Bijlage 1 - Uitvoerings- en Handhavingsstrategie

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie fysieke leefomgeving gemeente Gilze en Rijen 2024

Uitvoerings- en handhavingsstrategie fysieke leefomgeving gemeente Gilze en Rijen voor de vergunningverlening-, toezicht- en handhavingstaken 2024

Titel:

Uitvoerings- en handhavingsstrategie fysieke leefomgeving voor vergunningen-, toezicht- en handhavingstaken gemeente Gilze en Rijen voor 2024

Versie:

1

Uitvoerings-24-01-2024 en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen Datum:

1

Voorwoord Mensen die activiteiten uitvoeren zijn hiervoor in de eerste plaats zelf verantwoordelijk. Mogelijke schade, hinder en overlast moet worden voorkomen of hersteld. Dit is soms erg complex en daarom is besloten dat de overheid regels stelt, vergunningen (V) afgeeft, toezicht (T) houdt en handhaaft (H) als dat nodig is (VTH-taken). Deze taken zijn breed: van het verlenen van omgevingsvergunningen, evenementenvergunningen, horecavergunningen tot het uitvoeren van bouwtoezicht, brandveiligheidscontroles, horecacontroles, parkeerhandhaving en het behandelen van allerlei klachten en meldingen. Vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn voor de overheid in relatie tot inwoners en bedrijven belangrijke instrumenten. Initiatiefnemers willen graag hun initiatieven en ideeën kunnen realiseren, terwijl omwonenden en andere belanghebbenden willen dat hun belangen worden beschermd. Als overheid moeten we een balans vinden in het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. In deze Uitvoerings- en handhavingsstrategie (U&HS) beschrijven wij hoe we omgaan met die balans. De U&HS beschrijft de gemeentelijke doelen, prioriteiten en instrumenten op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Voor zover het de Omgevingswet (hierna: “Ow), wat voorheen Wabo was, betreft is het vaststellen van een uitvoerings- en handhavingsbeleid wettelijk verplicht (art.

18.19 Ow jo. art. 13.5 en 13.6 Omgevingsbesluit). Ten aanzien van de Apv en de bijzondere wetten is het niet wettelijk verplicht om dergelijk beleid vast te stellen, maar het is niet ongebruikelijk om dat wel te doen. De U&H-strategie vormt de basis van het jaarlijkse uitvoeringsprogramma en geeft op die manier ook de richting aan. Ook ten aanzien van het programma geldt het ontbreken van de wettelijke verplichting om de Apv en bijzondere wetten te benoemen (art. 13.8 Ob). Wij stellen deze uitvoerings- en handhavingsstrategie vast voor de duur van één jaar, dit doen we omdat we niet optimaal kunnen inschatten wat de invoering van de Omgevingswet gaat betekenen in de praktijk. Dat betekent dat deze U&H-strategie gezien moet worden als een verlenging van het beleidsplan 2020-2024, maar toch zodanig aangevuld dat het werkbaar is met de omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen.

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

2

Samenvatting in tekst In deze Uitvoerings- en handhavingsstrategie voor de fysieke leefomgeving (U&HS) wordt alles samengebracht wat te maken heeft met Vergunningverlening en Toezicht en Handhaving (VTH) voor de fysieke leefomgeving. Voorheen werd dit het Uitvoerings- en handhavingsbeleid genoemd. Met deze strategie omarmen we de Omgevingswet; we gaan voor een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Onder ‘fysieke leefomgeving’ verstaan we datgene wat je ziet, voelt, hoort en ruikt. Dat zijn bijvoorbeeld gebouwen, wegen, parken, een schone lucht, sloten, rivieren, bossen, enzovoort. Naast duurzaam, gezond en veilig verwachten we dat onze omgeving ook aantrekkelijk en goed verzorgd is. We willen van onze omgeving genieten. Het bereiken en in stand houden van een goede omgevingskwaliteit is daarom toegevoegd als centrale doelstelling in de Omgevingswet. Deze U&HS 2024 legt het minimaal uit te voeren (kwaliteits)niveau vast, zoals de Omgevingswet en de geldende kwaliteitscriteria voor de VTH dat vereisen. We hebben ervoor gekozen om aan te sluiten bij de nieuwe terminologie en begrippen uit de Omgevingswet. Belangrijke ontwikkelingen als de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen hebben ook de komende jaren invloed op de VTH taken.

In de afgelopen jaren zijn er in verschillende regionale werkgroepen samenwerkingsafspraken gemaakt over het ketenproces Omgevingswet, om daar waar we elkaar tegenkomen het VTH-proces efficiënt in te richten. Ook hebben we milieu strategieën vastgelegd in het Regionaal Gemeenschappelijk Uitvoeringskader (GUK) om zo op een gestructureerde wijze te werken en een gelijk speelveld te creëren. Deze U&HS benoemt doelstellingen die wij het komende jaar nastreven. Deze doelstellingen zijn gebaseerd op de centrale doelstelling van de Omgevingswet en bevat kwaliteitsdoelstellingen gebaseerd op de door de gemeenteraad vastgestelde verordening Uitvoering en handhaving Omgevingsrecht gemeente Gilze-Rijen. We zijn succesvol in onze uitvoering als we goede invulling hieraan geven. Daarom hebben we de doelstellingen concreet en realistisch geformuleerd zodat we ze goed kunnen monitoren. Door te prioriteren maken we keuzes in de taken die we willen uitvoeren; er zal nooit voldoende capaciteit zijn om alle taken uitputtend uit te voeren. De risicoanalyse en prioritering zijn door de evaluatie en risicomatrixen tot stand gekomen. Een risicoanalyse levert inzicht in de benodigde menskracht en middelen, gebaseerd op de risico’s van activiteiten, op de specifieke lokale situatie en de ambities van het bestuur. In deze benadering komen de door de experts belangrijk gevonden onderwerpen naar boven.

De matrixen geven input voor de prioritering van de taken en werkzaamheden. Zowel ambtelijke als bestuurlijk is hiervoor input geleverd. Een verplicht onderdeel van de U&HS zijn de strategieën. Met de vaststelling van de hierin opgenomen uitvoeringstrategieën geven we sturing aan uitvoering en handhaving. Het zorgt voor een gestructureerde wijze van werken en draagt bij aan transparantie en uniformiteit in besluitvorming. Een ander verplicht onderdeel van een U&HS-cyclus zijn de capaciteit en middelen. Dit geeft een beeld van de formatie en de financiële middelen die de gemeente inzet op deze taken en is opgenomen in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma.

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

3

Inhoud Hoofdstuk 1 Algemene inleiding..........................................................................................................6 1. Inleiding............................................................................................................................................6 1.1 Wettelijk kader en begrippen.....................................................................................................6 1.2 Reikwijdte en afbakening...........................................................................................................8 1.3 Kwaliteitscriteria.........................................................................................................................8 1.4 Beleidsevaluatie........................................................................................................................10 1.5 Ontwikkelingen.........................................................................................................................10 Hoofdstuk 2 Uitgangspunten en doelen............................................................................................11 2.

