2. Toelichting omgevingsplan

Motivering

TAM-omgevingsplan ‘Zwarte Dijk 47 te Rijen’ Planstatus: Datum: Plan identificatie:

Vastgesteld 20-3-2026 NL.IMRO.0784.TAM22dZwarteDijk47-VG01

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

Colofon

Titel:

TAM-omgevingsplan “Zwarte Dijk 47 te Rijen”

Ontwerp: Molenzicht 2 4881 BW ZUNDERT Tel: 076-5990340 www.schoenmakersadvies.nl Projectnummer:

242140

Datum:

20 maart 2026

Status:

Vastgesteld

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 2 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding ................................................................................................................................. 5 1.1 Aanleiding ............................................................................................................................................. 5 1.2 Ligging van het projectgebied............................................................................................................... 5 1.3 Vigerend bestemmingsplan en TAM-omgevingsplan .......................................................................... 6 1.4 Leeswijzer .............................................................................................................................................. 7 Hoofdstuk 2 Wijziging van de fysieke leefomgeving ................................................................................... 8 2.1 Bestaande situatie ................................................................................................................................. 8 2.2 Toekomstige situatie ........................................................................................................................... 10 2.3 Verkeer en parkeren ............................................................................................................................

12 Hoofdstuk 3 Beleidskader......................................................................................................................... 14 3.1 Algemeen ............................................................................................................................................. 14 3.2 Rijksbeleid ........................................................................................................................................... 14 3.3 Provinciaal beleid ................................................................................................................................ 15 3.4 Regionaal beleid .................................................................................................................................. 23 3.5 Gemeentelijk beleid............................................................................................................................. 24 Hoofdstuk 4 Bescherming van gezondheid en milieu................................................................................ 27 4.1 Algemeen ............................................................................................................................................. 27 4.2 Geluid ..................................................................................................................................................

27 4.3 Bodemkwaliteit.................................................................................................................................... 27 4.4 Luchtkwaliteit ...................................................................................................................................... 28 4.5 Bedrijven en milieuzonering ................................................................................................................ 29 4.6 Geur ..................................................................................................................................................... 32 4.7 Gezondheidsaspecten ......................................................................................................................... 40 4.8 Oorlogsresten ...................................................................................................................................... 45 4.9 Trillingen .............................................................................................................................................. 46 4.10 Defensie ............................................................................................................................................... 47 Hoofdstuk 5 Bescherming van de waterbelangen .....................................................................................

48 5.1 Beleid Waterschap Brabantse Delta .................................................................................................... 48 5.2 Handreiking Waterbeleid Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen ....................................... 48 5.3 Grondwaterbeschermingsgebieden .................................................................................................... 48 5.4 Waterlopen .......................................................................................................................................... 49 5.5 Riolering en infiltratie .......................................................................................................................... 49 5.6 Weging van het waterbelang ............................................................................................................... 51 Hoofdstuk 6 Waarborgen van de veiligheid .............................................................................................. 52 6.1 Toetsingskader..................................................................................................................................... 52 6.2 Onderzoek ...........................................................................................................................................

53 Hoofdstuk 7 Bescherming van landschappelijke, stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed ..... 56 7.1 Cultureel erfgoed ................................................................................................................................ 56 7.2 Ladder voor duurzame verstedelijking ............................................................................................... 60 7.3 Landschappelijke waarden ................................................................................................................. 60 Hoofdstuk 8 Natuurbescherming.............................................................................................................. 61 8.1 Algemeen ............................................................................................................................................. 61 8.2 Gebiedsbescherming ........................................................................................................................... 61 8.3 Beschermde soorten............................................................................................................................ 61 8.4 Natuurnetwerk Nederland (NNN) / Natuurnetwerk Brabant (NNB) ................................................... 63 Hoofdstuk 9 Behouden van de staat en werking van infrastructuur en voorzieningen .............................

64 9.1 Kabels en leidingen .............................................................................................................................. 64 Hoofdstuk 10 Milieueffectrapportage ........................................................................................................ 65 10.1 Toetsing besluit milieueffectrapportage ............................................................................................. 65 Hoofdstuk 11 Uitvoerbaarheid ................................................................................................................... 66 11.1 Economische uitvoerbaarheid ............................................................................................................. 66 11.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ...................................................................................................... 66 Hoofdstuk 12 Evenwichtige toedeling van functies aan locaties ................................................................. 67

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 3 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

Afzonderlijke bijlagen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Verkennend bodem- en asbestonderzoek, Moerdijk Bodemsanering B.V., 1477.19.251.r1 Ecologische quickscan, Brabant Eco, 2025-BE-1377 Landschappelijke inpassing Stikstofberekening Invulformulier karakteristieke bebouwing Behoud- en herstelplan Omgevingsdialoog

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 4 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Ter plaatse van de locatie Zwarte Dijk 47 te Rijen is momenteel een vrijstaande woonboerderij met aanpandige landbouwschuur aanwezig. Het agrarisch bedrijf op de locatie is al enige tijd beëindigd. De initiatiefnemers zijn niet bereid om opnieuw een agrarisch bedrijf te vestigen. Het voornemen is om de locatie te herbestemmen met een duurzame invulling, waarbij drie gezinnen collectief gaan wonen op de planlocatie. Het voornemen is dat één gezin in de bestaande woning gaat wonen en dat de aangebouwde schuur gesplitst wordt in twee wooneenheden. Hiervoor dient de bestemming gewijzigd te worden van een agrarische bestemming naar een woonbestemming op de planlocatie. Initiatiefnemers hebben middels een principeverzoek de gemeente verzocht tot medewerking voor deze ontwikkeling. Op 11 februari 2025 heeft de gemeente middels een principebesluit laten weten dat ze ambtelijk een positief standpunt hebben ingenomen. Er zitten wel strikte voorwaarden aan dit positieve standpunt, de woningen worden toegestaan in ruil voor een fysieke tegenprestatie in het versterken van de omgevingskwaliteit. Daarbij dient de karakteristieke waarde behouden en hersteld te worden. Voor het verder concretiseren van de gewenste ontwikkeling is overleg geweest tussen het adviesbureau en de gemeente. Op basis van de overleggen is onderhavig TAM-IMRO Omgevingsplan uitgewerkt.

Figuur 1: Luchtfoto planlocatie Zwarte Dijk 47

1.2

Ligging van het projectgebied

De planlocatie Zwarte Dijk 47 is gelegen in het buitengebied ten oosten van de kern van Rijen. De planlocatie is gelegen in de gemeente Gilze en Rijen. De gemeente Gilze en Rijen is gelegen in de provincie Noord-Brabant. Het perceel is bij de gemeente kadastraal bekend onder de kadastrale gemeentecode GZE00 sectie M, onder de nummers 449 en 946. De totale oppervlakte van het bouwvlak op de planlocatie betreft 10.312 m².

