Bijlage 2- Evaluatieverslag 2022

Evaluatie uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2022

Vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders op 18 april 2023

Inhoud Samenvatting ................................................................................................................................................... 3 1. Inleiding ....................................................................................................................................................... 5 2. Organisatie ................................................................................................................................................... 6 2.1 Interne formatie 2022 .................................................................................................................................. 6 2.2 Externe formatie ........................................................................................................................................... 6 2.3 VTH-Kwaliteitscriteria ................................................................................................................................... 6 2.4 Evaluatie capaciteit en conclusie .................................................................................................................. 7 3. Evaluatie 2022 vergunningverlening .............................................................................................................

8 3.1 Prioriteiten, doelstelling en verwachting ...................................................................................................... 8 3.2 Vergunningverlening Wabo onderdeel milieu .............................................................................................. 8 3.3 Vergunningverlening Wabo brandveilig gebruik .......................................................................................... 9 3.4 Vergunningverlening Wabo anders dan milieu en brandveilig gebruik ........................................................ 9 3.5 Vergunningverlening APV en bijzondere wetten ........................................................................................ 10 3.6 Evaluatie prioriteiten, vergunningverlening en conclusie .......................................................................... 11 4. Evaluatie 2022 toezicht en handhaving ...................................................................................................... 12 4.1 Prioriteiten .................................................................................................................................................. 12 4.2 Milieu ..........................................................................................................................................................

13 4.3 Bouwen ....................................................................................................................................................... 15 4.4 Permanente bewoning recreatiewoningen ................................................................................................ 18 4.5 Handhaving op huisvesting arbeidsmigranten ........................................................................................... 18 4.6 Brandveiligheid ........................................................................................................................................... 18 4.7 APV en bijzondere wetten .......................................................................................................................... 19 4.8 Evaluatie prioriteiten, toezicht- en handhavingstaken en conclusie .......................................................... 22 5. Evaluatie procesgerichte taken................................................................................................................... 24 5.1 Kwaliteit verslaglegging .............................................................................................................................. 24 5.2 Afstemming/voorlichting/regionale samenwerking ...................................................................................

24 5.3 Preventieve handhaving ............................................................................................................................. 24 5.4 Evaluatie en conclusie procesgerichte taken .............................................................................................. 24 6. Evaluatie ontwikkelingen ........................................................................................................................... 25 6.1 Omgevingswet ............................................................................................................................................ 25 6.2 Private Kwaliteitsborging in de bouw (Wkb) .............................................................................................. 25 6.3 Implementatie CLO ..................................................................................................................................... 25 6.4 Nieuw zaaksysteem .................................................................................................................................... 25 6.5 Evaluatie en conclusie ontwikkelingen ....................................................................................................... 25 Bijlage: Jaarverslag OMWB 2022 .................................................................................................................... 26

2

Samenvatting In onderstaande samenvatting staan de belangrijkste resultaten van VTH over het jaar 2022. Gedetailleerde cijfers kunt u vinden in de volgende hoofdstukken. Organisatie De vaste formatie van het uitvoerende deel van vergunningverlening is niet aangepast. Wel is wederom een beroep gedaan op de inhuur van capaciteit, omdat we de vaste formatieplaatsen niet allemaal ingevuld konden krijgen. Het was noodzakelijk om de vaste formatieplaatsen te vullen met inhuur van externe capaciteit, omdat er meer Wabo vergunningen zijn aangevraagd (277) dan verwacht (220). Ook was intern extra capaciteit nodig voor het inrichten van Centric Leefomgeving (hierna: CLO) en de implementatie van de Omgevingswet. Het CLO is een geautomatiseerd systeem voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Boven op de vaste formatie is tijdelijk formatie ingehuurd om de implementatie van de nieuwe wetgeving in goede banen te leiden. De formatie van toezicht en handhaving is in 2022 niet gewijzigd ten opzichte van voorgaand jaar. Voor 2023 is de boa formatie wel gewijzigd (+2 fte), omdat na onderzoek is gebleken dat de boa capaciteit onvoldoende was om aan de talrijke doelstellingen en prioriteiten daadwerkelijke richting te kunnen geven. Deze extra formatie is voor de gehele ABG-organisatie. In 2022 is er vaste formatie (nieuwe functie) bijgekomen voor het VTH-beleid.

Het is nog niet gelukt om deze formatie structureel in te vullen. Daarom is in het laatste kwartaal van 2022 1 fte ingehuurd. Elk jaar moet de gemeente Gilze en Rijen zich in het evaluatieverslag VTH verantwoorden over de kwaliteitscriteria. De provincie Noord-Brabant controleert in haar rol als interbestuurlijk toezichthouder van de gemeente Gilze en Rijen onder andere of deze verantwoording ook daadwerkelijk wordt afgelegd. De kwaliteitscriteria maken inzichtelijk welke kwaliteit u kunt verwachten bij de uitvoering of invulling van de VTHtaken. Deze criteria geven bijvoorbeeld een ondergrens aan het aantal medewerkers, hun opleiding en deskundigheid. Dit is het niveau dat minimaal nodig is om de omgevingsrechtelijke activiteiten op het gebied van VTH in continuïteit uit te kunnen voeren. Of dit minimale niveau gehaald wordt, wordt momenteel onderzocht. Op voorhand is er geen reden om te twijfelen aan het niveau van de gemeente Gilze en Rijen. We hopen de conclusie van dit onderzoek snel met u te kunnen delen. Omdat de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) VTH taken namens de gemeente Gilze en Rijen uitvoert, moet zij conform de kwaliteitscriteria ook aantonen of zij voldoet. De OMWB heeft inmiddels aangetoond dat zij voldoet aan de kwaliteitscriteria voor zover de gemeente Gilze en Rijen de activiteiten door haar laat uitvoeren.

Vergunningverlening De prioriteitenstelling is gelijk gebleven aan die van 2021. De werkzaamheden zijn ook als zodanig uitgevoerd. De vergunningen zijn over het algemeen binnen de daarvoor gestelde termijnen afgehandeld, met uitzondering van 1 van rechtswege verleende vergunning. Het aantal Wabo-aanvragen is in 2022 (277) met 16 aanvragen afgenomen ten opzichte van 2021 (293). Ook het aantal vergunning checks/informatieverzoeken is in 2022 (144) afgenomen ten opzichte van 2021 (193). Daarnaast zijn 20 aanvragen buiten behandeling gesteld vanwege het niet op tijd aanleveren van de aanvullende gegevens, zijn 59 aanvragen door de aanvrager ingetrokken, bleken 6 aanvragen vergunningvrij te zijn en zijn 3 omgevingsvergunningen geweigerd. Met betrekking tot de APV zijn er in 2022 (123) meer evenementenvergunningen en -meldingen verleend/behandeld dan voorgaand jaar (101). Dit heeft te maken met het afschalen van de coronamaatregelen begin vorig jaar. Voor 2023 wordt daardoor ook verwacht dat het aantal aanvragen en meldingen met betrekking tot evenementen toe zal nemen. Het geraamde aantal is daarom ook naar boven bijgesteld. Toezicht en handhaving Voor 2022 zijn de prioriteiten marginaal gewijzigd ten opzichte van de afgelopen twee jaar: het zonder

3

omgevingsvergunning bouwen van een bouwwerk met een bouwsom van minder dan € 150.000,- is van prioriteit zeer hoog naar hoog gegaan. Een illegaal gebouwd bijgebouw heeft net iets minder prioriteit gekregen dan een illegaal gebouwde woning. Voor wat betreft het toezicht op milieutaken heeft de OMWB in 2022 een aantal controles van het vooraf vastgestelde uitvoeringsprogramma niet kunnen uitvoeren. Er zijn het afgelopen jaar wel meer bedrijven bezocht dan vooraf geprogrammeerd. Dat komt door extra opdrachten met urgentie en een overloop van het vorige jaar. Het gemiddelde, spontane, naleefgedrag van wet- en regelgeving van bedrijven binnen de gehele regio van de OMWB betreft 57%. Het naleefgedrag in de gemeente Gilze en Rijen is 58%. De vooraf gestelde doelstelling van 50% naleefgedrag is hiermee behaald. Ten aanzien van het onderdeel bouwen is geconcludeerd dat het aantal bouwcontroles sterk is toegenomen. In 2021 zijn 139 controles uitgevoerd en in 2022 226 controles. Het aantal controles met betrekking tot handhaving is afgenomen ten opzichte van voorgaand jaar. In 2021 94 controles en in 2022 83 controles. Deze controles zijn voornamelijk afhankelijk van het aanbod. De handhaving op bestemmingsplannen is met name gericht op illegale bewoning op onder meer campings en recreatieparken.

