Bijlage 1 231130 Regioplan Midden-Brabant - Concept
Tekst van het document
Financiering vanuit eigen organisaties, contractering met verzekeraars, etc. Oplevering eind 2023 is geen eindpunt, juist het startpunt van de regionale samenwerking – gegeven de uitdagingen (o.a. op toegankelijkheid) blijven we onszelf uitdagen wat we écht anders kunnen doen
Vanaf 1 januari ligt de focus op het concreet maken en het uitvoeren van de werkagenda, het aanjagen van de gezamenlijke beweging en het meten van de bereikte resultaten 43
CONCEPT
5. Regio-afspraken A. Oplossingsrichtingen B. Governance
C. Monitoring D. Randvoorwaarden en risico's E. Inwonerparticipatie F. Werkagenda
44
B
CONCEPT
Regio-afspraken: governance
De sterk regionale dimensie uit het IZA vraagt om een governance ten behoeve van de uitvoering van het regioplan Geen regionaal georganiseerd stelsel…
…wel de vraag regionaal de zorg te transformeren
• Zorgorganisaties zijn vaak actief in meerdere (sub)regio’s en hebben voor complexe zorg vaak bovenregionale functie
• Het IZA, maar ook het WOZO, GALA en TAZ, vragen om een sterk regionale invulling van het zorg- en welzijnsdomein:
• Gemeenten hebben in eerste instantie een lokale scope • Landelijk opererende verzekeraars met landelijk beleid en landelijke financieringsvormen langs zorgdomeinen • Bestaande regionale structuren zijn niet altijd passend bij het IZA, of andere landelijke domein overstijgende akkoorden zoals het WOZO, GALA, TAZ • Governance aanwezig op deelonderdelen (acute zorg, welzijn) • Deelonderdelen hebben soms match op zorgkantoorregio (bijv. ROAZ) • Soms meerdere vergelijkbare platforms • Vaak onduidelijkheden over taken en mandaten
‒ Opstellen prioritaire regionale opgaven ‒ Uitwerken samenwerkingsafspraken en regionale werkagenda ‒ Dienen met oplossingen aan de slag te gaan en (meetbare) resultaat- en monitoringsafspraken te maken
• Formele participatie organen voor inwoners, patiënten en cliënten hebben een (lokale) scope en er ontbreken regionale verbindingen
Regionale governance is daarom belangrijk ten behoeve van de uitvoering van het regioplan 45
B
CONCEPT
Regio-afspraken: governance
Governance volgt wanneer er behoefte is aan samenwerking en coördinatie, we behandelen dit langs vier onderwerpen Onderwerpen regionale governance Individuele én gezamenlijke verantwoordelijkheden Alle partijen gaan zelf in de eigen organisatie aan de slag met de beoogde gezamenlijke beweging – meerdere partijen durven dezelfde moeilijke besluiten te nemen zonder dat individuele partijen afzonderlijk een hele andere kant op bewegen
Governance afspraken regioplan
• Welke overlegorganen zijn er in de regio?
1. Organisatiestructuur
• Wat zijn de taken en verantwoordelijkheden van deze organen?
• Wat is de vertegenwoordigingsstructuur?
Partijen zoeken de samenwerking op instellingoverstijgende uitdagingen en knelpunten (bijvoorbeeld rondom doorstroom van patiënten in de keten) – hierbij prevaleert het gezamenlijke boven het individuele belang
2. Vertegenwoordiging
3. Overlegstructuur Collectieve ondersteunende en randvoorwaardelijke activiteiten pakken partijen uit de regio in gezamenlijkheid op binnen een regionale organisatie (bijvoorbeeld bewaken van voortgang, databeschikbaarheid, etc.)
4. Aanpassingen 2024+
• Welke partij vertegenwoordigt in deze structuur wie?
• Hoe vaak vindt welk overleg plaats? • Welke personen sluiten aan bij welk overleg?
• Wat zijn de aanpassingen / aanvulling betreft de governance voor 2024+ t.o.v. de huidige governance?
46
B
Regio-afspraken: governance
1
CONCEPT
Organisatiestructuur
Tijdens de regiobeeld fase is er een IZA programma structuur opgericht voor de regio Midden-Brabant Huidige organisatiestructuur IZA Midden-Brabant Overlegorgaan
Brede regio bijeenkomsten
Bestuurlijk IZA-team MB
Taken, rollen en verantwoordelijkheden
Bestuurlijke regio alliantie • Consulteren van de brede regio alliantie door het bestuurlijk IZA-team bij de voorbereiding van belangrijke besluiten • Inzetten voor de domein overstijgende samenwerking en beweging van zorg en ziekte naar welzijn, gezondheid en preventie
• Tot stand brengen van de domein • Er zijn 5 thema’s geïdentificeerd met één overstijgende samenwerking en beweging kartrekker per thema: van zorg naar preventie en gezondheid 1. Leefstijl en leefomgeving • Vaststellen Regioplan 2024-2026 (uiterlijk 1 2. Gezond en veilig opgroeien januari 2024 gereed) met daarin de regio3. Mentale gezondheid opgaven en regio-afspraken 4. Chronische zorgvraag • Vaststellen inrichting governance IZA 5. (Kwetsbare) ouderen, nu en straks, • Aansturen kernteam IZA als opdrachtgever • Opstellen Regiobeeld (uiterlijk 29 juni • (Laten) voorbereiden overleg Regio Alliantie gereed) • Aansturen monitoren uitvoering Regioplan • Opstellen Regioplan (uiterlijk 1 januari 2024 en (bij)sturen/aanspreken op inhoud, gereed) en coördinatie van uitvoering doelen en/of samenwerking • Voorbereiden agenda en overleg bestuurlijk • Overzicht houden op transformatieplannen IZA-team MB en bijsturen/aanjagen van bepaalde transformaties en verbindingen leggen waar • Voorbereiden inrichting governance programma IZA relevant • Overzicht houden op stavaza • Actief ambassadeurschap voor achterban: transformatieplannen wie vertegenwoordigt (met mandaat) welke • Uitwerken concrete opdrachten in sector/organisaties? (sub)werkgroepen uit kernteam en • Zorgdragen voor eenduidig informeren en aanhaken van achterban waar nodig communiceren over belangrijke besluiten op
Duidingssessie • Bijeen komen van strategisch vertegenwoordigers uit de regio en bespreken van domein overstijgende thema's en vorm geven aan de beweging van zorg en ziekte naar welzijn, gezondheid en preventie
Kernteam IZA
drie niveaus: inwoners, organisaties en gemeentebesturen
47
B
Regio-afspraken: governance
2
CONCEPT
Vertegenwoordiging
Midden-Brabant heeft gekozen voor een kleine kerngroep met enkele representanten per sector Vertegenwoordigingsvarianten (bestuurlijk IZA-team MB en kernteam IZA) Variant Criteria Draagvlak
De mate waarin alle regionale partijen zich vertegenwoordigd voelen en als gelijkwaardige partner “aan tafel” zitten
Tijdsinzet voor afstemming en snelheid in besluitvorming De inspanning die nodig is om overeenstemming te krijgen en besluiten te nemen
Aansluiting bij IZA en GALA De mate waarin vertegenwoordiging past bij hetgeen landelijk is afgesproken
Volledige vertegenwoordiging
Kerngroep met een/ enkele representant(en) per sector / domein
Alle partijen aan tafel
4 (m.u.v. ‘kleine’
3
Traagheid in afstemming 0 en besluitvorming door groot aantal partijen
organisaties)
