Document · PDF

Jaarstukken Dantumadiel 2025 26-05-2026 bewerkt_v2

Raadsvergadering (Dantumadiel) 30 juni 2026, gemeente DantumadielBij agendapunt: Jaarstukken 2025 Dantumadiel - spreektijd 3 min22.488 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Jaarstukken Dantumadiel 2025

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .......................................................................................................................................2 Voorwoord..............................................................................................................................................4 Inleiding ..................................................................................................................................................5 Rekeningresultaat ...................................................................................................................................7 Programma 1: Ynwenner en Bestjoer...................................................................................................10 Programma 2: Mienskip .......................................................................................................................21 Programma 3: Soarch en Wolwêzen ....................................................................................................28 Programma 4: Wurk, Bedriuw en Rekreaasje.......................................................................................43 Programma 5: Wenjen en Omjouwing .................................................................................................50 Programma 6: Iepenbiere Romte

.........................................................................................................61 Algemiene dekkingsmiddels, Overhead, Heffing VPB en Onvoorzien ..................................................69 Algemiene dekkingsmiddels .............................................................................................................69 Overhead ..........................................................................................................................................74 Heffing VPB .......................................................................................................................................78 Onvoorzien .......................................................................................................................................79 Paragrafen ............................................................................................................................................80 Paragraaf lokale heffingen ................................................................................................................80 Paragraaf weerstandvermogen ........................................................................................................87 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen...........................................................................................96 Paragraaf

financiering.....................................................................................................................104 Paragraaf bedrijfsvoering ...............................................................................................................110 Paragraaf verbonden partijen ........................................................................................................122 Kader verbonden partijen...........................................................................................................122 Gemeenschappelijke regelingen ................................................................................................124 Vennootschappen en coöperaties ..............................................................................................132 Stichtingen en verenigingen .......................................................................................................134 Paragraaf grondbeleid ....................................................................................................................139 Paragraaf openbaarheid .................................................................................................................144 Paragraaf subsidies .........................................................................................................................145 Jaarrekening

.......................................................................................................................................149 Grondslagen voor waardering en resultaatsbepaling ....................................................................149 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................161 Balans .............................................................................................................................................166 Verantwoording ..............................................................................................................................190 Overige gegevens ...............................................................................................................................213 2

Controleverklaring ..........................................................................................................................213 Bijlagen ...............................................................................................................................................214 Bijlage 1: Overzicht incidentele baten en lasten ............................................................................214 Bijlage 2: Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves .........................................215 Bijlage 3: Gewaarborgde geldleningen ...........................................................................................217 Bijlage 4: Overzicht investeringen ..................................................................................................219 Bijlage 5: Overzicht staat van activa ...............................................................................................223 Bijlage 6: Overzicht activiteiten ......................................................................................................247

Voorwoord Voorwoord Dantumadiel sluit af met positief saldo, maar is waakzaam richting de toekomst De gemeente Dantumadiel heeft 2025 afgesloten met een positief rekeningresultaat van € 3,2 mln. Daarnaast is de algemene reserve toegenomen tot € 15,1 mln. Met deze cijfers blijft Dantumadiel een financieel gezonde gemeente. Het positieve resultaat is echter circa € 2,4 mln. lager dan begroot. De oorzaak hiervan ligt met name in stijgende kosten in het sociaal domein en dan met name de Jeugdzorg. De jeugdzorg en de noodzakelijke hervorming hiervan is een thema dat landelijk speelt en veel aandacht krijgt. Hierdoor dient Dantumadiel waakzaam te zijn richting de toekomst. Verder is hard gewerkt aan de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie. Er is veel werk verzet om processen beter neer te zetten en daar waar mogelijk te verbeteren. Met name in lopende projecten voor de inrichting van het sociaal domein en het klantcontact centrum zijn verdere stappen gezet. Richting de toekomst neemt de onzekerheid en volatiliteit in de maatschappij toe. Dit kan gevolgen hebben voor de toekomstige begrotingen van Dantumadiel. Een stevig financieel fundament en de doorontwikkeling van de organisatie zorgen ervoor dat Dantumadiel vanuit een sterke basis de toekomst tegemoet gaat. Namens het college van B&W, Wethouder Rommy Kempenaar

Inleiding Inleiding Hierbij presenteren wij u de jaarstukken 2025 van de gemeente Dantumadiel. Volgens de voorschriften van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bestaan de jaarstukken uit een jaarverslag (deel I) en een jaarrekening (deel II). Het jaarverslag (deel I) bevat onder andere de programmaverantwoording en de verantwoording op de paragrafen zoals die in de begroting zijn opgenomen. De programmaverantwoording biedt per programma inzicht in de realisatie van de gestelde doelen en de gerealiseerde baten en lasten. Hierbij wordt gewerkt met programma’s die niet zijn gekoppeld aan hoofdfuncties maar een door de gemeenteraad vastgelegde programmastructuur. De jaarrekening (deel II) bestaat uit het overzicht van baten en lasten, de balans en een aantal verantwoordingen. Wij willen een ieder dankzeggen die op zijn of haar wijze heeft bijgedragen aan de totstandkoming van deze jaarstukken Onderstaande volgt een beknopt toelichting op de onderdelen van de programmaverantwoording in het jaarverslag: Waar gaat het programma over Een korte omschrijving van de inhoud van het programma's en de voornaamste voornemens van het College van Burgemeester en Wethouders, het bestuur van onze gemeente. De doelen en activiteiten De programmadoelen zijn vastgesteld in het coalitieakkoord.

Daaronder hangen de activiteiten die er voor moeten zorgen dat de doelen worden gerealiseerd. U kunt dit dus lezen als de voortgang op de gestelde beleidsdoelen. Door middel van een kleurenindicator wordt de voortgang op de activiteiten weergegeven. De betekenis van de indicatoren leggen wij hieronder uit. Indien een indicator oranje of rood is dan is een toelichting verplicht. Wanneer een activiteit is afgerond wordt dit aangegeven onder de kop Afgerond. Indicator

Toelichting Groen: Realisatie activiteit ligt op schema.

Oranje: Realisatie activiteit loopt vertraging op, maar wordt nog wel gehaald.

Rood: Realisatie van de activiteit wordt niet gehaald.