Inleiding..........................................................................................................................................11 2.1 Uitgangspunten en doelen VTH................................................................................................11 2.2 Algemene uitgangspunten........................................................................................................12 Hoofdstuk 3 Doelstellingen...............................................................................................................13 3. Inleiding..........................................................................................................................................13 3.1 Algemene doelstelling..............................................................................................................13 3.2 Kwaliteitsdoelstellingen............................................................................................................14 Hoofdstuk 4 Probleemanalyse VTH...................................................................................................16 4.

Inleiding..........................................................................................................................................16 4.1 Omgevingsanalyse....................................................................................................................16 4.2 Risicoanalyse VTH.....................................................................................................................16 4.3 Prioriteitenstelling VTH.............................................................................................................19 Hoofdstuk 5 Uitvoeringsstrategieën..................................................................................................21 5. Inleiding..........................................................................................................................................21 5.1 Verschillende strategieën.........................................................................................................21 5.2 Samenhang in preventie, toezicht en sanctie...........................................................................21 Hoofdstuk 6 Organisatie en middelen...............................................................................................22 6.

Inleiding..........................................................................................................................................22 6.1 Borging organisatie en middelen..............................................................................................22 6.2 Samenwerking met andere organisaties...................................................................................23 Hoofdstuk 7 Kwaliteitsborging..........................................................................................................26 Bijlagenbundel bij U&HS gemeente Gilze en Rijen 2024....................................................................27 Bijlage 1 Wettelijke- en beleidsmatige kaders...................................................................................28 Bijlage 2 Toelichting BIG 8.................................................................................................................29 Bijlage 3 Handleiding en uitkomsten risicoanalyse............................................................................30 Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

4

1. Inleiding..........................................................................................................................................30 6.3 Stap 1: Wat zijn de uitgangspunten van het risicomodel?........................................................30 6.4 Stap 2: Wat is het effect?..........................................................................................................31 6.5 Stap 3: Wat is de kans?.............................................................................................................32 6.6 Stap 4: Wat is de prioriteit?......................................................................................................33 ..........................................................................................................................................................34 Bijlage 4 Uitvoeringstrategieën.........................................................................................................36 1.

Preventiestrategie..........................................................................................................................36 6.7 Communicatie en voorlichting..................................................................................................36 6.8 Bemiddeling/Mediation............................................................................................................38 6.9 Deregulering.............................................................................................................................38 7. Vergunningenstrategie...................................................................................................................38 7.1 Begrippen vergunning en vergunningverlening........................................................................38 7.2 Doel van de vergunningenstrategie..........................................................................................39 7.3 Taken van afdeling vergunningen.............................................................................................39 7.4 Basiswerkwijze..........................................................................................................................40 7.5 Toetsingskaders en werkwijze vergunningverlening en meldingen..........................................43 8.

Toezichtstrategie............................................................................................................................47 8.1 Begrippen toezicht en toezicht houden....................................................................................47 8.2 Doel van de toezichtstrategie...................................................................................................48 8.3 Vormen van toezicht.................................................................................................................48 8.4 Basiswerkwijze..........................................................................................................................49 8.5 Wijze waarop toezicht op de naleving van wet- en regelgeving wordt gehouden....................50 8.6 Toezichtprioriteiten..................................................................................................................55 9.

Sanctiestrategie..............................................................................................................................56 9.1 Begrip Handhaving....................................................................................................................56 9.2 Doel van de sanctiestrategie.....................................................................................................56 9.3 Basiswerkwijze..........................................................................................................................56 9.4 Toepassing handhavingsinstrumenten.....................................................................................58 9.5 Samenwerking bij toezicht en handhaving...............................................................................62 9.6 Optreden tegen eigen organisatie of andere overheden..........................................................62 10.

Gedoogstrategie...........................................................................................................................62 Bijlage 5 Risicomatrix vergunningen..................................................................................................64 Bijlage 6 Risicomatrix toezicht en handhaving...................................................................................65 Bijlage 6 Risicomatrix toezicht en handhaving (vervolg).................................................................66 Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

5

Hoofdstuk 1 Algemene inleiding 1.

Inleiding

Voor u ligt de Uitvoerings- en handhavingsstrategie 2024 (U&HS). Dit is de opvolger van het Beleidsplan 2019-2024. Met deze U&HS geven we invulling aan de wettelijke verplichting om voor zowel omgevingsvergunningen als het toezicht en handhaving hierop een actuele uitvoering- en handhavingsstrategie vast te stellen. Deze wettelijke verplichting is terug te vinden in het Omgevingsbesluit (hierna: “Ob”), dat onderdeel uitmaakt van de Omgevingswet. De Omgevingswet bevat regels voor het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. Daar vallen onderwerpen onder als natuur en milieu, maar ook water, wonen, infrastructuur en de inrichting van de ruimte alsook ‘nieuwe’ onderwerpen zoals gezondheid, veiligheid en duurzaamheid. De kwaliteit van die leefomgeving moet in balans zijn met de mogelijkheid om maatschappelijke behoeften te vervullen. In deze U&HS geven we aan hoe we in 2024 met die balans omgaan bij de uitvoering van onze taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. De U&HS schetst de uitgangspunten en doelen voor het komende jaar, de inhoudelijke prioriteiten die daarin worden gesteld en geeft weer hoe wij een eenduidige werkwijze en een integrale afweging van de inzet van beschikbare middelen willen bereiken.

Wettelijk kader en begrippen Volgens het Omgevingsbesluit1 dient elke Uitvoerings- en handhavingsstrategie in ieder geval inzicht te bieden in onderstaande onderdelen: 1.1

 de prioriteitenstelling voor het verrichten van de werkzaamheden (toelichting in paragraaf 4.3);  de methode die wordt gebruikt om te bepalen of de doelen uit het beleid worden bereikt (toelichting in bijlage 2);  de criteria die worden gebruikt bij het beoordelen van en beslissen op aanvragen om omgevingsvergunningen en het beoordelen van meldingen (toelichting in bijlage 4 onderdeel vergunningenstrategie);  de werkwijze bij het verlenen van omgevingsvergunningen en het beoordelen van meldingen (toelichting in bijlage 4 onderdeel vergunningenstrategie); De handhavingsstrategie biedt ook inzicht in:  de afspraken die door bestuursorganen onderling en met de instanties die zijn belast met de strafrechtelijke handhaving zijn gemaakt over samenwerking bij en afstemming van werkzaamheden (toelichting in bijlage 4 onderdeel toezicht- en sanctiestrategie);  de wijze waarop toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens de wet wordt gehouden (toelichting in bijlage 4 onderdeel toezicht- en sanctiestrategie);  de wijze waarop wordt gerapporteerd over bevindingen over de naleving van het bepaalde bij of krachtens de wet en eventueel daaraan verbonden consequenties (toelichting in bijlage 4 onderdeel toezichtstrategie);  de wijze waarop bestuurlijke sancties en termijnen die bij het opleggen en ten uitvoer leggen daarvan worden gehanteerd en de strafrechtelijke

handhaving onderling worden afgestemd (toelichting in bijlage 4 onderdeel sanctiestrategie);

1

Artikelen 13.5 en 13.6 van het Omgevingsbesluit

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

6

 de wijze waarop wordt gehandeld na geconstateerde overtredingen die zijn begaan door of in naam van een bestuursorgaan of een andere tot de overheid behorende instantie (toelichting in bijlage 4 onderdeel sanctiestrategie). Met deze strategie werken we met de Omgevingswet. We stellen de centrale doelstelling van de Omgevingswet in deze U&HS centraal. Deze staat verwoord in artikel 1.3 :

“Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, gericht op het in onderlinge samenhang: (a) bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, ook vanwege de intrinsieke waarde van de natuur en; (b) het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.”

