Rapport afvalinzameling Gilze en Rijen

Horizontale publiek-publieke samenwerking Alleenrecht Quasi inbesteden Eigen inzameldienst Uitbesteden aan de markt

++ ++ + ++ ++

2. Bijdrage aan beheersbaar kostenniveau; financieel effect De inzet van een eigen inzameldienst is puur kostendekkend. De kleinschaligheid maakt het echter relatief duur. Om minder kwetsbaar te zijn is reservecapaciteit aan voertuigen, chauffeurs en beladers nodig is.

21

Ook eventuele partnergemeenten mogen geen winst maken. Een Overheids-NV maakt wel winst, maar keert dit uit in dividend aan de aandeelhouders, zijnde de deelnemende gemeenten. Als aandeelhouder loopt de gemeente meer risico dan bij een eigen inzameldienst, het verlenen van alleenrecht of een horizontale publiek-publieke samenwerking met een andere partnergemeente. Voor de gemeentelijke diensten rekent een Overheids-NV met eenheidstarieven. Afhankelijk van de dienst is dit een tarief per aansluiting of een tarief per lediging. Verrekening vindt plaats op basis van werkelijke aantallen. De aandeelhouders bepalen het tarief plus de indexering en daarmee deels de impact op de hoogte van de afvalstoffenheffing. Als de Overheids-NV het beter doet dan het budget valt dit in de winst die als dividend aan de aandeelhouders wordt uitgekeerd. Een gemeenschappelijke regeling daarentegen kent een bedrijfsvoering zonder winstoogmerk. De organisatie is bedrijfsmatig ingericht met als doel maximale maatschappelijke meerwaarde te realiseren tegen zo laag mogelijke kosten. Bij een horizontale samenwerking en ook bij alleenrecht maken beide gemeenten afspraken dat verrekening plaatsvindt tegen daadwerkelijk gerealiseerde werkzaamheden en eenheidstarieven. Basis voor de financiele afspraken is dat de kostenonderbouwing transparant en verklaarbaar moet zijn.

Zo blijft een goede zakelijke objectieve prijsbeoordeling mogelijk, kunnen meer en minder aantallen verrekend worden en blijft vergelijking mogelijk, ook bij een wijziging van inzamelsystematiek. Het feit dat de kostenonderbouwing van de beide gemeenten transparant en verklaarbaar zal zijn is geen garantie dat (onverwachte) kostenstijgingen, zeker op de lange termijn, nooit aan de orde zullen zijn. In dat opzicht is het risicoprofiel minder gunstig dan bij een aanbesteding. Kostenstijgingen met betrekking tot de inzamelactiviteiten die de andere gemeente zou uitvoeren komen ten laste van de gemeente Gilze en Rijen. Het feit dat gemeenten geen winst mogen maken zal bij horizontale samenwerking en alleenrecht positief uitpakken voor de uiteindelijke prijsvorming in vergelijking tot aanbesteding in de markt. Financieel gezien heeft samenwerking met Gilze en Rijen mogelijk ook meerwaarde voor

een partnergemeente, bijvoorbeeld door het efficiënter kunnen inzetten van voertuigen. Het risicoprofiel bij uitbesteding aan een private partij is lager dan bij andere organisatievormen. De marktpartij draagt immers de financiële risico’s. De tarieven zijn geregeld in de overeenkomst en het is duidelijk hoe jaarlijks wordt geïndexeerd. Het ontbreekt de gemeente als opdrachtgever wel aan inzicht in de kostprijs en de marktprijs kan fluctueren afhankelijk van vraag en aanbod. Gelet op recente ervaringen in niet alleen de andere twee ABG-gemeenten, maar ook in andere regiogemeenten, zal het aantal inschrijvers bij een aanbesteding beperkt zijn (mogelijk slechts een enkele partij) en zullen de tarieven naar verwachting hoger zijn dan bij andere organisatievormen. Met betrekking tot de tariefstelling is van belang te vermelden dat gemeenten die zelf de inzameling uitvoeren te maken hebben met een andere cao dan in de particuliere markt (er zit een verschil in vakantiedagen). Hierdoor ligt het aantal productieve uren op jaarbasis lager. Voorts is het zo dat de particuliere markt vaker jonge flexibele arbeidskrachten inschakelt met kortlopende contracten. Deze jongeren mogen, mede gelet op de fysieke arbeidsbelasting, een hogere productiviteit draaien en zijn naar verhouding goedkoper. Gemeenten hebben minder mogelijkheden om een hoge productiviteit te draaien.

