GLR Programmabegroting 2022 definitief
Tekst van het document
Datum: 5 oktober 2021 Zaaknummer: GV 359481 Gemeente Gilze en Rijen Postbus 73 5120 AB Rijen Bezoekadres: Raadhuisplein 1 5121 JX Rijen Telefoonnummer 14 0161 Email: info@gilzerijen.nl website: www.gilzerijen.nl
Voorwoord Veelzijdig. Dynamisch. Gilze en Rijen Samen met inwoners, ondernemers, scholen, verenigingen en andere partners werken we dag in dag uit aan de uitdaging om het leven in onze dorpen en ons buitengebied nog mooier, beter en veiliger te maken. Gilze, Rijen, Hulten en Molenschot en de mensen die er wonen, maken onze gemeente tot een dynamische en veelzijdige gemeente. Onze vier dorpen hebben ieder een eigen karakter en we hebben uitstekende voorzieningen. Alles wat we doen, komt samen in de begroting. Graag bieden wij u de meerjarenbegroting 2022-2025 aan. Grote opgaven In de komende jaren wacht ons een aantal grote opgaven. Landelijk en dus ook in onze gemeente neemt de druk op de woningbouwopgave steeds verder toe. Dit wordt mede ingegeven door de demografische ontwikkelingen: vergrijzing, mensen die tot op hoge leeftijd zelfstandig blijven wonen, globalisering en meer eenpersoonshuishoudens. De vergrijzing zorgt ervoor dat mensen meer een beroep doen op ondersteuning. En de wettelijke taak van gemeenten in het behalen van de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs wordt steeds pregnanter. In de perspectiefnota hebben we deze al benoemd. Deze begroting geeft concreet invulling aan de wijze waarop we aan de slag gaan met deze en andere opgaven. Financiën onder druk Voor de grote opgaven is ook veel geld nodig.
In de 2e Tussentijdse Rapportage 2021 leest u dat de kosten voor bijvoorbeeld Jeugdzorg en Wmo toenemen. Een groot deel van onze inkomsten komt van de landelijke overheid. Vanaf 2023 vindt een herverdeling van het gemeentefonds plaats. Op basis van de herrekening van augustus 2021 krijgt onze gemeente vanaf 2023 ruim 1,7 miljoen euro minder uitgekeerd. Daar houden we in deze begroting al rekening mee. Het betekent ook dat, als er niets verandert, het in stand houden van ons hoge voorzieningenniveau onder druk komt te staan. Daarom doen we samen met de andere gemeenten in de regio Hart van Brabant een beroep op het nieuwe, nog te formeren kabinet om nog eens goed naar de herverdeling van het gemeentefonds te kijken. Nieuw in deze begroting In deze begroting vragen we ook geld voor nieuwe activiteiten en actualiseren we de financiën van activiteiten. Graag halen we hier vier activiteiten aan: •
Aanbesteding onderhoud openbaar groen De Diamantgroep heeft een flink tekort aan medewerkers en daarom kunnen ze naar verwachting niet op het volledige bestek voor groen onderhoud inschrijven. Daarom zal (een deel) van het groenbestek Europees worden aanbesteed. Naar verwachting levert dit een aanzienlijk hogere kostprijs op.
•
La Vuelta Op zondag 20 augustus 2022 is onze gemeente een van de doorkomstgemeenten van de derde etappe van de Ronde van Spanje. Voor dit evenement moeten we op allerlei gebied maatregelen nemen: verkeerskundige maatregelen, aanpassing van de infrastructuur, veiligheidsmaatregelen, etc. Wij werken de totale kosten op dit moment uit. In de 1e Tussentijdse Rapportage 2022 komen we hierop terug.
•
Clubkadercoaching In het raadsvoorstel Sport en beweegbeleid 2021-2025 is opgenomen dat voor clubkadercoaching extra formatie van buurtsportcoaches wenselijk is. Bij de behandeling van de perspectiefnota 2022 is toegezegd hierop bij deze begroting terug te komen. Daarom nemen we hiervoor middelen op.
•
Rijksmiddelen BRP straat Voor het uitvoeren van de inschrijving asielzoekers in de Basisregistratie Personen in de BRP straat (IND Den Bosch en AZC Gilze) ontvangt Gilze Rijen een vergoeding van het Rijk. Eerder meldden we dat de bijdrage omlaag zou gaan. Deze vergoeding blijft, in tegenstelling tot eerdere signalen, naar verwachting grofweg gelijk aan die van 2021. De definitieve toekenning volgt in de meicirculaire van 2022. Vandaar dat nu geen financieel effect in de begroting is opgenomen.
•
Toekomstbestendige griffie Om te komen tot een toekomstbestendige griffie is de wens om de formatie van de griffie uit te breiden met de functie van een raadsadviseur. Daarnaast is er behoefte aan een structureel opleidingsbudget.
Financieel beleid We zijn en blijven een gemeente met een hoog voorzieningenniveau. Dit wordt ook zeer gewaardeerd door onze inwoners, zo blijkt uit de burgerpeiling. Ons financieel beleid is reëel begroten. Of het nu gaat om de perspectiefnota, de begroting of de tussentijdse rapportages, steeds vragen we ons als college af: moeten we meer reserveren of kunnen we meer investeren? Wij blijven steeds oog houden voor het evenwicht tussen een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting en een gezond weerstandsvermogen volgens de uitgangspunten die in de nieuwe nota weerstandsvermogen en risicobeheersing 2021 zijn vastgelegd. Lage gemeentelijke lasten voor onze inwoners blijven daarbij het uitgangspunt. Met deze begroting blijven we investeren, leggen we geld opzij om mogelijke tekorten in de komende jaren op te vangen, reserveren we voor stijgende kosten en houden we de lasten voor onze inwoners laag. Woonlasten De onroerende zaakbelasting volgt de inflatie, de rioolheffing blijft gelijk en de afvalstoffenheffing gaat omlaag. Het college is ervan overtuigd dat we door deze keuzes samen met onze inwoners, ondernemers, scholen, verenigingen en andere partners kunnen blijven werken aan de uitdaging om het leven in onze dorpen en hun groene omgeving nog mooier, beter en veiliger te maken.
Gilze en Rijen kiest: gemeenteraadsverkiezingen in 2022 Dit is het laatste begroting van de hand van het college in deze samenstelling. In maart 2022 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Onze kiesgerechtigde inwoners kiezen dan de gemeenteraad voor de periode 2022-2026. Op maandag 18 oktober 2021 is er een carrousel. Deze carrousel biedt u de gelegenheid om technische vragen te stellen over deze meerjarenbegroting en de Tweede Tussentijdse Rapportage 2021 aan de betrokken medewerkers van de ABG-organisatie. De behandeling van deze meerjarenbegroting en het debat in de gemeenteraad is voorzien op donderdag 11 november 2021. Het College van Burgemeester en Wethouders Gilze en Rijen, 5 oktober 2021
Inhoudsopgave Voorwoord................................................................................................................................... 3 Inhoudsopgave............................................................................................................................. 5 Inleiding ....................................................................................................................................... 7 Beleidsbegroting .........................................................................................................................15 Programmaplan .................................................................................................................17 Bestuur en ondersteuning .......................................................................................................... 19 Veiligheid..................................................................................................................................... 25 Verkeer, vervoer en waterstaat .................................................................................................. 29 Economie.....................................................................................................................................
33 Onderwijs .................................................................................................................................... 37 Sport, cultuur en recreatie .......................................................................................................... 41 Sociaal domein ............................................................................................................................ 47 Volksgezondheid en milieu ......................................................................................................... 53 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing............................................. 59 Algemeen .................................................................................................................................... 67 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds ............................................... 67 Subsidies...................................................................................................................................... 73 Paragrafen .........................................................................................................................75 A: Lokale heffingen......................................................................................................................
