Bijlage 1- Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Tekst van het document
Datum: 13 mei 2025 Zaaknummer: 1109565 Gemeente Gilze en Rijen Postbus 73 5120 AB Rijen Bezoekadres: Raadhuisplein 1 5121 JX Rijen Telefoonnummer 14 0161 Email: info@gilzerijen.nl website: www.gilzerijen.nl
Inhoudsopgave Inhoudsopgave............................................................................................................................. 3 Voorwoord................................................................................................................................... 4 Inleiding ....................................................................................................................................... 6 Jaarverslag ..................................................................................................................................11 Programmaverantwoording ...............................................................................................12 Bestuur en ondersteuning .......................................................................................................... 13 Veiligheid..................................................................................................................................... 17 Verkeer, vervoer en waterstaat .................................................................................................. 20 Economie.....................................................................................................................................
24 Onderwijs .................................................................................................................................... 27 Sport, cultuur en recreatie .......................................................................................................... 30 Sociaal domein ............................................................................................................................ 36 Volksgezondheid en milieu ......................................................................................................... 40 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing............................................. 45 Algemeen .................................................................................................................................... 51 Paragrafen .........................................................................................................................56 Paragraaf A: Lokale heffingen ..................................................................................................... 57 Paragraaf B: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 63 Paragraaf C: Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................
71 Paragraaf D: Financiering ............................................................................................................ 74 Paragraaf E: Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 77 Paragraaf F: Verbonden partijen ................................................................................................. 83 Paragraaf G: Grondbeleid ........................................................................................................... 86 Paragraaf H: Wet Open Overheid ............................................................................................... 98 Jaarrekening ...............................................................................................................................99 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................................................................ 100 Balans ........................................................................................................................................ 105 Toelichting op de balans ........................................................................................................... 107 Overzicht van lasten en baten ..................................................................................................
129 Toelichting overzicht van lasten en baten ................................................................................ 130 Rechtmatigheidsverantwoording.............................................................................................. 132 Incidentele baten en lasten....................................................................................................... 134 Wet Normering Topfunctionarissen ......................................................................................... 136 Overzicht mutaties reserves ..................................................................................................... 140 Bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen ...................................... 142 Gerealiseerde baten en lasten per taakveld ............................................................................. 147 Bijlagen ..................................................................................................................................... 149 BBV indicatoren......................................................................................................................... 150 Lijst van gebruikte afkortingen .................................................................................................
158 Overzicht kredieten ................................................................................................................... 160 Overige gegevens ...................................................................................................................... 162 Controleverklaring .................................................................................................................... 163
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
3
Voorwoord Met de jaarrekening 2024 sluiten we het jaar 2024 af. We hebben in 2024 samen met onze inwoners en de medewerkers van de ABG-organisatie veel bereikt of in gang gezet om het hoge voorzieningenniveau in onze gemeente nu en in de toekomst in stand te houden. We investeerden bijvoorbeeld in maatschappelijke voorzieningen, leefbaarheid en veiligheid, woningbouw, groen, onze openbare ruimte en verduurzamen. Maatschappelijke voorzieningen Voor onze jeugd startten we in 2024 met een jongerenaanjager. In Gilze kwam er een jongerenvoorziening in de vorm van een unit én vernieuwden we de skatebaan. In Rijen werken we aan de realisatie van een nieuwe skatebaan. Kinderen van Basisschool De Vijf Eiken nemen de nieuwe sporthal Sporterijen in gebruik. Voor mensen met een laag inkomen verruimden we de meedoenregeling. Zij kunnen € 200 per persoon per jaar aanvragen om bijvoorbeeld te sporten, muziek te maken, een theatervoorstelling te bezoeken of een keer naar de bioscoop te gaan. Ook introduceerden we de voorzieningenwijzer. Op de website www.datgeldtvoormij.nl is te zien wie gebruik kan maken van gemeentelijke regelingen of landelijke toeslagen.
Leefbaarheid en veiligheid Met de intentieverklaring vliegbasis Gilze-Rijen vonden omwonenden, gemeente en vliegbasis een balans tussen het beperken van overlast voor de omgeving en het op peil houden van de geoefendheid van alle taken van het Defensie Helikopter Commando. Dankzij nieuwe, gezamenlijke werkafspraken tussen de brandweer vliegbasis en de brandweer Rijen is Rijen Zuid nu en in de toekomst verzekerd van goede brandweerzorg. Woningbouw De bestemmingsplannen Tussen de Leijen Rijen en de Nieuwe Erven Molenschot werden onherroepelijk. Dat betekent dat er definitief 375 nieuwe woningen gebouwd kunnen worden aan de oostzijde van Rijen en 75 nieuwe woningen in Molenschot. Daarnaast kwam er instemming voor diverse kleinere bouwprojecten, zoals bijvoorbeeld de bouw van 12 nieuwe woningen op de voormalige supermarktlocatie in Gilze. Groen We gingen verder met de inhaalslag groenonderhoud en vergroenden onze gemeente. Het ontwerp voor het nieuwe Wilhelminaplein in Rijen stelden we vast. Het plein wordt ingericht tot een groen, duurzaam en veilig dorpsplein. We tekenden een overeenkomst voor een unieke samenwerking voor 5 hectare nieuwe natuur in buitengebied Gilze en een klimaatbuffer bij buurtschap Langereit in het buitengebied van Gilze. Het natuurherstel komt voort uit het burgerinitiatief ‘de Wouwervallei’. Openbare ruimte We maken onze gemeente fietsvriendelijker.
Zo maakten we in 2024 fietsrouters veiliger, met speciale aandacht voor kinderen en ouderen. We startten met de inhaalslag onderhoud wegen en ons rioolstelsel. We ondertekenden met het rijk en de provincie een overeenkomst om de stationsomgeving in Rijen te verbeteren. We maken een onderdoorgang met aanpassingen aan NS-station Gilze-Rijen. Zo houden we Rijen en de regio ook in de toekomst bereikbaar verbeteren we de verkeersveiligheid.
4
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Verduurzamen Met als titel ‘Samen duurzaam doen’, stelden we een nieuwe strategie duurzaamheid vast. Daarin staan de stappen die we gaan zetten om ons aan te passen aan het veranderende klimaat en bij te dragen aan een mooiere en schonere gemeente. We startten met het verduurzamen van de brandweerkazerne Rijen. Het gebouw gaat van een E naar een A+++ label. Ruim 31.000 tegels maakten plaats voor groen. Daarmee bereikten we een eervolle 5e plaats in het NK tegelwippen. Nieuwe balans gevonden Door een structurele bezuiniging van het Rijk op het gemeentefonds dreigde de gemeentebegroting in de komende jaren uit balans te raken. We stelden eind 2024 een maatregelenpakket vast om de balans terug te brengen en een basis te leggen voor een toekomstbestendige, robuuste financiële huishouding. Daarin staat in stand behoud van ons hoge voorzieningenniveau centraal, een belangrijke wens van de gemeenteraad. Positief resultaat Er is veel werk verzet en veel bereikt in 2024. We sluiten 2024 af met een positief financieel resultaat. De verklaring hiervoor zijn vooral eenmalige financiële meevallers. Niet alle activiteiten waren eind 2024 afgerond. We stellen voor om het nog beschikbare budget voor deze activiteiten over te hevelen naar 2024, zodat we deze activiteiten kunnen afronden.
Het positieve resultaat dat overblijft willen we opzij zetten, om onze financiële basis voor de toekomst verder te versterken. Het college van Burgemeester en Wethouders, Gilze en Rijen, 13 mei 2025.