Arbeidsrechtelijke voorwaarden verhinderen dit. Tenslotte hebben gemeenten te maken met meer overhead en bestuurslagen dan een particulier bedrijf. De horizontale publiek-publieke samenwerking en het alleenrecht scoren op dit criterium het beste.     

Horizontale publiek-publieke samenwerking Alleenrecht Quasi inbesteden Eigen inzameldienst Uitbesteden aan de markt

+ + +/+/+/22

3. Autonomie (beleid, invloed en zeggenschap) De meeste autonomie heeft de gemeente Gilze en Rijen bij de optie ‘eigen inzameldienst’. De gemeente kan theoretisch gezien zelf bepalen hoe vaak het afval wordt ingezameld en met welke middelen, maar ook wat de koers van de dienst is richting de toekomst. Bij de optie van een horizontale publiek-publieke samenwerking is bijna alles te bespreken, want het gaat om een samenwerking tussen slechts twee partijen. Beide gemeenten houden rekening met lokale besluitvormingsprocedures en lokaal vastgestelde beleidsuitgangspunten. Het operationeel- en personeelsmanagement blijft aan elke gemeente afzonderlijk, ieder voor haar eigen taken en personeel. Een afwijkend gemeentebeleid is wel mogelijk als het gaat om de inzamelsystematiek. De beide gemeenten participeren in een horizontale publiek-publieke samenwerking in een een-op-een relatie op basis van gelijkwaardigheid. Inzameldiensten in mogelijke partnergemeenten vallen onder de jurisdictie van college en raad van de betreffende gemeente. Op zichzelf is dit geen bezwaar wanneer de wezenlijke zaken worden geregeld in de overeenkomst. Gilze en Rijen sluit ook overeenkomsten met private partijen zonder dat het zeggenschap over deze partijen heeft. Het eigen geluid en de eigen inbreng kunnen worden vastgelegd in de overeenkomst.

De praktische invulling van de beleidsvoorbereiding, communicatie en de constante verbetering van de dienstverlening van de andere gemeente, maar andersom ook van Gilze en Rijen (het is een wederkerige relatie), zullen daarin ook nader geregeld moeten worden. Op basis van een jaarlijkse evaluatie worden in overleg de te verrichten taken, diensten en producten indien nodig bijgesteld. In gezamenlijk overleg en nadat binnen beide gemeenten hierover bestuurlijke besluitvorming heeft plaatsgehad kunnen taken, diensten en producten worden uitgebreid, ingekrompen of aangepast. Dit op voorwaarde dat voor de inwerkingtreding van de uitvoering een redelijke termijn in acht wordt genomen.

Bij Quasi inbesteden ligt dit anders, daar heeft Gilze en Rijen wel invloed en zeggenschap, maar is de gemeente een van de deelnemende gemeenten. Bij een Overheids-NV is voor een gemeente een duidelijk onderscheid tussen de rol van eigenaar en opdrachtgever. Als eigenaar heeft de gemeente mede een bepalende invloed op de koers en ontwikkeling van de NV. Haar invloed en zeggenschap moet de gemeente delen met de andere aandeelhouders. De samenwerking in de NV betekent ook dat de deelnemende gemeenten de risico’s delen. Als opdrachtgever heeft de gemeente invloed op het dienstverleningsniveau. Dit wordt vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst die op hoofdlijnen vergelijkbaar is met de voorwaarden die bij uitbesteding aan de markt worden gesteld. Tot op bepaalde hoogte behoudt de gemeente autonomie van beleid als het instapt bij een Overheids-NV. De gemeente is (relatief) vrij in het kiezen van de inzamelsystematiek en heeft binnen de juridische kaders invloed en zeggenschap in de aandeelhoudersvergadering. Het contractbeheer is ook anders dan met een marktpartij, deze is namelijk flexibel zodat het ook mogelijk is om tussentijds bijvoorbeeld van inzamelsysteem te wijzigen. Tegenover de beleidsautonomie op het gebied van logistiek staat dat de meerderheid beslist over de koers van de NV. Elke gemeente kan op dit gebied overstemd worden.