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 5 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

Figuur 2: Topografische kaart met daarop de locatie aangemerkt

1.3

Vigerend bestemmingsplan en TAM-omgevingsplan

Ter plaatse van de planlocatie vigeert het bestemmingsplan ‘Buitengebied’. De gemeenteraad heeft op 1 juli 2013 het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ vastgesteld. Daarnaast vigeert het bestemmingsplan ‘Paraplubestemmingsplan Gilze en Rijen 2023’ op de planlocatie. Dit bestemmingsplan is op 23 september 2024 vastgesteld. De planlocatie heeft in de huidige situatie de bestemming ‘Agrarisch’ met bijbehorend bouwvlak. De planlocatie kent de dubbelbestemming ‘Waarde – Landschap – 1’ en ‘Waarde – Archeologie 5’. Tevens kent de planlocatie de bouwaanduiding ‘karakteristiek’ en de gebiedsaanduidingen ‘luchtvaartverkeerzone – 11’, ‘ihcs – 1’ en ‘overig – agrarisch balansgebied’

Figuur 3: Uitsnede bestemmingsplan 'Buitengebied’

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 6 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

De wijziging van het omgevingsplan in de vorm van onderhavig TAM-omgevingsplan ‘Zwarte dijk 47 te Rijen’, is vervat in een verbeelding en regels en gaat vergezeld met een motivering. Het voorliggend plan vormt het planologisch kader voor de omzetting van de agrarische bestemming naar een voor ‘Wonen’ aangewezen gebied. 1.4

Leeswijzer

Na dit inleidende hoofdstuk vormen de daaropvolgende hoofdstukken de verantwoording van de activiteit die deze motivering mogelijk maakt. Hoofdstuk 2 bevat een beschrijving en analyse van de huidige ruimtelijkfunctionele situatie. Daarnaast wordt ook ingegaan op de gewenste situatie en de beoogde ontwikkeling. In hoofdstuk 3 wordt het Rijks-, provinciaal-, regionaal- en gemeentelijk beleid beschreven. Hoofdstuk 4 geeft inzicht in de bescherming van gezondheid en milieu. Hieronder vallen de aspecten geluid, bedrijven en milieuzonering, geur, bodemkwaliteit, luchtkwaliteit en trillingen. Hoofdstuk 5 gaat in op de bescherming van de waterbelangen. In hoofdstuk 6 wordt het waarborgen van de veiligheid omschreven. Hoofdstuk 7 bevat een omschrijving van de bescherming van landschappelijke en stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed. Hieronder vallen de aspecten cultureel erfgoed en de ruimtelijke kwaliteit en welstand. In hoofdstuk 8 wordt ingegaan op het beschermen van de natuur, waaronder de aspecten gebieds -en soortenbescherming valt. In hoofdstuk 9 wordt een toelichting gegeven over het behouden van de staat en werking van infrastructuur en voorzieningen. Hoofdstuk 10 omschrijft de milieueffectrapportage. Hoofdstuk 11 bevat de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan.

En tot slot staat er in hoofdstuk 12 of het project bijdraagt aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 7 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

Hoofdstuk 2 2.1

Wijziging van de fysieke leefomgeving

Bestaande situatie

De locatie Zwarte Dijk 47 ligt in het buitengebied van Rijen. De locatie heeft momenteel een agrarische bestemming. De agrarische gronden rondom de planlocatie behoren bij het perceel van de Zwarte Dijk 47. De woning en de aanpandige schuur komen uit 1959. Deze aanpandige schuur is ca. 484 m². Tegen de schuur aan is nog een ligboxenstal gelegen van ca. 354 m². Aan de noordzijde van het perceel zijn nog een open hangar van ca. 208 m², een tuinhuis van ca. 61 m² en een garage van 21 m² aanwezig. De schuur is volgens het bestemmingsplan aangegeven als een cultuurhistorisch waardevol en beeldbepalend pand. De ligboxenstal op de planlocatie is later aangebouwd en kan daarmee niet worden beschouwd als een cultuurhistorische waardevol en beeldbepalend pand.

Figuur 4: Foto's van de planlocatie

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 8 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 9 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

Figuur 5: Bestaande situatie originele bouwtekeningen woning en schuur 1959

2.2

Toekomstige situatie

Op dit moment is de locatie niet meer in gebruik als agrarisch bedrijf. Het voornemen is om de locatie Zwarte Dijk 47 een duurzame herbestemming te geven, zodat het totale ensemble behouden blijft. Het initiatief is om de bedrijfswoning om te zetten naar een burgerwoning en daarnaast om in de schuur twee wooneenheden te realiseren, waarmee er in totaal drie wooneenheden op de planlocatie aanwezig zijn. Het erf wordt zo ingericht dat het één ensemble blijft. De ligboxenstal van ca. 354 m² zal met de beoogde ontwikkeling worden gesloopt. De aanduiding ‘karakteristiek’ geldt niet voor de ligboxenstal aangezien deze stal later aangebouwd is en daarmee niet cultuurhistorisch waardevol is. Daarbij is er geen cultuurhistorische waarde van dit bouwdeel. Het is een uiting van schaalvergroting en meer efficiënte bedrijfsvoering in de jaren ’60 en ’70. Deze wordt niet gerekend tot de ‘karakteristieke bebouwing’ omdat deze geenszins aansluit bij de bouwkarakteristiek en de kernwaarden van de boerderij. De bouwwijze, de industriële materiaaltoepassing, kleur en massa zijn van een andere orde die geen bijdrage leveren aan de karakteristieke waarde van de wederopbouwboerderij. De stal is gebouwd obv staal skeletbouw, een andere soort baksteen is gebruikt, kalkzandsteen binnenwanden en deze is voorzien van een dak van asbestplaten ipv de karakteristieke rode pannen.

Ook de afhang/uitbouw is niet aan te merken als cultuurhistorisch waardevol. Deze afhang wordt niet gerekend tot de ‘karakteristieke bebouwing’ omdat deze in een later stadium is gebouwd en daarmee de hoofdvorm van de schuur verstoort. De afhang is daarnaast in een slechte kwaliteit is uitgevoerd. Daarmee is dit bouwdeel van ondergeschikte waarde voor het complex en zal worden verwijderd.

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 10 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

De bijgebouwen ten noorden van de woning zullen behouden blijven. De bijgebouwen bestaan uit een garage, hangar/kapschuur en een tuinhuis. De garage zal door de toekomstige bewoners gebruikt worden als fietsenstalling. De hangar/kapschuur zal worden gebruikt voor het parkeren van auto’s en het stallen van een caravan en boot in de winter. Tevens zal er in het afsluitbare gedeelte de opslag zijn van gereedschap, tuinmachines, constructiehout en overige materialen. Het tuinhuis zal gebruikt worden als zitplaats net zoals een veranda/overkapping. Door de herbestemming kunnen de schuur, welke is aangemerkt als cultuurhistorisch waardevol en beeldbepalend pand, en de woning gerenoveerd en behouden blijven voor de toekomst. In figuur 6 is de nieuwe situatie weergegeven. In de toekomstige situatietekening is de voormalige bedrijfswoning welke wordt omgezet naar burgerwoning te zien in het rood. De twee nieuwe wooneenheden in de karakteristieke schuur zijn weergegeven met een gele en groene kleur. In het witte gedeelte zijn de gezamenlijke ruimtes gevestigd. Deze gezamenlijke verblijfsruimte/verkeersruimte valt geheel onder de woonfunctie op de planlocatie. De schuur kent een binnenstraat om het karakteristieke karakter te behouden. De entrees van de woningen, welke worden gevestigd in de karakteristieke schuur, zijn toegankelijk via deze binnenstraat.