Sluit goed aan want alle
4 partijen aan tafel
Alle inhoudelijke thema’s zijn te dekken omdat alle sectoren vertegenwoordigd zijn
Kerngroep met brede gemeentelijke vertegenwoordiging
Brede
0 Beperkt
4 Volledig
Kerngroep met de grootste organisaties op Zvw-gebied
Aansluiting op grote
2 vertegenwoordiging van
2 domeinen Wlz en Wmo
Relatief snel: beperkt aantal partijen die wel 3 (nagenoeg) hele zorg en welzijn kunnen afdekken
Potentieel niet alle sectoren gedekt of 3 meerdere partijen per sector
3 beperkte
Sluit goed aan want representanten van alle 3 sectoren aan tafel (ZMBR namens zorgsectoren)
Gemeentelijke domein goed vertegenwoordigd, 2 daardoor goede aansluiting op GALA
Sluit aan op IZA, maar niet op partijen buiten 1 Zvw die wel impact hebben op Zvw, en niet op GALA (o.a. welzijn)
betrokken gemeentes
niet geborgd in structuur
Relatief snel, want vertegenwoordiging
In deze variant is elke representant verantwoordelijk voor actief ambassadeurschap bij de achterban, en voor het eenduidig informeren en communiceren over belangrijke besluiten 48
B
Regio-afspraken: governance
2
CONCEPT
Vertegenwoordiging
Verschillende partijen nemen plaats in zowel het bestuurlijk IZA-team MB als het kernteam IZA – zij vertegenwoordigen hun achterban Vertegenwoordigingsconstructie wordt in de loop der tijd mogelijk verder aangevuld wanneer nieuwe organisaties zich melden
Overzicht achterban per domein Kernteam IZA
Achterban 1e schil : Middelgrote partijen in kernregio; regelmatig bilateraal contact met vertegenwoordiger
Verpleging, verzorging en thuiszorg
• Thebe
• De Wever • Het Laar • Mijzo
MSZ Huisartsenzorg en andere eerstelijnszorg
• ETZ • PrimaCura
Domein
Kartrekkers
• ZMBR
Bestuurlijk IZA-team MB
• GGz Breburg
Publieke gezondheidszorg • Gemeente Tilburg (namens regiogemeenten MB)
Sociaal domein en welzijn Verzekeraar Burger, patiënt, cliënt vertegenwoordiging
• VGZ
Amaliazorg Actief Zorg (thuiszorg) ‘t Heem BVI Apothekersvereniging Midden- en WestBrabant Diagnovum Onderwijscentrum Leijpark Amarant ASVZ Mentaal Beter Mee/de Meent Groep
• Woonlandschap de Leyhoeve • Zorgcentrum St. Franciscus
• Jeroen Bosch Huisartsen • ZORROO
PAAZ ETZ De Viersprong Fameus VSV Naburige GGD'en
• Novadic-Kentron • Sterk Huis • Gemeentelijke organisaties sociaal domein (Toegang)
• Onderwijs • Mee/de Meent Groep
• IMW • Innovatienetwerk Jeugd
Gemeente Tilburg Gemeente Dongen Gemeente Loon op Zand Gemeente Gilze en Rijen Gemeente Goirle
• • • •
• Gemeentelijke wijkteams: Toegang Tilburg, Entree (Dongen), wijkteam Loon op Zand, Dorpsteam Gilze-Rijen, Dorpsteam Goirle, Bijeen Heusden, brede lokale toegang
Hilvarenbeek, Loket Wegwijs Oisterwijk, Team WijZ Waalwijk • Siem • Crossroads • Veilig Thuis Midden-Brabant
• • • •
• Mom-partners (incl. woningbouwcorporaties) • Platform sociale zekerheid
• Libra Revalidatie Audiologie
• GGD Hart voor Brabant
• GGD Hart voor Brabant
• • • • •
• Gemeente Tilburg (namens regiogemeenten MB)
• Gemeente Tilburg (namens regiogemeenten MB)
• • • • •
• Contour de Twern
• Contour de Twern
• Dorpsteams in ABG, Goirle, Heusden, Oisterwijk en Hilvarenbeek (incl. dorpsondersteuners)
• VGZ • CZ • Zorgbelang
• VGZ • CZ • Zorgbelang
GGZ
• • • • • • • • • • •
• ZMBR
MSR GHZ
Gemeente
• Stichting Maria-Oord • Zorggroep Elde Maasduinen
Achterban 2e schil Kleinere partij in regio en/of partijen buiten kernregio; contact op ad-hoc basis en middels bredere achterban communicatie
Gemeente Heusden Gemeente Hilvarenbeek Gemeente Oisterwijk Gemeente Waalwijk
Mee/de Meent Groep Burgeninitiatieven Kring KBO Bibliotheek en taalnetwerk
• • • •
Siza Prisma RIBW Brabant Deelnemers GGZ Platform
• Overige zorgverzekeraars • Patiëntraden • Vertegenwoordiging van cliënten en naasten
• Sociale adviesraden • Burgerinitiatieven • Ervaringsdeskundigen
49
B
Regio-afspraken: governance
3
CONCEPT
Overlegstructuur
De leden van de verschillende overleggen komen op verschillende frequenties bijeen Overlegstructuur Brede regio bijeenkomsten
Bestuurlijk IZA team
Overlegstructuur
• •
2023 – 2026 • 1-2 keer per jaar in de vorm van zowel bestuurlijke regio alliantie bijeenkomsten als duidingssessies • (duidingssessie vindt vóór regio alliantie plaats) •
Leden
•
Achterban uit de regio (samenstelling ligt niet vast Initiatiefnemers: en wordt aangevuld wanneer nieuwe partijen zich • Gemeente Tilburg (namens regio gemeenten melden) Midden-Brabant): wethouder en concerndirecteur • VGZ: regiomanager • ZMBR (namens de zorgorganisaties): voorzitter en vice-voorzitter algemeen bestuur
Kernteam IZA
Tot en met 2023: maandelijks (vanwege oplevering • Regioplan en governance) • Na 1 januari 2024: per kwartaal Bij voorkeur: fysieke bijeenkomst van 1,5 uur
IZA-partners: • CZ: regiomanager • GGD Hart voor Brabant: directeur publieke gezondheid • Contour de Twern: directeur-bestuurder • Zorgbelang: directeur-bestuurder
Maandelijks, vaker indien nodig Bij voorkeur: fysieke bijeenkomst van 1,5 uur
Initiatiefnemers: • Gemeente Tilburg (namens regio gemeenten Midden-Brabant) • VGZ • ZMBR (namens de zorgorganisaties) IZA-partners: • Contour de Twern (kartrekker leefstijl en leefomgeving) • GGD Hart voor Brabant (kartrekker gezond en veilig opgroeien en leefstijl en leefomgeving) • GGz Breburg (kartrekker mentale gezondheid) • ETZ (kartrekker chronische zorgvraag) • Thebe (kartrekker (kwetsbare) ouderen, nu en straks) • CZ • PrimaCura • Zorgbelang
50 50
B
Regio-afspraken: governance
4
CONCEPT
Aanpassingen 2024+
In 2024 wordt de bestaande governance structuur voortgezet met een aantal aanpassingen en aanvullingen Belangrijke aanpassingen en aanvullingen in 2024 t.o.v. 2023 2023
2024+
Samenvatting belangrijkste punten huidige governance
Aanpassingen en/of aanvullingen t.o.v. 2023
1 – 2 x per jaar bij elkaar Bestuurlijke regio •• Komt Zet in op domein-overstijgende samenwerking en thema's alliantie • Wordt geconsulteerd bij belangrijke besluiten
Duidingssessie Bestuurlijk IZA team
Kernteam IZA
(Transformatie) plannen en initiatieven
• • • •
Komt 1 – 2 x per jaar bij elkaar (voorafgaand aan bestuurlijke regio alliantie bijeenkomst) Zet in op domein-overstijgende samenwerking en thema's Komt maandelijks bij elkaar Bestaat uit een kleine kerngroep met een enkele representant per sector
• • • • • •
