Bijlage 4 Accountantsverslag 2025

11 JUNI 2026

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025

Gemeente Gilze en Rijen

BDO Audit & Assurance B.V., Philitelaan 73/Postbus 229, 5617 AM Eindhoven, www.bdo.nl

Aan:

Geachte leden van de raad,

de raad van de gemeente Gilze en Rijen T.a.v. mevrouw M.J. Geerts, griffier Postbus 73 5120 AB RIJEN

Wij hebben de jaarrekening 2025 van gemeente Gilze en Rijen gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 9 juli 2025, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2025. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2025 van gemeente Gilze en Rijen.

Eindhoven, 11 juni 2026

Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de verantwoordelijke functionarissen binnen de ambtelijke organisatie en de verantwoordelijke wethouder. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders.

Kenmerk: 1041109/StH/IBi/260345 Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente Gilze en Rijen bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle. Wij vertrouwen er op u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Hoogachtend, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,

w.g. drs. D.O. Meeuwissen RA Partner en extern accountant gemeente Gilze en Rijen

3

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

Inhoudsopgave

01

02

03

Dashboard accountantscontrole

Uitkomsten jaarrekeningcontrole

Resultaat & financiële positie

04

05

06

Overige bevindingen

Bijlagen

4

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

1. Dashboard accountantscontrole

1.1 Dashboard accountantscontrole

5

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

STREKKING CONTROLEVERKLARING

BELANGRIJKE BEVINDINGEN

RESULTAAT 2025

Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt

In het kader van getrouwheid hebben we een aantal fouten gerapporteerd die gedeeltelijk gecorrigeerd zijn in de jaarrekening

Gemeente Gilze en Rijen heeft in 2025 een positief resultaat behaald van € 0,7 miljoen.



De gehanteerde materialiteit voor onzekerheden bedraagt € 1,9 miljoen.

fouten

en



Het jaarverslag, inclusief de opgenomen informatie in de paragraaf bedrijfsvoering, is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden.





De grondslagen van de jaarrekening aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.



De WNT-verantwoording van de gemeente Gilze en Rijen voldoet aan de vereisten.



Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage vastgesteld.



zijn



Er zijn tijdens onze controlewerkzaamheden enkele controleverschillen geconstateerd die gedeeltelijk door de gemeente zijn gecorrigeerd. Het totaal van onrechtmatigheden en onduidelijkheden bedraagt € 1,2 miljoen (2024: € 2,2 miljoen). Dit is lager dan de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens. De onrechtmatigheden zien volledig toe op lastenoverschrijdingen.

(x €1.000)

2025

BEGROTING NA WIJZIGINGEN

Saldo van baten en lasten

4.394

5.990

Mutatie reserves

-3.688

-5.027

706

963

RESULTAAT 

Er zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd in relatie tot het voorwaardencriterium en het M&Ocriterium.

Het gerealiseerde resultaat 2025 wijkt licht af van de begroting na wijziging. De voornaamste afwijkingen zien toe op de programma’s Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing, Economie en Verkeer, vervoer en waterstaat. Deze resulteren respectievelijk in een voordelig verschil van € 1,9 miljoen en een nadelig verschil van € 0,6 miljoen.

DATA-ANALYSE

AANDACHTSPUNTEN 2026

UW FINANCIËLE POSITIE

We hebben een data-analyse op de betalingen en inkoopfacturen uitgevoerd

Wij zien voor gemeente Gilze en Rijen de volgende aandachtspunten voor 2026

Uw financiële positie krijgt in onze landelijke benchmarkrapportage een 9 (2024: 8)





Wij hebben een data-analyse op de bankbetalingen uitgevoerd. Hierbij zijn geen bevindingen geconstateerd. Wij hebben tevens een data-analyse op de geautoriseerde inkoopfacturen uitgevoerd. De meeste facturen zijn door twee functionarissen geautoriseerd. Er zijn twee facturen door één functionaris geautoriseerd. Dit is verklaarbaar en interne procedures zijn hierop aangepast.





Voor de rechtmatigheidsverantwoording 2026 wordt een zwaardere nadruk gelegd op de naleving van de voorwaarden voor subsidieverlening. Er wordt van gemeentes verwacht dat ze voldoen aan de eisen ten aanzien van objectieve en toetsbare criteria, transparante bekendmaking en een deugdelijke motivering. De verwachting is dat het drempelbedrag voor een controleverklaring bij productieverantwoordingen de komende jaren verder zal worden verhoogd. Dit onderstreept het belang dat de gemeente haar interne processen zodanig inricht dat zij zelf betere grip en inzicht heeft ten aanzien van de prestatielevering van de gefactureerde zorg.



De ratio weerstandsvermogen van gemeente Gilze en Rijen bedraagt 2,3 (2024: 1,78) en classificeert volgens het GTK2020 als uitstekend. De helft van de ingerekende risico’s ziet toe op grondexploitaties.



De netto schuldquote en solvabiliteitsratio liggen in lijn met vorig jaar (41% en 33%) en classificeren als minst risicovol respectievelijk neutraal.



In de meerjarenbegroting 2026-2029 is een positief resultaat voor mutaties reserves begroot van totaal € 3 miljoen. Tevens blijkt dat met name de structurele exploitatieruimte en de netto schuldquote en, in mindere de solvabiliteitsratio, een verslechterende ontwikkeling tonen en daarmee een aandachtspunt zijn.

6

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

2.1 Onze opdracht en controle 2.2 Strekking controleverklaring 2.3 Aandachtspunten 2026

7

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

2.1 Onze opdracht en controle (1/2)

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van gemeente Gilze en Rijen, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. De reikwijdte van onze controle nader toegelicht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 9 juli 2025. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Strekking van de controleverklaring is goedkeurend Aangezien de jaarrekening 2025 van gemeente Gilze en Rijen aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij hierbij een goedkeurende controleverklaring, gedateerd op 11 juni 2026, afgegeven. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle zijn afdoende behandeld en onze controle is dan ook afgerond.

Wij de hebben de materialiteit voor de jaarrekening bepaald op € 1,9 miljoen Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd.