Daarbij hebben wij de dikgedrukte termen in figuur 1 van een toelichting voorzien zodat we weten wat we onder de termen in het kader van de reikwijdte van deze U&HS dienen te verstaan.

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

7

Figuur 1 Terminologie Omgevingswet

Reikwijdte en afbakening De wettelijke verplichting om een U&HS vast te stellen maakt onderscheid tussen basistaken en niet basistaken. Basistaken worden uitgevoerd door de Omgevingsdienst Midden- en West Brabant (OMWB). Hiervoor hebben wij samen met de regio een Gemeenschappelijk uitvoeringskader (GUK) vastgesteld. Voor het afhandelen van omgevingsvergunningaanvragen, het houden van toezicht en ons handhavend optreden staan in bijlage 1 onder meer (niet uitputtend) de wettelijke- en beleidsmatige kaders waar deze U&HS betrekking op heeft. 1.2

Kwaliteitscriteria Het is belangrijk dat de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken goed is geregeld. Hiervoor zijn de kwaliteitscriteria in het leven geroepen. De kwaliteitscriteria zijn bedoeld om de uitvoering van vergunningverlenings-, toezichts- en handhavingstaken te professionaliseren en de gewenste kwaliteit (en continuïteit) in de organisatie te borgen. Daarnaast borgt onze gemeente de kwaliteit met de verordening Uitvoering en handhaving Omgevingsrecht gemeente Gilze en Rijen. 1.3

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

8

De kwaliteitscriteria stellen eisen aan:   

het “proces” ofwel de beleidscyclus (BIG 8, zie figuur 2) van de gemeentelijke organisatie met betrekking tot het verrichten van omgevingsrecht taken; de “inhoud” van het operationele deel van het proces en de uitvoering daarvan; de “kritieke massa” ofwel de omvang en kwaliteit van het uitvoerende personeel.

In 2023 hebben wij ons gemeten aan de kwaliteitscriteria VTH (landelijke eisen die gesteld worden aan medewerkers en processen). Daaruit is naar voren gekomen dat de gemeente Gilze en Rijen niet zelfstandig kan voldoen aan de minimumeisen die gesteld worden. In hoofdstuk 7 gaan we hier verder op in.

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

9

Naast een strategie, eist de wet ook jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s en evaluaties die bijdragen aan het bereiken van de doelstellingen uit de strategie. Deze beleidscyclus staat bekend als de ‘BIG EIGHT’-cyclus. De volgende zeven stappen zijn te onderscheiden (een nadere toelichting vind je in bijlage 2): Onder de Omgevingswet is sprake van een tweede beleidscyclus (zie figuur 3). Deze kent een vergelijkbare opzet (Plan, Do, Check, Act). Het verschil zit in het feit dat die cyclus betrekking heeft op de doelen ten aanzien van de fysieke leefomgeving, zoals per gemeente vervat in een Omgevingsvisie, Omgevingsprogramma en in de regelgeving uitgewerkt in het Omgevingsplan en Omgevingsvergunning. Het is veel meer omvattender. VTH taken zijn in die cyclus te definiëren als één van de mogelijk in te zetten instrumenten.

Figuur 3 Procescriteria VTH

Figuur 2 Beleidscyclus

Beleidsevaluatie Dit beleid is geschreven voor de duur van een jaar, zodat het beleid conform de omgevingswet uitgelegd is. Dit stuk moet gezien worden als een verlenging en tevens vertaling van het huidige beleid naar de nieuwe Omgevingswet. Om die reden is het niet passend om ten aanzien van deze U&HS een beleidsevaluatie uit te voeren. Komend jaar, tijdens het schrijven van de U&HS voor komende jaren zal de beleidsevaluatie plaatsvinden en zullen ook de eerste ervaringen van het werken met de Omgevingswet erin worden meegenomen. 1.4

Ontwikkelingen Het omgevingsrecht is continu in ontwikkeling. Het is dan ook onmogelijk om hier alle ontwikkelingen te schetsen die de komende jaren een rol zullen spelen. We benoemen de belangrijkste ontwikkelingen. In het uitvoeringsprogramma worden activiteiten opgenomen om in te spelen op relevante ontwikkelingen. 1.5

Invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) vragen de meeste aandacht. Deze twee wetten stellen de gemeente voor uitdagingen op het gebied van processen, een andere manier van werken en financiën. Te denken valt aan het (deels) wegvallen van de bouwkundige toetsing, het verwerken van nieuwe meldingen en informatieplichten, verschuiving van werkzaamheden en participatie. De relevante wijzigingen die deze wetgeving met zich meebrengen zijn voor zover mogelijk verwerkt in de operationele strategieën. 1.5.1

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

10

Maatschappelijke ontwikkelingen Door een reeks ingrijpende maatschappelijke ontwikkelingen zoals klimaatverandering en - adaptatie en de stikstofproblematiek worden de VTH-werkzaamheden complexer en daarmee wellicht ook belangrijker. Door deze ontwikkelingen staat de gemeente voor allerlei organisatorische en financiële vraagstukken. Dit heeft invloed op de manier van (samen)werken op het gebied van VTH. Wij zijn ons hiervan bewust en proberen hier met deze U&HS op in te spelen. Ondermijning is aan de orde van de dag de laatste jaren. De aanpak van ondermijning valt onder de regie van het taakveld Openbare orde en Veiligheid, maar heeft -om goed te kunnen slagen- een nauwe relatie met vergunningverlening, toezicht en handhaving. Binnen de aanpak van ondermijning hebben de toezichthouders voornamelijk een signaalfunctie en beschikken zij over veel informatie inzake de verleende vergunningen en de geldende wet- en regelgeving. 1.5.2

Regionale samenwerking Ontwikkelingen in Gilze en Rijen staan natuurlijk niet op zichzelf. Ook in de regio vinden allerlei ontwikkelingen plaats die van invloed zijn op onze gemeente. Daarom hebben we actief contact met buurgemeenten en de provincie Noord-Brabant. Bovendien nemen we op verschillende thema’s deel aan regionale samenwerkingsverbanden. Meer specifiek hebben wij op ’t ogenblik nauw contact met de gemeente Tilburg en met het GHO verband (Gemeente Goirle, gemeente Hilvarenbeek en gemeente Oisterwijk) ter implementatie van het nieuwe backoffice systeem Centric Leefomgeving (CLO). 1.5.3

Ook hebben we actief contact met onze ketenpartners zoals de waterschappen, GGD en de veiligheidsregio. Voor specifieke initiatieven en ontwikkelingen zullen we deskundig advies (blijven) opvragen bij deze instanties en eventueel gezamenlijk een actieve rol oppakken. Vanwege de extra aandacht die het thema “gezondheid” krijgt in de Omgevingswet, zal daarbij meer dan in het verleden het geval was een beroep gedaan worden op de GGD.

Hoofdstuk 2 Uitgangspunten en doelen 2.

