Bijlage 1- Uitvoeringsprogramma VTH 2024
Tekst van het document
Uitvoeringsprogramm a Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2024
Inhoud 1 Inleiding..................................................................................................................................................................4 1.1 Aanleiding.......................................................................................................................................................4 1.2 Doel van het uitvoeringsprogramma..............................................................................................................4 1.3 Samenwerkingspartners.................................................................................................................................4 1.4 Bekendmaking uitvoeringsprogramma 2024.................................................................................................5 2 Ontwikkelingen.......................................................................................................................................................6 2.1 Landelijk..........................................................................................................................................................6 2.1.1 Omgevingswet.........................................................................................................................................6 2.1.2 Private kwaliteitsborging voor
bouwen..................................................................................................9 2.2 Lokaal..............................................................................................................................................................9 3 Capaciteit en financiële borging.............................................................................................................................9 3.1 Personele capaciteit........................................................................................................................................9 3.2 Beschikbare formatie......................................................................................................................................9 3.3 Financiële borging.........................................................................................................................................11 3.3.1 Algemeen...............................................................................................................................................11 3.3.2 Leges......................................................................................................................................................11 3.3.3 Dwangsommen......................................................................................................................................12
4 Bedrijfsvoering, organisatorische en ondersteunende taken VTH......................................................................12 4.1 Inleiding.........................................................................................................................................................12 4.2 Programmering 2024....................................................................................................................................12 5 Vergunningverlening Omgevingswet en milieu...................................................................................................13 5.1 5.1 Inleiding...................................................................................................................................................13 5.1.1 Omgevingswet.......................................................................................................................................13 5.1.2 Milieu.....................................................................................................................................................13 5.2 Programmering Omgevingswet 2024...........................................................................................................13 5.3 Toelichting programmering Omgevingswet 2024........................................................................................16 5.4 Programmering
milieu 2024.........................................................................................................................17 5.5 Toelichting programmering milieu 2024......................................................................................................18 6 Toezicht en handhaving Omgevingswet en milieu..............................................................................................19 6.1 Inleiding.........................................................................................................................................................19 6.2 Programmering Omgevingswet 2024...........................................................................................................20 6.3 Toelichting programmering Omgevingswet 2024........................................................................................22 6.4 Programmering milieu 2024.........................................................................................................................26 Toelichting programmering milieu 2024............................................................................................................27
2
7 Vergunningverlening APV en bijzondere wetten.................................................................................................27 7.1 Inleiding.........................................................................................................................................................27 7.2 Programmering 2024....................................................................................................................................28 7.3 Toelichting programmering 2024.................................................................................................................29 8 Toezicht en handhaving APV en bijzondere wetten............................................................................................31 8.1 Inleiding.........................................................................................................................................................31 8.2 Programmering 2024....................................................................................................................................31 8.3 Toelichting programmering 2024................................................................................................................33 9 Borging
kwaliteit...................................................................................................................................................34 9.1 Inleiding.........................................................................................................................................................34 9.2 Uitvoering, monitoring en verantwoording..................................................................................................34 9.3 Kwaliteit van de capaciteit............................................................................................................................34 9.4 Werkprocessen.............................................................................................................................................34 10 Klachten- en meldingsprocedure.......................................................................................................................34 10.1 Inleiding.......................................................................................................................................................34 10.2 Gemeente Gilze en Rijen.............................................................................................................................35 10.3 Algemene
Klachten.....................................................................................................................................35 10.4 OMWB.........................................................................................................................................................36 11 Bijlagen Werkprogramma OMWB en risicomatrix vergunningverlening, toezicht en handhaving...................36
3
1 Inleiding Voor u ligt het Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) voor het jaar 2024. In dit uitvoeringsprogramma is beschreven op welke wijze de gemeente Gilze en Rijen in 2024 invulling gaat geven aan de uitvoerings- en handhavingsstrategie. De gemeente is wettelijk verplicht om een geldende strategie te hebben. Sinds januari geldt nieuw beleid, onder de Omgevingswet is het instrument daarvoor een Uitvoerings- en Handhavingsstrategie. Deze drie gemeenten zijn in 2016 een ambtelijke samenwerking aangegaan. In de nieuwe uitvoerings- en handhavingsstrategie is ook ingespeeld op de nieuwe Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor bouwen (hierna: Wkb). De invoeringsdatum van de Omgevingswet is verplaatst naar 1 januari 2024 en daarmee ook de invoering van de Wkb.
1.1
Aanleiding
Het jaarlijks opstellen van een uitvoeringsprogramma waarin zowel vergunningverlening, toezichts- en handhavingstaken zijn opgenomen is een wettelijke verplichting die voortvloeit uit art. 13.8 Omgevingsbesluit. De provincie Noord-Brabant beoordeelt of de gemeente voldoet aan deze verplichting. De provincie krijgt hierdoor inzicht in de uitvoering van de wettelijke taken van de gemeente. Een tijdige en goede naleving van de wettelijke procescriteria is niet alleen wettelijk verplicht, maar ook belangrijk voor een goede sturing op de beleidscyclus van vergunningverlening, toezicht en handhaving en voor de instandhouding van een professionele VTH-structuur. Dit alles om risico’s te voorkomen op het gebied van volksgezondheid, veiligheid of onomkeerbare schade aan de leefomgeving. Naast de taken van de afdeling VTH die voortvloeien uit de Omgevingswet, zijn ook de taken opgenomen die omschreven zijn in de Omgevingswet en taken die voortvloeien uit bijzondere wetten en andere regelgeving zoals de Alcoholwet en de Opiumwet. De toezichtstaken van de buitengewoon opsporingsambtenaren (hierna: “boa’s”) maken eveneens onderdeel uit van het uitvoeringsprogramma.
Ook de taken die door de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (hierna: OMWB) en de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (hierna: brandweer) namens de gemeente Gilze en Rijen worden uitgevoerd, vallen binnen het kader van dit uitvoeringsprogramma. Volgens art. 13.6 Omgevingsbesluit dient het uitvoeringsprogramma tenminste de volgende onderdelen te bevatten: De prioriteitenstelling voor het verrichten van de werkzaamheden voor de uitoefening van de bevoegdheden in het kader van de uitvoeringstaak en de handhavingstaak; De methode die wordt gebruikt om te bepalen of de doelen uit het beleidsplan worden bereikt en in hoeverre deze worden nagestreefd in het komende jaar; -
1.2
een duidelijke verbinding met de gestelde prioriteiten en doelstellingen (zie het VTH-beleidsplan); een weergave van de concrete activiteiten voor vergunningverlening, toezicht en handhaving; een weergave van de in te zetten capaciteit voor vergunningverlening, toezicht en handhaving; werkplanning voor de betrokken organisatieonderdelen.
Doel van het uitvoeringsprogramma
Het uitvoeringsprogramma maakt inzichtelijk hoe de beschikbare capaciteit en middelen worden ingezet op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Ook geeft het uitvoeringsprogramma inzicht in de gestelde uitvoeringsdoelen en de gegevens die gemonitord moeten worden om na te kunnen gaan of de vooraf gestelde doelen zijn behaald. Het uitvoeringsprogramma geeft ook aan waar in 2024 capaciteit voor vrij is gemaakt. Daarmee is het zowel binnen als buiten de organisatie duidelijk wat men kan vragen en verwachten.
1.3
Samenwerkingspartners
Als voorwaarde voor een goede integrale werkwijze geldt een optimale samenwerking tussen diverse disciplines. Hierdoor kan dubbel werk worden voorkomen, kan de afstemming geoptimaliseerd worden en kan zelfs werk bespaard worden. Het is daarbij van groot belang dat er goede afspraken gemaakt worden. 4
Daarnaast is een optimale samenwerking met interne en externe partners essentieel om het VTH-beleid en het uitvoeringsprogramma VTH goed uit te kunnen voeren. Interne afstemming onder medewerkers vindt dagelijks plaats. Ook de weg naar het bestuur is laagdrempelig en kan indien noodzakelijk bewandeld worden. De externe afstemming met onze samenwerkingspartners wordt ruimschoots besproken in de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024. Wij verwijzen dan ook naar deze strategie.