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
5
Inleiding In dit jaarverslag schenken we in eerste instantie aandacht aan de programmaverantwoording, daarna komen de verschillende verplichte paragrafen aan de orde. Voorafgaand aan de daadwerkelijke verantwoording per programma over de uitvoering van de voorgenomen activiteiten, schenken we in deze inleiding aandacht aan: • Resultaat 2024; • Grondexploitaties; • Financiële positie. Resultaat In de loop van 2024 heeft het resultaat zich als volgt ontwikkeld: Bedragen x € 1.000 Saldo vastgestelde begroting 2024
44
Effecten 1ste turap 2024 Effecten perspectiefnota 2025
-/- 67 -/- 64
Saldo meerjarenbegroting 2024
-/- 87
de
Effecten 2 turap 2024
301
Saldo meerjarenbegroting 2024
214
de
Effecten ná 2 turap 2024
1.520
JAARREKENINGRESULTAAT 2024
1.734
Begroting 2024 Op 11 november 2023 heeft u de begroting 2024 vastgesteld met een positief saldo van € 44.000. Tussentijdse rapportages Tussentijds hebben wij bij de 1e en 2e tussentijdse rapportage 2024 het resultaat bijgesteld. Bij de 2e tussentijdse rapportage kwamen we uit op een positief saldo van € 214.000. De belangrijkste bijstellingen die in de 1e en 2e tussentijdse rapportage zijn opgenomen zijn: Saldo primaire begroting 2024
€
44.000 V
Wijzigingen 1e + 2e Turap 2024 Algemene uitkering Jeugdhulp Energietoeslag Onroerend zaakbelasting Participatiewet WMO Bijdrage ABG Aanschaf De Schakel Toeristenbelasting Leges burgerzaken GGD Hart van Brabant Leerlingenvervoer Openbare ruimte (onderhoud en bewonersparticipatie) Buurtsportcoaches
€ 1.991.000 V € 1.137.000 N € 300.000 V € 255.000 N € 250.000 N € 203.000 N € 203.000 N € 167.000 V € 140.000 V € 140.000 V € 135.000 N € 133.000 N € 103.000 N € 66.000 N
6
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Saldo overige wijzigingen Totaal wijzigingen
€ €
83.000 N 170.000 V
Saldo gewijzigde begroting 2024
€
214.000 V
Jaarrekeningresultaat 2024 versus verwacht resultaat 2de tussentijdse rapportage 2024 Uiteindelijk sluiten we het jaar 2024 af met een positief resultaat van € 1.734.000. Hieronder geven wij een korte toelichting op de grootste verschillen tussen het verwachte saldo in de gewijzigde begroting 2024 (2e tussentijdse rapportage 2024) en het uiteindelijke jaarrekeningresultaat 2024. Hierbij laten we de onderdelen waarvan de lasten gedekt worden uit een reserve buiten beschouwing. Het effect hiervan is budgettair neutraal. Bedragen x € 1.000 Incidenteel
Structureel V
Pr.
Omschrijving
V
0
Budget Viering 500 jaar Rijen
19
0
Budget 80-jarige bevrijding
12
0
BRP straat
199
0
Leges burgerzaken
35
0
Verkoop reststroken
91
0
Beheer overige panden en percelen
93
2
Energie openbare verlichting
4
Leerlingenvervoer
4
Schoolconciërges 2023-2024
29
5
Gebouwbeheersysteem
40
5
Openbaar groen
230
6
Incidentele middelen sociaal domein
143
6
BUIG
113
6
WMO
149
6
Jeugdzorg
996
7
GGD
44
7
Duurzaamheid
119
8
Beheer panden spoorzone
89
8
Diverse budgetten RO
112
8
Leges omgevingsvergunningen
123
9
Rente
506
9
Dubieuze debiteuren
90
9
Gemeentefonds
313
9
Stelpost indexering
63
9
ABG bijdrage
163
Overige
165
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
N
N
59 94 27
7
2.791 1.239
27
59
Totaal incidenteel
Voordeel
1.552
Totaal structureel
Nadeel
32
Voordeel
1.520
Verwachte resultaat bij de 2 turap 2024
Voordeel
214
Jaarrekeningresultaat 2024
Voordeel
1.734
de
Een afwijking geven we alleen de kwalificatie structureel als de afwijking ook in 2025 van toepassing is en als we er bij het opstellen van de begroting 2025 geen/onvoldoende rekening mee hebben gehouden. In het vervolg van dit jaarverslag gaan we gedetailleerder, per programma, in op de relevante verschillen ten opzichte van de begroting na wijzigingen. In het raadsvoorstel over de jaarrekening doen wij u een voorstel over de bestemming van dit saldo. Grondexploitaties Eén van de middelen voor een gemeente om de ruimtelijke doelstellingen te verwezenlijken, bijvoorbeeld op het gebied van volkshuisvesting, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen, is het gemeentelijke grondbeleid. In 2024 heeft de gemeente geen nieuwe gronden in exploitatie genomen en zijn er geen grondexploitaties afgesloten. Voor de plannen waar we een verlies verwachten op eindwaarde, is een verliesvoorziening gevormd. Bij de bepaling van de winstneming is de "percentage of completion" regel uit het BBV toegepast. Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid. Financiële positie Naast de exploitatie is ook onze voorzieningen- en reservepositie belangrijk om een oordeel te kunnen geven over onze financiële positie. De totale omvang van de voorzieningen bedraagt per balansdatum € 19,3 miljoen (2023 € 20,0 miljoen).
Dit is inclusief € 7,5 miljoen verliesvoorzieningen voor de grondexploitatie (2023 € 8,2 miljoen). De omvang van de voorzieningen is dus afgenomen met ca. € 0,7 miljoen ten opzichte van de situatie in 2023. Dit wordt met name veroorzaakt door de daling van de voorziening verwachte verliezen grondexploitatie (€ 0,7 miljoen). In onderstaande grafiek geven we het verloop van onze voorzieningen in de afgelopen jaren weer:
8
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
In de toelichting op de balans geven we een overzicht van de stand per 31 december 2024 van de algemene reserve, de bestemmingsreserves, reserves grondexploitatie en het nog te verrekenen resultaat 2024. Het totaal hiervan heeft een omvang van € 35,3 miljoen (2023 € 29,4 miljoen). In onderstaande grafiek geven we het verloop van onze reservepositie in de afgelopen jaren weer:
Ten opzichte van 2023 nemen de reserves incl. nog te besteden resultaat toe met ca. € 5,9 miljoen in 2024. Dit betreft met name de bestemmingsreserve spoorzone. In de afgelopen jaren hebben we kosten voor de ontwikkeling van de spoorzone voorgefinancieerd. In 2024 konden deze kosten door het vaststellen van de bestuursovereenkomst (BOK) in 2024 worden ingebracht in het totaalkrediet. Dit leidt tot terugdraaien van de eerdere kapitaallasten en onttrekking aan de bestemmingsreserve. De bestemmingsreserve wordt in de toekomst ingezet ter dekking van de kosten spoorzone. Verder is door tussentijdse winstnemingen in de grondexploitatie een bedrag van € 1,4 miljoen ten gunste van de algemene reserve grondexploitatie gebracht. Onze reservepositie is een belangrijke factor bij de bepaling van onze weerstandscapaciteit. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing laten we zien hoe onze weerstandscapaciteit zich verhoudt ten opzichte van de geïnventariseerde risico’s voor onze gemeente (weerstandsvermogen).
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
9
De nieuwe conclusies bij deze jaarstukken 2024 zijn: •
Het totale relatieve weerstandsvermogen zit alle jaren (2024 t/m 2029) tussen de 1,76 en 3,62. Voor het jaar 2024 is sprake van waarderingscijfer B (ruim voldoende) en voor de jaren 2025 t/m 2029 A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 1;
•
Het totale relatieve weerstandsvermogen "harde buffer" zit alle jaren (2024 t/m 2029) tussen 2,2 en 5,4. Voor alle jaren 2024 t/m 2029 is dus sprake van waarderingscijfer A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 2.