Inleiding

De uitgangspunten van de gemeente Gilze en Rijen voor de uitvoering van de VTH taken veranderen niet ten opzichte van het vorige beleidsplan. Zij gelden nog steeds en daardoor blijven we voor hetzelfde staan, ook wanneer we gaan werken met de Omgevingswet en al haar nieuwe facetten. Uitgangspunten en doelen VTH De uitgangspunten van de gemeente Gilze en Rijen voor de uitvoering van de VTH taken 2.1

Vergunningen, Toezicht en Handhaving zijn onze instrumenten waarmee we:    

Dienstverlenend zijn; Onze producten aan de wettelijke eisen voldoen Bijdragen aan een kwalitatieve leefomgeving; Bewust de kosten in verhouding doen laten staan tot de doelen;

Dienstverlenend  Wij besluiten op aanvragen om een omgevingsvergunning binnen de beslistermijnen.  Wij besluiten op verzoeken in het kader van handhaving binnen de beslistermijnen.

2.1.1

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

11

 Wij schrijven in heldere taal. Onze producten voldoen aan de wettelijke eisen  Voor vergunningverlening, toezicht en handhaving kennen we (digitale)werkprocessen en protocollen en actualiseren deze.  Wij werken via het DSO en met Centric Leefomgeving, waar een zaak gekoppeld is aan een voor die zaak relevant stappenplan.  Wij integreren het Integraal toezichtprotocol (iTP) in elk stappenplan, en betrekken de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

2.1.2

Onze producten dragen bij aan een kwalitatieve leefomgeving  Wij evalueren de kritieke massa aan de hand van de actuele kwaliteitscriteria en nemen zo nodig actie om hieraan te voldoen.

2.1.3

De kosten van VTH staan in verhouding tot de doelen  In het uitvoeringsprogramma nemen wij in aanmerking de doelen en prioriteiten en de concrete activiteiten ten aanzien van de VTH-taken en de daarvoor benodigde capaciteit op.  Wij nemen de benodigde personele en financiële middelen ten aanzien van de VTH-taken op in de begroting.  Wij rekenen leges bij vergunningverlening.

2.1.4

In de volgende paragraaf is uiteengezet welke uitgangspunten belangrijk zijn bij de inzet van vergunningverlening, toezicht en handhaving.

Algemene uitgangspunten Bij het uitvoeren van onze VTH taken hanteren we de volgende uitgangspunten: 2.2

Handelen in de geest van de Omgevingswet en -visie Indien mogelijk werken we met een ‘oplossingsgerichte’ in plaats van ‘procedure gerichte’ aanpak en houding. Dit doen we door steeds de vraag te stellen: ‘Hoe kan het wel?’. Voor vergunningverlening betekent dit dat wij binnen wettelijke en eigen beleidsmatige kaders in het algemeen met de initiatiefnemer meedenken om eventuele belemmeringen weg te nemen. Dit vanuit de Omgevingswet gedachte van ‘Nee, tenzij’ naar ‘Ja, mits’. 2.2.1

Integrale afweging en het geven van vertrouwen De Omgevingswet staat voor een goed evenwicht tussen het beschermen en benutten van onze omgeving onder het motto ‘ruimte voor ontwikkeling, waarborgen voor kwaliteit’ van de leefomgeving. De insteek is minder regels die meer overzichtelijk zijn en meer ruimte voor initiatieven en lokaal maatwerk. Integrale afweging van initiatieven en het geven van vertrouwen zijn sleutelbegrippen. De meerwaarde van een ontwikkeling moet centraal staan in plaats van de vraag: ‘mag het wel?’ Het gaat dan om meerwaarde voor de duurzame kwaliteit van een gebied en de meerwaarde voor de gezondheid en het welbevinden van de inwoners. Dit vraagt om een andere werk- en denkwijze van onze gemeente, maar ook van andere overheden, burgers en bedrijven. 2.2.2

Preventief gaat voor repressief Het succes van vergunningverlening, toezicht en handhaving staat of valt met het gedrag van bewoners en gebruikers. Communicatie speelt hierbij een belangrijke rol. Door een persoonlijke, directe en actieve communicatie blijven de lijnen kort, waardoor er minder ruimte voor interpretatie of een afwachtende houding is. De ervaring leert dat de persoonlijke benadering vaak ook de 2.2.3

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

12

oplossingsbereidheid en de oplossingsgerichtheid vergroot. Communicatie is dan ook een inherent onderdeel van het handhavingsproces. Het is wenselijk dat er een verschuiving plaats vindt naar taken met meer aandacht voor ‘de voorkant’. Het doel van communicatie is om een steviger beroep te doen op de eigen verantwoordelijkheid voor veiligheid en leefbaarheid om zo (spontane) naleving van de regels te bevorderen. Het handhaven gebeurt, zo veel mogelijk, integraal en met de menselijke maat. Hiervoor maken wij gebruik van -en werken wij samen met- bestaande netwerken om afspraken aan 'de voorkant' te maken en om sancties achteraf zoveel als mogelijk te voorkomen. De menselijke maat is samen met melders en overtreders waar mogelijk zoeken naar een oplossing om een illegale situatie op te heffen. In deze gevallen zorgt het gesprek er aan de ‘voorkant’ voor dat de overtreders overtuigd worden dat ze de illegale situatie moeten opheffen zonder het opleggen van sancties. Het uitgangspunt voor de manier waarop wij toezicht houden is 'zacht waar het kan, hard waar het moet'. Voor degene die hun verantwoordelijkheid nemen, zijn wij een deskundige gesprekspartner. Voor wat betreft diegene die zich niet aan de regels houdt, treden wij op. We nemen direct maatregelen als we tijdens een controle misstanden of (mogelijke) risico's voor de veiligheid aantreffen.

Risico- en informatiegestuurd werken Het beoordelen van vergunningsaanvragen en meldingen vindt risicogericht plaats. Dat wil zeggen dat wij steeds kijken naar waar de risico’s zich bevinden en dat op basis daarvan de beoordeling plaatsvindt. Bij de beoordeling kijken wij waar mogelijk winst valt te behalen op het gebied van veiligheid, duurzaamheid en/of leefbaarheid. 2.2.4

Toezicht en handhaving vindt risico- en informatiegestuurd plaats. De gemeente analyseert alle beschikbare informatie over specifieke onderwerpen, locaties en doelgroepen en bepaalt daarmee welke acties er ondernomen moeten worden. Op basis van informatie van meldingen van inwoners, informatie van partners en informatie uit eigen waarnemingen houdt de gemeente toezicht op het veld. Voordat toezichthouders het veld ingaan, weten zij al waar zij (met nadruk) op moeten letten.

Hoofdstuk 3 Doelstellingen 3.

Inleiding

De strategische doelstellingen van de gemeente Gilze en Rijen zijn onderverdeeld in een algemene U&H doelstelling (gebaseerd op de Omgevingswet) en een drietal kwaliteitsdoelstellingen voortkomend uit de gemeentelijke verordening Uitvoering en handhaving Omgevingsrecht gemeente Gilze en Rijen. De doelstellingen zijn SMART geformuleerd. In hoofdstuk 4 is de koppeling met de probleemanalyse VTH gemaakt. Daar staat welke activiteiten bijdragen aan het realiseren van deze doelstellingen. Door het maken van deze koppeling is de beleidscyclus sluitend, operationaliseren we de kwaliteit en realiseren we de meetbaarheid van de doelstellingen. Algemene doelstelling De centrale doelstelling van de Omgevingswet, zoals omschreven in art. 1.3 “Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, gericht op het in onderlinge samenhang: (a) bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, ook vanwege de intrinsieke waarde van de natuur en; (b) het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.” 3.1

Deze algemene doelstellingen spelen ook een rol in het opstellen van onze eigen doelstellingen voor komend jaar. Die categorisering zal in de risicoanalyse ook expliciet genoemd worden, de hoogste Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

13

risico’s die wij binnen uitvoering en handhaving signaleren vallen binnen een of meer te dienen doelen ter bescherming van de fysieke leefomgeving. Algemeen doel

Doelstelling 2024

Veiligheid De doelstelling van veiligheid is het beperken van de (bouwgerelateerde) risico's.