De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 1,9 miljoen. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. U heeft de rapporteringstolerantie gelijkgesteld aan de goedkeuringstolerantie. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid van de informatie in de WNTverantwoording en de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe.

Het jaarverslag en de jaarrekening van gemeente Gilze en Rijen zijn verenigbaar De jaarstukken 2025 van gemeente Gilze en Rijen bestaan uit:  het jaarverslag 2025 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen);  de jaarrekening 2025 (rechtmatigheidsverantwoording, balans met toelichtingen, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden);  de inhoudsopgave, het voorwoord, de inleiding en de bijlagen. In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag is informatie opgenomen over ‘wat hebben we gedaan’, ‘wat hebben we bereikt’ en ‘wat heeft het gekost?’ De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar.

8

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

2.1 Onze opdracht en controle (2/2)

De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2025. In 2025 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering Onze controleaanpak is gebaseerd op een systeemgerichte en risicogerichte benadering, waarbij gesteund wordt op de opzet, het bestaan en de werking van de aanwezige administratieve organisatie en de daarin opgenomen beheersingssystemen. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken.

In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. Wij hebben voor de volgende risico’s in onze controle verhoogde aandacht gehad:  Het risico van management override of internal controls; dit is het ook op grond van de controlestandaarden te onderkennen risico dat het management buiten de getroffen interne beheersingsmaatregelen om invloed zou kunnen of willen uitoefenen op de in de jaarrekening gepresenteerde uitkomsten. Wij zijn van mening dat het risico op management override binnen uw gemeente beperkt is, maar hebben dit risico specifiek toegespitst op memoriaalboekingen op de lasten en transitorische posten bij het opmaken van de jaarrekening.

Wij zijn onafhankelijk van gemeente Gilze en Rijen Op basis van Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de ‘Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten’ (ViO), is vereist dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. In 2025 heeft geen overige dienstverlening plaatsgevonden. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van gemeente Gilze en Rijen uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze boardletter 2025. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld.

9

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

2.2 Strekking controleverklaring (1/2) Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt. Het jaarverslag, inclusief de opgenomen informatie in de paragraaf bedrijfsvoering, is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden. Strekking van de controleverklaring is goedkeurend Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt. Dit betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2025 als van de activa en passiva per 31 december 2025 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld en de met de raad gemaakte afspraken hierover zijn nageleefd. Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd die door de gemeente zijn gecorrigeerd. Daarnaast hebben wij onderstaande verschillen geconstateerd welke niet zijn verwerkt in de jaarrekening. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de goedkeuringstolerantie rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. ONGECORRIGEERDE CONTROLEVERSCHILLEN 2025 Fouten en onzekerheden (in €)

#

Omschrijving

Post/toelichting

1

Vordering met betrekking tot de in 2025 gestarte bouw van woningen met betrekking tot de realisatiestimulans (SiSa J17) is niet opgenomen.

Overige vorderingen en baten (SPUK)

91.000

2

Herrubricering van kostenfacturen ad € 2,3 miljoen met factuurdatum 2026, welke gepresenteerd zijn als crediteuren in plaats van nog te ontvangen facturen. Deze verwerkingswijze is overigens gelijk aan afgelopen jaren. Geen resulaatimpact.

Netto vlottende schulden en overlopende passiva

0

TOTAAL Materialiteit (2% voor fouten en onzekerheden)

91.000 € 1.900.000

Wij hebben, voor zover mogelijk, het college verzocht om deze controleverschillen te corrigeren. Het college heeft gemotiveerd aangegeven waarom zij deze verschillen niet heeft verwerkt en dat zij van oordeel is dat deze posten zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel. Deze verschillen en de analyse van de impact zijn bevestigd in de bevestiging van het college bij de jaarrekening. Wij concluderen dat de resterende niet-verwerkte controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt met betrekking tot de getrouwheid van de jaarrekening 2025.

10 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

2.2 Strekking controleverklaring (2/2)

Wij vinden de inschatting van het college v.w.b. het vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen aanvaardbaar In generieke zin kunnen gemeenten bij langdurige financiële tekorten een beroep doen op een extra uitkering uit het gemeentefonds. Gemeenten kunnen echter niet failliet gaan. Het gevolg hiervan is dat crediteuren en andere stakeholders nooit benadeeld kunnen worden door een faillissement. Desalniettemin is de financiële positie vanuit het perspectief van raadsleden van belang en moet het college inzicht geven in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Met de invoering van de aangepaste Nederlandse Standaard 700 dienen accountants voor gemeenten in hun controleverklaringen bij jaarrekeningen naast fraude te rapporteren over de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten.

Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze controleverklaring 2025.

De besprekingen met het management en onze controlewerkzaamheden hebben geen indicaties voor materiële fraude opgeleverd Bij de planning van de jaarrekeningcontrole houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie of een risico omtrent het niet-naleven van wet- en regelgeving. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties met verschillende personen binnen de organisatie. Daarnaast nemen wij kennis van de door u opgenomen toelichtingen in de jaarstukken. Het voorkomen en mitigeren van frauderisico’s is primair de verantwoordelijkheid van het college. Daarom hebben wij op diverse momenten met u, de medewerkers van ABG-Organisatie, de wethouder financiën en de audit commissie over dit onderwerp van gedachten gewisseld. Deze besprekingen en onze controlewerkzaamheden hebben geen indicaties voor materiële fraude opgeleverd. In onze boardletter 2025 hebben wij gerapporteerd over de stappen die de gemeente afgelopen jaren op dit gebied heeft gezet en hebben wij onze belangrijkste adviezen uiteengezet.

Het blijft van belang om het onderwerp fraude regelmatig onder de aandacht te brengen en te houden, met als doel de gehele organisatie bewust te laten blijven van fraude- en corruptierisico’s. Naast directe schade kan immers ook belangrijke reputatieschade optreden. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van deze frauderisico’s verwijzen wij naar onze controleverklaring 2025. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor materiële fraude(risico’s) of vermoedens van materiële fraude(risico’s).