Stelt regioplan en governance IZA vast Stuurt kernteam IZA aan Monitort uitvoering regioplan en stuurt bij zo nodig op inhoud en samenwerking Houdt overzicht op, stuurt bij en jaagt transformatie(plannen) aan Is actief ambassadeur richting achterban Draagt zorg voor eenduidig informeren en communiceren over belangrijke besluiten op drie niveaus: inwoners, organisaties en gemeentebesturen Komt maandelijks bij elkaar Bestaat uit een kleine kerngroep met een enkele representant per sector Per thema is er één kartrekker in het kernteam Stelt regiobeeld en regioplan op en coördineert de uitvoering Bereid bestuurlijke bijeenkomsten voor Is inhoudelijke drijver op de thema’s Houdt overzicht op stand van zaken transformatieplannen Werkt concrete opdrachten uit in (sub)werkgroepen
• • • • • • • •
• Kernteam IZA houdt overzicht op transformatieplannen • Bestuurlijk IZA team stuurt bij of jaagt aan waar nodig
• Aanhaken van vertegenwoordigers van inwoners, cliënten en patiënten bij de duidingssessies • Start het jaar 2024 met een langere hei-sessie • Komt per kwartaal bij elkaar • Heeft per (overkoepelend) thema een bestuurlijk aanspreekpunt, die monitort en zo nodig het kernteam bijstuurt op inhoud of samenwerking, of waar nodig het gesprek aangaat met organisaties • Communiceert richting achterban over voortgang • Spreekt achterban en partners aan op verantwoordelijkheid in het kader van het regioplan en de bredere beweging indien nodig
• Stelt zo nodig ook een kartrekker aan op aanvullende thema’s of bewegingen (in het geval die voortkomen uit het regioplan)
• Leden praten zijn/haar bestuurder bij over voortgang in het kernteam IZA, in voorbereiding op bestuurlijk IZA team • Werkt werkagenda verder uit in Q1 2024 • Ziet toe op en monitort de uitvoering van de werkagenda, incl. voortgang op de thema’s en rapporteert dit aan het Bestuurlijk IZA Team; de uitwerking en uitvoering van de initiatieven ligt bij de betrokken partijen • Kan een leidende rol hebben in uitwerking van bijvoorbeeld transformatieplannen, maar dat hoeft niet (afhankelijk van de plannen) • Is penvoerder van het regioplan (dynamisch document) en stelt zo nodig (1x per half jaar) aanpassingen voor richting het bestuurlijk IZA-team • Mandaat van initiatieven (en transformatieplannen) ligt bij organisaties zelf; bestuurlijk IZA team kan aanjagen en bijsturen door het gesprek aan te gaan (bijv. n.a.v. monitoring) • (Transformatie)plannen krijgen eigen governance (niet per se verbonden aan kernteam IZA), met eigen monitoring en financiële afspraken • Kernteam IZA en bestuurlijk IZA-team MB worden geïnformeerd over de status van transformatieplannen vanuit organisaties
51
CONCEPT
5. Regio-afspraken A. Oplossingsrichtingen B. Governance
C. Monitoring D. Randvoorwaarden en risico's E. Inwonerparticipatie F. Werkagenda
52
C
CONCEPT
Regio-afspraken: monitoring
Om de uitvoering van het regioplan te monitoren maken we de voortgang en impact kwalitatief en kwantitatief inzichtelijk Monitoring regioplan Achtergrond monitoring regioplan •
Context
• •
Noodzaak monitoring
•
•
•
Voorgestelde monitoring •
Opzet monitoring uitvoering regioplan
Het regioplan beschrijft a.d.h.v. welke oplossingen invulling wordt gegeven aan de prioritaire opgaven in de regio Onderdeel van de uitvoering van het regioplan is om de voortgang inzichtelijk te maken
Voortgang Voortgang op de werkagenda en het 'lerende proces' maken we (kwalitatief) inzichtelijk om te beoordelen of de plannen goed en tijdig worden uitgevoerd (en bijgestuurd)
Monitoring geeft handvatten om te beoordelen of de regio de beoogde beweging in gang zet, de oplossingen bijdragen aan de prioritaire opgaven en waar eventuele bijsturing nodig is Middels een set aan kwalitatieve en kwantitatieve KPI's kan de voortgang en impact van het regioplan inzichtelijk gemaakt wordt en lessen getrokken worden
Gezamenlijke beweging Vordering op de beoogde gezamenlijke beweging maken we (kwalitatief en waar mogelijk kwantitatief) inzichtelijk om te beoordelen of we de juiste prioriteiten en focus hebben
Monitoring wordt ingericht langs vier lijnen om impact van de hele agenda in beeld te krijgen: voortgang, gezamenlijke beweging, toegankelijkheid en thema's van de prioritaire opgaven Uitgangspunt is dat nieuwe registratielast in principe wordt voorkomen, KPI's gekozen worden waar direct invloed op uit te oefenen is en het totaal aantal KPI's beperkt blijft Hoofdstuk monitoring omschrijft opzet en indicatoren op hoofdlijnen en geldt als startpunt – verdere uitwerking vindt plaats in Q1 2024 (waarbij de vragen in welke context we willen meten en met welke doeleinden van belang zijn)
Toegankelijkheid Toegankelijkheid maken we inzichtelijk om te beoordelen in hoeverre zorg in de regio toegankelijk en beschikbaar blijft, waar de knelpunten zich bevinden en met welke plannen de grootste impact maken
Thema's prioritaire opgaven Per thema van de prioritaire opgaven definiëren we een set aan overkoepelende meetbare KPI's om te beoordelen of we op elk van de opgaven de juiste beoogde beweging in gang zetten Leefstijl en leefomgeving
Gezond en veilig opgroeien
Mentale gezondheid
Chronische zorgvraag
(Kwetsbare) ouderen, nu en straks
53
C
CONCEPT
Regio-afspraken: monitoring
Monitoring van het regioplan vindt plaats op voortgang, de beweging, toegankelijkheid en de thema's van de prioritaire opgaven Indicatoren regioplan Voortgang •
Voortgang op uitvoering planning werkagenda en daarmee de verdere uitwerking en implementatie van de gedefinieerde oplossingsrichtingen
•
Kwalitatieve duiding van het 'lerende proces' waarbij we ons afvragen of we voldoende anticiperen op nieuwe inzichten en (maatschappelijke) veranderingen om ons heen
Gezamenlijke beweging •
Kwalitatieve (en waar mogelijk kwantitatieve) duiding van de voortgang op de gezamenlijke beweging a.d.h.v. de geformuleerde kernpunten
Toegankelijkheid •
Regioniveau: totale personeelsontwikkeling zorg en welzijn voor Midden-Brabant en andere factoren over aanbod (in)formele zorg (bijv. druk op mantelzorgers, werkgeluk)
•
Instellingniveau: personeelsontwikkeling en wachtlijsten per (grote) instelling in de regio
•
Planniveau: impact initiatief op personeelsbehoefte voor belangrijkste plannen (bijvoorbeeld uitgewerkt in KPI's van transformatieplannen)
Thema's prioritaire opgaven (uitgangspunt is om per opgave KPI's op zowel 'de voorkant' als 'de achterkant' in te richten) Leefstijl en leefomgeving • Indicatoren leefstijl (alcohol, roken, bewegen, etc.)
• Indicatoren (ervaren) gezondheid
Gezond en veilig opgroeien • Indicatoren omstandigheden geboortes en opvoedproblematiek ouders
Mentale gezondheid • Percentage personen met mentale klachten en deel dat ermee om kan gaan
Chronische zorgvraag • Percentage personen met één of meerdere chronische aandoeningen
(Kwetsbare) ouderen, nu en straks • Aandeel kwetsbare ouderen en deel met aandoeningen
• Indicatoren pestgedrag jeugd
• Indicatoren mentale gezondheid en welzijn (stress, eenzaamheid, etc.)
