Bijlage 1. Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Tekst van het document
Datum: 16 mei 2023 Zaaknummer: 1031294 Gemeente Gilze en Rijen Postbus 73 5120 AB Rijen Bezoekadres: Raadhuisplein 1 5121 JX Rijen Telefoonnummer 14 0161 Email: info@gilzerijen.nl website: www.gilzerijen.nl
Inhoudsopgave Inhoudsopgave............................................................................................................................. 3 Voorwoord................................................................................................................................... 4 Inleiding ....................................................................................................................................... 5 Jaarverslag ..................................................................................................................................11 Programmaverantwoording ...............................................................................................13 Bestuur en ondersteuning .......................................................................................................... 15 Veiligheid..................................................................................................................................... 21 Verkeer, vervoer en waterstaat .................................................................................................. 25 Economie.....................................................................................................................................
31 Onderwijs .................................................................................................................................... 35 Sport, cultuur en recreatie .......................................................................................................... 39 Sociaal domein ............................................................................................................................ 45 Volksgezondheid en milieu ......................................................................................................... 49 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing............................................. 55 Algemeen .................................................................................................................................... 63 Paragrafen .........................................................................................................................67 Paragraaf A: Lokale heffingen ..................................................................................................... 69 Paragraaf B: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 75 Paragraaf C: Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................
83 Paragraaf D: Financiering ............................................................................................................ 87 Paragraaf E: Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 91 Paragraaf F: Verbonden partijen ................................................................................................. 93 Paragraaf G: Grondbeleid ........................................................................................................... 99 Paragraaf H: Rechtmatigheid .................................................................................................... 111 Paragraaf I: Wet Open Overheid ............................................................................................... 119 Jaarrekening ............................................................................................................................. 121 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................................................................ 123 Balans ........................................................................................................................................ 128 Toelichting op de balans ...........................................................................................................
131 Overzicht van lasten en baten .................................................................................................. 153 Toelichting overzicht van lasten en baten ................................................................................ 155 Incidentele baten en lasten....................................................................................................... 157 Wet Normering Topfunctionarissen ......................................................................................... 159 Overzicht mutaties reserves ..................................................................................................... 163 Bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen ...................................... 167 EMU-Saldo................................................................................................................................. 179 Gerealiseerde baten en lasten per taakveld ............................................................................. 181 Bijlagen ..................................................................................................................................... 183 BBV indicatoren.........................................................................................................................
185 Lijst van gebruikte afkortingen ................................................................................................. 195 Overige gegevens ...................................................................................................................... 199 Controleverklaring .................................................................................................................... 201
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
3
Voorwoord Na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 begon een nieuwe bestuursperiode met een nieuwe gemeenteraad en een nieuw college. Het college heeft het coalitieprogramma 2022-2026 ‘Duurzaam, Groen en Sociaal Gilze en Rijen’ als uitgangspunt genomen. Met de jaarstukken 2022 blikken we terug op het afgelopen jaar en rapporteren we over de financiële ontwikkeling van de gemeente in 2022. Samen uniek, met oog voor iedereen Wij zijn een groen en uniek gelegen gemeente met een hoog voorzieningenniveau. Dat willen we behouden en versterken, voor deze en toekomstige generaties. Daarom investeren we in woningen en een groene, veilige leefomgeving. Daarbij bieden we iedereen de gelegenheid om mee te doen. Zo werkten we in 2022 aan een aanpak om jongeren meer kansen te bieden en jongerenoverlast te verminderen en werkten we samen met bewoners en Leystromen aan de wijkvernieuwing Rijen Zuid. Onvoorziene en intensieve taken We blikken terug op een bewogen jaar. Een jaar waarin op verschillende manieren een extra beroep werd gedaan op de gemeente. 2022 startte met een lockdown vanwege de snelle verspreiding van de Omikronvariant van het coronavirus. Op 24 februari 2022 begon de aanvalsoorlog van Rusland in Oekraïne. De oorlog leidde tot een vluchtelingenstroom en energiecrisis. Daarbij werd het leven iedere maand duurder en kwamen meer en meer mensen in de problemen.
Mensen rekenden op ons en we namen onze verantwoordelijkheid. Zo boden we Oekraïense vluchtelingen onderdak in Molenschot, verzorgden we de toekenning van energietoeslagen en stonden we mensen bij om het hoofd boven water te houden. Onvoorziene en ook intensieve taken die voortvarend werden opgepakt door onze medewerkers in de ABG-organisatie. We investeerden in de uitbreiding van de budgetcafés en verbreedden de ondersteuningsmogelijkheden vanuit het noodfonds. We zetten energieklussers in om inwoners te helpen te verduurzamen en energiekosten te verlagen. Trots op onze medewerkers We zijn trots op onze medewerkers in de ABG-organisatie. Zij verzetten veel werk in 2022. Naast bovengenoemde onvoorziene taken gaven zij invulling aan de activiteiten van de begroting. Veel, maar niet alles, bereikten we in 2022. Dat komt mede door de landelijke krapte op de arbeidsmarkt die ook onze gemeentelijke organisatie raakt. Wij blijven verregaande inspanningen doen om een aantrekkelijke werkgever te zijn. Goed om te vermelden: onze arbeidsmarktbenadering werkt. We verwelkomden in 2022 meer dan 70 nieuwe medewerkers en ongeveer 55 vertrokken er. We houden geld over We sluiten 2022 af met een positief resultaat van 4 miljoen euro. Een deel van dat geld is ook in 2023 nodig om lopende zaken af te ronden.
Zaken die deels zijn blijven liggen door onvoorziene en intensieve taken in combinatie met de personeelskrapte. Gezien de wereldwijde geopolitieke ontwikkelingen en de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt voorzien we dat we ook in 2023 rekening moeten houden met deze factoren. Het college van Burgemeester en Wethouders, Gilze en Rijen, 16 mei 2023.
4
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Inleiding In dit jaarverslag schenken we in eerste instantie aandacht aan de programmaverantwoording, daarna komen de verschillende verplichte paragrafen aan de orde. Voorafgaand aan de daadwerkelijke verantwoording per programma over de uitvoering van de voorgenomen activiteiten, schenken we in deze inleiding aandacht aan: • • •
Resultaat 2022; Grondexploitaties; Financiële positie.
Resultaat In de loop van 2022 heeft het resultaat zich als volgt ontwikkeld: Bedragen x € 1.000 Saldo vastgestelde begroting 2022 (incl. septembercirculaire 2021)
50
Effecten 1ste turap 2022 (incl. meicirculaire 2022) Effecten perspectiefnota 2023
1.388 -/- 93
Saldo meerjarenbegroting 2022 na PPN 2023
1.345
de
Effecten 2 turap 2022 (incl. septembercirculaire 2022) Saldo meerjarenbegroting 2022 na 2e turap 2022
-/- 90 1.255
de
Effecten ná 2 turap 2022
2.886
JAARREKENINGRESULTAAT 2022
4.141
Begroting 2022 Op 11 november 2021 heeft u de begroting 2022 vastgesteld met een positief saldo van € 50.000. Tussentijdse rapportages Tussentijds hebben wij bij de 1e en 2e tussentijdse rapportage 2022 het resultaat bijgesteld. Bij de 2e tussentijdse rapportage kwamen we uit op een positief saldo van € 1.255.000. De belangrijkste bijstellingen die in de 1e en 2e tussentijdse rapportage zijn opgenomen zijn: Saldo primaire begroting 2022
€
Wijzigingen 1e + 2e turap 2022 Voorziening APPA (wachtgeld) Voorziening pensioen (oud)wethouders Actualisatie meerjareninvesteringsplan (MIP) Sociale uitkeringen (BUIG) WMO Omgevingsvergunningen (saldo) Algemene uitkering Toeristenbelasting Onroerend zaakbelasting Bijdrage ABG Saldo overige afwijkingen Totaal wijzigingen
€ 369.000 N € 1.118.000 V € 200.000 V € 227.000 V € 350.000 N € 400.000 V € 273.000 V € 162.000 V € 107.000 V € 637.000 N € 74.000 V € 1.205.000 V
Saldo gewijzigde begroting 2022
€
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
50.000 V
1.255.000 V
5
Jaarrekeningresultaat 2022 versus verwacht resultaat 2de tussentijdse rapportage 2022 Uiteindelijk sluiten we het jaar 2022 af met een positief resultaat van € 4.141.000. Hieronder geven wij een korte toelichting op de grootste verschillen tussen het verwachte saldo in de gewijzigde begroting 2022 en het uiteindelijke jaarrekeningresultaat 2022. Hierbij laten we de onderdelen waarvan de lasten gedekt worden uit een reserve buiten beschouwing. Het effect hiervan is budgettair neutraal. Bedragen x € 1.000 Incidenteel
Structureel
V
V
Pr.
