHOVEN Het pakket bestaat uit maatregelen om op korte termijn de groeiende verkeersdruk nabij de economische toplocaties te verminderen en structurele filevorming te temperen. De maatregelen aan zowel de vraag- als aanbodzijde bestaan uit:  (het intensiveren van) de werkgeversbenadering  regionale (snel)fietsroutes  regionale mobiliteitshubs  een busbaan op de vluchtstrook van de A50  kleinschalige infrastructuurmaatregelen Voor de financiering van dit kortetermijnpakket van € 185 miljoen is in het BO-Leefomgeving een akkoord bereikt over een bijdrage van 25% door het Rijk, 25% door de provincie Noord-Brabant en 25% door de betrokken regiogemeenten. Voor de resterende 25% wordt gezocht naar bijdragen vanuit het bedrijfsleven en aanpalende regio’s. De fietsroutes worden nu nader uitgewerkt om te komen tot een bestuursovereenkomst per route tussen betrokken gemeenten en provincie. Voor de mobiliteitshubs A58, A2 (Best) en Maarheeze (A2 Zuid) zijn locatiekeuze en uitwerking van de inpassingsstudies in volle gang. Wat betreft de werkgeversbenadering is in Eindhoven Noordwest een intentieverklaring ondertekend, die werkgroepen nu concretiseren. Verder werken verschillende mobiliteitsmakelaars samen met Brabant Mobiliteitsnetwerk (BMN) onder de vlag van Brainport Bereikbaar aan mobiliteitsmaatregelen per community1.

1 BMN zet in op de netwerkaanpak én op de community-aanpak. De beide methodieken vullen elkaar aan. De kern van het

werken vanuit communities is dat degenen die belang hebben bij het oplossen van een vraagstuk, zoals te hoge parkeerdruk of dichtslibbende toegangswegen, er ook écht mee aan de slag willen. Het succes van een community staat of valt met het feit dat de deelnemers een aanmerkelijk ‘eigen’ belang hebben bij de oplossing van een probleem of het realiseren van een ambitie. Dat maakt dat men bereid is om aan te pakken en mee te doen. Je moet dus weten wat de communityleden motiveert. Deze werkwijze past dus goed bij een gebiedsgerichte aanpak.

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

16 / 75

In overleg met Rijkswaterstaat wordt gewerkt aan een uitvraag voor nadere uitwerking tot een definitief ontwerp van de geselecteerde maatregelen voor aanpassingen aan de aansluitingen A2/N2 en A50 en Leenderheide. Belangrijke eerstvolgende mijlpalen zijn:  de concretisering van de afspraken met het Rijk en de Provincie Noord-Brabant over de bijdrage aan het pakket en bijbehorende randvoorwaarden  de besluitvorming in de gemeenteraden over de bijdrage aan dit pakket (een concept raadsvoorstel hiervoor is aangereikt) Andere belangrijke beslispunten zijn de besluitvorming over de organisatiestructuur en het eigenaarschap van het systeem/netwerk van mobiliteitshubs.

N279 VEGHEL-ASTEN Na de vernietiging van het PIP N279 Veghel – Asten in december 2021, heeft provincie NoordBrabant een actuele verkeersanalyse uitgevoerd in de vorm van een quickscan. Op basis daarvan is geconcludeerd dat de verkeersintensiteiten op de N279 dermate toenemen dat het PIP niet meer (geheel) bruikbaar is. Alvorens opnieuw plannen te gaan maken, is besloten eerst een heroriëntatie op ‘de opgave N279’ uit te voeren. Deze heroriëntatie moet leiden tot een gedragen scope en procesontwerp voor de N279, in de vorm van een plan van aanpak. Om tot een breed gedragen aanpak van de N279 te komen (in dit geval scoping en procesontwerp) zijn projectpartners (provincie Noord-Brabant, gemeenten Meierijstad, Laarbeek, Gemert-Bakel, Helmond, Asten en Deurne, waterschap Aa en Maas en Rijkswaterstaat) in het voorjaar van 2022 gestart met een brede belangenbenadering. Gepland staat dat de Stuurgroep N279 Veghel – Asten eind 2022 een besluit neemt over het vervolgtraject N279 (in de vorm van een plan van aanpak).

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

17 / 75

DEEL III VERSTEDELIJKING EN MOBILITEIT BRAINPORT EINDHOVEN

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

18 / 75

Verstedelijking en Mobiliteit Brainport Eindhoven In dit onderdeel geven we de stand van zaken van de uitwerking van het MIRT-onderzoek Verstedelijking en Mobiliteit Brainport Eindhoven. Daarnaast gaan we in op het Maatregelenpakket De Run. In bijlage 4 staat een uitgebreide toelichting per onderwerp in de vorm van projectbladen.