11 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

2.3 Aandachtspunten 2026

Impact jurisprudentie Raad van State op subsidieverlening en rechtmatigheidsverantwoording De commissie BBV heeft in maart 2026 antwoord gegeven op de vraag hoe omgegaan moet worden met begrotingssubsidies naar aanleiding van een uitspraak van de Raad van State in juli 2025. Indien niet wordt voldaan aan de eisen ten aanzien van objectieve toetsing, motivering en transparante bekendmaking, wordt er niet voldaan aan het voorwaardencriterium. Er is dan sprake van een financiële onrechtmatigheid die moet worden betrokken in de rechtmatigheidsverantwoording voor het volledige bedrag van de subsidie die is toegekend. Dit heeft nog geen financiële gevolgen voor de rechtmatigheidsverantwoording 2025 aangezien geen andere partijen bezwaar hebben gemaakt tegen de subsidies. Voor de rechtmatigheidsverantwoording 2026 wordt een zwaardere nadruk gelegd op de naleving van de voorwaarden voor subsidieverlening. Aangezien de begroting 2026 is opgesteld ná deze uitspraak, mag worden verwacht dat de gemeente bij zowel begrotingssubsidies als incidentele subsidies expliciet en vooraf heeft geborgd dat wordt voldaan aan de eisen ten aanzien van objectieve en toetsbare criteria, transparante bekendmaking en een deugdelijke motivering.

In dat kader is het van belang dat de inrichting en werking van het subsidieverleningsproces structureel worden toegelicht en dat aannemelijk wordt gemaakt dat het risico op financiële gevolgen als gevolg van niet-naleving beheersbaar is. Ten behoeve van onze interim-controle 2026 adviseren wij inzichtelijk te maken hoe het proces hieromtrent bij de gemeente is ingericht. Begrotingssubsidies Een begrotingssubsidie is een subsidie voor activiteiten die maar door één of heel weinig partijen uitgevoerd kunnen worden. Uit de jurisprudentie over begrotingssubsidies volgt dat deze uitsluitend kunnen worden verleend indien op basis van objectieve, toetsbare en redelijke criteria vaststaat dat redelijkerwijs

slechts één serieuze gegadigde voor de te subsidiëren activiteit in aanmerking komt. In een dergelijk geval is een beperkte mededingingsprocedure toelaatbaar. Dit vereist een voorafgaande en transparante bekendmaking van het voornemen tot subsidieverlening, waarbij dit voornemen ten minste acht weken voorafgaand aan het subsidiebesluit openbaar wordt gemaakt. Daarnaast dient deugdelijk te worden gemotiveerd waarom de beoogde subsidieontvanger als enige serieuze gegadigde wordt aangemerkt. Incidentele subsidies In de uitspraak is bevestigd dat incidentele subsidies slechts in beperkte en uitzonderlijke gevallen kunnen worden verleend. Voor toepassing van deze grondslag is doorslaggevend dat sprake is van een onvoorzien en onverwacht project. Het dient te gaan om een activiteit met een bijzonder en naar haar aard eenmalig karakter, die niet reeds voorzienbaar was binnen bestaand beleid of lopende voorbereidingen. Indien een project gedurende langere tijd in voorbereiding is, onderwerp is van bestuurlijk overleg of past binnen vastgesteld beleid, ontbreekt het incidentele karakter en kan geen incidentele subsidie worden verleend. Onzekerheden prestatielevering Wmo en/ of Jeugdzorg Het drempelbedrag voor de verantwoording en controle van financiële productieverantwoordingen voor zorgaanbieders is in 2025 verhoogd van € 125.000 naar € 200.000.

Deze wijziging vormt een tussenstap richting de beoogde verhoging van de ondergrenzen binnen het Uniform Subsidiekader, die per verantwoordingsjaar 2027 zal ingaan. Verwacht wordt dat deze grens in de komende jaren verder zal worden opgetrokken. In dit kader onderstrepen wij het belang van goed ingerichte interne processen voor het vaststellen van de geleverde zorgprestaties, met name bij kleinere zorgaanbieders. Een nadere uitwerking hiervan is opgenomen in paragraaf 4.1 van dit verslag.

12 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

3. Resultaat & financiële positie

3.1 Begroting versus realisatie 3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s 3.3 Ons beeld van uw financiële positie

13 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

3.1 Begroting versus realisatie

Realisatie vs. gewijzigde begroting Het resultaat van gemeente Gilze en Rijen over het jaar 2025 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 0,3 miljoen nadelig. In onderstaand overzicht is het resultaat in het kort weergegeven: OVERZICHT REALISATIE 2025 (x 1.000) 2025 (in €)

Begroting na wijziging (in €)

Verschil (in €)

Saldo van baten en lasten

4.394

5.990

-1.596

Subtotaal mutaties reserves

-3.688

-5.027

1.339

706

963

-257

Programma

RESULTAAT

Afwijking resultaat en saldo van baten en lasten met begroting Het saldo van baten en lasten wijkt € 0,3 miljoen nadelig af van de begroting (na wijzigingen). Het resultaat 2025 wijkt ongeveer 0,25% af van de totale begrote lasten (na wijziging). Op basis van onze ervaringsnorm bij decentrale overheden is een afwijking van 2-3% inherent aan een complex begrotingsproces. De belangrijkste afwijkingen van de begroting na wijzigingen zien we terug in de programma’s Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (€ 1,0 miljoen nadelig), Economie (€ 0,8 miljoen nadelig) en Verkeer, vervoer en waterstaat (€ 0,6 miljoen voordelig). Het nadeel op de programma’s Economie en Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing wordt met name verklaard doordat de realisatie van de winstneming lager is dan begroot doordat onder andere geraamde verkopen van bedrijventerreinen niet in 2025 zijn gerealiseerd. Het voordeel op programma verkeer, vervoer en waterstaat wordt verklaard doordat er minder is uitgegeven aan geprogrammeerd/groot onderhoud van wegen. De onderhoudsprojecten zijn door uiteenlopende redenen doorgeschoven naar 2026.

14 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s

Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden geschetst van de financiële positie van de gemeente Gilze en Rijen. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie. Hieronder vindt u een andere toelichting op de ratio's van uw gemeente. Ratio weerstandsvermogen van de gemeente Gilze en Rijen classificeert als uitstekend In de paragraaf over het weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de beschikbare weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 10,2 miljoen (2024: € 7,6 miljoen). In deze paragraaf zijn ook de relevante risico’s benoemd. De gemeente Gilze en Rijen heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 4,4 miljoen (2024: € 4,2 miljoen). Binnen de risico-inschatting van het college is het risico ten aanzien van grondexploitaties het risico met veruit de grootste omvang (2025: € 2,1 miljoen, 2024: € 1,9 miljoen).