Bouw gerelateerde risico’s worden voor een beperkt aantal gevallen ondervangen door de private kwaliteitsborger, die een verantwoordelijkheid hiervoor draagt. Maar vraagt tegelijkertijd een alertheid van de vergunningverleners en toezichthouders om -al dan niet gezamenlijkeventuele problemen tijdig te signaleren. We inventariseren (bv. gebiedsgericht) en pakken stapsgewijs de risicovolle situaties aan om (brand)veiligheid van (illegale) bewoning te waarborgen.

We houden toezicht op panden/opstallen die niet voor bewoning bestemd/geschikt zijn

Gezondheid De doelstelling van gezondheid is het streven naar een leefomgeving waar gezondheid voor een ieder tot de basiswaarden behoort en in balans is.

Behouden en/of verbeteren van de huidige situatie in het kader van alcoholgebruik onder jongeren.

Omgevingskwaliteit Het beperken en/of voorkomen van aantasting van cultureel erfgoed, architectuur, stedenbouw, landschap, natuur, beleving en identiteit. Duurzaamheid Het leveren van een constructieve bijdrage aan de energie transitie en verduurzaming.

Voorkomen en bestrijden van illegale (ver)bouw en gebruik van de in het omgevingsplan vastgelegde functies met oog voor het behoud van cultureel erfgoed en bestaande (landschappelijke) waarden.

Samenwerking met de GGD. Gezondheid heeft een meer prominentere rol onder de Omgevingswet.

We zien erop toe dat bedrijven/instellingen met een verbruik > 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgas of een equivalent ervan, voldoen aan de informatieplicht van energiebesparende maatregelen. We zien erop toe dat bedrijven/instellingen met een verbruik > 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgas of een equivalent ervan, maatregelen hebben genomen om energie te besparen (energiebesparingsplicht).

Kwaliteitsdoelstellingen Cruciaal voor het leveren van kwaliteitsproducten is de beschikbaarheid van vakmanschap en expertise en de borging van de kwaliteit. Als kwaliteitsafspraken niet worden vastgelegd, gemonitord en gerapporteerd is er een sterke mate van afhankelijkheid van de individuele medewerker. Kwaliteit 3.2

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

14

is (1) het realiseren van de afgesproken doelstellingen en (2) het voldoen aan de wettelijke eisen. In de verordening Uitvoering en handhaving Omgevingsrecht gemeente Gilze en Rijen is een verplichting opgenomen om doelen uit te werken op de volgende onderwerpen. Zie de tabel hieronder: Doelstellingen 2024 Uitvoeringskwaliteit De mate waarin een product voldoet aan juridische doelen (zoals geformuleerd in de relevante wet- en regelgeving en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur) en bijdraagt aan de omgevingsdoelen. Ook wel aangeduid als de inhoudelijke kwaliteit.

Onze werkprocessen zijn duidelijk omschreven en verwerkt in een workflow systeem.

Een externe partij analyseert periodiek in hoeverre wij voldoen aan de kwaliteitscriteria, wij ondernemen tijdig actie met betrekking tot de kritieke massa en zorgen zodanig dat wij voldoen aan de minimaal benodigde deskundigheid.

Dienstverlening De manier waarop (in communicatie, snelheid, service) de organisatie met belanghebbenden (aanvragers, omgeving, melders, etc.) omgaat.

We streven naar een klantvriendelijke dienstverlening door scherp te zijn op de verwachtingsmanagement. In ieder contact met de klant maken we duidelijke afspraken, leggen we deze (intern) vast en komen we deze na. Terugbelnotities worden administratief vastgelegd ten behoeve van een snel en duidelijk klantcontact. We stellen een heldere en concrete klachten- en meldingen procedure (handhaving) op, met duidelijke afhandelwijze, termijnen en communicatiemomenten.

Financiën De inzet van middelen in relatie tot de kwaliteit van de geleverde diensten/producten.

Door middel van risicoanalyses werken wij op een efficiënte en effectieve manier, de begroting behoort dekkend te zijn voor onze inzet op risicobeheersing en beleidsdoelrealisatie. Wij leggen de begroting periodiek naast de beleidsdoelen en de manier van risicobeheersing en nemen tijdig acties wanneer nodig.

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

15

Hoofdstuk 4 Probleemanalyse VTH 4.

Inleiding

Het doel van de probleemanalyse is om sturing te geven aan de inspanningen van het toezicht en de handhaving. De probleemanalyse vormt daarmee de basis voor het stellen van prioriteiten, het formuleren van doelstellingen en het uiteindelijk vaststellen van een uitvoeringsprogramma. De probleemanalyse bestaat uit een omgevingsanalyse (beschrijvend gedeelte) en een risicoanalyse (cijfermatig gedeelte). Omgevingsanalyse De structuur van het buitengebied is een open agrarisch landschap, afgewisseld met bossen. Het buitengebied is bijna 90 % van de totale oppervlakte van onze gemeente. Ten opzichte van andere Brabantse gemeenten heeft de Gilze en Rijen veel bos en natuurlijk terrein (60 ha per 1000 inwoners, tegenover 35 ha gemiddeld). Het grootste deel van het buitengebied (70 %) heeft een agrarische bestemming. Er zijn verschillende soorten bedrijven waaronder rundveebedrijven en intensieve veehouderijbedrijven. In vergelijking met andere delen van Brabant is de sector van de intensieve veehouderij hier van beperkte omvang. 4.1

Lokale ontwikkelingen en vraagstukken - Verandering in economische ontwikkeling, versterken van de economische draagkracht van het buitengebied en van de belevingswaarde van dat buitengebied; - Krappere arbeidsmarkt en het benutten van onze strategische ligging aan belangrijke vervoersassen in Midden Brabant en versterken van de positie als werkgelegenheidsgemeente met economisch duurzame en beeldbepalende bedrijven; - versterken van de vitaliteit van kernen met goede voorzieningen op het vlak van sport en cultuur die optimaal worden gebruikt. Regionale en nationale ontwikkelingen en vraagstukken - Vergrijzing en ontgroening ; - Druk op de agrarische sector; - Groeipotentieel toeristisch-recreatieve sector; - Individualisering van de samenleving. Mondiale ontwikkelingen en vraagstukken - Klimaatverandering; - Energietransitie; - Circulaire economie; - Migratie; - Robotisering, automatisering en digitalisering. Risicoanalyse VTH Naast de omgevingsanalyse vormt de risicoanalyse een onderdeel van de probleemanalyse. De risicoanalyse stelt vast waar de hoogste risico’s bestaan, aan de hand van de risicoanalyse worden de prioriteiten vastgesteld. Beleid opstellen betekent namelijk keuzes maken: er is nooit voldoende capaciteit om alle taken uitputtend uit te voeren.