77 B: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 85 C: Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................. 93 D: Financiering ............................................................................................................................ 97 E: Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 101 F: Verbonden partijen ............................................................................................................... 103 G: Grondbeleid .......................................................................................................................... 109 Financiële begroting .................................................................................................................. 121 Overzicht van baten en lasten .................................................................................................. 123 Incidentele baten en lasten....................................................................................................... 125 Overzicht van reserves en voorzieningen .................................................................................
129 Overzicht mutaties reserves ..................................................................................................... 133 Investeringsplan 2021 - 2025 .................................................................................................... 135 Investerings- en financieringsstaat ........................................................................................... 139 Meerjarige balans ..................................................................................................................... 141 EMU-Saldo................................................................................................................................. 143 Taakveldindeling ....................................................................................................................... 145 Financiële beleidsuitgangspunten ............................................................................................ 151 Bijlagen ..................................................................................................................................... 153 BBV Indicatoren......................................................................................................................... 155 Lijst van gebruikte afkortingen ................................................................................................. 163
Inleiding In deze inleiding lichten we de aanpassingen toe van het financieel meerjarenperspectief na het vaststellen van de 2de tussentijdse rapportage 2021, specifiek de meerjarenraming 2022-2025 die hierin genoemd staat.
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
7
Algemeen Meerjarige uitgangspunten Voordat wij dieper ingaan op het financieel meerjarenperspectief 2022-2025 lichten we in het kort de meerjarige uitgangspunten toe. Inkomsten Voor de indexering van de inkomsten hebben we afgesproken om ook te kijken naar de verwachte indexering in de komende jaren. Leidend voor onze prognose is de verwachting van het Centraal Plan Bureau (CPB) over het consumentenprijsindexcijfer (CPI), gebaseerd op de zogenaamde juni raming 2021. Raming begroting 2021 Raming begroting 2022 Aanpassing 2020 1,30% prognose 1,30% werkelijk 0,00% 2021 1,60% prognose 2,00% prognose + 0,40% 2022 e.v. jaren 1,60% prognose 1,80% prognose + 0,20% Op basis van bovenstaande cijfers hoeft er geen correctie plaats te vinden over 2020. Zowel de geprognosticeerde als werkelijk vastgestelde index komen uit op 1,30 %. De index voor 2021 is naar boven bijgesteld met 0,40% (was 1,60 % wordt 2,00 %). Omdat we de tarieven 2021 niet meer kunnen aanpassen wordt het tarief voor 2022 daarom gecorrigeerd. Hiermee komt de indexering voor 2022 uit op 1,80% (regulier) + 0,40% (bijstelling over 2021) = 2,20%. Voor de jaren na 2022 gaan we uit van 1,80% (regulier). Doordat de index nu hoger ligt dan wat tot nu toe in de meerjarenbegroting was opgenomen, leidt dit tot een structureel voordeel. Dit is verwerkt in deze nota.
Uitgaven Voor de out-of-pocket-kosten hebben wij de middelen voor indexering op één centrale post geraamd. We hebben afgesproken om een percentage van 0,5% te hanteren voor prijsindex. Daarnaast is afgesproken de index als gevolg van Cao-afspraken te compenseren. De omvang van de stelpost indexeringen is gebaseerd op de aanspraken vanuit afgelopen jaren en de indexering zoals vermeld in de circulaires van het gemeentefonds. Bijdrage ABG De bedrijfsvoering is met ingang van 2016 ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling ABG. In de begroting 2022 van de ABG zijn de volgende uitgangspunten toegepast.
Indexering salarissen Indexering uitgaven
8
2022 1,30% 1,50%
2023 1,50% 1,50%
2024 1,50% 1,50%
2025 1,50% 1,50%
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
Financieel meerjarenperspectief 2022-2025 Het vertrekpunt voor de begroting 2022 is de 2de tussentijdse rapportage 2021, specifiek de meerjarenraming 2022-2025 die hierin genoemd staat. Dit startpunt is als volgt opgebouwd: Bedragen x € 1.000/- = nadelig Onderdeel
2022
2023
2024
2025
A. Meerjarenbegroting 1ste tussentijdse rapportage 2021
-236
-855
-1.459
-767
B. Saldo perspectiefnota 2022 C. Meerjarenbegroting 2de tussentijdse rapportage 2021
247
443
500
493
1.746
1.382
1.000
878
1.757
970
41
604
TOTAAL MEERJARENBEGROTING 2022-2025
Financiële aanpassingen Ten opzichte van de totale meerjarenbegroting 2022-2025 hierboven genoemd (het startpunt voor deze begroting), hebben in het begrotingstraject een aantal aanpassingen plaatsgevonden. Bedragen x € 1.000/- = nadelig
1. Rijksmiddelen BRP straat 2. Toekomstbestendige griffie 3. Uitvoering motie versterken strategische grondpositie 4. La Vuelta 5. Clubkadercoaching 6. Aanbesteding onderhoud openbaar groen 7. Personele capaciteit duurzaamheid 8. Actualiseren kapitaallasten 9. Minder rente GREX 10. Trendmatige indexering inkomsten Trendmatige indexering uitgaven 11. Versterken algemene reserve Overige
2022 0 -80 -30 PM -50 -300 -135 63 -55 81 -200 -969 -32
2023 0 -78 -30 0 -50 -300 -135 -15 -64 127 -350 0 2
2024 0 -78 -30 0 -50 -300 -135 25 -58 173 -400 0 -8
2025 0 -78 -30 0 -50 -300 0 25 -52 194 -550 0 10
Totaal financiële bijstellingen
-1.707
-893
-860
-831
Toelichting: 1. Rijksmiddelen BRP straat Voor het uitvoeren van de inschrijving asielzoekers in de Basisregistratie Personen in de BRP straat (IND Den Bosch en AZC Gilze) ontvangt Gilze Rijen een vergoeding van het Rijk. In de 1e tussentijdse rapportage 2021 hebben we u op de hoogte gebracht van de wijziging in de te ontvangen Rijksmiddelen (vergoeding) 2021 voor de BRP straat. Destijds gaven we aan ook voor 2022 en volgende jaren een verlaging van de Rijsmiddelen te verwachten. We zouden hier bij u op terug komen bij de begroting 2022. Deze vergoeding blijft, in tegenstelling tot deze eerdere signalen, naar verwachting grofweg gelijk aan die van 2021. De definitieve toekenning volgt in de meicirculaire van 2022. Vandaar dat nu geen financieel effect in de begroting is opgenomen.
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
9
2. Toekomstbestendige griffie Om te komen tot een toekomstbestendige griffie is de wens om de formatie van de griffie uit te breiden met de functie van een raadsadviseur. Daarnaast is er behoefte aan een structureel opleidingsbudget. 3. Uitvoering motie versterken strategische grondpositie Om uitvoering te kunnen geven aan de motie versterken strategische grondpositie hebben we in de begroting jaarlijks een budget opgenomen van € 30.000 voor het opvangen van o.a. taxatiekosten, notariskosten en aankoopkosten. 4. La Vuelta Jaarlijks wordt de wielerronde van Spanje (La Vuelta) gereden. In 2022 komt dit evenement ook door Nederland, waarbij onze gemeente één van de gastheren is. Voor dit evenement moeten we op allerlei gebied tal van maatregelen nemen: verkeerskundige maatregelen, aanpassing van de infrastructuur, veiligheidsmaatregelen, etc. Wij zijn op dit moment nog aan het uitwerken om welke bedragen het gaat en komen hier bij u op terug in de 1e tussentijdse rapportage 2022. 5. Clubkadercoaching In het raadsvoorstel Sport en beweegbeleid GR 2021-2025 is opgenomen dat voor het vervullen van met name de ambitie op het gebied van clubkadercoaching extra formatie van buurtsportcoaches wenselijk is . Uitbreiding van het team buurtsportcoaches vergt een extra budget van € 50.000 voor 1 fte.
