Militaire Wijk ontwerp toelichting

Bestemmingsplan

Militaire Wijk

Bestemmingsplan Militaire Wijk

Projectnummer 460276 Revisie Datum

Auteur(s) J. van den Broek R.H. van Trigt

Opdrachtgever

datum vrijgave beschrijving revisie 29 oktober 2021 ontwerp

goedkeuring R.H. van Trigt

vrijgave P. Kennes

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding Aanleiding Ligging van het plangebied Vigerend bestemmingsplan Leeswijzer

5 5 5 6 6

Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3

Het stedenbouwkundig plan Stedenbouwkundig concept Stedenbouwkundig ontwerp Samenhang met aanpak Rijen-Zuid

7 7 9 12

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3

Beleidskader Rijksbeleid Provinciaal en regionaal beleid Gemeentelijk beleid

15 15 18 23

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14

Milieuaspecten Archeologie Bodem Cultuurhistorie Externe veiligheid Geluid Geurhinder en gezondheid Luchtkwaliteit Milieuhinder Natuur NGE Stikstofdepositie Trillingen Water MER-beoordeling

29 29 32 34 35 40 43 44 46 47 50 53 56 58 62

Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3

Juridische regelgeving Inleiding Systematiek van de regels Bestemmmingsplanregeling plangebied

65 65 65 66

Hoofdstuk 6

Economische uitvoerbaarheid

67

Hoofdstuk 7 7.1 7.2 7.3

Maatschappelijkeuitvoerbaarheid Resultaten omgevingsdialoog en vooroverleg ex artikel 3.1.1 Bro Tervisielegging ontwerp-bestemmingsplan Vaststelling bestemmingsplan

69 69 69 69

Toelichting

blad 3 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

blad 4 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Hoofdstuk 1

1.1

Inleiding

Aanleiding In samenwerking met bewoners en de gemeente Gilze en Rijen wordt door woningbouwcorporatie Leystromen de Militaire wijk in Rijen-Zuid gerenoveerd en getransformeerd. Dat wordt gedaan om zodoende deze wijk qua woningen, woonomgeving en sociaal-maatschappelijke aspecten ook naar de toekomst een aantrekkelijke plek te laten blijven om te wonen en te leven. De wijkvernieuwing betreft de Saksen Weimarstraat, het Willem I Plein, het Frederikplein, de Karel Doormanstraat, de Generaal van Geenstraat en een klein deel van de Julianastraat in Rijen. De Militaire wijk onderdeel van Rijen-Zuid heeft een rijke historie maar heeft dringend een opknapbeurt nodig. De verouderde militaire woningen uit 1952 zijn voor het laatst in 1985 opgeknapt. Van de bewoners woont 75 procent er langer dan 5 jaar. Bovenstaande ontwikkeling, die zowel de fysieke staat van de woningen als de sociaal maatschappelijke staat van de wijk betreft, zijn voor woningbouwcorporatie Leystromen aanleiding geweest tot een grootschalige aanpak van de wijk. Voor deze ontwikkeling is een stedenbouwkundig plan opgesteld door HOUTMAN+SANDER Landschapsarchitectuur.

1.2

Ligging van het plangebied De wijk Rijen-Zuid is in onderstaande luchtfoto weergegeven. Binnen dit gebied vinden diverse ontwikkelingen plaats. In hoofdlijnen vindt er verkoop plaats van bezit van woningbouwcorporatie Leystromen, worden bestaande huurwoningen opgeknapt (grootschalig onderhoud) en worden ook huurwoningen gesloopt en vervangen door nieuwbouw als 'hart van de wijk'.

Figuur 1.1: Uitsnede luchtfoto van de wijk Rijen-Zuid (bron: Google Maps) Niet alle geschetste ontwikkelingen leiden tot een aanpassing van het bestemmingsplan. Het blad 5 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

onderhoud aan woningen en de verkoop van bestaande huurwoningen is ruimtelijk gezien nu al mogelijk binnen het vigerend bestemmingsplan. Aan de hand van het stedenbouwkundig plan (zie hoofdstuk 2) wordt ingegaan op de afbakening van het bestemmingsplan.

1.3

Vigerend bestemmingsplan Het perceel is gelegen binnen het vigerende bestemmingplan 'Woongebied Rijen', dat door de gemeenteraad van Gilze en Rijen is vastgesteld op 4 februari 2013. De gronden waarop het plan gerealiseerd zal worden zijn momenteel bestemd als 'Groen', 'Verkeer' en 'Wonen'.

Figuur 1.2: uitsnede bestemmingsplan 'Woongebied Rijen' (bron: www.planviewer.nl) Het plangebied grenst in het noordoosten aan herontwikkeling van de stationsomgeving van Rijen waarvoor op 9 december 2020 een voorontwerpbestemmingsplan is gepubliceerd. De voorgenomen sloop en nieuwbouw voorziet in een gewijzigde stedenbouwkundige structuur die niet past binnen de nu opgenomen bestemmingen. De ontwikkeling is derhalve in strijd met het geldende bestemmingsplan.

1.4

Leeswijzer De toelichting bestaat uit 7 hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving gegeven van het stedenbouwkundig plan. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de beleidsaspecten. Hoofdstuk 4 beschrijft de relevante milieuaspecten waarna hoofdstuk 5 ingaat op de juridische aspecten. Daarna komt in hoofdstuk 6 de economische uitvoerbaarheid aan bod en tot slot in hoofdstuk 7 de maatschappelijke uitvoerbaarheid.

blad 6 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Hoofdstuk 2

Het stedenbouwkundig plan

2.1

Stedenbouwkundig concept De wijk kent twee entrees: de Karel Doormanstraat aan de noordoostzijde en de Saksen Weimarstraat aan de zuidoostzijde. De Karel Doormanstraat sluit in de toekomst aan op een voet- en fietsverbinding naar het station van Rijen en een autoverbinding onder het spoortalud door.

Figuur 2.1: Stedenbouwkundige analyse (bron: Houtman + Sander) Bij deze entree wordt het zicht momenteel echter vooral bepaald door een blinde kopgevel, zijtuinen en verscholen, ongedefinieerde parkruimtes. Vanaf de entree van de Saksen Weimarstraat is de entree vriendelijker en opent het profiel zich naar een parkachtige ruimte. Het gebied achter de entree aan de Karel Doormanstraat wordt gekenmerkt door verscholen parkruimtes en diffuse achtergebieden. Duidelijke doorgaande structuren ontbreken en de verscholen ruimtes (Willem I plein en Frederikplein) overtuigen niet in ruimtelijke en verblijfskwaliteit. De woningen zijn laag (2 lagen met kap) en de rijen zijn lang waardoor er weinig interactie tussen de woningen onderling en haar omgeving bestaat. Het gebied rondom de Karel Doormanstraat, het Frederikplein en Willem I plein wordt ook gekenmerkt door een groot aaneengesloten eigendom van Leystromen. Het is een uitgelezen kans om een nieuw ‘hart’ voor de wijk te realiseren. Een hart waar niet alleen gewoond wordt achter de voordeur, maar waar buitenruimtes ook in het zicht van de wijk zijn gelegen (veranda’s, balkons, loggia’s).

blad 7 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Figuur 2.2: Stedenbouwkundig concept 'Hart van de Wijk' (bron: Houtman + Sander) Het stedenbouwkundig concept voor de Militaire wijk wordt niet alleen bepaald door fysieke kwaliteiten en kansen. In de conceptfase van de planvorming hebben gesprekken met alle bewoners van de wijk plaatsgevonden, waarbij de basisstrategie is uitgesproken: iedereen kan in de wijk blijven wonen, indien men dat wenst. Uit deze inventarisatie zijn de volgende woonwensen voor de wijk verzameld: “ik wil graag in mijn huidige woning blijven wonen”; “ik wil graag kopen”; “ik wil graag in de wijk in een appartement wonen”; “ik wil graag een woning met een wat kleinere tuin” of; “ik wil graag in een andere wijk gaan wonen”. Bovenstaande inventarisatie heeft geleid tot een planconcept waarin een grotere differentiatie in woning typologieën is toegepast; zonder dat deze woningen in zeer afwijkende prijsklassen verhuurd/verkocht gaan worden. In het plan is er een differentiatie gekomen in nieuwe, grondgebonden rijwoningen doordat de woningen met verschillende beukmaten gerealiseerd zullen worden. Vanuit de inventarisatie bleek tevens de vraag naar meer appartementen binnen het plangebied en woningen met meer begane grond programma. Door een gedeelte van het programma als gestapeld wonen uit te voeren, kunnen er zelfs meer woningen gerealiseerd worden dan dat er gesloopt moeten worden.