• Indicatoren leefstijl / gezondheid chronisch zieken
• Indicatoren leefstijl / gezondheid (kwetsbare) ouderen
• Percentage chronisch zieken met regie over eigen leven
• Aandeel (kwetsbare) ouderen met regie over eigen leven
• Aantal behandelingen mogelijk via thuismonitoring en aantal behandelingen uit het ziekenhuis verplaatst
• Indicatoren doorstroom (kwetsbare) ouderen in keten
• Indicatoren fysieke leefomgeving
• Indicatoren leefstijl / gezondheid kinderen en jongeren
• Indicatoren sociale leefomgeving
• Indicatoren mentale gezondheid jongeren
• Betrokkenheid buurt en vrijwilligerswerk
• Percentage jongeren dat veerkrachtig / weerbaar is
• Aandeel verwijzingen na Verkennend Gesprek en aandeel doorverwijzingen • Aandeel en doelmatigheid specifieke doelgroepen
• Aandeel (kwetsbare) ouderen met/zonder mantelzorger
Indicatoren zijn illustratief en vormen een startpunt voor verdere uitwerking (KPI's worden in Q1 2024 vastgesteld, zie voorbeelden in appendix) 54
C
CONCEPT
Regio-afspraken: monitoring
Elementen uit de monitoring kennen verantwoordelijke partijen en vaste frequentie met bijbehorende werkafspraken Werkafspraken monitoring Elementen monitoring
Voortgang
Gezamenlijke beweging
Verantwoordelijke
Frequentie
Werkafspraken
Kartrekkers op de prioritaire opgaven vanuit kernteam IZA
Halfjaarlijks (alleen werkagenda maandelijks)
Voortgang van de werkagenda en bijbehorende acties worden iedere maand besproken in het kernteam IZA en bijgestuurd waar nodig (ieder kwartaal wordt hierover teruggekoppeld aan het bestuurlijk IZA-team MB) – kwalitatieve reflectie op voortgang vindt ieder half jaar plaats met een terugkoppeling richting het bestuurlijk IZA-team MB
Jaarlijks
Voortgang op de gezamenlijke beweging wordt ieder jaar besproken door zowel het kernteam IZA als het bestuurlijk IZA-team MB – afhankelijk van de inzichten wordt bepaald welke elementen van de beweging om extra aandacht vragen
Halfjaarlijks
Ontwikkeling en knelpunten toegankelijkheid worden ieder half jaar besproken in het kernteam IZA en belangrijkste inzichten worden teruggekoppeld aan het bestuurlijk IZA-team MB – afhankelijk van specifieke knelpunten wordt geëvalueerd of bestaande plannen passend en toereikend genoeg zijn en waar eventueel (bij)sturing nodig is
Halfjaarlijks
Ontwikkeling op de geformuleerde KPI's per prioritaire opgave wordt ieder half jaar besproken door het kernteam IZA en belangrijkste inzichten worden teruggekoppeld aan het bestuurlijk IZA-team MB – o.b.v. inzichten wordt bepaald welke opgaven om (bij)sturing vragen en waar eventueel aanpassingen aan de werkagenda nodig zijn
Bestuurlijk IZA-team MB
Regioniveau: Transvorm
Toegankelijkheid
Instellingsniveau: individuele organisaties Planniveau: betrokken partijen
Thema's prioritaire opgaven
Kartrekkers op de prioritaire opgaven vanuit kernteam IZA
Monitoring en de bijhorende KPI's zijn gericht op het geven van sturing aan de uitvoering van het regioplan en het kunnen prioriteren en aanjagen, maar bevatten geen concrete resultaatafspraken tussen partijen en zijn niet gelieerd aan de monitoring van individuele transformatieplannen – in de transformatieplannen worden door de betrokken partijen resultaatafspraken en bijbehorende KPI's vastgesteld
55
CONCEPT
5. Regio-afspraken A. Oplossingsrichtingen B. Governance
C. Monitoring D. Randvoorwaarden en risico's E. Inwonerparticipatie F. Werkagenda
56
D
CONCEPT
Randvoorwaarden en risico's
Om succesvol invulling te kunnen geven aan het regioplan zijn een aantal randvoorwaarden noodzakelijk Randvoorwaarden Randvoorwaarden
Toelichting
Publiekscampagne
• • •
Bewustzijn inwoners en professionals over eigen verantwoordelijkheid (zelf tenzij) Regionaal kader met leidende principes betreft verwachtingen voor zowel inwoners als professionals Gezamenlijke leer programma's gericht op inwoners
Bekostiging / contractering
• • •
Financiële ontschotting / domein overstijgende financiering Meer structurele financiering voor welzijn, gezondheid en preventie Passende bekostiging i.r.t. zorgtransformatie (bijv. digitalisering) en bilaterale contractering door zorgverzekeraars
Data- en informatie-uitwisseling
• •
Gegevensdeling en informatievoorziening (in lijn met AVG) Gemeenschappelijke taal en terminologie
Arbeidsmarkt
• •
Aansluiting opleidingen aan vereiste kwaliteiten medewerkers en maatschappelijke uitdagingen Mogelijkheden tot transmuraal opleiden én transmuraal werken
• • •
Wet- en regelgeving die het bijv. mogelijk maakt om een gezonde leefstijl en leefomgeving te bevorderen (of om ongezonde keuzes te ontmoedigen of te verbieden) Juridische kaders en dekking bij afwijking van richtlijnen (bijv. in het kader van JZoJP) Wijziging Jeugdwet betreft hoeveelheid verwijzingen vanuit medisch domein naar ingekochte zorg
Ontwikkeling en gebruik zorgtechnologieën
• •
Digitale vaardigheden inwoners en betrokkenen (professionals, ondersteuners, mantelzorgers, etc.) Ontwikkeling van nieuwe zorgtechnologieën die professionals ontlasten en gebruiksvriendelijk zijn voor de patiënt
Ondersteuningscapaciteit
•
Voldoende vrijgespeelde en financieel gedekte ondersteunende capaciteit vanuit organisaties om uitvoering te geven aan het regioplan
Gelijk gerichtheid
• • •
Gelijk gericht en overeenkomend (toetsing)beleid van o.a. financiers en overheidsinstanties Provinciaal beleid (o.a. omtrent leefomgeving, luchtkwaliteit en omgevingsdiensten) afstemmen Gelijk gerichtheid door het spreken van een gezamenlijke taal
Inwonerparticipatie
•
Inbreng en betrokkenheid vanuit inwoners in de uitvoering van het regioplan en de individuele transformatieplannen
Wet- en regelgeving
Randvoorwaarden zijn relevant op zowel instelling, regionaal als landelijk niveau, maar niet altijd op elk niveau beïnvloedbaar (bijv. afhankelijk van keuzes vanuit de politiek of overheid) – verdere uitwerking en adressering van randvoorwaarden vindt plaats begin 2024 57
D
CONCEPT
Randvoorwaarden en risico's
Risico's bestaan onder andere op beschikbare personele capaciteit en conformering van organisaties aan gezamenlijke beweging Risico's Risico's 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Maatregelen
Onvoldoende personele capaciteit beschikbaar om uitvoering te geven aan het regioplan
Heldere planning vertaalt in concrete afspraken tussen partijen over benodigde personele uitvoeringscapaciteit – inzet transformatiemiddelen en eventueel aanstellen van programmabureau
Individuele organisaties houden zich in de praktijk niet aan de principes van de gezamenlijke beweging
Bestuurlijk IZA-team MB spreekt bestuurders van organisaties indien nodig aan op verantwoordelijkheid – tijdens brede bijeenkomsten blijft op het belang van de beweging en samenwerking gehamerd worden
Beperkt zicht op voortgang op o.a. gezamenlijke beweging en prioritaire opgaven uit regioplan
Kernteam IZA werkt in Q1 2024 concrete monitoring KPI's verder uit en koppelt uitkomsten periodiek terug aan het bestuurlijk IZA-team MB om sturing te blijven geven aan uitvoering van het regioplan
Onvoldoende focus op impactvolle gezamenlijke initiatieven waardoor opgaven en toegankelijk verder onder druk staan
Concretisering en prioritering in Q1 2024 en vertaling naar transformatieplannen – impact plannen op toegankelijkheid wordt meetbaar gemaakt en vergeleken met waar knelpunten zitten (bijv. capaciteit huisartsen in balans met zorgvraag)
Laaggeletterden regio (12%) doen groot beroep op zorg en ondersteuning, maar hebben beperkte digitale vaardigheden
Aansluiting van digitale oplossingen en bijbehorende communicatie op laaggeletterden en, wanneer dit niet mogelijk is, het borgen van de mogelijkheid tot fysieke zorg en ondersteuning voor deze doelgroep
Overschatting zelf- en samenredzaamheid gemeenschappen met onevenredig beroep op veerkracht van kwetsbaren
Naast het stimuleren van zelf- en samenredzaamheid ook maatwerkoplossingen blijven bieden, met name aan de meest kwetsbaren in de samenleving (met voldoende regelruime en ontschotting)
Beperkt verandervermogen van de maatschappij en de sociale basis of eventuele overbelasting van burgers en de gemeenschap
Aandacht houden op en monitoren van de beoogde verandering, maar met het besef dat maatschappelijke veranderingen en het versterken van de sociale basis opdrachten van de lange adem zijn
Inwoners zijn onvoldoende betrokken en plannen sluiten onvoldoende aan bij de behoeften van patiënten en cliënten
Participatie van inwoners, cliënten en patiënten blijven betrekken tijdens de uitvoering van het regioplan én de uitwerking en uitvoering van transformatieplannen en andere projecten
Verplaatsing van zorg zorgt voor ontlasting aan de ene kant, maar toenemende druk aan de andere kant
Inzichtelijk maken wat de verwachte verschuiving is 'naar de voorkant' van initiatieven die zorg verplaatsen en vervolgens duidelijke afspraken maken over rollen, taken en verantwoordelijkheden en impact per actie monitoren
De 24-uurs economie en digitalisering zorgen voor toename aan zorgvragen en ongeduld bij patiënten
Neveneffecten van o.a. digitalisering monitoren en o.a. middels publiekscampagnes hier richting inwoners actief aandacht aan besteden
Sociaal domein, het voorliggend veld en diverse gemeenten worden onvoldoende betrokken
Relevante partijen worden al bij opstellen en uitwerking van plannen betrokken – wanneer samenwerking onvoldoende is kan dit geëscaleerd worden naar het kernteam IZA en, indien nodig, naar het bestuurlijk IZA-team MB
ZMBR is vertegenwoordigingsstructuur van zorgorganisaties – vraag is of alle zorgorganisaties zich goed vertegenwoordigd blijven voelen
Gesprek blijven voeren met zorgorganisaties uit achterban of vertegenwoordiging voldoende geborgd is in de vorm van ZMBR en, zo niet, wat daar dan voor nodig is
58
CONCEPT
5. Regio-afspraken A. Oplossingsrichtingen B. Governance
C. Monitoring D. Randvoorwaarden en risico's E. Inwonerparticipatie F. Werkagenda
59
E
Regio-afspraken: inwonerparticipatie
CONCEPT
Samenvatting: inwoners, cliënten en patiënten praten mee over zorg en gezondheid in Midden-Brabant Samenvatting rapportage Zorgbelang Brabant
•
De regio Midden-Brabant kent een grote verscheidenheid van vertegenwoordiging van patiënten, cliënten en hun naasten in diverse raden vanuit zorgorganisaties
•
Denk hierbij aan de cliëntenraad van het ziekenhuis, diverse cliëntenraden bij zorgorganisaties voor verschillende doelgroepen zoals jeugd, volwassen, meerdere diagnose of ziektebeeld en een centrale cliëntenraad of een vertegenwoordiging van patiënten in de patiënten raad van de huisartsengroep
•
Naast de formele raden waar ook de sociale adviesraden van gemeenten onder horen, zijn er ook allerlei initiatieven vanuit het sociaal domein die actief zijn op het gebied van welzijn en zorg. Denk hierbij aan seniorenvereniging zoals KBO's, dorps en wijkradenraden, lotgenotencontact, patiëntenverenigingen en sportvereniging gericht op speciale groepen 60
E
Regio-afspraken: inwonerparticipatie
Tijdens de werksessies en gesprekken hebben deelnemers zich uitgesproken over de rol die zij kunnen en willen oppakken binnen het regioplan en de uitvoering daarvan. Aan de hand van de zes stappen in de participatiecirkel geven wij een weergave. Infomeren: Iedere deelnemer sprak uit dat zij graag geïnformeerd willen worden over het regioplan, de uitvoering, de vervolgstappen en de resultaten die in de regio behaald worden. Door middel van kennisdelen kunnen inwoners en vertegenwoordigers eigenaarschap pakken. Dat is de eerste essentiële stap die ingebouwd zou moeten worden. Meedenken en praten: een groot deel van de deelnemers geeft aan dat zij graag willen meedenken en praten over de prioritaire opgaven, de transformatieplannen en de oplossingen. Zij voorzien hier een rol voor zichzelf als gelijkwaardig gesprekspartner in de uitvoering van het regioplan.