De zeggenschap is namelijk gebaseerd op inwoneraantal van de gemeenten. ook bij een gemeenschappelijke regeling vindt besluitvorming (in het algemeen bestuur; zijnde de wethouders) plaats bij meerderheid van gemeenten. Ook bij een samenwerking met een andere gemeente op basis van alleenrecht is de invloed en zeggenschap van Gilze en Rijen formeel gezien beperkt nadat een overeenkomst tot stand is gekomen. Deze samenwerkingsvorm is feitelijk een opdrachtgever-opdrachtnemer relatie, met dit verschil dat de overeenkomst en de invulling ervan tot stand is gekomen zonder een aanbesteding. De contractuele bepalingen zijn vastgelegd in 23

een overeenkomst, de concrete werkzaamheden in een uitvoeringsprotocol en de kosten in een dienstverleningsovereenkomst. In de praktijk blijkt er meestal toch meer ruimte te zijn voor invloed en zeggenschap. Bij uitbesteden aan de markt behoudt de gemeente haar beleidsautonomie, althans voor zover wijzigingen mogelijk zijn binnen de grenzen van de aanbestedingswet. De gemeentelijke invloed als opdrachtgever is geregeld in de overeenkomst, waarbij deze wel beperkt is tot hetgeen contractueel is afgesproken. De eigen inzameldienst scoort op dit criterium het beste.     

Horizontale publiek-publieke samenwerking Alleenrecht Quasi inbesteden Eigen inzameldienst Uitbesteden aan de markt

++ ++ + +++ +

4. Sociale component Bij alle organisatievormen is er in meer of mindere mate ruimte voor de ‘zachte kant’. Denk hierbij aan oog voor duurzaamheid en het inzetten van (lerend) personeel met een afstand tot de arbeidsmarkt. Ondanks dat de gemeente kan bepalen dat bij de eigen inzameldienst veel mensen vanuit de sociale werkvoorziening een plaats moeten krijgen, is dit extra lastig bij een kleine organisatie waar weinig personeel rondloopt om dan van te leren. Bij een Overheids-NV en gemeenschappelijk regeling is meestal opgenomen dat deelnemende gemeenten het beleid en het functioneren ook beoordelen op de geleverde maatschappelijke prestaties. In een horizontale publiek-publieke samenwerking en bij alleenrecht met nadere afspraken is naar verwachting meer ruimte voor invulling van de sociale component.

Bij uitbesteding aan de markt wordt de sociale component zoals het inzetten van personeel met een afstand tot de arbeidsmarkt vaak afgedwongen in een eis. In werkelijkheid is het voor private partijen vervolgens moeilijk om daar voor die specifieke opdracht concreet invulling aan te geven. De horizontale publiek-publieke samenwerking en alleenrecht scoren op dit criterium het beste.     

Horizontale publiek-publieke samenwerking Alleenrecht Quasi inbesteden Eigen inzameldienst Uitbesteden aan de markt

++ ++ + +/+/-

5. Service en kwaliteit uitvoering De prestatie van de eigen inzameldienst in Gilze en Rijen wordt, afgaande op het beperkte aantal klachten, door inwoners positief gewaardeerd. De verschillende vormen van samenwerking kunnen niet alleen bijdragen aan het verhogen van de kwaliteit van de samenwerking, maar gemeenten ook verder helpen om hun ambities op het gebied van circulariteit verder in te vullen. In dergelijke samenwerkingen groeien gemeenten naar elkaar toe, niet alleen als organisatie, maar ook op het valk van communicatie, klantcontact en uitwisseling van ervaringen en kennis. Een gemeente met een eigen inzameldienst die niet samenwerkt met andere gemeenten heeft deze interactie niet en kan ook niet profiteren van ervaringen van anderen. In de samenwerking met een private partij is deze interactie ook veel minder aan de orde dan bij samenwerkingen tussen gemeenten.

24

De horizontale publiek-publieke samenwerking, alleenrecht, quasi inbesteden en eigen inzameldienst scoren op dit criterium het beste.     