1.4
Bekendmaking uitvoeringsprogramma 2024
Het uitvoeringsprogramma wordt door het college vastgesteld en bekendgemaakt aan de gemeenteraad middels een raadsinformatiebrief. Daarnaast wordt het programma toegezonden aan de betrokken samenwerkingspartners.
5
2 Ontwikkelingen 2.1
Landelijk
2.1.1 Omgevingswet De belangrijkste landelijke ontwikkeling is de komst van de Omgevingswet, die is op 1 januari 2024 in werking getreden. Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. De wet bundelt een lappendeken aan wetten en voorschriften in één wet. Daardoor moet het straks makkelijker zijn om bijvoorbeeld een bouwproject te starten, zoals woningbouw op voormalige bedrijventerreinen. Verder biedt de wet meer ruimte voor particuliere ideeën. Dit komt doordat er meer algemene regels gelden, in plaats van gedetailleerde vergunningen. Het doel staat voorop en niet het middel om er te komen. De houding bij het beoordelen van plannen is ‘ja mits’ in plaats van ‘nee tenzij’. Zo ontstaat ruimte voor bedrijven en organisaties om met ideeën te komen. Daarnaast zorgt de wet voor één digitaal loket dat het voor consumenten en bedrijfsleven makkelijker maakt vergunningen aan te vragen en projecten te starten. Intern is afgelopen jaar hard gewerkt aan de gevolgen van invoering van deze wet. Voor de implementatie is een externe projectleider ingehuurd. Samen met de VTH-medewerkers is er aandacht besteed aan de komst van de Omgevingswet en de nieuwe werkprocessen, nieuw beleid, aanpassen van afspraken met andere clusters en ketenpartners en het volgen van trainingen en opleidingen.
Ook ten aanzien van 2024 zijn er uren geraamd per betrokken medewerker voor de verdere implementatie van de Omgevingswet. Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) Het DSO ondersteunt de uitvoering van de Omgevingswet. Het digitaal stelsel bestaat uit de landelijke voorziening die wordt ontwikkeld door het programma ‘Aan de slag met Omgevingswet’ en lokale systemen bij overheden. Eén digitaal loket voor de fysieke leefomgeving Het DSO biedt het digitale loket (Omgevingsloket) waar initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden snel kunnen zien wat is toegestaan in de fysieke leefomgeving. Het digitaal stelsel vervangt bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet de bestaande toepassingen: -
Omgevingsloket;
-
Activiteitenbesluit Internet Module (AIM);
-
en ruimtelijkeplannen.nl.
Onder de Omgevingswet ontvangt het cluster vergunningverlening via het DSO ook initiatieven die nu nog rechtstreeks bij cluster ruimtelijke ontwikkeling binnenkomen zoals de principeverzoeken. De coördinator vergunningverlening en coördinator ruimtelijke ontwikkeling bespreken wekelijks de nieuwe initiatieven en kijken dan bij welk cluster het initiatief thuishoort ter behandeling. Overleggen onder de Omgevingswet We kennen onder de Omgevingswet de volgende overleggen bij initiatieven de niet passend zijn binnen het Omgevingsplan en besproken worden.
6
1.
Het RO/VV-overleg. Het type initiatieven dat besproken wordt in het RO/VV-overleg zijn tijdelijke, binnenplanse en eenvoudig buitenplanse (voorheen kruimelgevallen) activiteiten. 1 Procesverloop is hetzelfde als onder de Wabo.
2.
De intaketafel. Het uitgangspunt van een intaketafel is het initiatief enkel te beoordelen op wenselijkheid. Het type initiatief dat op de intaketafel terecht komt, zijn de buitenplanse omgevingsplanactiviteiten die te complex zijn voor de RO/VV-agenda. Casemanager RO (stedelijk /Buitengebied) en casemanagers VV zijn aanwezig ter advisering.
3.
Regionale omgevingstafel. Wanneer een initiatief wenselijk is bevonden op de intaketafel kan deze worden doorgestuurd naar de regionale omgevingstafel (externe complexe omgevingstafel). Op deze complexe omgevingstafel wordt het volledige integrale afwegingskader meegenomen door de benodigde expertise aan tafel te zetten. Het type aanvragen dat op de complexe omgevingstafels terecht komen zijn met name (de complexe) buitenplanse activiteiten (niet-zijnde kruimelgevallen). Bij dit overleg schuiven zowel interne als externe adviseurs aan.
Processen bij overheden De Omgevingswet heeft invloed op 4 processen bij overheden. Het digitaal stelsel ondersteunt deze processen, namelijk: 1. 2. 3. 4.
Omgevingsdocumenten digitaal beschikbaar maken in de Landelijke Voorziening Bekendmaken en Beschikbaar stellen (LVBB); Toepasbare regels voor vragenbomen in het Omgevingsloket; Vergunningaanvragen en meldingen ontvangen; Samenwerken aan het behandelen van een verzoek.
Het maken van vragenbomen in het omgevingsloket Hiervoor gaan we werken met het pakket Berkeley Bridge. Om ons op weg te helpen ondersteunt Berkeley Bridge ons met de eerste vragenbomen. Bestemmingsplan/ Omgevingsplan De huidige bestemmingsplannen zijn digitaal in te zien via ruimtelijkeplannen.nl. Met de komst van de Omgevingswet loopt dat via het DSO. Hiervoor hebben wij gekozen voor het softwarepakket Tercera. Hiermee kan het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan)/ omgevingsvisie gemaakt, gewijzigd, gevalideerd en gepubliceerd worden. Daarnaast kunnen hiermee besluiten bekendgemaakt worden en beschikbaar worden gesteld. Omgevingsdialoog De gemeente is verantwoordelijk voor het tijdig afgeven van kwalitatief goede vergunningen. De initiatiefnemers van vergunningaanvragen zijn in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor het (tijdig) indienen van de complete aanvraag. Ook zijn initiatiefnemers zelf verantwoordelijk voor het creëren van draagvlak en acceptatie van de voorgenomen plannen bij belanghebbenden zoals buren. Met ingang van de Omgevingswet is hiervoor de werkwijze van de “omgevingsdialoog” geïntroduceerd. De gemeente Gilze en Rijen paste het instrument “omgevingsdialoog” al sinds 2019 toe middels de beleidsnota “omgevingsdialoog bij ruimtelijke plannen” die door de gemeenteraad is vastgesteld.
Het doel van de omgevingsdialoog is de input van de omgeving al vanaf het begin te betrekken bij het ontwerp. Dat zorgt voor betrokkenheid en het gevoel ook daadwerkelijk bij te kunnen dragen aan de kwaliteit van de eigen leefomgeving en/of de oplossing van een probleem. De verwachting is dat een plan er beter van wordt (omdat het draagvlak heeft) en ondoelmatige kosten (kosten dubbel werk bij aanpassingen in latere fasen en lange procedure) worden bespaard. Naast dat cluster ruimtelijke ontwikkeling deze beleidsnota toepast, passen we de omgevingsdialoog ook bij aanvragen 1
Een binnenplanse omgevingsplanactiviteit (OPA) is een activiteit waarvoor het omgevingsplan bepaalt dat daarvoor een vergunning nodig is (bijlage onderdeel A, Omgevingswet). De gemeente regelt in het omgevingsplan voor welke omgevingsplanactiviteiten een omgevingsvergunning nodig is. In het omgevingsplan worden de beoordelingsregels over het verlenen van de omgevingsvergunning opgenomen. Als de activiteit in strijd is met het omgevingsplan, is er sprake van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA).