Bij het opstellen van de begroting 2022 zien we de ruimte om de ambities uit dit beleidsplan op dit punt te kunnen realiseren. 6. Aanbesteding onderhoud openbaar groen De Diamantgroep heeft een flink tekort aan medewerkers en daarom kunnen ze naar verwachting niet op het volledige bestek voor groen onderhoud inschrijven. Daarom zal (een deel) van het groenbestek Europees worden aanbesteed. Naar verwachting levert dit een aanzienlijk hogere kostprijs op. Vooralsnog wordt met ingang van 2022 uitgegaan € 300.000 structureel. Wij zijn nog in gesprek met (het bestuur) van de Diamantgroep om afspraken te maken over welke inzet zij nog wel kunnen leveren en hoe deze capaciteit over de deelnemende gemeenten verdeeld wordt. 7. Personele capaciteit duurzaamheid In de perspectiefnota 2022 hebben wij aangekondigd dat extra formatie voor duurzaamheid noodzakelijk is om de doelstellingen van het Koersdocument Duurzaam Gilze en Rijen (vastgesteld door de Raad in 2019) te behalen en daarmee het uitvoeringsprogramma te kunnen uitvoeren. Het gaat om 2,5 fte ABG-breed voor een periode van 3 jaar. Het aandeel voor de gemeente Gilze en Rijen is in deze nota opgenomen voor de jaren 2022-2024. 8. Actualiseren kapitaallasten In onze meerjarenbegroting zitten zowel de kapitaallasten verwerkt van investeringen die in het verleden zijn gedaan als kapitaallasten van investeringen die nog lopen.
Jaarlijks actualiseren wij deze investeringen, waarbij we kijken naar de temporisering. Op basis van het verwachte investeringstempo (welke bedragen worden in welke jaren geïnvesteerd), hebben we de kapitaallasten in deze begroting aangepast. 9. Minder rente GREX De rente die wij aan de grondexploitatie (GREX) mogen toerekenen, is gebaseerd op de Weighted Average Cost of Capital (WACC). Het WACC berekent de gemiddelde kosten voor het kapitaal waarmee de grondexploitatie wordt gefinancierd (gewogen gemiddelde kosten van kapitaal). Deze WACC berekenen wij ieder jaar opnieuw. Dit jaar valt de WACC lager uit dan vorig jaar. Hierdoor mogen wij minder rente toerekenen aan de GREX. Doordat de GREX verrekend wordt met de 10
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
algemene reserve grondexploitatie, is dit een gesloten circuit. Dit betekent dat een groter deel van de rente buiten het gesloten circuit opgevangen moet worden, hetgeen leidt tot een nadeel. 10. Trendmatige indexering inkomsten en uitgaven Bij het opstellen van de begroting bepalen wij jaarlijks het indexcijfer waarmee wij onze inkomsten aanpassen. Wij doen dit aan de hand van de juniramingen van het Centraal Planbureau (CPB). Wij passen onze inkomsten hierdoor trendmatig aan. Graag verwijzen we u naar de inleiding van deze begroting voor de uitgebreide berekening en uitleg. Het gaat voor 2022 om 2,20 % en voor de jaren erna om 1,80 %. Deze index is in alle jaren (aanzienlijk) hoger dan waar de vorige juniramingen vanuit gingen. Dit leidt tot een structureel voordeel voor de begroting. Voor de out-of-pocket uitgaven hebben wij de middelen voor indexering op één centrale post geraamd. We hebben afgesproken om een percentage van 0,5% te hanteren voor prijsindex. Daarnaast is afgesproken de index als gevolg van Cao-afspraken te compenseren. De omvang van de stelpost indexeringen is gebaseerd op de aanspraken vanuit afgelopen jaren en de indexering zoals vermeld in de circulaires van het gemeentefonds. Op basis van de septembercirculaire 2021 hebben wij het verloop van deze stelpost aangepast. 11.
Versterken algemene reserve We kiezen er ook voor om in 2022 ons weerstandsvermogen een extra impuls te geven door het versterken van de algemene reserve. Voor de jaren 2023 t/m 2025 komt de meerjarenbegroting uit op een negatief saldo van € 969.000. Dit bedrag storten we in 2022 om indien nodig dit geld in te zetten. Ná de verwerking van bovenstaande financiële aanpassingen ontstaat onderstaand financieel meerjarenperspectief: Bedragen x € 1.000/- = nadelig 2022
2023
2024
2021
Saldo meerjarenbegroting 2022-2025
1.757
970
41
604
Financiële aanpassingen
-1.707
-893
-860
-831
50
77
-819
-227
Bijgestelde meerjarenbegroting 2022-2025
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
11
Weerstandsvermogen In februari 2021 is de nieuwe beleidsnota “Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2021” vastgesteld. Deze nieuwe beleidsnota is van kracht per 01-01-2021. Bij de perspectiefnota 2022 zijn de (financiële) gevolgen van deze nota voor de eerste keer verwerkt in een P&C document. Deze begroting 2022 is het eerste P&C document waarin de paragraaf "Weerstandsvermogen en Risicobeheersing" in zijn nieuwe opzet is te lezen, in lijn met de nieuwe beleidsnota. Situatie perspectiefnota 2022 Bij de perspectiefnota 2022 liet het weerstandsvermogen onderstaand verloop zien: Perspectiefnota 2022
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Algemene reserve *
0,8
0,6
0,9
0,5
1,0
0,7
0,7
Risico's algemene dienst met klassen 3-4-5
0,6
0,8
0,8
0,7
0,7
0,7
0,7
Subtotaal
0,2
-0,2
0,2
-0,2
0,3
0,0
0,0
Algemene reserve GREX *
4,0
4,6
6,3
6,7
5,7
6,2
6,6
Risico's GREX
3,7
3,7
3,6
3,6
3,5
3,5
3,4
Subtotaal
0,3
0,9
2,7
3,1
2,2
2,7
3,2
Totaal weerstandsvermogen "Harde" buffer absoluut
0,5
0,7
2,8
2,9
2,5
2,7
3,2
Stille reserves
1,5
1,5
1,5
1,5
1,5
1,5
1,5
Onbenutte belastingcapaciteit
1,2
1,2
1,2
1,2
1,3
1,3
1,3
Risico's algemene dienst met klassen 1-2
1,3
1,5
1,5
1,5
1,5
1,4
1,4
Totaal weerstandsvermogen "Zachte" buffer absoluut
1,4
1,2
1,2
1,3
1,3
1,3
1,4
Totaal weerstandsvermogen absoluut
1,9
1,9
4,0
4,2
3,8
4,1
4,6
Totaal weerstandsvermogen relatief
1,34
1,32
1,69
1,72
1,67
1,73
1,84
* Doordat de algemene reserve negatief loopt met ingang van 2024, houden wij er in de begroting rekening mee deze aan te vullen vanuit de algemene reserve grondexploitatie. Het gaat om een bedrag van € 1.400.000.
De conclusies bij deze perspectiefnota 2022 waren: • •
•
Het totale relatieve weerstandsvermogen zat alle jaren tussen de 1,34 en 1,84. Voor het jaar 2021 was sprake van waarderingscijfer C (voldoende). Voor de jaren erna was dit B (ruim voldoende). We voldeden hiermee aan criterium 1; Het totale relatieve weerstandsvermogen "harde buffer" zat alle jaren tussen 0,7 en 3,2. Voor het jaar 2021 was sprake van waarderingscijfer E (onvoldoende). Voor de jaren erna was dit A (uitstekend). We voldeden hiermee aan criterium 2, met uitzondering van het jaar 2021, dat een punt van aandacht was; Op termijn (2024) moest de algemene reserve worden aangevuld vanuit de algemene reserve grondexploitatie om niet negatief uit te komen (€ 1.400.000).