Adviseren: De adviesraden sociaal domein, cliënten- en patiëntenraden voelen een grote verantwoordelijkheid om de eigen gemeente of organisatie te adviseren als het gaat om de vervolgstappen in het IZA maar ook in de beweging die IZA beoogt. Enkele leden van deze vertegenwoordiging voelt ook de ruimte om de adviezen te delen in de regio of bij meerdere organisaties. Als het gaat om input te geven voor de uitvoering van de opgaven en de transformatieplannen dan zijn deelnemers geïnteresseerd om zich aan te sluiten mits de opgave of plan past bij persoonlijke interesse of kennis. De overige organisaties willen adviseren, aan de brede beweging die IZA beoogt maar ook per opgave of plan. Voor het adviseren op regionaal niveau is het wel noodzakelijk dat er meer eenheid van taal komt en dat men elkaar leert kennen. Onderlinge uitwisseling is essentieel.
Samenwerken: De deelnemers geven aan dat zij graag willen samenwerken binnen IZA Midden-Brabant. Zij kunnen bijdragen aan de uitvoering van het regioplan maar ook bij het maken van transformatieplannen en het aandragen van oplossingen of initiatieven. Zij geven aan dat zij een essentiële rol hebben als het gaat om de beweging die IZA gaat versterken zoals van ziekte en zorg naar gezondheid en ondersteuning. De thema’s van positieve gezondheid worden door de meesten organisaties omarmt en biedt een perspectief wat breder in te zetten is.
Meebeslissen: Niet alle deelnemers zijn in staat zijn om de rol als meebeslissen te pakken in de huidige opzet van het regioplan. Enkele deelnemers geven aan dat zij in de vervolgstappen wel een rol willen oppakken als het gaat om beslissingen te nemen. Denk hierbij voornamelijk aan beslissingen op inhoud van de opgave, organisatie of gemeenteniveau. Hiervoor kan er gebruik gemaakt worden van de regionale structuur van de bestaande cliëntenraden en ASD’s.
Eigen initiatieven nemen: De deelnemers hebben verschillende ideeën over het nemen van eigen initiatieven. Er zijn ook al bestaande initiatieven die verreikend zijn op de huidige opgaven en oplossingen. In de uitvoering van het regioplan beogen zij dat er ook ruimte is om eigen initiatieven te nemen van zowel de huidige vertegenwoordigingen als initiatieven die nog niet betrokken zijn. Hiervoor is duurzame betrokkenheid en verbinding van inwoners in de regio nodig. Zij hebben behoefte om te verbinden op kennis en kunde en geven aan dat ontmoetingen hierbij essentieel zijn. Om de opgaven in de regio op te pakken is het nodig om samen te leren en invulling te geven aan het regioplan. In het regioplan is het wenselijk om het inwonersperspectief op te nemen, want inwoners willen betrokken worden. Vanuit de regio ontwikkelen het IZA team een gezamenlijke visie en betrekken wij inwoners bij de regionale uitdagingen en oplossingen. Ook zien wij een rol voor inwoners bij de uitvoering van het regioplan en de transformatie van zorg en ziekte naar welzijn, gezondheid en preventie. We investeren in inwoners zodat ze Zorgbelang Brabant vertrouwen en kennis en middelen hebben om te participeren. Samen met inwoners gaan we aan de slag om onze doelen te behalen.
61
E
Regio-afspraken: inwonerparticipatie
Zorg voor heldere en tijdige communicatie
Zorg voor continue raadpleging
Geef doorlopende informatie en communiceer over de veranderingen in de zorg/sociaal domein, de uitvoering van het regioplan over de ambities en doelen, processtappen en activiteiten. Zorg dat dit is voorzien van een tijdspad aan inwoners. Dit past binnen de stap informeren in de participatiecirkel.
Het raadplegen van inwoners draagt bij aan de gemeenschapsvorming en het nemen van beslissingen die aansluiten bij de behoeften en wensen van de inwoners. Dit is een continu proces en niet een eenmalige gebeurtenis. Het opbouwen van een continue raadpleging vraagt verschillende methoden en draagt bij aan een structurele dialoog tussen inwoners en zorgorganisaties en -professionals.
Door inwoners op een actieve manier te betrekken en naar hun stem te luisteren, kun je een inclusief en effectief gezondheidszorgsysteem bevorderen dat beter aansluit bij de behoeften van de gemeenschap. Inwoners willen graag adviseren als het gaat om veranderingen in de zorg, maar neem ook de tijd om naar de zorgen, behoeften en ideeën van inwoners te luisteren.
Deze dialoog vergroot de betrokkenheid van inwoners bij veranderingen in de zorg en draagt bij aan het succes van de uitkomsten. Bij het raadplegen van inwoners is het belangrijk dat er sprake is van inclusiviteit.
Als de regio dit oppakt samen met de bestaande ASD’s en cliëntenraden kunnen zij echt aansluiten bij wat inwoners nodig hebben van de betrokken organisaties en tegelijkertijd kunnen zij de inwoners ruimte geven om zelf de adviezen uit te voeren in de praktijk. Deze ruimte draagt ook bij aan de verwachting van inwoners om meer eigenaarschap bij de inwoner te krijgen.
Dit plan is opgesteld in het najaar 2023 tijdens de opmaak van het regioplan. Daarnaast is het van belang om ook zorgprofessionals mee te nemen in de ambities en doelstellingen van het regioplan en de eventuele veranderingen waar zij mee te maken krijgen. De betrokken cliëntenorganisaties bij IZA Midden Brabant hebben aangegeven ook een rol te willen vervullen in het informeren van hun eigen achterban. Daarom is het noodzakelijk om deze organisaties, te informeren zodat ze samen met de gemeenten en zorgorganisaties in de regio de inwoners kunnen informeren.
Tijdens de uitvoering van het regioplan dienen hier nog stappen in gezet worden. Het vraagt ook om eenheid van taal en een duidelijk kader.
Sluit aan bij de behoeften en energie van de gemeenschap
62
E
Regio-afspraken: inwonerparticipatie
Inspraak en advies
Maak gebruik van bestaande initiatieven op het gebied van preventie en zelfzorg
Inwonerscommunicatie
Werk samen met regionale vertegenwoordiging van inwoners, patiënten en cliënten om gebruik te maken van de vaste structuren in de regio voor inspraak en advies. De formele rollen van de cliëntenraden en ASD staan beschreven in deze structuren en werken in de praktijk. Meer verbinding tussen de cliëntenraden en de ASD zou wenselijk zijn en IZA biedt de mogelijkheid om een regionaal netwerk van participatieorganen te faciliteren.