VERSTEDELIJKING EN MOBILITEIT BRAINPORT EINDHOVEN In het BO MIRT 2020 zijn de richtinggevende keuzes voor de verstedelijking van Brainport Eindhoven vastgesteld. Afgelopen jaar is gewerkt aan de uitwerking van deze richtinggevende keuzes. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), de gemeente Eindhoven en de provincie Noord Brabant (PNB) hebben hier gezamenlijk € 3 miljoen voor beschikbaar gesteld. De uitwerking heeft plaatsgevonden langs de volgende lijnen:  Verstedelijking  Mobiliteitstransitie kortetermijnmaatregelenpakket (KTM) A2/N2 inclusief hubs hoogwaardig openbaar vervoer 4 (HOV4)  Multimodale Knoop Eindhoven CS multimodale knoop toekomstvast spoor  Wegen hoofdwegennet / onderliggend wegennet (HWN/OWN) zuidelijke ontsluiting Helmond A) VERSTEDELIJKING Op het BO-Leefomgeving van juni 2022 zijn afspraken gemaakt over de verstedelijkingsopgave in het stedelijk gebied Eindhoven. De afspraken zijn vastgelegd in het Verstedelijkingsakkoord. De vervolgacties uit het verstedelijkingsakkoord worden onder regie van de gemeente Eindhoven opgepakt. B) MOBILITEITSTRANSITIE KTM A2/N2: zie deel II. HOV4: deze loopt van het centraal station tot aan Veldhoven De Run en de High Tech Campus Eindhoven (HTC). Deze ontwikkelopgave heeft voor Rijk en regio hoge prioriteit. De afgelopen maanden is gewerkt aan:  Actualisatie van de ramingen naar prijspeil 2022.

 Het Europese aanbestedingstraject voor de vervoerswaardestudie, het voorlopig ontwerp van HOV4 en bijbehorende standaardsystematiek voor kostenramingen (SSK ramingen). Gunning aan het consortium van Witteveen & Bos en AT Osborne, en de opstart van het project. De opdracht is gericht op inhoud en proces om het plan verder uit te werken.  Gunning van de opdracht om te komen tot een ontwikkelvisie voor de ontwikkel-as HOV4 (ontwikkelvisie inclusief woningbouwopgave).  Komende tijd gaan we de samenhang met andere thema’s in kaart brengen en onderzoeken (denk aan de aanleg van het warmtenet, duurzame energie (opwekken, opslag en transport), innovatie en bereikbaarheid vanuit De Kempen).

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

19 / 75



We hebben een opdracht aanbesteed om inpassingsvraagstukken en het schetsontwerp van de tangentiële verbinding (vervolg Brainportlijn, complementair aan HOV4 en in relatie tot HWN/OWN) nader te onderzoeken.

C) MULTIMODALE KNOOP EINDHOVEN CS Om de gewenste groei van de brede Brainportregio mogelijk te maken is een schaalsprong in het ovsysteem nodig. Hiertoe is onderzocht hoe zowel voor het spoornetwerk als voor de Multimodale Knoop (inclusief het busstation Neckerspoel) een toekomstvaste oplossing gevonden kan worden. Op dit moment wordt toegewerkt naar een startbeslissing voor een “MIRT-verkenning OV-Knoop Brainportregio Eindhoven”. In het BO MIRT zal hierover besluitvorming plaatsvinden. D) WEGEN HWN-OWN: voor deze opgave heeft een netwerkstudie naar samenhangende oplossingen voor het Hoofdwegennet en onderliggend wegennet plaatsgevonden. Deze laat drie samenhangende oplossingsrichtingen zien voor de restopgave HWN-OWN die zelfs bij een geslaagde mobiliteitstransitie overblijft. Hiermee is het huiswerk gedaan en ligt er voldoende informatie voor een startbeslissing. Een volgende stap zou het starten van een verkenning zijn. Op het BO MIRT wordt hierover besloten. Zuidelijke ontsluiting Helmond: fase 1 en fase 2 van het onderzoek naar de zuidelijke ontsluiting, de kasteeltraverse/N270 en de mobiliteitstransitie zijn afgerond. De conclusie van het fase 1-onderzoek is dat de zuidelijke ontsluiting (met name N612 en Rochadeweg) zwaar wordt belast en dat de onderzochte ingrepen onvoldoende oplossend vermogen bieden voor het ontlasten van de Kasteeltravers.

In fase 2 van het onderzoek hebben we diverse oplossingsrichtingen onderzocht. In fase 3 onderzoeken we de kansrijkste oplossingen verder en werken die uit. De zuidelijke ontsluiting voor het deel N612 Rochadeweg-A67 loopt mee in de BO MIRT besluitvorming. De overige onderzoeken en conclusies worden verder uitgewerkt in 2023 en meegenomen in het ontwikkelperspectief Helmond (besluitvorming 2023). Over de financiering van de onderzoeken wordt gesproken in het AOG (Ambtelijk Opdrachtgeversoverleg) en er is contact met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).

MAATREGELENPAKKET DE RUN De uitvoering van de kortetermijnmaatregelen is in volle gang en deels al uitgevoerd. In het pakket zijn twee grotere infrastructurele maatregelen opgenomen om de ontsluiting van De Run te verbeteren: Kempenbaan-West en Kempenbaan-Oost. Kempenbaan-West is in gebruik genomen en de aanbesteding van Kempenbaan-Oost is succesvol afgerond (de schop is in de grond, een hobbel over capaciteitsgebrek bij de Omgevingsdienst voor een ontheffing moet nu genomen worden, dit ligt nu op bestuurlijk niveau). De noodzaak om binnen de afgesproken termijn ook voldoende parkeercapaciteit via de regionale mobiliteitshubs te realiseren is van strategisch belang voor ASML. Ter overbrugging is een tijdelijke mobiliteitshub gecreëerd en geopend bij Eersel. Naast deze maatregelen is een MaaS-app voor medewerkers van ASML geïmplementeerd als proef en deze is voor de medewerkers van de gemeente Eindhoven in voorbereiding. ASML heeft op basis van een evaluatie nu gekozen om in zee te gaan met NS (business-/mobiliteitskaart en services), dit wordt grootschalig uitgerold. Er zijn meer dan 3.500 deelnemers die werken aan een andere manier van reizen (dan de auto). Ter ondersteuning is gezorgd voor deelfietsen en zijn diverse geplande fietsroutes tussen Eindhoven