Situatie begroting 2022 Wanneer we dit meerjarig verloop van het weerstandsvermogen actualiseren, dan ontstaat onderstaand beeld:
12
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
Begroting 2022
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Algemene reserve
0,4
1,7
1,7
1,7
1,7
1,7
Risico's algemene dienst met klassen 3-4-5
0,7
0,7
0,7
0,6
0,6
0,6
Subtotaal
-0,3
1,0
1,0
1,1
1,1
1,1
Algemene reserve GREX
5,1
6,8
6,8
7,3
7,7
8,0
Risico's GREX
3,6
3,5
3,5
3,4
3,4
3,3
Subtotaal
1,5
3,3
3,3
3,9
4,3
4,7
Totale weerstandsvermogen harde buffer absoluut
1,2
4,3
4,4
4,9
5,4
5,8
Stille reserves
1,3
1,3
1,3
1,3
1,3
1,3
Onbenutte belastingcapaciteit
1,2
1,6
1,4
1,3
1,7
1,6
Risico's algemene dienst met klassen 1-2
1,6
1,6
1,6
1,6
1,5
1,5
Totale weerstandsvermogen zachte buffer absoluut
0,8
1,2
1,2
1,1
1,4
1,4
Totaal weerstandsvermogen absoluut *
2,0
5,5
5,5
6,0
6,8
7,2
Totaal weerstandsvermogen relatief *
1,35
1,95
1,97
2,07
2,24
2,33
* Verschillen worden veroorzaakt door afrondingsverschillen
De nieuwe conclusies bij deze begroting 2022 zijn: • • •
Het totale relatieve weerstandsvermogen zit alle jaren tussen de 1,35 en 2,33. Voor het jaar 2021 is sprake van waarderingscijfer C (voldoende), voor de jaren 2022 en 2023 B (ruim voldoende) en voor de jaren 2024 t/m 2026 A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 1; Het totale relatieve weerstandsvermogen "harde buffer" zit alle jaren tussen 1,2 en 5,8. Voor het jaar 2021 is sprake van waarderingscijfer C (voldoende). Voor de jaren erna is dit A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 2; Met de huidige inzichten hoeft de algemene reserve niet meer aangevuld worden vanuit de algemene reserve grondexploitatie. Het verloop van de algemene reserve is namelijk alle jaren positief.
We kunnen stellen dat het weerstandsvermogen nu (begroting 2022) beter is geworden dan ten tijde van de perspectiefnota 2022. Dit komt met name doordat we extra sparen in de algemene reserve (zie punt 9 van het financieel meerjarenperspectief van deze begroting). Daarnaast zijn de begrotingssaldi 2021-2025 positiever geworden, dan bij de perspectiefnota 2022 het geval was. Dit werkt door in het weerstandsvermogen en heeft een positief effect. Bij het beoordelen van het weerstandsvermogen blijven wij steeds oog houden voor het evenwicht tussen een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting en een gezond weerstandsvermogen.
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
13
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
15
Programmaplan
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
17
Bestuur en ondersteuning
Bestuur en ondersteuning Wat willen we bereiken? Bestuur Gilze en Rijen is een ambitieuze gemeente. Nu het huidige coalitieprogramma bijna geheel is uitgevoerd, richten we ons op beleid, projecten en uitvoering in de nieuwe gemeenteraad- en bestuursperiode. Onze eigen ABG-organisatie is het belangrijkste middel om onze plannen en dienstverlening te realiseren. Onze inzet en die van onze partnergemeenten is de ABG-organisatie met kracht door te ontwikkelen. Daarnaast zetten we vol in op de regionale samenwerking. We doen dit alles om onze inwoners, instellingen en bedrijven zo goed mogelijk te bedienen. Dienstverlening Samenwerking met onze inwoners, ondernemers en partners is gebaseerd op openheid en vertrouwen. We geven volop ruimte om mee te denken en betrokken te zijn bij ontwikkelingen in de directe leefomgeving. Het gaat bij deze samenwerking om een passende inzet/verdeling van rollen en verantwoordelijkheden, die met iedere opgave anders kan zijn. We communiceren open en duidelijk met onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. Met de uitvoering van een integraal programma Dienstverlening zetten we in op een doorontwikkeling van onze dienstverlening. Verduurzamen en onderhouden gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Op 29 april 2021 is de beleidsnotitie “Verduurzaming en onderhoud gemeentelijk maatschappelijk vastgoed” vastgesteld door de gemeenteraad.
Hierin is de koers uitgezet voor het verduurzamen en onderhoud van het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Door het vastgoed te verduurzamen en te onderhouden geeft de gemeente zelf het goede voorbeeld. Op 29 maart 2021 is het gemeentelijk sport- en beweegbeleid 2021-2025 "Gilze en Rijen beweegt!" vastgesteld en de beleidsnotitie verduurzamen en onderhoud gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Hierin zijn de gemeentelijke sportaccommodaties opgenomen. Door de komende jaren uitvoering te geven aan beide plannen verduurzamen we het gehele gemeentelijke vastgoed. De uitvoering vindt gefaseerd plaats tussen 2022-2030.
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
19
DOELSTELLINGEN 2022 0.1 Uitvoering geven aan het programma Dienstverlening Met een integraal en organisatiebreed Programma Dienstverlening willen we ons blijvend voorbereiden op de toekomst. We willen hiermee – aantoonbaar – de klanttevredenheid vasthouden / verhogen over producten en dienstverlening in brede zin, onder inwoners en bedrijven binnen de gemeente. 0.2. Uitvoering geven aan het verduurzamen en onderhouden gemeentelijk maatschappelijk vastgoed In 2022 geven we uitvoering aan het verduurzamen van het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. We voeren maatregelen uit aan de voetbalaccommodatie Vijf Eiken, gemeentewerf, de brandweerkazernes in Gilze en Rijen en diverse kleinere maatregelen aan gemeentelijke gebouwen o.a. het Oude Raadhuis, jongerencentrum A16, Atletiekcomplex en kleedkamers voetbalaccommodatie Vijf Eiken.
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 0.1
Doelstelling Uitvoering geven aan het programma Dienstverlening
0.2.1. Uitvoering geven aan het verduurzamen en onderhouden gemeentelijk maatschappelijk vastgoed 0.2.2. Uitvoering geven aan het verduurzamen en onderhouden gemeentelijk maatschappelijk vastgoed 0.2.3. Uitvoering geven aan het verduurzamen en onderhouden gemeentelijk maatschappelijk vastgoed 0.2.4. Uitvoering geven aan het verduurzamen en onderhouden gemeentelijk maatschappelijk vastgoed
20
Specifieke activiteit • Implementeren en monitoren klantbeloften en deze vertalen naar servicenormen • Implementeren meetinstrumentarium en opstellen dashboard • Dienstverlening op locatie (ofwel: loketfunctie) in relatie tot huisvesting ABG-organisatie in elke gemeente goed te borgen • Optimaliseren klantcontactkanalen (inclusief vernieuwing gemeentelijke website) en voldoen aan de eisen van digitoegankelijkheid Vervangen veldverlichting voetbalaccommodatie Vijf Eiken
Streven naar een gasloze gemeentewerf
Verduurzamen brandweerkazernes Gilze en Rijen (ledverlichting, zonnepanelen en onderzoek mogelijkheid gasloos) Diverse kleine verduurzamingsmaatregelen aan diverse gebouwen
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 0.3 Intern Advies & Ondersteuning De afdeling Intern Advies & Ondersteuning bestaat uit de teams Bestuur & Directieadvisering, Bestuur & Managementondersteuning, Facilitaire Zaken, P&O en Algemeen Juridische Zaken. De adviseurs van Team Directie en Communicatie zijn in september 2021 samengevoegd in het team Bestuur & Directieadvisering. Hiermee bundelen we de krachten om te komen tot een nog proactievere en meer integrale advisering van de directie en het bestuur. Hiernaast gaan we stappen zetten in de projectcommunicatie en het communicatiever maken van de organisatie. Binnen Algemeen Juridische Zaken zijn we bezig met de implementatie en inbedding van de AVG-wetgeving en gaan we de administratieve processen en rapportages verder optimaliseren. Bij P&O ligt het accent de komende periode op het aantrekken van nieuwe medewerkers en het ontwikkelen van zittende medewerkers en het optimaliseren en digitaliseren van de personeelsadministratie. Tot slot is er een visie Tijd en Plaatsonafhankelijk Werken vastgesteld die we eind 2021/2022 gaan implementeren. 0.4 Informatie, Innovatie & ICT De afdeling Informatie, Innovatie en ICT zorgt voor integraal (her-)gebruik van eenduidige gegevens voor dienstverlening, beheersdoeleinden, bedrijfsvoering en bestuurlijke advisering.