Het aantal inschrijvingen in de Basisregistratie Personen (BRP) is in 2022 (5) met 1 toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar (4). Uiteindelijk is de bewoning 4x beëindigd, is 1 last onder dwangsom opgelegd en is 1 ontheffing verleend. Voor wat betreft de handhaving op APV en bijzondere wetten is net als voorgaande jaren met name ingezet op handhaving Opiumwet en de verkeersveiligheid. Hierop lagen ook de prioriteiten. Er zijn in 2022 totaal 86 bekeuringen geschreven. De meeste bekeuringen zijn geschreven voor verkeersovertredingen. Dit zijn waren er in 2021 nog 99. Er is 1 woning gesloten vanwege de aanwezigheid van een hennepkwekerij. Dit jaar is er nauwelijks actief toezicht gehouden op brandveilig gebruik van individuele panden, omdat de focus met name heeft gelegen op projecten. In 2023 wordt het actieve toezicht weer opgepakt conform een toezichtsplan. In 2022 is het aantal verzoeken om handhaving toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar. In 2021 waren er 6 handhavingsverzoeken en in 2022 zijn het er 9. De handhavingsverzoeken zijn voornamelijk ingediend voor het bouwen zonder vergunning en het handelen in strijd met het bestemmingsplan. Er is ook een handhavingsverzoek ingediend over geluidsoverlast die ontstond door bouwwerkzaamheden.

Er is 2 keer een waarschuwing gegeven, 6 keer een voornemen tot het opleggen van een last onder dwangsom verstuurd, 7 keer een last onder dwangsom opgelegd, 1 keer een last onder bestuursdwang opgelegd, 1 keer een bouwstop opgelegd, 1 keer een invorderingsbesluit genomen en 1 keer een gebiedsverbod opgelegd. Ontwikkelingen In 2022 hebben we de nodige stappen gezet om ons klaar te stomen voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Ook in 2023 blijven we deze voorbereidingen treffen. De ingebruikname van het CLO stond voor eind 2022 gepland. Dit is helaas meerdere malen uitgesteld vanwege technische problemen. Op 1 februari 2023 heeft team vergunningen het nieuwe programma in gebruik genomen. Team toezicht streeft ernaar om in het eerste kwartaal van 2023 live te gaan. Het CLO maakt het mogelijk om een betere registratie bij te houden van het toezicht op vergunningen, maar ook van toezicht op meldingen en klachten. Eind 2022 zijn we met de hele organisatie overgestapt naar een nieuw zaaksysteem, namelijk OneGov 365.

4

1. Inleiding Voor u ligt de evaluatie van het uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) van de gemeente Gilze en Rijen van het jaar 2022. Het uitvoeringsprogramma is op 11 januari 2022 vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders. Het Besluit omgevingsrecht stelt het verplicht om de uitvoering van de VTH-taken jaarlijks te evalueren. De evaluatie laat zien of de in het uitvoeringsprogramma opgenomen activiteiten zijn uitgevoerd en in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan het bereiken van de in het VTH-beleid gestelde doelen. In dit evaluatieverslag is concreet beschreven hoe de gemeente Gilze en Rijen in 2022 uitvoering heeft gegeven aan de vergunningverlenende, toezichthoudende en handhavende taken, zoals benoemd in het uitvoeringsprogramma 2022. In dit verslag staan alle cijfers genoemd over het aantal vergunningen, meldingen, controles, klachten en handhavingszaken. Naast de cijfers wordt ook een verklaring gegeven over de verschillen tussen de geraamde en gerealiseerde producten. Daar waar mogelijk wordt ook een vergelijking gemaakt met voorgaand jaar. Deze evaluatie kan leiden tot het aanpassen van het handhavingsbeleid. Zo ontstaat er een continu proces van opstellen, uitvoeren en aanpassen van alle taken die op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving moeten worden uitgevoerd.

Met dit evaluatieverslag wordt ook uitvoering gegeven aan onze wettelijke verplichte taak om invulling en uitvoering te geven aan de beleids- en uitvoeringscyclus, de zogenoemde Big-8 cyclus. Voor de duidelijkheid geven wij hierbij aan dat de VTH-taken die door de Omgevingsdienst Midden- en WestBrabant (hierna: OMWB) en de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (hierna: brandweer) worden uitgevoerd ook binnen het kader van het uitvoeringsbeleid vallen. Beide diensten hebben ook verslag gedaan van de werkzaamheden in 2022. Het Besluit omgevingsrecht bepaalt ook dat monitoring van de uitvoering van het uitvoeringsprogramma en het bereiken van de in het handhavingsbeleid gestelde doelen plaats moet vinden met behulp van een geautomatiseerd systeem. Gegevens dienen daarom in een dergelijk systeem geregistreerd te worden. In de gemeente Gilze en Rijen werd in 2022 het programma GISVG gebruikt als geautomatiseerd systeem voor zowel vergunningen als toezicht en handhaving. Met de komst van de Omgevingswet is gekozen voor een ander systeem, namelijk Citrix Leef Omgeving (hierna: CLO). Dit programma is op 1 februari 2023 voor vergunningverlening live gegaan. De Ministeriële regeling omgevingsrecht bepaalt dat in ieder geval moet worden gemonitord op het aantal: a. uitgevoerde controles; b. geconstateerde overtredingen; c. opgelegde bestuurlijke sancties; d. processen-verbaal; e.

over mogelijke overtredingen ontvangen klachten. Het evaluatieverslag wordt door het college vastgesteld en ter kennisname aangeboden aan de gemeenteraad. Ook wordt het verslag toegezonden aan de provincie in het kader van hun rol als interbestuurlijk toezichthouder van de gemeente Gilze en Rijen.

5

2. Organisatie 2.1 Interne formatie 2022 De ambtelijke organisatie van de gemeente Gilze en Rijen is per 1 januari 2016 ondergebracht in de ABGorganisatie. De clusters Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving werken daarbij voor de drie gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen. In 2022 was de interne formatie als volgt: Toezicht en Handhaving

Coördinator Toezicht en Handhaving Overlastregisseur Medewerker Toezicht en Handhaving Administratief medewerker Toezicht Juridisch medewerker Handhaving Juridisch medewerker Handhaving permanente bewoning* BOA** BRP-controleur Totaal beschikbare capaciteit per jaar

Uren beschikbaar voor GR

FTE beschikbaar voor GR

(1 fte=1388 uur)

(54,4 %)

FTE ABGorganisatie

672 1388 2756 506 2443 458

0,48 1,00 1,99 0,36 1,76 0,33

0,89 1,00 3,65 0,67 3,23 0,67

3400 1388 13011***

2,45 1,00 9,37

4,5 1,44 16,05

Uren beschikbaar voor GR

FTE beschikbaar voor GR

FTE ABGorganisatie

(1 fte=1388 uur)

(53,8%)

750 3317 2151 2651 2082 2124 13075

0,54 2,39 1,55 1,91 1,50 1,53 9,42

* De helft van de capaciteit is inzetbaar voor Gilze en Rijen. * Deze formatie is afwijkend volgens afgesproken verdeelsleutel en ingebrachte budgetten. *** In het uitvoeringsprogramma stond een onjuist aantal, namelijk 13006.

Vergunningverlening

Coördinator Vergunningen Medewerker vergunningverlening Wabo A Medewerker vergunningverlening Wabo B Medewerker vergunningverlening APV/BZW Juridisch medewerker vergunningen Administratief medewerker vergunningen Totaal beschikbare capaciteit per jaar

1,00 4,45 2,89 3,56 2,78 2,84 17,52

2.2 Externe formatie De beschikbare externe formatie bestond uit de uren van de OMWB. De werkzaamheden die de OMWB voor ons verricht zijn in budgetten vastgelegd. In bijlage 1 van de eindrapportage van de OMWB vindt u een verantwoording van de kosten voor het werkprogramma van de OMWB.