De ratio weerstandsvermogen van de gemeente Gilze en Rijen is met 2,30 (2024: 1,78) volgens het GTK 2020 ‘uitstekend’ te noemen. Solvabiliteit De solvabiliteit bedraagt ultimo 2025 33% (2024: 29%). Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente Gilze en Rijen in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. De solvabiliteit ligt in lijn met voorgaande jaren en classificeert op grond van het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020) als ‘neutraal’. De ondergrens voor deze classificatie is 20%. Uit de begroting 2026 en verder blijkt dat de gemeente de komende vier jaar een stabiele ratio van circa 26% verwacht.

Netto schuldquote De netto schuldquote bedraagt 41% (2024: 37%). De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. De netto schuldquote is toont de afgelopen twee jaar een licht stijgende lijn en classificeert op grond van het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020) als minst risicovol. In de begroting 2026 is rekening gehouden stijging van de netto schuldquote naar circa 76%. Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de gemeente Gilze en Rijen betreft 14% (2024: 13%). De ratio grondexploitatie is het minst risicovol te noemen volgens het GTK 2020. De ratio grondexploitatie blijft de afgelopen jaren stabiel en ook de komende jaren wordt verwacht dat deze stabiel blijft met een beperkte daling naar 7% in 2028 en 2029. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan in hoeverre de structurele baten de structurele lasten dekken. Voor dit kengetal geldt hoe hoger hoe beter. De structurele exploitatieruimte van gemeente Gilze en Rijen is 5% (2024: 3%) en classificeert op grond van het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020) als minst risicovol.

In de begroting is rekening gehouden met een ratio van 0% en 1% en blijft voor de gemeente een aandachtspunt.

15 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

3.3 Ons beeld van uw financiële positie

BEGROOT RESULTAAT VOOR MUTATIE RESERVES (IN € 1.000) 3.600

3.018

2.800 Inleiding Schijn bedriegt: positieve cijfers verhullen structurele uitdagingen. Dat is de titel van ons benchmarkonderzoek gemeenten dat wij in januari 2026 hebben uitgebracht over de financiële positie van gemeenten. Wij concluderen hierin dat de meeste gemeenten over 2024 een positief resultaat hadden (per saldo € 2,0 miljard) terwijl voor de komende vijf jaren grote tekorten worden verwacht (over vijf jaar totaal voor alle gemeenten € 2,0 miljard). Dit is voornamelijk het gevolg van de gewijzigde financieringssystematiek vanuit het Rijk, wat leidt tot een zogenoemd ‘Ravijn’. Ook bij gemeente Gilze en Rijen zien wij dit terug. Volgens de begroting 2026 wordt tot en met 2029 cumulatief een positief resultaat (vóór mutaties reserves) behaald van € 3,6 miljoen. In de grafiek hiernaast zijn de positieve resultaten per jaar inzichtelijk gemaakt. Uw score in onze landelijke benchmarkrapportage Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld. In dit GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als basis gebruikt voor het bepalen van uw score en dus financiële positie.

Indien uw gemeente voor de komende jaren (2025 tot en met 2029) per saldo een negatief resultaat begroot (en inteert op het eigen vermogen), beïnvloedt dit de score. Een uitwerking van deze systematiek beschrijven wij in onze benchmarkrapportage. Als kanttekening hierbij geldt dat deze score een momentopname is, ontwikkelingen en wijzigingen in begroting en realisatie hebben invloed op de scores.

2.000 1.200 570 208

400 -400

2026

2027

-224 2028

2029

16 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

4. Overige bevindingen 4.1 Sociaal Domein 4.2 Grondexploitaties 4.3 Rechtmatigheidsverantwoording 4.4 Data-analyse 4.5 BBV, WNT en SiSa 4.6 Belangrijke schattingsposten

17 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

4.1 Sociaal domein (1/2)

Sociaal domein in jaarrekening De lasten van uw gemeente met betrekking tot Wmo en Jeugdzorg, inclusief pgb, bedragen over 2025 respectievelijk circa € 8,9 miljoen en € 10,8 miljoen (2024 respectievelijk € 8,7 miljoen en € 9,7 miljoen). Wmo (ZIN) Met ingang van 1 januari 2023 is Siem de contractpartner voor Wmo Begeleiding en Beschermd Wonen voor de regio Hart van Brabant. Er is sprake van een taakgerichte inkoop met lumpsum financiering. Er zijn samen met Siem afspraken gemaakt over de monitoring en rapportering aan de deelnemende gemeenten. Per kwartaal informeert Siem de regio over onder andere de voortgang van de inkoop, het verloop van het aantal cliënten in zorg (regionaal en per gemeente) en over de bestedingen van het lumpsumbudget en het budget voor transformatie. Afrekening vindt plaats op basis van het werkelijk aantal cliënten ten opzichte van het totale regionaal volume en de contractueel overeengekomen bandbreedte. De totale lasten Wmo Begeleiding en Beschermd Wonen voor gemeente Gilze en Rijen waren begroot op € 2,0 miljoen (2024: € 1,8 miljoen). Op basis van de voorlopige afrekening per ultimo 2025 zouden de lasten € 2,0 miljoen bedragen (2024: € 1,9 miljoen). Op basis van de afrekening per ultimo 2025 blijkt het aantal cliënten voor gemeente Gilze en Rijen circa 2% (7 cliënten) lager te liggen dan begroot (2024: circa 5%, 13 cliënten).

De productieomvang van de Wmo ZIN bij zorginstellingen bedraagt in 2025 circa € 3,6 miljoen (2024: € 3,6 miljoen). De toekenning van voorzieningen in het kader van Wmo ZIN vindt gedeeltelijk plaats vanuit de gemeente, waardoor uw organisatie zelf inzicht heeft in de cliënten en de gemaakte afspraken. De resterende zorgkosten m.b.t. WMO zien toe op hulpmiddelen.