Dit in de vorm van beheer van de basisregistraties, informatie voorziening en gegevensmanagement voor data gestuurd werken. Op basis van de I-visie wordt het "ABG"-ICT landschap aangepast op landelijke ICT architectuur ontwikkeling, wetgeving en maatschappelijke trends. ICT vernieuwingen worden mogelijk gedaan in samenwerking met de Equalit gemeenten. Een aantal majeure projecten met een grote ICT component voor 2022 zijn: • Implementatie nieuw zaaksysteem. • Implementatie software t.b.v. de omgevingswet (VTH/RO). • Doorontwikkeling personeelsinformatiesysteem. • Wet open overheid. 0.5 Dienstverlening Maatschappelijke ontwikkelingen en veranderingen in wet- en regelgeving hebben directe invloed op het werk van Burgerzaken, Klantcontactcentrum en Klantcommunicatie. Dit vraagt enerzijds om actuele vakkennis en anderzijds om alertheid en flexibiliteit. Belangrijke onderwerp op de agenda voor 2022 zijn de Gemeenteraadsverkiezingen. De verdergaande digitalisering zorgt voor verschuiving van werk van balie naar backoffice. Voor klantcommunicatie blijven we inzetten op zowel offline als online kanalen. Met het programma Dienstverlening richten we ons op de doorontwikkeling van de dienstverlening door alle afdelingen.
0.6 Toekomstbestendige griffie Om te komen tot een toekomstbestendige griffie is de wens om de formatie van de griffie uit te breiden met de functie van een raadsadviseur.
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
21
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Omschrijving
Rekening Begroting Begroting
Meerjarenbegroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Totaal lasten programma 0
3.353
3.712
3.504
3.556
3.555
3.564
Totaal baten programma 0
478
676
278
279
281
282
-2.876
-3.036
-3.226
-3.277
-3.274
-3.282
Saldo lasten en baten programma 0
Indicatoren Voor verscheidene indicatoren betreffende programma 0 wordt verwezen naar de rapportage afkomstig van het KCC. Hierin worden diverse uitgedachte cijfers verantwoord. Om dubbele documentatie te voorkomen nemen we in de begroting geen kopie op te nemen. Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2022 en begroting 2021 zijn: Bedragen x € 1.000 1. 2. 3. 4.
22
Omschrijving Voor uitvoering van de Wet Open overheid hebben we middelen gekregen voor uitvoering in 2022. In 2021 hadden we eenmalig € 40.000 opgenomen voor verkenning bestuurlijke toekomst. In 2021 hebben we eenmalig hogere kosten in verband met het recht op de wettelijk verplichte APPA uitkering en budget voor begeleiding voor 3 wethouders. In 2021 heeft een vrijval plaatsgevonden van de voorziening pensioen wethouders als gevolg van positieve renteontwikkeling.
L/B L
Bedrag 104
V/N N
L
40
V
L
288
V
B
175
N
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
5.
6.
7. 8.
In 2021 hebben we de opbrengst leges burgerzaken incidenteel positief bijgesteld, hierdoor was de geraamde opbrengst 2021 hoger. De lagere baten in 2022 worden deels gecompenseerd door lagere af te dragen rijksleges. Om uitvoering te kunnen geven aan de motie versterken strategische grondpositie hebben we met ingang van 2022 een budget opgenomen voor het opvangen van o.a. taxatiekosten, notariskosten en aankoopkosten. In 2021 hadden we een incidentele opbrengst door de verkoop van een stuk grond. Overige. Totaal
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
L B
52 122
V N
L
30
N
B L B
102 38 1 190
N N V N
23
Veiligheid
Veiligheid Wat willen we bereiken? Een van de kerntaken van de overheid is adequaat te handelen als zich een noodsituatie voordoet. Wij willen daarom de preventie van, de voorbereiding op en de bestrijding van dergelijke situaties op peil houden. Inwoners ervaren vaak onveilige situaties in de openbare ruimte en woonomgeving, ook al wijzen cijfers dit niet altijd uit. Ons doel is de objectieve veiligheid en het (subjectieve) veiligheidsgevoel te verbeteren. De aanwezigheid van het politiebureau in Rijen en goed uitgeruste brandweerposten in Gilze en in Rijen zijn daarvoor belangrijk.
DOELSTELLINGEN 2022 1.1 Uitvoering geven aan het integraal veiligheidsbeleid 2018-2022 In 2018 is het integraal veiligheidsbeleid 2018-2022 voor de gemeente Gilze en Rijen vastgesteld. In dit beleidsplan staan de thema’s en onderwerpen waar we aandacht aan besteden. De specifieke doelen per jaar staan beschreven in het focusblad 2022. In 2022 werken we met onze ketenpartners aan een nieuw integraal veiligheidsbeleid 2022-2026. 1.2 Uitvoering geven aan het programma veiligheid 2018-2022 Uitvoering van het vastgestelde Programma Veiligheid 2018 – 2022 voor de aanpak van overlastsituaties, ergernissen, zichtbaarheid BOA’s, burgerschouw, drugsoverlast, illegale (permanente) bewoning, horeca en aanpak uitkeringsfraude. Voor de periode 2022-2026 leggen we de focus nader op cybercriminaliteit, jeugdoverlast en overlast in de wijk. Hierbij betrekken wij ook de kwantitatieve en kwalitatieve inzet van de BOA’s. 1.3 Driemanschap natuurbrandbestrijding In opdracht van de provincie is er een driemanschap natuurbrandbestrijding samengesteld voor het gebied Chaamse- en Ulvenhoutse bossen. Dit driemanschap bestaat uit brandweer, Staatsbosbeheer en de gemeente. Het doel van het driemanschap is om natuurbranden zoveel mogelijk te voorkomen en als ze zijn uitgebroken dan de schade zoveel mogelijk te beperken.
Hiervoor is een natuurbrandbeheersplan opgesteld die de komende jaren uitgewerkt en uitgevoerd gaat worden. 1.4 Bluswatervoorzieningen aanleggen en onderhouden Door gewijzigd beleid van Brabant Water komt er op sommige plaatsen te weinig bluswater uit de brandkranen. Met minder bluswater via de drinkwaterleiding moeten we zoeken naar alternatieven voor het waarborgen van voldoende bluswater. Het enige alternatief voor langdurige
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
25
brandbestrijding is om extra grondwaterputten te boren en voorzieningen bij open water te optimaliseren. De komende jaren gaan we aan de slag om daadwerkelijk putten bij te boren.
Wat gaan we ervoor doen? Nr. Doelstelling 1.1.1 Uitvoering geven aan het Integraal veiligheidsbeleid 2018-2022 1.1.2 Uitvoering geven aan het Integraal veiligheidsbeleid 2018-2022 1.2.1 Uitvoering geven aan het programma veiligheid 2018-2022 1.2.2 Uitvoering geven aan het programma veiligheid 2018-2022 1.3 1.4
Driemanschap natuurbrandbestrijding Bluswatervoorzieningen aanleggen en onderhouden
Specifieke activiteit Uitvoering geven aan de onderwerpen die zijn beschreven op het focusblad 2022. In 2022 werken we met onze ketenpartners aan een nieuw integraal veiligheidsbeleid 2022-2026. Voor 2022 leggen we de focus nader op cybercriminaliteit, jeugdoverlast en overlast in de wijk. In 2022 werken we met onze ketenpartners aan nieuw beleid op het gebied van veiligheid voor de jaren 2022-2026. Actief oppakken acties uit natuurbrandbeheersplan Aanleggen van geboorde putten en uitvoeren van onderhoud aan bestaande voorzieningen.