2.3 VTH-Kwaliteitscriteria Kwaliteitscriteria maken inzichtelijk welke kwaliteit u kunt verwachten bij de uitvoering of de invulling van de VTH-taken. De set kwaliteitscriteria is beschikbaar voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (de VTHtaken). De set is opgesteld door een brede groep praktijkdeskundigen uit gemeenten, provincies en het rijk. De gemeente zorgt zelf voor een brede toepassing van de kwaliteitscriteria. In de gemeente Gilze en Rijen geldt de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht. In deze verordening wordt verwezen naar kwaliteitscriteria voor de kritieke massa. Deze criteria geven een ondergrens aan het aantal medewerkers, hun opleiding en deskundigheid. Dit is het niveau dat minimaal nodig is om de

6

omgevingsrechtelijke activiteiten op het gebied van VTH in continuïteit uit te kunnen voeren. Hoewel we in het evaluatieverslag van 2021 konden concluderen dat de medewerkers (en daarmee wij als organisatie) voldoen aan de set kwaliteitscriteria 2.2, kunnen we dat in dit evaluatieverslag van 2022 vooralsnog niet concluderen. We hebben kennisgenomen van een set nieuwe kwaliteitscriteria 2.3 die inspeelt op de Omgevingswet. We hebben daarom een externe partij verzocht om te onderzoeken of wij nog steeds voldoen aan de kwaliteitscriteria en zo niet, waar de knelpunten liggen en wat we moeten doen om er weer aan te kunnen voldoen. Dit onderzoek loopt momenteel nog en we hopen hier zo snel mogelijk meer duidelijk over te kunnen geven. Ook de raad wordt geïnformeerd over de resultaten van dit onderzoek. Op voorhand is er geen reden om te twijfelen aan het niveau van de gemeente Gilze en Rijen. Omdat de OMWB VTH taken namens de gemeente Gilze en Rijen uitvoert, moet zij conform de kwaliteitscriteria ook aantonen of zij voldoet. De OMWB heeft inmiddels aangetoond dat zij voldoet aan de kwaliteitscriteria voor zover de gemeente Gilze en Rijen de activiteiten door haar laat uitvoeren.

2.4 Evaluatie capaciteit en conclusie Algemeen Het is nog duidelijk of de ABG-organisatie voldoet aan de kwaliteitscriteria. Op voorhand is er geen reden om te twijfelen aan het niveau van de ABG-organisatie. Zodra hier meer duidelijkheid over is, wordt dat direct gecommuniceerd. Vergunningverlening De vaste uitvoerende formatie voor vergunningverlening is in 2022 niet aangepast. Wel hebben we een beroep moeten doen op de inhuur van capaciteit, omdat we de vaste formatieplaatsen niet allemaal ingevuld konden krijgen. Het was wel noodzakelijk dat de formatieplaatsen gevuld waren, omdat er meer Wabo vergunningen zijn aangevraagd (277) dan verwacht (220). Ook hadden we intern extra capaciteit nodig voor het inrichten van het CLO en de implementatie van de Omgevingswet. Ook is boven op de vaste formatie tijdelijk formatie ingehuurd om de implementatie van de nieuwe wetgeving in goede banen te leiden. Toezicht en Handhaving De formatie is in 2022 niet gewijzigd ten opzichte van voorgaand jaar. Voor 2023 is de boa formatie wel gewijzigd (+2 fte), omdat na onderzoek is gebleken dat de boa capaciteit onvoldoende was om aan de talrijke doelstellingen en prioriteiten daadwerkelijke richting te kunnen geven. Deze extra formatie is voor de gehele ABG-organisatie.

Beleidsadviseur Met betrekking tot het schrijven van beleidsstukken voor VTH is in het laatste kwartaal van 2022 capaciteit ingehuurd. Voor de juridisch medewerkers handhaving is het niet langer mogelijk om deze beleidstaken, naast hun huidige werkzaamheden, uit te voeren. Voor deze functie is structurele capaciteit beschikbaar die nog niet structureel is vervuld.

7

3. Evaluatie 2022 vergunningverlening In onderstaande paragrafen wordt een overzicht gegeven van de gestelde prioriteiten en doelstellingen/verwachtingen, de aangevraagde vergunningen en ingediende meldingen op grond van de Wabo, APV en de bijzondere wetten.

3.1 Prioriteiten, doelstelling en verwachting De prioriteiten van vergunningverlening hebben we vastgesteld aan de hand van een risicomatrix, welke is opgenomen in het in 2019 vastgestelde VTH beleidsplan 2020-2024 en ook in het uitvoeringsprogramma van 2022. In 2022 is prioriteit gegeven aan de volgende zaken: Prioriteit zeer hoog ✓ Aanvraag omgevingsvergunning (hierna: ov) activiteit bouwen van een bouwwerk met een bouwsom van meer dan €150.000,-; ✓ Aanvraag ov activiteit ‘beschermde rijksmonumenten’; ✓ melding activiteit ‘slopen met asbest’ (particuliere). Prioriteit hoog ✓ Aanvraag ov activiteit bouwen van een bouwwerk met een bouwsom van minder dan €150.000,-; ✓ Aanvraag ov activiteit ‘gebruik/bouwen in strijd met bestemmingsplan’; ✓ Aanvraag ov activiteit ‘slopen van bouwwerken op grond van bestemmingsplan of erfgoedverordening; ✓ Aanvraag ov activiteit ‘(doen) vellen van een houtopstand’. Prioriteit midden ✓ Aanvraag activiteit ‘op of aan een onroerende zaak handelsreclame maken’. Prioriteit laag ✓ Aanvraag ov activiteit ‘uitvoeren van een werk of werkzaamheden’; ✓ Melding activiteit ‘slopen (sloop > 10m3)’; ✓ Aanvraag ov activiteit ‘(wijzigen) aanleg weg’; ✓ Aanvraag ov activiteit ‘uitweg maken, hebben of veranderen of het gebruik daarvan veranderen’.

Doelstelling 2022 Afhandelen van vergunningen en meldingen conform de wettelijke voorschriften binnen de wettelijke termijnen.

Doelstelling behaald? Deze doelstelling vloeit voort uit de VTHbeleidsnotitie en is voor 2022 niet gehaald. Er is 1 van rechtswege verleende vergunning. De oorzaak hiervan was de wisseling van collega’s en het niet tijdig kunnen oppakken van het betreffende dossier.

Verwachting 2022 In 2022 verwachten we voor de gemeente Gilze en Rijen 220 Wabo-aanvragen te ontvangen. De aanvragen bestaan uit verschillende activiteiten.

Verwachting uitgekomen? De verwachting is niet uitgekomen. In 2022 hebben we 277 Wabo-aanvragen ontvangen. Bij het aantal aanvragen zijn we afhankelijk van de markt. We maken een inschatting voor het komende jaar, maar dat kan uiteindelijk anders uitpakken. Dat is nu ook het geval. In 2021 hadden we 293 aanvragen.

3.2 Vergunningverlening Wabo onderdeel milieu Vanaf 1 januari 2013 behandelt de OMWB voor onze gemeente alle milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. De gemeente Gilze en Rijen heeft aan de OMWB mandaat verleend voor het nemen van besluiten. De gemeente zelf blijft echter bevoegd gezag en kan eventueel van een advies van de OMWB afwijken. In 2022 is niet afgeweken van het advies van de OMWB.