Horizontale publiek-publieke samenwerking Alleenrecht Quasi inbesteden Eigen inzameldienst Uitbesteden aan de markt

++ ++ ++ ++ +

6. Kwetsbaarheid (bedrijfsvoering) Alle organisatievormen zijn op lange termijn geënt op duurzaamheid, wat ze ook sterker maakt. Een samenwerking op basis van alleenrecht of een horizontale samenwerking wordt meestal aangegaan voor de lange termijn. Bestaande gemeenschappelijke regelingen en Overheids-NV’s hebben zich in de afgelopen twintig jaar bewezen als betrouwbare samenwerkingsvorm voor een langere periode. Ook een eigen inzameldienst is bij uitstek iets voor de lange termijn. De risico’s die een gemeente ondervindt bij de verschillende organisatievormen lopen uiteen. Als de partnergemeente bij alleenrecht of in een horizontale publiek-publieke samenwerking de afspraken niet nakomt, treden beide partijen met de overeenkomst in de hand in overleg. Hetzelfde geldt wanneer Gilze en Rijen uit de samenwerking wil stappen. Dat gaat in overleg en met inachtneming van ontbindende voorwaarden uit de overeenkomst. Bij Quasi inbesteden moet Gilze en Rijen in overleg met alle andere gemeenten wanneer men zou willen uitstappen. Een eigen inzameldienst, ook in een toekomstbestendige vorm, is kwetsbaarder, waarvan met name het vinden van personeel (meer specifiek gekwalificeerde chauffeurs) en het beperkt kunnen inzetten van ouder personeel (beperking vanuit de leidraad fysieke arbeidsbelasting; zie bijlage 5) een groot risico vormt.

Inzameldiensten van vergelijkbare grootte kunnen om deze redenen niet geheel op eigen benen staan en zijn afhankelijk van de samenwerking met een grote buur die ook een eigen inzameldienst heeft.

De bedrijfsrisico’s van een eigen inzameldienst zijn groot in vergelijking met alle andere organisatievormen. Uitbesteding van de inzamelactiviteiten aan een private partij heeft een laag risicoprofiel. Alle werkzaamheden en tarieven zijn geregeld in een overeenkomst. Horizontale samenwerking, alleenrecht, quasi inbesteden en uitbesteden aan de markt scoren op dit criterium het beste.     

Horizontale publiek-publieke samenwerking Alleenrecht Quasi inbesteden Eigen inzameldienst Uitbesteden aan de markt

++ ++ ++ +/++

7. Juridische toelaatbaarheid Alle opties zijn juridisch toelaatbaar. Om de horizontale publiek-publieke samenwerking te onderbouwen moeten beide gemeenten kennis, ervaring, personeel en voertuigen met elkaar uitwisselen. Alleen als het aantoonbaar wederkerig is, dan is de samenwerking juridisch verdedigbaar. Quasi inbesteden is juridisch toelaatbaar omdat het toetreden tot een overheids-NV of een gemeenschappelijke regeling een uitzondering vormt op de aanbestedingsplicht. Een eigen dienst is ook een toegestane uitzondering op de aanbestedingsplicht. Indien het alleenrecht is verleend bij een wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling, verenigbaar is met het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en de dienst waarvoor dit recht is verleend alleen in een bepaald geografisch gebied wordt verleend, dan is ook deze optie juridisch toelaatbaar. Alle opties scoren op dit criterium een plus.     

Horizontale publiek-publieke samenwerking Alleenrecht Quasi inbesteden Eigen inzameldienst Uitbesteden aan de markt

+ + + + + 25

Samenvatting vergelijking Horizontale publiek-publieke samenwerking

Alleenrecht

Quasi inbesteden

Eigen toekomstbestendige inzameldienst

Uitbesteden aan de markt

Bijdrage aan realisatie (VANG-)doelstellingen

++

++

+

++

++

Bijdrage aan beheersbaar kostenniveau; financieel effect

+

+

+/-

+/-

+/-

Autonomie (beleid, invloed en zeggenschap)

++

++

+

+++

+

Sociale component

++

++

+

+/-

+/-

Service en kwaliteit uitvoering

++

++

++

++

+

Kwetsbaarheid (bedrijfsvoering)

++

++

++

+/-

++

Juridische toelaatbaarheid

+

+

+

+

+

Totaal aantal pluspunten

11

11

8

8

7

Criterium

26

Bijlage 2 Gesprek met Breda



Breda heeft al enkele jaren een horizontale samenwerking met de gemeenten Etten-Leur en Moerdijk. Per 1 januari 2023 verzorgt Breda op basis van alleenrecht de papierinzameling in de gemeenten Drimmelen en Geertruidenberg. Afvalservice Breda geeft aan een mogelijke partner te kunnen zijn voor Gilze en Rijen. Bij sluiten van de overeenkomst voor de zomer van 2023 is het mogelijk om per 1 januari 2024 de afvalinzameling in Gilze en Rijen te verzorgen. Gemeente Breda zoekt nadrukkelijk de samenwerking in de regio. 