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 1.5 Bewaken van de openbare orde en veiligheid Samen met onze ketenpartners zijn we dagelijks bezig voor een veilig Gilze en Rijen. We monitoren wat er leeft en anticiperen hierop. Veiligheid binnen de gemeente is 24/7 in beweging. 1.6 Aanpak ondermijning We hebben een beter zicht gekregen op de verschijningsvormen van ondermijnende criminaliteit en personen die zich daar mee bezig houden. Ondermijnende criminaliteit tast de fundamenten van onze samenleving aan. Het is voor onze inwoners wellicht minder zichtbaar dan overlast, maar het is een voedingsbodem voor allerlei vormen van overlast en criminaliteit. Ondermijning is niet alleen een probleem van openbare orde en veiligheid. Alle afdelingen van onze organisatie hebben er mee te maken. Het wordt zichtbaar in uitkeringsfraude, valse inschrijvingen (vaak in combinatie met mensenhandel en afpersing), milieudelicten en heeft raakvlakken met privacywetgeving. In 2022 zetten we daarom wederom in op de aanpak van ondermijning op verschillende fronten, zowel in preventieve als in repressieve zin. 1.7 Sluiten van drugspanden continueren Panden waarin verdovende middelen worden aangetroffen sluiten we blijvend door middel van het Damoclesbeleid van de gemeente, of overtreders ontvangen een bestuurlijke waarschuwing. De sluiting zorgt ervoor dat de rust rondom het pand weer kan terugkeren.
Landelijk houden we de ontwikkelingen bij en passen ons beleid waar gewenst daarop aan. 1.8 Prestaties monitoren en faciliteren vrijwillige brandweer Binnen de gemeente zijn twee vrijwillige brandweerkorpsen. Als gemeente faciliteren we onze lokale vrijwilligers zodat ze adequaat kunnen handelen bij incidenten. Samen met de Veiligheidsregio monitoren we of de brandweerzorg ook aan de afgesproken prestatienormen voldoen.
26
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
1.9 Goed uitgeruste en geoefende bevolkingszorg organisatie In het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio is besloten om de rampenbestrijdingsorganisatie op districtsniveau te organiseren. Sinds 1 oktober 2016 is de crisisbeheersing/ rampenbestrijdingsorganisatie op districtsniveau Hart van Brabant georganiseerd. Iedere deelnemer aan deze districtelijke samenwerking levert op basis van het aantal inwoners een aantal districtelijke functionarissen en een financiële bijdrage. De districtelijke bijdrage wordt gebruikt voor het vakbekwaam houden van districtelijke functionarissen en tevens wordt hier ambtelijke ondersteuning uit bekostigd. Deze financiële bijdrage past binnen het reguliere budget voor Crisisbeheersing/Rampenbestrijding. Door deze districtelijke samenwerking is er sprake van een slagvaardige crisisorganisatie die goed is voorbereid op haar taken en voldoet aan de gestelde eisen. Onze medewerkers die hier onderdeel van uitmaken, zijn opgeleid, getraind en geoefend. 1.10 Vliegbasis Gilze-Rijen We hebben doorlopend contact met de vliegbasis over alle onderwerpen die veiligheid raken. Samen met de Veiligheidsregio beoefenen we volgens een vastgestelde frequentie het rampbestrijdingsplan en trekken we samen op waar dat mogelijk is.
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Omschrijving
Rekening Begroting Begroting
Meerjarenbegroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Totaal lasten programma 1
3.207
2.692
2.735
2.784
2.827
2.856
Totaal baten programma 1
337
9
10
10
10
10
-2.870
-2.683
-2.726
-2.775
-2.817
-2.846
Saldo lasten en baten programma 1
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
27
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2022 en begroting 2021 zijn: Bedragen x € 1.000 1. 2.
Omschrijving De bijdrage aan de Veiligheidsregio Midden- en West Brabant (VRMWB) is in 2022 hoger dan in 2021, als gevolg van indexering. Overige.
L/B L
Bedrag 40
V/N N
L B
3 1 42
N V N
Totaal
Indicatoren Indicator: Het % dat de brandweer binnen de normtijd ter plaatse was per periode. De procentuele gegevens gaan over het gehele grondgebied van onze gemeente. Sinds 2016 komt de snelste eenheid, dus bijvoorbeeld in Molenschot komen brandweer Dorst en Ulvenhout.
28
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
Verkeer, vervoer en waterstaat
Verkeer, vervoer en waterstaat Wat willen we bereiken? Het wegennet richten we op een veilige en duurzame manier in, waarbij goede doorstroming een belangrijke pijler is. We willen een fietsvriendelijke gemeente zijn. Ook gaan we woonwijken verkeersveiliger maken. Uitgangspunt is 50 km/uur op doorstroomwegen en 30 km/uur in de wijken, conform de verkeersvisie. Ons beleid moet bijdragen aan het terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers.
DOELSTELLINGEN 2022 2.1 Uitvoering geven aan het Investeringsprogramma We geven uitvoering aan de plannen uit het investeringsprogramma zoals dat in een eerder stadium is vastgesteld. In 2022 bereiden we enkele reconstructies (verder) voor en voeren we projecten uit. Ook werken we maatregelen uit die voortkomen uit het fietsplan waarvoor we mogelijke financiële consequenties aandragen bij de perspectiefnota 2022. We knappen de wandelpaden in de Warande op met Olivijn. Dit is een steen die C02 uit de lucht haalt. 2.2 Uitvoering geven aan de motie "duurzaam herinrichten van wijken en straten" We voeren het geprogrammeerd (groot) onderhoud wegen uit dat na de 2-jaarlijkse weginspectie in 2020 is geactualiseerd. Tevens geven we uitvoering aan de motie "duurzaam herinrichten van wijken en straten". Deze motie is op 5 november 2018 door de gemeenteraad aangenomen. Deze motie is opgevat als vervangingsopgave oftewel het totaal vernieuwen (één op één vervangen) van een object aan het einde van de levensduur. We verwijzen naar de perspectiefnota 2020 voor meer informatie. De voorbereidende werkzaamheden zijn hiervoor inmiddels opgestart. De kosten dekken we uit de bestemmingsreserve wegen. 2.3 Uitvoering geven aan duurzame mobiliteit In 2022 bereiden we het project “Tussen de Leijen” verder voor. We nemen het onderdeel 'duurzame en gedeelde mobiliteit' daarbij mee.
Insteek is het faciliteren van een (proef)project voor de bewoners, bijvoorbeeld door middel van laadpleinen. Daarnaast geven we verder invulling aan het plaatsen van openbare laadpalen voor elektrische voertuigen en denken we na over het faciliteren van elektrische deelscooters of andere vormen van deelmobiliteit. Hiertoe verkennen we de gemeentebrede kaders waarbij we aansluiting zoeken bij projecten en initiatieven van de regio Hart van Brabant en de provincie Noord-Brabant.
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
29
2.4 Wilhelminaplein Het huidige Wilhelminaplein heeft een sobere inrichting en nodigt niet echt uit om te verblijven. Om de leefbaarheid in de kern van Rijen een impuls te geven, willen we verkennen hoe we de potentie van deze plek beter kunnen benutten. Dit willen we doen samen met een ontwerper, winkeliers en Rijenaren. Voor dit doel gaan we een krediet vragen aan de gemeenteraad. 2.5 Snelfietsroute Het deel van de snelfietsroute tussen Tilburg en het station Rijen is gerealiseerd in 2021. De realisatie van het deel ten westen van het station volgt de planningen van de provincie voor de aanleg van het deel langs de N282, de aanleg van de onderdoorgang van het spoor bij de N631 en de realisatie van de ontwikkeling van de stationsomgeving Rijen.