Bijkomstig voordeel is dat door de stapeling van woningen de ruimtelijke kwaliteit van de wijk als geheel vergroot wordt. Met deze ontwikkeling worden 47 eengezinswoningen gesloopt en deze worden vervangen door: 16 appartementen in 2 typen; 6 (3) beneden- en (3) bovenwoningen; 28 rij-/eengezinswoningen in 3 beukmaten; 6 terraswoningen. Per saldo is zodoende sprake van een toevoeging van 9 woningen. blad 8 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Bestaande groenstructuren worden met elkaar verbonden waarbij een groot deel van de aanwezige bomen gespaard kunnen worden. De routestructuur voor verkeer wordt duidelijker en er worden meer parkeerplaatsen gerealiseerd dan er worden verwijderd. En bovenal verdwijnen de achterkantsituaties en onduidelijke restgebieden.

2.2

Stedenbouwkundig ontwerp Zoals in de omschrijving van het stedenbouwkundig concept al staat beschreven, wordt er met de sloop en nieuwbouw van de woningen een nieuw hart van de wijk gecreëerd. Tevens wordt er door de realisatie van nieuwe woningen bij de entree van de wijk een frisse, nieuwe entree gerealiseerd. Hier is bewust een structuur ontworpen met korte bloklengtes die aansluiten op de bestaande stedenbouwkundige structuur. Nieuwbouw zorgt ervoor dat eindwoningen meer kopwoningen kunnen worden met sprekende zijgevels (al dan niet kopgevels). Woningen In het hart van de wijk wordt een bijzonder wooncomplex gerealiseerd waarbinnen appartementen en veranda-woningen worden gerealiseerd. Deze woningen hebben een beperkte private buitenruimte die zowel gericht is op de parkzone rondom het complex, als op de gezamenlijke binnentuin. Deze binnentuin is openbaar toegankelijk, maar bovenal een sociale en ruimtelijke ontmoetingplek voor de ‘nieuwe’ bewoners van de wijk. Tegen de achterzijde van de bestaande woningen aan de Saksen Weimarstraat worden nieuwe rijwoningen gesitueerd die met de achtertuinen aansluiten op de bestaand achtertuinen.

De achterpaden zorgen in de lengterichting voor goede doorzichten en sociale controle/toezicht, maar leveren in de nieuwe situering geen rommelig en onverzorgd beeld in de stedenbouwkundige structuur zoals dat in de huidige situatie wel het geval is. Rondom het hart van de wijk bevinden zicht nieuwe, grondgebonden woningen met zadeldaken, aansluitend aan de bestaande kappenstructuur van de wijk. Openbare ruimte De openbare ruimte rondom het hart van de wijk wordt gekenmerkt door veel bestaande bomen. Er worden nieuwe groenvoorzieningen toegevoegd die meer biodiversiteit in de wijk zullen brengen. Daarnaast zal het regenwater zoveel als mogelijk in deze parkzones geborgen worden. De parkruimtes zijn onderling verbonden, vooral voor voetgangers. Hierdoor zijn er betere verbindingen mogelijk tussen de Militaire wijk en de te vernieuwen stationsomgeving (ten noordoosten van de wijk), maar ook met de naastgelegen woonbuurt Atalanta. Routes en speelvoorzieningen kunnen door alle bewoners, in en rondom de militaire wijk, beter gebruikt worden. De inrichting van de openbare ruimte wordt in samenspraak met de gemeente (als eigenaar en beheerder) later nader uitgewerkt in nauwe samenwerking met Leystromen en de bewoners van de Militaire wijk. De woningen in het plangebied worden gerenoveerd en gebouwd in opdracht van Leystromen.

Voor de renovatie en nieuwbouw is een beeldkwaliteitsplan voor de architectuur opgesteld.

blad 9 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Figuur 2.3: Stedenbouwkundig ontwerp (bron: Houtman + Sander) De ingekleurde bebouwing in figuur 2.3 betreft de beoogde herontwikkeling in de wijk Rijen-Zuid. Voor dit gebied, inclusief de omliggende gewijzigde openbare ruimte wordt het bestemmingsplan Rijen-Zuid opgesteld om de strijdigheid met het vigerend bestemmingsplan op te heffen. Verkeer en Parkeren Verkeerstructuur De externe ontsluiting van het plangebied vindt plaats via de Julianastraat naar de N282. Via de Julianastraat wordt ook het centrum van Rijen bereikt. In noordelijke richting kan via de Spoorlaan Noord, Regentenstraat, Raadhuisplein en Nassaulaan ook de N631 worden bereikt richting Oosterhout/A27. Parkeren Voor het parkeren zijn de normen gebaseerd op de parkeerkencijfers uit de Parkeernota (2017) van de gemeente Gilze en Rijen. In Rijen-Zuid zijn voor de huidige woningen parkeerplaatsen aanwezig. Door de sloop van 47 woningen en de bouw van 56 nieuwe woningen worden er 9 woningen toegevoegd. Binnen het plangebied verdwijnen 79 parkeerplaatsen als gevolg van de stedenbouwkundige ontwikkeling. Er worden 47 woningen gesloopt en er worden 56 woningen gebouwd. Er komen netto 9 woningen bij.

blad 10 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Figuur 2.4: Overzicht te vervangen bestaande parkeerplaatsen (bron: Houtman + Sander) De parkeernorm voor nieuwbouw voor dit woningtype is 1,8 pp/woning. Er dienen dus 20 parkeerplaatsen extra gerealiseerd te worden in het plangebied. Het minimaal aantal te realiseren parkeerplaatsen is 99. Vanuit buurtonderzoek blijkt er ook behoefte aan meer parkeerplaatsen i.v.m. de lage norm van de bestaande bouw. In het ontwerp is nu ruimte voor de realisatie van 99 parkeerplaatsen, waarbij er ruimte in het bestemmingsplan is om binnen de bestemming 'Verkeer' in extra capaciteit te kunnen voorzien. Het plan voldoet hiermee aan de parkeernormen van de gemeente Gilze en Rijen.

blad 11 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Figuur 2.5: Overzicht aan te leggen parkeerplaatsen in rood (bron: Houtman + Sander) In het plangebied is voorzien in een ruime bestemming 'Verkeer' om zo extra parkeerplaatsen te kunnen aanleggen dan volgens de parkeernormen van de gemeente Gilze en Rijen noodzakelijk is. Openbaar vervoer Via de bestaande langzaam verkeersroutes ligt vanaf het hart van de wijk op ca. 300 metwer afstand het NS-station Gilze-Rijen. Via deze spoorverbinding zijn steden als Breda en Tilburg snel te bereiken. Vanaf dit NS-station vertrekken ook diverse busverbindingen. Het plangebied wordt, met acceptabele loopafstanden, tot maximaal circa 750 meter, door het openbaar vervoer voldoende ontsloten.