Omschrijving
N
0
Pensioenvoorziening wethouders
0
Middelen basisregistratie personen (BRP) straat
109
0
Resultaat verkoop perceel Hulten
69
0
Taxatiekosten grond en gebouwen
8
2
Voorbereidingskredieten
81
2
Lagere kosten openbare verlichting
19
5
Middelen kerkenvisie
25
6
Maatschappelijke begeleiding statushouders
40
6
Middelen versterking wijkteams
110
6
Noodfonds schrijnende gevallen
30
6
Koplopersproject
59
6
BUIG uitkeringen
6
Sociale werkvoorziening
6
Verkoop groeituin
267
6
WMO
155
6
Jeugdzorg
346
6
Middelen dak- en thuislozen
67
7
Omgevingsdienst
50
7
Duurzaamheid
263
8
Aankoop grond spoorzone
41
8
Beheer panden spoorzone
116
8
Middelen Omgevingswet
353
8
Diverse werkzaamheden RO
117
8
WABO vergunningen
232
9A
Algemene uitkering
485
9
Stelpost indexering
1.162
N
712
30
99 78 150
181
Overige.
4.041
1.134
129
150
Totaal incidenteel
Voordeel
2.907
Totaal structureel
Nadeel
21
Voordeel
2.886
Verwachte resultaat bij de 2 turap 2022
Voordeel
1.255
Jaarrekeningresultaat 2022
Voordeel
4.141
de
6
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Een afwijking geven we alleen de kwalificatie structureel als de afwijking ook in 2023 van toepassing is en als we er bij het opstellen van de begroting 2023 geen/onvoldoende rekening mee hebben gehouden. In het vervolg van dit jaarverslag gaan we gedetailleerder, per programma, in op de relevante verschillen ten opzichte van de begroting na wijzigingen. Bij de bepaling van het jaarrekeningresultaat houden we al rekening met de onttrekkingen aan en stortingen in de reserves waar een raadsbesluit aan ten grondslag ligt. In 2022 is per saldo € 2.019.000 gestort in onze reserves, ten laste van de exploitatie. Als we met de mutaties van de reserves rekening houden, dan kunnen we het saldo als volgt presenteren: Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Resultaat
€ 6.160.000 -/- € 2.019.000 € 4.141.000
In het raadsvoorstel over de jaarrekening doen wij u een voorstel over de bestemming van dit saldo. Grondexploitaties Eén van de middelen voor een gemeente om de ruimtelijke doelstellingen te verwezenlijken, bijvoorbeeld op het gebied van volkshuisvesting, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen, is het gemeentelijke grondbeleid. In 2022 is de grondexploitatie Tussen de Leijen vastgesteld door de raad, waarmee het gehele plangebied in exploitatie is genomen (het zuidelijke deel van het plangebied is daarmee betrokken in de reeds lopende grondexploitatie). Verder is de grondexploitatie Eikenveld in 2022 afgesloten. Voor de plannen waar we een verlies verwachten op eindwaarde, is een verliesvoorziening gevormd. Bij de bepaling van de winstneming is de "percentage of completion" regel uit het BBV toegepast. Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid. Financiële positie Het jaarrekeningresultaat en de meerjarenbegroting geven inzicht in hoe we de reguliere exploitatie van onze gemeente onder controle hebben. 2022 sluiten we af met een positief resultaat van circa € 4.141.000. In het raadsvoorstel over de jaarrekening doen wij u een voorstel voor de bestemming van dit saldo. Naast de exploitatie is ook onze voorzieningen- en reservepositie belangrijk om een oordeel te kunnen geven over onze financiële positie.
De totale omvang van de voorzieningen bedraagt per balansdatum € 19,8 miljoen (2021 € 21,2 miljoen). Dit is inclusief € 8,8 miljoen verliesvoorzieningen voor de grondexploitatie (2021 € 9,2 miljoen). De omvang van de voorzieningen is dus gedaald met ca. € 1,4 miljoen ten opzichte van de situatie in 2021. Dit wordt met name veroorzaakt door de onttrekking aan de voorziening riolering (€ 0,9 miljoen) en de daling van de voorziening verwachte verliezen grondexploitatie (€ 0,4 miljoen). In onderstaande grafiek geven we het verloop van onze voorzieningen in de afgelopen jaren weer:
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
7
In de toelichting op de balans geven we een overzicht van de stand per 31 december 2022 van de algemene reserve, de bestemmingsreserves, reserves grondexploitatie en het nog te verrekenen resultaat 2022. Het totaal hiervan heeft een omvang van € 31 miljoen (2021 € 24,8 miljoen). In onderstaande grafiek geven we het verloop van onze reservepositie in de afgelopen jaren weer:
Ten opzichte van 2021 nemen de reserves incl. nog te besteden resultaat toe met ca. € 6,2 miljoen in 2022. Dit komt vooral doordat we voor 2022 een positief resultaat hebben van ca. € 4.1 miljoen, doordat de algemene reserve in 2022 extra is versterkt vanuit de reguliere exploitatie € 1,4 miljoen en doordat we € 600.000 aan ruimte-voor-ruimte gelden gestort hebben in de bestemmingsreserve. Zoals u ziet is de algemene reserve grondexploitatie nagenoeg leeg eind 2022. Dit wordt veroorzaakt doordat er conform raadsbesluiten voor het project nieuwe sporthal Rijen (€ 700.000) en voor het project sporthal Gilze (€ 5.188.000) bedragen zijn onttrokken aan de algemene reserve grondexploitatie. Toch blijven we binnen de afspraken die we hebben gemaakt omtrent het weerstandsvermogen, zie onderstaand. De algemene reserve grondexploitatie wordt naar verwachting de komende jaren weer gevuld door geprognosticeerde winstnemingen op lopende grondexploitaties. Onze reservepositie is een belangrijke factor bij de bepaling van onze weerstandscapaciteit. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing laten we zien hoe onze weerstandscapaciteit zich verhoudt ten opzichte van de geïnventariseerde risico’s voor onze gemeente (weerstandsvermogen).
8
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
De nieuwe conclusies bij deze jaarstukken 2022 zijn: •
Het totale relatieve weerstandsvermogen zit alle jaren (2022 t/m 2027) tussen de 1,35 en 2,69. Voor de jaren 2022 en 2023 is sprake van waarderingscijfer C (Voldoende) en voor de jaren 2024 t/m 2027 A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 1;
•
Het totale relatieve weerstandsvermogen "harde buffer" zit alle jaren (2022 t/m 2027) tussen 1,3 en 3,5. Voor het jaar 2022 is sprake van waarderingscijfer C (Voldoende), voor het jaar 2023 B (ruim voldoende) en voor de jaren 2024 t/m 2027 A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 2.