Bij het beoordelen van het weerstandsvermogen blijven wij steeds oog houden voor het evenwicht tussen een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting en een gezond weerstandsvermogen. Voor meer informatie verwijzen we u naar de paragraaf "Weerstandsvermogen en Risicobeheersing".
10
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Jaarverslag
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
11
Programmaverantwoording
12
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Bestuur en ondersteuning
Bestuur en ondersteuning Wat willen we bereiken? Bestuur Wij zijn een groen en uniek gelegen gemeente met een hoog voorzieningenniveau. Dat willen we behouden en versterken, voor deze en toekomstige generaties. Na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 begon een nieuwe bestuursperiode met een nieuwe gemeenteraad en een nieuw college. Het college kreeg als kaders mee het coalitieprogramma 2022-2026 ‘Duurzaam, Groen en Sociaal Gilze en Rijen’. Onze eigen ABG-organisatie is het belangrijkste middel om onze plannen en dienstverlening te realiseren. Onze inzet en die van onze partnergemeenten is de ABG-organisatie met kracht door te ontwikkelen. Daarnaast zetten we vol in op de regionale samenwerking. We doen dit alles om onze inwoners, instellingen en bedrijven zo goed mogelijk te bedienen. Dienstverlening Samenwerking met onze inwoners, ondernemers en partners is gebaseerd op openheid en vertrouwen. Daarbij bieden we iedereen de gelegenheid om mee te doen. We geven volop ruimte om mee te denken en betrokken te zijn bij ontwikkelingen in de directe leefomgeving. Het gaat bij deze samenwerking om een passende inzet/verdeling van rollen en verantwoordelijkheden, die met iedere opgave anders kan zijn. We communiceren open en duidelijk met onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners.
Met de uitvoering van een programma Dienstverlening zetten we in op een doorontwikkeling van onze dienstverlening. Verduurzamen en onderhouden gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Op 29 april 2021 heeft de gemeenteraad de beleidsnotitie “Verduurzaming en onderhoud gemeentelijk maatschappelijk vastgoed” vastgesteld. Hierin is de koers uitgezet voor het verduurzamen en onderhouden van het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Door het vastgoed te verduurzamen en te onderhouden geeft de gemeente zelf het goede voorbeeld. Op 29 maart 2021 heeft de gemeenteraad het gemeentelijk sport- en beweegbeleid 2021-2025 "Gilze en Rijen beweegt!" en de beleidsnotitie verduurzamen en onderhoud gemeentelijk maatschappelijk vastgoed vastgesteld. Hierin zijn de gemeentelijke sportaccommodaties opgenomen. Door de komende jaren uitvoering te geven aan beide plannen verduurzamen we het gehele gemeentelijke vastgoed. De uitvoering vindt gefaseerd plaats tussen 2022-2030.
Wat hebben we ervoor gedaan?
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
13
Nr.
Doelstelling
0.1
Uitvoering geven aan het programma Dienstverlening
Nr.
Specifieke activiteit
1
Actualiseren van onze Visie Dienstverlening We hebben het traject gestart om de Visie op Dienstverlening te vernieuwen. We haalden hiervoor informatie op bij inwoners, medewerkers en gemeenteraad. We leveren de vernieuwde visie op in 2025. Lanceren vernieuwde gemeentelijke website Onze vernieuwde website is gelanceerd. We hebben de leesbaarheid en toegankelijkheid van de website verbeterd aan de hand van feedback van inwoners.
2
3
Gerealiseerd op 31-12-2024
Optimaliseren van onze dienstverlening in brede zin, waarbij we streven naar een ruim voldoende op klanttevredenheid Met het programma dienstverlening werken we organisatiebreed continu aan het optimaliseren van onze dienstverlening. In het najaar van 2024 hebben we de algehele klanttevredenheid gemeten als onderdeel van de burgerpeiling.
Nr.
Doelstelling
0.2
Uitvoering geven aan het verduurzamen en onderhouden gemeentelijk maatschappelijk vastgoed Specifieke activiteit Gerealiseerd op 31-12-2024
Nr. 1
We volgen de opgestelde planning voor het verduurzamen van het vastgoed. In 2024 verduurzamen we onder andere de brandweerkazernes Rijen en Gilze, RHV/Budo, AV Spiridon, oude Raadhuis en mogelijk de gemeentewerf Bij de brandweerkazerne in Rijen is gestart met de isolatie en het plaatsen van zonnepanelen. Op jongerencentrum A16 zijn zonnepanelen geplaatst. Door aanvullende onderzoeken, overleg met gebruikers en een tijdelijk personeelstekort kost de verduurzaming van de brandweerkazerne in Gilze, RHV/Budo, gemeentewerf, AV Spiridon, en het oude Raadhuis meer tijd.
Nr.
Doelstelling
0.3
Opstellen van een gemeentelijke toekomstvisie
Nr.
Specifieke activiteit
1
Samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en andere partners een visie opstellen waar we als gemeente willen staan in 2040 Als onderdeel van het maatregelenpakket ravijnjaar zijn de projecten Omgevingsvisie en Toekomstvisie samengevoegd. De omgevingsvisie zal ook als Toekomstvisie dienen. In 2025 stellen we samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en andere partners de omgevingsvisie op en vragen we de gemeenteraad deze vast te stellen.
Nr.
Doelstelling
0.4
Centrale huisvesting ABG-organisatie
Nr.
Specifieke activiteit
1
Definitief ontwerp opleveren
14
Gerealiseerd op 31-12-2024
Gerealiseerd op 31-12-2024
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Door herijking ruimtelijk programma van eisen zijn plattegronden en gevels aangepast, het Definitief Ontwerp is in het eerste kwartaal van 2025 gereed.. Nr.
Doelstelling
0.5
Huisvesting bestuurszetel Gilze en Rijen
Nr.
Specifieke activiteit
1
Presentatie schetsontwerp en vervolg ontwerpfase We deden onderzoek naar de mogelijkheden om het gemeentehuis deels op een andere manier te gebruiken. In het 1e kwartaal komt een voorstel naar de raad met de toekomstige invulling van het gemeentehuis met bestuurszetel. In 2025 werken we de plannen verder uit.
Gerealiseerd op 31-12-2024
Verantwoording opvolging aanbevelingen Rekenkameronderzoek ‘Effectmeting rekenkameronderzoek Dienstverlening (2018/2019)’ (2023) •
Aanbeveling 1: ‘Zorg dat de opvolging van aanbevelingen wordt gemonitord’ Sinds de inwerkingtreding van de Wet versterking decentrale rekenkamers is het college van burgemeester en wethouders verplicht om jaarlijks terug te koppelen aan de raad over de opvolging van aanbevelingen. We doen dit in de jaarstukken.
•
Aanbeveling 2: ‘Breng als colleges de organisatie in positie om de uitvoering navolgbaarder te maken’ Wij voerden in 2024 opnieuw een burgerpeiling uit, waarmee we in beeld brachten hoe de gemeentelijke dienstverlening zich heeft ontwikkeld. Daarnaast willen we, na vaststelling van de te vernieuwen Visie op dienstverlening, onze kpi’s / servicenormen verder concretiseren.
•
Aanbeveling 3: ‘Stel als raad duidelijke kaders voor dienstverlening’ In 2024 zijn we gestart om samen met de gemeenteraden van Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen de Visie op dienstverlening te actualiseren. Dit traject loopt door in 2025.
Er hebben geen nieuwe rekenkameronderzoeken plaatsgevonden in 2024.
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2024
2024
2024
Rek - Begr
Totaal lasten programma 0
3.963
5.556
5.277
279
Totaal baten programma 0
285
1.407
1.589
182
-3.678
-4.149
-3.688
461
Lasten / Baten
Saldo lasten en baten programma 0
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
15
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2024 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
3.