Wat gaan we ervoor doen? Nr. Doelstelling 2.1.1 Uitvoering geven aan het Investeringsprogramma 2.1.2 Uitvoering geven aan het Investeringsprogramma 2.1.3 Uitvoering geven aan het Investeringsprogramma 2.1.4 Uitvoering geven aan het Investeringsprogramma 2.1.5 Uitvoering geven aan het Investeringsprogramma 2.1.6 Uitvoering geven aan het Investeringsprogramma 2.2.1 Uitvoering geven aan de motie "duurzaam herinrichten van wijken en straten" 2.2.2 Uitvoering geven aan de motie "duurzaam herinrichten van wijken en straten" 2.2.3 Uitvoering geven aan de motie "duurzaam herinrichten van wijken en straten" 2.3 Uitvoering geven aan duurzame mobiliteit
2.4 2.5
30
Wilhelminaplein Snelfietsroute
Specifieke activiteit Afronden Bisschop de Vetplein. Uitwerken en voorbereiden maatregelen uit het fietsplan Voorbereiden en starten met uitvoering reconstructie omgeving Heuvel/De Wildschut Verdere voorbereiding van de fietsvoorziening Gilze- Riel Verdere voorbereiding reconstructie Lange Wagenstraat (Nieuwstraat-Broekakkerweg) Opknappen paden Warande met olivijn Voorbereiden groot onderhoud/vervanging in Rijen Noord-Oost/Wolfsweide met de straten Riekevoort, Mosselaar, Doornbos, Sterkenhoeve, Zaaren, Breebroek/ Wouwerbroek. Uitvoeren project Keienbijters.
Voorbereiden groot onderhoud/vervanging Burgemeester van Poppelstraat om in 2022/2023 te starten met uitvoering. Verkennen gemeentebrede kaders duurzame en gedeelde mobiliteit, waarbij project 'Tussen de Leijen' als proefproject dient. Daarnaast uitvoering geven aan een gemeentebreed laadpalenplan voor elektrische voertuigen. Maken ontwerp Wilhelminaplein. De delen van de snelfietsroute tussen het station Rijen en de grens met de gemeente Oosterhout worden gerealiseerd door de Provincie en binnen het project Herontwikkeling Stationsomgeving. De financiële afwikkeling vindt plaats vanuit het project Snelfietsroute.
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Omschrijving
Rekening Begroting Begroting
Meerjarenbegroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Totaal lasten programma 2
2.102
2.608
2.511
2.620
2.678
2.740
Totaal baten programma 2
51
20
107
108
108
108
-2.050
-2.588
-2.404
-2.512
-2.570
-2.632
Saldo lasten en baten programma 2
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2022 en begroting 2021 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
3.
Omschrijving In de begroting is een stelpost geprogrammeerd onderhoud wegen opgenomen. De resultaten op deze post worden verrekend met de bestemmingsreserve wegen. In juli 2021 is het uitvoeringskrediet duurzame herinrichting keienbijters gevoteerd. De bijdrage vanuit wegen hebben we in mindering gebracht op de stelpost, waardoor de lasten 2021 lager zijn dan in 2022. Hier hebben we ook de mutatie van de reserve op aangepast. Per saldo is het budgettair neutraal. Bij de jaarstukken 2020 is besloten enkele voorbereidingskredieten over te hevelen van 2020 naar 2021. Het ging om een totaal bedrag van € 226.000. Daarnaast is bij de 1e turap 2021 een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 100.000 voor de reconstructie van Hulten. Door deze factoren zijn de lasten in 2021 hoger dan in 2022. De leveringskosten, netwerkkosten en energiebelasting zijn fors gestegen. Voor 2022 loopt op dit moment de aanbesteding. We verwachten hogere energiekosten voor openbare verlichting vanwege de lastige situatie op de huidige energiemarkt.
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
L/B L B
Bedrag 140 140
V/N N V
L
287
V
L
18
N
31
4. 5.
32
Als gevolg van een inhaalslag in het opleggen van opbrengsten van kabels en leidingen hadden we in 2021 eenmalig een hogere opbrengst. Overige. Totaal
B
53
N
L
32 184
N V
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
Economie
Economie Wat willen we bereiken? Een goede economische structuur is van groot belang voor de ontwikkeling van onze bedrijven en voor de werkgelegenheid in onze gemeente. In nauw overleg met onze bedrijven zetten wij in op de versterking van deze structuur. De gemeente heeft een sterk economisch profiel. Er moet echter steeds gewerkt worden aan het verbeteren van het vestigingsklimaat en het stimuleren van innovatie. Door de groeiende economie neemt de werkgelegenheid toe. Dat is goed voor de inwoners van onze gemeente. Met de regio Hart van Brabant, Midpoint Brabant, Toerlezjoere en de diverse ondernemersverenigingen beschikken we over goede samenwerkingspartners. De gemeente heeft een belangrijke rol als het gaat om het faciliteren van onze bedrijven. Op lokaal en regionaal niveau zetten wij in op het verbeteren van de infrastructuur voor onze bedrijven, zowel fysiek als qua kennis. Zo werken we met Midpoint Brabant en de gemeente Tilburg samen aan de Gate 2 campus. De belangstelling van bedrijven voor bouwgrond neemt toe. Onze focus ligt op de verkoop van gronden in Midden-Brabant Poort, maar we verkopen ook vraaggericht de paar resterende kavels op Haansberg en Paarse Strook. De gemeente is actief betrokken in de netwerken met ondernemers.
Dit doen we door gesprekken met ze te voeren, actief te zijn in de commissies voor de drie bedrijventerreinen en door activiteiten van de ondernemersverenigingen te bezoeken.
DOELSTELLINGEN 2022 3.1 Ontwikkeling fase 2 Midden Brabant Poort We treffen verdere voorbereidingen voor realisatie van fase 2. Na afstemming met de regio vervolgen we de bestemmingsplanprocedure. 3.2 Vrijetijdseconomie We zien dat er steeds meer vragen komen van ondernemers en inwoners in het buitengebied met een recreatief/toeristisch karakter. Er is momenteel geen toetsingskader voor deze initiatieven. In 2022 gaan we aan de slag met het opstellen van beleid op dit vlak in het kader van plattelandsontwikkeling (zie daarvoor programma 8).
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
33
Wat gaan we ervoor doen? Nr. Doelstelling 3.1. Ontwikkeling fase 2 Midden Brabant Poort 3.2. Vrijetijdseconomie
Specifieke activiteit Vaststellen bestemmingsplan. Starten met het opstellen van beleid m.b.t. recreatie/toerisme in het buitengebied.
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 3.3 Economische ontwikkeling en promotie We werken samen met ondernemers, onderwijs en andere overheden aan de economische ontwikkeling van onze gemeente. Dat doen we bijvoorbeeld door een actieve rol in de regio en in Midpoint Brabant. Daarnaast zetten we in op actieve verkoop van kavels op Midden-Brabant Poort. Zowel lokaal als regionaal werken wij aan de economische promotie van onze gemeente. 3.4 Ondernemers De Bedrijvencontactfunctionaris is de contactpersoon voor alle ondernemers in de gemeente en voor bedrijven die zich hier willen vestigen. We informeren ondernemers over economische ontwikkelingen, bouwmogelijkheden, bestemmingsplannen en actuele onderwerpen. We werken aan het ondernemingsklimaat, o.a. door het Keurmerk Veilig Ondernemen. Het Ondernemersfonds wordt ingezet om de collectiviteit onder ondernemers te bevorderen of te vergroten. 3.5 Vrijetijdseconomie Toerisme de Baronie is de samenwerkingspartner van de gemeente Gilze en Rijen om activiteiten te ontplooien op het gebied van vrijetijdseconomie. De gemeente Gilze en Rijen bepaalt ieder jaar waar in de uitvoering de accenten komen te liggen. Bijvoorbeeld bij de promotie van de fietsallee. Deze accenten worden in de vorm van prestatieafspraken vastgelegd in de jaarlijkse subsidiebeschikkingen.