7
voor een omgevingsvergunning toe. Indien er strijdigheid is met het omgevingsplan wordt in overleg met ruimtelijke ontwikkeling onderzocht in welke gevallen de omgevingsdialoog voor een aanvraag gewenst is.
Vergunningenprocedure onder de Omgevingswet Reguliere voorbereidingsprocedure De reguliere voorbereidingsprocedure is de standaard. Het uitgangspunt in de Omgevingswet is dat omgevingsvergunningen worden voorbereid met de reguliere procedure. De beslistermijn bedraagt acht weken. Het is mogelijk om de beslistermijn eenmalig met zes weken te verlengen, zodat een beslistermijn van veertien weken ontstaat. Het besluit hiertoe moet bekendgemaakt worden binnen de aanvankelijke beslistermijn van acht weken. Uitgebreide voorbereidingsprocedure De uitgebreide voorbereidingsprocedure is de uitzondering. Voor een beperkt aantal activiteiten wordt de uniforme openbare voorbereiding, van afdeling 3.4 Awb voorgeschreven. Allereerst kan dit het geval zijn als een aanvrager en het bevoegd gezag gezamenlijk de voorkeur geven aan het doorlopen van een uitgebreide voorbereidingsprocedure. Bijvoorbeeld bij een grootschalig project, waarvoor een complexe afweging is vereist en waarbij het op voorhand vaststaat dat meerdere belanghebbenden bedenkingen hebben. Dan kan het raadzaam zijn om de gelegenheid aan anderen te bieden tot het indienen van een zienswijze tegen het voorgenomen besluit, zodat deze zienswijzen in een definitief besluit (op voorhand) kunnen worden meegewogen.
In een reguliere procedure wordt een besluit genomen, zonder dat vooraf de gelegenheid wordt geboden tot inspraak, tenzij participatie vooraf verplicht is gesteld. Daarnaast zijn in de wet specifieke activiteiten benoemd, waarbij een uitgebreide voorbereidingsprocedure moet worden doorlopen. Dit is bijvoorbeeld het geval indien voor een bepaalde (omgevingsvergunningplichtige) ontwikkeling en milieueffectrapport moet worden gemaakt of indien het gaat om specifiek in Omgevingsbesluit aangewezen gevallen van activiteiten, zoals bijvoorbeeld een rijksmonumentenactiviteit of bepaalde lozingsactiviteiten. De beslistermijn bedraagt dan 26 weken. Ook bij deze procedure is het mogelijk om de beslistermijn eenmalig met 6 weken te verlengen. Vergunning van rechtswege In de reguliere procedure onder de Wabo was voor omgevingsvergunningen een zogenoemde fatale termijn van toepassing. Dat wil zeggen dat de vergunning van rechtswege is verleend (lex silencio positivo) op het moment dat er op de aanvraag niet tijdig is beslist. Het van rechtswege verlenen van een omgevingsvergunning is onder de Omgevingswet vervallen. Dat wil niet zeggen dat we termijnen zomaar mogen overschrijden. Bij het niet tijdig beslissen kan de aanvrager een beroep doen op de we dwangsom.
8
2.1.2 Private kwaliteitsborging voor bouwen Als het gaat om vergunningverlening van de omgevingsplanactiviteit die bestaat uit het bouwen en toezicht staat er een stapsgewijze invoering van de Wkb op de stapel. Hiermee worden de verantwoordelijkheden in de bouw anders neergelegd en wordt de markt primair verantwoordelijk voor de kwaliteit van de bouw. In plaats van de gemeente controleert een (private) kwaliteitsborger gedurende het ontwerp- en uitvoeringsproces of er gebouwd wordt volgens het Bouwbesluit. Wat dit precies betekent voor de gemeente Gilze en Rijen wordt toegelicht in hoofdstuk 5 en 6 van dit programma.
2.2
Lokaal
Backoffice pakket Centric Leefomgeving (CLO) Sinds 1 maart 2023 werkt vergunningverlening en toezicht met een nieuwe backofflice applicatie, Centric Leefomgeving. Met de oude backoffice applicatie werkte ruimtelijke ontwikkeling in een andere omgeving dan vergunningverlening, tegenwoordig werken de afdeling vergunningverlening en ruimtelijke ontwikkeling samen in CLO. Ten aanzien van de omgevingsoverleggen zullen de aanvragen en meldingen door ruimtelijke ontwikkeling en vergunningverlening tezamen worden behandeld. Daarnaast gaan onze interne adviseurs van Openbare Ruimte en de collega’s van de Basis Administratie gebouwen (BAG) ons via het CLO adviseren. Het komende jaar willen we gebruiken om ook de overige processen binnen VTH in CLO in te richten zoals juridische dossiers, evenementenvergunningen, drank- en horecavergunningen.
3 Capaciteit en financiële borging 3.1
Personele capaciteit
Algemeen De ABG-organisatie levert alle producten en diensten voor de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen. Ieder gemeentebestuur zorgt ervoor dat de producten en diensten zijn afgestemd op de lokale behoefte van inwoners, bedrijven en (belangen)verenigingen. Ook voor de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhavingstaken kan de gemeente Gilze en Rijen een beroep doen op de beschikbare middelen van de ABG-organisatie. Eind 2023 is er begonnen aan een kwaliteitsslag ten aanzien van de urenverantwoording. In 2024 wordt dit verder uitgerold. Dit moet zorgen voor een manier van uren schrijven dat zo gemakkelijk en duidelijk mogelijk is. Het zorgt voor uren schrijven dat praktisch werkbaar is en in waardoor een zo compleet mogelijk beeld ontstaat van de urenbesteding per gemeente. Milieu Voor de gemeente Gilze en Rijen zijn de milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving ondergebracht bij de OMWB. Deze deelname borgt het voldoen aan de kwaliteitscriteria op grond van de Omgevingswet. Jaarlijks stelt de OMWB een werkprogramma vast voor het komende jaar. In dit werkprogramma zijn de (verplichte) basistaken, verzoektaken en de collectieve taken opgenomen die de OMWB voor de gemeente Gilze en Rijen gaat uitvoeren. Brandveiligheid Op het gebied van brandveiligheid neemt de brandweer een adviserende rol in.
De gemeente is wel bevoegd gezag op het gebied van toezicht en handhaving.