Beleidsdocumenten De op het programma van toepassing zijnde beleidsdocumenten

Verbonden partijen De aan de gemeente verbonden partijen die een bijdrage leveren aan het leveren van bepaalde diensten of goederen. Uniforme beleidsindicatoren Geeft de ontwikkeling weer van de verplichte beleidsindicatoren vanuit de Regeling beleidsindicatoren gemeenten. Overzicht van baten en lasten Geeft een overzicht weer van de baten en lasten per product van het betreffende programma. Daarnaast zijn ook de onttrekkingen van- en stortingen aan de reserves opgenomen. In het overzicht worden de baten en lasten getoond van de primitieve begroting, de begroting na wijziging, de realisatie en het verschil tussen de realisatie en de begroting na wijziging. Toelichting op de verschillen Onder de kop Toelichting op de verschillen treft u een toelichting aan op de voornaamste verschillen tussen de realisatie en de begroting na wijziging. Hierbij hanteren we de volgende uitgangspunten: •

Wanneer het verschil op de baten of de lasten per product groter is dan € 50.000 dan volgt hierop een toelichting. Afwijkingen kleiner dan €50.000 worden toegelicht wanneer er sprake is van een noemenswaardige oorzaak. Wanneer er een ‘min‘ teken voor een bedrag is weergegeven betekent dit een nadeel.

•

De cijfers worden in de tabellen afgerond op duizendtallen, waardoor er kleine afrondingsverschillen kunnen ontstaan.

•

In de toelichting wordt een incidenteel verschil aangeduid met een ‘I’ en wordt een structureel verschil aangeduid met een ‘S’.

•

In alle programma’s zijn verschillen zichtbaar op de uitvoeringskosten. Op totaalniveau betreft dit een verschil welke in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht wordt.

Rekeningresultaat Inleiding De jaarrekening 2025 sluit met een voordelig saldo van € 3.184.000. In dit hoofdstuk treft u een overzicht aan van de baten en lasten van onze gemeente inclusief onttrekkingen van- en stortingen aan de reserves. Vervolgens worden de voornaamste verschillen tussen de realisatie en de bijgestelde begroting toegelicht. Het resultaat is op de balans gepresenteerd als (onbestemd) Rekeningresultaat onder het eigen vermogen. In het bijgevoegde raadsvoorstel zal aan uw raad worden voorgelegd hoe dit resultaat kan worden bestemd.

Rekeningresultaat Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primitieve begroting 2025

Begroting na wijziging 2025

Jaarrekening 2025

Verschil 2025

Baten

72.490

86.210

84.080

-2.130

Lasten

-72.160

-85.557

-81.491

4.066

330

652

2.589

1.936

3.362

-4.310

Saldo baten en lasten Onttrekkingen

2.583 7.672

Stortingen

-418

-2.767

Saldo onttrekkingen en stortingen

2.165

4.906

596

-4.310

Resultaat

2.495

5.558

3.184

-2.374

Toelichting op verschillen in resultaat Bedragen x €1.000

Onderdeel

Omschrijving

Incidenteel (I) / Structureel (S)

Verschil 2025

Verschil in resultaat Programma 1 Gedeeltelijke vrijval voorziening overbezetting ontvlechting.

128

Wettelijke dotatie aan de pensioenvoorziening wethouders in verband met de verplichte overgang naar het ABP per 1 januari 2028.

-261

Programma 3

Onderdeel

Omschrijving

Incidenteel (I) / Structureel (S)

Verschil 2025

Hogere ontvangst vanuit de centrumgemeente uit het onbestede deel van de SPUK Beschermd Wonen.

338

Er is meer gebruik gemaakt van de WMO woonvoorziening, dit betrof enkele grote woningaanpassingen.

-355

Er is meer gebruik gemaakt van de WMO Begeleiding en Dagbesteding.

-159

Er zijn hogere kosten voor inkomensondersteuning. Er is sprake van een toename in het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering. Daarnaast is de loonkostensubsidie per persoon toegenomen.

-845

Er zijn lager kosten voor inkomensondersteuning op de regelingen schuldhulpverlening, bijzondere bijstand, geldterugregeling en kwijtschelding.

218

De kosten voor Jeugdhulp zijn gestegen. Oorzaken hiervoor zijn de inkoopsystematiek, stijgende verwijzingen en de toename van complexe zorg.

-1.869

De loonkosten voor Beleid- & Uitvoering Sociaal domein zijn hoger. De loonkosten voor de opvang van Oekraïners zijn niet geraamd. Daarnaast zijn er hogere loonkosten door ziektevervanging, extra inzet op kwaliteit en de uitkeringsadministratie.

-717

I/S

Programma 4

Onderdeel

Omschrijving

Incidenteel (I) / Structureel (S)

Verschil 2025

Er is een verliesvoorziening gevormd voor de grondexploitatie bedrijventerrein Oostersingel, De Westereen.

-208

Voordeel op grondexploitaties woningbouw, betreft in de hoofdzaak winstnemingen.

585

Er zijn meer aanvragen gedaan ten behoeve van leges titel 2 (bouw en woningen). Daardoor zijn er meer leges ontvangen dan begroot.

140

Verkopen van overige gronden (buiten grondexploitaties).

226

Extra dotatie aan de voorziening groot onderhoud kunstwerken naar aanleiding van een nieuwe planning groot onderhoud.

-276

Er zijn minder WOZ-bezwaren ingediend, als gevolg daarvan zijn er minder proces- en gerechtskosten voor WOZbezwaren gemaakt.