Zelfbeheer van gezondheid is een cruciaal aspect van een gezonde levensstijl. Het verwijst naar het bewust nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen gezondheid en welzijn. Individuen die actief deelnemen aan hun eigen gezondheidsbeheer verminderen niet alleen de belasting van gezondheidszorgsystemen, maar dragen ook bij aan het bevorderen van een gezondere samenleving als geheel.
De betrokken partijen communiceren op basis van een communicatieplan/kalender doorlopend samen proactief naar patiënten/burgers, mantelzorgers en zorgprofessionals over het gebruik van hybride zorg, met aandacht voor het bevorderen van eigen regie en zelfredzaamheid en het verminderen van beperkte gezondheidsvaardigheden.
Er zijn al veel voorbeelden van inwoners die zelf het voortouw nemen in het verbeteren van de gezondheid. Deze opkomst benadrukt het belang van een bottom-up benadering waarbij de gemeenschap zelf actief betrokken is bij het vormgeven van haar welzijn. Een van de meest opvallende aspecten van burgerinitiatieven is de diversiteit van aanbod. Bovendien zijn zij vaak gericht op een hulpvraag dichtbij. Het is deze lokale betrokkenheid die hen effectief maakt in het aanpakken van specifieke gezondheidsproblemen. Burgerinitiatieven spelen een belangrijke rol daar waar het gaat om preventie. Initiatieven zetten zich bijvoorbeeld in voor burenhulp en dragen bij aan de leefbaarheid en sociale cohesie in een wijk, dorp of gemeenschap. Dit aspect van preventie is essentieel om de druk op traditionele gezondheidszorgsystemen te verminderen. Wanneer mensen zich gezamenlijk inzetten voor gezondheidskwesties, ontstaat er bovendien een gevoel van gemeenschapszin en onderlinge ondersteuning. Dit draagt niet alleen bij aan de fysieke gezondheid, maar ook aan het mentale welzijn van individuen.
Door hierin samen op te trekken ontstaat er een uniforme boodschap waar inwoners als gelijkwaardig partner worden aangesproken op de veranderingen in het landschap van zorg en ondersteuning.
63
E
Regio-afspraken: inwonerparticipatie
Inwoners hebben behoefte om een rol te nemen in de uitvoering van het plan en in de beweging richting welzijn, gezondheid en preventie
Inwoners hebben behoefte om betrokken te zijn bij de ontwikkeling en uitwerking van het regioplan. Wat vinden zij belangrijk? Ze willen geïnformeerd worden over het regioplan, de uitvoering, vervolgstappen en de resultaten. Maar ook zien zij een rol voor inwoners bij het meedenken en meepraten als gelijkwaardig gesprekspartner over de belangrijkste opgaven, de plannen en de oplossingen. Ze willen het kernteam IZA adviseren over vervolgstappen en met hen samenwerken. Ook zijn inwoners bereid om een rol te nemen in de beweging van ziekte naar gezondheid. Ze vragen verder aandacht voor bestaande initiatieven die bijdragen aan de opgaven en oplossingen voor de toekomst van de zorg.
Zorgbelang Brabant adviseert om in te zetten op een duurzame samenwerking tussen het gemeentelijke domein, zorgorganisaties en inwoners tijdens de uitwerking en uitvoering van het regioplan. Met aandacht voor ontmoeten en inspireren, leren en ontwikkelen en klankborden. Vanaf 2024 gaan de samenwerkingspartners aan de slag met de verdere uitwerking en de uitvoering van het regioplan.
64
CONCEPT
5. Regio-afspraken A. Oplossingsrichtingen B. Governance
C. Monitoring D. Randvoorwaarden en risico's E. Inwonerparticipatie F. Werkagenda
65
F
Regio-afspraken: werkagenda
CONCEPT
Een aantal principe afspraken staat aan de basis van de uitvoering van het regioplan Principe afspraken • We zetten in op de gezamenlijke beweging en de prioritaire opgaven • We zetten actief in op het realiseren van transformaties (met of zonder transformatiemiddelen) die voldoen aan: i) gezond blijven en voorkomen van zorg, ii) passende zorg en ondersteuning en iii) slimmer (samen)werken • We dragen middels deze plannen bij aan de toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van zorg en welzijn • We maken hierbij goede afspraken over structurele passende financiering en contractering voor succesvolle transformaties, zodat de continuïteit geborgd wordt • We zorgen ervoor dat inwoners voldoende betrokken zijn bij het opstellen en uitvoeren van deze plannen
Organisaties nemen individueel en gezamenlijk (in samenwerkingen en als collectief) een verantwoordelijkheid: we versterken elkaar en spreken elkaar aan waar nodig, maar hebben oog voor de context van individuele organisaties
Principe afspraken staan aan de basis van de uitvoering van het regioplan – de werkagenda van het regioplan geldt als een startpunt voor de uitvoering, maar is nadrukkelijk nog "in oprichting", wordt in Q1 2024 verder aangevuld en aangescherpt met partijen uit de regio en blijft daarna dynamisch 66
F
Regio-afspraken: werkagenda
CONCEPT
Deze werkagenda vertaalt zich naar een aantal onderwerpen voor het bestuurlijk IZA-team MB voor de komende periode Onderwerpen bestuurlijke agenda 2024 •
Gezamenlijke transformaties: aanjagen gezamenlijke transformatieplannen en eventueel aanvraag van financiële middelen (bijv. vanuit IZA of andere akkoorden/bronnen)
•
Individuele transformaties: aanjagen en verbinden van transformaties die plaatsvinden op organisatieniveau
•
Regionale IZA organisatie: doorontwikkelen van regionale organisatie (bestuurlijke regio alliantie, duidingssessie, bestuurlijke IZA-team MB, kernteam IZA) ter ondersteuning aan de uitvoering van het regioplan, bijv. programmabureau en afspraken rondom monitoring
•
Bestendigen inwonerparticipatie: aanhaken van burgers bij realiseren beweging en uitwerken van de transformatieplannen – we zien de inwoner als producent van zijn/haar eigen gezondheid
•
Draagvlak: breder draagvlak realiseren en beweging op gang brengen bij eigen organisaties (bijv. OR, RvT) en de achterban
•
Verbreding planvorming: verkennen wat de regionale IZA agenda betekent buiten de Zvw domeinen (bijv. Wlz en Wmo) 67
F
CONCEPT
Regio-afspraken: werkagenda
In 2024 concretiseren we o.a. de oplossingsrichtingen en maken we de vertaalslag naar IZA transformatieplannen Hoofdlijnen werkagenda Zie verdieping oplossingsrichtingen op volgende pagina's
Fase 1: Q1 2024
Fase 2: Q2 – Q4 2024
Fase 3: 2025 – 2026
(Oplossingen) prioritaire opgaven
• Concretiseren opgave-specifieke • Finaliseren en uitvoeren van de opgestelde IZA oplossingsrichtingen (o.a. aanvullen en transformatieplannen aanscherpen, verbeden van perspectief, etc.) en • Starten met (of continueren van) uitvoering op • Actualiseren prioritaire opgaven en de oplossingsrichtingen conform de in Q1 formuleren passende randvoorwaarden oplossingsrichtingen o.b.v. inzichten uit geconcretiseerd werkagenda • Uitwerken integrale oplossingsrichtingen (o.a. monitoring, ontwikkelingen op toegankelijkheid scope, betrokken partijen, opdrachtformulering, • Uitwerken van IZA transformatieplannen met en maatschappelijke uitdagingen: betrokken partijen en bijbehorende eventuele projectleiders, etc.) ‒ Herijken opgaven en aanscherpen doelen contractering afspraken (continuerend proces na ‒ Bijsturen koers oplossingen: welke nieuwe • Onderzoeken welke oplossingen samengebracht Q4 2024) oplossingen, welke (verder) opschalen en kunnen worden in IZA transformatieplannen en welke niet voortzetten welke overige financieringsbronnen passend zijn
Governance
• Uitvoeren governance conform vastgesteld in regioplan en aanhaken van nieuwe partijen (die belang hebben bij bredere beweging, het regioplan en IZA) in de 2 e schil achterban zodra zij zich melden • Invulling geven aan gewenste doorontwikkeling van lange termijn governance (indien nodig) • Onderzoeken gewenste doorontwikkeling lange termijn governance en eventuele uitvoeringsorganisatie (bijv. programmabureau, afhankelijk van de doorvertaling naar transformatieplannen)
Monitoring
• Concretiseren en vastleggen KPI's op voortgang, gezamenlijke beweging, toegankelijkheid en de prioritaire opgaven