Tevens zijn de kantoren welke een werkplek bieden voor elk huishouden ontsloten aan de binnenstraat. In het bijgebouw aan de noordzijde van de schuur wordt ingericht voor het gezamenlijk gebruik van de drie huishoudens. Deze ruimte wordt ingericht als tuinkamer en orangerie. Voor de omzetting van de agrarische bestemming naar een woonbestemming wordt er op de planlocatie voorzien in een kwaliteitsverbetering van het landschap. Tevens wordt er een behoud- en herstelplan opgesteld voor de karakteristieke waarden van de schuur op de planlocatie. Bij het ontwerp van de nieuwe wooneenheden wordt rekening gehouden met de karakteristieke waarden. De plattegronden zijn in onderstaand figuur toegevoegd.

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 11 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

Figuur 6: toekomstige situatie

2.3

Verkeer en parkeren

Verkeerstructuur Het plangebied ligt aan de Zwarte Dijk, voor de ontsluiting van de locatie is een lange oprit aanwezig. De Zwarte Dijk kent een snelheidsregime van 60 km/h. De Zwarte Dijk is een lokale weg die het buitengebied van Rijen verbindt met de kern. Verkeersgeneratie Voor de beoogde ontwikkeling is de verkeersgeneratie berekend op basis van kencijfers uit de CROW-publicatie 2024. Rijen behoort tot de stedelijkheidsklasse voor ‘niet stedelijk’ gemeenten. De planlocatie is gelegen in het buitengebied van Rijen. Kijkend naar de cijfers voor verkeersgeneratie past dit het beste bij ‘Buitengebied’, deze norm wordt dan ook aangehouden. In onderstaande tabel wordt gerekend met het minimum en het maximum. Voor de conclusie wordt het gemiddelde gepakt. Tabel 1: Verkeersgeneratie gemeente Alphen-Chaam Toekomstige situatie Min. norm per Uitgangspunt: buitengebied, niet woning/100 stedelijk m² bvo Koop, huis, vrijstaand 7,8 Koop, huis, twee-onder-een-kap 7,4

Max. norm per woning/ 100 m² bvo 8,6 8,2

Eenheid

Aantal

Per woning 1 Per woning 2 Totale mtv/etmaal

Mvt/etmaal (min. – max.) 7,8 – 8,6 14,8 – 16,4 22,6 – 25,0

In de toekomstige situatie kent de planlocatie voor het realiseren van drie wooneenheden een verkeersgeneratie van minimaal 22,6 mtv/etmaal en maximaal 25 mtv/etmaal. In de huidige planologische situatie is er op de planlocatie een agrarisch bedrijf gevestigd. Een bedrijf arbeidsextensief/bezoekersextensief in het buitengebied voor ‘niet stedelijke’ gemeenten kent een verkeersgeneratie van minimaal 3,9 en maximaal 5,7 per 100 m² bvo. De bestaande bedrijfsbebouwing op de locatie, betreffende de schuur en de ligboxenstal, is ca. 800 m². De totale verkeersgeneratie bedraagt hiermee minimaal 31,2 mtv/etmaal en maximaal 45,6 mtv/etmaal.

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 12 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

Met de beoogde ontwikkeling zal het aantal verkeersbewegingen op de planlocatie afnemen. Parkeren De beoogde ontwikkeling dient te voldoen aan de parkeernormen van de gemeente Gilze en Rijen, deze normen zijn gebaseerd op de normen van de CROW 2018. De gemeente Gilze en Rijen heeft op 9 juni 2017 de ‘Nota Parkeernormen Gilze en Rijen 2017’ vastgesteld. Voor de planlocatie geldt de parkeernorm voor het overige gebied. In onderstaande tabel is de parkeerbehoefte in de toekomstige situatie weergegeven. Tabel 2: Benodigde parkeerplaatsen toekomstige situatie

Woning > 90 m²

Parkeernorm per woning 2,0

Aantal 3

Totaal 6,0

Uit bovenstaande tabel blijkt dat er voor de ontwikkeling op de planlocatie aan de Zwarte Dijk 47, 6 parkeerplaatsen in totaal benodigd zijn. Op de planlocatie is voldoende ruimte voor 6 parkeerplaatsen. De beoogde ontwikkeling voldoet aan de Nota Parkeernorm.

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 13 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

Hoofdstuk 3 3.1

Beleidskader

Algemeen

Bij het opstellen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit worden de beleidskaders van het rijk, provincie, regio en gemeente uiteengezet. In de onderhavige ruimtelijke onderbouwing is het relevante ruimtelijke beleid voor de planlocatie Zwarte Dijk 47 opgenomen. 3.2

Rijksbeleid

3.2.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

De NOVI komt voort uit de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking is getreden. Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie vastgesteld. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is geheel opgenomen in deze nieuwe visie. De Nationale Omgevingsvisie biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Hiermee speelt het Rijk in op de grote uitdagingen die voor hen liggen. Allerlei trends en ontwikkelingen hebben invloed op de leefomgeving. Veranderende en groeiende steden, de overgang naar een duurzame en circulaire economie en het aanpassen aan de gevolgen van de klimaatverandering vormen slechts een deel van de opgaven. Dit biedt kansen, maar vraagt wel om zorgvuldige keuzes. Want ruimte, zowel boven-, als ondergronds, is een schaars goed. Het combineren van al die opgaven vraagt een nieuwe manier van werken. Niet van bovenaf opgelegd, maar in goede samenwerking tussen overheden, bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en burgers. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt.

Met de NOVI zet het Rijk een proces in gang waarmee keuzes voor de leefomgeving sneller en beter kunnen worden gemaakt. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Deze belangen komen samen in vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptie en energietransitie; 2. Duurzaam economisch groeipotentieel; 3. Sterke en gezonde steden en regio’s; 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. In het plangebied zijn geen nationale belangen in het geding. Het nationale ruimtelijke beleid heeft geen consequenties voor het planvoornemen. 3.2.2

Instructieregels Rijk (AMvB’s)

De algemene regels staan verspreid over de Omgevingswet, de vier algemene maatregelen van bestuur en de Omgevingsregeling. Kort gezegd zijn de volgende vier AMvB’s van toepassing: • Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) • Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) • Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) • Het Omgevingsbesluit (Ob) De instructieregels binnen het Bkl vormen het beoordelingskader van een omgevingsplan. Hoofdstuk 5 van het Bkl bevat de instructieregels voor het omgevingsplan. Afdeling 5.1 betreft de instructieregels voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De instructieregels gaan over: • algemene bepalingen (paragraaf 5.1.1); • waarborgen van de veiligheid (paragraaf 5.1.2); • beschermen van de waterbelangen (paragraaf 5.1.3); • beschermen van de gezondheid en van het milieu (paragraaf 5.1.4); • beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed. (paragraaf 5.1.5);

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 14 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

• • •

behoud van ruimte voor toekomstige functies. (paragraaf 5.1.6); behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7); bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen (paragraaf 5.1.8).

