ap 7 VOBP Stationsomgeving Rijen-toelichting

Bestemmingsplan Stationsgebied Rijen

Gemeente Gilze en Rijen

projectnummer: 0463838.1 voorontwerp 8 december 2020

Bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen

Projectnummer 0463838 Revisie 00 Datum 8 december 2020

Auteur(s) S. Jawid T. Peelen

Opdrachtgever Gemeente Gilze en Rijen Raadhuisplein 1 Rijen

datum vrijgave beschrijving revisie 8 december 2020 voorontwerp

goedkeuring G. Leeuw

vrijgave P. Kennes

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.

Toelichting

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Inhoudsopgave

blad 3 van 79

Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding Aanleiding en doel Ligging en begrenzing plangebied Vigerend bestemmingsplan Inhoud van de toelichting

5 5 7 7 8

Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3

Planbeschrijving Huidige situatie Historie plangebied Beschrijving ontwikkeling

9 9 10 13

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3

Vigerend beleid Rijksbeleid Provinciaal en regionaal beleid Gemeentelijk beleid

21 21 24 29

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15 4.16

Planologisch relevante aspecten Besluit milieueffectrapportage Verkeer Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Waterhuishouding Ecologie Cultuurhistorie Archeologie Bodem Kabels en leidingen Niet Gesprongen Explosieven Vliegbasis Gilze-Rijen Trillingen Bedrijven en milieuzonering Geurhinder en gezondheid

37 37 37 41 45 47 49 50 54 56 58 59 60 61 62 65 67

Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3

Juridische aspecten Algemene opzet Toelichting op de verbeelding Toelichting op de bestemmingsplanregels

69 69 69 69

Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3

Economische uitvoerbaarheid Inleiding Toepassing Wet ruimtelijke ordening, hoofdstuk 6 Economische uitvoerbaarheid

77 77 77 77

Hoofdstuk 7 7.1 7.2

Overleg en inspraak Vooroverleg Inspraak

79 79 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

blad 4 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Hoofdstuk 1

Inleiding In dit hoofdstuk wordt het bestemmingsplan en de voorgenomen ontwikkeling ingeleid. Er wordt ingegaan op respectievelijk de aanleiding, het plangebied, het geldend bestemmingsplan en de leeswijzer.

1.1

Aanleiding en doel Rondom station Gilze-Rijen spelen momenteel allerlei ontwikkelingen. Met het project Spoorzone Rijen worden maatregelen getroffen om een aantal ambities in te vullen en knelpunten weg te nemen rondom het stationsgebied. Het gaat om een combinatie van ambities van de gemeente Gilze en Rijen om tot een betere stationsomgeving te komen en een aantal noodzakelijke maatregelen aan het spoor. De gemeentelijke ambities betreffen het creëren van een aantrekkelijke stationsomgeving, het verminderen van de barrièrewerking van het spoor, het veiliger maken van het station en de passage van het spoor, het station vanuit de zuidzijde bereikbaar maken, het aansluiten van de Julianastraat/Stationsstraat op het autoluw centrum en het verminderen van de verkeersintensiteit Julianastraat/Stationsstraat. De maatregelen aan het spoor bestaan uit het weghalen van het goederenwachtspoor en het wegnemen van het zogeheten transferknelpunt vanwege het te smalle perron door de realisatie van zijperrons in plaats van een middenperron. Het project beoogt een integrale oplossing te realiseren voor zowel de gemeentelijke ambities als de knelpunten aan het spoor. Onderhavig bestemmingsplan biedt de juridisch/planologische basis en kaders voor de gewenste ontwikkelingen.

Bestemmingsplan met verbrede reikwijdte Het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet (Artikel 7c van Bu Chw) bevat een aantal instrumenten om te experimenteren met de mogelijkheden van de in voorbereiding zijnde Omgevingswet. Op grond van dit artikel kunnen bestemmingsplannen worden opgesteld met een 'verbrede reikwijdte'. De reguliere bestemmingsplansystematiek kan op onderdelen worden aangevuld met nieuwe instrumenten en een bredere toepassing.

blad 5 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Figuur 1.1: afwijkingsmogelijkheden op grond van artikel 7c Besluit uitvoering Chw (Bron: Inspiratiegids bestemmingsplan verbrede reikwijdte, Ministerie BZK) Voor onderhavig bestemmingsplan is verzocht het plangebied toe te voegen aan het experiment van het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte. Van de afwijkingsmogelijkheden als bedoeld in bovenstaande tabel wordt in dit bestemmingsplan in ieder geval gebruik gemaakt van de mogelijkheid een langere voorlopige bestemming op te nemen en van de mogelijkheid van uitgesteld kostenverhaal. Voorlopige bestemming Onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro) is het mogelijk om in het bestemmingsplan een voorlopige bestemming op te nemen. Deze voorlopige bestemming verandert automatisch in de definitieve bestemming na het verstrijken van de looptijd. Onder de Wro is de maximale looptijd 5 jaar. Ten tijde van de realisatie van de nieuwe spoorwegonderdoorgang is gebruik van een aantal gronden gelegen aan de noordkant van het spoor noodzakelijk om de aanleg van de onderdoorgang mogelijk te maken. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een tijdelijke bestemming Verkeer. De maximale periode die onder de Wro mogelijk wordt gemaakt is hiervoor mogelijk niet afdoende. Op grond van Bu Chw (artikel 7c, lid 3) is het mogelijk een looptijd van een voorlopige bestemming te verlengen tot maximaal 10 jaar.

Dit betekent dat gedurende een langere tijd gebruik kan worden gemaakt van een voorlopige bestemming. Uitgesteld kostenverhaal Daarnaast biedt het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte de mogelijkheid van uitgesteld kostenverhaal: een exploitatieplan hoeft niet tegelijk met het vaststellen van het bestemmingsplan te worden vastgesteld, maar dit kan door het college van burgemeester en blad 6 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

wethouders worden vastgesteld bij een omgevingsvergunning voor het bouwen. Nu ontwikkeling van het gebied pas aan de orde kan zijn na realisatie van de onderdoorgang, is het passend om de verplichting tot het vaststellen van een exploitatieplan door te schuiven naar het moment van concrete aanvraag van een omgevingsvergunning (voor zover op dat moment het kostenverhaal niet reeds anderszins is verzekerd).

1.2

Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied ligt in de gemeente Gilze en Rijen en omvat het gebied rondom het spoor in Rijen. Hierbij gaat het om de gehele lengte van het goederenwachtspoor en in het westen ook tot aan de Vincent van Goghstraat voor wat betreft het spoor en de ten noorden daarvan aanliggende infrastructuur en de omgeving van de Stationsstraat en de Julianastraat tussen de Constance Gerlingsstraat en de Karel Doormanstraat. Aan de noordzijde wordt het plangebied begrensd door het centrumgebied van Rijen. Het zuidoosten van het plangebied wordt hoofdzakelijk begrensd door bedrijventerrein De Haansberg en Aeroparc. De zuidwestelijke begrenzing bestaat uit een woonbuurt. Zie ook de onderstaande figuur 1.2 voor de ligging van het plangebied.