Zekerheid bij kleine zorgaanbieders Met betrekking tot de lasten voor Wmo ZIN vraagt uw organisatie per zorginstelling om een controleverklaring bij de productieverantwoording op basis van het landelijk verantwoordingsprotocol. De verhoging van het drempelbedrag voor de financiële productieverantwoordingen van € 125.000 naar € 200.000 in 2025 en de verwachting dat deze grens in de komende jaren verder zal worden verhoogd onderstreept het belang voor gemeenten om aanvullende beheersmaatregelen te treffen. Om ook bij kleinere zorgaanbieders voldoende zekerheid te verkrijgen over de geleverde prestaties, is het van belang dat de gemeente haar interne processen zodanig inricht dat zij zelf betere grip en inzicht heeft ten aanzien van de prestatielevering van de gefactureerde zorg. Voorbeelden van dergelijke maatregelen zijn een deugdelijke klachtenregistratie, periodieke cliënttevredenheidsonderzoeken, zichtbare toetsing en vastlegging van herindicatiegesprekken, signalen uit accountgesprekken met zorgaanbieders en het uitvoeren van gerichte controles bij aanbieders. Wij gaan hierover graag met u in gesprek zodat u in 2026 al de nodige acties kunt ondernemen om te voorkomen dat er bij de jaarrekeningcontrole 2026 onvoldoende zekerheid is over de geleverde zorg.

18 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

4.1 Sociaal domein (2/2)

Jeugdzorg Uw gemeente heeft de uitvoering van jeugdhulp ZIN gedelegeerd aan GR Hart van Brabant. Voor de betaling van de zorgkosten wordt de gemeenschappelijke regeling bevoorschot. Aangezien de jeugdzorg is gedelegeerd aan de GR is de rechtmatige besteding van de jeugdzorg geen onderdeel van de jaarrekeningcontrole van de gemeente Gilze en Rijen. Van belang voor de jaarrekeningcontrole is dat tijdig inzicht wordt verkregen in de financiële afwikkeling met de GR Hart van Brabant. In de jaarrekening van gemeente Gilze en Rijen is een inschatting gemaakt van de afrekening op basis van de aangeleverde prognose van de GR, omdat de jaarrekening van de GR Hart van Brabant na vaststellen van de jaarrekening van gemeente Gilze en Rijen wordt vastgesteld. De inschatting van de afrekening is gemaakt op basis van de 3e prognose van de gemeenschappelijke regeling en is als zodanig juist verwerkt in de jaarrekening. Bekostigingssystematiek GR Hart van Brabant Volledigheidshalve delen wij mee dat GR Hart van Brabant een onderzoek heeft laten uitvoeren naar de bekostigingssystematiek door de gemeenten. Naar aanleiding van dit onderzoek worden wijzigingen hierin doorgevoerd die kunnen leiden tot een hogere bijdrage van de gemeente dan wel een lagere bijdrage van de gemeente.

Door GR Hart van Brabant wordt momenteel een gewijzigde begroting opgesteld die in juni in het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling wordt behandeld. De financiële gevolgen van de wijziging van de bekostigingssystematiek voor gemeente Gilze en Rijen zijn op dit moment nog onbekend.

19 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

4.2 Grondexploitaties Actualisatie en bijstelling grondexploitaties De gemeente Gilze en Rijen ontwikkelt diverse actieve grondexploitaties. Door de invloed van de parameters (zoals kostenstijgingen, stikstofproblematiek, bouwvrijstelling, fluctuatie verkoopprijzen, rente-effecten) die bepalend zijn voor de in de toekomst te realiseren opbrengsten hebben wij bij onze controle de grondexploitaties diepgaand gecontroleerd. De risico's voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot drie P’s:  Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.  Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen, etc.) in de projecten in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?  Prijs: is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd, rekening houdend met het risico dat gronden later of in het geheel niet worden afgenomen? Deze drie P’s zijn tijdens de jaarrekeningcontrole besproken met uw medewerkers. Tijdens deze gesprekken zijn de uitgangspunten gechallenged. De grondexploitaties zijn met deze uitgangspunten per 31 december 2025 geactualiseerd.

Tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. Nieuwe grondexploitaties In 2025 zijn geen nieuwe grondexploitaties opgestart. Wel is sprake van een majeure wijziging inzake project Midden Brabant Poort fase 2. Deze wijziging is door de gemeenteraad in de vergadering van 15 december 2025 vastgesteld. Het gewijzigde project, Midden Brabant Poort fase II-III, wordt in een Publiek Private Samenwerking uitgevoerd.

Winstneming Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. In de notitie Grondexploitatie is opgenomen dat voor winstneming de Percentage of Completion (POC) methode geldt: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd dient tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitaties winst te worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Dit is mogelijk wanneer het waarschijnlijk is dat de economische voordelen die aan het project zijn verbonden naar de gemeente zullen toevloeien. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én 2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én 3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). Voor de grondexploitaties van gemeente Gilze en Rijen heeft deze methode geresulteerd in een winstneming van circa € 2,6 miljoen, inclusief een terugname van eerder verantwoorde tussentijdse winsten ad € 150.000.

Aanvullend is op één grondexploitatie de verliesvoorziening met € 250.000 toegenomen als gevolg van de actualisatie van de grondexploitaties. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten in de exploitatieopzetten getoetst en gecontroleerd. Op basis van de door ons uitgevoerde werkzaamheden concluderen wij dat wij ons kunnen vinden in de gehanteerde uitgangspunten

20 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

4.2 Grondexploitaties

Ontwikkeling Spoorzone Rijen Eén van de grootste projecten die gemeente Gilze en Rijen momenteel uitvoert betreft de Spoorzone Rijen. In de eerste helft van 2025 is het definitief ontwerp vastgesteld en zijn woningen aangekocht of via een onteigeningsprocedure verworven. In het laatste kwartaal 2025 is gestart met de sloop van woningen en deze werkzaamheden zijn in het eerste kwartaal 2026 afgerond. ProRail heeft in 2025 de aanbestedingsprocedure opgestart om een aannemer voor het project te selecteren en medio 2026 wordt de aanbesteding afgerond, waarna in 2027 wordt aangevangen met de werkzaamheden. Tevens wordt begin 2026 het uitvoeringsontwerp verder uitgewerkt. Ultimo 2025 is reeds voor circa € 14 miljoen aan kosten verantwoord die voornamelijk bestaan uit de aankoop van panden en plankosten. Er is sprake van een separate projectadministratie waarin de kosten, ontvangen bijdragen, de verplichtingen en prognose zijn opgenomen. Elk kwartaal wordt een kwartaalrapportage opgesteld die in het ambtelijk opdrachtgeversoverleg wordt besproken, waarin onder andere de verantwoordelijk wethouder en gemeentesecretaris zitting hebben, en door het college wordt vastgesteld. De kwartaalrapportage van het vierde kwartaal 2025 is op 3 maart 2026 door het college vastgesteld.