Dit is in de regio Baronie op het vlak van circulaire economie waarover in de eerste week van februari 2023 een rapport wordt besproken met bestuurders van betrokken gemeenten. Wat houdt dit in? De gemeenten Altena, Alphen-Chaam, Breda, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Moerdijk en Oosterhout willen intensiever samenwerken op het gebied van afval. Het gaat daarbij niet alleen om de afvalinzameling, maar ook om afvalverwerking en sorteren, circulair ondernemerschap, inkoop, automatisering en voorlichting en handhaving. De gemeente Breda heeft het vizier nadrukkelijk richting Tilburg staan. Dat is ook de wens van het college. Afvalservice Breda en BAT/ Tilburg zoeken elkaar op om te komen tot meer samenwerking. Er ligt nog geen formele overeenkomst aan deze samenwerking ten grondslag. Op dit moment worden de processen op elkaar afgestemd, daarna volgt een nadere invulling van de samenwerking. Of het uiteindelijk als stip op de horizon één organisatie wordt is nog maar de vraag. Samenwerking met Saver is niet aan de orde. Saver wil alleen opereren als een NV en dat wil Breda niet.

Indien Gilze en Rijen besluit om samen te werken met Breda/ Afvalservice krijgt de gemeente automatisch Tilburg/ BAT erbij. Met Breda wordt dan de overeenkomst gesloten (dat kan zijn op basis van alleenrecht of horizontale samenwerking). In de praktijk zou het bijvoorbeeld kunnen betekenen dat Breda inzamelt in Rijen en Molenschot en Tilburg in Gilze (sluit aan bij Alphen-Chaam) en Hulten.

Meerwaarde samenwerking met Afvalservice Breda voor Gilze en Rijen  De inzameling is niet langer kwetsbaar, voldoende reservecapaciteit beschikbaar in voertuigen en mensen. 

Afvalservice Breda heeft binnen de gemeente Breda een aparte begroting. Breda is niet perse goedkoop, wel transparant. Het uurtarief voor personeel en voertuigen ligt hoger dan bij BAT/ Tilburg, maar lager dan in Gilze en Rijen



Kennis en knowhow vanuit de beide grote buurgemeenten.



Inbreng van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zo is Vindingrijk Kringloopwarenhuis onderdeel van Afvalservice Breda. Naast de taak om mensen met een SW/NBW/doelgroepen-indicatie te ontwikkelen, trainen en aan werk te helpen, worden werkzoekende uitkeringsgerechtigden geactiveerd om een zo goed en snel mogelijke aansluiting tot de arbeidsmarkt te bewerkstelligen. Een optie kan zijn dat in Gilze en Rijen een dependance komt van Vindingrijk.



Keuze aan gemeente voor alleenrecht of horizontale samenwerking (wederkerige samenwerking). Concrete invulling bij horizontale samenwerking kan zijn dat Gilze en Rijen de voertuigen aanschaft en/ of de chauffeurs/ beladers in dienst heeft, terwijl Breda de inzameling verzorgt. Advies van Breda is dat de gemeente Gilze en Rijen in welke samenwerkingsconstructie dan ook zelf de inzamelmiddelen aanschaft, zodat hierover bij het niet verlengen van de overeenkomst (bijvoorbeeld na vijf jaar) geen discussie over kan ontstaan of afspraken over moeten worden gemaakt. Er blijft voor Gilze en Rijen een restwaarde van de middelen over.

27



Afvalservice Breda is lid van Midwaste en kan vanuit die positie Gilze en Rijen laten meelopen in aanbestedingen voor inzamelmiddelen en/ of verwerking van afvalstromen.

Aandachtspunten in de samenwerking  Afvalservice Breda wil een overeenkomst aangaan voor een langere periode, bijvoorbeeld voor vijf jaar met de optie om stilzwijgend met vijf jaar te verlengen. In het negende jaar vindt overleg plaats over voortzetting van de samenwerking. 

Inzameling van papier met vrijwilligers zoals in Gilze is voor Breda geen optie. Te risicovol en kan niet overdag door de week. Moment van starten samenwerking is een goed moment om te stoppen met de inzet van vrijwilligers. In een aantal gemeenten in de regio gebeurt dat nu ook.



Breda en Tilburg gaan niet met elkaar concurreren. Gilze en Rijen betaalt het uurtarief van degene waarmee de overeenkomst wordt gesloten.