Voor meer informatie verwijzen we u naar de paragraaf "Weerstandsvermogen en Risicobeheersing". Bij het beoordelen van het weerstandsvermogen blijven wij steeds oog houden voor het evenwicht tussen een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting en een gezond weerstandsvermogen.
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
9
Jaarverslag
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
11
Programmaverantwoording
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
13
Bestuur en ondersteuning
Bestuur en ondersteuning Wat willen we bereiken? Bestuur Wij zijn een groen en uniek gelegen gemeente met een hoog voorzieningenniveau. Dat willen we behouden en versterken, voor deze en toekomstige generaties. Na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 begon een nieuwe bestuursperiode met een nieuwe gemeenteraad en een nieuw college. Het college kreeg als kaders mee het coalitieprogramma 2022-2026 ‘Duurzaam, Groen en Sociaal Gilze en Rijen’. Onze eigen ABG-organisatie is het belangrijkste middel om onze plannen en dienstverlening te realiseren. Onze inzet en die van onze partnergemeenten is de ABG-organisatie met kracht door te ontwikkelen. Daarnaast zetten we vol in op de regionale samenwerking. We doen dit alles om onze inwoners, instellingen en bedrijven zo goed mogelijk te bedienen. Dienstverlening Samenwerking met onze inwoners, ondernemers en partners is gebaseerd op openheid en vertrouwen. Daarbij bieden we iedereen de gelegenheid om mee te doen. We geven volop ruimte om mee te denken en betrokken te zijn bij ontwikkelingen in de directe leefomgeving. Het gaat bij deze samenwerking om een passende inzet/verdeling van rollen en verantwoordelijkheden, die met iedere opgave anders kan zijn. We communiceren open en duidelijk met onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners.
Met de uitvoering van een integraal programma Dienstverlening zetten we in op een doorontwikkeling van onze dienstverlening. Verduurzamen en onderhouden gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Op 29 april 2021 is de beleidsnotitie “Verduurzaming en onderhoud gemeentelijk maatschappelijk vastgoed” vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin is de koers uitgezet voor het verduurzamen en onderhoud van het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Door het vastgoed te verduurzamen en te onderhouden geeft de gemeente zelf het goede voorbeeld. Op 29 maart 2021 is het gemeentelijk sport- en beweegbeleid 2021-2025 "Gilze en Rijen beweegt!" vastgesteld en de beleidsnotitie verduurzamen en onderhoud gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Hierin zijn de gemeentelijke sportaccommodaties opgenomen. Door de komende jaren uitvoering te geven aan beide plannen verduurzamen we het gehele gemeentelijke vastgoed. De uitvoering vindt gefaseerd plaats tussen 2022-2030.
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
15
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
0.1
Uitvoering geven aan het programma Dienstverlening
Nr.
Specifieke activiteit
1
Implementeren en monitoren klantbeloften en deze vertalen naar servicenormen De generieke servicenormen zijn vastgesteld en de specifieke zijn ontwikkeld. Voor de meest gebruikte producten en diensten geven we bij de aanvraag aan wanneer inwoners een reactie kunnen verwachten. Mocht dit langer gaan duren, dan geven we dit op tijd aan.
Gerealiseerd op 31-12-2022
De scores van de geselecteerde processen zijn als volgt:
Wmo* Bijzondere bijstand** Subsidie aanvragen Registratie Kinderopvang*** WOZ
Afgesproken doorlooptijd behaald
Tussentijds persoonlijk geïnformeerd
49,88% 94,87% nvh 71,40% nvh
100% 100% 100%
* Cijfers zijn van maart t/m december 2022. De lage scores zijn deels te verklaren door het administratieve proces: we registreren niet altijd op het moment dat een actie plaatsvindt. Daardoor worden de doorlooptijden in het systeem overschreden, terwijl de inwoner soms al wel geholpen is. Ook gebeurt het dat de behandeling van een melding Wmo langer duurt in overleg met de inwoner. Bijvoorbeeld omdat er wat meer tijd nodig is om het onderzoek op een goede manier te doen. ** Cijfers zijn van maart t/m december 2022. *** Cijfers zijn van 2021. Cijfers over 2022 zijn nog niet bekend op moment van schrijven. Het lagere percentage tijdige afhandeling in Gilze en Rijen is volledig toe te schrijven aan een administratieve fout.
2
Implementeren meetinstrumentarium en opstellen dashboard Het Dashboard klantcontactmonitor KCM geeft ons inzicht in de waardering bij een baliebezoek en of bezoek aan de website. 316 mensen deden mee aan het balieonderzoek, in de meetperiode juni tot en met december. Gemiddeld kreeg de dienstverlening aan de balie in 2022 het rapportcijfer 8.7, deskundigheid medewerker scoorde een 8.6 en klantvriendelijkheid een 8.9. De Customer Effort Score (CES) is ook gemeten en bedraagt 1.5 De CES geeft aan hoeveel moeite moeten de inwoners voor hun gevoel doen om hun doelen te bereiken. Een score van 1 betekent zeer weinig moeite; een score van 5 zeer veel moeite. In de meetperiode van september tot medio december vulden 45 websitebezoekers de online vragenlijst in. De website kreeg het rapportcijfer 5,9. De uitkomsten nemen we mee in het project om de website opnieuw in te richten. Dit project doen we in vanaf 2023.
16
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Nr.
Doelstelling
0.1
Uitvoering geven aan het programma Dienstverlening
Nr.
Specifieke activiteit
3
4
Gerealiseerd op 31-12-2022
Dienstverlening op locatie (ofwel: loketfunctie) in relatie tot huisvesting ABG-organisatie in elke gemeente goed te borgen Een projectgroep heeft alle klantcontacten in kaart gebracht. Er is aangegeven wat op het gemeentehuis moet, wat elders fysiek kan plaatsvinden en wat digitaal kan (huidige situatie). Dit nemen we mee in de toekomstige besluitvorming voor de inrichting bestuurszetel en ABG-huisvesting. Optimaliseren klantcontactkanalen (inclusief vernieuwing gemeentelijke website) en voldoen aan de eisen van digitoegankelijkheid De website is technisch geoptimaliseerd - waarbij zoekfunctie en mobiele versie zijn verbeterd - en voldoet aan de digitale toegankelijkheidseisen. De voorbereidingen voor het project om de website opnieuw in te richten, zijn gestart.
Nr.
Doelstelling
0.2
Uitvoering geven aan het verduurzamen en onderhouden gemeentelijk maatschappelijk vastgoed Specifieke activiteit Gerealiseerd op 31-12-2022
Nr. 1
Vervangen veldverlichting voetbalaccommodatie Vijf Eiken De veldverlichting is eind 2022 opgeleverd.
2
Streven naar een gasloze gemeentewerf De plannen voor verduurzamingsmaatregelen zijn opgesteld. Voor een gasloze gemeentewerf moet de elektriciteitsaansluiting verzwaard worden. Hierin zijn we afhankelijk van de doorlooptijd van Enexis. Naar verwachting volgt de realisatie medio 2023. Verduurzamen brandweerkazernes Gilze en Rijen (ledverlichting, zonnepanelen en onderzoek mogelijkheid gasloos) Het verduurzamingsplan van de brandweerkazerne Rijen is opgesteld. Dit plan voeren we uit in 2023. Voor de uitvoering is in 2022 een Dumava subsidie (Duurzaamheid Maatschappelijk Vastgoed) van € 50.000 aangevraagd en toegekend. Voor de brandweerkazerne in Gilze stellen we in 2023 een verduurzamingsplan op, de uitvoering vindt plaats in 2024. Diverse kleine verduurzamingsmaatregelen aan diverse gebouwen De gemeenteraad heeft de notitie "verduurzamen en onderhoud gemeentelijk maatschappelijk vastgoed" vastgesteld. In overleg met de gebruikers van de diverse gebouwen voeren we de maatregelen gefaseerd uit. In 2022 is de verlichting van de kleedkamers en veldverlichting van de voetbalvereniging op sportpark Vijf Eiken vervangen door ledverlichting. Bij VV Rijen zijn in het laatste kwartaal van 2022 gas besparende maatregelen getroffen. De kleedkamers van vv Molenschot zijn verbouwd waarmee de accommodatie gasloos is geworden.