2.3

Samenhang met aanpak Rijen-Zuid De opgave van woningcorporatie Leystromen voor Rijen-Zuid is in figuur 2.4 weergegeven. Ter voorbereiding op de stedenbouwkundige visie heeft Leystromen zelf al een besluit genomen over het aantal te slopen woningen, het aantal te verkopen woningen en de te renoveren bestaande woningen. Van de ca. 160 woningen in Rijen-Zuid die nu in bezit zijn van Leystromen zal ca. 10% verkocht worden. Deze verkoop stimuleert een betere mix van koop en huur in de wijk en biedt mensen de kans om in de wijk te blijven wonen en toch een stap in hun woonontwikkeling te zetten. De ontwikkeling van een nieuw woon- en leefmilieu waarin diverse doelgroepen gehuisvest zijn, staat hierbij centraal.

blad 12 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Om ruimte te maken voor verbeteringen in de fysieke wijkstructuur en om een gedifferentieerder woningaanbod te kunnen realiseren, zal ook ca. 30% van de woningen die in eigendom zijn van Leystromen worden gesloopt. Ter plaatse van de gesloopte woningen, zal nieuwbouw haar intrede doen. De overige woningen, ca. 60%, wordt gerenoveerd. In figuur 2.4 zijn de te slopen, renoveren en te verkopen woningen weergegeven. Voorafgaand aan de bepaling welke woningen/gebieden zich het beste lenen voor sloop en nieuwbouw heeft zowel een ruimtelijke analyse van de wijk als een analyse van het woningbezit plaatsgevonden. Er is voor gekozen om vooral woningen te verkopen in woonblokken waarvan eerder al woningen verkocht zijn. Deze woonblokken komen daarmee niet in aanmerking voor sloop. De woningen die nu in bezit zijn bij Leystromen verkeren technisch gezien allemaal in dezelfde staat, dus gebaseerd hierop is ook geen voorkeur af te leiden. Daarom is ervoor gekozen voor de sloop/transformatie van een gebied waar een aantal stedenbouwkundige verbeteringen doorgevoerd kunnen worden en waar andersoortige woonvormen kunnen ontstaan. Naast de ontwikkelingen omtrent de woningen zal de openbare ruimte in zijn geheel een facelift krijgen.

Op dit moment lopen er enkele onderzoeken naar de vitaliteit van de bestaande bomen en de ondergrondse infrastructuur die mede zullen bepalen welke transformatie de openbare ruimte zal ondergaan. Dit zal tevens mede met de bewoners worden uitgewerkt.

Figuur 2.6: Opgave Rijen-Zuid (bron: woningbouwcorporatie Leystromen) De blauwe en gele woningen maken geen onderdeel uit van het bestemmingsplan Rijen-Zuid. Deze ontwikkeling kan plaatsvinden zonder een aanpassing van het vigerende bestemmingsplan Woongebied Rijen. Voor de sloop van 47 woningen, weer gegeven als rode woningen in figuur 2.6 en de bouw van 56 nieuwe woningen is dit bestemmingsplan opgesteld.

blad 13 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

blad 14 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Hoofdstuk 3

3.1

Beleidskader

Rijksbeleid Deze paragraaf vat het rijksbeleid samen dat van toepassing is op de herontwikkeling van Rijen-Zuid in Rijen. In deze paragraaf worden onderstaande beleidsdocumenten behandeld: Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte; Besluit algemene regels ruimtelijke ordening; Besluit ruimtelijke ordening.

3.1.1

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 is door de minister van Infrastructuur en Milieu de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. De SVIR is de overkoepelende rijksstructuurvisie voor de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland tot 2028, met een doorkijk naar 2040. In de Structuurvisie staan de plannen voor ruimte en mobiliteit. Zo wordt beschreven in welke infrastructuurprojecten het Rijk de komende tijd wil investeren en op welke wijze de bestaande infrastructuur beter benut kan worden. Het Rijk streeft ernaar om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te maken. Gestreefd wordt naar een krachtige aanpak die ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt. Dit doet het Rijk samen met andere overheden en met een Europese en mondiale blik. Bij deze aanpak hanteert het Rijk een filosofie die uitgaat van vertrouwen, heldere verantwoordelijkheden, eenvoudige regels en een selectieve rijksbetrokkenheid. De SVIR verstevigt het motto 'decentraal wat kan, centraal wat moet'. De verantwoordelijkheid om te sturen in de ruimtelijke ordening wordt door de SVIR nog meer bij de provincies en gemeenten gelegd. Afspraken over verstedelijking, groene ruimte en landschap laat het Rijk daarom over aan de provincies en gemeenten.

Dit houdt in dat de betekenis van de nationale structuurvisie voor het onderhavige bestemmingsplan zodoende beperkt blijft. Wel zijn in de SVIR nationale belangen gedefinieerd. Op de locatie van de spoorzone in Rijen zijn twee nationale belangen van toepassing: Nationaal belang 12: Militaire activiteiten Nationaal belang 13: Goed systeem ruimtelijke ordening Nationaal belang 12: Militaire activiteiten Het Rijk zet in op het bieden van ruimte voor militaire terreinen en activiteiten. Rondom sommige locaties zijn beperkingenzones aangewezen, zoals externe veiligheidscontouren, geluidscontouren en bouwhoogtebeperkingen. Defensie heeft momenteel negen radarstations, waar radarverstoringsgebieden voor gelden. Het plangebied ligt niet binnen een radarverstoringsgebied. Wel is er sprake van een bouwhoogtebeperking voor winturbines van 90 meter. Binnen het plangebied worden geen windturbines mogelijk gemaakt. Nationaal belang 13: Goed systeem ruimtelijke ordening Het Rijk is verantwoordelijk voor een goed systeem van ruimtelijke ordening inclusief zorgvuldige, transparante ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Bij nieuwe ontwikkelingen, aanleg en herstructurering moet in elk geval aandacht zijn voor de gevolgen voor de waterhuishouding, het milieu en het cultureel erfgoed. Ook dient de ruimte zorgvuldige te worden benut en overprogrammering te worden voorkomen. Om beide te

blad 15 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

bereiken is de ladder van duurzame verstedelijking opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). In het kader van dit bestemmingsplan zijn alle relevante milieuaspecten onderzocht. In hoofdstuk 4 worden deze onderzoeken nader toegelicht. In paragraaf 3.1.3 wordt nader ingegaan op het Besluit ruimtelijke ordening, waar de ladder van duurzame verstedelijking wordt toegelicht. Conclusie Het beleid zoals vastgelegd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte vormt geen beperking voor de uitvoerbaarheid van de voorgenomen ontwikkeling. De nationale belangen zijn voldoende geborgd in dit bestemmingsplan.

3.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. Het besluit (eerste tranche) is vastgesteld op 22 augustus 2011 en is op 30 december 2011 in werking getreden. Op 1 oktober 2012 zijn enkele wijzigingen in werking getreden. In de SVIR is vastgesteld dat voor een beperkt aantal onderwerpen de bevoegdheid om algemene regels te stellen zou moeten worden ingezet door de Rijksoverheid. Het gaat onder meer om de volgende nationale belangen: Rijksvaarwegen, Project Mainportontwikkeling Rotterdam, Kustfundament, Grote Rivieren, Waddenzee en waddengebied, Defensie, Ecologische Hoofdstructuur, Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, Primaire waterkeringen buiten het kustfundament en IJsselmeergebied.