Figuur 1.2: Ligging plangebied (witte stippellijn)

1.3

Vigerend bestemmingsplan Ter plaatse van het plangebied is het bestemmingsplan 'Woongebied Rijen' (vastgesteld op 4 februari 2013) van kracht. Voor het plangebied gelden de bestemmingen: Verkeer-Railverkeer; Verkeer; Bedrijf; Wonen; Groen; Gemengd; Horeca. Naast de bovenstaande bestemmingen zijn ter plaatse van het plangebied op diverse plekken bouwaanduidingen en functieaanduidingen opgenomen. Ook is voor een deel van het plangebied de gebiedsaanduiding 'ihcs-1' ten behoeve van de vliegbasis Gilze-Rijen van toepassing. De beoogde ontwikkeling van het stationsgebied past niet in het vigerende bestemmingsplan. Om de ontwikkeling juridisch-planologisch mogelijk te maken is het

blad 7 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

opstellen van een bestemmingsplan verreist. Zie ook de onderstaande uitsnede van de verbeelding uit het vigerende bestemmingsplan met daarop de indicatieve grenzen van het plangebied.

Figuur 1.3: uitsnede verbeelding bestemmingsplan: Woongebied Rijen. Rode contour: indicatieve begrenzing plangebied

1.4

Inhoud van de toelichting In deze toelichting worden de uitgangspunten voor het nieuwe bestemmingsplan weergegeven. Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 de huidige en toekomstige situatie van het plangebied beschreven. In hoofdstuk 3 is het relevante beleid bondig beschreven. In hoofdstuk 4 zijn de milieu- en gebiedsaspecten opgenomen. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de juridische planbeschrijving. In hoofdstukken 6 en 7 komen achtereenvolgens de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan aan bod en het overleg zoals bedoeld in het Besluit ruimtelijke ordening.

blad 8 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Hoofdstuk 2

Planbeschrijving In dit hoofdstuk is de huidige en toekomstige situatie van het plangebied beschreven. Allereerst wordt ingegaan op het huidige gebruik. Daarna wordt gekeken naar de historie van het plangebied en de omgeving Vervolgens wordt ingegaan op de herontwikkeling van het gebied.

2.1

Huidige situatie Station Gilze-Rijen is een spoorwegstation in de gemeente Gilze en Rijen, gelegen aan de zuidzijde van de kern Rijen. Er is een eilandperron gelegen tussen de sporen, waar onder andere de treinen in de richting van Breda/Dordrecht en Tilburg/'s-Hertogenbosch/Eindhoven vertrekken. Er zijn fietskluizen, een onbewaakte fietsenstalling en parkeerplaatsen aanwezig. Verder zijn er een taxistandplaats en een bushalte. Het spoor wordt gelijkvloers doorkruist door de Julianastraat die gelegen is ten zuiden van het station die ten noorden van het spoor overgaat in de Stationsstraat. Op de onderstaande figuren zijn impressies weergegeven van de huidige situatie.

Figuur 2.1: stationsomgeving Rijen gezien vanaf de Julianastraat. Bron: Cyclomedia

Figuur 2.2: het spoor van station Gilze-Rijen met tussen de sporen en eilandperron. Bron: Cyclomedia

blad 9 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Figuur 2.3: Bushalte op het Anne Frankplein, nabij het station. Bron: Cyclomedia

Figuur 2.4: Fietsenstalling naast het station (Stationsplein). Bron: Cyclomedia

2.2

Historie plangebied Op de historische kaart van Rijen in 1900 (topotijdreis.nl) is te zien dat de historische kern van Rijen gevormd wordt door een bebouwingslint aan de noordkant van het spoor, dat nu de Stationsstraat is. Ook is er al een station gelegen op de huidige locatie. De eerste kleinschalige uitbreidingen van het bebouwingslint Rijen vinden plaats in de jaren ’30 van de 20e eeuw. Dit vond met name plaats door het verdichten/opvullen van de open plekken van de omliggende bebouwingslinten (Laagstraat, Tuinstraat en de Pastoor Gillisstraat). Zie ook de onderstaande figuren.

blad 10 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Figuur 2.5: Stationsgebied Rijen rond 1900. Bron: www.topotijdreis.nl

Figuur 2.6: stationsgebied Rijen rond 1930. Bron: www.topotijdreis.nl Tussen 1900 en 1950 vond verdichting rondom het station plaats, zie onderstaande figuur. Ook kwam er bebouwing in de vorm van lintbebouwing aan de zuidzijde van de spoorlijn. Na de Tweede Wereldoorlog vond er rondom Rijen, net als de rest van Nederland, een intensieve verdichting plaats. In eerste instantie rondom het historische bebouwingslint. blad 11 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Figuur 2.7: stationsgebied Rijen rond 1950. Bron: www.topotijdreis.nl Rond 1975 vond uitbreiding aan de westzijde van het historische bebouwingslint plaats, zie ook onderstaande figuur. Deze uitbreiding met een planmatig opgezette woonwijk vond plaats tot aan de rand van de N631. Hiermee is de N631 de westelijke begrenzing van de kern Rijen geworden en vormt het een belangrijke ontsluitingsweg van Rijen richting Oosterhout. Na 1975 heeft de uitbreiding van het stedelijk gebied zich meer richting het oosten van Rijen gevormd.

Figuur 2.8: stationsgebied Rijen rond 1975. Bron: www.topotijdreis.nl

blad 12 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

2.3

Beschrijving ontwikkeling De gemeente Gilze en Rijen wil een spoorzone ontwikkelen waar het goed wonen, werken en reizen is. Centraal in deze wens staat de stationsomgeving, de verbinding met de rest van de gemeente en de bereikbaarheid en ontwikkeling van Rijen-Zuid. Om bovenstaande doelen te bereiken, zijn verschillende ontwikkelingen voorzien, die hieronder per deelthema worden toegelicht. Aan het einde van deze paragraaf geeft figuur 2.19 een totaalbeeld van alle ontwikkelingen. Tweezijdige bereikbaarheid station en ongelijkvloerse kruising De perrons van het station worden aangepast naar een situatie met zijperrons, dat veiliger en comfortabeler is voor reizigers en gunstiger voor wat betreft het geluid omdat sporen dichter bijeen liggen. Hiermee wijzigt de bereikbaarheid van het station van eenzijdig in tweezijdig. Dit sluit aan bij een nadrukkelijke wens van de gemeente: het station vanuit zowel de noordzijde als vanuit de zuidzijde bereikbaar maken. Het doel van de gemeente is daarbij een onbelemmerde en veilige passage van het spoor en bereikbaarheid van de perrons zonder de sporen gelijkvloers te kruisen. Daarom is een onderdoorgang in de plannen opgenomen, ter hoogte van de Julianastraat/Stationsstraat. Deze onderdoorgang bestaat uit een straat, bedoeld voor de auto en fietser (geen vrachtwagens), en uit een looppad voor de voetganger.

Het voetpad is afgescheiden en hoger gelegen ten opzichte van de straat (zie figuur 2.9 hieronder) en is bereikbaar aan beide zijden van het spoor via trappen en liften. Op deze wijze worden alle bewegingen die het spoor kruisen gebundeld op nagenoeg één plek en wordt een sociaal veilige onderdoorgang gecreëerd. Het autogebruik wordt hierbij wel toegestaan, maar ook ontmoedigd. Met het opheffen van de gelijkvloerse spoorwegovergang wordt de barrièrewerking van het spoor weggenomen.