120

Overige verschillen < € 100.000

561

I/S

Programma 5

Programma 6

AD, OH, VPB en Onvoorzien

Overige

Totaal saldo

-2.374

Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Waar gaat programma 1 'Ynwenner en Bestjoer' over? Programmaportefeuillehouder: A. Haga, R. Kempenaar Het gemeentebestuur van Dantumadiel gaat voor een sterke autonome en herkenbare gemeente die dichtbij haar inwoners staat. De samenwerking tussen gemeente, inwoners en ondernemers staat daarbij centraal. Het opheffen van de centrumregeling zorgt ervoor dat hier de komende bestuursperiode nog meer de nadruk op komt te liggen. Het gemeentelijke bestuur komt daarmee de komende periode voor een grote uitdaging te staan als het gaat om de opbouw van de nieuwe organisatie en de bijbehorende ontvlechting van gemeente Noardeast Fryslân. De gemeente Dantumadiel gaat zich de komende tijd vol inzetten op de opbouw van een nieuwe eigen organisatie, waarbij Dantumadiel een toegankelijke organisatie wil zijn met focus op klantgerichte dienstverlening welke goed is toegesneden op de toekomst. Dit voortkomend uit de kernwaarde van het coalitieakkoord ‘Sosjaal en Tichtby’. Hierbij is de doelstelling om in ieder geval de dienstverlening op het niveau te behouden zoals het nu is en om alle inwoners een passend digitaal of fysiek kanaal te bieden om contact te zoeken met de gemeentelijke organisatie. Belangrijk speerpunt is om rekening te houden met de huidige krapte op de arbeidsmarkt.

Dantumadiel wil inzetten op aantrekkelijk werkgeverschap en talentontwikkeling. De basis voor een sterke autonome gemeente wordt gevormd door een robuuste financiële positie met oog voor structurele en incidentele kosten. Het opstellen van een toekomstbestendige lange termijn visie van de financiële positie en een overzichtelijke financiële verantwoording zullen hierbij de speerpunten zijn. Ook veiligheid is een kerntaak van de overheid en in het bijzonder ook van de gemeente. Het realiseren en behouden van een veilige woon- en leefomgeving is een terugkerend en actueel onderwerp en staat daarom altijd hoog op de politieke agenda. Hoewel de gemeente een regierol heeft als het gaat om veiligheid en ook de kaders voor het (integraal) veiligheidsbeleid vaststelt, opereert de gemeente in een speelveld met veel spelers (ketenpartners). Belangrijk is om op de samenwerking te blijven investeren. Tevens zal er verder worden ingezet op het voorkomen en bestrijden van ondermijning in de gemeente. Het gevoel van veiligheid wat wordt ervaren door de inwoners is daarbij een belangrijke maatstaaf. Onze democratie is een groot goed. Daar is ook in Dantumadiel veel aandacht voor. Het is van belang dat inwoners centraal staan en invloed hebben op en de eigen woon- en leefomgeving. We bieden inwoners heldere kaders voor burgerparticipatie: we geven als overheid ruimte en duidelijkheid.

Doelen & activiteiten Overzicht activiteiten Programma 1: Ynwenner en Bestjoer

Voortgang

Toelichting

101 Dienstverlening 101.1 De dienstverlening op het zelfde niveau behouden ondanks ontvlechting 101.1.1 Klant in Focus Tool gebruiken om de klanttevredenheid voor en na ontvlechting te meten.

101.1.2 Één loket aanbieden voor dienstverlening richting inwoners en ondernemers voor afhandeling van het grootste gedeelte van de vragen.

We meten momenteel de kwantitatieve data van het KCC. De kwalitatieve data moet nog gemeten worden. Er wordt gekeken welke methodiek het beste gebruikt kan worden om de klanttevredenheid in beeld te brengen. Dit is meegenomen in het project KCC wat Q3/4 gestart is. Momenteel wordt onderzocht welke partij we hiervoor willen inzetten. Er is een project voor het KCC gestart om de klantreis te optimaliseren. Hierin wordt zowel de frontoffice en de backoffice in meegenomen. E-diensten zijn ingevoerd.

101.1.3 Voor elke inwoner en ondernemer een passend kanaal aanbieden om contact te zoeken met de gemeente (digitaal of fysiek). O

De E-diensten burgerzaken zijn in werking. De burger kan ons nu bereiken via: social media, fixi, whatsapp, telefoon, mail en E-diensten. Daarnaast is een webteam bezig om de website te optimaliseren en wordt in kaart gebracht wat er nodig is om te voldoen aan de WMEBV (Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer). Tevens wordt er gekeken naar de mogelijkheden voor een chatbot op de website.

101.2 Aantrekkelijk werkgever worden in de nieuwe organisatie 101.2.1 Traineeships bieden en talent tot bloei laten komen.

Met de uitwerking van het traineeprogramma, ons jongerennetwerk Jong Dantumadiel en het online leerplatform Mijn Leerplein bieden we een diversiteit aan extra ontwikkelmogelijkheden voor (jong) talent. Wat het traineeprogramma betreft, voeren we nu gesprekken rondom een provinciaal initiatief. De coördinatie ervan ligt bij Werken in Friesland en daarmee sluiten we aan bij een groot aantal Friese gemeenten en de provincie.

We bieden inmiddels een mooi pakket aan voorwaarden: reiskostenvergoeding voor woonwerk verkeer, in overleg hybride werken, toegang tot het Alleo-platform (deel IKB flexibel en met belastingvoordeel door medewerkers te besteden), online leren via Mijn Leerplein en fruit op het werk. Daarnaast zijn er leerzame en/of gezellige activiteiten vanuit Jong Dantumadiel en de Personeelsvereniging.

101.2.2 Secundaire arbeidsvoorwaarden aantrekkelijk maken.

101.2.3 Enthousiasmeren van studenten van de diverse scholen (LBO, MBO, HBO) in de regio. G

Naast contacten en samenwerking met de RUG en NHL Stenden (HBO) is onze gemeente nu partner van het landelijke initiatief VMBO On Stage. Verder hebben we waar mogelijk op alle niveaus stagiairs.

Overzicht activiteiten 101.2.4 Rol voor hogescholen bieden in de opbouw van de organisatie.

Voortgang G

101.2.5 Een werkomgeving creëren waarin werknemers zich kunnen ontplooien.

Toelichting Gerealiseerd door het betrekken van de Universiteit Twente. Ontwikkeling en ontplooiing wordt zoveel mogelijk gestimuleerd door leidinggevenden. Door het ruime opleidingsbudget waren op diverse fronten opties: individuele professionalisering, ontwikkeling van vaardigheden, teamontwikkeling of vakgerichte trajecten. Ook zien we dat diverse collega's doorstromen via interne vacatures naar een andere functie.