Het stellen van prioriteiten heeft dus als doel het bepalen van die problemen/overtredingssoorten die in potentie risicovol zijn en waar derhalve het meeste toezicht op moet worden gehouden vanuit de overheid. Een risicoanalyse levert inzicht in de benodigde menskracht en middelen, gebaseerd op de risico’s van activiteiten, op de specifieke lokale situatie en de ambities van het bestuur. In deze benadering komen de door de experts belangrijk gevonden onderwerpen naar boven. 4.2

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

16

De risicoanalyse is zichtbaar gemaakt via een zogenoemde risicomatrix. Met een risicoanalyse wordt in beeld gebracht wat de risico’s zijn en waarop wij ons moeten richten bij het uitvoeren van de VTHtaken. Het is namelijk onmogelijk om alle VTH-taken volledig uit te voeren. Dit heeft zowel betrekking op vergunningverlening in de mate van toetsing als op toezicht en handhaving in de mate waarin toezicht wordt gehouden en gehandhaafd. Beleid voeren betekent daarom kiezen wat we wel en niet doen en/of: wat eerst en wat later. De risicomatrix anders ten opzichte van de vorige beleidsperiode, omdat de Wkb veel verandert aan de werkprocessen. De toezichthouders moeten op een andere manier problemen gaan signaleren. In bijlage 3 ‘Handleiding en uitkomsten risicoanalyse‘ is een toelichting opgenomen van de uitgevoerde risicoanalyse, waarin nader wordt ingegaan op de gebruikte methode, de begrippen en de wijze waarop aan deze begrippen getalsmatig waarden zijn toegekend. Voor Milieu is binnen de provincie Noord-Brabant een gemeenschappelijke risicoanalyse voor de milieutaken uitgevoerd, deze staat in het GUK. Domein Bouwen en Slopen Uit de risicoanalyse komen binnen onze gemeente op deze domeinen de volgende hogee risico’s naar voren: 4.2.1

1. In strijd met omgevingsvergunning activiteit nieuw/verbouw; - Wanneer de bouwsom meer dan €100.00,- bedraagt. 2. Zonder omgevingsvergunning activiteit nieuw/verbouw; Bij een bouwsom van meer van meer dan €100.000,-. Activiteit (particuliere en bedrijfsmatige) sloop met asbest met/zonder sloopmelding (belegd bij de OMWB). Het komende jaar gaan we hier op de volgende manier aandacht aan geven: Ad 1,2,3) Op basis van ‘gezond verstand’ nemen wij dit risico integraal mee bij het toezicht voor domein Bouwen en via signaaltoezicht. Deze activiteiten leveren een bijdrage aan de doelstellingen veiligheid, gezondheid en duurzaamheid. Domein Ruimtelijke Ordening en Erfgoed Uit de risicoanalyse komen binnen onze gemeente op deze domeinen de volgende hoogste risico’s naar voren: 4.2.2

1. In strijd met het omgevingsplan: a. Onrechtmatige bewoning of woningsplitsing; b. Handelen zodra ‘afloop instandhoudingstermijn en termijn tijdelijke ontheffing/beschikking/mantelzorgwoningen’. 2. Wijzigen, slopen of in afwijking verbouwen van een beschermd monument zonder omgevingsvergunning of instandhoudingsplicht. (Zowel rijksmonument als gemeentelijk monument.) Het komende jaar gaan we hier op de volgende manier aandacht aan geven: Ad 1a) Wij houden toezicht op onrechtmatige bewoning in panden die daar niet geschikt voor zijn. Permanente bewoning op recreatieparken valt daar dus ook onder. Ad 1b) We zetten in op een goede monitoring om een goede afloop van de instandhoudingstermijnen tijdig te kunnen controleren. Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

17

Ad 2) Alle klachten en meldingen worden opgepakt, om zo onomkeerbare beschadiging van cultuurhistorische waarden (conform de Erfgoedkaart) zo veel mogelijk te voorkomen dan wel schade waar mogelijk te beperken. Deze activiteiten leveren een bijdrage aan de doelstelling omgevingskwaliteit. Domein Milieu De taken van dit domein worden opgepakt door de omgevingsdienst OMWB. Hierover wordt de gemeente separaat geïnformeerd. De hoogste risico’s die voor onze gemeente van toepassing zijn uitgewerkt in het Gemeenschappelijk Uitvoeringskader. Op het moment van schrijven is het Gemeenschappelijk uitvoeringskader (Hierna: “GUK”) VTH 2018 geldend, maar er zal in Januari 2024 een nieuw GUK vastgesteld worden die daarna zal gelden. 4.2.3

Domein Algemene Plaatselijke Verordening, Alcoholwet en Evenementen Uit de risicoanalyse komen binnen onze gemeente op deze domeinen de volgende (hoogste) risico’s naar voren: 4.2.4

APV de hoogste risico’s 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Veiligheid tijdens evenementen; Verkeersveiligheid; Parkeeroverlast; Loslopende honden en hondenpoep; Afvaldumping; Handel en gebruik van (soft)drugs (Damoclesbeleid);

De komende jaren gaan we hier op de volgende manier aandacht aan geven: Ad 1) Tijdens evenementen zullen toezichthouders aanwezig zijn en letten zij op onveilige situaties. Ad 2) Tijdens de dienst van de toezichthouders hebben zij oog voor onveilige verkeerssituaties, meldingen worden meteen opgepakt. Ad 3) Binnen de gemeente zijn er verschillende locaties bekend waar er vaak sprake is van parkeeroverlast, op deze locaties wordt structureel toezicht gehouden en passend opgetreden wanneer nodig. Ad 4) Bepaalde locaties, met betrekking tot bijzonder veel hondenoverlast (loslopende honden en hondenpoep) worden in de dagelijkse rondes door toezichthouders in het voorbijgaan meegenomen. Ad 5) De toezichthouders zijn alert op afval dat wordt gedumpt, er wordt uitgezocht bij wie dat afval vandaan komt en er wordt dan passend opgetreden. Ad 6) Dit ligt vooral bij de politie. Waar nodig ondersteunen wij hen hierbij. Deze activiteiten leveren een bijdrage aan de doelstellingen veiligheid en omgevingskwaliteit.

Alcoholwet, de hoogste risico’s: 1. verkoop alcohol minderjarigen; 2. overtreden vergunningsvoorwaarden (bv terrassen, geen leidinggevende aanwezig, sluitingstijden, geen actuele vergunning). Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

18

De komende jaren gaan we hier op de volgende manier aandacht aan geven: Ad 1) Het is verboden om alcohol te verkopen aan jongeren onder de 18 jaar. De gemeente houdt toezicht op de naleving van geldende leeftijdsgrenzen. Ad 2) Jaarlijks worden steekproefsgewijs een aantal horeca-inrichtingen gecontroleerd. Eventuele geconstateerde overtredingen worden op een passende manier opgepakt. Deze activiteiten leveren een bijdrage aan de doelstelling gezondheid. Evenementen, de hoogste risico’s: 1. verkoop alcohol minderjarigen; 2. overlast evenementen (parkeren, geluidsoverlast, doorgaan na sluiting).