Figuur 2.9: Impressie onderdoorgang met rechts het verhoogde voetpad en een liftschacht. Bron: website gemeente Gilze en Rijen Aanpassingen aan de routes voor gemotoriseerd- en langzaam verkeer Zoals reeds hierboven beschreven, wordt het autogebruik van de onderdoorgang ontmoedigd. Autogebruikers worden gestimuleerd om gebruik te maken van twee gebiedsontsluitingswegen indien zij vanuit het zuiden (N282) richting het centrum van Rijen willen rijden of andersom. Door het treffen van enkele maatregelen aan onder meer het blad 13 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

wegprofiel en een 30 km/u regime wordt de Julianastraat/Stationsstraat minder aantrekkelijk gemaakt voor doorgaand verkeer. In paragraaf 4.2 Verkeer worden de infrastructurele aanpassingen nader beschreven

Figuur Figuur 2.10: Impressie onderdoorgang met rechts het verhoogde voetpad en een liftschacht. Bron: website gemeente Gilze en Rijen

Figuur 2.11: Impressie van de onderdoorgang, vogelvlucht vanuit de noordzijde (Gebiedsvisie Stationsomgeving Rijen, april 2020). Linksbovenin is het bestaande Stationsgebouw met het Stationsplein (noordzijde) te zien

blad 14 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Figuur 2.12: vogelvlucht impressie stationsgebied Rijen. Bron: website gemeente Gilze en Rijen Daarnaast zal de verkeerssituatie voor voetgangers en fietsers verbeteren ten opzichte van de huidige situatie. Voetgangers kunnen op veilige wijze de Stationsstraat en het spoor oversteken, aangezien het auto- en treinverkeer hen ongelijkvloers (in de onderdoorgang) kruist. Ditzelfde geldt voor de fietsers. De nieuw aan te leggen snelfietsroute Breda-Tilburg (F58) passeert het station aan de noordzijde van het spoor en kruist ongelijkvloers met de Stationsstraat (zie rode pad over de Stationsstraat heen op figuur 2.11 en 2.12 hierboven). Via de F58 kunnen fietsers dus de onderdoorgang ongelijkvloers kruisen: de ongelijkvloerse oversteek is onderdeel van de snelfietsroute. Parallel aan de onderdoorgang in de Julianastraat wordt aan de westzijde een parallelweg aangelegd, die aansluit op de Spoorlaan-Zuid.

Figuur 2.13: nieuw aan te leggen parallelweg aan de zuidzijde (westzijde Julianastraat) Op die wijze zijn de panden gelegen aan de Spoorlaan-Zuid en hoek Julianastraat ook voor gemotoriseerd verkeer bereikbaar (zie figuur hierboven). Aan de oostzijde van de Julianastraat wordt parallel aan de onderdoorgang voorzien in blad 15 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

infrastructuur die uitkomt bij het zuidelijke stationsplein met fietsenstalling. De panden aan de oostzijde van de Julianastraat blijven hiermee tevens bereikbaar voor gemotoriseerd bestemmingsverkeer.

Figuur 2.14: nieuw aan te leggen parallelstructuur aan de zuidzijde (oostzijde Julianastraat) Ook aan de noordzijde van het spoor komt aan beide zijden van de onderdoorgang een parallelstructuur die een verbinding vormt voor voetgangers en fietsers tussen Constance Gerlingsstraat en het Stationsplein. De panden gelegen aan weerszijden van de onderdoorgang worden op die manier tevens ontsloten voor gemotoriseerd bestemmingsverkeer. De panden aan de zuidwestzijde van de Stationsstraat kunnen tevens via de westzijde (Koolaspad in combinatie met de snelfietsroute) worden bereikt.

Figuur 2.15: ontsluiting panden aan de noordzijde Versterken van de ruimtelijke kwaliteit (waaronder vergroening) De openbare ruimte van het nieuwe Stationsplein moet aantrekkelijk zijn om even te willen blad 16 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

verblijven; het moet het visitekaartje van de gemeente zijn. Daarvoor moeten er voldoende vrije wandelpaden en ontmoetingsruimtes zijn voor alle bezoekers en dient het gebied klimaatadapatief te worden ingericht. Het Stationsplein wordt vergroend (bomen geplant in de openbare ruimte). Ook is het de wens om waar mogelijk de hoeveelheid verharding te beperken en te zorgen dat hemelwater zo veel mogelijk op natuurlijke wijze kan infiltreren in de bodem. Ook vanuit belevingsoogpunt is het de wens om de ruimte zo veel mogelijk groen in te richten. Zowel het lint Julianastraat – Stationsstraat – Hoofdstraat als de Oost-West route Mary Zeldenrustlaan, Constance Gerlingsstraat, Spoorlaan-Noord, Rembrandtlaan, Nassaulaan, maken onderdeel uit van de hoofdgroenstructuur van de gemeente. Met de realisatie van de onderdoorgang is het mogelijk om aan de zuidwestzijde van het spoor een parallelweg aan te leggen (westzijde Julianastraat) en daarbij het gewenste laankarakter te versterken. Dit sluit aan op het reeds aanwezige groen en bosachtige karakter van Rijen-Zuid (zie figuur 2.16).

Figuur 2.16: Groenstructuur ten zuiden van het station (Julianastraat e.o., Schetsontwerp Stationsplein-Zuid Rijen, september 2020) Parkeervoorzieningen op orde Om de spooromgeving goed bereikbaar te laten zijn, is het belangrijk dat er voldoende parkeerplaatsen aanwezig zijn. Het zwaartepunt voor de autobereikbaarheid van het station ligt, als gevolg van het kantelen van de verkeersstructuur (de voorkeursroute buitenom, via de N631/Oosterhoutseweg of de Hannie Schaftlaan/Europalaan), aan de noordzijde. Bij de verdere uitwerking van de stationsomgeving wordt het aantal parkeerplaatsen aan de noordzijde mogelijk vergroot (NS terrein). Het bestemmingsplan maakt dit planologisch mogelijk. Ook voor het stallen van fietsen zijn voorzieningen gesitueerd aan zowel de noord- als de zuidzijde van het station. Op beide plekken zijn voldoende fietsenstallingen voorzien. De nieuwe fietsenstalling aan de zuidzijde zal zoveel mogelijk worden geïntegreerd met het rijksmonument op de hoek Parallelweg – Julianastraat. Kansen voor herstructurering De aanpassingen aan de stationsomgeving bieden ook kansen voor herstructurering. Op de volgende locaties is sprake van sloop en/of nieuwbouw: Noordoost kwadrant (zie 1 op figuur 2.17): blad 17 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

in de hoek tussen de Stationsstraat en het Stationsplein zijn twee nieuwe woningen voorzien. In de huidige situatie is hier sprake van een 'gat in de bebouwing'. Planologisch waren hier 3 grondgebonden en 3 gestapelde woningen mogelijk, dit wordt teruggebracht naar maximaal 2 grondgebonden woningen, waarbij het parkeren plaats vindt op het perceel zelf. Zuidwest kwadrant (zie 2 op figuur 2.17): Om ruimte te creëren voor het aanleggen van de onderdoorgang aan de zuidzijde is het noodzakelijk om een aantal bestaande woningen (aan de Julianastraat) te slopen. Het is vanwege de ruimtevraag van de onderdoorgang en de te realiseren parallelstructuur niet mogelijk om de bestaande woningen op deze plaats te handhaven. Na realisatie van de onderdoorgang wordt aan de westzijde van de Julianastraat een nieuwe stedenbouwkundige invulling van de locatie gegeven in de vorm van 21 nieuwe woningen, waarvan deels appartementen en deels aaneengebouwde en/of patiowoningen en een nieuwe woonstraat evenwijdig aan de onderdoorgang,begeleid door groen. Op het achterterrein van de woningbebouwing is plek voor een gezamenlijke binnentuin, een parkeerstraat en maximaal 24 parkeerplaatsen. Aan de voorzijde worden 16 parkeerplaatsen aangelegd, daarmee wordt er voldoende parkeergelegenheid gecreëerd om voor deze ontwikkeling in de parkeerbehoefte te voorzien (zie figuur 2.18).