3
4
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
17
Wat heeft het gekost? Bedragen
X € 1.000
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2022
2022
2022
Rek - Begr
Totaal lasten programma 0
3.504
4.847
4.779
68
Totaal baten programma 0
278
2.250
1.711
-539
-3.226
-2.597
-3.068
-471
Lasten / Baten
Saldo lasten en baten programma 0
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
3.
18
Omschrijving De rekenrente voor de berekening van de pensioenen voor de wethouders is ten opzichte van de 2e tussentijdse rapportage 2022 gestegen. Hierdoor is sprake van een vrijval van de voorziening 'pensioenen wethouders' van € 132.000 (voordeel). Daarnaast is er sprake van indexering van de pensioenen met ca. 15% hetgeen tot een nadeel van € 843.000 leidt. Per saldo is het nadeel € 712.000. Hier staat een voordeel op de stelpost indexeringen tegenover van € 1.162.000 (zie de toelichtingen op programma 9). De Rijksmiddelen in het kader van de BRP straat zijn in 2022 niet volledig besteed. Omdat de middelen voor 2023 lager zijn vastgesteld, stellen we voor om de niet bestede middelen 2022 over te hevelen naar 2023 via de resultaatbestemming. In de 2e turap 2022 hadden we rekening gehouden met de verkoop van een perceel in Hulten in 2022. We hadden de verkoopopbrengst én het afboeken van het bezit geraamd in 2022. Deze verkooptransactie is nog niet gepasseerd en schuift door naar 2023. We stellen voor om de niet bestede middelen 2022 over te hevelen naar 2023 via de resultaatbestemming.
L/B L B
Bedrag 558 154
V/N N N
I/S I I
L
109
V
I
L B
447 378
V N
I I
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Bedragen x € 1.000 4.
5.
Omschrijving In de 1e turap 2022 was € 8.000 opgenomen voor de hertaxatie van gemeentelijke gebouwen in verband met de verzekering. De werkzaamheden worden afgerond en afgerekend in 2023. We stellen voor om deze middelen over te hevelen naar 2023 via de resultaatbestemming. Overige afwijkingen. Totaal
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
L/B L
Bedrag 8
V/N V
L B
62 8 471
V N N
19
I/S I
Veiligheid
Veiligheid Wat willen we bereiken? De veiligheid in onze gemeente gaat ons allemaal aan. Samen zorgen we er voor dat het goed wonen, werken en leven is in de gemeente Gilze en Rijen. Om de veiligheid in onze regio te vergroten en goed voorbereid te zijn op rampen en crises, werken we in de veiligheidsregio samen met 23 gemeenten, de GHOR, brandweer en politie. Wij doen aan de preventie en bereiden ons voor de op de bestrijding van rampen en crises. Inwoners ervaren onveilige situaties in de openbare ruimte en woonomgeving, ook al wijzen cijfers dit niet altijd uit. Ons doel is de objectieve veiligheid en het (subjectieve) veiligheidsgevoel te verbeteren. De aanwezigheid van het politiebureau in Rijen en goed uitgeruste brandweerposten in Gilze en in Rijen zijn daarvoor belangrijk.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
1.1
Uitvoering geven aan het Integraal veiligheidsbeleid 2018-2022
Nr.
Specifieke activiteit
1
Uitvoering geven aan de onderwerpen die zijn beschreven op het focusblad 2022.
2
Gerealiseerd op 31-12-2022
Door corona en verkiezingen is ervoor gekozen om het focusblad 2021 door te zetten naar 2022. We hebben invulling kunnen geven aan alle onderwerpen die op het focusblad 2021 en 2022 stonden. In 2022 werken we met onze ketenpartners aan een nieuw integraal veiligheidsbeleid 2022-2026. In december 2022 is het nieuwe integrale veiligheidsbeleid 2023-2026 vastgesteld. Hieraan gekoppeld heeft het college het focusblad 2023 vastgesteld.
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
21
Nr.
Doelstelling
1.2
Uitvoering geven aan het programma veiligheid 2018-2022
Nr.
Specifieke activiteit
1
2
Gerealiseerd op 31-12-2022
Voor 2022 leggen we de focus nader op cybercriminaliteit, jeugdoverlast en overlast in de wijk. In het politiedistrict Hart van Brabant is gestart met een gezamenlijk plan om aandacht te vragen voor cybercrime. Het plan richt zich op verschillende leeftijdsgroepen. De uitvoering start in 2023 zichtbaar worden. Er is doorlopend aandacht voor jeugd in samenwerking met onder andere het jongerenwerk en de politie. In 2022 werken we met onze ketenpartners aan nieuw beleid op het gebied van veiligheid voor de jaren 2022-2026. In december 2022 is het nieuwe integrale veiligheidsbeleid 2023-2026 vastgesteld. Hieraan gekoppeld heeft het college het focusblad 2023 vastgesteld.
Nr.
Doelstelling
1.3
Driemanschap natuurbrandbestrijding
Nr.
Specifieke activiteit
1
Actief oppakken acties uit natuurbrandbeheersplan In 2020 is er een natuurbrandbeheersplan opgesteld voor de Chaamse- en Ulvenhoutse bossen. We geven samen met de grondeigenaren uitvoering aan dit plan. Bij warmere dagen zorgen we bijvoorbeeld voor publieksinformatie.
Nr.
Doelstelling
1.4
Bluswatervoorzieningen aanleggen en onderhouden
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2022
Gerealiseerd op 31-12-2022
Aanleggen van geboorde putten en uitvoeren van onderhoud aan bestaande voorzieningen. In 2022 zijn 3 nieuwe putten aangelegd. We plegen jaarlijks onderhoud aan de geboorde bluswatervoorzieningen wordt jaarlijks. Voor het onderhoud van brandkranen zijn we op zoek naar een nieuwe partner, omdat de Diamantgroep dit niet meer verzorgt. De komende jaren houden we de aandacht op voldoende bluswater.
Wat heeft het gekost? Bedragen
X € 1.000
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2022
2022
2022
Rek - Begr
Totaal lasten programma 1
2.735
2.962
2.889
73
Totaal baten programma 1
10
180
101
-79
-2.725
-2.782
-2.788
-6
Lasten / Baten
Saldo lasten en baten programma 1
22
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
Omschrijving De baten voor de controle op de Coronatoegangsbewijzen (CTB) zijn lager dan begroot. Hier staan echter ook lagere kosten tegenover dan begroot. Per saldo is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal. Overige afwijkingen. Totaal
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
L/B L B
Bedrag 96 96
V/N V N
L B
22 16 6
N V N
23
I/S I I
Verkeer, vervoer en waterstaat
Verkeer, vervoer en waterstaat Wat willen we bereiken? Een goede bereikbaarheid van en binnen onze vier kernen blijft belangrijk. Het wegennet richten we op een veilige en duurzame manier in, waarbij goede doorstroming een belangrijke pijler is. We willen een fietsvriendelijke gemeente zijn. Ook investeren we in woonwijken om deze verkeersveiliger te maken. Uitgangspunt is 50 km/uur op doorstroomwegen en 30 km/uur in de wijken, zoals vastgelegd in de verkeersvisie. Ons beleid moet bijdragen aan het terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
2.1
Uitvoering geven aan het Investeringsprogramma
Nr.
Specifieke activiteit
1
Afronden Bisschop de Vetplein. De werkzaamheden zijn in mei 2022 afgerond. De opening vond plaats op 6 juni 2022.