8

In 2022 zijn de volgende aantallen producten op het gebied van milieu aangevraagd op grond van de Wabo: Soort Vergunning (oprichten/ wijzigen) Intrekking vergunning, melding MER-procedure Milieu-neutrale verandering Omgevingsvergunning Beperkte Milieutoets* Melding, incl. aanleggen bodemenergiesysteem Maatwerkvoorschriften Zienswijzen Beroep en hoger beroep

Realisatie 2021 4 2 0 1 0 37 1 22 7

Raming 2022 10 5 5 1 1 50 2 Niet geraamd 3

Realisatie 2022 4 1 0 0 0 59 0 0 6

*De omgevingsvergunning beperkte milieutoets (OBM) hoort bij een melding activiteitenbesluit en heeft als doel om vooraf te kunnen beoordelen of de activiteit wel mogelijk is (zie artikel 2.2 a Besluit Omgevingsrecht BOR). De OBM bestaat uit een toestemming of een weigering. Het bevoegd gezag kan geen voorschriften aan de OBM verbinden.

Termijnen Bij geen van de in 2022 ingediende milieu-aanvragen is sprake geweest van overschrijding van termijnen. Het afhandelen van de meldingen valt sinds 2018 onder de voorbereidingshandelingen. Dit betekent dat de OMWB zelf de correspondentie naar de aanvrager verzorgt zonder tussenkomst van de gemeente. Dit geldt ook voor de afhandeling van de meldingen. Het valt op dat afhandeling van de meldingen hierdoor vlotter verloopt. Ook worden meldingen automatisch naar de OMWB doorgestuurd ter advisering op het moment dat ze bij ons als bevoegd gezag ingediend worden. GGD-adviezen Op grond van de geldende wet- en regelgeving/ beleid hebben we in 2022 0 keer een GGD-advies opgevraagd.

3.3 Vergunningverlening Wabo brandveilig gebruik De Veiligheidsregio adviseert ons op het gebied van brandveiligheid. In 2022 zijn de volgende aantallen meldingen en vergunningen aangevraagd op grond van de Wabo: Soort Gebruiksmelding Gebruiksvergunning

Realisatie 2021 3 3

Raming 2022 4 1

Realisatie 2022 7 2

3.4 Vergunningverlening Wabo anders dan milieu en brandveilig gebruik In 2022 zijn de volgende aantallen producten aangevraagd op grond van de Wabo, met uitzondering van milieu en brandveilig gebruik (zie paragraaf 3.2 en 3.3). Soort Vooroverleg Aanvragen Activiteit bouwen Activiteit handelen in strijd met regels Ruimtelijke Ordening Activiteit “uitrit” Activiteit “kappen” Activiteit “veranderen van monument” Activiteit “uitvoeren van werk of werkzaamheden” Sloopmelding Vergunning check/informatieverzoeken Zienswijzen

Realisatie 2021 146 293 167 104

Raming 2022 90 220 125 75

Realisatie 2022 98 277 193 103

45 35 5 16 101 193 0

30 35 3 10 160 100 Niet geraamd

66 35 3 11 120 144 1

9

Bezwaar/beroep/hoger beroep

41

Niet geraamd

19 bezwaar en 7x beroep/hoger beroep

Het inschatten van het aantal producten blijft elk jaar een uitdaging. De stijging van het aantal Waboaanvragen is groter dan verwacht. We zijn hierbij afhankelijk van de markt. In vergelijking met 2021 (293) zijn er in 2022 (277) wel minder vergunningen aangevraagd. Termijnen Door personele problemen hebben we afgelopen jaar 1 vergunning niet binnen de wettelijke termijn kunnen afwikkelen. Net als voorgaande jaren blijft het lastig om nieuw ervaren personeel te werven of door inhuur te voorzien in voldoende personele capaciteit. In 2022 hebben we afspraken gemaakt met een nieuw detacheringsbureau dat in onze behoefte kan voorzien. Alle overige aanvragen, waarop de beslissing moet worden voorbereid met de zogenaamde reguliere procedure, zijn binnen de wettelijke beslistermijn (evt. opgeschort i.v.m. de geboden gelegenheid tot aanvulling van de incompleet ingediende aanvraag) van 8 weken afgehandeld. In een aantal gevallen hebben we de beslistermijn verlengd, omdat er een nadere toetsing plaats moest vinden vanwege strijdigheid met het bestemmingsplan. Ook gaven we aanvragers de gelegenheid hun aanvraag bij te stellen om belemmeringen weg te nemen. In al deze gevallen hebben we binnen de termijn van 14 weken een besluit genomen. Overige feiten • 20 aanvragen werden buiten behandeling gesteld vanwege het niet op tijd aanleveren van de aanvullende gegevens.

• 44 aanvragen zijn door de aanvrager ingetrokken. • 6 aanvragen bleken vergunningvrij te zijn. • 3 omgevingsvergunningen geweigerd.

3.5 Vergunningverlening APV en bijzondere wetten In maart 2022 heeft de overheid de corona-maatregelen zoveel mogelijk afgeschaald. Dit betekende dat er in het eerste half jaar van 2022 weer evenementenaanvragen binnenkwamen. Het APV-team bestond tijdens corona voornamelijk uit inhuur medewerkers. Het eerste half jaar van 2022 is daarom hard gebouwd aan een nieuw team (vaste formatie). Dit team was pas geheel compleet in oktober 2022. Ook zijn werkprocessen tegen het licht gehouden en is er gezorgd voor een snellere en efficiënte doorstroming van aanvragen. In 2022 zijn de volgende aantallen producten aangevraagd op grond van de APV en de Alcoholwet. Soort Evenementen (vergunningaanvragen en meldingen) Ontheffing Alcoholwet beoordelen (tijdelijke ontheffing verstrekken zwak alcoholische drank tijden evenement of andere bijzondere gebeurtenis) Aanvraag vergunning Alcoholwet beoordelen Horeca-inrichting exploitatievergunning beoordelen Bibob-onderzoek aanvragen Speelautomaten aanwezigheidsvergunning beoordelen Aanvraag standplaatsvergunning beoordelen Stookontheffing beoordelen Verklaring van geen bezwaar beoordelen (bijv. TUF ontheffing, opstijgen ballon)

Realisatie 2021 101

Raming 2022 225

Realisatie 2022 123

12

13

16

12 23

6 6

5 7

12 3

6 5

6 3

16 0 8

12 1 20

9 0 15

10

Terrasvergunning beoordelen Zienswijzen Bezwaar Beroep

4 0 2 (waarvan 1 ingetrokken) 0

9 1 1

20 0 0

Niet geraamd

0

3.6 Evaluatie prioriteiten, vergunningverlening en conclusie In 2022 is de prioriteitstelling gelijk gebleven aan die van 2021. De werkzaamheden hebben we ook als zodanig uitgevoerd. Uit het vergunningengedeelte blijkt dat vergunningen over het algemeen binnen de daarvoor gestelde termijnen zijn afgehandeld. Het aantal Wabo-aanvragen is in 2021 en 2022 fors gestegen ten opzichte van voorgaande jaren. We hadden niet verwacht dat de stijging zoals in 2021 was ook in 2022 zou doorzetten. Er zijn in 2022 veel meer grote bouwwerken vergund dan in voorgaande jaren. Met betrekking tot de APV zijn er meer evenementenvergunningen en -meldingen verleend/behandeld dan voorgaand jaar. Dit heeft te maken met het afschalen van de corona-maatregelen begin vorig jaar. Voor 2023 wordt daardoor ook verwacht dat het aantal aanvragen en meldingen met betrekking tot evenementen toe zal nemen. Het geraamde aantal is daarom ook naar boven bijgesteld.

11

4. Evaluatie 2022 toezicht en handhaving In onderstaande paragrafen wordt een overzicht gegeven van de gestelde prioriteiten en doelstellingen, het aantal uitgevoerde controles en het aantal handhavingszaken.