Via deze kwartaalrapportage worden de verschillende gremia binnen de gemeente geïnformeerd over de kosten en voortgang.

21 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

4.3 Rechtmatigheidsverantwoording (1/4)

Status wijziging wet– en regelgeving Naar aanleiding van de wijzigingen in het BBV wijzigt vanaf boekjaar 2025 het maximum van de door de raad vastgestelde verantwoordingsgrens naar 2% (was 3%). De omvangsbasis van de verantwoordingsgrens wijzigt naar de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves. In september 2025 is de kadernota rechtmatigheid geactualiseerd. De belangrijkste wijzigingen zijn:  De verantwoordingsgrens valt vanaf 2025 binnen de bandbreedte van 0% tot 2% van de totale lasten van de gemeente. Dit was tot en met 2024 binnen de bandbreedte van 0% tot 3%.  Het percentage voor de verantwoordingsgrens geldt vanaf 2025 voor de rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden samen. Tot en met 2024 gold het percentage van de verantwoordingsgrens afzonderlijk voor rechtmatigheidsfouten en voor onduidelijkheden.  Vanaf 2025 geldt dat de omvangbasis voor het percentage van de verantwoordingsgrens de lasten van de gemeente exclusief toevoegingen aan de reserves is. Tot en met 2024 was dit inclusief toevoegingen aan de reserves. Strekking van de rechtmatigheidsverantwoording van gemeente Gilze en Rijen De raad van gemeente Gilze en Rijen heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 1,9 miljoen.

Blijkens de rechtmatigheidsverantwoording stelt het college van gemeente Gilze en Rijen vast dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 1,2 miljoen bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens van € 1,9 miljoen. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college van gemeente Gilze en Rijen een bedrag van € 1,2 miljoen acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. De door het college gerapporteerde afwijkingen en onduidelijkheden kunnen als volgt worden samengevat: BEVINDINGEN IN HET KADER VAN RECHTMATIGHEID Acceptabel (in €)

Niet-acceptabel (in €)

Totaal afwijkingen en onduidelijkheden (in €)

0

0

0

€ 1.239.000

0

€ 1.239.000

0

0

0

TOTAAL

€ 1.239.000

0

€ 1.239.000

Verantwoordingsgrens (2%)

€ 1.912.320

Onrechtmatigheden Voorwaardencriterium Begrotingscriterium Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium

Rapportagegrens

€ 100.000

22 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

4.3 Rechtmatigheidsverantwoording (2/4)

Rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening geeft een getrouw beeld Het is onze rol om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2025 van gemeente Gilze en Rijen te controleren. Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening een getrouw beeld geeft. Onze controle richt zich op het bepalen of de opsomming van de onrechtmatigheden door het college toereikend is onderbouwd. De rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening richt zich op een drietal criteria die wij hieronder nader hebben toegelicht. Voor de SiSa-bijlage heeft het college negen rechtmatigheidscriteria in acht genomen. Hierbij stellen wij vast of de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld in overeenstemming met de afspraken die gemaakt zijn tussen de gemeenteraad en het college. Deze afspraken zijn vastgelegd in het normenkader van gemeente Gilze en Rijen, dat d.d. 26 januari 2026 door de gemeenteraad is vastgesteld, en de addendum van de financiële verordening.

Gemeente Gilze en Rijen heeft geen beschrijving van acties opgenomen in de jaarrekening om rechtmatigheidsfouten in de toekomst te voorkomen, omdat de bevindingen de rapportagegrens niet overschrijden.

Bij de uitvoering van onze werkzaamheden hebben wij vastgesteld dat de organisatie toereikende werkzaamheden heeft uitgevoerd om de opsomming van de onrechtmatigheden in de rechtmatigheidsverantwoording te onderbouwen.

Daarnaast heeft de gemeente Gilze en Rijen gerapporteerd over de naleving van niet-financiële onrechtmatigheid in het kader van de wet Fido. Deze normen worden wel door de gemeente nageleefd.

De paragraaf bedrijfsvoering is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen De paragraaf bedrijfsvoering is onderdeel van het jaarverslag. Wij hebben deze paragraaf gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of deze paragraaf materiële afwijkingen bevat. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Op grond van onze werkzaamheden zijn wij van mening dat de paragraaf bedrijfsvoering verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat.

23 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

4.3 Rechtmatigheidsverantwoording (3/4)

Voorwaardencriterium Het college toetst bij de uitvoering van haar controlewerkzaamheden of bij de uitvoering van financiële beheershandelingen binnen de geldende wet- en regelgeving is gehandeld. De relevante wet- en regelgeving is tussen het college en de raad afgestemd door middel van het normenkader. Het voorwaardencriterium is met name relevant bij de processen: subsidieverstrekkingen, participatiewet en aanbestedingen. Indien is vast komen te staan dat de gemeente niet aan het voorwaardencriterium heeft voldaan is sprake van een onrechtmatigheid. Europese aanbestedingen In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording 2025 heeft het college de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen gecontroleerd aan de hand van een zogenaamde spendanalyse. In de managementletter van ABG-organisatie is gerapporteerd over de interne beheersing ten aanzien van de EU-aanbestedingsregels. In het proces wordt de naleving van de inkoop- en aanbestedingsregels niet afgedwongen, hierdoor kan niet worden gesteund op interne beheersmaatregelen. Wel wordt een spendanalyse opgesteld om de rechtmatigheid van uitgaven te waarborgen. Over 2025 blijken uit de spendanalyse geen onrechtmatigheden. Eigen inkoopbeleid De gemeenteraad heeft het eigen inkoop- en aanbestedingsbeleid vastgesteld.