4. 5. 6.
7. 8.
9.
Omschrijving We moeten een aanvullende storting in de voorziening pensioen en wachtgeld (voormalig) wethouders doen in verband met een bijstelling van de rekenrente. Daarnaast is sprake van een vrijval van de voorziening als gevolg van het vinden van werk en het overlijden van (voormalig) wethouders. In 2024 is er nog een incidentele, extra bijdrage ontvangen voor aanvullende inzet op de BRP-straat voor inschrijving van asielzoekers. We stellen voor om de resterende middelen over te hevelen naar 2025 via de resultaatbestemming en in te zetten voor de (tijdelijke) uitbreiding van het personeelsbestand. In 2024 hebben we een extra BRP straat gerealiseerd om invulling te geven aan de Rijksinhaalslag op het inschrijving van asielzoekers. Hiervoor hebben we extra kosten gemaakt, maar ook extra Rijksmiddelen ontvangen. Deze waren volledig geraamd in 2024, maar het project loopt door in 2025. Het budget Viering 500 jaar Rijen nog niet geheel besteed en het project loopt door in 2025. Het budget 80-jarige bevrijding nog niet geheel besteed en het project loopt door in 2025. De legesinkomsten voor burgerzaken zijn hoger dan begroot. Hier staan ook hogere lasten tegenover omdat het rijksdeel van deze extra leges moet worden betaald aan het Rijk. We hebben in 2024 diverse reststroken grond verkocht.
Er zijn minder kosten (onderhoud en kosten makelaars, notarissen) gemaakt voor beheer van overige panden en percelen. Daarnaast hebben we een bedrag van € 14.000 kunnen verantwoorden onder de GALA regeling. Overige afwijkingen. Totaal
16
L/B L B
Bedrag 188 184
V/N N V
I/S I I
L
199
V
I
L B
210 210
V N
I I
L
19
V
I
L
13
V
I
L B
77 112
N V
I I
B L
91 93
V V
I I
L B
11 4 461
V V V
I I
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Veiligheid
Veiligheid Wat willen we bereiken? De veiligheid in onze gemeente gaat ons allemaal aan. Samen zorgen we er voor dat het goed wonen, werken en leven is in de gemeente Gilze en Rijen. Om de veiligheid in onze regio te vergroten en goed voorbereid te zijn op rampen en crises, werken we in de veiligheidsregio samen met 23 gemeenten, de GHOR, brandweer en politie. Wij doen aan de preventie en bereiden ons voor de op de bestrijding van rampen en crises. Inwoners ervaren onveilige situaties in de openbare ruimte en woonomgeving, ook al wijzen cijfers dit niet altijd uit. Ons doel is de objectieve veiligheid en het (subjectieve) veiligheidsgevoel te verbeteren. De aanwezigheid van het politiebureau in Rijen en goed uitgeruste brandweerposten in Gilze en in Rijen zijn daarvoor belangrijk.
Wat hebben we ervoor gedaan?
Nr.
Doelstelling
1.1
Uitvoering geven aan het Integraal veiligheidsbeleid 2022-2026
Nr.
Specifieke activiteit
1
Uitvoering geven aan de onderwerpen die zijn beschreven op het focusblad 2024 We hebben invulling gegeven aan de onderwerpen op het focusblad 2024. We blijven hierbij sterk afhankelijk van de dagdagelijkse prioriteitenstelling.
2
Gerealiseerd op 31-12-2024
Specifiek uitvoering geven aan de onderwerpen ondermijning, opvang vluchtelingen, huisvesting arbeidsmigranten, mensenhandel, sociale crisis en verward gedrag We hebben uitvoering gegeven aan bovenstaande onderwerpen. Per onderwerp is steeds gekeken naar een passende uitvoering.
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
17
Nr.
Doelstelling
1.2
Bluswatervoorzieningen aanleggen en onderhouden
Nr.
Specifieke activiteit
1
Het onderhouden van bestaande voorzieningen en inspelen op ontwikkelingen
Gerealiseerd op 31-12-2024
Het onderhoud van de gemeentelijke voorzieningen is structureel opgenomen in planning en budgetten. Wanneer er relevante ontwikkelingen zijn in het kader van bluswatervoorzieningen spelen er hierop in.
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2024
2024
2024
Rek - Begr
Totaal lasten programma 1
3.381
3.561
3.935
-374
Totaal baten programma 1
10
10
38
28
-3.371
-3.551
-3.897
-346
Lasten / Baten
Saldo lasten en baten programma 1
18
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2024 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
Omschrijving De kosten voor onderhoud van de brandweerkazerne zijn € 350.000 hoger dan begroot. Samen met de verduurzamingsmaatregelen (krediet) is ‘werk met werk’ gemaakt door ook groot onderhoud uit te voeren. Groot onderhoud betrof met name renovatie van het dak en het vervangen van de deuren. Dit leidt tot een nadeel op dit programma. Echter, doordat de kosten worden verrekend met de bestemmingsreserve onderhoud gebouwen, is dit effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). Overige afwijkingen. Totaal
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
L/B L
Bedrag 350
V/N N
L B
24 28 346
N V N
19
I/S I
Verkeer, vervoer en waterstaat
Verkeer, vervoer en waterstaat Wat willen we bereiken? Een goede bereikbaarheid van en binnen onze vier kernen blijft belangrijk. Het wegennet richten we op een veilige en duurzame manier in, waarbij goede doorstroming een belangrijke pijler is. We willen een fietsvriendelijke gemeente zijn. Ook investeren we in woonwijken om deze verkeersveiliger te maken. Uitgangspunt is 50 km/uur op doorstroomwegen en 30 km/uur in de wijken. Ons beleid moet bijdragen aan het terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers.
Wat hebben we ervoor gedaan?
Nr.
Doelstelling
2.1.1
Duurzame inrichting Rijen Noord-Oost
Nr.
Specifieke activiteit
1
Continueren en afronden uitvoering deelproject 2 Doornbos De uitvoeringswerkzaamheden zijn opgeleverd met uitzondering van de aanplant, welke we nog aanbrengen in het plantseizoen 2024/2025.
2
Start uitvoering deelproject 3 Sterkenhoeve Medio augustus 2024 zijn we gestart met de uitvoeringswerkzaamheden. Dit deelproject is eind 2024 opgeleverd.
3
Continueren ontwerp- en participatietraject deelproject 4 Breebroek Samen met bewoners is een voorlopig ontwerp gemaakt. De uitwerking naar een definitief ontwerp is nagenoeg gereed. De start van de uitvoeringswerkzaamheden was voorzien in het 4e kwartaal 2024. Enexis wil de werkzaamheden combineren met werkzaamheden in de deelprojecten Breebroek en Wouwerbroek. Enexis heeft een voorbereidingstijd nodig van 60 weken. Hierdoor lopen onze werkzaamheden vertraging op. Starten ontwerp- en participatietraject deelproject 5 Wouwerbroek In overleg met bewoners is een voorlopig ontwerp opgesteld. Deze bespreken we in het 1e kwartaal van 2025 met de werkgroep en bewoners. Hierna volgt het definitief ontwerp.
4
20
Gerealiseerd op 31-12-2024
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
5
Starten ontwerp- en participatietraject deelproject Zaaren Het ontwerp- en participatietraject van deelproject 6 Zaaren is nog niet gestart omdat de deelprojecten 4/Breebroek en 5/Wouwerbroek vertraging hebben opgelopen. Daarmee loopt ook deelproject Zaaren vertraging op.
Nr.
Doelstelling
2.1.2
Duurzame inrichting Burgemeester van Poppelstraat
Nr.