4.1 Prioriteiten In het in 2019 vastgestelde handhavingsbeleidsplan 2020-2024 en ook in het uitvoeringsprogramma van 2022, is een vernieuwde risicomatrix opgenomen. Voor 2022 zijn de prioriteiten marginaal gewijzigd ten opzichte van de afgelopen twee jaar: het zonder omgevingsvergunning bouwen van een bouwwerk met een bouwsom van minder dan € 150.000,- is van prioriteit zeer hoog naar hoog gegaan. Een illegaal gebouwd bijgebouw heeft net iets minder prioriteit dan een illegaal gebouwde woning. Aan de hand van deze risicomatrix hebben we een prioriteitenlijst vastgesteld. In 2022 is naast de verzoeken om handhaving en actiedagen prioriteit gegeven aan de volgende Wabo-taken: Prioriteit zeer hoog ✓ In strijd met omgevingsvergunning (hierna: ov) bouwen van een bouwwerk met een bouwsom van meer dan €150.000,-. ✓ Zonder ov bouwen van een bouwwerk met een bouwsom van meer dan €150.000,-. ✓ Zonder ov in strijd gebruiken met ruimtelijke regels: (onrechtmatige) bewoning of woningsplitsing. ✓ In strijd met ruimtelijke regels handelen zodra afloop instandhoudingstermijn en termijn tijdelijke ontheffing / beschikking / (vergunningsvrije) mantelzorgwoningen. ✓ Zonder ov of instandhoudingsplicht wijzigen, slopen of in afwijking verbouwen beschermd monument. ✓ Activiteit met/zonder melding: particuliere sloop met asbest. ✓ Activiteit met/zonder melding: bedrijfsmatige sloop met asbest.

✓ Inrichtingen categorie B2, C1, C2, D1 en D2: B2 = meldingplichtig, wat wel behoort tot het basistakenpakket C1 = vergunningplichtig (niet zijnde C2, D1 en D2) C2 = risicovolle inrichtingen D1 = IPPC* (dit betreft zowel veehouderijen als industriële bedrijven zoals LPG-tankstations) D2 = BRZO* vergunningplichtig * IPPC is Integrated Polution Prevention and Control * BRZO is Besluit risico zware ongevallen Prioriteit hoog ✓ In strijd met/ zonder ov bouwen van een bouwwerk met een bouwsom van minder dan €150.000,-. ✓ Zonder ov uitvoeren van landschappelijke inpassingen. ✓ Zonder ov in strijd met de ruimtelijke regels bedrijfsmatige activiteiten op een perceel verrichten. ✓ In strijd met ov of instandhoudingsplicht ‘wijzigen, slopen of in afwijking verbouwen beschermd monument’. ✓ In strijd met ov slopen van bouwwerken. ✓ Zonder/in strijd met ov kappen van bomen/ houtopstand. Prioriteit midden ✓ In strijd met ov realiseren/ uitvoeren landschappelijke inpassingen. ✓ In strijd met ov bouwen of in gebruik hebben van bouwwerken of gronden. ✓ Slopen in strijd met bouwbesluit, bestemmingsplan. ✓ In strijd met ov uitvoeren of aanbrengen handelsreclame. Prioriteit laag ✓ In strijd met ov uitvoeren van een werk of werkzaamheden overige aanlegactiviteiten. ✓ Gebruik gronden/ bouwwerken in strijd met voorbereidingsbesluit / verklaring Minister of Provinciale Staten.

✓ Sloopactiviteiten met sloopmelding.

12

✓ ✓ ✓

In strijd met ov uitweg maken, hebben of veranderen of het gebruik daarvan veranderen. Zonder ov uitweg maken, hebben of veranderen of het gebruik daarvan veranderen. In strijd met ov kappen bomen/ houtopstand.

Prioriteiten niet-Wabo taken De gemeente is uiteraard niet alleen bezig geweest met de uitvoering van de Wabo-taken. De gemeente heeft ook niet-Wabo taken. Hierbij moet voornamelijk worden gedacht aan openbare orde en veiligheidstaken, waarbij vaak de burgemeester bevoegd gezag is en het ambtelijk apparaat belast is met de uitvoering. Te denken valt onder andere aan: ✓ APV en bijzondere wetten ✓ Damocles (overtredingen Opiumwet) ✓ Horeca Taken van openbare orde hebben afhankelijk van de omstandigheden van het geval en na een zorgvuldige afweging de hoogste prioriteit. Deze taken zijn dan ook naast de Wabo-taken met voorrang opgepakt. Daarnaast hebben de speerpunten van de boa’s (met name controles verkeersveiligheid en overlast in de breedste zin van het woord) ook in 2022 weer hoge prioriteit gekregen.

4.2 Milieu Toezicht en handhaving is gemandateerd aan de OMWB. Voor de volledige evaluatie voor het onderdeel milieu verwijzen wij u naar het separate verslag van de OMWB dat onderdeel uitmaakt van dit evaluatieverslag. Hieronder treft u een samenvatting aan. Doelstelling milieu 2022 Streven naar nalevingsgedrag van 50% in 2022.

Doelstelling behaald? Deze doelstelling is behaald. Het spontane naleefgedrag van de bedrijven binnen de gemeente Gilze en Rijen is 58% en ligt daarmee boven het OMWB gemiddelde. Het gemiddelde, spontane, naleefgedrag van zowel basis- als de niet basistaakbedrijven binnen de gehele regio van de OMWB betreft 57%. Kanttekening hierbij is wel dat het werkelijke spontane naleefgedrag naar beneden kan afwijken. Dit komt omdat in de berekening de lichtere overtredingen niet zijn meegenomen. Voor 2023 is deze doelstelling gelijk gebleven.

Toezicht basistaak controles In het vastgestelde uitvoeringsprogramma van 2022 zijn 47 controles bij de basistaakbedrijven geprogrammeerd. Vanwege capaciteitsproblemen heeft de OMWB een aantal controles van het vooraf vastgestelde uitvoeringsprogramma helaas niet kunnen uitvoeren. Er zijn het afgelopen jaar wel meer bedrijven bezocht dan er vooraf zijn geprogrammeerd. Dat komt door extra opdrachten met urgentie en een overloop van het vorige jaar. In 2022 zijn er minder afgehandelde zaken dan in het voorgaande jaar.

13

Toezicht hercontroles De OMWB stuurt aan op uitvoering van hercontroles binnen twee weken na het verstrijken van de hersteltermijn. De hercontroles die op dit moment nog openstaan betreffen hercontroles waarvan de hersteltermijn nog niet is verstreken. In 2022 zijn er meer afgehandelde zaken dan in het voorgaande jaar.

Repressieve handhaving basistaken regulier Bij repressieve handhaving is er sprake van het niet naleven van wet- en regelgeving en is een overtreding begaan. Wanneer er een overtreding is begaan, worden er gepaste maatregelen genomen volgens de landelijke handhavingsstrategie. Welke maatregel wordt genomen is per situatie afhankelijk van de aard en de ernst van de overtreding alsmede het gedrag van de overtreder. Soort Handhavingsverzoeken Handhavingszaken Strafrechtelijke zaken

Aantal 2022 1 12 2

Repressieve handhaving basistaken asbest De OMWB heeft 2 repressieve handhavingszaken met betrekking tot asbest behandeld. Dit aantal is hetzelfde als in 2021. Klachten Net als voorgaande jaren gaan de meest ingediende klachten over geur (9) en geluid (17). Jaartal Klachten

Realisatie 2021 57

Raming 2022 40

Realisatie 2022 36

14

Uren afstemming Hoewel toezicht en handhaving is gemandateerd aan de OMWB, vindt er weleens afstemming plaats tussen de gemeente en de OMWB. De geraamde uren blijken voldoende te zijn en zijn voor 2023 gelijk gebleven. Soort Afstemming gemeente Gilze en Rijen met de OMWB

Raming uren 2022 28

Realisatie uren 2022 20

Financiën toezicht en handhaving De gemaakte kosten zijn binnen het geraamde budget gebleven.

4.3 Bouwen Realisatiefase Na het verlenen van de omgevingsvergunning gaan toezichthouders na of er volgens de vergunning is gebouwd/gesloopt. Tijdens de bouwcontroles ligt de nadruk op de aspecten constructieve veiligheid, brandveiligheid en gezondheid. Voor sloop ligt de nadruk op asbestverwijdering. Doelstelling toezicht realisatiefase 2022 Streven naar een naleefgedrag van 80 % op de gemelde controles op brand- en constructieve veiligheid in 2022.

Doelstelling behaald? Deze doelstelling is behaald. Gemelde controles worden nagenoeg altijd opgevolgd door een controle ter plaatse.