Afdeling 5.2 bevat instructieregels over de uitoefening van taken voor de fysieke leefomgeving. Deze instructieregels gaan over; • voorkomen van belemmeringen voor gebruik en beheer van de hoofdspoorweginfrastructuur en van rijkswegen; • lokale spoorwegen binnen vervoerregio's; • lozen van industrieel afvalwater in het openbaar vuilwaterriool; • bebouwingscontour jacht; • bebouwingscontour houtkap. Afdeling 5.3 bevat regels over ontheffing van instructieregels voor het omgevingsplan. 3.3

Provinciaal beleid

3.3.1

Omgevingsvisie Noord-Brabant 2018

Op 14 december 2018 stelde Provinciale Staten van Noord-Brabant de Brabantse Omgevingsvisie vast. De omgevingsvisie is opgesteld volgens de uitgangspunten van de nieuwe Omgevingswet, welke op 1 januari 2024 in werking is getreden. De Brabantse Omgevingsvisie beschrijft de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Er wordt vanuit meerdere invalshoeken gekeken naar een ontwikkeling door de provincie: ▪ Een 'diepe' manier van kijken: niet alleen kijken naar effecten op de bovenste laag in het hier en nu, maar de dynamiek en randvoorwaarden betrekken die de onderste lagen meegeven. Kijken op verschillende schaalniveaus en actief benutten van de factor tijd. Hierbij ook kijken naar het verleden, de geschiedenis van de lagen op een plek. ▪ Een 'ronde' manier van kijken: niet sectoraal kijken, maar combineren van opgaven en kansen zodat ontwikkelingen optimaal bijdragen aan een circulair, sterk en sociaal Brabant, waarin alle Brabanders zich prettig voelen. Kijken vanuit een gebiedsgerichte insteek, naar een balans tussen People, Planet en Profit. ▪ Een 'brede' manier van kijken: niet kijken vanuit één gezichtspunt, maar het betrekken van veel partijen, met al hun gezichtspunten, meningen, wensen, ideeën en belangen. In de omgevingsvisie is één basisopgave benoemd: het werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit.

Daarnaast zijn er vier hoofdopgaven benoemd: ▪ werken aan de Brabantse energietransitie; ▪ werken aan een klimaatproof Brabant; ▪ werken aan Brabant als slimme netwerkstad; ▪ werken aan een concurrerende, duurzame economie. De omgevingsvisie gaat over de hele fysieke leefomgeving, heeft een integraal karakter en bevat geen sectorale beleidsdoelen. Concrete doelen voor bijvoorbeeld natuur, water, veiligheid, milieu, mobiliteit en ruimtelijke kwaliteit staan nog in de bestaande plannen van de provincie, bijvoorbeeld in de Structuurvisie ruimtelijke ordening en het provinciale verkeers- en vervoersplan. 3.3.2

Omgevingsverordening Noord-Brabant

De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Deze wet vervangt 26 wetten en verschillende regelsystemen op nationaal niveau. Vanwege de Omgevingswet moet ook de provincie haar regelsysteem aanpassen. De provincie heeft nu nog maar één verordening waarin alle regels zijn opgenomen over de fysieke leefomgeving. Deze omgevingsverordening is, met het oog op de doelen van de wet en de Brabantse omgevingsvisie 'De Kwaliteit van Brabant' , gericht op: a. een goede, veilige en gezonde leefomgeving; b. het in stand houden of verbeteren van een goed omgevingskwaliteit;

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 15 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

c. een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving; en d. het realiseren van maatschappelijke opgaven. De kaarten van de Omgevingsverordening Noord-Brabant zijn op 16 september 2025 geactualiseerd.

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 16 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

Figuur 7: Uitsnede van de kaart behorende bij Omgevingsverordening Noord-Brabant

In figuur 7 zijn de uitsneden van de kaarten behorende bij de Omgevingsverordening Noord-Brabant weergegeven voor de planlocatie Zwarte Dijk 47 te Rijen. Uit de kaarten blijkt dat de planlocatie is gelegen in het ‘Landelijk gebied’. Over de locatie liggen tevens de aanduidingen ‘Beperking grootschalige logistiek’, ‘Stalderingsgebied’ en ‘Groenblauwe waarden’. Landelijk gebied In de Omgevingsverordening binnen de afdeling ‘Landelijk gebied’ zijn de ontwikkelingsmogelijkheden geschetst voor het Landelijk gebied. In het landelijk gebied biedt de provincie mogelijkheden aan de gemeente voor het stimuleren van het mengen van functies voor een sterke plattelandseconomie. Hierbij is vooral de ontwikkeling van landbouw van belang, naast andere vormen van bedrijvigheid, natuur, landschap, recreatie en wonen. De beoogde ruimtelijke ontwikkeling op de planlocatie omvat het omzetten van de agrarische bestemming naar een woonbestemming op de planlocatie en het realiseren van twee wooneenheden in de bestaande schuur. In de Omgevingsverordening artikel 5.77 zijn specifieke regels opgenomen voor wonen in het landelijk gebied. Hieronder is artikel 5.77 weergegeven. Artikel 5.77 Wonen Lid 1 Een omgevingsplan ter plaatse van Landelijk gebied: a. bepaalt dat een toename van het aantal woningen is verboden; b.

bepaalt dat zelfstandige bewoning van bedrijfsgebouwen, recreatiewoningen en andere niet voor bewoning bestemde gebouwen is uitgesloten; c. kan een andere gebruiksactiviteit dan wonen toestaan bij een woning als: 1. dit past binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied, als bedoeld in Artikel 5.12; 2. dit past binnen de voorwaarden die voor die gebruiksactiviteit zijn opgenomen in dit hoofdstuk; en 3. bij het toelaten van een bouwactiviteit, elders een gelijkwaardige oppervlakte aan gebouwen, feitelijk en juridisch, is gesloopt. Lid 2 In afwijking van het eerste lid, onder a, is een toename van het aantal burgerwoningen mogelijk als dit past binnen de ontwikkelingsrichting van een gebied, bedoeld in Artikel 5.12, en in de volgende gevallen: a. de woningen worden gerealiseerd met toepassing van Artikel 5.14 of Afdeling 5.5; b. het de omzetting van een voormalige bedrijfswoning naar burgerwoning betreft en is verzekerd dat:

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 17 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

1. 2.

er geen splitsing in meerdere woonfuncties plaatsvindt; en overtollige bebouwing wordt gesloopt.

De ontwikkeling op de planlocatie betreft het omzetten van de agrarische bestemming naar een woonbestemming. De bestaande woning op de planlocatie wordt omgezet van een bedrijfswoning naar een burgerwoning waarbij overtollige bebouwing wordt gesloopt en er geen sprake is van splitsing in meerdere woonfuncties. De Omgevingsverordening Noord-Brabant bepaalt in artikel 5.12 dat een omgevingsplan dat uitbreiding van een bestaande activiteit of de introductie van een nieuwe functie in het landelijk gebied mogelijk maakt, moet onderbouwen dat deze ontwikkeling past binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied. De planlocatie aan de Zwarte Dijk 47 te Rijen ligt binnen het als Landelijk gebied aangewezen gebied en wordt her ontwikkeld van een agrarische functie naar een woonfunctie, met drie wooneenheden binnen het bestaande erfensemble. Daarmee is artikel 5.12 van toepassing. Artikel 5.12 Ontwikkelingsrichting Lid 1 Een omgevingsplan dat de uitbreiding mogelijk maakt van een bestaande activiteit of dat een nieuwe functie of activiteit toedeelt in Landelijk gebied, bevat een onderbouwing dat die ontwikkeling past binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied. Een ontwikkelingsrichting wordt opgesteld met toepassing van de basisprincipes, bedoeld in Paragraaf 5.1.2, en gaat in ieder geval in op de volgende aspecten: a.

welke activiteiten en functies vanuit een gebiedsgerichte benadering passen in de omgeving; b. welke effecten de ontwikkeling van die activiteiten en functies heeft op andere aspecten, waaronder een veilige en gezonde leefomgeving , de te beschermen waarden, bedoeld in Afdeling 5.2, mobiliteit, agrarische ontwikkeling, stedelijke ontwikkeling, leefbaarheid en leegstand elders; c. op welke wijze de omgevingskwaliteit in het gebied versterkt kan worden, mede gericht op de toepassing van artikel 5.11 Kwaliteitsverbetering landschap; en d. op welke wijze de sloop van leegstaande of overtollige bebouwing wordt gerealiseerd. Lid 2 Bij het opstellen van een ontwikkelingsrichting worden deskundigen betrokken op het gebied van omgevingskwaliteit , onder wie een deskundige die bij de provincie Noord-Brabant werkzaam is.