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

20 / 75

Centrum en HTC met De Run in ontwerp gereed. Dit is populair, een nieuwe fietsenstalling nabij CS voor met name ASML is gepland en gestart qua project. Het Veldhovens deel van de snelfietsroute De Run-HTCE is inmiddels de Raad van State gepasseerd en de aanbesteding is gestart. Het Eindhovens deel van het pad is inmiddels ontworpen en zal gemeentelijke besluitvorming ingaan. Tussen Eindhoven CS en De Run/ASML rijdt een speciale bus voor werknemers.

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

21 / 75

DEEL IV: UITVOERINGSPLAN KRACHTENBUNDELING SMART MOBILITY ZUIDNEDERLAND 2020 T/M 2023

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

22 / 75

Uitvoeringsplan Krachtenbundeling Smart Mobility Zuid-Nederland 2020 t/m 2023 ALGEMEEN OMSCHRIJVING In het Uitvoeringsplan bundelen de overheden in Zuid-Nederland in samenwerking met kennis- en onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven hun krachten op het gebied van smart mobility. Het Uitvoeringsplan bestaat deels uit projecten die uit eerdere BrabantStad- en SmartwayZ.NL-afspraken doorlopen in 2020 en de volgende jaren. Daarnaast geeft het Uitvoeringsplan invulling aan de BO MIRT-afspraken die in november 2019 en 2020 zijn gemaakt tussen IenW en de regio (Brabant en Limburg). Ten slotte bevat het Uitvoeringsplan een set nieuwe afspraken die verder inhoud geeft aan de gebiedsgerichte realisatie, innovatie en ontwikkeling (I&O) en het gezamenlijk organiseren van shared services. PLANNING EN VOORTGANG Het Uitvoeringsplan (UP) is in maart 2020 vastgesteld en heeft een looptijd van 2020 tot en met eind 2023. Er loopt een evaluatie van het Uitvoeringsplan. De uitkomsten van deze evaluatie zullen worden betrokken in de strategische heroriëntatie.

Figuur 5: Planning en voortgang

Voortgang eerste helft 2022  De tweede tranche aan gebiedsgerichte maatregelenpakketten voor drie regio’s zijn vastgesteld. Deze zullen de komende periode in uitvoering worden gebracht.  Innovatie & Ontwikkeling en de Shared Services hebben hun teams georganiseerd en hebben verschillende projecten lopen. Er worden steeds meer (zichtbare) resultaten geboekt. Meer gedetailleerde informatie over planning en voortgang is opgenomen bij de onderdelen I&O, shared services en gebiedsgerichte realisatie van deze rapportage.

INNOVATIE EN ONTWIKKELING Binnen I&O werken lokale, regionale, landelijke en Europese partners (publiek, privaat, kennis- en onderwijsinstellingen) aan de ontwikkeling van en de stap naar de uitrol/toepassing van CCAM (cooperative, connected and automated mobility). De projecten en activiteiten richten zich op het informeren, geleiden en sturen van verkeersdeelnemers (personen en goederen) op basis van verkeersinformatie binnen de maatschappelijke doelstellingen. De rijtaak van de bestuurder wordt

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

23 / 75

daarbij stap voor stap geautomatiseerd en de (digitale) infrastructuur steeds intelligenter. Voorbeelden zijn de ontwikkeling van intelligente verkeersregelinstallaties, maar ook projecten als Slim Sturen of geautomatiseerde shuttles/voertuigen (Fabulos phase X) en Buurauto-NOOM (geautomatiseerd vervoer op first and last mile valet parking van deelmobiliteit). Dit gebeurt langs deze leerlijnen:  techniek  gebruik  inpassing omgeving  organisatie Voor de meeste CCAM-toepassingen is de Europese schaal noodzakelijk en zijn Europese stakeholders essentieel. De internationale activiteiten zijn daarom voortdurend gericht op verbinding tussen de ambities van SmartwayZ.NL en de kansen in Europa. Daar wordt invulling aan gegeven door lid te zijn van gremia en leiding te geven aan of onderdeel te zijn van partnerschappen, zoals: Polis Network, Eurocities, ERTICO, NMS, CCAM partnership, NL/NRW en EGTC Rhine-Alpine. Daarvoor worden tal van instrumenten ingezet zoals lobby, mutual learning, branding, acquisitie van Europese projecten en structurele partnerships. RESULTATEN EERSTE HELFT 2022 In de eerste helft van 2022 zijn er diverse projecten afgerond en gestart en zijn er resultaten geboekt. Voorbeelden van afgeronde projecten en behaalde resultaten zijn:  De opzet voor de samenwerking met partijen in Zuid-Nederland die niet onder het programma SmartwayZ.NL vallen, zoals TNO.