De komende jaren gaan we hier op de volgende manier aandacht aan geven: Ad 1) Het is verboden om alcohol te verkopen aan jongeren onder de 18 jaar. De gemeente houdt in samenwerking met de organisatie van een evenement toezicht op de naleving van geldende leeftijdsgrenzen. Hier wordt steekproefsgewijs aandacht aan besteed. Ad 2) Veiligheid is een belangrijke voorwaarde bij het organiseren en laten plaatsvinden van een evenement. Ook het beperken van overlast voor omwonenden is van groot belang. Tegelijkertijd is Gilze en Rijen een gastvrije gemeente, waarin evenementen een belangrijke plaats innemen. Met toezicht en handhaving wordt geprobeerd het bovenstaande in balans te houden. Zowel in aanloop naar, als tijdens en na afloop van het evenement wordt gestuurd op het minimaliseren van het risico dat door het evenement de openbare orde en veiligheid of het woon- en leefklimaat van omwonenden wordt aangetast. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt primair bij de organisator van het evenement. Uitgangspunt is dat de organisator op de hoogte is van alle voorwaarden en relevante wet- en regelgeving die aan een evenement verbonden zijn.

Toezichthouders van de gemeente en/of de hulpdiensten met toezichthoudende taken (politie, en veiligheidsregio) zijn belast met de taak om bij een evenement te controleren of de voorschriften van een vergunning worden nageleefd en om mogelijke veiligheidsrisico’s te constateren en te voorkomen. Deze activiteiten leveren een bijdrage aan de doelstellingen omgevingskwaliteit.

veiligheid, gezondheid en

Prioriteitenstelling VTH In de vorige paragrafen zijn de uitkomsten van de probleemanalyse gepresenteerd. Daarbij staan de hoogste risico’s per domein vermeld. In deze paragraaf wordt vastgelegd welke prioriteiten de gemeente Gilze en Rijen aan de vergunning- en handhavingstaken toekent. De inschatting van de risico’s voor de leefomgeving is richtinggevend voor de prioriteiten die worden gesteld bij het stimuleren en/of afdwingen van het naleefgedrag. 4.3

Bij het vaststellen van de prioriteiten nemen de risico’s een belangrijke plaats in. De gedachte daarbij is dat interne en externe risico’s die de gemeente loopt bij het niet uitvoeren van haar handhavingstaken in belangrijke mate de bestuurlijke aandacht voor een onderwerp zullen bepalen. Het benoemen van risico’s en het afwegen hiervan is dan ook een belangrijke stap naar een Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

19

organisatie waarin de intensiteit van toezicht en handhaving een directe relatie heeft met de kans dat een probleem zich voordoet en de ernst van de mogelijke gevolgen bij het niet uitvoeren van deze taken. De prioriteiten komen om die reden overeen met de hoogste risico’s, voor de volledigheid hebben wij -naast zeer hoog- ook de categorieën hoog, midden en laag vastgesteld. Zie voor de categorieën midden en laag de risicomatrix toezicht en handhaving. Prioriteit zeer hoog  Rijksmonumentenactiviteit: Wijzigen, slopen of in afwijking verbouwen beschermd monument zonder een omgevingsvergunning of strijdigheid instandhoudingplicht.  In gebruik hebben/nemen van een bouwwerk of gronden met/ in afwijking van/ zonder een omgevingsvergunning in strijd met het omgevingsplan.  Activiteit met melding ‘particuliere sloop met asbest’.  Activiteit zonder melding ‘particuliere sloop met asbest’.

4.3.1

Prioriteit hoog  Bouwactiviteit (technisch bouwen) zonder of in afwijking met een omgevingsvergunning met een bouwsom van meer dan €100.000,-.  Rijksmonumentenactiviteit: Wijzigen, slopen of in afwijking verbouwen beschermd monument met/ in afwijking van een omgevingsvergunning of strijdigheid instandhoudingsplicht.  Onrechtmatige bewoning binnen de bebouwde kom door 6 personen of meer.  Onrechtmatige bewoning buiten de bebouwde kom door 10 personen of meer.  Afloop instandhoudingstermijn en termijn tijdelijke ontheffing / beschikking / (vergunningsvrije) mantelzorgwoningen.  Slopen, verstoren, verplaatsen, wijzigen, enz, van een gemeentelijk- of rijksmonument zonder/ in afwijking van een vergunningen.  Kappen bomen / houtopstand zonder een omgevingsvergunning.  Bouwen zonder (volledige) bouwmelding en/of bouwen zonder kwaliteitsborger.  Infoplicht ontvangen van kwaliteitsborger i.v.m. strijdigheid Bbl mét hoge effectrisico's afdeling veiligheid (uitgezonderd § 4.2.16), afdeling gezondheid (uitgezonderd § 4.3.7, § 4.3.9 en § 4.3.10), afdeling 4.6 en afdeling bouwwerkinstallaties § 4.7.5 t/m § 4.7.9.  Ingebruikname van een pand zonder (volledige) gereedmelding met eerdere strijdigheden Kwaliteitsborger.  Gebruiken (tijdelijk) bouwwerk of perceel in strijd met voorschriften van het Bbl met hoge effectrisico's.

 Achterstallig onderhoud van panden en/of bijbehorende erven (Wet Victoria) met gevaar voor (constructieve) veiligheid en/of gezondheid.

4.3.2

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

20

Hoofdstuk 5 Uitvoeringsstrategieën 5.

Inleiding

u itv o e rin g s s tra te g ie ë n

De werkwijze waarop wij de doelen en risicogericht werken willen bereiken is vastgelegd in de uitvoeringstrategieën. De strategieën zijn gebaseerd op regionale en landelijke strategieën en zijn aangevuld met gemeentelijke strategieën. Dit hoofdstuk biedt een overzicht én beschrijving van de samenhang van de verschillende strategieën. Verschillende strategieën In figuur 4 hieronder is de samenhang tussen de strategieën weergegeven. In bijlage 4 zijn de strategieën nader uitgewerkt. 5.1

Preventiestrategie Preventiestrategie (voorkomen) (voorkomen) Vergunningenstrategie Vergunningenstrategie (reguleren) (reguleren) Toezichtsstrategie Toezichtsstrategie (controleren) (controleren)

Sanctiestrategie (optreden) (optreden) Sanctiestrategie

Gedoogdenstrategie Gedoogdenstrategie (uitstellen van handhaven) handhaven) (uitstellen van

Figuur 4 Samenhang strategieën

Samenhang in preventie, toezicht en sanctie Preventie, toezicht en sanctie kunnen zowel na als naast elkaar worden ingezet om naleefgedrag te bevorderen. Het is wel aannemelijk dat preventieve instrumenten meer (kunnen) domineren bij welwillend gedrag en toezicht en sanctie meer bij calculerend en bewust overtredend gedrag. Dat laat onverlet dat preventieve instrumenten ook bij calculerend gedrag kunnen bijdragen aan een beter naleefgedrag. Handhaving is met name nodig als slecht naleefgedrag onaanvaardbare omgevingsrisico’s met zich meebrengt en de inzet van andere instrumenten geen effect heeft gehad. 5.2

De samenhang tussen preventiestrategie en de toezicht- en sanctiestrategie komt tot uitdrukking in de uitvoeringsprogramma’s. Inwoners en bedrijven zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor hun naleefgedrag en eventuele schade die dit veroorzaakt voor de omgeving. Een deel van de overtredingen gebeurt echter door gebrek aan kennis of onvoldoende bewustzijn van gedragsrisico’s. Daar komt bij dat het omgevingsrecht een domein is dat aan frequente wetswijzigingen onderhevig is. De gemeente investeert om deze redenen in het vergroten van bewustzijn, kennis en informatie. Dat kan op het moment dat inwoners of ondernemers een vergunning of ontheffing aanvragen. De gemeente zal zich inspannen haar inwoners onder andere te informeren middels (digitale)brochures Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

21

en sociale media kanalen, maar ook door de zichtbaarheid en toegankelijkheid van de toezichthouders en de duidelijke en open communicatie wanneer het komt tot een handhavingsverzoek of klacht. Bovendien zal de samenhang van toetsing betreffende de vergunningenstrategie en de handhavingsstrategie duidelijk worden. Wij borgen dat de accenten van toetsing “binnen” logisch overeenkomen met de accenten van toetsing “buiten”.