In het SVIR wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling. Relevante regels uit het Barro betreffen de regels omtrent nationaal belang 12 (militaire gebieden). Onderhavig bestemmingsplan is gelegen in de obstakelbeheerzone als weergegeven in figuur 3.1. De ligging in een obstakelbeheerzone betekent dat het plangebied belemmeringen kent ten aanzien van opgaande bebouwing of begroeiing. Het voornemen van de herontwikkeling van het hart van de wijk Rijen-Zuid kan maximaal +56 meter ten opzichte van het NAP bedragen. Aan deze maximale bouwhoogte wordt ruimschoots voldaan. Voor wat betreft de obstakelbeheerzone zijn er geen belemmeringen te verwachten.

blad 16 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Figuur 3.1 Obstakelbeheergebied als benoemd in Barro Conclusie Het Barro levert geen belemmeringen voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan op.

3.1.3

Besluit ruimtelijke ordening De 'ladder voor duurzame verstedelijking' is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd en vastgelegd als procesvereiste in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het Besluit ruimtelijke ordening bepaalt dat voor onder meer bestemmingsplannen de treden van de ladder moet worden doorlopen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening in de vorm van een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Met de ladder voor duurzame verstedelijking wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten nagestreefd. Per 1 juli 2017 is de nieuwe Ladder voor duurzame verstedelijking in werking getreden. Deze is geregeld in artikel 3.1.6 lid 2 en luidt: De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan

blad 17 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Bij bestemmingsplannen die niet voorzien in nieuwe bebouwing en/of niet voorziet in nieuw gebruik ten opzichte van de oude regeling is geen sprake van een stedelijke ontwikkeling. Ook is bepaald dat een ontwikkeling van minder dan 12 woningen niet wordt aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling. De ladder voor duurzame verstedelijking is dan niet van toepassing. De aanleg of reconstructie van infrastructuur valt volgens de jurisprudentie over dit onderwerp niet onder de categorie "nieuwe stedelijke ontwikkeling". Met het beoogde bestemmingsplan wordt de sloop van 47 woningen en de bouw van in totaal 58 woningen (16 appartementen, 6 boven-/benedenwoningen en 36 grondgebonden woningen) mogelijk gemaakt op een binnenstedelijke locatie. Per saldo is zodoende sprake van een toevoeging van 9 woningen, dus minder dan 12 woningen. Er is zodoende geen sprake van een stedelijke ontwikkeling. Conclusie Er is geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Hierdoor hoeft er niet getoetst te worden aan de ladder voor duurzame verstedelijking.

3.2

Provinciaal en regionaal beleid Onderstaande paragrafen gaan in op het provinciaal beleid dat van toepassing is. Achtereenvolgens komen de volgende beleidsdocumenten aan de orde: Structuurvisie ruimtelijke ordening; Omgevingsvisie Noord-Brabant; Interim omgevingsverordening; Provinciaal Waterplan; Beleid Waterschap Brabantse Delta.

3.2.1

Structuurvisie Ruimtelijke Ordening Noord-Brabant Op 19 maart 2014 is de Structuurvisie Ruimtelijke Ordening (SRO) inwerking getreden. De structuurvisie is een actualisatie van de visie die in 2010 werd vastgesteld. De provincie Noord-Brabant geeft in de structuurvisie de hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid tot 2025 (met een doorkijk naar 2040). De visie is bindend voor het handelen van de provincie Noord-Brabant in de ruimtelijke ordening. De structuurvisie gaat in op de ruimtelijke kwaliteiten van de provincie Noord-Brabant. Mens, markt en milieu zijn binnen de provincie in evenwicht. Daarom kiest de provincie in haar ruimtelijk beleid tot 2025 voor de verdere ontwikkeling van gevarieerde en aantrekkelijke woon-, werk-, en leefmilieus en voor een kennisinnovatieve economie met als basis een klimaatbestendig en duurzaam Brabant. Het principe van behoud en ontwikkeling van het landschap is in de structuurvisie de 'rode' draad die de ruimtelijke ontwikkelingen stuurt. De provincie wil het contrastrijke Brabantse landschap herkenbaar houden en verder versterken. Daarom wordt ingezet op de ontwikkeling van robuuste landschappen, een beleefbaar landschap vanaf het hoofdwegennet en behoud en versterking van aanwezige landschapskwaliteiten.

De structuurvisie benoemt en beschrijft ambities voor vier ruimtelijke structuren: infrastructuur, landelijk gebied, groenblauwe mantel en stedelijke structuur. Conclusie Onderhavig plan betreft aanpassing van de binnenstedelijke openbare ruimte en de sloop en nieuwbouw van woningen in het plangebied. Er vindt geen grootschalige transformatie van het landschap en de ruimtelijke structuren plaats.

blad 18 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

3.2.2

Omgevingsvisie Noord-Brabant Net als het Rijk beschikt de provincie Noord-Brabant vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet over een omgevingsvisie: de Brabantse Omgevingsvisie. Deze visie is in december 2018 vastgesteld door provinciale staten van Noord-Brabant. De Brabantse Omgevingsvisie bevat de ambities van de provincie Noord-Brabant voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving in de periode tot 2050. De omgevingsvisie bevat geen sectorale beleidsdoelen, die doelen zijn nog steeds opgenomen in bijvoorbeeld de SVRO. Bij een eventuele strijdigheid tussen de SVRO en de omgevingsvisie is de omgevingsvisie leidend. De Brabantse Omgevingsvisie zet in op behouden en verdere ontwikkeling van een veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving. De provincie richt zich met de Brabantse Omgevingsvisie op vier hoofdopgaven: 1. De energietransitie. 2. Ontwikkeling van een Noord-Brabant dat om kan gaan met klimaatverandering. 3. Noord-Brabant als slimme netwerkstad. 4. Behouden en verder ontwikkelen van een concurrerende en duurzame economie. Net als het Rijk streeft de provincie met de Brabantse Omgevingsvisie naar een manier van het benaderen van initiatieven in de fysieke leefomgeving die uitgaat van vertrouwen en het gezamenlijk met publieke en private partijen zoeken naar mogelijkheden om een initiatief te realiseren.

Daarbij moeten initiatieven een bijdrage leveren aan de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Eén van de doelen van de hoofdopgave 'Noord- Brabant als slimme netwerkstad' is het creëren van duurzame mobiliteitsinfrastructuur. Het realiseren van snelfietspaden tussen grote steden in de provincie is benoemd in de Omgevingsvisie als een ontwikkeling die hier aan bijdraagt. Ook het realiseren van een onderdoorgang van de Stationsstraat/Julianastraat draagt bij aan een duurzame mobiliteitsinfrastructuur. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling is in lijn met de Brabantse Omgevingsvisie.

3.2.3

Interim omgevingsverordening De Interim omgevingsverordening is op 5 november 2019 in werking getreden. De omgevingsverordening bevat regelgeving die ook anticipeert op de komst van de Omgevingswet en kan gezien worden als een uitwerking van de ambities uit de Brabantse Omgevingsvisie in regels (net als dat de Verordening ruimte Noord-Brabant een uitwerking is van de SVRO). De omgevingsverordening integreert regels uit zes provinciale verordeningen (waaronder de Verordening ruimte Noord-Brabant). De omgevingsverordening heeft een beleidsneutraal karakter. Dat houdt in dat de omgevingsverordening geen nieuwe beleidswijzigingen doorvoert tenzij dit nieuwe beleid reeds opgenomen is in vastgestelde beleidsdocumenten. De omgevingsverordening is een interimdocument en daarmee een tussenstap naar een definitieve provinciale omgevingsverordening. De Interim omgevingsverordening vormt het toetsingskader voor ruimtelijke procedures. Rechtstreeks werkende regels voor burgers en bedrijven In hoofdstuk 2 van de Interim omgevingsverordening staan rechtstreeks werkende regels voor burgers en bedrijven. Er gelden onder andere rechtstreeks werkende regels voor activiteiten in grondwaterbeschermingsgebieden en stiltegebieden, voor activiteiten rond provinciale wegen, voor ontgrondingen en voor handelingen die te maken hebben met bepaalde beschermde dier- en plantensoorten.