Dit volgt op de opdracht van de programmaraad van SmartwayZ.NL (maart 2021 en december 2021). De opdracht luidt: Partijen voegen zich in de Krachtenbundeling Smart Mobility Zuid-Nederland 2020 t/m 2023 naar een gezamenlijke regie in de SmartwayZ.NL-omgeving, waarbij het team I&O over de jaargrens van 2023 (einde programma) heen werkt.  Slim Sturen 1: In twee praktijksituaties is via serviceproviders het gedrag van weggebruikers aangepast, zodanig dat zij gebruik maken van het wegennet op een door de overheden aangegeven gewenste gebruik De twee praktijksituaties zijn de bereikbaarheid van Outlet Roermond op piekdagen en het sturen en informeren van het verkeer op de autosnelwegen rondom Breda (Ruit van Breda). Het project heeft geleid tot inzicht in het gedrag van weggebruikers, de ontwikkeling van de organisatorische en inhoudelijke keten van wegbeheerder tot aan gebruiker, zoals multimodale netwerkvisies en uitwerking van landelijke standaarden. Het is nu aan de serviceproviders om de diensten aan te bieden aan hun klanten (weggebruiker) en de overheden om aan te geven hoe zij hun wegennet willen gebruiken.  Project GLOSA (Green Light Optimalisation Speed Advice) bij iVRI’s (intelligente verkeersregelinstallaties).

Binnen dit project is met wegbeheerders en de private sector onderzocht en technisch uitgewerkt waar en hoe aan automobilisten een adviessnelheid kan worden gegeven om zonder stoppen een verkeersregelinstallatie te passeren. Dit is vertaald in landelijke standaarden zodat de toepassing in het hele land kan worden ingezet. Het is nu aan de wegbeheerders en marktpartijen om GLOSA toe te passen. Naast afgeronde projecten is er in de eerste helft van 2022 ook een aantal projecten/initiatieven gestart of deze lopen nog door uit 2021:  Road map innovatief verkeersmanagement.  Vervolg Slim Sturen. Dit project borduurt voort op het afgeronde project Slim Sturen 1. Het richt zich op nieuwe use cases die door overheden in Zuid-Nederland zijn benoemd: milieuzones, ongewenste routes en vrachtverkeer. Hierdoor kunnen wegbeheerders het gewenste gebruik van hun wegennet communiceren naar de weggebruiker via serviceproviders. De serviceproviders zijn op hun beurt in staat om de informatie op een goede manier te delen met hun klanten waardoor het gewenste gedrag ontstaat.

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

24 / 75



 

Europees project SINFONICA waarbij onderzoek wordt verricht naar kwetsbare doelgroepen en het gebruik van geautomatiseerd vervoer in het ‘landelijk’ gebied. Dit project levert inzichten, aanbevelingen en mogelijk praktische instrumenten voor zowel openbaarvervoerbedrijven, overheden en marktpartijen om nieuwe technologie (CCAM) in te zetten voor minder mobiele reizigers zoals mindervaliden of als mogelijk antwoord op vervoersarmoede in het ‘landelijk’ gebied. Verkenning van de doorontwikkeling van Fabulos (shuttledienst). De zesde editie van Mobility Lab – een samenwerking van start-ups en launching customers zoals gemeenten.

Ook de brug naar het vervolg (deployment) is in een aantal gevallen geslagen, zoals de verbinding van Slim Sturen naar het landelijke proces voor structurele toepassing Verkeersmanagement Informatie voor Routeadvies (VM-IVRA), doorontwikkeling en toepassing van GLOSA binnen de landelijke samenwerking van Talking Traffic en de uitrol van iVRI’s en use case via de shared services Verkeersmanagement, Smart Logistics en Gebiedsgerichte Aanpak. Geboekte resultaten vanuit het perspectief van internationalisering zijn onder meer:  Het samen testen en leren met automobielontwikkelaars als Ford en Daimler.  Het beïnvloeden van de Europese agenda op het gebied van C-ITS (cooperative intelligent transport systems) en CCAM zoals bij wetgeving rond intelligente snelheidsaanpassing (ISA). Hierbij gaat het om het ingrijpen in een voertuig als de door de overheid gewenste snelheid wordt overschreden.  (Bestuurlijke) exposure en branding van Zuid-Nederland op de Europese podia zoals POLIS als regio die er toe doet en waar veel innovatie plaatsvindt.  Zorgdragen voor financiering via Europese fondsen, zoals Horizon 2020 en Connected Europe Facility (CEF).  Diverse (bestuurlijke) werkbezoeken aan Europese overheden die met vergelijkbare projecten bezig zijn, zoals Noordrijn-Westfalen. Dit heeft onder andere tot doel van elkaar te leren en waar mogelijk samen te werken.