Voor een goede toegankelijkheid van het station vanuit de zuidzijde voor langzaam verkeer zijn enkele infrastructurele wijzigingen aan de oostkant van de Julianastraat nodig, waarvoor het noodzakelijk is dat een bestaande woning moet plaatsmaken.

Figuur 2.17: ligging herontwikkelingslocaties (1 en 2). Bron: Gebiedsvisie stationsomgeving Rijen (juni 2020)

blad 18 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Figuur 2.18: Uitsnede stedenbouwkundig ontwerp van de 21 woningen aan de Julianastraat, juni 2020 (Houtman + Sander) Tijdelijke situatie Om de aanleg van de onderdoorgang mogelijk te maken, is het noodzakelijk om de voorzijde van enkele percelen aan de noordkant van het station (Stationsstraat), die met name dienst doen als voortuin tijdelijk te gebruiken. Deze zijn nodig om tijdens de realisatiefase voldoende ruimte te hebben voor de werkzaamheden, de bereikbaarheid van het gebied en de tijdelijke aanleg van kabels en leidingen. Na realisatie van de onderdoorgang kunnen deze gronden weer in gebruik worden genomen voor de oorspronkelijke bestemmingen. Omdat deze gronden slechts tijdelijk noodzakelijk zijn tijdens de realisatieperiode, is hiervoor een tijdelijke bestemming opgenomen in het bestemmingsplan.

blad 19 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Figuur 2.19: Alle ontwikkelingen weergegeven op kaart (november 2020)

blad 20 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Hoofdstuk 3

3.1

Vigerend beleid

Rijksbeleid Deze paragraaf vat het rijksbeleid samen dat van toepassing is op de aanpassing van de spoorzone in Rijen. In deze paragraaf worden onderstaande beleidsdocumenten behandeld: Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte; Besluit algemene regels ruimtelijke ordening; Besluit ruimtelijke ordening.

3.1.1

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 is door de minister van Infrastructuur en Milieu de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. De SVIR is de overkoepelende rijksstructuurvisie voor de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland tot 2028, met een doorkijk naar 2040. In de Structuurvisie staan de plannen voor ruimte en mobiliteit. Zo wordt beschreven in welke infrastructuurprojecten het Rijk de komende tijd wil investeren en op welke wijze de bestaande infrastructuur beter benut kan worden. Het Rijk streeft ernaar om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te maken. Gestreefd wordt naar een krachtige aanpak die ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt. Dit doet het Rijk samen met andere overheden en met een Europese en mondiale blik. Bij deze aanpak hanteert het Rijk een filosofie die uitgaat van vertrouwen, heldere verantwoordelijkheden, eenvoudige regels en een selectieve rijksbetrokkenheid. De SVIR verstevigt het motto 'decentraal wat kan, centraal wat moet'. De verantwoordelijkheid om te sturen in de ruimtelijke ordening wordt door de SVIR nog meer bij de provincies en gemeenten gelegd. Afspraken over verstedelijking, groene ruimte en landschap laat het Rijk daarom over aan de provincies en gemeenten.

Dit houdt in dat de betekenis van de nationale structuurvisie voor het onderhavige bestemmingsplan zodoende beperkt blijft. Wel zijn in de SVIR nationale belangen gedefinieerd. Op de locatie van de spoorzone in Rijen zijn twee nationale belangen van toepassing: Nationaal belang 12: Militaire activiteiten Nationaal belang 13: Goed systeem ruimtelijke ordening Nationaal belang 12: Militaire activiteiten Het Rijk zet in op het bieden van ruimte voor militaire terreinen en activiteiten. Rondom sommige locaties zijn beperkingenzones aangewezen, zoals externe veiligheidscontouren, geluidscontouren en bouwhoogtebeperkingen. Defensie heeft momenteel negen radarstations, waar radarverstoringsgebieden voor gelden. Het plangebied ligt niet binnen een radarverstoringsgebied. Wel is er sprake van een bouwhoogtebeperking voor winturbines van 90 meter. Binnen het plangebied worden geen windturbines mogelijk gemaakt. Nationaal belang 13: Goed systeem ruimtelijke ordening Het Rijk is verantwoordelijk voor een goed systeem van ruimtelijke ordening inclusief zorgvuldige, transparante ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Bij nieuwe

blad 21 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

ontwikkelingen, aanleg en herstructurering moet in elk geval aandacht zijn voor de gevolgen voor de waterhuishouding, het milieu en het cultureel erfgoed. Ook dient de ruimte zorgvuldige te worden benut en overprogrammering te worden voorkomen. Om beide te bereiken is de ladder van duurzame verstedelijking opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). In het kader van dit bestemmingsplan zijn alle relevante milieuaspecten onderzocht. In hoofdstuk 4 worden deze onderzoeken nader toegelicht. In paragraaf 3.1.3 wordt nader ingegaan op het Besluit ruimtelijke ordening, waar de ladder van duurzame verstedelijking wordt toegelicht. Conclusie Het beleid zoals vastgelegd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte vormt geen beperking voor de uitvoerbaarheid van de voorgenomen ontwikkeling. De nationale belangen zijn voldoende geborgd in dit bestemmingsplan.

3.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. Het besluit (eerste tranche) is vastgesteld op 22 augustus 2011 en is op 30 december 2011 in werking getreden. Op 1 oktober 2012 zijn enkele wijzigingen in werking getreden. In de SVIR is vastgesteld dat voor een beperkt aantal onderwerpen de bevoegdheid om algemene regels te stellen zou moeten worden ingezet door de Rijksoverheid. Het gaat onder meer om de volgende nationale belangen: Rijksvaarwegen, Project Mainportontwikkeling Rotterdam, Kustfundament, Grote Rivieren, Waddenzee en waddengebied, Defensie, Ecologische Hoofdstructuur, Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, Primaire waterkeringen buiten het kustfundament en IJsselmeergebied.

In het SVIR wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling. Relevante regels uit het Barro betreffen de regels omtrent nationaal belang 12 (militaire gebieden). Onderhavig bestemmingsplan is gelegen in de obstakelbeheerzone als weergegeven in figuur 3.1. De ligging in een obstakelbeheerzone betekent dat het plangebied belemmeringen kent ten aanzien van opgaande bebouwing of begroeiing. Het voornemen betreft echter het realiseren van een onderdoorgang van een reeds aanwezige weg en de bouw van enkele woningen. Voor wat betreft de obstakelbeheerzone zijn er geen belemmeringen te verwachten.

blad 22 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Figuur 3.1 Obstakelbeheergebied als benoemd in Rarro Conclusie Het Barro levert geen belemmeringen voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan op.