Specifieke activiteit
1
Continueren uitvoeringswerkzaamheden
Gerealiseerd op 31-12-2024
De werkzaamheden zijn eind 2024 opgeleverd. De aanvullende werkzaamheden in het deel tussen de Burgemeester van Poppelstraat en de Korte Wagenstraat voortkomend uit het burgerinitiatief zijn in 1e kwartaal van 2025 gerealiseerd. Nr.
Doelstelling
2.1.3
Veilig en goed onderhouden wegen
Nr.
Specifieke activiteit
1
Uitvoeren opwaarderen Schorsstraat In 2024 zijn de voorbereidingen gedaan en in februari 2025 voorgelegd aan de raad. In 2025 pakken we dit verder op.
Nr.
Doelstelling
2.1.4
Uitvoering geven aan het investeringsplan
Nr.
Specifieke activiteit
7
Voorbereiden en start uitvoering duurzame herinrichting Marijkestraat Bij de Perspectiefnota 2023 heeft de raad een amendement aangenomen voor de herinrichting van de gehele Marijkestraat. Eind 2023 is de voorbereiding hiervoor gestart. De werkzaamheden zijn inmiddels gegund. De start van de uitvoering heeft vertraging opgelopen vanwege de werkzaamheden van Enexis om het elektranetwerk toekomstbestendig te maken. Om de overlast te beperken worden deze werkzaamheden gecombineerd. De start van de uitvoering is voorzien in het 2e kwartaal van 2025. Voorbereiden en uitvoeren vervangen fiets- en voetgangersbrug Water aan de Warande We vervangen de brug in het 2e kwartaal 2025 voor een dam met duiker.
1 2
3
4
Gerealiseerd op 31-12-2024
Gerealiseerd op 31-12-2024
Verder in overleg treden met visvereniging over (invalide)vissteiger De (invalide) vissteiger is in zeer slechte staat en daarom al geruime tijd met hekken afgezet. We zijn met de visvereniging in overleg voor een alternatief voor een vissteiger. We verwijderen de vissteiger gelijktijdig met het vervangen van de voetgangersbrug Water aan de Warande. Uitvoeren Wildschut/Heuvel/Alphenseweg tot aan Lochtstraat De woningbouw was gereed in het 4e kwartaal 2024. Aansluitend zijn we gestart met de uitvoeringswerkzaamheden. Deze lopen door in 2025. Starten met verbetermaatregelen uitvoeringsprogramma fiets We voeren het uitvoeringsprogramma uit en over de stand van zaken is de raad geïnformeerd.
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
21
5
Vervangen masten en armaturen restopgave
6
De voorbereiding is gestart. De aanbesteding voor een raamovereenkomst onderhoud en vervangen openbare verlichting heeft plaatsgevonden en het werk is gegund. De start van de uitvoering van het vervangingsplan masten en armaturen is, vanwege de levertijd van materialen, voorzien voor het 3e en 4e kwartaal 2025. Afronden voorbereidingsfase fietsvoorziening Gilze-Riel De inventarisatie naar een veilige fietsverbinding tussen Gilze en Riel is voortgezet naar aanleiding van de motie van 23 september 2024. We verkenden de globale mogelijkheden voor een onteigeningsprocedure en verzamelden de input voor een tracéstudie. In het 1e kwartaal van 2025 volgt een raadsinformatiebrief.
8
Start voorbereiding Lange Wagenstraat De Lange Wagenstraat is in het Masterplan opgenomen om in 2025 voor te bereiden en in 2026 uit te voeren. De voorbereiding is eind 2024 gestart.
Nr.
Doelstelling
2.2
Verbeteren (half- en onverharde) fiets- en wandelpaden
Nr.
Specifieke activiteit
1
Verwerken resultaten inventarisatie in uitvoeringsprogramma 2024 tot en met 2026 Het verbeteren van de half- en onverharde paden is een onderdeel van het masterplan Openbare ruimte. Het uitvoeringsprogramma is daarin opgenomen.
Nr.
Doelstelling
2.3
Aanpassen richtlijnen verkeer
Nr.
Specifieke activiteit
1
Actualiseren parkeernota Bij de begroting 2024 is een motie aangenomen (M2023-36) voor het opstellen van een integrale verkeersvisie (verder: programma mobiliteit). Het actualiseren van de parkeernota volgt na vaststelling van dit programma. Actualiseren plaatsingsbeleid laadpalen Samen met de regio is een regionale laadvisie opgesteld. Deze staat voor vaststelling gepland in het regionaal bestuurlijk overleg van april 2025. Aanvankelijk was het de bedoeling om hierin ook een lokaal laadpuntenbeleid mee te nemen. De lokale uitwerking is echter gemeente specifiek en daarom aan de gemeenten overgelaten. Het lokale laadpuntenbeleid pakken we dit jaar op waarbij het programma mobiliteit richtinggevend is. We verwachten het lokale laadpuntenbeleid in 2025 vast te stellen.
2
Gerealiseerd op 31-12-2024
Gerealiseerd op 31-12-2024
Nr.
Doelstelling
2.4
Herontwikkelen Wilhelminaplein
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen ontwerp, uitvoeringskrediet aanvragen, aanbesteden en start realisatie Het Definitief Ontwerp is vastgesteld en de gemeenteraad heeft het uitvoeringskrediet beschikbaar gesteld voor de verdere uitwerking en realisatie van het plan.
22
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Gerealiseerd op 31-12-2024
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2024
2024
2024
Rek - Begr
Totaal lasten programma 2
3.033
3.043
2.646
397
Totaal baten programma 2
124
124
152
28
-2.909
-2.919
-2.494
425
Lasten / Baten
Saldo lasten en baten programma 2
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2024 zijn: Bedragen x € 1.000 1. 2.
3. 4.
Omschrijving De baten en lasten als gevolg van het verleggen van kabels en leiding zijn hoger dan begroot. We hebben in 2024 minder uitgegeven dan begroot voor geprogrammeerd / groot onderhoud wegen en de bijdrage vanuit dit budget aan investeringsprojecten. Dit leidt tot een voordeel op dit programma. Echter, doordat de kosten worden verrekend met de bestemmingsreserve wegen, is dit effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). De energiekosten voor openbare verlichting zijn door gestegen energieprijzen hoger dan begroot. Overige afwijkingen. Totaal
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
L/B L B L
Bedrag 40 40 475
V/N N V V
I/S I I I
L
59
N
S
L B
21 12 425
V N V
I I
23
Economie
Economie Wat willen we bereiken? Een goede economische structuur is een belangrijke randvoorwaarde voor de ontwikkeling van onze bedrijven en voor de werkgelegenheid in onze gemeente. In nauw overleg met onze bedrijven zetten wij in op de versterking van deze structuur. De gemeente heeft een sterk economisch profiel. we investeren in het verbeteren van het vestigingsklimaat en het stimuleren van innovatie. Door de groeiende economie neemt de werkgelegenheid toe. Dat is goed voor de inwoners van onze gemeente. Met de regio Hart van Brabant, Midpoint Brabant, Toerisme De Baronie en de diverse ondernemersverenigingen beschikken we over goede samenwerkingspartners. De gemeente heeft een belangrijke rol als het gaat om het faciliteren van onze bedrijven. Op lokaal en regionaal niveau zetten wij in op het verbeteren van de infrastructuur voor onze bedrijven, zowel fysiek als qua kennis. De belangstelling van bedrijven voor bouwgrond neemt toe. Onze focus ligt op de verkoop van gronden in Midden-Brabant Poort, maar we verkopen ook vraaggericht de paar resterende kavels op Haansberg en Paarse Strook. De gemeente is actief betrokken in de netwerken met ondernemers. Dit doen we door gesprekken met ze te voeren, actief te zijn in de commissies voor de drie bedrijventerreinen en door activiteiten van de ondernemersverenigingen te bezoeken.
Wat hebben we ervoor gedaan?
Nr.