3.2
Beschikbare formatie
De totale capaciteit voor vergunningverlening, toezicht en handhaving is opgenomen in de formatiebegroting. Over deze totale capaciteit is een vooraf vastgestelde verdeelsleutel toegepast. Deze verdeelsleutel bepaalt in de basis de capaciteit die elke gemeente krijgt. Intern:
9
Formatie bedrijfsvoering, ondersteuning en beleid VTH
FTE ABGorganisatie (1fte=1392 uur)
FTE beschikbaar voor Gilze en Rijen (54,4%) 0,54 0,54 0,54 0,45 0,48 2,37
Uren beschikbaar voor Gilze en Rijen
Teammanager Coördinator toezicht en handhaving Coördinator vergunningverlening Beleidsmedewerker VTH Medewerker administratie en planning VTH Totaal beschikbare capaciteit per jaar
1 1 1 0,82 0,89 4,39
Formatie juridische handhaving Omgevingswet, APV en bijzondere wetten
FTE ABGorganisatie (1fte=1392 uur)
Uren beschikbaar voor Gilze en Rijen
3,44 0,67
FTE beschikbaar voor Gilze en Rijen (54,4%) 1,87 0,33
Juridisch medewerker handhaving A Juridisch medewerker handhaving permanente bewoning2 Totaal beschikbare capaciteit per jaar
4,11
2,24
3062,40
Formatie toezicht Omgevingswet
FTE ABGorganisatie (1fte=1392 uur)
Uren beschikbaar voor Gilze en Rijen
Medewerker toezicht en handhaving A Administratief medewerker toezicht en handhaving Totaal beschikbare capaciteit per jaar
3,49 0,67
FTE beschikbaar voor Gilze en Rijen (54,4%) 1,90 0,36
4,16
2,26
3145,92
Formatie toezicht en handhaving APV en bijzondere wetten
FTE ABGorganisatie (1fte=1392 uur)
Uren beschikbaar voor Gilze en Rijen
Coördinator Buitengewoon opsporingsambtenaar Buitengewoon opsporingsambtenaar
1
FTE beschikbaar voor Gilze en Rijen (53,8%) 0,54
5,50
2,96
4120,32
1
1
1392
Totaal beschikbare capaciteit per jaar
7,50
4,50
6264
Formatie vergunningverlening Omgevingswet
FTE ABGorganisatie (1fte=1392 uur)
FTE beschikbaar voor Gilze en Rijen (53,8%)
Uren beschikbaar voor Gilze en Rijen
BRP-controleur
2
3
751,68 751,68 751,68 626,40 668,16 3549,60
2603,04 459,36
2644,80 501,12
751,68
De helft van de capaciteit is inzetbaar voor Gilze en Rijen, de overige helft is evenredig verdeeld over AlphenChaam en Baarle-Nassau. 3 De beschikbare capaciteit is afwijkend van de verdeelsleutel en is gebaseerd op ingebracht budget. Voor Gilze en Rijen is 0,5 fte beschikbaar. Voor Baarle-Nassau 0,25 fte en Alphen-Chaam 0,25 fte. 10
Juridisch medewerker vergunningen
2,78
1,50
2088
Omgevingsadviseur Vergunningverlener Wabo A Vergunningverlener Wabo B Administratief medewerker vergunningen4 Totaal beschikbare capaciteit per jaar
3,56 0,89 2,36 2,28 11,87
1,92 0,48 1,27 1,23 6,4
2672,64 668,16 1767,84 1712,16 8908,80
Formatie vergunningverlening APV en bijzondere wetten
FTE ABGorganisatie (1fte=1392 uur)
FTE beschikbaar voor Gilze en Rijen (53,8)
Uren beschikbaar voor Gilze en Rijen
Medewerker Bibob en bijzondere wetten Medewerker APV en bijzondere wetten Totaal beschikbare capaciteit per jaar
0,78 2,59 3,37
0,42 1,39 1,81
584,64 1934,88 2519,52
Extern: De uren van de OMWB (voor de milieuactiviteiten) staan in het werkprogramma van de OMWB, zie bijlage.
3.3
Financiële borging
3.3.1 Algemeen Alle activiteiten die het komende jaar worden uitgevoerd, zoals beschreven in dit uitvoeringsprogramma om zo de doelstellingen uit de uitvoerings- en handhavingsstrategie 2024 te behalen, vallen binnen de middelen die zijn opgenomen in de begroting van 2024. Als gedurende het jaar blijkt dat de middelen toch niet toereikend zijn, dan kunnen ze in de 1e of 2e tussentijdse rapportage bijgesteld worden dan wel wordt het uitvoeringsprogramma aangepast. Milieu De werkzaamheden die de OMWB namens de gemeente verricht, zijn in budgetten vastgelegd. In de begroting van de gemeente Gilze en Rijen is voor het jaar 2024 €564.163,- gereserveerd voor de diensten die de OMWB voor de gemeente uitvoert. Dit budget is toereikend voor de uit te voeren diensten. Brandweer In de begroting van de gemeente Gilze en Rijen is voor het jaar 2024 €1.678.034,- gereserveerd voor de diensten die de brandweer voor de gemeente uitvoert. Dit budget is toereikend voor de uit te voeren diensten. Advieskosten Voor het uitbesteden van toetsingen (waaronder de constructieve toets), complexe handhavingsdossiers en het vragen van advies aan externe adviseurs (commissie voor welstand en monumenten, GGD enzovoorts) wordt jaarlijks een apart budget in de begroting opgenomen dat toereikend is.
3.3.2 Leges Er worden gelden voor geleverde diensten ontvangen door de gemeente. Denk hierbij aan leges die berekend worden voor het in behandeling nemen van vergunningaanvragen of een ontheffing. Bovendien mogen er onder de Omgevingswet leges geheven worden voor aanvragen om een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit. Jaarlijks vindt er een onderzoek plaats naar de mate van (financiële)
4
Formatie is ook beschikbaar voor administratieve werkzaamheden voor vergunningverlening APV en bijzondere wetten. 11
rechtmatigheid van het proces leges omgevingsvergunning. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door een extern accountantsbureau. Gelijktijdig met het inwerkingtreden van de Omgevingswet trad ook de Wkb in werking. Dit betekent dat, naast een verschuiving van verantwoordelijkheden naar een onafhankelijke kwaliteitsborger, ook een verandering van legesinkomsten plaatsvindt. Een aanvrager moet, afhankelijk van de gevolgklasse waarin het bouwwerk zich bevindt, een private kwaliteitsborger inschakelen en die ook zelf betalen. De kwaliteitsborger toetst de bouwtechnische componenten. Als de gemeente deze werkzaamheden niet meer uitvoert, kunnen daarvoor ook geen leges meer berekend worden. Om te onderzoeken wat dit qua financiën voor de gemeente betekent en of de kosten nog dekkend zijn onder de Omgevingswet, heeft de gemeente een extern bureau ingeschakeld om advies uit te brengen.
3.3.3 Dwangsommen Tot slot worden er incidenteel gelden ontvangen die voortvloeien uit het innen van een last onder dwangsom. Dit komt echter nauwelijks voor, omdat men voortijdig voldoet aan de lastgeving.
4 Bedrijfsvoering, organisatorische en ondersteunende taken VTH 4.1
Inleiding
Ontwikkelingen, behaalde resultaten en cijfers van het voorgaande jaar zijn zoveel mogelijk gebruikt als basis voor de nieuwe programmering. Op deze wijze is een zo realistisch mogelijke planning opgesteld.
4.2
Programmering 2024
De beschikbare capaciteit is in lijn met de geprogrammeerde inzet voor 2024. Bedrijfsvoering, organisatorische en ondersteunende taken VTH Omschrijving Naast de uitvoering van de primaire VTH-taken, verricht de gemeente uiteenlopende ondersteunende, beleidsmatige en organisatorische taken die niet behoren bij een concrete vergunningaanvraag, toezichts- of handhavingszaak, maar die wel van invloed zijn op de VTH-formatie. Doelen
Voldoen aan de wettelijke kwaliteitscriteria; Actueel VTH-beleidskader met uitvoeringsprogramma en jaarverslag; Werkverdeling omgevingstoezicht; Gestroomlijnde digitale werkprocessen en producten; Uniformiteit creëren in de uitvoering van activiteiten op gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Hierdoor wordt eenzelfde hoge kwaliteit gewaarborgd; Een betere controle op de uitvoering van taken; Goed verloop implementatie Omgevingswet en Wkb; Tijdig verrichten van administratieve werkzaamheden, waardoor er geen achterstand ontstaat bij de taakgerichte uitvoering van VTH.
Prioriteit
Hoog, uitvoering wettelijke taak en professionalisering VTH-organisatie.