3.1.3

Besluit ruimtelijke ordening De 'ladder voor duurzame verstedelijking' is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd en vastgelegd als procesvereiste in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het Besluit ruimtelijke ordening bepaalt dat voor onder meer bestemmingsplannen de treden van de ladder moet worden doorlopen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening in de vorm van een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Met de ladder voor duurzame verstedelijking wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten nagestreefd. Per 1 juli 2017 is de nieuwe Ladder voor duurzame verstedelijking in werking getreden. Deze is geregeld in artikel 3.1.6 lid 2 en luidt:

blad 23 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Bij bestemmingsplannen die niet voorzien in nieuwe bebouwing en/of niet voorziet in nieuw gebruik ten opzichte van de oude regeling is geen sprake van een stedelijke ontwikkeling. Ook is bepaald dat een ontwikkeling van minder dan 12 woningen niet wordt aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling. De ladder voor duurzame verstedelijking is dan niet van toepassing. De aanleg of reconstructie van infrastructuur valt volgens de jurisprudentie over dit onderwerp niet onder de categorie "nieuwe stedelijke ontwikkeling". Met het beoogde bestemmingsplan wordt de bouw van 2 nieuwe woningen (noordzijde) en 21 nieuwe woningen (zuidzijde) mogelijk gemaakt op een binnenstedelijke locatie. Aan de noordzijde van het spoor waren op basis van het vigerende bestemmingsplan 6 woningen mogelijk. Aan de zuidzijde van het spoor waren op basis van het vigerende bestemmingsplan 12 woningen mogelijk (linkerzijde Julianastraat: 10, rechterzijde Julianastraat: 2).

Per saldo is zodoende sprake van een toevoeging van vijf woningen, dus minder dan 12 woningen. Er is zodoende geen sprake van een stedelijke ontwikkeling. Conclusie Er is geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Hierdoor hoeft er niet getoetst te worden aan de ladder voor duurzame verstedelijking.

3.2

Provinciaal en regionaal beleid Onderstaande paragrafen gaan in op het provinciaal beleid dat van toepassing is. Achtereenvolgens komen de volgende beleidsdocumenten aan de orde: Structuurvisie ruimtelijke ordening; Omgevingsvisie Noord-Brabant; Interim omgevingsverordening; Provinciaal Waterplan; Beleid Waterschap Brabantse Delta.

3.2.1

Structuurvisie Ruimtelijke Ordening Noord-Brabant Op 19 maart 2014 is de Structuurvisie Ruimtelijke Ordening (SRO) inwerking getreden. De structuurvisie is een actualisatie van de visie die in 2010 werd vastgesteld. De provincie Noord-Brabant geeft in de structuurvisie de hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid tot 2025 (met een doorkijk naar 2040). De visie is bindend voor het handelen van de provincie Noord-Brabant in de ruimtelijke ordening. De structuurvisie gaat in op de ruimtelijke kwaliteiten van de provincie Noord-Brabant. Mens, markt en milieu zijn binnen de provincie in evenwicht. Daarom kiest de provincie in haar ruimtelijk beleid tot 2025 voor de verdere ontwikkeling van gevarieerde en aantrekkelijke woon-, werk-, en leefmilieus en voor een kennisinnovatieve economie met als basis een klimaatbestendig en duurzaam Brabant. Het principe van behoud en ontwikkeling van het landschap is in de structuurvisie de 'rode' draad die de ruimtelijke ontwikkelingen stuurt. De provincie wil het contrastrijke Brabantse landschap herkenbaar houden en verder versterken. Daarom wordt ingezet op de ontwikkeling van robuuste landschappen, een beleefbaar landschap vanaf het hoofdwegennet en behoud en versterking van aanwezige landschapskwaliteiten. De structuurvisie benoemt en beschrijft ambities voor vier ruimtelijke structuren:

blad 24 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

infrastructuur, landelijk gebied, groenblauwe mantel en stedelijke structuur. Conclusie Onderhavig plan betreft aanpassing van een binnenstedelijke weg en de toevoeging van enkele woningen in het plangebied. Er vindt geen grootschalige transformatie van het landschap en de ruimtelijke structuren plaats.

3.2.2

Omgevingsvisie Noord-Brabant Net als het Rijk beschikt de provincie Noord-Brabant vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet over een omgevingsvisie: de Brabantse Omgevingsvisie. Deze visie is in december 2018 vastgesteld door provinciale staten van Noord-Brabant. De Brabantse Omgevingsvisie bevat de ambities van de provincie Noord-Brabant voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving in de periode tot 2050. De omgevingsvisie bevat geen sectorale beleidsdoelen, die doelen zijn nog steeds opgenomen in bijvoorbeeld de SVRO. Bij een eventuele strijdigheid tussen de SVRO en de omgevingsvisie is de omgevingsvisie leidend. De Brabantse Omgevingsvisie zet in op behouden en verdere ontwikkeling van een veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving. De provincie richt zich met de Brabantse Omgevingsvisie op vier hoofdopgaven: 1. De energietransitie. 2. Ontwikkeling van een Noord-Brabant dat om kan gaan met klimaatverandering. 3. Noord-Brabant als slimme netwerkstad. 4. Behouden en verder ontwikkelen van een concurrerende en duurzame economie. Net als het Rijk streeft de provincie met de Brabantse Omgevingsvisie naar een manier van het benaderen van initiatieven in de fysieke leefomgeving die uitgaat van vertrouwen en het gezamenlijk met publieke en private partijen zoeken naar mogelijkheden om een initiatief te realiseren.

Daarbij moeten initiatieven een bijdrage leveren aan de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Eén van de doelen van de hoofdopgave 'Noord- Brabant als slimme netwerkstad' is het creëren van duurzame mobiliteitsinfrastructuur. Het realiseren van snelfietspaden tussen grote steden in de provincie is benoemd in de Omgevingsvisie als een ontwikkeling die hier aan bijdraagt. Ook het realiseren van een onderdoorgang van de Stationsstraat/Julianastraat draagt bij aan een duurzame mobiliteitsinfrastructuur. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling is in lijn met de Brabantse Omgevingsvisie. Het inpassen van een gedeelte van het snelfietspad tussen Tilburg en Breda draagt bij aan de derde hoofdopgave van de Omgevingsvisie: Noord- Brabant als slimme netwerkstad.

3.2.3

Interim omgevingsverordening De Interim omgevingsverordening is op 5 november 2019 in werking getreden. De omgevingsverordening bevat regelgeving die ook anticipeert op de komst van de Omgevingswet en kan gezien worden als een uitwerking van de ambities uit de Brabantse Omgevingsvisie in regels (net als dat de Verordening ruimte Noord-Brabant een uitwerking is van de SVRO). De omgevingsverordening integreert regels uit zes provinciale verordeningen (waaronder de Verordening ruimte Noord-Brabant). De omgevingsverordening heeft een beleidsneutraal karakter. Dat houdt in dat de omgevingsverordening geen nieuwe beleidswijzigingen doorvoert tenzij dit nieuwe beleid reeds opgenomen is in vastgestelde beleidsdocumenten. De omgevingsverordening is een interimdocument en daarmee een tussenstap naar een definitieve provinciale omgevingsverordening. De Interim omgevingsverordening vormt het toetsingskader voor ruimtelijke procedures. Rechtstreeks werkende regels voor burgers en bedrijven

blad 25 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

In hoofdstuk 2 van de Interim omgevingsverordening staan rechtstreeks werkende regels voor burgers en bedrijven. Er gelden onder andere rechtstreeks werkende regels voor activiteiten in grondwaterbeschermingsgebieden en stiltegebieden, voor activiteiten rond provinciale wegen, voor ontgrondingen en voor handelingen die te maken hebben met bepaalde beschermde dier- en plantensoorten. Ook voor het kappen van houtopstanden buiten de bebouwde kom en voor veehouderijen gelden rechtstreeks werkende regels. Instructieregels voor gemeenten In hoofdstuk 3 van de Interim omgevingsverordening zijn instructieregels voor gemeenten opgenomen. De instructieregels zijn overgenomen uit de Verordening ruimte Noord-Brabant en gelden voor bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen waarmee van het bestemmingsplan wordt afgeweken. De regels zijn een doorvertaling van het provinciaal beleid uit de Structuurvisie ruimtelijke ordening en de Omgevingsvisie Noord-Brabant. Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies Artikel 3.5 zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit Bij een evenwichtige toedeling van functies dient invulling gegeven te worden aan een goede omgevingskwaliteit met een veilige, gezonde leefomgeving. De zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit is in deze verordening opgenomen om een bijdrage te leveren aan een juiste balans tussen beschermen en benutten.

Voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving wordt rekening gehouden met: a. b. c.

zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 3.6 interim omgevingsverordening); de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7 interim omgevingsverordening); meerwaardecreatie (artikel 3.8 interim omgevingsverordening).

Artikel 3.6 zorgvuldig ruimtegebruik Vanwege zorgvuldig ruimtegebruik is het wenselijk stedelijke ontwikkelingen in het bestaand stedelijk gebied plaats te laten vinden en dient bij stedelijke ontwikkeling toepassing gegeven te worden aan artikel 3.1.6, tweede lid, Besluit ruimtelijke ordening (ladder voor duurzame verstedelijking). In paragraaf 3.1.3 is geconstateerd dat de ladder voor de beoogde ontwikkeling niet hoeft te worden doorlopen. De beoogde ontwikkeling wordt gerealiseerd in bestaand stedelijk gebied. Hierdoor is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik. Artikel 3.7 toepassing van de lagenbenadering De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwikkeling op de lagen in onderlinge wisselwerking met elkaar en het actief benutten van de factor tijd. De gewenste uitbreidingsrichting moet aanvaardbaar zijn. De intensiteit van de afweging hangt af van het gebied en de ontwikkeling. Naarmate een ontwikkeling minder inbreuk maakt op de leefomgeving of de omgevingskwaliteit, is ook de afweging minder indringend. Met de beoogde ontwikkeling wordt een kwaliteitsimpuls gegeven aan het stationsgebied en er worden diverse barrières aangepakt. Naast de uitstraling van het stationsgebied worden ten aanzien van milieukundige aspecten zoals geluid een betere leefomgevingskwaliteit gerealiseerd.

Hierdoor sluit de ontwikkeling aan op de ambitie van de gemeente Gilze en Rijen en heeft de ontwikkeling een positieve impact op de omgevingskwaliteit. Artikel 3.8 meerwaardecreatie Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische blad 26 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren waardoor er meerwaarde ontstaat en de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. In paragraaf 2.3 is beschreven welke doelen behaald worden met de beoogde ontwikkeling. Onderstaand is per aspect omschreven op welke wijze de doelen een bijdrage leveren Economische aspect: met de beoogde ontwikkeling wordt de bereikbaarheid van het station voor verschillende verkeerstromen (fietsers, voetgangers, auto's en bussen) verbeterd. Een beter bereikbaar stationsomgeving heeft een positieve invloed op het vestigingsklimaat van de gemeente. Door de aanleg van de onderdoorgang wordt de directe verbinding tussen het deel boven en onder het spoor ook verder verbeterd en kan het spoor veilig worden gepasseerd. Dit draagt op een positieve manier bij aan de economie van de gemeente. Ecologische aspect: In het kader van de beoogde ontwikkeling is een flora en fauna onderzoek uitgevoerd. Ten aanzien van de aspecten soortenbescherming en gebiedsbescherming wordt vervolg onderzoek geadviseerd. In het vervolg van de verdere planontwikkeling worden deze onderzoeken uitgevoerd.

Vanuit het aspect ecologie worden er echter geen beperkingen verwacht voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan. In paragraaf 4.7 wordt het aspect ecologie nader toegelicht. Sociale aspecten: Het dichter bij elkaar leggen van de sporen leidt tot een gunstigere uitgangssituatie voor de geluidsmaatregelen en een kortere onderdoorgang dan bij de huidige spoorligging. Het opheffen van de overweg geeft de mogelijkheid om geluidschermen door te trekken over de onderdoorgang heen en zorgt voor een betere continue verbinding tussen de beide zijden van het spoor. De nieuwe verbinding zorgt ervoor dat het spoor altijd passeerbaar is en er niet meer gewacht hoeft te worden bij de spoorwegovergang. Dit zorgt voor, minder barrièrewerking, minder geluidsoverlast en draagt ook bij aan suïcidepreventie. Werkingsgebieden binnen het plangebied Alle regels van de Interim omgevingsverordening zijn gekoppeld aan werkingsgebieden die op de kaart van de verordening zijn weergegeven. Voor de toepassing van de regels in hoofdstuk 3 van de verordening is Brabant onderverdeeld in drie werkingsgebieden: het Natuur Netwerk Brabant (NNB), het stedelijk gebied en het landelijk gebied. Binnen het landelijk gebied wordt nader onderscheid gemaakt in de werkingsgebieden gemengd landelijk gebied en groenblauwe mantel.

Daarnaast gelden voor een groot aantal regels specifieke werkingsgebieden, bijvoorbeeld voor de gebieden waar verstedelijking afweegbaar is, voor de ecologische verbindingszones en voor de gebieden waar extra beperkingen gelden voor veehouderijen. Het plangebied ligt op basis van de interim omgevingsverordening in het stedelijk gebied. In figuur 3.3 is dit gebied in relatie tot het plangebied weergegeven. Hierna wordt ingegaan op de regels in de interim omgevingsverordening.

blad 27 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Figuur 3.3 Werkingsgebied Stedelijk gebied (Interim omgevingsverordening) Ter plaatse van het plangebied zijn conform de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant verschillende themakaarten van toepassing. Hiervan is de themakaart: stedelijke ontwikkeling en erfgoed relevant voor de beoogde ontwikkeling. Binnen deze themakaart gelden de volgende artikelen: Artikel 3.39 windturbines in stedelijk gebied Artikel 3.42 duurzame stedelijke ontwikkeling Artikel 3.48 veehouderij in stedelijk gebied Artikel 3.16 externe werking natuur netwerk Brabant Gezien de beoogde ontwikkeling zijn de artikelen 3.42 en 3.16 relevant. Onderstaand worden deze artikelen toegelicht. Artikel 3.42 duurzame stedelijke ontwikkeling Binnen dit artikel regels opgenomen waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. hierbij is het volgende opgenomen: Een bestemmingsplan dat voorziet in de ontwikkeling van een locatie voor wonen, werken of voorzieningen ligt binnen Stedelijk gebied en bevat een onderbouwing dat: a. b.

de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken; het een duurzame stedelijke ontwikkeling is.

De ontwikkeling is afgestemd in de regio en past daarmee binnen de regionale afspraken. Tevens is de ontwikkeling niet in strijd met de ladder voor duurzame verstedelijking. Geconcludeerd wordt dat de beoogde ontwikkeling niet in strijd is met de regels binnen artikel 3.42. Artikel 3.16 externe werking natuur netwerk Brabant De regels binnen dit artikel hebben als doel om ecologische waarden en het Natuur Netwerk Brabant te beschermen. Wanneer negatieve effecten niet uit te sluiten zijn dient compensatie plaats te vinden. Het aspect ecologie is uitgewerkt in paragraaf 4.7. blad 28 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

Conclusie De ruimtelijke ontwikkelingen zijn passende binnen de kaders van de interim omgevingsverordening.