Doelstelling
3.1
Ontwikkelen Midden Brabant Poort, fase II
Nr.
Specifieke activiteit
1
Start planologische procedure
24
Gerealiseerd op 31-12-2024
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Het behoefte onderzoek naar bedrijventerreinen is gedeeltelijk afgestemd in de regio. Maar de kwalitatieve uitwerking is nog nodig en wordt naar verwachting medio 2025 vastgesteld in de regio. We onderzoeken de consequenties van de stikstofuitspraak eind 2024 door de Raad van State. Er vinden wel voorbereidende onderzoeken plaats in het kader van de planvoorbereiding en om door te kunnen pakken zodra de regio besluiten heeft genomen. Nr.
Doelstelling
3.2
Ontwikkelen visie toerisme en recreatie
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen visie Het concept programma vrijetijdseconomie is op 10 februari 2025 ter kennisname voorgelegd aan de raad met de mogelijkheid tot het kenbaar maken van wensen en bedenkingen. De raad heeft geen wensen en bedenkingen kenbaar gemaakt. Het college heeft vervolgens het programma vrijetijdseconomie vastgesteld.
Gerealiseerd op 31-12-2024
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2024
2024
2024
Rek - Begr
Totaal lasten programma 3
786
789
722
67
Totaal baten programma 3
2.733
2.733
653
-2.080
Saldo lasten en baten programma 3
1.947
1.944
-69
-2.013
Lasten / Baten
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
25
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2024 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
Omschrijving Voor de grondexploitatie bedrijventerreinen 2024 hebben we op basis van de kostprijscalculatie de totaal verwachte baten en lasten opgenomen. Zowel de baten als de lasten zijn lager dan geraamd. In 2024 was voor de grondexploitatie bedrijventerreinen een winst verwacht van € 2.219.000. In werkelijkheid is er sprake van een winst € 232.000. Dit leidt tot een nadeel van € 1.987.000 op dit programma. Echter, doordat dit resultaat wordt verrekend met de algemene reserve grondexploitatie is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutaties reserves). Voor meer informatie verwijzen we u graag naar de paragraaf grondexploitatie. Overige afwijkingen. Totaal
26
L/B L B
Bedrag 85 2.072
V/N V N
I/S I I
L B
8 18 2.013
N N N
I I
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Onderwijs
Onderwijs Wat willen we bereiken? We willen iedereen de gelegenheid bieden om mee te doen. Elk kind kan zijn of haar talenten ontwikkelen, met passend onderwijs waar nodig. Met de lokaal educatieve agenda (LEA) hebben we ingezet op een doorgaande leerlijn voor kinderen en jongeren. Onze focus lag op de groep 0-14 jarigen. Daar hebben we het meeste invloed op, gezien de aanwezige opvang- en onderwijsvoorzieningen in de gemeente. De gemeente wil ervoor zorgen dat ouders en professionals in de kinderopvang en het onderwijs kinderen kunnen voorbereiden op een toekomst, waarin ze optimaal mee kunnen doen. De basisscholen werken onderling en met de gemeente samen om hun zorgplicht waar te maken en boden een totaalpakket aan voor opvang, educatie en ontwikkeling. We zien de scholen als een belangrijke voorzieningen voor ontwikkeling en ontmoeting. We hebben ervoor gezorgd dat daarvoor voldoende, goede (onderwijs)huisvesting beschikbaar is.
Wat hebben we ervoor gedaan?
Nr.
Doelstelling
4.1
Voorzien in goede onderwijshuisvesting
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen van het integraal huisvestingsplan onderwijs De stuurgroep met daarin de schoolbesturen en de gemeente moest eind 2024 het concept nog vaststellen. Aansluitend vragen we de gemeenteraad om het definitieve plan vast te stellen. Actualiseren van de verordening onderwijshuisvesting De verordening wordt aangepast in de eerste helft van 2026. We baseren de verordening op het in 2025 vast te stellen IHP en het wetsvoorstel planmatige en doelmatige aanpak onderwijshuisvesting die naar verwachting per 1 januari 2026 in werking zal treden.
2
3
Gerealiseerd op 31-12-2024
Realiseren permanente uitbreiding van de Prinsenbosschool De uitbreiding van de Prinsenbosschool is gerealiseerd.
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
27
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2024
2024
2024
Rek - Begr
Totaal lasten programma 4
2.701
3.412
2.657
755
Totaal baten programma 4
1.121
1.638
853
-785
Saldo lasten en baten programma 4
-1.580
-1.774
-1.804
-30
Lasten / Baten
28
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2024 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
3.
4. 5.
6.
Omschrijving Op het gebied van onderwijshuisvesting is sprake van een voordelig resultaat van € 30.000 ten opzichte van de begroting op dit programma. Echter, doordat het saldo wordt verrekend met de bestemmingsreserve onderwijshuisvesting, is dit effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). De kosten van leerlingenvervoer zijn hoger dan begroot. Dit is het gevolg van een stijging van de kosten per kilometer en tijdelijke stijging van het aantal leerlingen. De kosten voor onderwijsachterstandenbeleid (OAB) bedroegen € 1.212.000. In 2024 hebben we € 1.182.000 rijksmiddelen voor OAB ontvangen. Het tekort van € 30.000 hebben we verrekend met de balanspost OAB. De coronagelden in het kader van onderwijsvertraging zijn niet besteed in 2024. Deze middelen moeten voor medio 2025 worden besteed. We hebben minder schoolconciërges die (deels) via de gemeente gefinancierd worden. Hierdoor hebben we minder kosten, maar ook minder inkomsten uit bijdrage van de scholen. Dit betreft een voordeel over 2023 van € 29.000 en een voordeel over 2024 van € 27.000. Overige afwijkingen. Totaal
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
L/B L B
Bedrag 22 8
V/N V V
I/S I I
L
94
N
I
L B
380 380
V N
I I
L B L B
287 287 180 124
V N V N
I I I/S I/S
L B
20 3 30
N N N
29
Sport, cultuur en recreatie
Sport, cultuur en recreatie Wat willen we bereiken? Sportbeleid en activering Sport en bewegen bevordert de gezondheid en verbroedert. Een gezonde leefstijl maakt inwoners weerbaarder en voorkomt maatschappelijke kosten. Als gemeente geven we uitvoering aan het beleidskader 'Gilze en Rijen beweegt' en stimuleren we initiatieven die bewegen en gezondheid bevorderen. Cultuurpresentatie, -productie en –participatie Kunst en cultuur zijn voorwaarden voor een vitale samenleving. Zij dragen bij aan het welzijn van mensen, tonen verbeeldingskracht, stellen vragen, zijn confronterend, maar werken ook ter ontspanning. Cultuur heeft in de eerste plaats een eigen, intrinsieke waarde. Als uiting van gedachten, van schoonheid en verfijning, of juist van confrontatie en rauwheid. Daarnaast heeft cultuur ook een belangrijke maatschappelijke functie, als thermometer voor de tijdgeest. Cultuur kan vooruitlopen op de tijdgeest en die (mede)bepalen. In onze tijd zijn die maatschappelijke functies van cultuur onmisbaar. Rationalisering en rendement zijn dominante thema’s in de samenleving. Cultuur biedt hier tegenkracht aan. We bieden ruimte aan initiatieven van inwoners en willen daarmee de leefbaarheid, de sociale vitaliteit en/of de sociale infrastructuur van een dorp of de gemeente als geheel vergroten.