Ook voor het kappen van houtopstanden buiten de bebouwde kom en voor veehouderijen gelden rechtstreeks werkende regels. Instructieregels voor gemeenten

blad 19 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

In hoofdstuk 3 van de Interim omgevingsverordening zijn instructieregels voor gemeenten opgenomen. De instructieregels zijn overgenomen uit de Verordening ruimte Noord-Brabant en gelden voor bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen waarmee van het bestemmingsplan wordt afgeweken. De regels zijn een doorvertaling van het provinciaal beleid uit de Structuurvisie ruimtelijke ordening en de Omgevingsvisie Noord-Brabant. Basisprincipesvoor een evenwichtige toedeling van functies Artikel 3.5 zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit Bij een evenwichtige toedeling van functies dient invulling gegeven te worden aan een goede omgevingskwaliteit met een veilige, gezonde leefomgeving. De zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit is in deze verordening opgenomen om een bijdrage te leveren aan een juiste balans tussen beschermen en benutten. Voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving wordt rekening gehouden met: a. b.

zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 3.6 interim omgevingsverordening); de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7 interim omgevingsverordening); c. meerwaardecreatie (artikel 3.8 interim omgevingsverordening). Artikel 3.6 zorgvuldig ruimtegebruik Vanwege zorgvuldig ruimtegebruik is het wenselijk stedelijke ontwikkelingen in het bestaand stedelijk gebied plaats te laten vinden en dient bij stedelijke ontwikkeling toepassing gegeven te worden aan artikel 3.1.6, tweede lid, Besluit ruimtelijke ordening (ladder voor duurzame verstedelijking). In paragraaf 3.1.3 is geconstateerd dat de ladder voor de beoogde ontwikkeling niet hoeft te worden doorlopen. De beoogde ontwikkeling wordt gerealiseerd in bestaand stedelijk gebied. Hierdoor is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik. Artikel 3.7 toepassing van de lagenbenadering De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwikkeling op de lagen in onderlinge wisselwerking met elkaar en het actief benutten van de factor tijd. De gewenste uitbreidingsrichting moet aanvaardbaar zijn. De intensiteit van de afweging hangt af van het gebied en de ontwikkeling. Naarmate een ontwikkeling minder inbreuk maakt op de leefomgeving of de omgevingskwaliteit, is ook de afweging minder indringend.

Met de beoogde herontwikkeling wordt een kwaliteitsimpuls gegeven aan de wijk Rijen-Zuid en wordt er een hart van de wijk gecreëerd. Naast de uitstraling van de woonwijk worden ten aanzien van milieukundige aspecten zoals geluid een betere leefomgevingskwaliteit gerealiseerd door de nieuwbouw en het grootschalig onderhoud aan de woningen in de wijk. Hierdoor sluit de ontwikkeling aan op de ambitie van de gemeente Gilze en Rijen en heeft de ontwikkeling een positieve impact op de omgevingskwaliteit. Artikel 3.8 meerwaardecreatie Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren waardoor er meerwaarde ontstaat en de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. In hoofdstuk 2 is beschreven welke doelen behaald worden met de beoogde ontwikkeling. Onderstaand is per aspect omschreven op welke wijze de doelen een bijdrage leveren Ecologischeaspect: In het kader van de beoogde ontwikkeling is een flora en fauna onderzoek uitgevoerd. Ten aanzien van de aspecten soortenbescherming en gebiedsbescherming wordt vervolg onderzoek geadviseerd. In het vervolg van de verdere planontwikkeling worden deze onderzoeken uitgevoerd.

Vanuit het aspect ecologie worden er echter geen beperkingen verwacht voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan. In paragraaf 4.9 wordt het aspect ecologie nader toegelicht. blad 20 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Sociale aspecten: In het hart van de wijk Rijen-Zuid dat gevormd wordt door de nieuwe bebouwing ontstaat ontmoetingsruimte. Dit wordt gevormd door de nieuwe centrale groeninrichting en de toeleidende openbare wegen. De centrale nieuwbouw biedt ook ruimte aan een openbaar toegankelijke binnentuin en een ontmoetingsruimte op de begane grond van het appartementencomplex als huis van de wijk. Werkingsgebieden binnen het plangebied Alle regels van de Interim omgevingsverordening zijn gekoppeld aan werkingsgebieden die op de kaart van de verordening zijn weergegeven. Voor de toepassing van de regels in hoofdstuk 3 van de verordening is Brabant onderverdeeld in drie werkingsgebieden: het Natuur Netwerk Brabant (NNB), het stedelijk gebied en het landelijk gebied. Binnen het landelijk gebied wordt nader onderscheid gemaakt in de werkingsgebieden gemengd landelijk gebied en groenblauwe mantel. Daarnaast gelden voor een groot aantal regels specifieke werkingsgebieden, bijvoorbeeld voor de gebieden waar verstedelijking afweegbaar is, voor de ecologische verbindingszones en voor de gebieden waar extra beperkingen gelden voor veehouderijen. Het plangebied ligt op basis van de interim omgevingsverordening in het stedelijk gebied. In figuur 3.2 is dit gebied in relatie tot het plangebied weergegeven. Hierna wordt ingegaan op de regels in de interim omgevingsverordening.

Figuur 3.2 Werkingsgebied Stedelijk gebied (Interim omgevingsverordening) Ter plaatse van het plangebied zijn conform de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant verschillende themakaarten van toepassing. Hiervan is de themakaart: stedelijke ontwikkeling en erfgoed relevant voor de beoogde ontwikkeling. Binnen deze themakaart gelden de volgende artikelen: Artikel 3.39 windturbines in stedelijk gebied Artikel 3.42 duurzame stedelijke ontwikkeling Artikel 3.48 veehouderij in stedelijk gebied Artikel 3.16 externe werking natuur netwerk Brabant Gezien de beoogde ontwikkeling zijn de artikelen 3.42 en 3.16 relevant. Onderstaand worden deze artikelen toegelicht. Artikel 3.42 duurzame stedelijke ontwikkeling Binnen dit artikel regels opgenomen waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. hierbij is het volgende opgenomen: Een bestemmingsplan dat voorziet in de ontwikkeling van een blad 21 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

locatie voor wonen, werken of voorzieningen ligt binnen Stedelijk gebied en bevat een onderbouwing dat: a.

de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken; b. het een duurzame stedelijke ontwikkeling is. De ontwikkeling is afgestemd in de regio en past daarmee binnen de regionale afspraken. Tevens is de ontwikkeling niet in strijd met de ladder voor duurzame verstedelijking. Geconcludeerd wordt dat de beoogde ontwikkeling niet in strijd is met de regels binnen artikel 3.42. Artikel 3.16 externe werking natuur netwerk Brabant De regels binnen dit artikel hebben als doel om ecologische waarden en het Natuur Netwerk Brabant te beschermen. Wanneer negatieve effecten niet uit te sluiten zijn dient compensatie plaats te vinden. Het aspect ecologie is uitgewerkt in paragraaf 4.9. Conclusie De ruimtelijke ontwikkelingen zijn passend binnen de kaders van de interim omgevingsverordening.