Soort Controle bouw categorie 1 (na invoering OW controle (administratief) op gevolgklasse 1) Controle bouw categorie 2 (na invoering OW gevolgklasse 2 en 3) Sloopvergunning/melding (zonder asbest) Beoordelen constructieve stukken Totaal

Raming uren 2022 Realisatie uren 2022 400 435,5 400 25 150 975

238,55 26 202,05 902,1

Zoals in voorgaand overzicht is te zien, wijken de geraamde uren af van de gerealiseerde uren. In het uitvoeringsprogramma 2023 is daarom gekozen om de uren voor een aantal onderwerpen naar beneden bij te stellen/ anders te verdelen. Deze bijstelling was ook gericht op de komst van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor bouwen, maar deze inwerkingtreding is uitgesteld. Soort Controle bouw categorie 1 (na invoering OW controle (administratief) op gevolgklasse 1) Controle bouw categorie 2 (na invoering OW gevolgklasse 2 en 3) Sloopvergunning/melding (zonder asbest) Totaal

Raming aantallen 2022 160

Realisatie aantallen 2022

160 10 330

226 226*

*In 2021 zijn 139 controles uitgevoerd.

Gebruiksfase In de gebruiksfase heeft toezicht plaatsgevonden op gerealiseerde bouwwerken met of zonder omgevingsvergunning, het gebruik daarvan en het gebruik van open erven en/of terreinen. De mate van toezicht is gekoppeld aan de prioriteit die aan de activiteit is toegekend, zie paragraaf 4.1.

15

Doelstellingen toezicht en handhaving gebruiksfase 2022 Inzicht in mate van permanente bewoning van recreatiewoningen op de recreatieparken, waarvan het vermoeden bestaat dat veel woningen permanent worden bewoond. Het uitvoeren van (integrale) controles om illegale woonsituaties waarbij sprake is van een onveilige en/of ongezonde situatie tegen te gaan.

Afhandelen van handhavingsverzoeken binnen de wettelijke termijn. Bij overige meldingen/klachten in 100% van de gevallen een terugkoppeling van de ondernomen acties.

Soort Toezicht/handhaving meldingen/klachten/handhavingsverzoeken Project arbeidsmigranten Toezicht/handhaving permanente bewoning recreatieparken (MB-ALL) Toezicht/handhaving recreatieparken (excl. bewoning) Toezicht/handhaving brandveiligheid (buiten basistakenpakket brandweer) Totaal

Doelstelling behaald? Deze doelstelling is behaald voor wat betreft de inschrijvingen in de basisregistratie personen. We hebben goed inzicht in waar (mogelijk) permanente bewoning plaatsvindt. Deze doelstelling is behaald. Zowel vanuit verschillende actiedagen als ons project huisvesting arbeidsmigranten is veel aandacht voor dit onderwerp en wordt een lik-op-stuk beleid gevoerd. In 2022 hebben we meerdere handhavingszaken gehad aangaande dit onderwerp met als doel om de onveilige en/of ongezonde situatie tegen te gaan. Deze doelstelling is helaas niet behaald. We hebben 1 handhavingsverzoek niet binnen de wettelijke termijn behandeld. Deze doelstelling is behaald. We hebben in alle gevallen, indien gewenst, terugkoppeling gegeven van de ondernomen acties.

Raming uren 2022 800

Realisatie uren 2022 538

100 36

34 50

100 300

78 39

1336

739

In de gebruiksfase is een groot verschil te zien tussen de geraamde uren en de gerealiseerde uren. De verklaring hiervoor is dat onze toezichthouders ook uren hebben gemaakt op onderwerpen die niet in het uitvoeringsprogramma zijn opgenomen. Zo is er bijvoorbeeld 215 uur besteed aan de straatmarkten (geen VTH-taak) in Gilze en Rijen. In 2023 komt deze taak voor de bouwtoezichthouders te vervallen. Ook waren er minder productieve beschikbaar in 2022 dan vooraf vastgesteld. Dit komt mede door het aankopen van extra verlofuren. Op het gebied van brandveiligheid is een groot verschil te zien tussen de geraamde en gerealiseerde uren. Hoewel er in het uitvoeringsprogramma 2022 is aangegeven dat er in samenspraak met de brandweer een jaarlijks toezichtsplan wordt opgesteld, is dat voor 2022 helaas niet gebeurd. Er is door de brandweer prioriteit gegeven aan projectmatig toezicht. In 2022 heeft de gemeente Gilze en Rijen alleen controles uitgevoerd op basis van aanbod en zijn er zelf niet actief controles uitgevoerd bij individuele panden. Zo zijn er controles uitgevoerd naar aanleiding van meldingen. Deze meldingen gingen over vluchtwegen en brandveiligheidsinstallaties.

Daarnaast zijn de volgende zaken opgepakt met betrekking tot brandveiligheid: • Het in behandeling nemen van Programma van Eisen (PvE) en Nota van Aanvullingen (NvA) van brandmeld- en ontruimingsinstallaties ter beoordeling; • Het in behandeling nemen van UitgangspuntenDocument (UpD) van sprinklerinstallaties ter beoordeling; • Het in behandeling nemen van niet/onvoldoende functionerende bluswatervoorzieningen (o.a. geboorde putten) naar aanleiding van meldingen (in- en extern).

16

Op het gebied van brandveiligheid is er geen juridische inzet nodig geweest. Voor 2023 is er in samenwerking met de brandweer een actief toezicht programma opgesteld. Dit betekent dat er meer controles op het gebied van brandveiligheid zullen plaatsvinden. Het aantal geraamde uren is wel iets naar beneden bijgesteld voor 2023 (225). Meer over de uitgevoerde acties over brandveiligheid kunt u lezen in paragraaf 4.6. In deze paragraaf staat wat de brandweer in 2022 voor de gemeente Gilze en Rijen heeft gedaan. Soort Handhavingscontroles

Realisatie aantallen 2021 94

Realisatie aantallen 2022 83

Algemeen bouwzaken Soort Handhavingsactie BIT en/of ondermijning Invoering Omgevingswet/Wet kwaliteitsborging/nieuw VTH pakket en digitaal werken Ministeriële opdrachten Algemene werkzaamheden (voorlichting, afstemming, algemene administratieve taken) Totaal

Raming uren 2022 60 100

Realisatie uren 2022 52,75 119

0 285

0 150,40

445

322,15

Gedurende het jaar zijn 4 actiedagen georganiseerd (BIT en/of ondermijning) in Gilze en Rijen. In samenwerking met de politie, OMWB en gemeente zijn adressen bezocht. De gebouwen op deze adressen worden uitgebreid onderzocht met het doel om criminele activiteiten op te sporen. Overtredingen waren bijvoorbeeld strijdigheden met voorschriften uit het bestemmingsplan of illegale woonsituaties. Inhaalslag controle op omgevingsvergunningen voor de Wet kwaliteitsborging voor bouwen (Wkb) In het uitvoeringsprogramma 2022 hebben wij als doelstelling gesteld om voor de introductie van de Wkb de verleende omgevingsvergunningen geactualiseerd te hebben. Hierdoor ontstaat een deugdelijke werkvoorraad om over te gaan op het nieuwe stelsel. Deze inhaalslag is nog steeds aan de gang. Er zijn nog ongeveer 306 openstaande omgevingsvergunningen. Gelukkig is de inwerkingtreding van de Wkb uitgesteld tot 1 januari 2024. Dit geeft ons voor nu meer ruimte om deze inhaalslag tijdig af te ronden. Juridische ondersteuning bouwzaken/ strijdig gebruik (m.u.v. permanente bewoning) Soort Juridische begeleiding en afhandeling van handhavingszaken op het gebied van bouwregelgeving/ strijdig gebruik.

Raming uren 2022 Realisatie uren 2022 1250 1161,33

Het verschil in de geraamde uren en de gerealiseerde uren is te verklaren, omdat ook productieve uren zijn gebruikt voor bijvoorbeeld het volgen van opleidingen om zo de kennis in het team op peil te houden. Soort Aantal handhavingsverzoeken Voornemen last onder dwangsom Last onder dwangsom Bouwstop Invorderingsbesluit***

Aantallen 2021 10-20** Niet geraamd Niet geraamd Niet geraamd Niet geraamd

Realisatie aantallen 2022* 8 3 3 1 1

*Aantallen met betrekking tot permanente bewoning zijn niet meegeteld, zie hiervoor paragraaf 4.4. **Inclusief APV en bijzondere wetten zaken (+1). ***Deze zaak is in behandeling bij de Raad van State.