2
Uitwerken en voorbereiden maatregelen uit het fietsplan Het fietsbeleidsplan is behandeld in de gemeenteraad van juli 2022. Eind 2022 zijn we begonnen met het opstellen van het uitvoeringsprogramma van het fietsbeleidsplan.
3
Voorbereiden en starten met uitvoering reconstructie omgeving Heuvel/De Wildschut De voorbereiding is gestart. De uitvoering start nadat de woningen achter de school zijn gebouwd.
4
Verdere voorbereiding van de fietsvoorziening Gilze- Riel Dit is een gezamenlijk project van de gemeente Goirle en onze gemeente. De gemeente Goirle heeft in november 2022 geld in de begroting opgenomen om de gewenste fietsverbinding te realiseren. Daarna zijn de projectvoorbereidingen gestart. De eerste stap is om alle grondeigenaren te benaderen over de noodzakelijke aankopen. Daarna zetten we de vervolgstappen.
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Gerealiseerd op 31-12-2022
25
Nr.
Doelstelling
2.1
Uitvoering geven aan het Investeringsprogramma
Nr.
Specifieke activiteit
5
Verdere voorbereiding reconstructie Lange Wagenstraat (Nieuwstraat-Broekakkerweg)
Gerealiseerd op 31-12-2022
De reconstructie sluit aan op de afronding van het centrumplan Gilze. Het centrumplan Gilze is nog in aanbouw en duurt tot begin 2024. In 2023 starten we met de voorbereiding voor de reconstructie van het openbaar gebied. 6
Opknappen paden Warande met olivijn Het werk is in 2022 aanbesteed. De werkzaamheden worden uitgevoerd in het eerste kwartaal van 2023.
Nr.
Doelstelling
2.2
Uitvoering geven aan de motie "duurzaam herinrichten van wijken en straten"
Nr.
Specifieke activiteit
1
26
Gerealiseerd op 31-12-2022
Voorbereiden groot onderhoud/vervanging in Rijen Noord-Oost/Wolfsweide met de straten Riekevoort, Mosselaar, Doornbos, Sterkenhoeve, Zaaren, Breebroek/ Wouwerbroek. De voorbereidingen voor de verschillende deelprojecten Rijen Noord- Oost zijn gestart. Ook voeren we de eerste deelprojecten uit. Op 26 juli 2022 heeft het college besloten om in te stemmen met het gebruik van het concept boomwaarderingssysteem voor een jaar voor projecten waar meer dan 10 bomen weg moeten of bij komen. Deelproject 1 van Rijen Noord-Oost is het eerste project waarin we ervaring op doen met het boomwaarderingssysteem en de uitkomst vastleggen als kwalitatieve herplant. •
Deelproject 1 Riekevoort/Mosselaar is in uitvoering.
•
Voor deelproject 2 Doornbos is het ontwerp en participatietraject doorlopen. Begin 2023 wordt het definitief ontwerp inclusief uitvoeringskrediet bestuurlijk vastgesteld. De uitvoering kan starten nadat deelproject 1 Riekevoort/Mosselaar is afgerond.
•
Voor deelproject 3 Sterkenhoeve heeft het ontwerp- en participatietraject ook grotendeels plaatsgevonden. De participatie voor de nieuwe boomsoorten moet nog wel doorlopen worden. Daarna kan ook dit deelproject met het definitief ontwerp inclusief uitvoeringskrediet bestuurlijk vastgesteld worden naar verwachting medio 2023. We starten de uitvoering na het gereedkomen van deelproject 2 Doornbos (naar verwachting eerste helft 2024).
•
Voor deelproject 4 Zaaren start het ontwerp- en participatietraject in de eerste helft 2023.
•
Voor deelproject 5 Breeboek en deelproject 6 Wouwerbroek starten we in de loop van 2023 met het ontwerp- en participatietraject.
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
2
Uitvoeren project Keienbijters. Het project is gereed en op 24 september 2022 officieel geopend.
Nr.
Doelstelling
2.2
Uitvoering geven aan de motie "duurzaam herinrichten van wijken en straten"
Nr.
Specifieke activiteit
3
Gerealiseerd op 31-12-2022
Voorbereiden groot onderhoud/vervanging Burgemeester van Poppelstraat om in 2022/2023 te starten met uitvoering. Na intensief overleg met de bewoners is het schetsontwerp en voorlopig ontwerp uitgewerkt tot een definitief ontwerp. Het uitvoeringskrediet is op 17 oktober 2022 beschikbaar gesteld. Het technisch ontwerp is bijna gereed waarna we de aanbesteding starten. De uitvoering start in de loop van 2023.
Nr.
Doelstelling
2.3
Uitvoering geven aan duurzame mobiliteit
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2022
Verkennen gemeentebrede kaders duurzame en gedeelde mobiliteit, waarbij project 'Tussen de Leijen' als proefproject dient. Daarnaast uitvoering geven aan een gemeentebreed laadpalenplan voor elektrische voertuigen. We deden in 2022 het volgende: • • • • •
In het project Tussen de Leijen hebben we rekening gehouden met plaatsen van openbare laadpalen; In onze gemeente zijn de elektrische deelscooters van Go-Sharing aan het einde van het 2022 weer weggehaald door de aanbieder; Op verschillende plekken hebben we openbare laadpalen geplaatst. Dit gebeurde zowel op aanvraag als proactief; We startten een proef met laden via een kabelgoot; De raad heeft op 21 november 2022 een motie aangenomen om de mogelijkheden te inventariseren om in de toekomst duurzaam deelvervoer mogelijk te maken, hierbij te streven overlast van mogelijk toekomstig duurzaam deelvervoer te voorkomen en dit op te nemen in toekomstig beleid, in kaart te brengen welke aanpassingen daarvoor nodig zijn aan de APV en de verschillende mogelijkheden uiterlijk Q2- 2023 voor te leggen aan de raad.
Nr.
Doelstelling
2.4
Wilhelminaplein
Nr.
Specifieke activiteit
1
Maken ontwerp Wilhelminaplein. Samen met bewoners en organisaties werken we aan een ontwerp. Het is de bedoeling om in 2023 het definitieve ontwerp te laten vaststellen.
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Gerealiseerd op 31-12-2022
27
Nr.
Doelstelling
2.5
Snelfietsroute
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2022
De delen van de snelfietsroute tussen het station Rijen en de grens met de gemeente Oosterhout worden gerealiseerd door de Provincie en binnen het project Herontwikkeling Stationsomgeving. De aanleg volgt de planningen van het project herontwikkeling stationsomgeving, het project ondertunneling spoor bij de N631 en de realisatie langs de N282 richting Dorst.
Wat heeft het gekost? Bedragen
X € 1.000
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2022
2022
2022
Rek - Begr
Totaal lasten programma 2
2.511
2.973
2.357
616
Totaal baten programma 2
107
127
214
87
-2.404
-2.846
-2.143
703
Lasten / Baten
Saldo lasten en baten programma 2
28
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
3.
4.
Omschrijving We hebben in 2022 minder uitgegeven dan begroot voor geprogrammeerd / groot onderhoud wegen en de bijdrage vanuit dit budget aan investeringsprojecten. Dit leidt tot een voordeel op dit programma. Echter, doordat de kosten worden verrekend met de bestemmingsreserve wegen, is dit effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). In 2022 zijn diverse voorbereidingskredieten gevoteerd. Deze voorbereidingskredieten worden ineens afgeschreven. In de begroting 2022 hadden we dus kapitaallasten opgenomen voor het totaal bedrag van de gevoteerde kredieten. Echter, doordat deze kredieten in 2022 nog niet geheel zijn besteed, ontstaat er een incidenteel voordeel voor 2022 vanwege lagere afschrijvingslasten. Via de resultaatbestemming willen we deze budgetten overhevelen naar 2023, omdat de resterende kapitaallasten daar verantwoord zullen worden. Het gaat om onderstaande projecten (totaal € 81.000): • Reconstructie Heuvel/De Wildschut (€ 34.000); • Reconstructie Wilhelminaplein (€ 47.000). In 2022 zijn de energiekosten voor de openbare verlichting lager dan begroot. Enerzijds komt dit door een lager verbruik vanwege de toepassing van ledverlichting. Anderzijds is de prijsstijging die we in de begroting hadden voorzien lager uitgevallen. We verwachten dan ook dat een deel van het voordeel structureel is. Dit verwerken wij in de 1e turap 2023.