Wil Gilze en Rijen ook een rol als sparringpartner of meer die van opdrachtgever? Dit bepaalt mede de keuze voor alleenrecht (vooral rol als opdrachtgever) of horizontale samenwerking (rol als sparringpartner).

Bijlage 3 Gesprek met Tilburg BAT/ Tilburg werkt in de regio samen met de gemeenten Goirle, AlphenChaam en Dongen (voor PMD) op basis van alleenrecht. Ook BAT/ Tilburg heeft interesse in het verzorgen van de afvalinzameling in de gemeente Gilze en Rijen. Zoals reed gememoreerd in paragraaf 6.1 zoeken BAT/ Tilburg en Afvalservice Breda op dit moment de samenwerking in de vorm van het afstemmen van processen, ICT en op het gebied van circulariteit. Bij een samenwerking van Gilze en Rijen met BAT/ Tilburg is de insteek van Tilburg dat BAT zelf de dienstverlening gaat uitvoeren. Indien het later, wanneer de samenwerking tussen BAT/Tilburg en Afvalservice Breda meer vorm heeft gekregen, toch wenselijk blijkt dat Afvalservice Breda de inzameling (als onderaannemer) in een gedeelte van Gilze Rijen overneemt dan gaat BAT/ Tilburg hierover eerst het gesprek met Gilze Rijen aan omtrent de wenselijkheid en risico’s hiervan en hoe risicomanagement hierop kan plaatsvinden. De benodigde voorbereidingstijd voor het kunnen starten met de inzameling in Gilze en Rijen is een jaar. Deze doorlooptijd is nodig voor opschonen van het containerbestand, het aanschaffen van voertuigen en aannemen van personeel (via het college extra formatieplaatsen aanvragen) en het bestuurlijk voorbereiden van de samenwerking.

De tijd nemen voor deze activiteiten maakt dat de inzameling gelijk succesvol is en niet begint met opstartproblemen. Indien het nodig is om per 1 januari 2024 te starten en besluitvorming lopende het jaar 2023 plaatsvindt, is het mogelijk om te kijken naar tijdelijke oplossingen. BAT moet voor de samenwerking in ieder geval akkoord hebben van het college van Tilburg. Meerwaarde samenwerking met BAT/ Tilburg voor Gilze en Rijen  BAT/ Tilburg is transparant door te werken met een open boekhouding/ begroting. Aan het einde van het jaar vindt verrekening plaats op basis van werkelijk bestede uren. Het uurtarief voor personeel en voertuigen ligt lager dan in Gilze en Rijen.

28



BAT/ Tilburg is flexibel. Ingespeeld kan worden op veranderingen in de inzameling. Wijzigingen kunnen worden opgenomen in de DVO.



Een standplaats in Rijen is niet nodig. Voertuigen vertrekken vanuit Tilburg.



BAT/ Tilburg is lid van Midwaste en kan vanuit die positie Gilze en Rijen laten meelopen in aanbestedingen voor inzamelmiddelen en/ of verwerking van afvalstromen.



BAT/ Tilburg heeft eigen onderhoud (6 monteurs).



BAT/ Tilburg heeft geen ervaring met het exploiteren en beheren van een milieustraat in een andere gemeente, maar dit is op termijn bespreekbaar. De exploitatie en het beheer van de milieustraat in Gilze en Rijen valt overigens ook niet binnen de opdracht die Gilze en Rijen in de samenwerking kwijt wil.



Mogelijke uitbreiding van werkzaamheden naar openbare ruimte is bespreekbaar.



BAT/ Tilburg heeft een grondstoffenmanager/ adviseur die sparringpartner kan zijn voor de beleidsadviseur van de ABG.



Signalen vanuit de uitvoering waar het beter/ efficiënter kan worden legt BAT/ Tilburg voor aan Gilze en Rijen.



Indien BAT/ Tilburg de afvalinzameling verzorgt in zowel AlphenChaam als Gilze en Rijen, is het mogelijk dat BAT/ Tilburg een overeenkomst sluit met de ABG-organisatie en de DVO’s specifiek invult per gemeente.