• Inrichten monitoring langs vastgestelde KPI's • Starten met monitoring en bespreken van eerste inzichten
• Continueren monitoring en bijsturen vanuit het kernteam IZA en bestuurlijk IZA-team MB indien nodig
• Aanvullen en uitwerken randvoorwaarden en
risico's Randvoorwaarden en risico's • Vaststellen wijze van adresseren
• Invulling geven aan randvoorwaarden en risico's (op instelling, regio en landelijk niveau)
randvoorwaarden en risico's (en door wie)
Inwonerparticipatie
• Uitwerken plan van aanpak betrekken inwoners in uitvoering regioplan o.b.v. adviesrapportage Zorgbelang Brabant
• Uitvoeren van plan van aanpak t.b.v. participatie inwoners uitvoering regioplan (o.b.v. van de drie pijlers 1) ontmoeten en inspireren, 2) leren en ontwikkelen en 3) klankborden)
68
F
CONCEPT
Regio-afspraken: werkagenda
Uitvoeringsagenda per prioritaire opgave bestaat uit aanspreekpunt, uitleg oplossingen, planning en betrokken partijen Uitvoeringsagenda per prioritaire opgave Inhoud uitvoeringsagenda
Verdieping per prioritaire opgave
De uitvoeringsagenda beschrijft voor elk van de vijf prioritaire opgaven: •
Prioritaire opgave: beschrijving van de prioritaire opgave
•
Bestuurlijk en tactisch aanspreekpunten: personen die voortgang op de prioritaire opgave bewaken op bestuurlijk en tactisch niveau, maar nadrukkelijk niet de kartrekkers op individuele initiatieven zijn (verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de betrokken organisaties)
•
Toelichting per oplossingsrichting: beschrijvingen van de onderliggende oplossingsrichtingen die als startpunt dienen
•
Planning op hoofdlijnen per oplossing: acties voor 2024 en verder om oplossing uit te werken, te implementeren en/of op te schalen
•
Partijen betrokken per oplossing: partijen uit de regio die betrokken zijn bij de uitwerking en implementatie van de oplossingen
Twee verdiepende uitvoeringsagenda pagina's per prioritaire opgave
Oplossingsrichtingen uit de uitvoeringsagenda zijn een startpunt en worden in Q1 2024 verder gedetailleerd, uitgewerkt en aangevuld 69
F
CONCEPT
Regio-afspraken: werkagenda
Leefstijl en leefomgeving: we zetten in op interventies t.b.v. een gezonde leefstijl en een sterke sociale en fysieke leefomgeving Leefstijl en leefomgeving: verdieping oplossingsrichtingen Prioritaire opgave
We hebben een gezonde leefomgeving met sterke sociale gemeenschappen waarin we omkijken naar elkaar en waarin gezondheid en vitaliteit wordt gestimuleerd zodat we de kansen op een gezonde leefstijl vergroten.
Bestuurlijk aanspreekpunt
Directeur-bestuurder Contour de Twern en directeur publieke gezondheid GGD HvB
Tactisch aanspreekpunt
Contour de Twern en GGD HvB
Oplossingsrichtingen
1•
2•
Grotere kansen op een betere leefstijl: interventies gericht op gezondheid en leefstijl van inwoners, met m.n. als focus de leefstijlindicatoren waarop Midden-Brabant relatief hoger scoort t.o.v. het landelijk gemiddelde (bijv. alcoholgebruik en overgewicht). Betere leefstijl kan ook een bijdrage leveren aan minder medicatiegebruik. Interventies sluiten aan op o.a. de regionale nota publieke gezondheid en de ketenaanpakken overgewicht volwassenen (GLI) en overgewicht kinderen en het basispakket verslavingspreventie. Versterking sociale leefomgeving: inzet op sterke sociale gemeenschappen waar iedereen gezien wordt, meetelt en mee kan
doen en waar mensen verbinding en zingeving ervaren. Inwonerinitiatieven worden gestimuleerd, er zijn laagdrempelige ontmoetingspunten en er wordt gebouwd aan gemeenschapskracht en hulp(verlening) die toegankelijk en dichtbij is en goed aansluit op de behoefte van de inwoner. 3•
Verbetering fysieke leefomgeving: interventies gericht op een leef- en woonomgeving waarin o.a. gezonde keuzes (o.a. voedselomgeving) en veiligheid (in Midden-Brabant voelen inwoners zich relatief onveilig en ervaren veel overlast) worden gestimuleerd. 70
F
CONCEPT
Regio-afspraken: werkagenda
Leefstijl en leefomgeving: we werken begin 2024 plan van aanpak verder uit en sluiten o.a. aan op relevante gemeentelijke beleidsnota's Leefstijl en leefomgeving: planning op hoofdlijnen Q1 2024
Oplossingsrichting
1
Grotere kansen op een betere leefstijl
2
Versterking sociale leefomgeving
3
Verbetering fysieke leefomgeving
•
•
•
Uitwerking plan van aanpak oplossingsrichting
Q2 2024
•
Missie visie zorgzame en gezonde buurt en procesaanpak opleveren en allianties smeden
Uitwerking plan van aanpak oplossingsrichting
•
Q3 2024
Q4 2024
>2025
Implementatie plan van aanpak oplossingsrichting met daarin aansluiting op o.a.: ‒ Vier pijlers van de regionale nota publieke gezondheid ‒ Ketenaanpak overgewicht volwassenen GLI en ketenaanpak overgewicht kinderen ‒ Basispakket verslavingspreventie
Betrokken partijen
n.t.b.
Uitvoering geven aan de in Q1 opgestelde procesaanpak met alliantie Uitvoering geven aan overige buurt gerelateerde projecten, bijvoorbeeld sociaal makelaars, vangnetwerk, ontmoetingskamers voor mensen met dementie, stimuleren inwonersinitiatieven, etc.
n.t.b.
Implementatie plan van aanpak oplossingsrichting, met daarin aansluiting op gemeentelijke beleidsnota's en landelijke programma's (bijv. rondom rookvrije omgeving)
n.t.b.
• •
71
F
CONCEPT
Regio-afspraken: werkagenda
Gezond en veilig opgroeien: we zetten in op kansrijke start, mentale weerbaarheid en leefstijl en leefomgeving van kinderen en jongeren Gezond en veilig opgroeien: verdieping oplossingsrichtingen Prioritaire opgave
We groeien op in een gezonde en veilige leefomgeving waardoor we gelijke kansen hebben om onszelf te ontwikkelen en minder lichamelijke en psychische klachten en andere kwetsbaarheden ervaren.
Bestuurlijk aanspreekpunt
Tactisch aanspreekpunt
Directeur publieke gezondheid GGD Hart voor Brabant
GGD Hart voor Brabant
Oplossingsrichtingen
1•
2•
Kansrijke start: projecten gericht op de ondersteuning van kwetsbare gezinnen gedurende de eerste 1000 dagen van het leven van een kind (zowel tijdens zwangerschap als de eerste periode erna). Onder andere de ketenaanpak kansrijke start, met daarbij ook de inzet van bijvoorbeeld het MDO zwangeren, preventie van post partum depressie en koppeling kracht van preventie richting zorgzame en gezonde buurten. Versterking mentale weerbaarheid kinderen en jongeren: verschillende initiatieven en projecten gericht op het verbeteren van enerzijds de mentale gezondheid van kinderen en jongeren (o.a. gerelateerd aan pesten, stress,
overbelasting) in de regio en preventie van klachten en eventuele hulp- en zorgvragen en anderzijds dat kinderen en jongeren (ook op latere leeftijd) weten bij wie ze voor welke hulpvragen moeten aankloppen. 3•
Verbetering leefstijl en leefomgeving kinderen en jongeren: interventies die de leefstijl en leefomgeving van kinderen en jongeren verbeteren, o.a. middels ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas en initiatieven i.s.m. scholen en wijken gericht op o.a. alcohol- en drugsgebruik. Specifieke aandacht gaat hierbij uit naar kinderen en jongeren die extra kwetsbaar zijn (bijv. in lage SES omgeving). 72
F
CONCEPT
Regio-afspraken: werkagenda
Gezond en veilig opgroeien: voor het aankomende jaar staan de uitwerking en opschaling van verschillende initiatieven op de planning Gezond en veilig opgroeien: planning op hoofdlijnen Q1 2024
Oplossingsrichting • •
1
Kansrijke start
• • •
Q2 2024
Uitwerking plan van aanpak oplossingsrichting Uitwerking en aanlevering van transformatieplan MDO Start met regionale coördinatie van ketenaanpak Kansrijke Start Uitwerking Kracht van Preventie als actielijn onder "Zorgzame en gezonde buurten" Opschaling overige initiatieven Kansrijke Start (afhankelijk regionale middelen)
Q3 2024 • • • • •
Q4 2024
>2025
Implementatie plan van aanpak oplossingsrichting Uitvoering van transformatieplan MDO Uitvoering regionale coördinatie ketenaanpak Kansrijke Start Uitrol Kracht van Preventie actielijn onder "Zorgzame en gezonde buurten" Opschaling overige initiatieven Kansrijke Start (afhankelijk regionale middelen)
Betrokken partijen
n.t.b.