Lid 1 De planlocatie ligt in het door de provincie aangeduide Landelijk gebied, waar wordt gestreefd naar behoud en versterking van landschappelijke, cultuurhistorische en ecologische kwaliteiten, gecombineerd met zorgvuldig ruimtegebruik en kwalitatieve herbestemming van vrijkomende agrarische bebouwing. Deze provinciale koers sluit aan bij het gemeentelijke beleid voor het agrarisch balansgebied, waarin transformatie van beëindigde agrarische bedrijven naar passende woon- en nevenfuncties wenselijk is, mits deze bijdragen aan de ruimtelijke kwaliteit en de bestaande gebiedsstructuren niet aantasten. Vanuit deze gebiedsgerichte benadering passen de activiteiten die met dit plan worden mogelijk gemaakt binnen de karakteristiek van het gebied. De ontwikkeling bestaat volledig uit inpandige herbestemming van de bestaande karakteristieke schuur, gecombineerd met de omzetting van de voormalige bedrijfswoning naar burgerwoning. Hiermee wordt aangesloten bij de schaal, vorm en uitstraling van het bestaande bebouwde erf, en wordt geen nieuwe bebouwing toegevoegd die de openheid of het landschap zou verstoren. Tegelijkertijd draagt het plan bij aan het tegengaan van leegstand van karakteristieke bebouwing en aan het voorkomen van verval van cultuurhistorische elementen op het erf.

Bij de beoordeling van de effecten van de ontwikkeling op andere omgevingsaspecten is gebleken dat de realisatie van de drie wooneenheden geen negatieve invloed heeft op de veilige en gezonde leefomgeving. In de motivering zijn de relevante milieu- en veiligheidsaspecten onderzocht, waaronder geluid, luchtkwaliteit, geur, bedrijven en milieuzonering, externe veiligheid en agrarische bedrijfsvoering. Hieruit volgt dat ter plaatse

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 18 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

een goed woon- en leefklimaat is gewaarborgd en dat omgekeerd omliggende functies – waaronder veehouderijen – door de ontwikkeling niet worden beperkt in hun huidige of toekomstige bedrijfsvoering. Ook op het gebied van mobiliteit en ruimtelijk-economische effecten zijn geen nadelige gevolgen te verwachten. De verkeersgeneratie neemt zelfs af ten opzichte van het voorheen mogelijke agrarische gebruik, terwijl de parkeerbehoefte volledig binnen het erf kan worden opgevangen. Van een ongewenste toename van leegstand elders, of van verplaatsing van stedelijke functies naar het buitengebied, is geen sprake. Daarnaast vormt het plan concreet invulling van de provinciale verplichting tot kwaliteitsverbetering van het landschap, zoals bedoeld in artikel 5.11 van de Omgevingsverordening. De fysieke tegenprestatie bestaat uit de sloop van de later aangebouwde, niet-karakteristieke ligboxenstal van circa 354 m² en de uitvoering van een landschappelijke inpassing, overeenkomstig het inpassingsplan in bijlage 3. Deze stal heeft geen cultuurhistorische waarde en valt niet onder de aanduiding ‘karakteristiek’, aangezien zij in een later stadium is aangebouwd. De stal is een uiting van schaalvergroting in de jaren ’60 en ’70 en sluit qua toegepaste staalconstructie, het gebruik van andere baksteen, kalkzandsteen binnenwanden en een dak met asbestplaten niet aan bij de karakteristieke waarde.

De afhang/uitbouw is eveneens later toegevoegd, verstoort de hoofdvorm van de schuur en verkeert in slechte bouwkundige staat. Deze bouwdelen zijn van ondergeschikte waarde voor het ensemble en worden daarom verwijderd. De cultuurhistorische waarde van de schuur wordt behouden en versterkt door uitvoering van een juridisch geborgd behoud- en herstelplan (bijlage 6), waarmee structureel wordt geïnvesteerd in de kwaliteit en toekomstbestendigheid van het erfensemble. Tot slot wordt binnen dit lid vereist dat inzichtelijk wordt gemaakt hoe de omgevingskwaliteit kan worden versterkt. Door het behoud van de karakteristieke schuur, het herstel van gevel- en dakdetails, de landschappelijke inpassing en het zorgvuldig verwijderen van overtollige bebouwing, wordt de ruimtelijke kwaliteit zichtbaar verbeterd. Hiermee sluit de ontwikkeling aan bij de gewenste ontwikkelingsrichting voor dit deel van het landelijke gebied, waarin behoud van ruimtelijke waarden en zorgvuldig ruimtegebruik centraal staan. Lid 2 Voor de beoogde ontwikkeling heeft de provincie Noord-Brabant een beoordeling gegeven. De provincie is betrokken bij de beoordeling van de toepassing van artikel 5.14 (maatwerk met als doel omgevingskwaliteit) en de wijze waarop de kwaliteitsverbetering van het landschap wordt vormgegeven. Tevens is er contact geweest met het waterschap over de kwaliteitsverbetering van het landschap.

Voor de realisatie van twee woningen in de bestaande schuur wordt verwezen naar artikel 5.14. Artikel 5.14 Maatwerk met als doel omgevingskwaliteit Lid 1 Een omgevingsplan kan voor een concreet initiatief een bouw- of gebruiksactiviteit mogelijk maken als: a.

dat aantoonbaar bijdraagt aan het fysiek versterken van omgevingskwaliteit, zoals de sloop van bebouwing, de aanleg van natuur en bos, groenblauwe dooradering, het behoud of herstel van cultuurhistorische waarden en kenmerken, het terugdringen van emissie van milieuhinderlijke stoffen of de verbetering van het woon- en leefklimaat, doordat die bouw- of gebruiksactiviteit daarvoor de middelen genereert; b. de realisering van de onder a. bedoelde versterking van omgevingskwaliteit niet op een andere wijze is verzekerd; c. de onder a. bedoelde versterking van omgevingskwaliteit bijdraagt aan algemene belangen en juridisch is geborgd; d. de bouw- of gebruiksactiviteit door meerwaardecreatie bijdraagt aan algemene belangen zoals energietransitie, klimaat, circulariteit en verduurzaming; e. zowel de activiteit als de versterking van omgevingskwaliteit passen binnen de gewenste ontwikkelingsrichting van het gebied, bedoeld in Artikel 5.12; f. is onderbouwd dat de activiteit volhoudbaar is naar de toekomst, vanuit duurzaamheid en economisch oogpunt; g. zowel de activiteit als de versterking van omgevingskwaliteit passen binnen de uitgangspunten, belangen en doelen die deze verordening beoogt te beschermen; en