102 Veilige woon en leefomgeving 102.1 Veilige woon- en leefomgeving versterken 102.1.1 Project veilig buitengebied uitvoering geven (gericht op ondermijning)

Het project veilig buitengebied is een doorlopende aanpak. Er ingezet op bewustwording door onze ondermijningscampagne Watsoesto. Ook is er een bewustwordingsavond georganiseerd voor agrariërs. O

102.1.2 Project bedrijventerreinen (gericht op ondermijning)

Een ander onderdeel van de aanpak (motie raad febr. 2024) is om het gesprek aan te gaan met agrarische ondernemingen en een bord "Samen tegen ondermijning" op te hangen bij de ondernemers. De uitvoering van de motie is ondergebracht bij de werkzaamheden van de boa's. In 2026 komt er meer capaciteit beschikbaar komt voor deze aanpak.

In 2025 is er in november een integrale bedrijvencontrole uitgevoerd. In 2026 komt dit als going concern terug.

De raad heeft besloten om voor de uitvoering van het bibobbeleid budget beschikbaar te stellen voor een bibobonderzoeker. De vacature binnen team veiligheid is vervuld. Binnen het Team Uitvoering Sociaal domein zijn de werkzaamheden voor bibobonderzoek belegd bij de toezichthouders WMO/Jeugdwet.

Dit is een doorlopende aanpak van het LIO (Lokaal Informatie Overleg). Deze ondermijningstafel is in 2025 gestart. Om efficiënter te werken willen we het LIO in 2026 door ontwikkelen.

102.1.3 Biboscan uitvoering geven.

102.1.4 Signaaltafel bijeenkomsten uitvoering geven.

102.1.5 Meerjarige visie ontwikkelen op inzet en prioritering toezichthouders publiek domein. G

Het VTH-beleid is vastgesteld. Hierin is de visie op inzet en prioritering toezichthouders publiek domein zoals verwoord in de notitie Klaar voor de strijd opgenomen.

Overzicht activiteiten 102.1.6 Voorkomen jeugdoverlast door inzet jeugdboa en stakeholders.

Voortgang G

Toelichting Dit is een doorlopend proces en wordt meegenomen in de reguliere activiteiten bij de aanpak van jeugdgroepen.

103 Krachtig en eigentijds bestuur 103.1 Burgerparticipatie faciliteren waar nodig en te handelen vanuit de ja mits houding 103.1.1 Proces voor participatie verbeteren door duidelijke kaders vast te leggen. O

In opdracht van de griffie is een advies burgerparticipatie opgesteld en ook gepresenteerd. Er wordt nu gekeken hoe dit te beleggen in de ambtelijke organisatie.

In opdracht van de griffie is een advies burgerparticipatie opgesteld en ook gepresenteerd. Er wordt nu gekeken hoe dit te beleggen in de ambtelijke organisatie zodat o.a. de memo contactmomenten kan worden opgesteld. In deze memo wordt ook de huidige gang van zaken rondom de contactmomenten van College en inzet van de dorpencoördinator meegenomen.

103.1.2 Memo Contactmomenten in de praktijk brengen.

104 Gezond financieel beleid voor de lange termijn 104.1 Robuuste financiële positie behouden zowel incidenteel als structureel 104.1.1 Lange termijn visie opstellen financiële situatie.

104.1.2 Beheersbaar houden van de exploitatiekosten van de organisatie te benchmarken aan de huidige kosten van de centrumregeling.

Met de nota "kaders risicomanagement en weerstandsvermogen per 1-1-2024" is opvolging gegeven aan de programmadoelen "robuuste financiële positie behouden zowel incidenteel als structureel" en "lange termijn visie opstellen financiële positie". Besluitvorming was in de raad van 27 februari 2024. In de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing in de Begroting 2026 en de Jaarrekening 2025 is dit meegenomen. Het eerste echte peilmoment om de exploitatiekosten te toetsen was bij de Jaarstukken 2024. Bij de Jaarstukken 2024 zijn geen structurele afwijkingen gesignaleerd van de begroting. De beheersing van de exploitatiekosten blijven we volgen middels de tussentijdse rapportages en de jaarstukken, zo ook bij de voorliggende jaarstukken. Daarnaast zijn de exploitatiekosten van de gemeente onderwerp van onderzoek in het programma Dantumadiel 2027. Hierbij worden de kosten eveneens gebenchmarkt aan andere gemeenten.

Overzicht activiteiten 104.1.3 Meetbaar maken in samenwerking met financiën (dashboard)

Voortgang

Toelichting In 2024 zijn we voor de rapportage van de P&Cdocumenten overgestapt van de rapportage tool Begroten en Verantwoorden (B&V) naar Pepperflow in combinatie met de Begrotingsapp. Een stap voorwaarts die ook de wijze van rapporteren op de voortgang van activiteiten heeft verbeterd. Naast voornoemde ontwikkeling wordt vanaf de 2e Turap 2024 ook gerapporteerd op grote projecten voor zowel de voortgang als de financiën. Voor 2025 lag de focus op het door ontwikkelen van de P&C rapportages in Pepperflow.

Beleidsdocumenten Beleidsdocumenten per onderwerp Dienstverlening Programmaplan Opbouw Dantumadiel 2024 Visie ‘Dantumadiel krijgt het voor elkaar’ Veilige woon en leefomgeving Veiligheidsagenda 2024-2027 Regionaal Beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2024 – 2027 (Politie) Fries Regionaal crisisplan Deelplan bevolkingszorg Deelplan crisiscommunicatie Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Fryslân 2024 Samenwerkingsovereenkomst Zorg en Veiligheidshuis 2019 e.v. Meerjarenplan Zorg en Veiligheidshuis Fryslân 2024-2028 De Friese Norm 2022 Subsidieregeling initiatieven jaarwisseling Dantumadiel

Nadere regels carbidschieten Dantumadiel Beleidsregels bestuurlijke handhaving drugscriminaliteit gemeente Dantumadiel Beleidsregel coffeeshops gemeente Dantumadiel Beleidsregels Wet aanpak woonoverlast gemeente Dantumadiel 2024

Krachtig en eigentijds bestuur Raadsakkoord 2022-2026 Coalitieakkoord ‘Sosjaal en Tichtby’ Sociaal Economisch Masterplan en Agenda Netwerk Noordoost (ANNO) Gezond financieel beleid voor de lange termijn Financiële beleidsdocumenten (begroting, meerjarenraming, jaarrekening en perspectiefnota) Financiële verordening gemeente Dantumadiel 2025 (Artikel 212 van de Gemeentewet)

Verbonden partijen Verbonden partij

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen

Veiligheidsregio Fryslân (VRF), onderdeel veiligheid

Belangrijke partner bij het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving.