Uitvoering door
Gemeente, OMWB en brandweer
Uitvoeringsprogramma 2024
Geprogrammeerde capaciteit Bedrijfsvoering, organisatorische en
12
Raming uren 2024
ondersteunende taken VTH Manager team VTH Coördinatie team toezicht en handhaving Coördinatie team vergunningverlening Beleidsmedewerker VTH Ondersteunende werkzaamheden team VTH algemeen Totaal uur benodigd Totaal uur beschikbaar volgens begroting
751,68 751,68 751,68 626,40 668,16 3549,60 3549,60
5 Vergunningverlening Omgevingswet en milieu 5.1
5.1 Inleiding
5.1.1 Omgevingswet In de Omgevingswet is de zogenaamde omgevingsvergunning opgenomen. De omgevingsvergunning is één geïntegreerde vergunning voor bouwen, wonen, monumenten, ruimte, natuur en milieu. Het cluster vergunningverlening is verantwoordelijk voor het hele proces dat doorlopen moet worden om tot een kwalitatief goed besluit binnen de gestelde proceduretijd te komen. De belangrijkste taken ten aanzien van vergunningen zijn de volgende: -
het voeren van een omgevingsoverleg voorafgaand aan de definitieve aanvraag; het vragen van advies aan onze in- en externe adviseurs; het in behandeling nemen van vergunningaanvragen en deze verlenen, weigeren, wijzigen of intrekken; het in behandeling nemen en afhandelen van meldingen; het verlenen van ontheffingen/afwijkingen ruimtelijke regels; het behandelen en beantwoorden van vragen over vergunningvrij bouwen; het behandelen en beantwoorden van informatieverzoeken; het behandelen van zienswijzen, ondersteuning in bezwaarzaken en het behandelen van hoger beroep; het behandelen van planschadeverzoeken.
5.1.2 Milieu Onder de omgevingswet is het begrip “inrichting” (voor bedrijven) verdwenen. Het is vervangen door de regulering per Milieubelastende activiteit (Mba). De rijksregels staan in het besluit activiteiten leefomgeving (bal). Maar er kunnen ook andere regels gelden. Voor vergunningverlening zijn vanaf 2013 alle VTH-taken voor milieu overgedragen aan de OMWB. Aan deze dienst is in 2018 uitvoeringsmandaat verleend voor alle producten, met uitzondering van de meervoudige aanvragen. Dit houdt in dat de OMWB zelf brieven en besluiten verzendt en tevens contacten onderhoudt met aanvragers en adviseurs. De gemeente Gilze en Rijen ontvangt hier afschriften van. Daar waar het gaat om meervoudige aanvragen hebben we in 2022 nieuwe afspraken met de OMWB gemaakt. Of de OMWB beoordeelt het onderdeel milieu en adviseert ons. Of de OMWB beoordeelt de gehele aanvraag en vraagt voor activiteiten anders dan milieuadvies aan ons. Intern bekijken we welke dossiers hiervoor in aanmerking komen. De (politiek) gevoelige dossiers houden we in eigen hand. Voor de besluitvorming van deze meervoudige aanvragen is geen mandaat verleend.
5.2
Programmering Omgevingswet 2024
Voor de programmering 2024 hebben we rekening gehouden met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Op basis van ervaringscijfers uit voorgaande jaren, de te verwachten bouw van nieuwe 13
woningen en de scope die we hebben laten uitvoeren door een extern bureau voor vergunningverlening onder de Omgevingswet, wordt voor 2024 onderstaande raming verwacht. De beschikbare capaciteit is in lijn met de geprogrammeerde inzet voor 2024. Omgevingsvergunningen en meldingen Omgevingswet Toelichting taak Uitvoering van vergunningstaken op het gebied van omgevingsvergunningen. Omschrijving taak
Doelen
Dit betreft een aanbod gestuurde activiteit. De daadwerkelijke omvang van de uit te voeren taken is gebaseerd op het aantal daadwerkelijk ingediende aanvragen en meldingen.
Monitoringsindicatoren
Prioriteit
Besluitvorming binnen wettelijke termijnen; Onze producten voldoen aan de wettelijke eisen en dragen bij aan een kwalitatieve leefomgeving; We beheersen en verbeteren de kwaliteit van onze fysieke leefomgeving en faciliteren ontwikkelingen waar mogelijk.
Zaaksysteem: registratie aanvragen, aantallen, meldingen en informatieverzoeken met bijbehorende documenten; Maandelijkse managementrapportages via CLO; CLO: hierin wordt de workflow van de vergunningen en meldingen geregistreerd en bewaakt; Systeem met termijnbewaking waarvan wekelijks een rapportage wordt opgesteld: Aantal aangevraagde en afgehandelde omgevingsoverleggen; Aantal aanvragen en besluiten omgevingsvergunning reguliere procedure; Aantal aanvragen en besluiten omgevingsvergunning uitgebreide procedure; Aantal ingetrokken aanvragen; Aantal geweigerde vergunningen; Aantal niet ontvankelijke aanvragen; Aantal vergunningvrije aanvragen; Doorlooptijden; Prognose aantal eind van het jaar; Aantal aangevraagde en afgehandelde meldingen; Aantal aangevraagde activiteiten en besluiten op activiteiten; Aantal vergunning checks; Aantal informatieverzoeken. Alle aanvragen moeten in behandeling genomen worden. Voor het toetsen van aanvragen en meldingen worden checklists en toetsingsmatrixen gebruikt.
Op basis van een risicoanalyse mogen we wel prioriteren en verschillen in diepgang van toetsing aanbrengen. De prioriteiten van vergunningverlening zijn vastgesteld aan de hand van een risicomatrix die als bijlage is bijgevoegd. De belangrijkste prioriteiten liggen bij veiligheid (brand- en constructieve veiligheid) en gezondheid. Ten opzichte van 2022 is de prioritering hetzelfde gebleven. Uitvoering door
Gemeente, OMWB, brandweer en externe (toets)partijen
Uitvoeringsprogramma 2024
Geprogrammeerde capaciteit Vergunningverlening gemeente Gilze Rijen
14
Raming aantallen 2024
15
Omgevingsoverleg Binnenplanse omgevingsplan activiteit (OPA) Activiteit technische toets Wkb bouwmelding gevolgklasse 1 Buitenplanse omgevingsplan activiteit (BOPA) Opa uitweg Opa vellen van een houtopstand Rijksmonumenten activiteit OPA gemeentelijk monument OPA “werk of werkzaamheden uitvoeren” Sloopmelding asbest bedrijfsmatig Sloopmelding asbest particulier Sloopmelding bouwkundig Vergunningcheck/informatieverzoeken Activiteit “milieu, oprichten, veranderen of M.e.r., intrekkingen, meldingen” Melding brandveilig “gebruik“ Juridische procedures (zienswijzen, bezwaar, beroep, planschades)
90 30 70 50 56 30 35 1 2 10 OMWB 15 OMWB 100 OMWB
Vergunningverlening gemeente Gilze Rijen Omgevingsoverleg Binnenplanse omgevingsplan activiteit (OPA) Activiteit technische toets Wkb bouwmelding gevolgklasse 1 Buitenplanse omgevingsplan activiteit (BOPA) Opa uitweg Opa vellen van een houtopstand Rijksmonumenten activiteit OPA gemeentelijk monument OPA “werk of werkzaamheden uitvoeren” Sloopmelding asbest bedrijfsmatig Sloopmelding asbest particulier Sloopmelding bouwkundig Vergunningcheck/informatieverzoeken Activiteit “milieu, oprichten, veranderen of M.e.r., intrekkingen, meldingen” Melding brandveilig “gebruik“ Juridische procedures (zienswijzen, bezwaar, beroep, planschades) Procesgerichte activiteiten (beleid en ondersteuning) Algemene werkzaamheden, vragen en ondersteuning kcc Administratieve werkzaamheden Implementatie Omgevingswet en WKB Totaal uur benodigd Totaal uur volgens begroting
Raming uren 1080 270 490 150 1120 120 140 8 16 80 OMWB 30 OMWB 600 OMWB
4 25
16 1250 1230 600 1678,80 30
5.3
Toelichting programmering Omgevingswet 2024
Activiteit “bouwen van een bouwwerk” De invoering van de Omgevingswet en daarmee de Wkb heeft invloed op de activiteit “bouwen van een bouwwerk”, zoals deze bestond onder de Wabo. Deze bestaat onder de Omgevingswet niet meer als zodanig, maar wordt veranderd in een activiteit voor de “technische toets”, eventueel een “omgevingsplan activiteit (toets welstand, bestemmingsplan)” en/of een melding op grond van de Wkb. Brandveilig gebruik Gebouwen moeten brandveilig worden gebruikt. Hiervoor gelden landelijke regels die zijn vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Voor de meer risicovolle vormen van gebruik is er een gebruiksmelding nodig. De brandweer geeft ons advies over de brandveilige voorzieningen dat vervolgens wordt verwerkt in de communicatie naar de aanvragers.