Op grond van de Kadernota Rechtmatigheid van Commissie BBV vallen door de gemeenteraad vastgestelde beleidsstukken onder de reikwijdte van de accountantscontrole. Vanuit onze controle op de naleving van het eigen inkoopbeleid hebben wij geen onrechtmatigheden geconstateerd.

Wezenlijke wijzigingen Gedurende de looptijd van een overeenkomst – dus na gunning - kan de inhoud van een opdracht wijzigen. Aanbestedingsrechtelijk geldt het uitgangspunt dat wijzigingen in zeer beperkte mate toelaatbaar zijn. Het risico kan niet worden uitgesloten dat andere inschrijvers geïnteresseerd waren geweest in de uitvoering van de gewijzigde opdracht en een andere inschrijving hadden ingediend. Het uitgangspunt is dat in geval van een wijziging de opdracht opnieuw aanbesteed moet worden. Wij hebben geen onrechtmatigheden als gevolg van wezenlijke wijzigingen geconstateerd. Desalniettemin adviseren wij in het inkoopproces (bijvoorbeeld bij de uitvoering van periodieke spendanalyses) specifiek aandacht te hebben voor potentiële wezenlijke wijzigingen, waardoor deze eerder opgemerkt worden en hier tijdig actie op ondernomen kan worden. Niet in de balans opgenomen belangrijke financiële verplichtingen De commissie BBV doet de aanbeveling om meerjarige inkoopcontracten, die zouden moeten voldoen aan Europese aanbestedingsregels maar dat niet doen, in de toelichting op de jaarrekening op te nemen bij de ‘niet in de balans opgenomen belangrijke financiële verplichtingen’ voor het volledige bedrag waarover het contract is afgesloten.

De omvang van de totale fout is de omvang van de besteding (last of investering) in het jaar waarin de onrechtmatigheid wordt geconstateerd verhoogd met de bestedingen van de jaren erna voor de periode van het afgesloten contract. Er is geen sprake van meerjarige contracten die als onrechtmatig zijn aangemerkt.

24 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

4.3 Rechtmatigheidsverantwoording (4/4)

Begrotingscriterium Het begrotingscriterium richt zich op het budgetrecht van de raad. Overschrijdingen van de lasten en overschrijdingen van investeringsbudgetten (kredieten) zijn op basis van de Gemeentewet onrechtmatig. Het totaal van de begrotingsonrechtmatigheden van de gemeente Gilze en Rijen heeft de verantwoordingsgrens niet overschreden. Overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) zijn op zichzelf niet onrechtmatig. Deze zijn echter wel onrechtmatig als deze niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld. Het college en de raad hebben door middel van de financiële verordening afspraken gemaakt over wanneer overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) in een begrotingswijziging aan de raad voorgelegd moeten worden. Het college van gemeente Gilze en Rijen heeft de overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) tijdig voorgelegd aan de raad en er is in dit kader geen sprake van begrotingsonrechtmatigheden.

Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Als laatste dient het college een uitspraak te doen over de naleving van bepalingen die in wet- en regelgeving zijn opgenomen met betrekking tot misbruik en oneigenlijk gebruik. Hiervoor stelt het college vast welke verplichte handhaving noodzakelijk is en welke maatregelen binnen de gemeente genomen zijn om dit te kunnen uitvoeren. Tevens stelt het college vast of de getroffen maatregelen werken. Indien geconstateerd wordt dat beleid niet bestaat of niet wordt nageleefd dan wordt dit toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Alleen daadwerkelijke afwijkingen als gevolg van misbruik worden opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. SiSa Voor de SiSa-bijlage heeft het college negen rechtmatigheidscriteria in acht genomen. Er zijn geen afwijkingen geconstateerd met betrekking tot de uitkeringen dan wel de SiSa-verantwoording.

25 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

4.4 Data-analyse Autorisatie inkoopfacturen

Data-analyse in de jaarrekeningcontrole In de jaarrekeningcontrole kunnen wij op verschillende manieren data-analyses toepassen. Deze data-analyses kunnen omvangrijke steekproeven vervangen en kunnen tevens meer inzicht geven. Bij de jaarrekeningcontrole 2025 hebben wij gebruik gemaakt van data-analyses op de autorisatie van inkoopfacturen, uitgevoerde betalingen en grootboekmutaties. Data-analyse autorisatie inkoopfacturen Registratie van financiële data alsmede de interne beheersingsmaatregelen daarop vinden digitaal plaats. De digitale inkoopflow geeft informatie over de controle en autorisatie van inkoopfacturen, die hebben geleid tot het boeken van kosten alsmede betalingen. De meeste facturen zijn door twee functionarissen geautoriseerd. Voor een gering deel van de inkoopfacturen geldt dat deze niet door twee medewerkers zijn geautoriseerd. Dit betreft twee facturen van beperkte omvang. Wij hebben begrepen dat dit wordt veroorzaakt door het handmatig doorsturen van de factuur als extra controle op de juiste codering. Hierdoor wordt de ingeregelde autorisatieroute doorbroken, waardoor de factuur niet meer van de budgetbeheerder aan de budgethouder wordt doorgestuurd en de factuur niet meer wordt geautoriseerd door de budgethouder. Tevens is sprake van inkoopfacturen die door meerdere functionarissen zijn goedgekeurd.

Data-analyse op uitgevoerde betalingen en grootboekmutaties Naast het uitvoeren van data-analyses op de autorisaties van inkoopfacturen, hebben we eveneens data-analyses uitgevoerd de uitgevoerde betalingen en grootboekmutaties. Uit deze data-analyses zijn geen bevindingen naar voren gekomen.