Hoofdstuk 6 Organisatie en middelen 6.

Inleiding

Op basis van het Omgevingsbesluit moet de organisatie van vergunningverlening, toezicht en handhaving zodanig zijn ingericht dat een adequate en behoorlijke uitvoering van de Uitvoerings- en handhavingsstrategie en het uitvoeringsprogramma gewaarborgd is. In deze paragraaf geven wij inzicht in de wijze waarop wij dit organisatorisch hebben ingevuld. 6.1

Borging organisatie en middelen

Personeelsformatie Dit beleid en de daarvoor uit te voeren activiteiten werken wij jaarlijks uit in een uitvoeringsprogramma. In het uitvoeringsprogramma leggen wij de benodigde en beschikbare capaciteit ten behoeve van de uitvoering en de handhaving (uitgedrukt in fte’s) vast. Om tijdens de uitvoering de objectiviteit van werkzaamheden te borgen en belangenverstrengeling te voorkomen, hanteren wij een strikte functiescheiding tussen vergunningverlening en toezicht & handhaving. 6.1.1

De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden ten behoeve van de uitvoering en handhaving liggen vast in functieomschrijvingen. In de functieomschrijving is rekening gehouden met de vereiste deskundigheid van het personeel. Daarnaast is er opleidingsbudget beschikbaar, waardoor het mogelijk is om een gewenst deskundigheidsniveau te behouden en eventueel te bereiken.

Borging personele en financiële middelen Binnen de gemeente zijn de personele en financiële middelen, die nodig zijn voor een adequate uitvoering van deze Uitvoerings- en handhavingsstrategie vastgelegd. Financiële middelen borgen wij in de begroting. Personele capaciteit vertaalt zich in een team met vaste medewerkers en een eventuele flexibele schil. In het uitvoeringsprogramma geven wij jaarlijks aan hoe wij de middelen inzetten. Daarnaast zijn er structureel middelen beschikbaar voor uitvoeringsorganisaties zoals de veiligheidsregio VRMWB en de omgevingsdienst OMWB. 6.1.2

Technische, juridische en administratieve voorzieningen Om een adequate en objectieve uitvoering van de wettelijke taken mogelijk te maken, stellen wij ondersteunende technische, juridische en administratieve middelen beschikbaar. Het gaat hierbij onder andere om bedrijfsauto’s, fototoestellen, mobiele telefoons, laptops, tablets, software, informatiebeheersystemen (o.a. Centric Leefomgeving), vakliteratuur, aansluiting op (juridische) databanken enzovoorts. Waar aan de orde dragen wij er zorg voor dat betreffende instrumenten en apparaten in een goede staat van onderhoud verkeren, voldoen aan de wettelijke (controle)eisen en zo nodig worden gekalibreerd. 6.1.3

Bereikbaarheid buiten kantooruren De gemeentelijke organisatie moet op basis van de wettelijke regeling ook buiten de gebruikelijke kantooruren bereikbaar en beschikbaar zijn. Deze 24-uurs bereikbaarheid regelen wij via de 6.1.4

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente Gilze-Rijen

22

consignatiedienst van de omgevingsdienst OMWB en de centrale meldkamer van de hulpdiensten, die bij calamiteiten worden ingeschakeld. Dringende zaken worden direct opgepakt. Niet-urgente meldingen worden opgepakt via het reguliere werk. Samenwerking met andere organisaties Binnen het omgevingsrecht werken wij op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving samen overeenkomstig de daarover binnen de samenwerkingsverbanden gemaakte afspraken. In deze paragraaf benoemen wij de belangrijke partners waar wij mee samenwerken. 6.2

Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant De OMWB voert taken uit voor de regio Midden en West Brabant op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Er is onderscheid tussen basistaken, verzoektaken en collectieve taken:  Basistaken zijn taken op gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving Milieu die in het basistakenpakket vallen en verplicht door een omgevingsdienst uitgevoerd moeten worden;  Verzoektaken kunnen vergelijkbaar zijn met de basistaken, maar vallen niet onder het wettelijke basistakenpakket. Het kunnen ook taken zijn op gebied van de fysieke leefomgeving, zoals onderzoeken en adviezen. In Gilze en Rijen beleggen wij o.a. sloop en alle milieu-gerelateerde taken bij de OMWB;  Collectieve taken zijn taken die op verzoek van (en in samenspraak met) de deelnemers voor het collectief worden uitgevoerd. Het zijn taken waarbij er voordeel ligt in of een noodzaak is voor een gezamenlijke aanpak. Bijvoorbeeld in verband met schaalvoordelen, gemeentegrens overschrijdende impact en/of bundeling van expertise. Het gaat hier onder andere om de regionale Milieu Klachten Centrale met 24-uursbereikbaarheid/ consignatieregeling, en ketenhandhaving zoals Samen Sterk in Brabant (SSIB) 2 voor toezicht in het buitengebied. 6.2.1

Jaarlijks stemmen wij met de OMWB het werkprogramma voor het komende jaar af en periodiek evalueren wij de samenwerking. Voor het opstellen van het werkprogramma overleggen wij één of enkele malen met de accountmanager van de OMWB. Wij ontvangen iedere maand een overzicht van de voortgang van (de uitvoering van) het werkprogramma en is er overleg met de relatiemanager van de OMWB. In deze overleggen worden eventuele knelpunten besproken. Indien nodig of gewenst hebben wij uiteraard vaker overleg. Over individuele aanvragen en werkzaamheden is er behoefte aan ad hoc overleg tussen de betreffende uitvoerende OMWB-medewerker(s) en de inhoudelijk betrokken medewerker(s) van de gemeente Gilze en Rijen. Wij hebben de OMWB gemandateerd om de taken namens ons uit te voeren, informatie uit te wisselen en af te stemmen met andere met (strafrechtelijke) handhaving belaste organen. In het kader van (inhoudelijke) afstemming wordt er actief informatie uitgewisseld tussen de OMWBmedewerkers en gemeentelijke vakafdeling(en). Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) De VRMWB voert taken uit voor de regio Midden- en West-Brabant op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het gaat hier om wettelijk verplichte taken en gemeentelijke taken, die collectief aan de VRMWB zijn opgedragen. Bij de collectieve taken gaat het 6.2.2