Bovenstaande punten zijn ook mogelijk binnen de overeenkomst die BAT/ Tilburg thans heeft met de gemeente Alphen-Chaam. Meerwaarde samenwerking met BAT/ Tilburg voor Tilburg Doordat de overheadkosten van BAT/ Tilburg bij samenwerking met Gilze en Rijen verrekend kunnen worden over meerdere aansluitingen en beschikbare capaciteit aan voertuigen en personeel efficiënter kan worden ingezet, zal het tarief afvalstoffenheffing voor een Tilburgs huishouden mogelijk lager zijn dan in de huidige situatie. Andere aspecten in de samenwerking  BAT/ Tilburg heeft met Alphen-Chaam een overeenkomst voor vier jaar met de mogelijkheid om twee keer met vier jaar te verlengen. Deze termijnen hebben vanuit BAT/ Tilburg de voorkeur. 

BAT/ Tilburg is er geen voorstander van dat Gilze en Rijen de voertuigen aanschaft en BAT deze in beheer neemt.

29

Gilze en Rijen moet bij een eigen toekomstbestendige inzameldienst 3 achterladers, 1 zijlader en 1 haakarm-voertuig hebben om verzekerd te zijn van reservecapaciteit. Feitelijk is de benodigde capaciteit voor het legen van de minicontainers 3,02 voertuig en voor het legen van de ondergrondse containers 0,35 voertuig. Breda en Tilburg kunnen rekenen met werkelijke inzet zonder rekening te houden met benodigde reservecapaciteit. Dit betekent lagere jaarlijkse kosten voor inzet voertuigen met respectievelijk € 55.000 (Breda) en € 90.000 (Tilburg) ten opzichte van de situatie met een eigen toekomstbestendige inzameldienst.

Bijlage 4 Vergelijking kosten Voor zowel 2022 als 2023 is het totaal van alle kosten voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval begroot op 2,2 miljoen euro (incl. btw). Dit is € 197 per aansluiting. De kosten worden voor 96% gedekt vanuit de afvalstoffenheffing die huishoudens betalen. De resterende 4% wordt gedekt vanuit de opbrengst bij de milieustraat en de voorziening. De voorziening heeft een egaliserende functie. Ze kan worden gebruikt om via het tarief te sparen voor grote uitgaven in de toekomst (onderhoud, vervanging) of om ongewenste schommelingen van het tarief op te vangen.

Als gevolg van de lagere uurtarieven van Breda en Tilburg voor chauffeurs en beladers zullen bij een zelfde inzet aan capaciteit als bij een eigen toekomstbestendige inzameldienst de jaarlijkse personeelskosten respectievelijk € 75.000 (Breda) en € 135.000 (Tilburg) lager uitvallen. Er is dan nog geen rekening gehouden met het feit dat beide gemeenten (zoals Tilburg nu ook al doet) bij de achterladers mogelijk 1 in plaats van 2 beladers inzet en de chauffeur meehelpt met legen van de containers. Met deze werkwijze kunnen de kosten nog verder worden ingeperkt.

Aan kosten voor inzet chauffeurs, beladers en voertuigen (inclusief inhuur personeel en BAT) ten behoeve van de inzameling van restafval, GFT-afval, PMD, papier/ karton en glas is Gilze en Rijen in 2022 € 616.858 excl. btw kwijt. De kosten voor het ondersteunend personeel en de beleidsmedewerker afval, alsmede de kosten voor de inzameling van luiers door het BAT en de vergoeding voor Stichting OPA, zijn buiten beschouwing gelaten. In alle varianten zullen deze kosten stijgen. In paragraaf 4.3 is uitgelegd wat de redenen zijn waarom bij een eigen toekomstbestendige inzameldienst de kosten verdubbelen naar € 1.176.416. Ook bij samenwerking met Breda of Tilburg zullen deze kosten stijgen, maar iets minder fors. Deze kosten komen dan naar verwachting uit op € 1.045.000 bij samenwerking met Breda en € 950.000 bij samenwerking met Tilburg. Bedragen afgerond op € 5.000 naar boven Huidige kosten Toekomstbestendige inzameldienst Samenwerking met Breda Samenwerking met Tilburg