Optimale uitvoering van taken - personeel Binnen de bezetting van vergunningverlening is gezocht naar een optimale uitvoering van taken. Hierbij is een onderverdeling gemaakt in taken. We onderscheiden hierin: 1.
2.
3.
4.
5.
Omgevingsadviseur: deze functie heeft tot doel de complexere vergunningverlening in de breedste zin van het woord te regisseren binnen de Omgevingswet. Dit zijn aanvragen met een complexere Buitenplanse Omgevingsplan Activiteit (BOPA) en/of milieuactiviteit en net zoals onder de Wabo aanvragen waarvoor een diepgaandere toetsing, intensievere afstemming met onder andere het cluster Ruimtelijke Ontwikkeling, de omgevingsdienst en/of de brandweer nodig is. Hiervoor schakelen we de externe Omgevingstafel in indien nodig. Aan deze tafel komen (in een of meerdere sessies) alle betrokkenen bij elkaar. Het initiatief wordt dan besproken vanuit de gedachte om het mogelijk te maken. Dit levert de initiatiefnemer een integraal advies op, waarmee hij de vergunningaanvraag kan opstellen en indienen. Medewerker vergunningverlening A: Hiervoor is in 2024 nog maar beperkte capaciteit beschikbaar (0,89 fte voor de ABG-organisatie). De werkzaamheden zijn voor deze functie nagenoeg hetzelfde als voor de Omgevingsadviseur. De bedoeling is deze fte medio half 2024 toe te voegen aan de functie omgevingsadviseur. Medewerker vergunningverlening B: De B medewerkers behandelen onder de eenvoudigere aanvragen zoals het bouwen van een dakkapel, aanbouw, verbouwen van een gebouw enzovoorts.
Deze aanvragen hebben veelal een kortere doorlooptijd en vragen een minder uitgebreide toetsing dan de complexere aanvragen. Administratieve medewerkers: Het cluster vergunningverlening heeft een eigen administratie. De werkzaamheden vragen specifieke ondersteuning. De casemanagers worden hierdoor in de dagelijkse werkzaamheden ontlast. De sloopmeldingen worden door de administratieve medewerkers behandeld. Juridisch medewerker vergunningen: Juristen maken ook deel uit van het cluster vergunningverlening. Zij behandelen de zienswijzen, bezwaarschriften en vertegenwoordigen de gemeente in beroepsprocedures. Het behandelen van planschades en het adviseren van de casemanagers behoort ook tot de taken.
Onder de Omgevingswet hebben we te maken met de Wkb. Als een aanvraag niet onder gevolgklasse 1 valt hebben we nog steeds de mogelijkheid om de technische toets van de complexe aanvraag uit te besteden aan een extern adviesbureau. Verder hebben we afspraken gemaakt dat per project of ondernemer een vaste casemanager wordt aangewezen, zodat de klant één vast contactpersoon heeft en hierdoor niet met vragen hoeft te zwerven door het gemeentehuis. Tot slot hebben we een “bureaudienst/ telefoondienst” functie binnen het team voor het klantcontactcentrum en de (in- en externe) klant. Deze medewerker is het eerste aanspreekpunt van het team voor het klantcontactcentrum en de klant en houdt zich met name bezig met het te beantwoorden van telefonische vragen, de vergunning checks en informatieverzoeken. Hierdoor kan efficiënter gewerkt worden, omdat de 16
casemanagers zich tijdens het werk kunnen blijven focussen op de werkzaamheden en niet allerlei vragen tussendoor krijgen. Personeel De laatste jaren hebben we personele problemen gehad. Het blijkt zeer lastig om nieuw ervaren personeel te werven of door inhuur te voorzien in voldoende personele capaciteit. Voor 2024 is er gelukkig voldoende capaciteit (deels inhuur) beschikbaar. Inhuur blijft een belangrijk onderdeel om de capaciteit op sterkte te krijgen. Het blijft wel een uitdaging om de formatie op sterkte hebben en dit ook zo te houden. Het streven voor 2024 is om meer collega’s in vaste dienst te kunnen nemen. Hiervoor zetten we in 2024 weer een vacature uit. Op voorhand is het lastig in te schatten wat de Omgevingswet precies voor onze capaciteit gaat betekenen. Taken en werkzaamheden veranderen, maar dat wil niet zeggen dat het werk minder wordt. Ook het ‘eigen maken’ van een nieuwe wet kost tijd. Aan de hand van rapportages blijven we maandelijks monitoren wat we nodig hebben aan capaciteit en sturen we bij indien nodig. Monitoring en verantwoording We monitoren of de in de uitvoerings- en handhavingsstrategie genoemde doelstellingen gehaald worden. Als blijkt dat deze niet gehaald worden, wordt er tussentijds bijgesteld. De monitoring van vergunningverlening gebeurt met een aantal softwarepakketten.
Informatieverzoeken met bijbehorende documenten worden geregistreerd in het zaaksysteem. In CLO komen de omgevingsoverleggen, aanvragen en meldingen rechtstreeks binnen die via het DSO worden ingediend. Ook wordt workflow van de vergunningen en meldingen in het CLO bewaakt. We controleren wekelijks of de wettelijke termijnen worden gehaald. Daarnaast controleren we maandelijks hoe de werkelijke prestaties zijn ten opzichte van de jaarplanning. Ook houden we de werkelijke doorlooptijden bij, analyseren die en kijken of we die verder kunnen verkorten. Dat doen we aan de hand van (management)rapportages. Tevens kan er op ieder gewenst moment een overzicht gemaakt worden van alle in behandeling zijnde en verleende aanvragen en meldingen. Door de registratie van alle aanvragen, omgevingsoverleggen, informatieverzoeken en vergunning checks op het netwerk van de ABGorganisatie kan iedere werknemer op de hoogte zijn van activiteiten die op een bepaalt adres spelen, wie de behandelend ambtenaar is en wat de stand van zaken en/ of uitkomst is. Dit bevordert een integrale werkwijze. Niveau van toetsen en de risicomatrix van de uitvoerings- en handhavingsstrategie Voor het toetsen van aanvragen en meldingen worden checklists en toetsingsmatrixen gebruikt welke onderdeel zijn van het dossier.
Aanvragen voor de technische bouwactiviteit worden getoetst aan het Besluit bouwwerken leefomgeving. Hierbij gaan we risicogericht te werk. De diepgang van de toetsing van aanvragen is afhankelijk van de risico’s van de gevraagde activiteit. Het niveau van toetsen is vastgelegd in de risicomatrix behorende bij de uitvoerings- en handhavingsstrategie, zie bijlage. Er is een risicoanalyse gemaakt om vast te kunnen stellen welke prioriteit aan een toets-onderdeel gegeven moet worden. Hierbij is onderscheid gemaakt in de verschillende type bouwwerken op basis van de bouwsom. De nadruk ligt op veiligheid (brand- en constructieve veiligheid) en gezondheid. We maken hierbij gebruik van de kennis van de specialisten van de (brandweer) en een externe constructeur, die voor ons toetsen en adviseren.