Overige afwijkingen. Totaal
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
L/B L B
Bedrag 478 66
V/N V V
I/S I I
L
81
V
I
L L
19 30
V V
I S
L B
9 22 703
V V V
29
Economie
Economie Wat willen we bereiken? Een goede economische structuur is een belangrijke randvoorwaarde voor de ontwikkeling van onze bedrijven en voor de werkgelegenheid in onze gemeente. In nauw overleg met onze bedrijven zetten wij in op de versterking van deze structuur. De gemeente heeft een sterk economisch profiel. we investeren in het verbeteren van het vestigingsklimaat en het stimuleren van innovatie. Door de groeiende economie neemt de werkgelegenheid toe. Dat is goed voor de inwoners van onze gemeente. Met de regio Hart van Brabant, Midpoint Brabant, Toerisme De Baronie en de diverse ondernemersverenigingen beschikken we over goede samenwerkingspartners. De gemeente heeft een belangrijke rol als het gaat om het faciliteren van onze bedrijven. Op lokaal en regionaal niveau zetten wij in op het verbeteren van de infrastructuur voor onze bedrijven, zowel fysiek als qua kennis. Zo werken we met Midpoint Brabant en de gemeente Tilburg samen aan de Gate 2 campus. De belangstelling van bedrijven voor bouwgrond neemt toe. Onze focus ligt op de verkoop van gronden in Midden-Brabant Poort, maar we verkopen ook vraaggericht de paar resterende kavels op Haansberg en Paarse Strook. De gemeente is actief betrokken in de netwerken met ondernemers.
Dit doen we door gesprekken met ze te voeren, actief te zijn in de commissies voor de drie bedrijventerreinen en door activiteiten van de ondernemersverenigingen te bezoeken.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
3.1
Ontwikkeling fase 2 Midden Brabant Poort
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen bestemmingsplan. We onderzoeken de behoefte aan een nieuw bedrijventerrein als onderdeel van de planologische procedure. De uitkomsten worden regionaal afgestemd, waarna het bestemmingsplan in procedure wordt gebracht.
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Gerealiseerd op 31-12-2022
31
Nr.
Doelstelling
3.2
Vrijetijdseconomie
Nr.
Specifieke activiteit
1
Starten met het opstellen van beleid m.b.t. recreatie/toerisme in het buitengebied.
Gerealiseerd op 31-12-2022
Verkennende gesprekken zijn gevoerd met de bestuurlijk en ambtelijk opdrachtgevers. In 2023 volgt de nadere uitwerking.
Wat heeft het gekost? Bedragen
X € 1.000
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2022
2022
2022
Rek - Begr
Totaal lasten programma 3
2.592
2.607
4.233
-1.626
Totaal baten programma 3
4.106
4.106
4.600
494
Saldo lasten en baten programma 3
1.514
1.499
367
-1.132
Lasten / Baten
32
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
Omschrijving Voor de grondexploitatie bedrijventerreinen 2022 hebben we op basis van de kostprijscalculatie de totaal verwachte baten en lasten opgenomen. Zowel de baten als de lasten zijn lager dan geraamd. In 2022 was voor de grondexploitatie bedrijventerreinen een winst verwacht van € 1.740.000. In werkelijkheid is er sprake van een winst € 617.000. Dit leidt tot een nadeel van € 1.123.000 op dit programma. Echter, doordat dit resultaat wordt verrekend met de algemene reserve grondexploitatie is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutaties reserves). Voor meer informatie verwijzen we u graag naar de paragraaf grondexploitatie. Overige afwijkingen. Totaal
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
L/B L B
Bedrag 1.618 495
V/N N V
L B
9 1 1.132
N N N
33
I/S I I
Onderwijs
Onderwijs Wat willen we bereiken? We willen iedereen de gelegenheid bieden om mee te doen. Elk kind kan zijn of haar talenten ontwikkelen, met passend onderwijs waar nodig. Met de lokaal educatieve agenda (LEA) zetten we in op een doorgaande leerlijn voor kinderen en jongeren. Onze focus ligt op de groep 0-14 jarigen. Daar hebben we het meeste invloed op, gezien de aanwezige opvang- en onderwijsvoorzieningen in de gemeente. De gemeente wil ervoor zorgen dat ouders en professionals in de kinderopvang en het onderwijs kinderen kunnen voorbereiden op een toekomst, waarin ze optimaal mee kunnen doen. De basisscholen werken onderling en met de gemeente samen om hun zorgplicht waar te maken en bieden een totaalpakket aan voor opvang, educatie en ontwikkeling. Daar past optimale huisvesting bij; na afronding van het IHP heeft elke school in elke kern een up-to-date gebouw. De school is niet alleen een onderwijsinstelling maar bovenal ook een plaats waar ouders, kinderen en buurtgenoten elkaar ontmoeten en waar buiten schooltijd gelegenheid is voor andere activiteiten.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
4.1
Voorzien in goede onderwijshuisvesting
Nr.
Specifieke activiteit
1
We realiseren uitbreiding van basisschool Prinsenbos. Het project is gestart. We verwachten het project in 2023 af te ronden.
Nr.
Doelstelling
4.2
Realiseren van een optimaal ontwikkelklimaat voor kinderen
Nr.
Specifieke activiteit
1
We voeren de in 2021 vastgestelde LEA uit. In 2022 is de nieuwe LEA vastgesteld, in 2023 zal deze worden uitgevoerd.
2
We versterken de ontwikkelkansen van kinderen die in het AZC Gilze verblijven. We onderzoeken in samenwerking met onderwijs en kinderopvang hoe er kinderopvang op het AZC gerealiseerd kan worden.
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Gerealiseerd op 31-12-2022
Gerealiseerd op 31-12-2022
35
Wat heeft het gekost? Bedragen
X € 1.000
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2022
2022
2022
Rek - Begr
Totaal lasten programma 4
2.632
2.859
2.471
388
Totaal baten programma 4
1.137
1.347
940
-407
Saldo lasten en baten programma 4
-1.495
-1.512
-1.531
-19
Lasten / Baten
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
3.
36
Omschrijving In 2022 is er een voorbereidingskrediet van € 90.000 gevoteerd voor de permanente uitbreiding van de Prinsenbosschool. Dit krediet wordt gedekt vanuit de OHBA-gelden die we van het Rijk krijgen. Bij de 2e turap 2022 is dit voorbereidingskrediet (de lastenkant) van € 90.000 overgeheveld naar 2023. Echter, dat is niet gebeurt met de OHBA-gelden (de dekkingskant). Doordat de dekkingskant nog in 2022 stond begroot, verwachtten we inkomsten die we niet gehaald hebben, daardoor ontstaat nu een nadeel. Hier staat tegenover dat er voor 2023 sprake is van het tegenovergestelde. Hier zal sprake zijn van een voordeel. We nemen dit mee bij het opstellen van de 1e turap 2023. De lasten op het gebied voor onderwijshuisvesting zijn € 31.000 lager dan begroot. Dit leidt tot een voordeel op dit programma. Echter, doordat het saldo wordt verrekend met de bestemmingsreserve onderwijshuisvesting, is dit effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). De kosten voor leerlingenvervoer zijn in 2022 lager dan begroot, door de afwikkeling van een ten onrechte opgenomen nog te betalen bedrag in 2021. Dit levert een voordeel op in 2022.