Vereniging van Friese Gemeenten

De VFG behartigt de belangen voor alle Friese gemeenten, totaal 18.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

De VNG behartigt de belangen voor alle Nederlandse gemeenten.

K80

De K80 zet in op lobby voor kleine gemeenten en kennisdeling.

RIEC

Biedt ondersteuning in de strijd tegen ondermijnende criminaliteit.

Verbonden partij

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen

Veiligheidshuis Fryslân

Biedt persoonsgerichte aanpak van domein-overstijgende en complexe zorgen veiligheidsproblemen.

Uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Eenheid

Periode

Gemeente Dantumadiel

Nederland

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

2025

8,6

n.v.t.

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

2025

8,6

n.v.t.

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

2025

1.049,58

n.v.t.

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

2025

n.v.t.

Verwijzingen Halt

Aantal verwijzingen per 1.000 inwoners

2025

Winkeldiefstallen

Aantal per 1.000 inwoners

2025

0,4

Geweldsmisdrijven

Aantal per 1.000 inwoners

2025

4,3

11,2

Diefstallen uit woning

Aantal per 1.000 inwoners

2025

0,4

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Aantal per 1.000 inwoners

2025

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Toelichting

Bron

Formatie

Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari, uitgedrukt in fte per 1.000 inwoners.

Eigen gegevens

Bezetting

Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is (inclusief boventallige werknemers), dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan. Het aantal fte wordt uitgedrukt per 1.000 inwoners.

Eigen gegevens

Uniforme beleidsindicatoren

Toelichting

Bron

Apparaatskosten

Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken.

Eigen gegevens

Eigen begroting

Externe inhuur

Verwijzingen Halt

Het aantal verwijzingen Halt per jaar per 1000 inwoners van jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen. Deze jongeren worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.

Bureau Halt

Winkeldiefstallen

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

CBS

Geweldsmisdrijven

Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

CBS

Diefstallen uit woning

Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners.

CBS

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.

CBS

Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primitieve begroting 2025

Begroting na wijziging 2025

Jaarrekening 2025

Verschil 2025

Baten 101 Bestuur

128

102 Dienstverlening

296

314

103 Veiligheid

Totaal Baten

340

494

155

101 Bestuur

-1.662

-1.969

-2.175

-206

102 Dienstverlening

-1.254

-632

-770

-138

103 Veiligheid

-2.102

-2.202

-2.205

-3

Totaal Lasten

-5.017

-4.803

-5.149

-346

Saldo baten en lasten

-4.678

-4.463

-4.655

-192

190 Mutaties reserves programma 1

115

-39

Totaal Onttrekkingen

115

-39

Lasten

Onttrekkingen

Saldo onttrekkingen en stortingen Resultaat

115

-39

-4.678

-4.349

-4.579

-231

Toelichting op de verschillen Bedragen x €1.000

Onderdeel

Omschrijving

Verschil 2025

Incidenteel (I) / Structureel (S)

Baten 101 Bestuur Gedeeltelijke vrijval voorziening overbezetting ontvlechting. De voorziening moet o.b.v. de faktuur overbezetting totaal € 200.000 zijn, rest kan vrijvallen.

128

Hogere baten dan begroot, er zijn in 2025 (3424st) meer reisdocumenten afgegeven dan t.o,v. 2024 (3199 st)

Verschillen kleiner dan € 50.000

-39

102 Dienstverlening

Onderdeel

Omschrijving

Verschil 2025

Incidenteel (I) / Structureel (S)

103 Veiligheid Verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal baten

I/S

155

Lasten 101 Bestuur De hogere dotatie wordt veroorzaakt door de geactualiseerde actuariele berekeningen van de pensioenvoorziening en ophoging door toepassing van de dekkingsgraad van het ABP (119%) . Gemeenten zijn wettelijk verplicht de pensioenvoorzieningen aan te passen zodat deze aansluit op bovengenoemde berekeningen. Per 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers over naar het ABP. Door deze overstap moet de gemeente vanaf de jaarrekening 2025 rekening houden met de dekkingsgraad van het ABP en deze toepassen op de berekening van de pensioenvoorziening.

-261

Verschillen kleiner dan € 50.000

Hogere kosten door hogere stuksprijs (verhoging 3,5%) op de inkoop van reisdocumenten bij het Rijk. Tevens zijn er in 2025 meer reisdocumenten uitgegeven in 2025 (3424st) t.o.v. 2024 (3199 st)

-75

Verschillen kleiner dan € 50.000

-63

I/S

102 Dienstverlening

103 Veiligheid

Onderdeel

Omschrijving

Verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal lasten

Verschil 2025

-2

Incidenteel (I) / Structureel (S) I/S

--346

Toevoegingen aan reserves Geen verschillen Totaal toevoegingen aan reserves

Onttrekkingen aan reserves Verschillen kleiner dan € 50.000

-39

Totaal onttrekkingen aan reserves

-39

Totaal saldo verschil

-231

Programma 2: Mienskip Waar gaat programma 2 ‘Mienskip’ over? Programmaportefeuillehouder: W. Strikwerda Vitale en levendige dorpen vormen de basis voor verbinding en sociale samenhang in de gemeente. Het is daarom belangrijk initiatieven voor activiteiten en evenementen blijvend te ondersteunen. De gemeente Dantumadiel wil onderzoeken waar de kracht van de inwoners zit en waar inwoners ondersteuning nodig hebben als het gaat om het versterken van de sociale samenhang. Een toekomstbestendige omgeving wordt gevormd door het op peil houden van voorzieningen zoals scholen, winkels en huisartsen. Daarbij wil de gemeente oog hebben voor een inclusieve samenleving, waarin iedereen mee kan doen. Er is extra aandacht voor de jeugd. Hen wordt een goed toekomstperspectief geboden als het gaat om de toekomstbestendigheid van onze regio. Het is van belang om kansen te bieden aan de jeugd door goed onderwijs, sport, cultuur te blijven stimuleren.