26 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

4.5 BBV, WNT en SiSa (1/2)

Gemeente Gilze en Rijen leeft de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) na Wij hebben vastgesteld dat gemeente Gilze en Rijen de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd. Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn en voldoen aan de eisen in de BBV voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. De kwaliteit en informatiewaarde van uw jaarverslag is toereikend, wel hebben wij een aantal waarnemingen Het jaarverslag biedt veel informatie over de realisatie ten opzichte van de uitgangspunten van het beleid. In de basis is de kwaliteit van het jaarverslag voldoende. Onderstaand hebben wij een aantal observaties:  In het jaarverslag is geen samenvattend overzicht opgenomen met de realisatie. Er worden wel tabellen gepresenteerd met een inhoudelijke toelichting omtrent de activiteiten. We adviseren om een samenvattend overzicht op te nemen in het jaarverslag met betrekking tot de financiële resultaten. Dit zal op een gestructureerde wijze een beter beeld van de activiteiten geven.  In de programmaverantwoording zijn doelstellingen opgenomen met de realisatie daarvan. Doelstellingen zijn op dit moment (nog) niet SMART geformuleerd, waardoor uit de doelstelling en realisatie niet blijkt of de realisatie binnen de tolerantie van de doelstelling valt.

Te denken valt aan een vooraf gedefinieerd percentage ziekteverzuim, of een percentage/score voor medewerkerstevredenheid.  De analyse van de financiële verschillen tussen de begroting en de realisatie per programma is duidelijk inzichtelijk gemaakt. Hierbij zijn de belangrijkste mutaties per taakveld aanvullend toegelicht.  De paragraaf verbonden partijen geeft beperkt inzicht in de risico’s. Hierbij rest de vraag wat de belangrijkste risico’s zijn, zowel financieel als inhoudelijk.

De paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ geeft goed inzicht in frauderisico’s en –gevallen In onze controleverklaring hebben wij gerapporteerd over de risico-inschatting, onze verrichte werkzaamheden en materiële bevindingen ten aanzien van fraude. Wij hebben aandacht besteed aan de toelichtingen die gemeente Gilze en Rijen heeft opgenomen in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’. Wij vinden dat de toelichting inzake fraude omvangrijk is, waarbij ingegaan wordt op de verrichte acties, op de risico’s en de beheersingsmaatregelen en in hoeverre er fraudegevallen zijn geweest. Hiermee biedt dit een goed inzicht. De paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ geeft beknopt inzicht in het vermogen om risico’s uit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen Naast het onderwerp fraude hebben wij in onze controleverklaring gerapporteerd over het vermogen van gemeente Gilze en Rijen om risico’s uit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen. Gemeente Gilze en Rijen heeft in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ een beschrijving van de risico’s en de totstandkoming en omvang van het weerstandsvermogen opgenomen.

27 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

4.5 BBV, WNT en SiSa (1/2)

Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2025 niet meer bedragen dan € 246.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 van gemeente Gilze en Rijen niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2025 van gemeente Gilze en Rijen voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening 2025 genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2025. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens hoofdstuk 5.1. In bijlage 1 van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2025 wordt ingegaan op de Wet Inburgering 2021. Vanaf 1 januari 2022 is het nieuwe inburgeringsstelsel ingegaan waarin de Wet Inburgering 2021 wordt uitgevoerd door gemeenten en verantwoord in de SiSa-bijlage 2025. Uit onze werkzaamheden ten aanzien van de bestedingen 2025 en opvolging IB signalen uit eerdere jaren volgen geen controleverschillen en/of onzekerheden. In opzet zijn voldoende maatregelen opgenomen om het M&O-risico te mitigeren. Volledigheidshalve merken wij op dat Gemeente Gilze en Rijen niet beschikt over een geformaliseerd overkoepelend M&O-beleid dat voldoet aan de rechtmatigheidsvoorschriften van VNG, Divosa en het Ministerie van SZW. Hierover hebben wij ook gerapporteerd in onze boardletter d.d. 27 januari 2026.

28 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN

4.6 Belangrijke schattingsposten (1/2)

Inherent aan het opmaken van een jaarrekening, is dat het college met de organisatie schattingen moet maken. Bepaalde schattingen kennen een (additionele) schattingsonzekerheid en zijn van bijzonder belang door hun invloed op de jaarrekening en doordat zij een hoge mate van schattingsonzekerheid vertonen. Een goed inzicht in de jaarrekening vereist kennis van deze posten. Als onderdeel van de controle hebben wij de oordeelsvormingen en besluiten van het college bij het maken van de schattingen beoordeeld op indicaties voor mogelijke tendentie bij het college. In het hierna opgenomen overzicht hebben wij van de jaarrekeningposten waaraan een belangrijke schatting ten grondslag ligt weergegeven of wij de schatting als conservatief, neutraal of optimistisch hebben aangemerkt.

POST IN DE JAARREKENING

BEDRAG (x € 1.000)

BEOORDELING HUIDIG BOEKJAAR

BEOORDELING VORIG BOEKJAAR

Vaste activa - afschrijvingen

3.000





Afschrijving van de materiële vast activa vindt plaats op basis van de ingeschatte en vastgestelde afschrijvingstermijnen.

Voorziening dubieuze debiteuren

430





Voor debiteuren is een voorziening getroffen. Hiermee kunnen in voorkomende gevallen oninbare bedragen worden opgevangen.

Grondexploitatie - nog te maken kosten

34.074





Er is een inschatting gemaakt van de nog te maken kosten welke benodigd zijn voor afronding van de projecten.

Grondexploitatie - nog te realiseren opbrengsten

62.036





Er is een inschatting gemaakt van de nog te verwachten opbrengsten welke gerealiseerd worden voor afronding van de projecten.

TOELICHTING SCHATTING

Voorzieningen bestaande risico’s en verplichtingen

5.434





De gemeente heeft voorzieningen gevormd voor in de toekomst verwachte kosten, zoals de voorziening pensioen, wachtgelden bestuurders en achterstallig onderhoud wegen. Voor een nadere toelichting omtrent het achterstallig onderhoud wegen verwijzen wij naar de volgende pagina.

Voorzieningen verkregen middelen van derden

5.588





Van derden verkregen middelen ten aanzien van riolering en afvalstoffen zijn niet vrij besteedbaar.

 conservatief

 neutraal

 optimistisch, maar aanvaardbaar

29 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE GILZE EN RIJEN