3.2.4

Provinciaal Waterplan Het provinciale beleid (provinciaal Waterplan) richt zich op het bereiken en in stand houden van watersystemen die ruimte bieden aan een gezond leefmilieu voor mens, dier en plant. Daarbij zijn economische en ecologische ontwikkelingen met elkaar in evenwicht en is het hebben en houden van een veilige en bewoonbare provincie een randvoorwaarde. Vijf hoofdthema's vormen de kern van het beleid: Het realiseren van een duurzame watervoorziening; Het verbeteren van de waterhuishoudkundige situatie; Het verbeteren van de waterkwaliteit; Het inrichten van waterlopen met het oog op de versterking van natuurwaarden; Het anders omgaan met water in bebouwd gebied. Conclusie Voor de consequenties van dit beleid voor onderhavig bestemmingsplan wordt verwezen naar paragraaf 4.6 van deze toelichting.

3.2.5

Beleid Waterschap Brabantse Delta Het waterschap Brabantse Delta is verantwoordelijk voor het waterbeheer in de gemeente. Het gaat dan om het waterkwantiteits- en kwaliteitsbeheer, de waterkeringzorg, waterzuivering, het grondwaterbeheer, het waterbodembeheer en vaak ook het scheepvaartbeheer. Het waterschap heeft beleid en beleidsregels welke zijn vastgelegd in de Keur en de legger. De Keur bevat gebods- en verbodsbepalingen met betrekking tot ingrepen die consequenties hebben voor de waterhuishouding en het waterbeheer. De legger geeft aan waar de waterstaatswerken liggen, aan welke afmetingen en eisen die moeten voldoen en wie onderhoudsplichtig is. Veelal is voor deze ingrepen een watervergunning van het waterschap nodig. De Keur is onder andere te raadplegen via de site van het waterschap Brabantse Delta. Het waterschap hanteert bij nieuwe ontwikkelingen het principe van waterneutraal bouwen, waarbij gestreefd wordt naar het behoud of herstel van de ‘natuurlijke’ waterhuishoudkundige situatie. Vanwege dit principe wordt bij uitbreiding van verhard oppervlak voor de omgang met hemelwater uitgegaan van de voorkeursvolgorde infiltreren, bergen en afvoeren. De technische eisen en uitgangspunten voor het ontwerp van watersystemen zijn opgenomen in de beleidsregel “hydrologische uitgangspunten bij de keurregels voor afvoeren van hemelwater, Brabantse waterschappen”.

Conclusie De eisen vanuit het waterschap hebben geen beperkingen voor onderhavig plan tot gevolg. In paragraaf 4.6 wordt hier nader op ingegaan.

3.3

Gemeentelijk beleid De ruimtelijke ambities van de gemeente Gilze en Rijen zijn verwoord in een trilogie. Het eerste deel van de trilogie is de Toekomstvisie 2025 'Wij zijn Gilze en Rijen'. Het tweede deel is het ambitiedocument 'Ambitie Gilze en Rijen – nieuwe kansen!' en het laatste deel is de structuurvisie 'Stedelijk Gebied Gilze en Rijen' (2015).

blad 29 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

3.3.1

Toekomstvisie Gilze en Rijen 2025 ‘Wij zijn Gilze en Rijen!’ De toekomstvisie Gilze en Rijen geeft een beeld van de gewenste ontwikkeling van de gemeente tussen nu en 2025. De gemeente heeft haar inwoners veel te bieden. Het is goed wonen, werken en leven in Gilze en Rijen. Er is volop bedrijvigheid, er is ruimte om te wonen en te leven en er zijn veel voorzieningen voor sport en cultuur. De voordelen van het wonen in dorpen in het groen zijn goed te combineren met de bereikbaarheid van stedelijke voorzieningen in Tilburg en Breda. Het is belangrijk om die kwaliteit te behouden en ze verder te versterken. Ook wil de gemeente nieuwe kwaliteiten ontwikkelen. Dat kan alleen maar als er met z’n allen aan wordt gewerkt. Het is nodig dat de gemeente verbindingen legt met inwoners bedrijven en maatschappelijke organisaties en met de omringende gemeenten.

Voor 2025 heeft de gemeente de volgende ambities: versterken van onze positie als woongemeente in het groen tussen twee steden; benutten van de strategische ligging aan belangrijke vervoersassen in Midden-Brabant en versterken van de positie als werkgelegenheidsgemeente met economisch duurzame en beeldbepalende bedrijven; versterken van de vitaliteit van kernen met goede voorzieningen op het vlak van sport en cultuur die optimaal worden gebruikt; versterken van de economische draagkracht van het buitengebied en van de belevingswaarde van dat buitengebied. Bereikbaarheid Het verbeteren van de bereikbaarheid van de kernen is één van de speerpunten die binnen dit beleidsstuk wordt besproken. Naast het verbeteren van de stationsomgeving is de onderdoorgang van het spoor ter plaatse van de N631 één van de ambities. Met de beoogde ontwikkeling wordt de barrièrewerking van het spoor in de as van Rijen (Stationsstraat/Julianastraat) opgeheven en de infrastructuur van het stationsgebied sterk verbeterd. Met de herinrichting van het plangebied wordt een kwaliteitsimpuls gegeven aan de gemeente Gilze en Rijen. De ontwikkeling draagt bij aan de ambities van de gemeente. Conclusie De beoogde ontwikkeling is passend binnen de kaders van de toekomstvisie van de gemeente Gilze en Rijen.

3.3.2

Ambities Gilze en Rijen 'Nieuwe kansen!' Het ambitiedocument 'Ambities Gilze en Rijen- Nieuwe kansen!' is de uitwerking van de toekomstvisie Gilze en Rijen 2025 (zie paragraaf 3.3.1). In de structuurvisie Stedelijk Gebied (zie paragraaf 3.3.3) worden de ruimtelijke ambities uit het ambitiedocument verder uitgewerkt. Er ontstaat een trilogie: van visie, via ambities, naar beleid. In dit beleidsstuk zijn de ambities beschreven. In het document is een koers uitgestippeld op basis van vier denkrichtingen: Nieuwe noodzakelijkheid "Een nieuwe manier van denken over wonen" Sterke schakels "Bereikbaarheid voor iedereen" Levendige centra "Sterke en vitale dorpsharten" Karakteristieke bedrijvigheid "Bedrijventerreinen met een duidelijk profiel" Sterke schakels Er wordt binnen het ambitiedocument ingezet op een gerichte bereikbaarheid van de dorpen en hun centrumvoorzieningen. Zowel automobilisten als fietsers (en ander langzaam verkeer) moeten zich makkelijk en veilig kunnen verplaatsen. Daarnaast bestaat de ambitie uit de verbetering van de regionale infrastructuur, zodat ingehaakt kan worden op de

blad 30 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

stedelijke gebieden om Gilze en Rijen heen. In de huidige situatie is sprake van een gelijkvloerse kruising. Het trein-, auto- en langzaam verkeer kruist elkaar ter hoogte van de spoorwegovergang. In de beoogde situatie is sprake van een scheiding van verkeersstromen. Voetgangers kunnen gescheiden van het auto- en fietsverkeer gebruik maken van de onderdoorgang, door een verhoogde ligging van het voetpad. De oost-west relatie aan de noordzijde van het spoor wordt ook veiliger omdat de voetganger de Stationsstraat ongehinderd kruist via de ongelijkvloerse kruising van de onderdoorgang door middel van een voetpad dat naast het brugdek voor de snelfietsroute wordt gelegd. Voor fietsers passeert de nieuw aan te leggen fietsroute Breda-Tilburg (F58) het station aan de noordzijde van het spoor en kruist ongelijkvloers met de Stationsstraat (zie figuur 2.11 en 2.12 in paragraaf 2.3). Via de F58 kunnen fietsers dus de onderdoorgang ongelijkvloers kruisen: de ongelijkvloerse oversteek is onderdeel van de snelfietsroute. Door deze scheiding van verkeersstromen ontstaat ook voor de auto's een veiligere situatie, doordat risico op ongevallen met andere weggebruikers afneemt. Zo ontstaat een algehele veiligere verkeerssituatie in vergelijking met de huidige situatie.