17

Het aantal handhavingsverzoeken is ten opzichte van 2021 (6) toegenomen. De handhavingsverzoeken worden voornamelijk ingediend voor het bouwen zonder vergunning en het handelen in strijd met het bestemmingsplan. Er is ook een handhavingsverzoek ingediend over geluidsoverlast die ontstond door bouwwerkzaamheden. Deze zaak is uiteindelijk minnelijk opgelost. Daar proberen we als gemeente in dit soort gevallen ook altijd in te investeren, voordat er direct bestuursrechtelijke trajecten worden gestart.

4.4 Permanente bewoning recreatiewoningen Het permanent bewonen van een recreatiewoning is in strijd met het bestemmingsplan. Sinds 2017 hanteren wij een nieuwe werkwijze voor de aanpak van permanente bewoning op recreatieparken. We voeren namelijk een lik-op-stuk beleid als het gaat om nieuwe inschrijvingen op een adres. Dit betekent dat er direct een handhavingstraject wordt opgestart. Op 10 adressen van recreatiewoningen zijn controles op bewoning uitgevoerd. In 2022 zijn op het gebied van permanente bewoning van recreatiewoningen onderstaande gegevens bekend. Jaartal

Inschrijvingen

Voornemen verstuurd

Uitschrijvingen

2022

5

2

4

Bewoning daadwerkelijk beëindigd 4

Last onder dwangsom opgelegd 1

Ontheffing verleend 1

In 2021 waren er 4 inschrijvingen, 5 keer voornemen verstuurd, 4 keer een last onder dwangsom opgelegd en 7 keer heeft er een uitschrijving plaatsgevonden. Deze uitschrijvingen vloeide ook voort uit zaken die het jaar daarvoor al waren opgestart. In 2022 is 1 ontheffing verleend om te mogen wonen in een recreatiewoning. De grondslag van deze ontheffing is terug te vinden in de geldende beleidsnotitie over permanente bewoning van recreatieverblijven. In deze beleidsnotitie is opgenomen dat wij, indien aan voorwaarden wordt voldaan, een tijdelijke ontheffing kunnen verlenen om te mogen wonen in een recreatiewoning. Het gaat dan om uitzonderingssituaties zoals een echtscheiding of calamiteit (overbruggingshuisvesting). Voor de juridische begeleiding en afhandeling van handhavingszaken in 2022 zijn onderstaande gegevens bekend. Soort Juridische begeleiding en afhandeling van handhavingszaken op het gebied van permanente bewoning recreatiewoningen

Raming uren 2022 Realisatie uren 2022 458 72,50

Zoals in de tabel is te zien, is er een grote afwijking tussen de geraamde/ beschikbare uren en de gerealiseerde uren. Door het vertrek van een juridisch medewerker die een grote rol speelde in de handhaving van permanente bewoning, is de handhaving hierop tijdelijk stil komen te liggen (uitzonderingen daargelaten). Inmiddels is een nieuwe medewerker aangesteld die deze handhaving weer heeft oppakt. Het aantal geraamde uren is daarom op dit onderdeel nagenoeg gelijk gebleven voor 2023.

4.5 Handhaving op huisvesting arbeidsmigranten Samen met de BRP-controleur hebben de bouwtoezichthouders in 2022 circa 25 controles uitgevoerd. Deze controles zijn in de meeste gevallen uitgevoerd aan de hand van een lijst met te onderzoeken panden. In een aantal gevallen is ook een controle uitgevoerd naar aanleiding van een klacht/melding uit de directe omgeving. Deze meldingen worden met voorrang behandeld. Bij de controles worden regelmatig overtredingen geconstateerd. Hierbij kan gedacht worden aan te veel bewoners die verblijven in een ruimte of het ontbreken van een rookmelder. Vaak zijn deze overtredingen in overleg opgeheven. In zeker 2 gevallen is een handhavingszaak gestart. Ook in 2023 worden deze controles voortgezet.

4.6 Brandveiligheid Zoals beschreven in paragraaf 4.3 is er door de gemeente in 2022 minder toezicht gehouden op het gebied van brandveiligheid. Echter heeft ook de brandweer minder toezicht gehouden in 2022 in de vorm van een programma, maar is er wel geïnvesteerd op projecten die hieronder worden benoemd.

18

•

•

• •

•

•

Toezicht evenementen: de brandweer is hierover in gesprek met de gemeente om te komen tot een integrale aanpak. In andere gemeenten houdt de brandweer vaak ook toezicht op het evenement zelf, een aftrap vooraf, een rondje tijdens de opening en bij grote evenementen houdt zij dagelijks zitting in het veiligheidsoverleg. Dit is nog niet de werkwijze in de gemeente Gilze en Rijen, maar het streven is wel om dit in 2023 vorm te geven. In contact met de zorg: de brandweer heeft zorginstellingen bezocht en beoordeelt deze aan de hand van een aantal thema’s, waaronder inspectiecertificering, scenariotrainingen en risicoanalyse brandbare gevels. Ook in 2023 worden deze werkzaamheden voortgezet. Betrouwbare branddoormelding en passende brandweerzorg: de brandweer adviseerde in 2022 bedrijven en instellingen hierover. Van brandweer op school naar de Risk Factory: in 2022 opende de Risk Factory. Dit is een belevingscentrum voor veiligheid. Basisscholen die in 2022 nog geen bezoek konden brengen aan de Risk Factory krijgen vanuit de brandweer ondersteuning aangeboden voor het gebruiken van het lespakket ‘Brandweer op school’. Samenwerking met woningcorporaties: woningcorporaties voeren al enige jaren een brandveiligheidsbeleid. Vanuit dit beleid wordt de bestaande woningvoorraad gecheckt op brandveiligheid en worden verbetertrajecten opgestart om de brandveiligheid te vergroten.

Het onderzoek naar de brandveiligheid van gevels van woongebouwen in de gemeente Gilze en Rijen is afgerond. In 2022 dienden woningcorporaties actie te ondernemen om al hun woningen te hebben voorzien van de wettelijke verplichte rookmelders (voor juli 2022). De brandweer stimuleerde woningeigenaren en VvE’s met publiekscampagnes en contactbezoeken. In deze contactbezoeken worden gezamenlijk met eigenaren en bewoners de risico’s in de woonomgeving geïnventariseerd en geanalyseerd en zo nodig verbeterplannen gemaakt. Naast de basis bouwkundige en installatietechnische brandveiligheidsvoorzieningen gaat het dan ook om de aanwezigheid van rookmelders, het veilig laden van elektrische voertuigen in stallingsgarages van woongebouwen, het veilig stallen en laden van scootmobielen en elektrische fietsen, en het brandveilig wonen in algemene zin (brandveilig gedrag en zelf- en/of samenredzaamheid bij brand). Energietransitie: intern heeft de brandweer in 2022 kennissessies gevolgd en georganiseerd voor partners. Tijdens deze sessies werden onder andere de risico’s besproken die zonnepanelen, elektrische auto’s, buurtaccu’s, waterstoftanks en dergelijke met zich meebrengen. Doelstelling hiervan is om veiliger en bewuster in te zetten om bijvoorbeeld branden in woningen met zonnepanelen te voorkomen.

Ook bewustwording om vooraf goed na te denken over het plaatsen van bijvoorbeeld laadvoorzieningen bij parkeergarages.

Ook is vanuit de brandweer veel input geweest op ad hoc vragen. Met ad hoc vragen wordt gedoeld op vragen van burgers of van de gemeente waar de brandweer op ingespeeld heeft. Zo heeft de brandweer de gemeente advies gegeven over het huisvesten van arbeidsmigranten.