Chauffeurs en beladers € 790.000 € 715.000 € 655.000

Voertuigen

Totaal

Totaal per aansluiting

€ 385.000 € 330.000 € 295.000

€ 620.000 € 1.175.000 € 1.045.000 € 950.000

€ 55 € 104 € 93 € 84

30

Bijlage 5 Leidraad fysieke arbeidsbelasting Per 18 mei 2022 is de P90-norm uit de Arbocatalogus Afvalbranche gehaald. De norm wordt niet meer erkend en in theorie kan hier geen beroep meer op worden gedaan. De leidraad die op dit moment ontwikkeld is, wordt niet geïmplementeerd in de Arbocatalogus Afvalbranche. De nieuwe leidraad is gebaseerd op nieuw onderzoek en doet recht aan wijzigingen in de inzameling van huishoudelijk afval sinds het opstellen van de P90 norm. Kortom: het werken met de nieuwe leidraad betekent ook het werken met een leidraad die is toegespitst op de huidige situatie en gebaseerd op de nieuwste inzichten. Inzamelbedrijven die willen werken met de nieuwe leidraad kunnen deze implementeren in de RI&E, uiteraard in overleg met de Ondernemingsraad. Omdat bedrijven gemotiveerd kunnen afwijken van de Arbocatalogus hebben de VA en de NVRD er vertrouwen in dat de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ISZW) instemt met het werken met de nieuwe leidraad. Het gaat immers om een verbetering van de arbeidsomstandigheden ten opzichte van de huidige P90 leidraad. De ISZW kan hier vooraf echter geen uitspraak over doen. In het geval de ISZW inspecties uitvoert, zal beoordeling per individueel bedrijf plaatsvinden. Vanuit het nieuwe onderzoek zijn in acht te nemen grenswaarden bepaald voor tijd, colli en tonnage.

De eerste grenswaarde die wordt overschreden geldt als grenswaarde. Voor het legen van rolcontainers van 140 tot 280 liter gelden de volgende grenswaarden (voor een medewerker van 33 jaar; de grenswaarden zijn specifiek per leeftijd; hoe ouder hoe lager de belaadtijd, aantal colli en maximale gewicht):  De maximale acceptabele netto belaadtijd is 04:05:40 uur.  Het maximaal aantal colli is 430 (berekend op basis van gemiddelde beladingsfrequentie (1,75 container/persoon/minuut) x maximale belaadtijd).  Het maximum gewicht is 8,136 ton (berekend op basis van maximale werktijd x beladingsfrequentie x gemiddeld gewicht rolcontainer (18,92 kilogram)).

Zoals gezegd, nu is getoetst aan de grenswaarden voor een 33 jarige. In tabel 8 zijn de grenswaarden opgenomen naar rato van de leeftijd. De netto belaadtijd varieert van 02:51:48 uur voor een 67 jarige tot 04:42:03 uur voor een 16 jarige. Het aantal colli varieert van 301 tot 494 en het tonnage van 5,690 ton tot 9,341. Leeftijd 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41

Minicontainers (140-280 L) Tijd Colli Tonnage Leeftijd 42 4:42:03 494 9,341 43 4:39:53 490 9,269 44 4:37:44 486 9,198 45 4:35:34 482 9,126 46 4:33:24 479 9,055 47 4:31:14 475 8,983 48 4:29:05 471 8,911 49 4:26:55 467 8,840 50 4:24:45 463 8,768 51 4:22:36 460 8,697 52 4:20:26 456 8,625 53 4:18:16 452 8,553 54 4:16:06 448 8,482 55 4:13:57 444 8,410 56 4:11:47 441 8,339 57 4:09:37 437 8,267 58 4:07:28 433 8,195 59 4:05:40 430 8,136 60 4:03:08 426 8,052 61 4:00:58 422 7,981 62 3:58:49 418 7,909 63 3:56:39 414 7,837 64 3:54:29 410 7,766 65 3:52:20 407 7,694 66 3:50:10 403 7,623 67 3:48:00 399 7,551

Minicontainers (140-280 L) Tijd Colli Tonnage 3:45:50 395 7,479 3:43:41 392 7,408 3:41:31 388 7,336 3:39:21 384 7,265 3:37:12 380 7,193 3:35:02 376 7,121 3:32:52 373 7,050 3:30:42 369 6,978 3:28:33 365 6,907 3:26:23 361 6,835 3:24:13 357 6,763 3:22:04 354 6,692 3:19:54 350 6,620 3:17:44 346 6,549 3:15:35 342 6,477 3:13:25 339 6,405 3:11:15 335 6,334 3:09:05 331 6,262 3:06:56 327 6,191 3:04:46 323 6,119 3:02:36 320 6,047 3:00:27 316 5,976 2:58:17 312 5,904 2:56:07 308 5,833 2:53:57 304 5,761 2:51:48 301 5,690

Tabel Grenswaarden leidraad naar leeftijd

31

Contact De AfvalSpiegel Kraaivenstraat 21-15 5048 AB Tilburg 085 773 19 95 www.deafvalspiegel.nl

32