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Omschrijving
Rekening Begroting Begroting
Meerjarenbegroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Totaal lasten programma 3
6.109
3.166
2.592
64
693
934
Totaal baten programma 3
7.882
4.083
4.106
458
467
709
Saldo lasten en baten programma 3
1.772
917
1.514
393
-226
-225
34
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2022 en begroting 2021 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
Omschrijving Voor de grondexploitatie bedrijventerreinen zijn in 2022 zowel de lasten als de baten lager dan in 2021. Per saldo gaat het om een bedrag van € 601.000 voordelig. Doordat het resultaat grondexploitatie wordt verrekend met de algemene reserve grondexploitatie is het effect budgettair neutraal. Dit leidt tot een voordeel op dit programma en een nadeel op het taakveld reserves. Overige. Totaal
L/B L B
Bedrag 578 23
V/N V V
L
4 597
N V
Indicatoren Indicator: Het aantal vestigingen van bedrijven in de gemeente per jaar per industrietak. Deze indicator geeft de groei van het aantal bedrijven weer. Opgenomen in de begroting, is de wens continu te werken aan het verbeteren van het economisch klimaat. Deze indicator vormt dan ook een beeld van de mutatie van het aantal bedrijven in de verschillende sectoren.
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
35
Onderwijs
Onderwijs Wat willen we bereiken? Elk kind kan zijn of haar talenten ontwikkelen, met passend onderwijs waar nodig. Met de lokaal educatieve agenda (LEA) willen we bereiken dat er een doorgaande leerlijn voor kinderen en jongeren komt. Onze focus ligt op de groep 0-14 jarigen kinderen. Daar hebben we het meeste invloed op, gezien de aanwezige opvang- en onderwijsvoorzieningen in de gemeente. De gemeente wil ervoor zorgen dat ouders en professionals in de kinderopvang en het onderwijs kinderen kunnen voorbereiden op een toekomst, waarin ze optimaal mee kunnen doen. In de LEA hebben we aandacht voor het aanleren van de benodigde kennis en vaardigheden in de ontwikkeling naar volwassenheid en verantwoordelijk burgerschap. De basisscholen werken onderling en met de gemeente samen om hun zorgplicht waar te maken en bieden een totaalpakket aan voor opvang, educatie en ontwikkeling. Daar past optimale huisvesting bij; na afronding van het IHP heeft elke school in elke kern een up-to-date gebouw. De school is niet alleen een onderwijsinstelling maar bovenal ook een plaats waar ouders, kinderen en buurtgenoten elkaar ontmoeten en waar buiten schooltijd gelegenheid is voor andere activiteiten.
DOELSTELLINGEN 2022 4.1 Voorzien in goede onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting is een belangrijk onderdeel van de LEA. In het schooljaar 2021-2022 zetten we in op uitbreiding van basisschool Prinsenbos. 4.2 Realiseren van een optimaal ontwikkelklimaat voor kinderen In 2022 starten we met de uitvoering van de in 2021 vastgestelde Lokale Educatieve Agenda (LEA). Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) vormt een belangrijke onderlegger voor onze LEA. We investeren in een optimaal ontwikkelklimaat voor kinderen, met aandacht voor eventuele achterstanden opgelopen door corona en met aandacht voor kinderen die opgroeien in het AZC Gilze.
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
37
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 4.1
Doelstelling Voorzien in goede onderwijshuisvesting
4.2.1 Realiseren van een optimaal ontwikkelklimaat voor kinderen 4.2.2 Realiseren van een optimaal ontwikkelklimaat voor kinderen
Specifieke activiteit We realiseren uitbreiding van basisschool Prinsenbos. We voeren de in 2021 vastgestelde LEA uit. We versterken de ontwikkelkansen van kinderen die in het AZC Gilze verblijven.
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 4.3 Versterken regionale samenwerking leerplicht In 2021 is de regionale samenwerking op het gebied van leerplicht wordt doorontwikkeld en versterkt. De nieuwe uitvoeringsafspraken zijn vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst tussen de regiogemeenten van Hart van Brabant en de uitvoerende gemeente Tilburg. Als gevolg van deze nieuwe afspraken zijn de kosten van de uitvoering van de leerplichttaken toegenomen. We hebben deze stijging vanaf 2022 structureel in de gemeentebegroting verwerkt.
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Omschrijving
Rekening Begroting Begroting
Meerjarenbegroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Totaal lasten programma 4
2.153
2.667
2.632
2.563
2.496
2.484
Totaal baten programma 4
383
1.105
1.137
1.082
1.082
1.082
-1.770
-1.562
-1.495
-1.482
-1.415
-1.402
Saldo lasten en baten programma 4
38
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2022 en begroting 2021 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
3.
Omschrijving In totaal zijn de lasten voor onderwijs in 2022 lager dan in 2021, met name door lagere afschrijving. Dit voordeel is verwerkt in het gesloten circuits onderwijs dat via de reserve onderwijshuisvesting is verwerkt in de begroting. Het effect voor de begroting is hiermee budgettair neutraal. Dit leidt tot een voordeel op dit programma en een nadeel op het taakveld reserves. We zetten meer ‘leerplichtcapaciteit’ in, met name voor de meest kwetsbare leerlingen, waar ook een hoger risico op onderwijsachterstanden bestaat. De extra kosten betalen we dan ook uit de rijksmiddelen voor onderwijsachterstanden. Overige. Totaal
L/B L
Bedrag 54
V/N V
L B
33 33
N V
L
13 67
V V
Indicatoren Indicator: Het percentage vroegtijdige schoolverlaters onder de 23 ten opzichte van het totaal aantal onderwijs deelnemers (die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan). Dit betreffen jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie, zijnde een havo/vwo/mbo-2 diploma, het onderwijs verlaten.
Programmabegroting 2022 Gilze en Rijen
39
Sport, cultuur en recreatie
Sport, cultuur en recreatie Wat willen we bereiken? Sportbeleid en activering Als gemeente stimuleren wij initiatieven die bewegen en gezondheid bevorderen. Wij zetten sport in als middel om onze doelen in het sociaal domein te bereiken. Sport en bewegen bevordert de gezondheid en verbroedert. Een gezonde leefstijl (gezonde voeding, voldoende sport en bewegen, stressreductie, structuur in de dag, etc.) maakt inwoners weerbaarder en voorkomt maatschappelijke kosten. In maart 2021 is het nieuwe beleidskader 'Gilze en Rijen beweegt' door de gemeenteraad vastgesteld. De hierin vermelde onderwerpen, acties en activiteiten zijn de leidraad voor ons sporten beweegbeleid voor de komende jaren. Cultuurpresentatie, -productie en –participatie Kunst en cultuur zijn voorwaarden voor een vitale samenleving. Zij dragen bij aan het welzijn van mensen, tonen verbeeldingskracht, stellen vragen, zijn confronterend, maar werken ook ter ontspanning. Cultuur heeft in de eerste plaats een eigen, intrinsieke waarde. Als uiting van gedachten, van schoonheid en verfijning, of juist van confrontatie en rauwheid. Daarnaast heeft cultuur ook een belangrijke maatschappelijke functie, als thermometer voor de tijdgeest. Cultuur kan vooruitlopen op de tijdgeest en die (mede)bepalen. In onze tijd zijn die maatschappelijke functies van cultuur onmisbaar.
Rationalisering en rendement zijn dominante thema’s in de samenleving. Cultuur biedt hier tegenkracht aan. We bieden ruimte aan initiatieven van inwoners en willen daarmee de leefbaarheid, de sociale vitaliteit en/of de sociale infrastructuur van een dorp of de gemeente als geheel te vergroten. Musea en cultureel erfgoed Cultureel erfgoed is een onmisbare bouwsteen die de identiteit van onze gemeente een gezicht geeft. Monumentale (kerk-)gebouwen, boerderijen, industriële complexen en andere bouwwerken bieden een attractieve woon- en werkomgeving of vormen culturele, toeristische hotspots. Dit komt het beste tot zijn recht als deze gebouwen een actuele, betekenisvolle functie of invulling krijgen.