SHARED SERVICE DATA EN DIGITALISERING Bij shared service Data en Digitalisering ligt de focus vooral op de digitalisering van mobiliteitsdata. De scope en daarmee de bijdrage aan SmartwayZ.NL is gericht op het:  realiseren van het ontwikkelen en toegankelijk maken van overzichten (dashboards)  realiseren van de randvoorwaarden die nodig zijn om data, inzichten en datagedreven werken mogelijk te maken  faciliteren en implementeren van datagedreven werken bij assetmanagement en mobiliteit  realiseren van het (verder) inrichten van het Data Insights-team  structureren en optimaliseren van het proces van intake  prioriteren en realiseren van analyse vragen Om de opgaven binnen de verschillende mobiliteitsprogramma’s te bedienen, is er een behoefte aan nadere data-analyse en inzichten. Dat biedt aan opgaven een beter handelingsperspectief of onderbouwing bij besluitvorming over de te nemen maatregelen. De insteek van de shared service Data en Digitalisering ten aanzien van mobiliteitsdata is dat:  overheden in hun projecten en het maken van beleid gevoed zijn door de goede informatie op het juiste moment;

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

25 / 75



bepaalde data ook door marktpartijen gebruikt kan worden zodat de reiziger goede diensten en informatie krijgt. Vanzelfsprekend vindt hierbij afstemming en samenwerking met de landelijke lijn, ministerie en nationale toegangspunten plaats.

RESULTATEN EERSTE HELFT 2022 Belangrijke behaalde resultaten: 

(Nul)metingen Smart Logistics Voor twee sporen – veiligheid en spreiding vrachtverkeer over de dag – werken we eraan inzicht te krijgen in vrachtverkeer. De nulmeting en de methodiek om de meting periodiek (elk kwartaal) te kunnen herhalen, zijn opgeleverd. Per kwartaal worden alle incidenten en intensiteiten op basis van de applicatie Dexter van Dataportaal Wegverkeer (NDW) gerapporteerd. Daarmee wordt voorzien in de behoefte om inzicht te hebben in de spreiding van het vrachtverkeer over de dag (binnen of buiten de spits).



Langzaam invoegend vrachtverkeer De onderzoeksvraag is of we op basis van NDW-data een beeld kunnen vormen van de omvang van het probleem van langzaam invoegend vrachtverkeer op de A67 bij Asten richting Eindhoven. De daarbij horende analyse voor de A67 en voor de A27 Oosterhout is uitgevoerd. Informatie over langzaam invoegend vrachtverkeer viel uit de NDW-data te halen, maar het langzaam rijdend vrachtverkeer op de oprit bleek geen effect te hebben op de doorstroming op de hoofdrijbaan. De rapportage is in maart opgeleverd.



Data Top 15-items Enkele Data Top 15-items, waaronder maximumsnelheden en wegwerkzaamheden zijn tot een eerste invulling gekomen. Dat betekent dat daarvoor duidelijk is welke eisen aan de invoer en het bijhouden gesteld worden. Aandachtspunt is dat het beheer van de Data Top 15-items waarvoor een eerste invulling heeft plaatsgevonden, nog ingeregeld moet worden. Een nieuwe set van landelijke data-items – uit de reeds afgesproken Data Top 15 – gaat opgepakt worden.



Monitoring Beleidskader mobiliteit – koers 2030 De ontwikkeling van diverse tactische dashboards is in een vergevorderd stadium. Daarmee is er goede voortgang ten aanzien van monitoring Beleidskader mobiliteit – koers 2030. Deze monitoring wordt in verschillende fases uitgevoerd. De eerste twee fases zijn uitgevoerd. De resultaten daarvan zijn nu al te raadplegen via dataportaal.brabant.nl. Fase 3 is nu in uitvoering. Complicerende factor daarbij is dat er veel indicatoren inzitten waar überhaupt nog geen data voor is. Beoogd is dat de monitor medio 2023 wordt opgeleverd.

SHARED SERVICE VERKEERSMANAGEMENT De shared service Verkeersmanagement (VM) richt zich erop enerzijds beter te kunnen voorspellen wat op het netwerk staat te gebeuren en daarop in te spelen, en anderzijds zodra er verstoringen zijn zo efficiënt en effectief mogelijk actie te ondernemen. Vanuit het uitvoeringsplan werkt VM aan drie projecten: 1. Weggebruikers geleiden voor optimale benutting van het wegennet. In 2023 moeten de VMservices geschikt zijn voor gebruik door serviceproviders, zodat de reiziger gericht, multimodaal en persoonlijk geïnformeerd, geleid en gestuurd kan worden. 2. Efficiënter gebruik van data en tools voor verkeersmanagement: alle gegevens over het verkeer, zoals reistijden, incidenten en wegwerkzaamheden worden gebruikt door de

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

26 / 75

verkeerscentrale Zuid-Nederland voor proactief informeren, geleiden en sturen van het verkeer. 3. Aansturen van verkeer met iVRI’s. iVRI’s worden ingezet om doelgroepen zoals hulpdiensten, openbaar vervoer en vrachtverkeer te faciliteren naar tijd en plaats. Wegbeheerders worden ondersteund bij aanschaf, beheer en bediening van iVRI’s. RESULTATEN EERSTE HELFT 2022 Belangrijke behaalde resultaten: 

Multimodaal Netwerk Kader Op het gebied van ‘Weggebruikers geleiden voor optimale benutting’ is het Multimodaal Netwerk Kader opgesteld. In vijf regio’s (West-Brabant, Hart van Brabant, Noordoost-Brabant, ZuidoostBrabant en Noord-Limburg) wordt beleidsinformatie over netwerken van ov, fiets, logistiek en hulpdiensten verzameld om zo reizigers te kunnen informeren, te geleiden en te sturen volgens het gewenste gebruik van het wegennet. De inzet voor de tweede helft van 2022 is om de online viewer Multimodaal Netwerk Kader te koppelen met de iVRI-viewer.