4.7 APV en bijzondere wetten Toezicht door de boa’s De buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) ziet toe op de naleving van de regels die in onze APV zijn opgenomen. De boa’s hebben zich vooral gericht op de speerpunten die in het programma van 2022 zijn vastgesteld door het college. Van deze speerpunten zijn doelstellingen gemaakt. Doelstelling APV en bijzondere wetten 2022 Inzicht in de veiligheid bij horecabedrijven

Doelstelling behaald? Deze doelstelling is niet behaald. In 2022 zijn er geen controles uitgevoerd bij horecabedrijven, omdat er geen opgeleide Alcoholwet inspecteurs in dienst waren. De boa-pool, waarvan wij Alcoholwet inspecteurs kunnen ‘inhuren’, was niet actief. Deze pool is door corona stil komen liggen en is daarna niet meer van de grond gekomen. In 2023 wordt dit

19

Borging van de veiligheid bij evenementen

Voorkomen van parkeeroverlast

Zorgdragen voor een goede verkeersveiligheid Terugdringen overlast hondenpoep

Actieve handhaving afval en zwerfvuil

onderdeel structureel opgepakt, door het opleiden van eigen boa’s. Deze doelstelling is behaald. Bij de evenementen waarbij de boa’s aanwezig zijn geweest, is de veiligheid geborgd. Ook bij de evenementen waarbij fysiek geen boa’s aanwezig waren, is de veiligheid geborgd middels het verlenen van een vergunning. Organisaties moeten te allen tijde voldoen aan veiligheidseisen. Hoewel we hebben geïnvesteerd in het voorkomen van parkeeroverlast, is dit niet geheel gelukt. Parkeeroverlast blijft bestaan, omdat het niet elke keer dezelfde mensen zijn die een overtreding begaan. Wel blijven we ons doorlopend inzetten om parkeeroverlast te voorkomen dan wel tegen te gaan. Deze doelstelling is behaald. Dagelijks controleren wij hierop. Ook in samenwerking met de politie. Deze doelstelling is behaald. Het aantal meldingen ten opzichte van 2021 is afgenomen (van 80 meldingen naar 50). Deze doelstelling is behaald. We treffen minder afvaldumpingen aan. We controleren hier dagelijks op, zijn veel op straat en lang zichtbaar op plekken waar veel gedumpt wordt.

De volgende aantallen controles zijn per onderwerp in 2022 uitgevoerd door de boa’s: Soort

Raming aantal controles 2022 Horeca 30 APV/Evenementen 40 Verkeer(s-veiligheid)/ parkeren 80 Orde verstorende jeugd 300 Hondenoverlast 60 Zwerfafval/inzameling afval 100 Illegaal plakken en graffiti 40 Kappen en inritten en rioolaansluitingen 25 Algemene werkzaamheden waaronder overleg, afstemming, 110 voorlichting Klachten en meldingen 310 Overige verzoektaken (o.a. corona) onbekend Totaal 1095

Realisatie aantal controles 2022 0* 30 120 180 160 80 10 10 150 300 50 1090

*Reguliere horecacontroles zijn in 2022 niet uitgevoerd. Wel zijn er controles bij de horeca uitgevoerd in het kader van corona. Deze controles staan onder ‘overige verzoektaken’.

Aan het uitvoeren van bovenstaande controles hebben de boa’s in totaal 3126 uur besteed. De raming/beschikbare uren voor 2022 waren 3400 uur. De meeste uren zijn besteed aan klachten en meldingen. Deze zijn vaak ook met voorrang behandeld. In 2022 is veel geklaagd over fout parkeren, hondenoverlast, jeugd en overige zaken zoals burenconflicten, geluidsoverlast en fiets-/autowrakken. Uit voorgaande blijkt een discrepantie tussen de geraamde uren en de gerealiseerde uren. De boa’s hebben aangegeven dat het lastig blijft de uren juist te registreren, mede door de constructie met de drie gemeenten. Voor de zomer van 2022 is er een doelmatigheidsonderzoek gedaan naar de inzet en formatie van de boa’s in

20

de ABG-gemeenten. Uit dit, zogenoemde 213a Gemeentewet, onderzoek komt onder andere naar voren dat voor een effectievere uitvoering van de werkzaamheden een betere monitoring en het adequaat en tijdig vastleggen van juiste gegevens (informatie gestuurd werken) noodzakelijk is. Hiervoor worden momenteel stappen gezet om dit in 2023 te realiseren. De gemeente Gilze en Rijen heeft daarvoor ook de nodige middelen vrijgemaakt. In 2022 zijn er in de gemeente Gilze en Rijen 79 mulderboetes en 7 strafbeschikkingen geschreven. Een mulderboete is een boete voor een lichte verkeersovertreding. In dit geval zijn de meeste bekeuringen geschreven voor parkeren in een parkeerverbod zone. Een strafbeschikking is alleen mogelijk als de schuld vaststaat. Bijvoorbeeld openbare dronkenschap, wildplassen, afval dumpen en loslopende honden. In vergelijking met 2021 zijn er iets minder bekeuringen geschreven. In 2021 waren het er 99. Basis Registratie Personen (BRP)-controles De gemeente kan een onderzoek instellen om te controleren of de inschrijving(en) op een adres juist is/zijn op grond van de BRP. De BRP voorziet andere instanties zoals de Belastingdienst en de Rijksoverheid van informatie. Via de BRP worden onder andere belastingen opgelegd en uitkeringen of toeslagen toegekend. Het is dus van groot belang onze BRP op orde te hebben. Dit is ook een wettelijke taak.

Er zijn echter allerlei redenen waarom BRP-inschrijvingen niet kloppen met de feitelijke situatie. De BRP-controleur draagt zorg voor controles van mutaties in de praktijk. Daarbij biedt de controleur het nodige bewijs aan voor de collega’s van burgerzaken, de woningstichting of de politie door op locatie een controle uit te voeren (signaleringsfunctie). Een aantal controles wordt ook gezamenlijk uitgevoerd. In circa 90% van de controlegevallen is er sprake van onjuistheden op locatie. Hiertegen wordt opgetreden wat uiteindelijk kan leiden tot het ambtshalve in- of uitschrijven in de BRP. In onderstaand overzicht is te zien hoeveel controles we voor 2022 hebben geraamd en hoeveel er daadwerkelijk zijn uitgevoerd. Soort Landelijk onderzoek adreskwaliteit (BRP-onderzoek)

Raming aantal controles 2022 125

Realisatie aantal controles 2022 86

Soort Landelijk onderzoek adreskwaliteit (BRP-onderzoek)

Raming uren 2022 1388

Realisatie uren 2022 1157,50

Het aantal controles en het aantal uren wijkt af van de raming. Dit komt omdat onze BRP-controleur in 2022 ook is ingezet voor ondermijningszaken en actiedagen/projecten waaronder het project arbeidsmigranten. Aan dit project is bijvoorbeeld 29 uur besteed en aan ondermijningszaken 63 uur. Georganiseerde criminaliteit De bevoegdheid van de burgemeester in het kader van de, in de volksmond genoemde wet Damocles, is in 2013 vastgelegd in beleid. Sindsdien is er nadrukkelijk aandacht besteed aan de uitvoering van deze wet. In 2019 is het Damoclesbeleid verder aangescherpt en aangepast op de nieuwe bevoegdheid om een pand ook te kunnen sluiten als er sprake is van zogenaamde voorbereidingshandelingen. Het aantal in 2022 genomen maatregelen rondom drugspanden staat hieronder vermeld. Soort Waarschuwing Sluiting

2019 7 14

2020 7 4

2021 2 7

2022 2 1

21

Tegen de sluiting (vanwege de aanwezigheid van een hennepkwekerij) is bezwaar gemaakt en verzocht om een voorlopige voorziening te treffen. De voorlopige voorziening is gedeeltelijk afgewezen (sluiting beperkt tot 1 maand). Los van het toepassen van de bevoegdheid om drugspanden te sluiten, zit de bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit inmiddels in onze werkzaamheden verweven. Het is een automatisme geworden om in geval van (georganiseerde) criminaliteit ook de bestuurlijke mogelijkheden te onderzoeken en toe te passen. Juridische ondersteuning Alle handhavingsprocedures die voortvloeien uit de APV en bijzondere wetten worden uitgevoerd door het cluster handhaving. Soort APV en bijzondere wetten zaken