L/B B
Bedrag 90
V/N N
I/S I
L B
30 1
V V
I I
L
44
V
I
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Bedragen x € 1.000 4.
5.
Omschrijving In 2022 hebben we € 1.085.000 Rijksmiddelen voor onderwijsachterstandenbeleid (OAB) ontvangen. De kosten voor onderwijsachterstanden bedroegen € 1.267.000. Het tekort ad. € 182.000 hebben we verrekend met de balanspost waar nog middelen OAB geparkeerd stonden. Per saldo is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal. Overige afwijkingen. Totaal
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
L/B L B
Bedrag 311 311
V/N V N
L B
3 7 19
V N N
37
I/S I I
Sport, cultuur en recreatie
Sport, cultuur en recreatie Wat willen we bereiken? Sportbeleid en activering Als gemeente stimuleren wij initiatieven die bewegen en gezondheid bevorderen. Sport en bewegen bevordert de gezondheid en verbroedert. Een gezonde leefstijl maakt inwoners weerbaarder en voorkomt maatschappelijke kosten. In maart 2021 is het nieuwe beleidskader 'Gilze en Rijen beweegt' door de gemeenteraad vastgesteld. De hierin vermelde onderwerpen, acties en activiteiten zijn de leidraad voor ons sport- en beweegbeleid voor de komende jaren. Cultuurpresentatie, -productie en –participatie Kunst en cultuur zijn voorwaarden voor een vitale samenleving. Zij dragen bij aan het welzijn van mensen, tonen verbeeldingskracht, stellen vragen, zijn confronterend, maar werken ook ter ontspanning. Cultuur heeft in de eerste plaats een eigen, intrinsieke waarde. Als uiting van gedachten, van schoonheid en verfijning, of juist van confrontatie en rauwheid. Daarnaast heeft cultuur ook een belangrijke maatschappelijke functie, als thermometer voor de tijdgeest. Cultuur kan vooruitlopen op de tijdgeest en die (mede)bepalen. In onze tijd zijn die maatschappelijke functies van cultuur onmisbaar. Rationalisering en rendement zijn dominante thema’s in de samenleving. Cultuur biedt hier tegenkracht aan.
We bieden ruimte aan initiatieven van inwoners en willen daarmee de leefbaarheid, de sociale vitaliteit en/of de sociale infrastructuur van een dorp of de gemeente als geheel te vergroten. Musea en cultureel erfgoed Cultureel erfgoed is een onmisbare bouwsteen die de identiteit van onze gemeente een gezicht geeft. Monumentale (kerk-)gebouwen, boerderijen, industriële complexen en andere bouwwerken bieden een attractieve woon- en werkomgeving of vormen culturele, toeristische hotspots. Dit komt het beste tot zijn recht als deze gebouwen een actuele, betekenisvolle functie of invulling krijgen. Media De inhoudelijke opdracht aan de bibliotheek (Theek5) is als volgt drieledig vastgelegd. 1. De bibliotheek is zichtbaar, toegankelijk en openbaar. Dit komt tot uitdrukking in het werken vanuit de vestigingen binnen de culturele centra; 2. De bibliotheek zet deskundigheid in voor ontwikkeling en ontplooiing van onze inwoners; 3. De bibliotheek ontwikkelt zich, werkt samen en ondersteunt.
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
39
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
5.1
Faciliteren van sport en bewegen: renovatie/nieuwbouw sporthal Achter de Tuintjes Gilze
Nr.
Specifieke activiteit
1
De sporthal en buitenruimte worden in 2022 opgeleverd. De gemeenteraad heeft besloten om de sporthal niet te gaan renoveren, maar om deze te slopen en geheel nieuw op te bouwen. Dat gaf een vertragende werking op de planning. We maakten samen met de gebruikers en de omwonenden een nieuw ontwerp. De gemeenteraad heeft het krediet gevoteerd. We starten met de sloop en nieuwbouw in 2023. Oplevering zal vervolgens in de 2e helft van 2024 zijn.
Nr.
Doelstelling
5.2
Faciliteren van sport en bewegen: Herontwikkelen locatie Tropical/Margriethal
Nr.
Specifieke activiteit
1
Opleveren nieuwe Margriethal. In maart 2022 was een aanvullend uitvoeringskrediet noodzakelijk voor de gestegen bouwkosten. Met dit krediet is het definitief ontwerp afgerond en is de uitvoering van de bouw aanbesteed. De bouw start in het eerste kwartaal van 2023 en de sporthal is eind 2023 gereed. Opleveren buitenruimte fase 1 (rondom nieuwe Margriethal). De aanleg van de buitenruimte fase 1 loopt parallel met de planning van de bouw van de sporthal. Eind 2023 wordt de sporthal opgeleverd. De aanleg van fase 1 van de buitenruimte is dan gereed.
2
Gerealiseerd op 31-12-2022
Gerealiseerd op 31-12-2022
Nr.
Doelstelling
5.3
Faciliteren van sport en bewegen: renovatie voetbal hoofdveld Sportpark Hoogeind Molenschot Specifieke activiteit Gerealiseerd op 31-12-2022
Nr. 1
We werken het renovatieplan uit voor uitvoering in het voorjaar 2022. In overleg met de voetbalvereniging is eerst het trainingsveld in plaats van het hoofdveld gerenoveerd. Het hoofdveld renoveren we in het voorjaar 2023.
Nr.
Doelstelling
5.4
Kerkenvisie
Nr.
Specifieke activiteit
1
We stellen een kerkenvisie op. De kerkenvisie is een zorgvuldig proces, dat over meerdere jaren zal lopen. Het project wordt volledig gedekt door de decentralisatie-uitkering van het ministerie van OCW. In 2022 is een opdrachtbrief opgesteld waarmee richting wordt gegeven aan het proces. Naar aanleiding daarvan worden bureaus benaderd voor de uitvoering van één of meerdere deelaspecten, zoals het maken van een cultuurhistorische inventarisatie en het leiden van gesprekken met stakeholders (eigenaren, kerkbesturen, gebruikers, omwonenden, erfgoedorganisaties en andere betrokkenen).
40
Gerealiseerd op 31-12-2022
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Nr.
Doelstelling
5.5
Een groene leefomgeving
Nr.
Specifieke activiteit
1
We actualiseren het kapbeleid.
Gerealiseerd op 31-12-2022
We verwachten in 2023 het kapbeleid geactualiseerd te hebben. 2
We planten extra bomen om hittestress te verminderen. In het bomenbeleidsplan is vastgelegd dat er elk jaar tenminste 30 bomen (extra) worden gepland. In de winter 2022/2023 zijn er 30 bomen geplant in de straten Mariastraat (2), Oranjeplein (1), de Wittstraat (6), Trees Kinstraat (3), Laagstraat (6), Stoomlederplein (3), Venneweg (1), Marga Klompélaan (7) en de Statenlaan (1).
Nr.
Doelstelling
5.6
Verfraaiing entrees kernen
Nr.
Specifieke activiteit
1
We plaatsen een klavertje in Hulten. We plaatsen op een tijdelijke locatie in Hulten het klavertjevier. Daarmee vieren samen met inwoners de afronding van de plannen om Hulten opnieuw in te richten. We verplaatsen het klavertje naar de definitieve locatie nadat de provincie de werkzaamheden N282 gedeelte Hulten heeft afgerond.
Nr.
Doelstelling
5.7
Beheer en onderhoud openbare ruimte
Nr.