Musea en cultureel erfgoed Cultureel erfgoed is een onmisbare bouwsteen die de identiteit van onze gemeente een gezicht geeft. Monumentale (kerk-)gebouwen, boerderijen, industriële complexen en andere bouwwerken bieden een aantrekkelijke woon- en werkomgeving of vormen culturele, toeristische hotspots. Dit komt het beste tot zijn recht als deze gebouwen een actuele, betekenisvolle functie of invulling krijgen. Media De inhoudelijke opdracht aan de bibliotheek (Theek5) is als volgt vastgelegd. 1. De bibliotheek is zichtbaar, toegankelijk en openbaar. Dit komt tot uitdrukking in het werken vanuit de vestigingen binnen de culturele centra; 2. De bibliotheek zet deskundigheid in voor ontwikkeling en ontplooiing van onze inwoners; 3. De bibliotheek ontwikkelt zich, werkt samen en ondersteunt.
30
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Openbaar groen Het openbaar groen levert een belangrijke bijdrage aan het woongenot. De klimaatverandering maakt duidelijk dat we groen moeten koesteren, uitbreiden en als het kan de kwaliteit verbeteren. We moeten ook groen durven vernieuwen als de noodzaak daarvoor aanwezig is. Een mooie groene omgeving is niet alleen waardevol voor inwoners, maar ook belangrijk voor recreatie en toerisme. We gebruiken de klimaatonderlegger om groen toe te voegen op plaatsen waar zich kansen voordoen om een verbetering aan te brengen in de leefomgeving. We maken een omgevingsprogramma groen waarin we de kansen voor meer en beter groen verkennen. We maken meer geld vrij voor (groen)onderhoud, -vernieuwing en -uitbreiding zodat inwoners weer trots kunnen zijn op hun buurt. We investeren in het verbeteren van parken, vergroenen van pleinen en straten en het biodiverser maken van speelvelden, plantvakken nabij bomen en extra perkjes. Bij herinrichtingsprojecten streven we naar extra ruimte voor groen en water. We voeren de duurzame herinrichting Rijen Noord-Oost uit. We zorgen voor goed beheer en onderhoud van bestaand openbaar groen door de juiste boom op de goede plek, goede groeiplaatsen, goede kwaliteit, goede diversiteit van typen bomen. We hebben meer aandacht voor ecologisch beheer van sloten en bermen. We streven bij kappen van bomen naar compensatie in de omgeving.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
5.1
Stimuleren van culturele ontwikkeling
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2024
Organiseren van een kunst- en cultuurprijs voor het grootste talent in Gilze en Rijen, speciaal gericht op jongeren en inwoners die een bijzondere bijdrage hebben geleverd aan onze samenleving We introduceren de kunst- en cultuurprijs in 2025. We hebben met enkele maatschappelijke/culturele partners afgesproken hoe we aansluiten bij een al bestaand evenement tijdens de kunstweek in november 2025.
Nr.
Doelstelling
5.2
Realiseren nieuwe sporthal Achter de Tuintjes (Gilze)
Nr.
Specifieke activiteit
1
Start bouw nieuwe sporthal inclusief inrichting buitenruimte De bouw van de nieuwe sporthal is gestart na de zomervakantie van 2024. Door de weersomstandigheden lopen de werkzaamheden nu achter op planning. Bouwer en ontwikkelaar maakten een plan om de achterstand in te lopen.
Nr.
Doelstelling
5.4
Realiseren nieuwe skatebaan in Rijen
Nr.
Specifieke activiteit
1
De nieuwe skatebaan in Rijen wordt gerealiseerd aan de Moerstraat Uit het akoestisch onderzoek blijkt dat het skatepark in de huidige opzet niet past binnen de geluidsnormen. Er wordt bekeken welke maatregelen er mogelijk zijn om het skatepark wel te kunnen realiseren.
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Gerealiseerd op 31-12-2024
Gerealiseerd op 31-12-2024
31
Nr.
Doelstelling
5.5
Vervangen skatebaan in Gilze
Nr.
Specifieke activiteit
1
Alle 5 de skate-elementen worden vervangen Het skatepark Vogelvlucht is in november 2024 opgeleverd. In het 1e kwartaal van 2025 wordt het gras hersteld.
Nr.
Doelstelling
5.6
Ontwikkelen erfgoedbeleid
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen erfgoedbeleid als programma onder de omgevingsvisie Er is een concept programma erfgoed (integraal erfgoedbeleid) opgesteld. Het programma wordt in 2025 vastgesteld door het college, nadat het voor wensen en bedenkingen bij de raad is geweest.
Nr.
Doelstelling
5.7
Ontwikkelen visie op religieus erfgoed (kerkenvisie).
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen visie op religieus erfgoed Fase 1 en 2 van de Visie Religieus Erfgoed zijn doorlopen. Het rapport wordt in het 2e kwartaal van 2025 opgeleverd. In het rapport staat een verslag van het proces en de stand van zaken omtrent religieus erfgoed in de gemeente. Er worden geen beleidskeuzes in het rapport gemaakt.
Nr.
Doelstelling
5.8
Aanplant 30 bomen per jaar extra in kernen
Nr.
Specifieke activiteit
1
We planten 30 bomen in 2024 In het plantseizoen 2024 hebben we opnieuw 30 bomen geplant in alle vier de kernen.
Nr.
Doelstelling
5.9
Kwaliteitsimpuls geprogrammeerd onderhoud groen
Nr.
Specifieke activiteit
1
32
Gerealiseerd op 31-12-2024
Gerealiseerd op 31-12-2024
Gerealiseerd op 31-12-2024
Gerealiseerd op 31-12-2024
Gerealiseerd op 31-12-2024
We brengen diverse groenverbeteringen aan (vervangen plantvakken, biodiverser maken bestaande plantvakken, verbeteren groeiplaatsen bomen en vervangen bomen) De inventarisatie die heeft plaatsgevonden levert voldoende input voor meerdere jaren. In 2024 hebben we hier verder vervolg aan gegeven zodat in het plantseizoen 2024/2025 diverse nieuwe groenverbeteringen aan hebben gebracht.
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
2
We inventariseren welke slecht groeiende bomen een betere groeiplaats moeten krijgen of vervangen moeten worden De inventarisatie is uitgevoerd. De straten die de hoogste prioriteit verdienen om aangepakt te worden, nemen we op in het integraal masterplan openbare ruimte of in het programma groot onderhoud groen.
Nr.
Doelstelling
5.10
Meer biodivers maken van de gemeente
Nr.
Specifieke activiteit
1
We verhogen de biodiversiteit in grasvelden en plantvakken In het plantseizoen 2024/2025 hebben we op diverse plekken nieuwe meer biodiverse groenverbeteringen in de vorm van bloembollen in grasvelden aangebracht soms in combinatie met bloeiende kruiden.
Nr.
Doelstelling
5.11
Groenkwaliteit Wolfsweidepark verbeteren
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2024
Gerealiseerd op 31-12-2024
We realiseren een kwaliteitsverbetering en bieden hierin ruimte voor inwoners om hier invulling aan te geven Van de werkgroep Wolfsweidepark hebben we een initiatief hiervoor ontvangen. Uit dit plan zijn een aantal quick wins uitgevoerd. Zo zijn er drie bomen geplant en is dunning in de houtopstand uitgevoerd rond de vijvers. Dit ter voorbereiding op het creëren van doorkijkjes. We hingen vogel- en vleermuiskasten op en breidden de reeds aanwezige vlinderidylle uit door delen in te zaaien met bloemenmengsel.
Nr.
Doelstelling
5.12
Actualiseren van ons herplant- en kapbeleid
Nr.
Specifieke activiteit
1
We stellen een nieuw kapbeleid op inclusief duidelijke regels voor herplant Vanwege de krapte op de arbeidsmarkt hebben we tijdelijk voor een beperkt aantal uren een beleidsmedewerker in kunnen huren. De eerste prioriteit ligt bij het omgevingsprogramma groen. Daarna gaan we aan de slag met het kapbeleid.