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 19 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

h. bij de uitwerking van het plan deskundigen worden betrokken op het gebied van omgevingskwaliteit, onder wie een deskundige die bij de provincie Noord-Brabant werkzaam is. Lid 2 In het geval dat de fysieke versterking van omgevingskwaliteit is gericht op sanering van een milieubelastende activiteit, omvat de juridische borging in ieder geval dat alle voor die activiteit op de locatie rustende rechten en toestemmingen, waaronder verleende vergunningen, zijn ingetrokken. Lid 3 In aanvulling op het eerste lid worden bij de hierna genoemde gevallen tenminste de volgende aspecten in acht genomen: a.

als de activiteit de toevoeging van een woning betreft: 1. wordt de woning gerealiseerd op een passende locatie; 2. staat de omvang van de fysieke tegenprestatie gericht op het versterken van omgevingskwaliteit in verhouding tot de tegenprestatie voor een ruimte-voor-ruimtekavel; en 3. is in overleg met de Ontwikkelingsmaatschappij ruimte voor ruimte onderzocht of de ontwikkeling van een ruimte-voor-ruimtekavel tot de mogelijkheden behoort; b. als de activiteit de ontwikkeling van een nieuw landgoed betreft: 1. heeft het landgoed ten minste een omvang van10 hectare; 2. is de fysieke tegenprestatie in het versterken van omgevingskwaliteit gericht op de ontwikkeling van natuur die bijdraagt aan de samenhang en kwaliteit van het Natuur Netwerk Brabant; 3. bestaat 50% van het gerealiseerde landgoed uit aangelegde natuur binnen het Natuur Netwerk Brabant; 4. wordt bebouwing buiten het Natuur Netwerk Brabant gesitueerd en zo veel mogelijk geconcentreerd opgericht; 5. is de bebouwing van allure en qua omvang passend bij de uitstraling van het landgoed; 6. zijn naast landgoedwoningen ook andere bij een landgoed passende gebruiksactiviteiten mogelijk, waaronder zorg; en 7. is de openbaarheid van het landgoed verzekerd; c.

als de ontwikkeling is gericht op het behoud van een bestaand landgoed is de toevoeging van een woning of andere gebruiksactiviteit mogelijk op het bestaande landgoed als: 1. het landgoed niet is aangewezen als cultuurhistorisch waardevol complex; en 2. waar mogelijk toepassing wordt gegeven aan het bepaalde onder b; d. als de ontwikkeling tot doel heeft om de cultuurhistorische waarden en kenmerken te behouden of te herstellen van een rijks- of gemeentelijk monument of een cultuurhistorisch waardevol complex, zoals beschreven op de Cultuurhistorische waardenkaart, is de fysieke tegenprestatie in het versterken van omgevingskwaliteit gericht op het behoud of herstel van de aanwezige waarden en kenmerken. Lid 4 Er is sprake van een passende locatie voor de toevoeging van een woning als: a. de ontwikkeling in een bebouwingsconcentratie ligt; b. de ontwikkeling een logische afronding geeft van Stedelijk gebied, Bebouwd gebied of een bebouwingsconcentratie; of c. de woning inpandig wordt gerealiseerd binnen karakteristieke bebouwing. Lid 1 De ontwikkeling op de planlocatie betreft het realiseren van twee wooneenheden in de karakteristieke schuur. Voor deze schuur is het ‘invulformulier karakteristieke bebouwing’ ingevuld om de karakteristieke waarden te inventariseren. Dit formulier is toegevoegd in bijlage 5.

De planlocatie is aangeduid met de bouwaanduiding ‘karakteristiek’, waarbinnen cultuurhistorisch waardevolle en beeldbepalende panden aanwezig zijn. De twee wooneenheden worden gerealiseerd binnen het cultuurhistorische waardevol en beeldbepalend pand, namelijk inpandig in de schuur. Voor de ontwikkeling is een behoud- en herstelplan opgesteld en toegevoegd in bijlage 6. Het behoud van de karakteristieke waarde wordt juridisch geborgd binnen de regels van dit TAMomgevingsplan.

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 20 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

Lid 2 De beoogde ontwikkeling betreft geen sanering van een milieubelastende activiteit. Dit lid is dan ook niet van toepassing. Lid 3 De beoogde ontwikkeling heeft het doel om de waarden en kenmerken van de schuur te behouden en/of te herstellen. De schuur staat op de Cultuurhistorische waardenkaart beschreven als ‘overige bouwkunst’. De planlocatie is binnen het vigerende bestemmingsplan aangeduid met de bouwaanduiding ‘karakteristiek’. Door in de schuur woningen te realiseren wordt het financieel mogelijk om de schuur in ere te herstellen. De schuur is van grote omvang, waardoor twee wooneenheden toepasbaar zijn. Het behoud- en herstelplan voor de schuur is toegevoegd in bijlage 6. Lid 4 Er is sprake van een passende locatie voor de toevoeging aangezien de beoogde ontwikkeling plaats vind binnen karakteristieke bebouwing, namelijk de schuur. Aanduiding: Stalderingsgebied Binnen de aanduiding ‘Stalderingsgebied’ gelden extra randvoorwaarden aan ontwikkeling van veehouderijen. Deze voorwaarden geven sturing aan het voorkomen van een verdere regionale concentratie van vee en richten zich daarnaast op het tegengaan van (verdere) leegstand. Vanwege deze extra randvoorwaarden is een toename van de oppervlakte dierenverblijf binnen een bouwperceel alleen mogelijk als er elders dierenverblijven verdwijnen; het zogenaamde stalderen.

Het initiatief betreft geen uitbreiding van een veehouderij. De aanduiding heeft verder geen betrekking op het voorliggende initiatief. Aanduiding: Groenblauwe waarden Binnen de aanduiding ‘Groenblauwe waarden’ wordt gericht op het behouden en herstellen van het bodem- en watersysteem. Daarnaast wordt gericht op de bescherming van de ecologische-, landschappelijke- en hydrologische waarden en kenmerken in een gebied. Het initiatief kent geen negatieve effecten op de ecologische-, landschappelijke- of hydrologische waarden van de omgeving. De aanduiding heeft verder geen betrekking op het voorliggende initiatief. Hiermee wordt de beoogde ontwikkeling passend geacht binnen de Omgevingsverordening Noord-Brabant. Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies Als er nieuw ruimtebeslag nodig is, wordt met toepassing van de basisprincipes uit paragraaf 5.1.2 ‘Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies’ gekeken naar een concrete invulling. Artikel 5.7 zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit De provincie wil de omgevingskwaliteit van Brabant bevorderen, in combinatie met een veilige en gezonde leefomgeving. Bij omgevingskwaliteit gaat het om de kwaliteit van een plek of gebied, die bepaald wordt door een goed samenspel van herkomstwaarde, belevingswaarde, gebruikswaarde en toekomstwaarde.

Voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving wordt rekening gehouden met: a. zorgvuldig ruimtegebruik; b. de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering; c. meerwaardecreatie; Artikel 5.8 Zorgvuldig ruimtegebruik Het doel van zorgvuldig ruimtegebruik is om bestaand bebouwd gebied zo goed mogelijk te benutten. Het optimaal benutten van de bestaande bebouwde omgeving draagt bij aan het behoud van de openheid en kwaliteit van het buitengebied en aan hergebruik van leegkomende of bebouwingslocaties in zowel stedelijk als landelijk gebied. Zorgvuldig ruimtegebruik houdt in: • dat een ruimtelijke ontwikkeling in beginsel plaatsvind binnen bestaand ruimtebeslag voor bebouwing, tenzij in de verordening uitdrukkelijk anders is bepaald; • in geval van stedelijke ontwikkeling toepassing is gegeven aan artikel 5.129g van het Besluit kwaliteit leefomgeving (ladder voor duurzame verstedelijking);

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 21 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

•

een bestemmingsplan buiten bestaand stedelijk gebied bepaalt dat gebouwen, bijbehorende bouwwerken en andere permanente voorzieningen binnen het bouwperceel worden opgericht en daarbinnen worden geconcentreerd.

Op de planlocatie is het voornemens om de locatie om te zetten van een agrarische bestemming naar een woonbestemming. Daarnaast bestaat de beoogde ontwikkeling uit het realiseren van twee wooneenheden binnen de bestaande schuur. Met onderhavig initiatief wordt de bestaande bebouwde situatie optimaal gebruikt, de kwaliteiten en openheid van het buitengebied blijven behouden. Zo wordt er ook voorkomen dat er in de toekomst leegstand plaatsvindt op de planlocatie. Omdat er sprake is van een functiewijziging in het landelijk gebied wordt de planlocatie landschappelijk ingepast in de omgeving. Er wordt gebruik gemaakt van het bestaande bouwperceel en de bestaande bebouwing, er wordt daarmee invulling gegeven aan het principe zorgvuldig ruimtegebruik. Artikel 5.9 toepassing van de lagenbenadering De lagenbenadering omvat de effecten op: a. de ondergrond, zoals het bodem- en watersysteem, aardkundige- en archeologische waarden; b. de netwerklaag, zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienetwerk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling van het personen- en goederenvervoer. c. de bovenste laag zoals cultuurhistorische en landschappelijke waarden, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op lucht, milieu, veiligheid en een gezonde leefomgeving.

In de hierop volgende hoofdstukken worden effecten op bovenstaande waarden beschreven. Hieruit blijkt dat de relevante milieuhygiënische aspecten in het plangebied niet worden aangetast.

Artikel 5.10 meerwaardecreatie Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder: a. de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren; b. de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. De fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit maakt deel uit van de meerwaardecreatie. Het initiatief beoogd op meerdere manieren ‘meerwaardecreatie’. Als fysieke tegenprestatie voor de realisatie van twee wooneenheden in de karakteristieke schuur wordt een bijdrage geleverd aan het behoud van de karakteristieke waarde doordat er een behoud- en herstelplan wordt opgesteld en dit wordt juridisch geborgd. Daarbij wordt het erf zo ingericht dat het één ensemble blijft. Het behoud en herstel van de karakteristieke bebouwing en het ensemble zijn een meerwaarde in het gebied. Artikel 5.11 Kwaliteitsverbetering van het landschap Een Omgevingsplan dat een ruimtelijke ontwikkeling in het landelijk gebied mogelijk maakt, bepaalt dat die ruimtelijke ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. De motivering bij een Omgevingsplan bevat een toelichting: a.

van de wijze waarop de bedoelde verbetering financieel, juridisch en feitelijk is vastgelegd; b. dat de verbetering past binnen de hoofdlijnen van het te voeren ruimtelijk beleid voor dat gebied. De bedoelde verbetering kan mede betreffen: a. de landschappelijke inpassing van bebouwing, voor zover expliciet vereist op grond van deze verordening; b. het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen die een bijdrage leveren aan de versterking van de landschapsstructuur of de relatie stad-land; c. activiteiten, gericht op behoud of herstel van cultuurhistorische waarden en kenmerken; d. het wegnemen van verharding; e. het slopen van bebouwing; f. een fysieke bijdrage aan de realisering van de het Natuur Netwerk Brabant en ecologische verbindingszones;

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 22 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

g.

het aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden.

Op het Brabantse platteland komen verschillende grote uitdagingen bij elkaar. Groeiende (agrarische) leegstand, demografische veranderingen, klimaatverandering en de omschakeling naar duurzame energie en landbouw vragen om een nieuw toekomstperspectief. Inzicht in de omvang en met name de samenhang van deze (en meer) opgaven ontbreekt. Wel is duidelijk dat ze op elkaar ingrijpen en niet sectoraal opgelost kunnen worden, zonder dat het ten koste gaat van andere opgaven. Het vraagt om integrale afwegingen en samenwerking, samen met ondernemers, burgers en organisaties in het gebied. Kwaliteitsverbetering van het landschap De planlocatie ligt in het buitengebied van de gemeente Gilze Rijen aan de Zwarte Dijk 47 ten oosten van de kern van Rijen. De landschappelijke inpassing moet een kwaliteitsverbetering zijn voor het landschap. Om de kwaliteit van het landschap te versterken heeft de provincie Noord-Brabant het principe van ‘kwaliteitsverbetering van het landschap’ geïntroduceerd. Over de uitvoering van kwaliteitsverbetering verdiende het aanbeveling dat regionaal eenduidige afspraken werden gemaakt. Deze regeling is de resultante van het regionale overleg hoe om te gaan met deze kwaliteitsverbetering. De notitie biedt: • • • •

een eenduidig beleidskader voor de West-Brabantse gemeenten met instemming van de provincie Noord-Brabant; de mogelijkheid tot maatwerk voor gemeenten blijft mogelijk om de ‘couleur locale’ te behouden, niet alles wordt dicht getimmerd; een eenduidige regionale methodiek; duidelijkheid over hoe de rood-met-groen koppeling kan worden opgenomen in te ontwikkelen bestemmingsplannen.

In het ‘afsprakenkader Kwaliteitsverbetering van het landschap in de regio West-Brabant’ is een onderverdeling gemaakt in drie categorieën, waaronder een ruimtelijke ontwikkeling geschaard kan worden. Categorie 1 ontwikkelingen zijn ruimtelijke ontwikkelingen met nauwelijks tot geen landschappelijke invloed en waarbij geen (extra) kwaliteitsverbetering van het landschap wordt geëist. Een categorie 2 ontwikkeling betreft ontwikkelingen die een relatief beperkte invloed op de omgeving hebben en (traditioneel) als passend binnen en eigen aan het landelijk gebied worden beschouwd, of in gebieden plaatsvinden die specifiek aangewezen zijn voor bepaalde ontwikkelingen. Alle overige ontwikkelingen vallen binnen een categorie 3 ontwikkeling. De kwaliteitsverbetering moet resulteren in een fysieke en zichtbare verbetering van het landschap. Uit een opgesteld landschapsplan moet duidelijk blijken hoe en met welke natuur- en/of landschapselementen de landschappelijke inrichting wordt vormgegeven. Hierbij wordt aangesloten bij de STIKA-normen voor minimale oppervlakten van landschapselementen en sortimenten. Het vestiging van of een woonfunctie in een cultuurhistorisch waardevolle pand valt in categorie 1, de ruimtelijke ontwikkeling heeft nauwelijks landschappelijke invloed.