5.4
Programmering milieu 2024
Jaarlijks levert de OMWB een werkprogramma aan met budgetten en uren voor het komende jaar. Voor het volledige werkprogramma verwijzen wij naar de bijlage. De coördinatie van deze milieutaken wordt uitgevoerd door de coördinator vergunningverlening. De beschikbare capaciteit is in lijn met de geprogrammeerde inzet voor 2024. We verwachten een kleine stijging ten aanzien van het aantal aanvragen en intrekkingen in vergelijking met 2023. Vergunningverlening milieu Toelichting taak
Toetsing van aanvragen en meldingen (milieu).
Omschrijving taak
Aanbod gestuurde activiteit. Daadwerkelijke omvang van de uit te voeren
17
taken is gebaseerd op het aantal te behandelen omgevingsvergunningen (activiteit milieu) en meldingen. Doelen
Besluitvorming binnen wettelijke termijnen.
Monitoringsindicatoren
Maandelijkse managementrapportages; Workflowsysteem met o.a. termijnbewaking waarvan wekelijks een rapportage (aantal meldingen, aanvragen termijnen, doorlooptijden); ICT-systeem van de OMWB waar wij dossiers in kunnen zien; Rapportages van de OMWB die maandelijks door de gemeente Gilze en Rijen wordt besproken met de OMWB.
Prioriteit
Alle aanvragen moeten in behandeling genomen worden.
Uitvoering door
Gemeente en OMWB
Uitvoeringsprogramma 2024
Geprogrammeerde capaciteit
Vergunningverlening Milieu belastende activiteit Intrekking vergunning/melding MER-procedure5 Meldingen mobiel breken sloopafval Maatwerkvoorschriften Bezwaar en beroep Sloopmelding asbest bedrijfsmatig
5.5
Raming aantallen 2024 20 5 5 40 2 3 100
Toelichting programmering milieu 2024
In het werkprogramma van de OMWB zijn de bedragen opgenomen die benodigd zijn voor de taakuitvoering. Landelijke stikstofproblematiek De landelijke stikstofproblematiek speelt al geruime tijd. Nederland stoot al jaren te veel stikstof uit. Dat is slecht voor de natuur en de gezondheid van mensen. Daarom neemt de overheid maatregelen en wordt er gewerkt aan een groot pakket maatregelen om de natuur sterker te maken en de hoeveelheid stikstof terug te dringen. Deze maatregelen worden genomen in de industrie, landbouw verkeer en bouw. Ontwikkelingen volgen elkaar snel op, maar complete duidelijkheid is nog niet aanwezig. Mogelijk gaan landelijke ontwikkelingen rondom stikstof nog leiden tot aanpassingen in het werkprogramma. Wij houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en anticiperen hierop waar nodig. Aanpassingen in het werkprogramma worden vanzelfsprekend verantwoord in het jaarverslag. Aanpassen stallen ouder dan 15 jaar Vanaf 1 juli 2024 moeten stallen in de varkens- en pluimveehouderijen, die ouder zijn dan 15 jaar, voldoen aan de reductie-eis van de interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Voor stallen in de rundveehouderij die ouder zijn dan 20 jaar, is de verplichte stalaanpassing uitgesteld naar 1 juli 2026. Dit in verband met de onzekerheid over de te behalen emissiereductie.
Dit betekent voor de varkens- en pluimveehouders dat ze op termijn moeten investeren in emissie reducerende technieken. Hiervoor moest voor 1 oktober 2023 de aanvraag of melding zijn ingediend.
5
Milieueffectrapportage (m.e.r.) brengt de milieueffecten van een project in beeld.
18
De aanvragen die we hebben ontvangen zijn veelal niet compleet. Wij hebben ze een langere termijn gegeven dan gebruikelijk voor het aanleveren van de aanvullende gegevens. De onderbouwing dat stalaanpassingen in combinatie met bedrijfsontwikkelingen voldoet aan intern salderen, wacht namelijk nog op de ‘handreiking passende beoordeling’ van de Rijksoverheid. Deze is al meerdere malen uitgesteld. Aanvragen en meldingen ingediend in 2023 worden nog onder de Wabo regeling afgewerkt. Het is ons bekend dat een aantal aanvragers alleen de activiteit Natuur heeft aangevraagd bij de provincie. Dit betekent dat, als de WNB-procedures weer worden opgepakt door de ODBN, er nog een aantal aanvragen en milieumeldingen bij ons worden ingediend in 2024. In principe mogen we ervan uitgaan dat alle varkens- en pluimveebedrijven de stallen op basis van intern salderen deels emissiearm hebben uitgevoerd. Dit betekent dat, behoudens de stoppers, ca. 75% van de varkens- en pluimveebedrijven een vergunning moeten aanvragen. Of de veehouders dit gaan doen is nog maar de vraag. De verwachting is dat velen het op handhaving laten nakomen.
6 Toezicht en handhaving Omgevingswet en milieu 6.1
Inleiding
Toezicht en handhaving hebben als primair doel de kwaliteit, veiligheid en leefbaarheid van de bebouwde en onbebouwde ruimte te beschermen. In het kader van doelmatige handhaving is het toegestaan om prioriteit te geven aan de voor Gilze en Rijen belangrijke gebieden en onderwerpen. Met dit integrale uitvoeringsprogramma wordt beoogd te bepalen waarop de inzet zich het komende jaar richt. De prioritering mag er niet toe leiden dat tegen overtredingen met een lage prioriteit nooit zou worden opgetreden. Het stellen van prioriteiten kan helpen om onderscheid te maken in de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan de handhavingstaak. Zo’n prioritering kan bepalend zijn voor de mate waarin toezicht wordt gehouden op de naleving van voorschriften en mag ook inhouden dat bij bepaalde lichte overtredingen alleen naar aanleiding van een klacht of een handhavingsverzoek wordt beoordeeld of handhavend moet worden opgetreden. Als de gemeente een handhavingsverzoek ontvangt, kan echter niet uitsluitend onder verwijzing naar de prioriteitenstelling van handhaving worden afgezien. Alleen onder bijzondere omstandigheden mag van handhaving worden afgezien. De keuze van een bestuursorgaan om in verband met een beperkte handhavingscapaciteit aan een bepaalde overtreding een lage prioriteit toe te kennen, is niet zo’n bijzondere omstandigheid.
Er zal altijd een afweging gemaakt moeten worden per individueel geval. Het kan dus zijn dat, ondanks een lage prioritering, in dit geval toch opgetreden moet worden. Daarbij dienen ook de belangen van de handhavingsverzoeker afgewogen te worden. Als bijlage bij het uitvoeringsprogramma hoort de risicomatrix waarin de prioriteiten zijn gesteld. Voor een toelichting op de wijze van totstandkoming van de risicomatrix wordt verwezen naar de uitvoerings- en handhavingsstrategie 2024. Deze risicomatrix vormt de basis voor het uitvoeringsprogramma 2024. Deze matrix is gewijzigd ten opzichte van 2023. Dit wordt toegelicht onder paragraaf 6.3. Het accent ligt net als voorgaande jaren vooral op veiligheid en gezondheid. De prioriteiten worden jaarlijks geëvalueerd. Hierdoor bestaat de mogelijkheid dat deze tussentijds worden aangepast. Ook met het oog op de invoering van de Omgevingswet en de Wkb zullen de prioriteiten gedurende 2024 nauwlettend in de gaten worden gehouden en waar nodig aangepast. Dit zal dan vanzelfsprekend worden verantwoord in het jaarverslag. De toezicht- en handhavingstaken van de gemeente Gilze en Rijen bestaan uit: -
19
uitvoeren van preventieve controles op de naleving van de milieuregelgeving, bouwregelgeving, bestemmingsplannen en brandveiligheid. Deze controles kunnen periodiek, bedrijfstakgericht, gebiedsgericht en projectmatig worden uitgevoerd; verrichten van hercontroles naar aanleiding van overtredingen; opstellen van sanctiebeschikkingen in handhavingsgevallen; behandeling van bezwaar-, beroeps- en hoger beroepszaken;
-
6.2
onderzoeken en afhandelen van klachten en meldingen; geven van voorlichting aan burgers en bedrijven betreffende controle vergunningverlening en handhaving.