3.2.4

Provinciaal Waterplan Het provinciale beleid (provinciaal Waterplan) richt zich op het bereiken en in stand houden van watersystemen die ruimte bieden aan een gezond leefmilieu voor mens, dier en plant. Daarbij zijn economische en ecologische ontwikkelingen met elkaar in evenwicht en is het hebben en houden van een veilige en bewoonbare provincie een randvoorwaarde. Vijf hoofdthema's vormen de kern van het beleid: Het realiseren van een duurzame watervoorziening; Het verbeteren van de waterhuishoudkundige situatie; Het verbeteren van de waterkwaliteit; Het inrichten van waterlopen met het oog op de versterking van natuurwaarden; Het anders omgaan met water in bebouwd gebied. Conclusie Voor de consequenties van dit beleid voor onderhavig bestemmingsplan wordt verwezen naar paragraaf 4.13 van deze toelichting.

3.2.5

Beleid Waterschap Brabantse Delta Het waterschap Brabantse Delta is verantwoordelijk voor het waterbeheer in de gemeente. Het gaat dan om het waterkwantiteits- en kwaliteitsbeheer, de waterkeringzorg, waterzuivering, het grondwaterbeheer, het waterbodembeheer en vaak ook het scheepvaartbeheer. Het waterschap heeft beleid en beleidsregels welke zijn vastgelegd in de Keur en de legger. De Keur bevat gebods- en verbodsbepalingen met betrekking tot ingrepen die consequenties hebben voor de waterhuishouding en het waterbeheer. De legger geeft aan waar de waterstaatswerken liggen, aan welke afmetingen en eisen die moeten voldoen en wie onderhoudsplichtig is. Veelal is voor deze ingrepen een watervergunning van het waterschap nodig. De Keur is onder andere te raadplegen via de site van het waterschap Brabantse Delta. Het waterschap hanteert bij nieuwe ontwikkelingen het principe van waterneutraal bouwen, waarbij gestreefd wordt naar het behoud of herstel van de ‘natuurlijke’ waterhuishoudkundige situatie. Vanwege dit principe wordt bij uitbreiding van verhard oppervlak voor de omgang met hemelwater uitgegaan van de voorkeursvolgorde infiltreren, bergen en afvoeren. De technische eisen en uitgangspunten voor het ontwerp van watersystemen zijn opgenomen in de beleidsregel “hydrologische uitgangspunten bij de

blad 22 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

keurregels voor afvoeren van hemelwater, Brabantse waterschappen”. Conclusie De eisen vanuit het waterschap hebben geen beperkingen voor onderhavig plan tot gevolg. In paragraaf 4.13 wordt hier nader op ingegaan.

3.3

Gemeentelijk beleid De ruimtelijke ambities van de gemeente Gilze en Rijen zijn verwoord in een trilogie. Het eerste deel van de trilogie is de Toekomstvisie 2025 'Wij zijn Gilze en Rijen'. Het tweede deel is het ambitiedocument 'Ambitie Gilze en Rijen – nieuwe kansen!' en het laatste deel is de structuurvisie 'Stedelijk Gebied Gilze en Rijen' (2015).

3.3.1

Toekomstvisie Gilze en Rijen 2025 ‘Wij zijn Gilze en Rijen!’ De toekomstvisie Gilze en Rijen geeft een beeld van de gewenste ontwikkeling van de gemeente tussen nu en 2025. De toekomstvisie is richtinggevend voor het beleid en het handelen van de gemeente en verbindt ontwikkelingen die op het oog los van elkaar staan. Zij geeft aan wat de gemeente wil betekenen voor haar inwoners, wat de inwoners van de gemeente kunnen verwachten, maar ook wat de gemeente van haar inwoners verwacht. Ook geeft de visie aan wat de gemeente in de regio wil betekenen en wat de regio en buurgemeenten wel en niet van de gemeente kunnen verwachten. De gemeente heeft haar inwoners veel te bieden. Het is goed wonen, werken en leven in Gilze en Rijen. Er is volop bedrijvigheid, er is ruimte om te wonen en te leven en er zijn veel voorzieningen voor sport en cultuur. De voordelen van het wonen in dorpen in het groen zijn goed te combineren met de bereikbaarheid van stedelijke voorzieningen in Tilburg en Breda. Het is belangrijk om die kwaliteit te behouden en ze verder te versterken. Ook wil de gemeente nieuwe kwaliteiten ontwikkelen. Dat kan alleen maar als er met z’n allen aan wordt gewerkt. Het is nodig dat de gemeente verbindingen legt met inwoners bedrijven en maatschappelijke organisaties en met de omringende gemeenten.

Voor 2025 heeft de gemeente de volgende ambities: versterken van onze positie als woongemeente in het groen tussen twee steden; benutten van de strategische ligging aan belangrijke vervoersassen in Midden-Brabant en versterken van de positie als werkgelegenheidsgemeente met economisch duurzame en beeldbepalende bedrijven; versterken van de vitaliteit van kernen met goede voorzieningen op het vlak van sport en cultuur die optimaal worden gebruikt; versterken van de economische draagkracht van het buitengebied en van de belevingswaarde van dat buitengebied. Woongemeente in het groen Als één van de centrale ambities uit deze toekomstvisie geldt het versterken van de positie als woongemeente in het groen tussen twee steden. Gilze en Rijen wordt gekarakteriseerd als een aantrekkelijke woongemeente in het groen tussen twee steden. Dat beeld wil de gemeente versterken en in regionaal verband uitdragen. Met het oog op het vitaal houden van de kernen zet de gemeente in op het realiseren van extra groei door het aantrekken van nieuwe inwoners. Dit is gekoppeld aan toename van de werkgelegenheid. De gemeente wil zo veel mogelijk mensen die binnen de gemeente hun brood verdienen ook maatschappelijk aan de gemeente binden. Daarbij wordt ingespeeld op een behoefte van veel mensen om dicht bij hun werk te wonen.

Daarom moet het woningaanbod gevarieerd zijn: van betaalbare woningen en appartementen voor jonge gezinnen en ouderen tot exclusieve woonvormen. In de gemeente is tot 2025 voldoende ruimte voor woningbouw voorhanden. Die ruimte is er zowel voor inbreiding in de bestaande kernen Rijen en Gilze als voor uitbreiding.

blad 23 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Het uitgangspunt van de gemeente is dat inbreiding voor uitbreiding gaat, als de bouwkosten dat toelaten. De gemeente wil de ruimte in en om de kernen Gilze en Rijen op een kwalitatief hoogwaardige manier invullen: met passende woningbouw of met publieke (groene) ruimte. Dat komt de kwaliteit van de bebouwde structuur van de kernen ten goede. De aanpak van de wijk Rijen-Zuid is een kans om dit woongebied te verbeteren en te versterken. Door de renovatie van het bestaande bezit van woningcorporatie Leystromen en de sloop en nieuwbouw ontstaat er een nieuw hart van de wijk. Door het onderhoud aan de bestaande woningen worden deze ook toekomstbestendig gemaakt. Met de herinrichting van het plangebied wordt een kwaliteitsimpuls gegeven aan de openbare ruimte, het groengebied en de relatie met de andere wijken in Rijen. Door aan te sluiten op de nieuwe spoorzone wordt het gehele gebied ten zuidwesten van het spoor voorzien van een kwaliteitsimpuls. De ontwikkeling draagt bij aan de ambities van de gemeente. Conclusie De beoogde ontwikkeling is passend binnen de kaders van de Toekomstvisie van de gemeente Gilze en Rijen. Het plan draagt bij aan het principe van inbreiding. Inbreiding vindt plaats op een wijze die bijdraagt het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit.