De wijziging van de agrarische bestemming naar een woonbestemming kan worden aangemerkt als een categorie 2 ontwikkeling. Op basis daarvan wordt er een landschappelijk inpassingsplan uitgewerkt. In bijlage 3 van onderhavige onderbouwing wordt de landschappelijke inpassing weergegeven. Uit bovenstaande blijkt dat de beoogde ruimtelijke ontwikkeling voldoet aan de regels uit de TAMomgevingsverordening Noord-Brabant. 3.4

Regionaal beleid

3.4.1

Ruimtelijke Visie West-Brabant 2030

De Ruimtelijke Visie West-Brabant 2030 beschrijft, met een doorkijk naar 2040, de koers van de regio WestBrabant in een ruimtelijk casco. Dat casco biedt een gemeenschappelijk kader voor de samenwerkingspartners in de aanpak van opgaven die uiteengezet zijn in de ruimtelijke agenda. Het is de koers van West-Brabant, waarin bestaande ambities gekoppeld zijn aan strategische keuzes ten aanzien van structurele veranderingen op langere termijn.

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 23 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

De Ruimtelijke Visie West-Brabant 2030 ziet de streek als een aantrekkelijke woonregio die zich actief openstelt voor nieuwe inwoners. Hiermee wordt vooralsnog ingezet op groei van de bevolking. De bijbehorende woningbouwopgave wordt gezien als een kwalitatieve marktvraag, waarbij het onderscheid in verschillende subregionale woningmarkten met een eigen, herkenbaar karakter van belang is. Voor het plangebied betekent het dat er vanuit de regio West-Brabant geen eisen of restricties geformuleerd zijn waar de nieuwe ontwikkeling aan moet voldoen. 3.5

Gemeentelijk beleid

3.5.1

Toekomstvisie

De gemeente Gilze en Rijen heeft in april 2012 de Toekomstvisie 2025 ‘Wij zijn Gilze en Rijen’ vastgesteld. In de toekomstvisie Gilze en Rijen 2025 heeft de gemeente Gilze en Rijen een beeldgegeven van de gewenste ontwikkeling van de gemeente tot 2025. De toekomstvisie voorziet in een richtsnoer voor het toekomstig handelen van de gemeente en geeft aan wat de rollen van inwoners, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties daarbij zijn. Daarnaast biedt het document een afwegingskader voor het gemeentebestuur voor het maken van toekomstige richtinggevende keuzes over taak- en rolopvatting op verschillende beleidsterreinen.

Voor 2025 heeft de gemeente de volgende ambities: • versterken van onze positie als woongemeente in het groen tussen twee steden; • benutten van onze strategische ligging aan belangrijke vervoersassen in MiddenBrabant en versterken van de positie als werkgelegenheidsgemeente met economisch duurzame en beeldbepalende bedrijven; • versterken van de vitaliteit van kernen met goede voorzieningen op het vlak van sport en cultuur die optimaal worden gebruikt; • versterken van de economische draagkracht van het buitengebied en van de belevingswaarde van dat buitengebied; De inhoudelijke en bestuurlijke ambities worden verder uitgewerkt in pijlers voor de toekomstvisie 2025, dit zijn: • dorpen in het groen tussen twee steden; • wonen en leven met oog voor elkaar; • ruimte voor bedrijvigheid; • een mooi en duurzaam buitengebied; • verbindend bestuur dicht bij de inwoners Beoordeling en conclusie De beoogde ontwikkeling op de planlocatie draagt bij aan het versterken van de belevingswaarde van het buitengebied. Met onderhavig initiatief wordt de karakteristieke waarde van de schuur namelijk behouden en wordt er op de planlocatie een landschappelijke inpassing gerealiseerd. De gehele locatie wordt her ontwikkeld en leegstand van agrarische bedrijfsgebouwen wordt daarmee voorkomen. Het initiatief draagt bij aan de leefbaarheid van het buitengebied.

Derhalve wordt de beoogde ontwikkeling passend geacht in de Toekomstvisie. 3.5.2

Ambitiedocument ‘Ambitie Gilze en Rijen – nieuwe kansen’

Het ambitiedocument ‘Ambitie Gilze en Rijen – nieuwe kansen’ is ontstaan uit de Toekomstvisie 2025 'Wij zijn Gilze en Rijen'. In het document worden de ruimtelijke ambities voor de komende jaren uitgestippeld. Dit gebeurt op basis van vier denkrichtingen: 1. Nieuwe noodzakelijkheid “Een nieuwe manier van denken over wonen” 2. Sterke schakels “Bereikbaar voor iedereen” 3. Levendige centra “Sterke en vitale dorpsharten” 4. Karakteristieke bedrijvigheid “Bedrijventerreinen met een duidelijk profiel”

Motivering 242140 | 20-3-2026

Pagina 24 van 67

III Schoenmakers III Ruimtelijke ontwikkeling

De ontwikkeling op de planlocatie valt onder de denkrichting ‘een nieuwe manier van denken over wonen’. De initiatiefnemers gaan met drie huishoudens op één locatie wonen om zo de karakteristieke bebouwing en het ensemble te behouden. De beoogde ontwikkeling op de planlocatie is passend binnen de denkrichting zoals gesteld in het ambitiedocument. 3.5.3

Structuurvisie buitengebied Gilze en Rijen

De gemeente Gilze en Rijen heeft haar beleid voor het buitengebied uiteen gezet in de Structuurvisie Buitengebied. Het plangebied is valt volgens deze structuurvisie (en het vigerende bestemmingsplan) in het agrarisch balansgebied, zie afbeelding 8. Het agrarisch balansgebied ligt verspreid over de gemeente, de planlocatie is gelegen in het noordoostelijke deel van het buitengebied van Gilze en Rijen. De beleidslijnen binnen dit gebied betreffen: - behoud en ontwikkeling van de duurzame, grondgebonden landbouw, voor zover passend binnen het landschap; - realisatie van de ecologische verbindingszones in combinatie met beekherstel; - behoud en ontwikkeling van de verschillende karakteristieke landschappen; - behoud en beperkte ontwikkeling van de duurzame intensieve veehouderij, waarbij op duurzame locaties meer ontwikkelingsruimte wordt geboden; - het onder voorwaarden bieden van agrarische neven- en vervolgfuncties, zoals kleinschalige dag- en verblijfsrecreatie (in het kader van verbrede landbouw en in vrijkomende agrarische bebouwing).

Figuur 8: Uitsnede zoneringskaart Structuurvisie

In de beoogde situatie zal de agrarische locatie worden omgezet naar een woonbestemming, waarbij de ontwikkeling gecombineerd wordt met een zorgvuldige landschappelijke inpassing. Tevens wordt er voor de schuur een behoud- en herstelplan opgesteld waardoor de kwaliteiten van de planlocatie behouden en versterkt zullen worden. Er zal geen nieuwe bebouwing worden opgericht, de ontwikkeling vind plaats in de bestaand bebouwing. De beoogde ontwikkeling past derhalve binnen het agrarisch balansgebied. 3.5.4