Serviceproviders/navigatiediensten Via landelijke samenwerking vindt er data-uitwisseling plaats met serviceproviders/navigatiediensten, zodat zij beleidsinformatie en regelscenario’s kunnen gebruiken in routenavigatie. Uit een evaluatie naar de inzet van serviceproviders bij werkzaamheden aan de rotonde Postweg blijken positieve resultaten: 750.000 reizigers zijn geïnformeerd, 90% was zeer tevreden over de geboden informatie, 75% heeft het reisgedrag aangepast en 33% daarvan blijft fietsen, ook na wegwerkzaamheden.



Efficiënter gebruik van data en tools Om dit te bereiken is een projectplan uitgewerkt op basis van vier pijlers: digitaliseren, versnellen, automatiseren en delen met weggebruikers. Doel is een verbeterde en toekomstgerichte uitvoering (proactief en duurzaam) van regionaal verkeersmanagement door het efficiënter gebruik van bestaande en nieuwe data en tools. Hiermee wordt de verkeershinder die de weggebruiker op het regionale wegennet ondervindt, gereduceerd. Ook wordt de benutting van de personele capaciteit daardoor geoptimaliseerd. De aanbesteding voor het op orde brengen van de basis van dit project (onder andere regelscenario’s digitaal op orde om ze te kunnen delen) vindt het komende half jaar plaats op basis van deze pijlers.



Inzet van iVRI’s De inzet van iVRI’s voor het prioriteren, informeren en optimaliseren van doelgroepen (zoals hulpdiensten, openbaar vervoer, vrachtverkeer, fietsers) naar tijd en plaats, vindt meer en meer plaats. Het totaal aantal iVRIs waar vrachtverkeer een streepje voor krijgt in Noord-Brabant is gegroeid naar ongeveer veertig. Daarbovenop zijn er in Helmond nog eens ongeveer veertig iVRIs waar het vrachtverkeer ook een streepje voor krijgt. Verder is er regelmatig gericht advies aan wegbeheerders in de regio’s over de bijdrage van een iVRI aan beleidsdoelstellingen en over aanschaf, beheer en bediening (op basis van het Multimodaal Netwerk Kader). De kennis van iVRI’s is dermate specialistisch, dat het efficiënter en effectiever is om dit (boven)regionaal te organiseren. De inzet is dan ook volop gericht op kennisdeling rond iVRI’s. Dat betekent concreet:  ondersteuning bij de invulling van functionaliteiten (use cases) van iVRI’s  het delen van informatie met wegbeheerders in Noord-Brabant en Noord-Limburg rond financieringsvoorwaarden voor de 2e tranche iVRI’s

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

27 / 75



het begeleiden van de gemeenten Venlo en Maastricht bij hun aanvraag voor financiering van de 2e tranche iVRI’s In het komend halfjaar zal er meer aandacht besteed worden aan resultaten van use cases bij iVRI’s en het uitdragen van successen. Het delen van succesvolle ervaringen helpt bij het overtuigen van (kleinere) wegbeheerders voor het toepassen van iVRI’s. Daarom worden, aanvullend op de beschikbare landelijke evaluaties Landelijk Verkeersmanagement Beraad (LVMB), ook toepassingen in Zuid-Nederland geëvalueerd en onder het voetlicht gebracht. Uiteraard worden die resultaten ook landelijk gedeeld.

SHARED SERVICE SMART LOGISTICS Smart Logistics (SML) richt zich op bovenregionale verbeteringen van doorstroming, bereikbaarheid en veiligheid in de logistieke keten, met concrete, zichtbare resultaten op de weg. Logistieke ketens kennen een begin en een eind, veelal regionaal. De toepassingen van SML liggen dan ook vaak in een regio. SML ontwikkelt samen met een regio gewenste oplossingen en schaalt deze op naar andere regio’s. SML concentreert zich op een viertal strategische sporen: 1) efficiënt gebruik vrachtverkeer, 2) spreiden en optimaliseren van vrachtverkeer, 3) adaptief gebruik van de infrastructuur en 4) het verhogen van de veiligheid van vrachtverkeer. Het dataspoor (5) is ondersteunend aan de vier hoofdsporen. RESULTATEN EERSTE HELFT 2022 Belangrijke behaalde resultaten: 

Bouwhub Eindhoven en Slimmer Reizen Bouwpersoneel Begin 2022 is de Bouwhub Eindhoven met een officieel openingsmoment met VolkerWessels Materieel en Logistiek in bedrijf genomen. Hierbij wordt bouwmateriaal aan de rand van stad verzameld en gebundeld om daarna emissieloos en in kleinere voertuigen naar de bouwlocaties vervoerd te worden. Twee bouwbedrijven maken momenteel gebruik van de Eindhovense Bouwhub. Het project Slimmer Reizer Bouwpersoneel is van start gegaan. Samen met lokale overheden worden kansen in kaart gebracht, waarbij de focus ligt op de bouwopgave in Eindhoven.