Programmering Omgevingswet 2024
Voor de uitvoering van het werkprogramma wordt gekozen voor een combinatie van uitvoering binnen de eigen organisatie en het inhuren van externe ondersteuning. Inhuur van externen is voor wat betreft het cluster handhaving beperkt tot inhuur voor omvangrijke handhavingszaken en voor het cluster toezicht is dit beperkt tot inhuur voor controles die de toezichthouder zelf niet kan verrichten. De beschikbare capaciteit is in lijn met de geprogrammeerde inzet voor 2024. Op basis van ervaringscijfers uit voorgaand jaar en rekening houdend met de inwerkingtreding van nieuwe wetgeving is deze raming tot stand gekomen. Opvallend is dat er veel uren worden geschreven op bestuursrechtelijke handhaving, maar minder aantal zaken dat leidt tot bestuursrechtelijke handhaving. Die discrepantie ontstaat doordat er niet wordt bijgehouden hoeveel zaken, waar wel tijd en energie in gestopt wordt, tussentijds worden afgedaan zonder bestuursrechtelijk te handhaven. Komend jaar gaan we ook deze activiteiten monitoren, zodat er een met compleet beeld ontstaat. Toezicht en handhaving Omgevingswet Toelichting taak Uitvoering van toezicht- en handhaving op omgevingsvergunningen en meldingen (bouw) en strijdig gebruik. Omschrijving taak
Doelen
Dit betreft een aanbod gestuurde activiteit. De daadwerkelijke omvang van de uit te voeren taken is gebaseerd op het aantal verleende omgevingsvergunningen (bouw), handhavingsverzoeken en meldingen.
Monitoringsindicatoren
Inzicht in de mate van permanente bewoning van recreatiewoningen op de recreatieparken; Het uitvoeren van (integrale) controles om illegale woonsituaties/ illegaal gebruik waarbij sprake is van een onveilige en/of ongezonde situatie tegen te gaan; Het afhandelen van handhavingsverzoeken binnen de wettelijke termijn; Bij overige meldingen/klachten in 100% van de gevallen een terugkoppeling van de ondernomen acties. Zaaksysteem: aantal handhavingszaken en daadwerkelijke lasten; Zaaksysteem: termijnbewaking besluiten en archiveren van terugkoppeling en ondernomen acties van meldingen/klachten; CLO: wordt de workflow en het aantal geplande en uitgevoerde controles van toezicht bewaakt; Maandelijkse managementrapportages.
Prioriteit
Hoge prioriteit op de aspecten gezondheid, constructieve veiligheid en brandveiligheid. Voor 2024 zijn de prioriteiten gewijzigd ten opzichte van 2023. Tevens is deze matrix aangepast voor de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging. De prioriteiten zijn vastgesteld aan de hand van een risicomatrix die als bijlage is toegevoegd, die eerder dit jaar is geactualiseerd met het vaststellen van de uitvoerings- en handhavingsstrategie.
Uitvoering door
Gemeente en brandweer
20
Uitvoeringsprogramma 2024
6
Geprogrammeerde capaciteit Toezicht gemeente Gilze en Rijen Sloopfase: sloopwerkzaamheden (zonder asbest) Realisatiefase: controle bouw categorie 16 Realisatiefase: controle bouw categorie 27 Realisatiefase: controle bouw Wkb gevolgklasse 1 (administratief) Realisatiefase: controle bouw Wkb gevolgklasse 2 en 3 Realisatiefase: verwerken constructieve stukken Gebruiksfase: meldingen, klachten, handhavingsverzoeken Gebruiksfase: toezicht/handhaving brandveiligheid (buiten basistaken brandweer) Gebruiksfase: project huisvesting arbeidsmigranten Gebruiksfase: toezicht/handhaving permanente bewoning recreatieparken (MB-ALL)8 Gebruiksfase: toezicht/handhaving recreatieparken (excl. bewoning) Handhavingsactie BIT en/of ondermijning Ondersteuning invoering Omgevingswet en Wkb Algemene werkzaamheden (vooroverleg, afstemming, administratie) Ministeriële opdrachten Totaal uur benodigd Totaal uur beschikbaar volgens begroting
Raming uren 2024 25
Handhaving gemeente Gilze en Rijen Zaken die leiden tot bestuursrechtelijke handhaving Handhavingsverzoeken Last onder dwangsom Last onder bestuursdwang Bouwstops
Raming aantallen 2024 25
Handhaving gemeente Gilze en Rijen Bestuursrechtelijke handhaving (m.u.v. permanente bewoning recreatiewoningen) Bestuursrechtelijke handhaving permanente
Raming uren 2024 1694
450 325 100 100 100 689 200
50 36
25 80 150 815 0 3145 3145,92
10 5 2 2
400
Categorie 1: bouwkosten tot €100.000,- (dakkapellen, carports, erkers, woninguitbreiding, garages, stallen, loodsen e.d.). 7 Categorie 2: bouwkosten vanaf €100.000,- en hoger (woningbouw, kantoren, grote (bedrijfsmatige) stallen en loodsen). 8 Deze taak wordt door een externe partij (MBALL) uitgevoerd. 21
bewoning recreatiewoningen Interne afstemming (waaronder poho), voorlichting burgers en regionale samenwerking Procesgerichte activiteiten (o.a. beleid en invoering Omgevingswet) Opleiding en training algemeen Algemene werkzaamheden (waaronder administratie) Totaal uur benodigd Totaal uur beschikbaar volgens begroting9
6.3
100
100 100 140 2534 3062,40
Toelichting programmering Omgevingswet 2024
Invloed inwerkingtreding Wkb op toezicht Toetsing van de technische aspecten van een bouwplan vindt plaats in het kader van de aanvraag voor de activiteit ‘bouwen’. Een bouwplan zal nu, anders dan onder het oude stelsel, worden ‘opgeknipt’. De knip houdt in dat de technische bouwactiviteit gescheiden is van het ruimtelijk bouwen. De technische bouwactiviteit gaat over de toets van een aanvraag aan de regels voor de technische bouwkwaliteit uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), denk hierbij aan bijvoorbeeld de constructieve veiligheid. De toets van het bouwen van een bouwwerk voor het ruimtelijk bouwen aan het omgevingsplan heet een omgevingsplanactiviteit voor een bouwwerk. Denk hierbij aan bijvoorbeeld de bouwhoogte, het bebouwingspercentage, maar ook welstand en de functietoedeling in het omgevingsplan. Met de invoering van de nieuwe wetgeving vindt toetsing van technische bouwactiviteiten niet langer plaats door de gemeente, maar door private kwaliteitsborgers. De gemeente beoordeelt slechts of de technische toetsing door de kwaliteitsborger volgens de voorschriften is verlopen. Daarmee wordt de plaatselijke controle vervangen door een administratieve controle. Met uitzondering van de eindcontrole, die wordt nog fysiek gedaan door de toezichthouders. Dit heeft gevolgen voor toezicht en handhaving op de activiteit bouwen.