3.3.2

Ambities Gilze en Rijen 'Nieuwe kansen!' Het ambitiedocument 'Ambities Gilze en Rijen- Nieuwe kansen!' is de uitwerking van de toekomstvisie Gilze en Rijen 2025 (zie paragraaf 3.3.1). In de structuurvisie Stedelijk Gebied (zie paragraaf 3.3.3) worden de ruimtelijke ambities uit het ambitiedocument verder uitgewerkt. Er ontstaat een trilogie: van visie, via ambities, naar beleid. In dit beleidsstuk zijn de ambities beschreven. In het document is een koers uitgestippeld op basis van vier denkrichtingen: Nieuwe noodzakelijkheid "Een nieuwe manier van denken over wonen" Sterke schakels "Bereikbaarheid voor iedereen" Levendige centra "Sterke en vitale dorpsharten" Karakteristieke bedrijvigheid "Bedrijventerreinen met een duidelijk profiel" Nieuwe noodzakelijkheid Gilze en Rijen is een groene en goed bereikbare gemeente. De gemeente onderscheid zich van de stedelijke regio door de kleinschalige, diverse en vooral groene en ruime wijken. Dat is iets waar we trots op mogen zijn, maar waar we vooral ook zuinig op moeten zijn. We gaan daarom de uitdaging aan om nieuw te bouwen wijken deze woonkwaliteit mee te geven, en om bestaande wijken te blijven verbeteren. Maar onze ambities reiken verder. We kiezen niet alleen voor het verbinden van architectuur, duurzaamheid en landschap. Ook een grote betrokkenheid van bewoners bij hun eigen wijk past bij het wonen in onze gemeente.

Gilze en Rijen geeft daarom graag extra ruimte aan bewoners voor inspraak en eigen initiatieven. Conclusie Op basis van bovenstaande toetsing past de voorliggende ontwikkeling in het ambitiedocument van de gemeente Gilze en Rijen.

3.3.3

Structuurvisie Stedelijk Gebied Gilze en Rijen Op 21 december 2015 is de structuurvisie Stedelijk Gebied Gilze en Rijen vastgesteld door de gemeenteraad van Gilze en Rijen. De structuurvisie schetst de ambitie, visie en strategie voor de lange termijn ontwikkeling van de kernen Gilze, Rijen, Molenschot en Hulten. Binnen de Structuurvisie 'Stedelijk gebied' Gilze en Rijen (2015) zijn voor het aspect verkeer de volgende beleidsuitgangspunten opgenomen:

blad 24 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

De gemeente zet in op een sterker onderscheid in wegen. Enerzijds om de doorstroming en bereikbaarheid te verbeteren. Anderzijds ter verbetering van de veiligheid en het leefklimaat. Waar deze ambities samenkomen, worden gerichte keuzes gemaakt: In Rijen kiest de gemeente ervoor om de verkeersafwikkeling meer dan voorheen via de buitenkant te sturen (Hannie Schaftlaan, N282 en N631). Binnen de kom ligt het accent meer op de oost/west-verbindingen; De gemeente zet zich in voor sterke ontwikkeling langs het spoor door een integrale gebiedsontwikkeling, waarbij het stationsgebied wordt verbonden met andere dynamische gebieden; De gemeente bevordert het gebruik van de fiets binnen de dorpen, door gerichte investeringen in het fietsnetwerk; De gemeente zet zich in regionaal verband in voor HOV (Hoogwaardig Openbaar Vervoer) Tilburg - Oosterhout. Bereikbaarheid in Rijen gekanteld De bereikbaarheid binnen Rijen is in de laatste vijftien jaar gekanteld. De interne bereikbaarheid (van wijken en bedrijven) steunde van oudsher op de centrale as, bestaande uit de Julianastraat, Stationsstraat en Hoofdstraat.

Maar de afgelopen vijftien jaar is het belang van de centrale as verminderd, door de nieuwe verkeersstructuur bestaande uit: de oost/west-as: Mary Zeldenrustlaan – Spoorlaan Noord - Rembrandtlaan – Nassaulaan (de zogenoemde 'dwarsstructuur'); de Hannie Schaftlaan: Met de aanleg van de Hannie Schaftlaan is de ontsluiting van het dorp sterk verbeterd. De oostelijke wijken (waar twee derde van de inwoners wonen) worden niet meer alleen via de Julianastraat en de Hoofdstraat ontsloten, maar ook buitenom via de Hannie Schaftlaan. Conclusie De herontwikkeling van Rijen-Zuid sluit aan op de beleidsuitgangspunten die voor Rijen zijn opgesteld, namelijk een integrale gebiedsontwikkeling langs het spoor. De herontwikkeling van het hart van de wijk sluit aan op de herinrichting rondom het spoor. Geconcludeerd wordt dat voorliggende ontwikkeling past binnen de structuurvisie Stedelijk Gebied (2015).

3.3.4

Verkeersvisie 2025 Gilze en Rijen; actualisatie 2019 In de Verkeersvisie 2025 Gilze en Rijen worden de lijnen uitgezet voor het verkeer en vervoer tot 2025. Op 30 september 2019 is een geactualiseerde versie van de Verkeersvisie 2025 vastgesteld. De visie is de verkeerskundige uitwerking van de toekomstvisie 'Wij zijn Gilze en Rijen' (zie paragraaf 3.3.1) , het ambitiedocument ‘Ambities Gilze en Rijen - Nieuwe kansen!’ (zie paragraaf 3.3.2) en de ‘Structuurvisie Stedelijk Gebied Gilze en Rijen’ (zie paragraaf 3.3.3). In het document is een mindset beschreven, de blik op verkeer en vervoer, vanuit drie thema's: 1. 2. 3.

Leefbaar, bereikbaar en verkeersveilig Duurzaam en innovatief Samenwerking en burgerparticipatie

De beoogde ontwikkeling draagt bij aan de bovenstaande thema's. Dit komt doordat de onderstaande doelen centraal staan bij de ontwikkeling: Autoverkeer is welkom in woongebieden, maar rijdt met gepaste snelheid. De gemeente doet daarbij een beroep op de verantwoordelijkheid van de weggebruiker en zet in op bewustwording. Bewoners parkeren het liefst zo dicht mogelijk bij hun woning. Dat begrijpt de gemeente. Er wordt daarom gezorgd voor voldoende openbare parkeergelegenheid. Nieuwe ontwikkelingen worden getoetst aan de actuele parkeernormen. In het kader van duurzaamheid verleend de gemeente medewerking aan de realisatie blad 25 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

van carpoolmogelijkheden, autodelen en plaatsing van laadpalen voor elektrische voertuigen en fietsen. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling draagt bij aan de visie die is opgesteld voor de thema's 'leefbaarheid, bereikbaar en verkeersveilig' en 'duurzaam en innovatief'. De ontwikkeling is daarmee in lijn met de Verkeersvisie 2025.