Dashboard logistieke stromen Saver Voor afvalinzamelaar Saver in West-Brabant is een data-analyse uitgevoerd. Deze was gericht op route-optimalisatie van de inzameling. Daaruit blijft dat er winst is te behalen door dit verder te optimaliseren. Het dashboard is in de eerste helft van 2022 opgeleverd. De eerste inzichten hebben geresulteerd in een tweetal vervolgstappen:  Saver gaat vanuit de data niet alleen kijken naar managementrapportages, maar ook concreet de efficiencymogelijkheden in de operatie meenemen.  Opschaling van gebruik van overheidsdata. Vooral kleinere bedrijven (MKB) werken vaak met vaste routes of statische data om routes te bepalen. Door dit mee te nemen bij wat hierboven onder 1 staat, ontstaat op korte termijn (eerste kwartaal 2023) inzicht in de kwantitatieve effecten van overheidsdata in de planning voor mkbbedrijven.

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

28 / 75



Bandenspanningsmeter Met de bandenspanningsmeter (BSM) worden er wekelijks 9.850 metingen van vrachtwagens verricht. Hiervan had gemiddeld 2,5% een extreem lage bandenspanning en 19% een lage (inefficiënte) bandenspanning. Zowel bestuurders als planners worden direct op de hoogte gesteld van te lage bandenspanningen. Op de A67 zijn twee BSM´s voorzien. Planning is dat de twee BSM’s eind 2022 worden geïnstalleerd. Daarmee worden 500 trucks per dag geïnventariseerd met een gevaarlijke bandenspanning en 4.000 trucks met een te lage bandenspanning, welke voor 5% meer CO2emissie zorgt.



BestelBeter.nu BestelBeter.nu is een datagedreven innovatieprogramma dat gericht is op het samenvoegen van bestellingen, met als doel om vrachtwagens beter te beladen. In de driehoek afnemer, leverancier (Bostik) en transporteur (De Graaf Logistics) is data verzameld en geanalyseerd. De gemiddelde beladingsgraad van vrachtverkeer ligt rond de 41%. Er zijn generieke tools ontwikkeld om de data te analyseren, die ook elders inzetbaar zijn. Door in plaats van op elke directe vraag van de afnemer te gaan vervoeren, is op basis van een slimmere planning gebleken dat de beladingsgraad van 41% naar zo’n 50% kan. Deze proef bij De Graaf Logistics & Bostik heeft ruime media-aandacht gekregen (o.a. webinar 25 januari, breakout sessie 15 maart, ledenblad TLN, artikel op logistiek.nl).



Estimated Discharge Time Estimated Discharge Time (EDT) en de toepassing daarvan in het achterlandvervoer (verplaatsen van wegvervoer naar beter en eerder te plannen multimodaal vervoer) is opgestart samen met EDT en een team datascientists van EDT. In het project wordt een informatiedienst beproefd en (her)ontworpen die de verwachte aankomsttijd op containerniveau op de terminals in plaats van voorspelling op schipniveau - deelt met logistieke dienstverleners. Een goede EDT maakt het mogelijk om containers met een prioriteitstelling toch op een van de vaste wekelijkse diensten per binnenvaart of spoor in te plannen en te vervoeren. Het beoogde effect is om 400 tot 500 vrachtwagens per week van de weg te halen tussen Rotterdam enerzijds en Moerdijk, Oosterhout, Tilburg anderzijds. Opschaling naar het achterland van Venlo is mogelijk.



Connected Transport Corridors-toepassingen Connected Transport Corridors (CTC) is een landelijk programma met een regionale implementatie. Slimme mobiliteitsdiensten in de logistiek die beschikbaar zijn, worden uitgerold. In totaal zijn er zes hoofdcategorieën, met daaronder 27 use cases:  in-truck signalering en snelheidsadviezen  in-truck informatie over gevaarlijke verkeerssituaties  prioriteit bij verkeerslichten  actuele status verkeerslichten  in-truck brengen wegsensor data  in-truck brengen van gemeentelijke data. Vervoerders zijn benaderd voor het aansluiten bij de CTC-toepassingen. De focus lag daarbij op locaties waar de eerste CTC-toepassingen live zijn (Tilburg, Breda, Veghel). Dit heeft in de eerste helft van 2022 geresulteerd in:  8 bedrijven die aansluiten (een betaalde licentie afnemen)  5-10 bedrijven die serieus interesse hebben

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

29 / 75



1 partij die met de gratis versie aan de slag gaat (geen prioriteitsverlening bij iVRI’s, wel de andere CTC-diensten). Daarnaast is er aandacht voor de CTC-dienst geweest door het tv-programma RTL Transportwereld.



Subsidieregeling Connected Rijden Om de Connected Transport Corridors uit te rollen is een subsidieregeling van 1 miljoen euro ingesteld om meer beroepschauffeurs connected te laten rijden. Belangrijk daarbij is dat het connected rijden niet via losse apps plaatsvindt, maar geïntegreerd wordt in de systemen die in de trucks gebruikelijk zijn. Onderkend is dat een subsidieregeling opschaling mogelijk maakt, want hoe meer connected transporteurs, hoe hoger de opbrengst op het gebied van efficiëntie, bereikbaarheid, doorstroming, veiligheid en duurzaamheid. Als meer voertuigen gebruikmaken van deze toepassingen, dan leidt dit tot 10 tot 15% betere doorstroming. En 500 trucks die per dag 5 keer minder hoeven te stoppen, besparen ruim 105.000 liter diesel per jaar.