Doelen & activiteiten Overzicht activiteiten Programma 2: Mienskip

Voortgang

Toelichting

201 Sociale verbondenheid 201.1 Sociale samenhang behouden en waar nodig en mogelijk versterken. 201.1.1 Ondersteunen en versterken van initiatieven uit de lokale samenleving. G

201.1.2 DOM’s doorontwikkelen naar structurele werkwijze (dorpsbudgetten). G

201.1.3 Onderzoeken hoe we jongeren kunnen betrekken bij gemeentelijke beslissingen.

Subsidieregeling Dorpsbudgetten is afgerond. Er wordt veel gebruik van gemaakt. De aanpassingen van de andere onderdelen van het subsidielandschap is ingezet. De eerste dorpsbiografie, die van de Westereen is in 2025 opgesteld. De anderen zijn voorbereid. Dit vormt de basis van het doorontwikkelen van de DOM.

Onderzoek naar jongerenparticipatie is in 2024 uitgevoerd. En in opdracht van de griffie is een advies bewonersparticipatie opgesteld en gepresenteerd over. Er wordt nu gekeken hoe dit, inclusief jongerenparticipatie, te beleggen in de ambtelijke organisatie.

Er wordt gewerkt aan een integraal beleid waar ook welzijn onder valt per 2026. In overleg met het college is er extra tijd voor gegeven om dit goed te implementeren. De Startnotitie is in 2025 bij de Raad geweest. Wordt verder uitgewerkt in een notitie integraalbeleid inclusief uitvoeringsprogramma.

201.1.4 Implementeren van het nieuwe welzijnsbeleid.

202 Voorzieningenniveau 202.1 De maatschappelijke voorzieningen in de dorpskernen toekomstbestendig, betaalbaar en bereikbaar te maken en waar nodig te verbeteren. 202.1.1 Onze sportaccommodaties toekomstbestendig maken (o,a. vervangen in Feanwâlden). 203 Talentontwikkeling (onderwijs, cultuur)

Is onderdeel van het beleid. Wordt meegenomen in de projecten, specifiek Feanwalden.

203.1 In 2025 is het aanbod van culturele activiteiten in Dantumadiel met 10% toegenomen t.o.v. 2022

Overzicht activiteiten 203.1.2 Culturele mogelijkheden, zowel actief als passief, voor jongeren vergroten en beter faciliteren ( poppodium, festival, jeugdtheater)

203.1.3 Volwassenfonds sport en cultuur promoten (is nu een pilot, zo mogelijk permanent maken).

Voortgang

203.1.4 In het kader van preventie sport- en cultuuractiviteiten aanbieden aan jongeren (buurtsportcoaches en jongerenwerkers).

203.1.5 It organisearjen fan in Fryske wike mei de Anno-gemeenten.

203.1.6 It organisearjen fan in jierliks weromkommende aktiviteit yn it basisûnderwiis oangeande it Frysk.

Toelichting Deze regeling liep vanaf 2023 tot en met dit jaar. Er is per jaar 20.000 euro beschikbaar. Er zijn al verschillende projecten hiervoor gefinancierd voor jongeren. Is vanaf 2024 opgenomen in de geldgids en in de communicatie. Is onderdeel van het beleid. Het beweegteam voert ons sport(stimulerings)beleid uit.

Onlangs georganiseerd waaronder het Frysk Diktee. Dit is een jaarlijks terugkerende activiteit. Dit wurdt jierliks organisearre.

203.1.7 Opstarten pilot Verrrijkte Schooldag. G

Eerste overleg met Roobol en met alle welzijnspartijen gehad om een pilot op te starten. Gemeente heeft hierbij een faciliterende rol. Initiatief ligt bij de scholen. Scholen zijn aan het onderzoeken naar wat passend is.

203 Talentontwikkeling (onderwijs, cultuur) 203.2 Onze jongeren meer en structureler de kans bieden om hun talenten volledig te ontwikkelen 203.2.1 Faciliteren en stimuleren van projecten gericht op talentontwikkeling ( zoals het project bouwen aan ambitie). 203.2.2 Uitvoering geven, evalueren en doorontwikkelen van het ‘Project tiid foar aksje, waai mar mei’ en project Maatschappelijke Diensttijd. 203.2.3 Opstarten pilot Verrrijkte Schooldag, waarbij ingezet wordt op talentontwikkeling jongeren

Kennislab is partner van de gemeente. Daarnaast zetten we via Dokwurk en Wurkstart sterk in op activiteiten en projecten talentontwikkeling. Wordt succesvol uitgevoerd. Evaluatie volgt nog in 2026. Eerste overleg met Roobol en met alle welzijnspartijen gehad om een pilot op te starten. Gemeente heeft hierbij een faciliterende rol. Scholen zijn dit aan het onderzoeken.

Beleidsdocumenten Beleidsdocumenten per onderwerp Sociale verbondenheid It is oan jo! Notitie gebiedsgericht werken Noardeast-Fryslân en Dantumadiel 2019-2022 Voorzieningenniveau Naar een regionale ontwikkelagenda voor onderwijsvoorzieningen in NO Friesland; Verkennend masterplan huisvesting DDFK Naar een regionaal voorzieningenspreidingsmodel in Noordoost Fryslân 2010-2030 (jan. 2014) Atlas van Noordoost Fryslân Eindrapport (sept. 2015) Agenda voor onderwijsvoorzieningen in Noordoost Fryslân (2017) Sport in Dantumadiel: nieuwe rollen nieuwe kansen (2016) Talentontwikkeling (onderwijs, cultuur) Kennislab Integraal Huisvestingsplan onderwijs Dantumadiel

Verbonden partijen Verbonden partij

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen

Roobol

Verzorgt het openbaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs

Uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Eenheid

Periode

Niet-Sporters

2024

Gemeente Dantumadiel

Nederland

54,5

42,5

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Toelichting

Bron

Niet-Sporters

Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

Gezondheidsenquête (CBS, RIVM, GGD'en)

Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primitieve begroting 2025

Begroting na wijziging 2025

Jaarrekening 2025

Verschil 2025

Baten 201 Voorzieningen

163

164

177

202 Onderwijshuisvesting en kansenbeleid

185

155

-30

203 Sport

136

179

199

204 Cultuur

Totaal Baten

485

547

556

-291

-456

-355

101

-1.631

-1.591

-1.668

-77

203 Sport

-166

-606

-160

445

204 Cultuur

-810

-954

-972

-19

Totaal Lasten

-2.898

-3.606

-3.155

451

Saldo baten en lasten

-2.413

-3.059

-2.599

460

290 Mutaties reserves programma 2

663

-625

Totaal Onttrekkingen

663

-625

290 Mutaties reserves programma 2

Totaal Stortingen

Saldo onttrekkingen en stortingen

663

-625

-2.378

-2.396

-2.561

-165

Lasten 201 Voorzieningen 202 Onderwijshuisvesting en kansenbeleid

Onttrekkingen

Stortingen

Resultaat

Toelichting op de verschillen Bedragen x €1.000

Onderdeel

Omschrijving

Verschil 2025

Incidenteel (I) / Structureel (S)

Baten 201 Voorzieningen Verschillen kleiner dan € 50.000

Verschillen kleiner dan € 50.000

-30

Verschillen kleiner dan € 50.000

202 Onderwijshuisvesting

203 Sport

204 Cultuur

Totaal baten

Lasten 201 Voorzieningen DOM (Dorpsontwikkelingsmaatschappij) budget wordt ingezet vanaf 2026 voor het project dorpsbiografieën 2026-2028. Hier komen initiatieven ten behoeve van de dorpen uit voort waarvoor de DOM-gelden kunnen worden ingezet. Dit plan wordt nog voorgelegd aan het college ter besluitvorming.

138

Verschillen kleiner dan € 50.000

-37

202 Onderwijshuisvesting

Onderdeel

Omschrijving

Verschil 2025

Incidenteel (I) / Structureel (S)

Hogere exploitatiekosten Campus Damwoude. Dekking voor deze kosten staan in programma 6 sporthalbeheer, met de 1e Turap kan dit worden gecorrigeerd.

-50

Verschillen kleiner dan € 50.000

-27

I/S

Subsidie Tennisferiening Feanwalden is nog niet aangevraagd/uitbetaald, project is nog niet gereed

435

Verschillen kleiner dan € 50.000

I/S

Verschillen kleiner dan € 50.000

-19

I/S

203 Sport

204 Cultuur

Totaal lasten

451

Toevoegingen aan reserves Geen verschillen Totaal toevoegingen aan reserves

Onttrekkingen aan reserves Subsidie Tennisferiening Feanwalden

-435

DOM (Dorpsontwikkelingsmaatschappij) budget

-138

Verschillen kleiner dan € 50.000

-52

Onderdeel

Omschrijving

Verschil 2025

Totaal onttrekkingen aan reserves

-625

Totaal saldo verschil

-165

Incidenteel (I) / Structureel (S)

Programma 3: Soarch en Wolwêzen Waar gaat programma 3 ‘Soarch en Wolwêzen’ over? Programmaportefeuillehouder: R. Kempenaar, K. Wielstra, W. Strikwerda De gemeente Dantumadiel vindt het van belang dat iedereen mee kan doen en dat alle inwoners in hun kracht kunnen staan. We willen dat mensen zelfredzaam en samen-redzaam zijn en zelf de regie over hun leven kunnen behouden. Inwoners hebben behoefte aan goede en doeltreffende zorg. De gemeente heeft een sleutelrol als het gaat om informatievoorziening gezinsondersteuning en opvoeding en wil hierin toegankelijk zijn. Met het benutten van sturingsinformatie, een efficiëntere inzet van middelen en innovatie in de bedrijfsvoering willen we de beperkte middelen zo inzetten dat deze maximaal ten goede komen aan inwoners die het nodig hebben om te kunnen participeren in de samenleving. De gemeente Dantumadiel zal extra inzetten op contractmanagement met als doel fraudebestrijding en zelfverrijking in de zorg tegen te gaan. De resultaten hiervan komen ten gunste van armoedebestrijding, begeleiding en sociale activering samen met onze stakeholders (bijvoorbeeld Dokwurk). Daarnaast wordt er extra ingezet op de gevolgen van onze economische situatie zoals energiearmoede, schulden en eenzaamheid.

Doelen & Activiteiten Overzicht activiteiten Programma 3: Soarch en Wolwêzen

Voortgang

Toelichting

301 Langer leven in goede gezondheid 301.1 Zelfredzaamheid vergroten van onze zorgbehoeftige inwoners. 301.1.2 Implementatie nieuw welzijnsbeleid (inclusief jongerenwerk) met doarpsomtinkers en doarpsmoetingsplakken. G

Het implementeren heeft de nodige vertraging opgelopen door de ontwikkelingen van Yfke. Deze ontwikkelingen nemen we mee in nieuw integraal beleid met thema's als gezondheid, leefstijl en sport, waarover in 2026 besluitvorming kan plaatsvinden.

De hulpverlening via SMW op de scholen is verder uitgebreid van vier naar zes scholen. Op de overige drie scholen wordt ingezet op contact met de IB-ers.

We zetten niet in op een familiegroepsplan, maar wel regulier in op een integrale aanpak met ondersteuningsplannen voor het gehele gezin. De pilot jeugd is voorbereid en wordt in 2026 uitgevoerd. Hierbij kunnen we nog beter inzetten op de diverse leefgebieden van het gezin.

De interne werkgroep laaggeletterdheid is geformeerd. De werkgroep voert dit project nu uit.

301.1.3 Jeugdhulp op scholen verder uitbreiden.

301.1.4 Inzetten van het gezinsplan bij jeugdhulp

301.1.5 Meer bewustwording creëren laaggeletterdheid binnen onze organisatie. 301.1.6 Extra inzet op (digi)taalvaardigheid via bibliotheken.

In samenwerking met de stakeholders en in afstemming met de raad wordt gewerkt aan een plan voor extra inzet op het terugdringen van laaggeletterdheid. Raadsavond heeft eind 2025 plaatsgevonden.