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Gerealiseerd op 31-12-2024
33
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2024
2024
2024
Rek - Begr
Totaal lasten programma 5
9.035
10.634
10.447
187
Totaal baten programma 5
1.284
1.815
2.682
867
Saldo lasten en baten programma 5
-7.751
-8.819
-7.765
1.054
Lasten / Baten
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2024 zijn: Bedragen x € 1.000 1. 2.
3. 4.
34
Omschrijving We hebben op dit programma een rentevoordeel doordat de werkelijke omslagrente 0% is in plaats van de begrote 0,5%. De afschrijving van SporteRijen is hoger dan begroot doordat de kostenverhouding tussen installaties en bouwkosten anders is dan vooraf gedacht. Doordat beide verschillende afschrijvingstermijnen hebben, leidt dit tot een financieel herverdeeleffect. De baten en lasten van de sporthal in Gilze zijn lager dan begroot. Dit komt omdat de sporthal in 2024 niet in exploitatie was. In 2024 is een eenmalige bijdrage geraamd voor een investering in het gebouwenbeheerssysteem bij Den Butter. Het proces van de aanpassingen is nog niet zodanig gevorderd, dat dit heeft geresulteerd tot uitbetaling aan de bouwcombinatie. We stellen voor om de resterende middelen over te hevelen naar 2025 via de resultaatbestemming.
L/B L
Bedrag 118
V/N V
I/S I
L:
41
N
I
L B L
86 78 40
V N V
I I I
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
5.
6.
7. 8.
9.
10. 11.
12.
13. 14.
15.
16.
In 2024 hebben wij meer onderhoudskosten gehad voor Spiridon dan begroot vanwege een dakrenovatie. Dit leidt tot een nadeel op dit programma. Echter, doordat het saldo wordt verrekend met de bestemmingsreserve onderhoud gebouwen, is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). In 2024 hebben wij minder onderhoudskosten gehad voor sportcomplex Den Butter dan begroot. Dit leidt tot een voordeel op dit programma. Echter, doordat het saldo wordt verrekend met de bestemmingsreserve onderhoud Den Butter, is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). We hebben in 2024 een voordeel op het budget vervanging speeltoestellen, doordat we de gemaakte kosten ten laste van de IZA regeling konden brengen. In 2024 hebben we met terugwerkende kracht (2019-2023) afspraken gemaakt over een marktconforme huur en bijbehorende exploitatiebijdrage voor Den Butter. Deze baten en lasten waren niet begroot. Per saldo is dit effect budgettair neutraal. In de begroting 2024 hadden we € 292.000 opgenomen voor groot onderhoud/renovatie van buitensportaccommodaties. Dit bedrag storten we in de bestemmingsreserve. De uitgaven van diverse investeringen hebben we ten laste van de bestemmingsreserve gebracht. Voor beide is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves).
Er is in 2023 gestart met het opstellen van een kerkenvisie. De werkzaamheden lopen door in 2025. De uitgaven en inkomsten voor de bibliotheek zijn lager dan begroot omdat activiteiten in het kader van de SPUK bibliotheekvoorzieningen nog doorlopen in 2025, daarom hebben we deze middelen op de balans gezet voor besteding in 2025. De geraamde middelen voor gebiedsontwikkeling Wouwervallei zijn in 2024 niet besteed. Dit leidt tot een voordeel op dit programma. Echter, doordat de uitgaven worden verrekend met de bestemmingsreserve, is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). We hebben in 2024 geen prioriteit kunnen geven aan de ommetjes. In 2024 zijn er geen initiatieven binnengekomen voor de aanleg van nieuwe ommetjes De uitgaven aan de aannemer voor dagelijks onderhoud groen zijn lager dan begroot. Het bestek op basis waarvan het onderhoud is uitgevoerd loopt van 1 februari 2024 tot 1 februari 2025. Dit was ook in 2023 zo. Per abuis is de laatste termijn van het bestek 2023, die dus betrekking heeft op januari 2024, verantwoord in 2023. Hierdoor ontstaat een voordeel in 2024. De uitgaven voor geprogrammeerd / planmatig onderhoud groen zijn per saldo lager dan geraamd (€ 177.000). Dit leidt tot een voordeel op dit programma.
Echter, doordat de uitgaven worden verrekend met de bestemmingsreserve groen, is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). Overige afwijkingen. Totaal
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
L
59
N
I
L
32
V
I
L
30
V
I
L B
968 968
N V
I I
L
292
V
I
L
9
V
I
L B
44 16
V N
I I
L
192
V
I
L
10
V
I
L
230
V
I
L
177
V
I I
L B
5 7 1.054
N N V
I I
35
Sociaal domein
Sociaal domein Wat willen we bereiken? Alle inwoners doen naar vermogen mee in onze gemeente, op een manier die bij hen past. Zo zelfstandig mogelijk, maar waar nodig met ondersteuning en hulp. De gemeente is daarbij een schakel in een veel grotere keten. We zoeken samenwerking met inwoners, maatschappelijke partners, andere overheden en andere financiers om verschil te kunnen maken. We werken aan de opgaven die u als onderdeel van de Koers sociaal domein Gilze en Rijen 'Samen verschil maken!' heeft vastgesteld: 1. Ruimte maken voor verschillen De norm van wat we normaal (gedrag) vinden, wordt steeds strakker. Als gevolg daarvan neemt het aantal medische diagnoses en het gebruik van zorg- en hulpaanbod toe. Wij kiezen voor een andere benadering: vragen en tegenslagen horen bij het leven. We erkennen dat, in plaats van diagnoses en indicaties leidend te maken. We stellen de inwoner centraal en zoeken samen naar oplossingen in het gewone leven. Daarbij hebben we gekeken naar wat wél kan. Maatwerk vormt de basis. Dat betekent niet per definitie dat er individuele hulpverlening wordt ingezet. We zetten zoveel mogelijk in op collectieve oplossingen. 2. Veerkracht vergroten Problemen en tegenslagen horen bij het leven. We verschuiven onze focus van ‘het voorkomen van (grotere) problemen’ naar ‘het vergroten van het aanpassingsvermogen (de veerkracht) van inwoners’.
Preventie begint niet bij hulpverlening, maar bij goed voor jezelf en voor elkaar (kunnen) zorgen. We kiezen voor een aanpak gericht op beter kunnen omgaan met tegenslagen. We houden daarbij oog voor de grenzen aan eigen kracht. 3. Bestaanszekerheid voorop stellen Bestaanszekerheid is een basisvoorwaarde voor meedoen. Mensen die kampen met schulden, geen woning hebben of die dreigen te verliezen, of in een onveilige situatie zitten, verliezen de basis onder hun bestaan. Tot die basis terug is blijkt het weinig zin te hebben om deze mensen hulp te bieden voor andere problemen. Zorg rendeert niet als de basis er niet is. Zijn de zorgen over de basis weg, dan is er op andere terreinen vaak ook minder hulp en ondersteuning nodig. Mensen krijgen dan weer ruimte in hun hoofd om hun problemen stap voor stap op te lossen en de regie over hun leven terug te nemen. Daarom geven we bestaanszekerheid prioriteit. Wonen, inkomen (en werk) en veiligheid zijn belangrijke thema’s in de uitvoering van ons sociaal beleid.
36
Jaarstukken 2024 Gilze en Rijen
Wat hebben we ervoor gedaan?
Nr.
Doelstelling
6.1
Inhoud geven aan de Koers sociaal domein
Nr.
Specifieke activiteit
1
We stellen een uitvoeringsagenda 2024 op en voeren deze uit De uitvoeringsagenda 2024 is opgesteld en in uitvoering. Meerdere activiteiten lopen in 2025 nog door.
Nr.
Doelstelling
6.2
Verbeteren van de kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp
Nr.
Specifieke activiteit
1
We evalueren het sociaal team in het licht van de hervormingsagenda
Gerealiseerd op 31-12-2024
Gerealiseerd op 31-12-2024