Data voor Logistiek Data voor Logistiek is één van de 15 items in de Data Top 15. IenW heeft opdracht gegeven om de data-elementen in alle gemeenten in Nederland te verzamelen en toegankelijk te maken. Het gaat om logistieke data zoals: beperkingen inzake gewicht/lengte/breedte/hoogte, voorkeursroutes van wegbeheerders voor vrachtverkeer, venstertijden, milieuzones, gevaarlijke stoffen beperkingen en routeringen, laad- en losplaatsen, parkeerplaatsen voor vrachtwagens en parkeerverboden voor vrachtwagens. Data voor Logistiek is beschikbaar gemaakt en sinds begin 2022 nemen verschillende serviceproviders en navigatiediensten die specifiek voor de logistiek zijn, nu data af via de Data voor Logistiek-diensten. Ook wegwerkzaamheden zijn sinds het tweede kwartaal 2022 beschikbaar.

SHARED SERVICE SLIM REIZEN De shared service Slim Reizen richt zich op gedragsverandering, werkgeversbenadering, minder hinder en Mobility as a Service (MaaS). Het is tot op heden nog niet gelukt om MaaS te organiseren. De onderdelen gedragsverandering en werkgeversbenadering zijn volop aan de slag. RESULTATEN EERSTE HELFT 2022 Belangrijke behaalde resultaten: 

Gedragspilots In samenwerking met Brainport Bereikbaar zijn drie gedragspilots opgezet in Zuidoost-Brabant. In deze pilots in het kader van gedragsverandering, wordt gezocht naar schaalbare en effectieve oplossingen om mensen vaker thuis te laten werken, met het ov te laten reizen en te laten fietsen. De pilots worden in de tweede helft van 2022 uitgevoerd en lopen tot en met eind 2023.



Gedragscampagne In Zuidoost-Brabant is een algemene gedragscampagne voor Brainport Bereikbaar opgezet en is een vijftigtal customer journeys uitgevoerd om meer inzicht te krijgen in hoe mensen hun huidige reis en alternatieven (thuiswerken, ov, fiets) ervaren.



Thuiswerkcampagne Er is een thuiswerkcampagne opgezet met als doel om thuiswerken vast te houden en verder te stimuleren na het opheffen van de maatregelen rondom de coronapandemie. De campagne

12e Voortgangsrapportage 1 januari 2022 – 1 juli 2022

30 / 75

wordt verspreid onder de al bestaande naam 'Haal meer uit je reistijd'. Via online advertenties worden mensen verleid om hun werkweek te plannen waarbij ze gestimuleerd worden om twee keer in de week thuis te werken. Op de advertenties wordt bovengemiddeld veel geklikt. Het invullen van de planner blijft echter achter. Hiervoor worden oplossingen getest in het komende halfjaar. 

Onderzoek motieven en weerstanden autoreizigers Er is een grootschalig onderzoek opgezet naar de motieven en weerstanden van autoreizigers. Dit onderzoek is uniek vanwege zijn grootte (6.500 deelnemers). Dit maakt het mogelijk om motieven en weerstanden om met de auto of een alternatief (thuiswerken, ov, fiets) te reizen te koppelen aan bepaalde persoonskenmerken (zoals leeftijd, stedelijkheid woonplaats en opleiding). Het onderzoek is uitgevoerd en de gegevens worden in de tweede helft van het jaar geanalyseerd en gerapporteerd.



Advisering verstedelijkingsstrategie Noord-Brabant Door steden anders in te richten is het mogelijk om een mobiliteitstransitie te realiseren. De omgeving bepaalt immers voor een groot gedeelte welk gedrag mensen vertonen. Er zijn adviezen uitgebracht gericht op het anders inrichten van de nieuw te bouwen en bestaande omgeving. In het tweede half jaar worden die adviezen verder geconcretiseerd.



Mobiliteitsindex (MI) In 2021 is op een Kruispunt Brabant-event tijdens de Dutch Design Week de Mobiliteitsindex gelanceerd. In de eerste helft van 2022 is deze index doorontwikkeld. De tool biedt a) inzicht in waar een werkgever staat met haar mobiliteitsmanagement en hoe zich dat verhoudt tot branchegenoten; en b) inzicht in hoe het huidig mobiliteitsmanagement bijdraagt aan bedrijfs- en maatschappelijke doelen, zoals:  aantrekkelijk werkgeverschap: modern, flexibel en aantrekkelijk voor werknemers (gunstig voor arbeidsmarkt)  vitaliteit werknemers: draagt bij aan vitale en gelukkige werknemers (minder ziekteverzuim)  CO2-footprint: bijdrage aan CO2- en duurzaamheidsdoelstellingen (sociaal jaarverslag)  autogebruik: draagt bij aan minder auto’s (in de spits) op de weg (betere bereikbaarheid) Aan de hand van een rapport, een adviesgesprek op maat en een toolbox wordt werkgevers een handelingsperspectief aangeboden. De toolbox bestaat uit maatregelen van thuiswerken en fiets tot aan elektrificering. VNO-NCW is een belangrijke partner die deze Mobiliteitsindex volledig heeft omarmd. We gaan onderzoeken hoe we de index ook in Limburg kunnen gaan inzetten.