2
Versterking mentale weerbaarheid kinderen en jongeren
• • • •
Uitwerking en implementatie plan van aanpak oplossingsrichting Uitwerking en uitvoering van aanvraag ZonMW met GGZ en 113 op suïcidepreventie Opschaling Young Minds Matter (afhankelijk van regionale middelen) Doorontwikkeling overige initiatieven mentaal welzijn (o.a. Je Brein de Baas, Happylessen, mijn positieve gezondheid, afhankelijk regionale middelen)
n.t.b.
3
Verbetering leefstijl en leefomgeving kinderen en jongeren
• • •
Uitwerking en implementatie plan van aanpak oplossingsrichting Start en verdere uitrol van regionale coördinatie ketenaanpak Kinderen naar Gezond Gewicht Uitvoering van preventief aanbod alcohol en drugs via diverse initiatieven (o.a. Gezonde School Aanpak of initiatieven i.s.m. Novadic-Kentron) en doorontwikkeling op regionaal niveau
n.t.b.
73
F
CONCEPT
Regio-afspraken: werkagenda
Mentale gezondheid: we zetten in op preventie en de sociale basis, wijkgerichte GGZ, toegankelijkheid en digitale oplossingen Mentale gezondheid: verdieping oplossingsrichtingen Prioritaire opgave
We zijn mentaal gezond en weerbaar en doen voor psychische klachten alleen indien nodig een beroep op ondersteuning en zorg die tijdig toegankelijk is omdat deze vanuit alle domeinen goed en samenhangend georganiseerd is.
Bestuurlijk aanspreekpunt
Bestuurder GGz Breburg
Tactisch aanspreekpunt
GGz Breburg
Oplossingsrichtingen
1•
Preventie en het versterken van de sociale basis: inwoners worden in staat gesteld om zelf- en samenredzaam te zijn en eigen regie te nemen zodat mentale klachten zoveel mogelijk worden voorkomen of beperkt, met daarbij de nadruk op de rol van de sociale basis en sociale gemeenschappen (o.a. ketenaanpak Welzijn op Recept).
3
Toegankelijke en passende zorg en ondersteuning: versterking van samenwerking tussen domeinen om ervoor te zorgen dat mensen met psychische klachten tijdig passende ondersteuning en/of zorg ontvangen, o.a. opgenomen in transformatieplan toegankelijke mentale gezondheid en middels aanpak voor doelgroepen met meervoudige complexe problematiek.
2•
Wijkgerichte GGZ: implementatie van verschillende wijkgerichte initiatieven gericht op preventie en het voorkomen van terugval. Bijv. laagdrempelige steunpunten, inzet ervaringsdeskundigen en het bevorderen van de herstelbeweging. I.s.m. regionale partijen en domeinen (bijv. wijk GGD).
4•
Versnelling inzet digitale oplossingen: inzet op versnelling van digitale oplossingen (bijv. e-Health en zelfhulpmodules) waardoor mensen met psychische klachten meer zelfregie ervaren. Waar nodig in combinatie met fysieke ondersteuning of zorg (blended care). 74
F
CONCEPT
Regio-afspraken: werkagenda
Mentale gezondheid: we werken aanpak uit, met 'toegankelijke en passende zorg en ondersteuning' starten we conf. transformatieplan Mentale gezondheid: planning op hoofdlijnen Q1 2024
Oplossingsrichting
Q2 2024 •
1
Preventie en het versterken van de sociale basis
•
Uitwerking plan van aanpak oplossingsrichting
• 2
Wijkgerichte GGZ
3
Toegankelijke en passende zorg en ondersteuning
4
Versnelling inzet digitale oplossingen
Q3 2024
Implementatie van plan van aanpak oplossingsrichting met daarin o.a. doorontwikkeling en opschaling van onder meer: ‒ Openbare Geestelijke Gezondheidszorg in de wijk (OGGZ) ‒ Aanpak onbegrepen gedrag m.b.v. wijk GGD-er / GGZ-er ‒ Fameus: o.a. inzet van ervaringsdeskundigen en herstelwerkplaats ‒ Thuis in de wijk Novadic-Kentron
Uitwerking plan van aanpak oplossingsrichting
•
Start met transformatieplan 'toegankelijke mentale gezondheid' met daarin o.a.: ‒ Regionaal opschalen van de inzet van Verkennende Gesprekken ‒ Opleiding van professionals om vraaggericht te werken ‒ Ontwikkeling dekkend netwerk voor consultatie en MDO's ‒ Opschaling MG-werkwijze voor cliënten met EPA-problematiek (o.a. FACT+) ‒ Optimalisering van cliëntreis • Uitwerking plan van aanpak oplossingsrichting
>2025
Implementatie van plan van aanpak oplossingsrichting met daarin o.a. doorontwikkeling en opschaling van onder meer: ‒ Mental Health First Aid ‒ Dekkend netwerk steunpunten en lotgenootgroepen ‒ Ketenaanpak Welzijn op Recept ‒ Preventie activiteiten vanuit MG's (o.a. suïcide) en verslaving
•
•
Q4 2024
Implementatie van plan van aanpak oplossingsrichting met daarin o.a. doorontwikkeling en opschaling van onder meer: ‒ EVIE zelfhulp en blended care ‒ E-health modules en digitaal behandelen middels Novadic-Kentron Digitaal ‒ Inzet op e-communities
Ook staat, mede als gevolg van genoemde tekorten op de arbeidsmarkt, een deel van het cruciale aanbod GGZ onder druk. Cruciaal omdat het aanbod slechts door één of enkele aanbieders in de regio wordt geleverd en er op het moment dat het aanbod niet meer in de regio aanwezig is, er direct gezondheidsschade ontstaat voor de cliënt. Zorgaanbieders in de regio en de zorgverzekeraar gaan in 2024 met elkaar in gesprek over de (noodzakelijke) invulling van de het cruciale zorgaanbod in de regio.
Betrokken partijen
o.a. GGZ aanbieders, GGD, HA, gemeenten, verslavingszorg, sociaal domein
o.a. GGZ aanbieders, GGD, HA, gemeenten, verslavingszorg, sociaal domein
o.a. GGZ aanbieders, zorgverzekeraars, gemeenten, Zorgbelang, huisartsen
o.a. GGZ aanbieders, GGD, verslavingszorg, HA, sociaal domein
75
F
CONCEPT
Regio-afspraken: werkagenda
Verdieping chronische zorgvraag: we zetten in op ZH-verplaatste zorg, thuismonitoring en samen beslissen / ACP Chronische zorgvraag: verdieping oplossingsrichtingen Prioritaire opgave
We zijn in staat om zo dicht mogelijk bij huis eigen regie over onze chronische aandoeningen te nemen en doen alleen indien nodig een beroep op passende ondersteuning bij hulpvragen en op passende zorg bij zorgvragen.
Bestuurlijk aanspreekpunt
Oplossingsrichtingen
1•
Bestuurder ETZ en bestuurder PrimaCura 2•
Tactisch aanspreekpunt
ETZ
Verplaatsing van medischspecialistische zorg naar (dichterbij) huis: medische behandelingen die verpleegtechnische handelingen vereisen die buiten het ZH geleverd kunnen worden door wijkverpleging of patiënt zelf (o.a. vanuit oncologie, cardiologie, etc.), maar bijv. ook integratie van passende diagnostiek tussen de 1e en 2e lijn en andere transmurale werkafspraken (met oog voor passende randvoorwaarden, bijv. capaciteit HA in balans met zorgvraag) Thuismonitoring: monitoring in de thuissituatie van patiënten, bijvoorbeeld met een chronische aandoening zoals COPD of hartfalen, met behulp van digitale tools (bijv.
digitale zorgpaden) en zelfrapportage in plaats van controles in het ziekenhuis of bij de huisarts. 3•
Samen beslissen / ACP: proces waarin professional en de inwoner gezamenlijk bespreken welke ondersteuning en zorg het beste bij de inwoner past. Ondersteuning en zorg sluiten zoveel mogelijk aan op 1) de behoeftes van de inwoner waarbij de inwoner in staat gesteld wordt om voor behandelingen doelen te formuleren en vast te leggen en 2) de perspectieven van de professional. Samen beslissen en ACP vragen daarnaast om passende transmurale werkafspraken (over wie voert welk gesprek, hoe wisselen we uit, etc.). 76