Daarnaast vormt de her in te richten Julianstraat/Stationsstraat een verbinding, met name voor het langzaam verkeer, richting het autoluwe centrum van Rijen. Conclusie Op basis van bovenstaande toetsing past de voorliggende ontwikkeling in het ambitiedocument van de gemeente Gilze en Rijen

3.3.3

Structuurvisie Stedelijk Gebied Gilze en Rijen Op 21 december 2015 is de structuurvisie Stedelijk Gebied Gilze en Rijen vastgesteld door de gemeenteraad van Gilze en Rijen. De structuurvisie schetst de ambitie, visie en strategie voor de lange termijn ontwikkeling van de kernen Gilze, Rijen, Molenschot en Hulten. Binnen de Structuurvisie 'Stedelijk gebied' Gilze en Rijen (2015) zijn voor het aspect verkeer de volgende beleidsuitgangspunten opgenomen: De gemeente zet in op een sterker onderscheid in wegen. Enerzijds om de doorstroming en bereikbaarheid te verbeteren. Anderzijds ter verbetering van de veiligheid en het leefklimaat. Waar deze ambities samenkomen, worden gerichte keuzes gemaakt: In Rijen kiest de gemeente ervoor om de verkeersafwikkeling meer dan voorheen via de buitenkant te sturen (Hannie Schaftlaan, N282 en N631). Binnen de kom ligt het accent meer op de oost/west-verbindingen; De gemeente zet zich in voor sterke ontwikkeling langs het spoor door een integrale gebiedsontwikkeling, waarbij het stationsgebied wordt verbonden met andere dynamische gebieden; De gemeente bevordert het gebruik van de fiets binnen de dorpen, door gerichte investeringen in het fietsnetwerk; De gemeente zet zich in regionaal verband in voor HOV (Hoogwaardig Openbaar Vervoer) Tilburg - Oosterhout.

Bereikbaarheid in Rijen gekanteld De bereikbaarheid binnen Rijen is in de laatste vijftien jaar gekanteld. De interne bereikbaarheid (van wijken en bedrijven) steunde van oudsher op de centrale as, bestaande uit de Julianastraat, Stationsstraat en Hoofdstraat. Maar de afgelopen vijftien jaar is het belang van de centrale as verminderd, door de nieuwe verkeersstructuur bestaande uit: de oost/west-as: Mary Zeldenrustlaan – Spoorlaan Noord - Rembrandtlaan – Nassaulaan (de zogenoemde 'dwarsstructuur');

blad 31 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

de Hannie Schaftlaan: Met de aanleg van de Hannie Schaftlaan is de ontsluiting van het dorp sterk verbeterd. De oostelijke wijken (waar twee derde van de inwoners wonen) worden niet meer alleen via de Julianastraat en de Hoofdstraat ontsloten, maar ook buitenom via de Hannie Schaftlaan. Conclusie De herontwikkeling van de spoorzone sluit aan op de beleidsuitgangspunten die voor Rijen zijn opgesteld, namelijk een integrale gebiedsontwikkeling langs het spoor en het verkeer zo veel mogelijk via de buitenkant te sturen. Geconcludeerd wordt dat voorliggende ontwikkeling past binnen de structuurvisie Stedelijk Gebied (2015).

3.3.4

Verkeersvisie 2025 Gilze en Rijen; actualisatie 2019 In de Verkeersvisie 2025 Gilze en Rijen worden de lijnen uitgezet voor het verkeer en vervoer tot 2025. Op 30 september 2019 is een geactualiseerde versie van de Verkeersvisie 2025 vastgesteld. De visie is de verkeerskundige uitwerking van de toekomstvisie 'Wij zijn Gilze en Rijen' (zie paragraaf 3.3.1) , het ambitiedocument ‘Ambities Gilze en Rijen - Nieuwe kansen!’ (zie paragraaf 3.3.2) en de ‘Structuurvisie Stedelijk Gebied Gilze en Rijen’ (zie paragraaf 3.3.3). In het document is een mindset beschreven, de blik op verkeer en vervoer, vanuit drie thema's: 1. 2. 3.

Leefbaar, bereikbaar en verkeersveilig Duurzaam en innovatief Samenwerking en burgerparticipatie

De beoogde ontwikkeling draagt bij aan de bovenstaande thema's. Dit komt doordat de onderstaande doelen centraal staan bij de ontwikkeling: De barrièrewerking van het spoor in de as van Rijen (Stationsstraat/Julianastraat) wordt opgeheven en de stationsomgeving wordt sterk verbeterd. Een onderdoorgang in woonstraatprofiel biedt voor de gebruikers (auto's en fietsers; voetgangers op het verhoogde voetpad naast de rijbaan) een optimale en veilige verbinding tussen noord en zuid. Zijperrons die breed genoeg zijn en (ook vanuit de zuidzijde) bereikbaar zijn voor langzaam verkeer zonder het spoor te hoeven oversteken zorgen voor een veilig station. Liften aan beide zijden zorgen er voor dat iedereen zelfstandig op de perrons kan komen. Het dichter bij elkaar leggen van de sporen leidt tot een gunstigere uitgangssituatie voor het aspect spoorweggeluid en een kortere onderdoorgang dan bij de huidige spoorligging. Het opheffen van de overweg geeft de mogelijkheid om geluidschermen (in het kader van MJPG) door te trekken over de onderdoorgang heen. Dit zorgt voor minder geluidsoverlast en draagt ook bij aan suïcidepreventie. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling draagt bij aan de visie die is opgesteld voor de thema's 'leefbaarheid, bereikbaar en verkeersveilig' en 'duurzaam en innovatief'. De ontwikkeling is daarmee in lijn met de Verkeersvisie 2025.

blad 32 van 79

Ruimte - Antea Nederland B.V.

voorontwerp bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0463838

3.3.5

Gebiedsvisie stationsomgeving Rijen (2020) Door LOS Stad om land B.V. is in 2020 de 'Gebiedsvisie Stationsomgeving Rijen' opgesteld die op 4 juni 2020 door de gemeenteraad is vastgesteld.. Deze visie integreert eerder verrichte onderzoeken en gestelde kaders. Met deze integrale gebiedsvisie wil de gemeente een aantrekkelijke stationsomgeving creëren, waar het goed en veilig wonen, werken, verblijven en reizen is. De gebiedsvisie dient na vaststelling als vertrekpunt voor op te stellen bestemmingsplannen en wordt in de structuurvisie Stedelijk Gebied Gilze en Rijen verwerkt. Onderstaand worden de hoofdambities (onderstreept) weergegeven, met daarbij een korte toelichting per hoofdambitie. 1.