Specifieke activiteit
1
We maken een verbeterplan. Het doel was om te komen tot een gestructureerde aanpak. In 2022 is dit vormgegeven door projectmatig werken op te starten. Met deze manier van werken worden vooraf de opdracht, kaders, randvoorwaarden en beschikbare middelen geformuleerd. Daarnaast zorgt deze manier van werken voor een integrale aanpak van vraagstukken. In 2022 is ook gestart met het opstellen van een meerjarig programma voor het onderhoud van de openbare ruimte.
Gerealiseerd op 31-12-2022
Gerealiseerd op 31-12-2022
Wat heeft het gekost? Bedragen
X € 1.000
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2022
2022
2022
Rek - Begr
Totaal lasten programma 5
6.845
7.328
6.971
357
Totaal baten programma 5
1.063
981
1.322
341
Saldo lasten en baten programma 5
-5.782
-6.347
-5.649
698
Lasten / Baten
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
41
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1. 2.
3.
4.
5.
42
Omschrijving Voor de buurtsportcoaches zijn zowel de lasten als de baten lager dan begroot. Bij de 2e turap 2022 hebben wij middelen voor de sportakkoorden overgeheveld naar 2023. Het ging om een bedrag van € 155.000. Sindsdien is er voor € 88.000 aan kosten geboekt. Dit leidt tot een nadeel op dit programma. De budgetoverheveling hebben we dan ook aangepast naar € 67.000. Dit ziet u terug bij het overzicht mutatie reserves. Het effect voor de exploitatie is budgettair neutraal. In 2022 hebben wij minder onderhoudskosten gehad voor sportcomplex Den Butter dan begroot. Dit leidt tot een voordeel op dit programma. Echter, doordat het saldo wordt verrekend met de bestemmingsreserve onderhoud Den Butter, is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). In de begroting 2022 hadden we € 292.000 opgenomen voor groot onderhoud/renovatie van buitensportaccommodaties. Dit bedrag storten we in de bestemmingsreserve. Hier staat tegenover dat er voor een bedrag van € 122.000 kosten waren (kantplanken, kunstgrasvelden Vijf Eiken en renovatie trainingsveld VV Molenschot). Deze kosten halen we uit de bestemmingsreserve. Dit ziet u terug bij het overzicht mutatie reserves. In 2022 verwachten wij minder Rijksmiddelen voor de regeling SPUK-sport terug te hoeven betalen, dan waar we in de begroting vanuit waren gegaan. Dit leidt tot een incidenteel voordeel.
L/B L B L
Bedrag 88 35 88
V/N V N N
I/S I I I
L
31
V
I
L
292
V
I
L B
37 82
V V
I I
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
Bedragen x € 1.000 Omschrijving 6. Er heeft onderhoud plaatsgevonden aan de kleedkamers bij VV Molenschot. Deze kosten komen ten laste van de bestemmingsreserve onderhoud gemeentelijke gebouwen. Daarnaast is het trainingsveld gerenoveerd. Deze kosten worden onttrokken aan de bestemmingsreserve groot onderhoud/renovatie buitensportaccommodaties. Per saldo is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). 7. De middelen voor het opstellen van een kerkenvisie zijn niet uitgegeven in 2022. We stellen voor om de niet bestede middelen 2022 over te hevelen naar 2023 via de resultaatbestemming. 8. De onderhoudskosten voor sloten, bermen en watergangen zijn hoger dan begroot. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de gestegen brandstofprijzen die conform besteksafspraken door de aannemer mogen worden doorberekend. 9. De dagelijks kosten voor het onderhoud openbaar groen zijn lager dan geraamd. Dit komt doordat een deel van de kosten wordt betaald vanuit de ABG organisatie. Hier was in de begroting 2022 nog geen rekening mee gehouden. Voor de begroting 2023 hebben we dit wel gecorrigeerd, vandaar dat het voordeel incidenteel is. 10. De uitgaven voor geprogrammeerd / planmatig onderhoud groen zijn lager dan geraamd (€ 271.000). Dit leidt tot een voordeel op dit programma.
Echter, doordat de uitgaven worden verrekend met de bestemmingsreserve groen, is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). 11. Overige afwijkingen. Totaal
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
L/B L B
Bedrag 151 45
V/N N V
I/S I I
L
25
V
I
L
40
N
I
L
85
V
I
L B
48 223
V V
I I
L B
30 26 698
V V V
43
Sociaal domein
Sociaal domein Wat willen we bereiken? Alle inwoners doen naar vermogen mee in onze gemeente, op een manier die bij hen past. Zo zelfstandig mogelijk, maar waar nodig met ondersteuning en hulp. De gemeente is daarbij een schakel in een veel grotere keten. We zoeken samenwerking met inwoners, maatschappelijke partners, andere overheden en andere financiers om verschil te kunnen maken. We zien 3 belangrijke opgaven voor de komende jaren: 1. Ruimte maken voor verschillen De norm van wat we normaal (gedrag) vinden, wordt steeds strakker. Als gevolg daarvan neemt het aantal medische diagnoses en het gebruik van zorg- en hulpaanbod toe. Wij kiezen voor een andere benadering. Vragen en tegenslagen horen bij het leven. We erkennen dat, in plaats van diagnoses en indicaties leidend te maken. We stellen de inwoner centraal en zoeken samen naar oplossingen in het gewone leven. Daarbij focussen we op wat wél kan. Maatwerk vormt de basis: de menselijke maat is het uitgangspunt in onze aanpak. Maatwerk betekent niet per definitie dat er individuele hulpverlening wordt ingezet (‘het behandelen van problemen’). We denken juist zoveel mogelijk in collectieve oplossingen (‘de samenleving en onze basisvoorzieningen toerusten om beter te kunnen omgaan met verschillen’). Dat er verschillen zijn is een gegeven en dat is prima. We willen ruimte maken voor deze verschillen in onze lokale samenleving.
2. Veerkracht vergroten Problemen en tegenslagen horen bij het leven. We verschuiven onze focus van ‘het voorkomen van (grotere) problemen’ naar ‘het vergroten van het aanpassingsvermogen (de veerkracht) van inwoners’. Preventie begint niet bij hulpverlening, maar bij goed voor jezelf en voor elkaar (kunnen) zorgen. We kiezen voor een aanpak gericht op beter kunnen omgaan met tegenslagen. We kijken niet naar de factoren die mensen kwetsbaar maken, maar juist naar de factoren die maken dat ze niet kwetsbaar worden. Welke factoren dat zijn, is in iedere situatie anders. De verhouding tussen hulpverleners en inwoners verandert door deze aanpak. Hulpverleners komen geen hulpaanbod brengen naar de dorpen en wijken, maar zijn nabij, bieden een luisterend oor en sluiten aan op de vragen, behoeften en mogelijkheden van inwoners. We houden oog voor de grenzen aan eigen kracht. 3. Bestaanszekerheid voorop stellen Bestaanszekerheid is een basisvoorwaarde voor meedoen. Mensen die kampen met schulden, geen woning hebben of die dreigen te verliezen, of in een onveilige situatie zitten, verliezen de basis onder hun bestaan. Tot die basis terug is blijkt het weinig zin te hebben om deze mensen hulp te bieden
Jaarstukken 2022 Gilze en Rijen
45
voor andere problemen. Zorg rendeert niet als de basis er niet is. Zijn de zorgen over de basis weg, dan is er op andere terreinen vaak ook minder hulp en ondersteuning nodig. Mensen krijgen dan weer ruimte in hun hoofd om hun problemen stap voor stap op te lossen en de regie over hun leven terug te nemen. Daarom geven we bestaanszekerheid prioriteit. Wonen, inkomen (en werk) en veiligheid worden belangrijke thema’s in de uitwerking van ons sociaal beleid.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
6.1
We werken de Koers sociaal domein 'Samen verschil maken' uit in een uitvoeringsagenda