3.3.5

Welstandsnota Gilze en Rijen De gemeente Gilze en Rijen kent een onderscheid in vier gebieden waarvoor wel/niet de welstandsnota van kracht is: rode, oranje, gele en groene gebieden. Per gebied gelden er specifieke regels waaraan bouwplannen moeten voldoen. De ontwikkeling voor de Militaire wijk in Rijen-Zuid is gelegen in een groen/geel gebied. Voor plannen in het groene gebied geldt dat de Welstandsnota Gilze en Rijnen niet van kracht is en dat het plan niet getoetst hoeft te worden door de Welstandscommissie of de stadsbouwmeester. Een uitzondering hierop is de excessenregeling die geldt als er sprake is van een buitensporigheid in het uiterlijk van het plan die ook voor niet-deskundigen herkenbaar is én afbreuk doet aan de ruimtelijke kwaliteit van een gebied. Voor plannen in een geel gebied geldt dat de Welstandsnota Gilze en Rijen niet geldend is, maar dat moet worden uitgegaan van de algemene voorschriften van de gemeente (redelijke eisen van welstand) waaraan de plannen moeten voldoen. Omdat het plan in een groen-geel gebied is gelegen, wordt in dit beeldkwaliteitsplan dat onderdeel uitmaakt van het bestemmingsplan uitgegaan van deze algemene voorschriften van gemeente Gilze en Rijen.

Afbeelding 3.3: uitsnede welstandskaart Algemene voorschriften Met betrekking tot welstandstoezicht liggen gevoeligheden met name in de verstoring van een samenhangend gevel-/straatbeeld binnen een bouwblok/wijk. Hierbij zijn toevoegingen aan dak- of gevelvlak, gevelveranderingen en kleur- en materiaalgebruik de belangrijkste blad 26 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

aspecten. Vanwege deze samenhangende karakteristiek zijn de gemengde woongebieden uit de periode 1945-1960 aangewezen als regulier welstandsgebied. Getoetst wordt aan de volgende gebieds- en objectspecifieke welstandscriteria: situering (positionering in de rooilijn); massa en vorm (samenhang in gevelwanden); gevelkarakteristiek (gevelkenmerken en - opbouw); kleur- en materiaal; overige (toevoegingen aan het hoofdgebouw (voornamelijk aan voor- en zijgevels); en reclametoepassingen) Conclusie Voor de voorgenomen ontwikkeling is een beeldkwaliteitplan opgesteld. Dit plan dat ook als Bijlage 2 bij het bestemmingsplan is opgenomen beschrijft de nieuwe invulling van de wijk Rijen-Zuid. Het plan is op 24 april 2021 door de Welstandscommissie van de gemeente voorzien van een positief advies. Het gewaarmerkte beeldkwaliteitplan is als Bijlage 1 opgenomen bij de regels van het bestemmingsplan. Daarmee wordt voldaan aan de eisen uit de Welstandsnota.

blad 27 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

blad 28 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

Hoofdstuk 4

Milieuaspecten In het kader van een goede ruimtelijke ordening dienen ruimtelijke ontwikkelingen te worden getoetst aan de vigerende (milieu)regelgeving. Onderstaand komen de relevante aspecten aan de orde. Daarbij wordt eerst een toetsingskader geschetst. Vervolgens wordt gekeken naar de situatie met de ontwikkeling. Ten slotte wordt daaruit een conclusie getrokken.

4.1

Archeologie

4.1.1

Wettelijk kader Op 16 januari 1992 is in Valletta (Malta) het Europees Verdrag inzake de bescherming van het archeologisch erfgoed (Verdrag van Malta) ondertekend. Het Nederlandse parlement heeft dit verdrag in 1998 goedgekeurd. In verband met de implementatie van het Verdrag van Malta zijn de Monumentenwet 1988 en enkele andere wetten gewijzigd. Als gevolg van deze wetswijzigingen is de al bestaande verplichting expliciet gemaakt om in het kader van een goede ruimtelijke ordening rekening te houden met het belang bij behoud van archeologische waarden. Voor archeologie geldt de nationale wetgeving die afkomstig is uit Europees beleid. Het Verdrag van Valletta (of wel: 'Verdrag van Malta') regelt hoe er omgegaan moet worden met het Europees archeologisch erfgoed. Nederland heeft het verdrag in 1992 mede ondertekend. De uitgangspunten van dit Europese verdrag zijn in de Nederlandse wet- en regelgeving verankerd door middel van de Wet op de archeologische monumentenzorg (Wamz). De Wamz is in werking getreden op 1 september 2007 en wijzigt hiermee de Monumentenwet uit 1988, de Ontgrondingenwet (Ow), de Wet milieubeheer (Wm), de Woningwet (Ww) en de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Sinds de invoering van deze wet zijn gemeenten belast met de zorgplicht voor het archeologisch erfgoed.

Vanaf 1 juli 2016 is dit op dezelfde wijze als via de Wamz verwerkt in de Erfgoedwet en in de toekomst zal dit verwerkt worden in de Omgevingswet. Tot de Omgevingswet ingaat gelden voor onderdelen, die gaan over de fysieke leefomgeving, de bepalingen uit de Monumentenwet. Dit is opgenomen in de overgangsregeling van de Erfgoedwet. Het uitgangspunt is dat er verplicht rekening gehouden moet worden met het behoud van het archeologisch erfgoed in de bodem. Waar dit niet mogelijk is, dient het bodemarchief met zorg ontsloten te worden door middel van archeologisch onderzoek. Bij het ontwikkelen van ruimtelijke plannen moet het archeologisch belang vanaf het begin meewegen in de besluitvorming.

4.1.2

Toetsing Gemeentelijke beleidskaart De gemeenteraad van Gilze en Rijen heeft op 26 april 2011 het Beleidsplan archeologische monumentenzorg met bijbehorende beleidskaart (figuur 4.2) opgesteld. Het beleidsplan geeft inzicht in de gemeentelijke verantwoordelijkheden ten aanzien van archeologische bodemschatten en haar bevoegdheden hierin. Het beleid maakt onderscheid in gebieden met een hogere en lagere verwachtingswaarde. De kaart is opgesteld aan de hand van feitelijke bodemgegevens over het grondgebied van de gemeente. Uit de beleidskaart blijkt dat onderhavig plangebied is gelegen binnen het licht gele gebied met een lage archeologische verwachting. Op basis daarvan heeft de locatie in het vigerende bestemmingsplan Woongebied Rijen de dubbelbestemming “Waarde-Archeologie

blad 29 van 69

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Militaire Wijk Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 460276

6” gekregen. De regels van deze dubbelbestemming bepalen dat op deze locatie in beginsel alleen mag worden gebouwd als uit een archeologisch onderzoek blijkt dat er geen archeologische waarden worden aangetast. Deze onderzoeksplicht is echter niet van toepassing indien het bouwplan betrekking heeft op een of meer van de volgende activiteiten of bouwwerken: vervanging, vernieuwing of verandering van bestaande bebouwing, waarbij de oppervlakte, voor zover gelegen op of onder peil, niet wordt uitgebreid en waarbij gebruik wordt gemaakt van de bestaande fundering; een bouwwerk met een oppervlakte van ten hoogste 25.000 m²; een bouwwerk dat zonder graafwerkzaamheden niet dieper dan 40 cm en zonder heiwerkzaamheden kan worden geplaatst.

Figuur 4.1: uitsnede gemeentelijke beleidskaart archeologie met in rood kader de plangrens van het bestemmingsplan (bron: gemeente Gilze en Rijen) Omdat de nieuwbouw plaatsvindt in een gebied met een totale oppervlakte van circa 15.000 vierkante meter wordt ruimschoots aan de maximale oppervlakte van 25.000 vierkante meter voldaan en is een archeologisch onderzoek niet noodzakelijk. Daarnaast vindt de positionering van de nieuwbouw deels plaats op gronden die nu al bestaan uit bestaande bebouwing waarbij de grond al geroerd is. Voor toekomstige werkzaamheden wordt de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 6' uit het bestemmingsplan Woongebied Rijen ook opgenomen in dit bestemmingsplan. (Her)ontwikkeling van de militaire wijk blad 30 van 69