Overzicht activiteiten Voortgang Toelichting 301.2 Aantoonbare verschuiving realiseren van duurdere zorgtrajecten naar goedkopere vormen van zorg. 301.2.1 Fraude in WMO en Jeugd actiever bestrijden.

301.2.2 Opvoedingsondersteuning toegankelijker en laagdrempeliger aanbieden

301.2.3 Extra inzet op gezonde levensstijl voor volwassenen.

301.2.4 Vrijetijdsbesteding aanbieden aan jongeren als preventie door middel van sport en cultuur (buurtsportcoaches en jongerenwerkers). + preventieakkoord.

In 2025 wordt hierop nog beter ingezet. Via het inrichtingsplan sociaal domein en via de aanpak ondermijning. Daarnaast wordt bij toekomstige aanbestedingen aandacht besteed aan Bibobprocedures op basis van geactualiseerd Bibobbeleid. Opvoedingsondersteuning vindt plaats via de schoolmaatschappelijk werkers, GGD en Yfke. Deze voorzieningen zijn allemaal laagdrempelig.

GALA is in uitvoering. De ketenaanpakken krijgen vorm. Binnen IZA worden transformatieplannen opgesteld en interventies door de partners geïmplementeerd in Dantumadiel. De transitie van zorg naar preventie vergt een lange adem en kan worden beschouwd als onderdeel van het beleid de komende jaren.

Eerste overleg met Roobol en met alle welzijnspartijen gehad om een pilot op te starten. Gemeente heeft hierbij een faciliterende rol. Scholen zijn dit aan het onderzoeken.

302 Meer maatschappelijke participatie 302.1 Streven naar een samenleving waarbij iedereen kan participeren ondanks hun financiële positie. Dit willen we bereiken door het vaststellen van het actieplan armoede- en schuldenbeleid waarin we concrete acties opnemen om dit doel te bereiken. 302.1.1 Uitvoeren van de acties in het actieplan armoede- en schuldenbeleid, waaronder project Energiearmoede ook een plaats heeft.

Diverse punten worden uitgevoerd. G

Beleidsdocumenten Beleidsdocumenten per onderwerp Langer leven in goede gezondheid Gezondheidsbeleid 2014-2017 Meer maatschappelijke participatie Kadernota ‘’samen leven, sterk voor elkaar’’ (2013) Algemeen deel uitvoeringsplan (2014) Uitvoeringsplan Participatiewet (2014) Uitvoeringsplan WMO (2014) Fan Wearde, mantelzorgbeleid (2016) ‘’Het nieuwe jongerenwerken DDFK’’ Beleid sociaal domein (Wmo, Jeugdwet, Participatiewet) 2018(/2019) Beleid terugvordering en verhaal, verificatiebeleid en handhavingsbeleid sociaal domein Herijking Participatiebeleid Visiedocument wonen en zorg Visiedocument gebiedsteam (toegang) Kadernota Welzijnsbeleid 2022 – 2025 Gunstiger opvoedklimaat Uitvoeringsplan Jeugdwet (2014) Lokaal actieplan Huiselijk geweld en kindermishandeling

Verbonden partijen Verbonden partij

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen

Dokwurk

Uitvoering Participatiewet.

Veiligheidsregio Fryslân onderdeel GGD Fryslân

Gezondheidsdienst van de Friese gemeenten ter bevordering van de gezondheidssituatie en leefstijl van inwoners.

Mobiliteitsburo Noordoost Fryslân

De gemeenten: Achtkarspelen, Dantumadiel, Dongeradeel, Ferwerderadiel, Kollumerland c.a., en Tytstjerksteradiel in de regio Noordoost Fryslân en de provincie Fryslân hebben besloten om samen te werken op het gebied van het regionale doelgroepenvervoer en openbaar vervoer, dit om de leefbaarheid in de regio Noord Oost Fryslân te behouden.

Centrumregeling samenwerking Sociaal Domein Fryslân 2018

De centrumgemeente is Leeuwarden. Het doel is de beleidsvoorbereiding ten behoeve van de wettelijke taken op terrein van jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en participatie en de inkoop ten behoeve van wettelijke taken op het terrein van jeugdzorg en maatschap-pelijke ontwikkeling doelmatig en kwalitatief hoogwaardig te organiseren met de Friese gemeenten.

Uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Eenheid

Periode

Gemeente Dantumadiel

Nederland

Absoluut verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

2024

10,0

6,7

Relatief verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

2024

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie(vsvers)

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

2024

1,5

2,3

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar

2024

454,9

850,2

Jongeren met een delict voor de rechter

% 12 t/m 21 jarigen

2023

Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

2024

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

2024

72,2

73,2

Uniforme beleidsindicatoren

Eenheid

Periode

Gemeente Dantumadiel

Nederland

Werkloze jongeren

% 16 t/m 22 jarigen

2024

2,00

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners

2025

271,7

381,2

Lopende reintegratievoorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar

2024

427,1

203,1

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

2024

12,1

14,0

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

2024

1,3

1,0

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

2024

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Aantal per 10.000 inwoners

2025

0,4

750

660

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren

Toelichting

Bron

Absoluut verzuim

Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven.

DUO

Relatief verzuim

Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend.

DUO

De periodeaanduiding '2018' staat voor schooljaar '2017/2018'.

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie(vsvers)

Banen

Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.

Ingrado

De periodeaanduiding "2018" staat voor schooljaar "2017/2018". Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar.

LISA

Uniforme beleidsindicatoren

Toelichting

Bron

Jongeren met een delict voor de rechter

Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.

Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel

Kinderen in uitkeringsgezin

Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.

Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel

Netto arbeidsparticipatie

Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.

CBS

Werkloze jongeren

Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.

Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel

Personen met een bijstandsuitkering

Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.

CBS

Lopende reintegratievoorzieningen

Het aantal reintegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

CBS

Jongeren met jeugdhulp

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders.

CBS

Jongeren met jeugdbescherming

Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst.

CBS

Uniforme beleidsindicatoren

Toelichting

Bron

In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar.

Jongeren met jeugdreclassering

Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt.

CBS

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.

GMSD

Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primitieve begroting 2025

Begroting na wijziging 2025

Jaarrekening 2025

Verschil 2025

Baten 301 WMO (maatschappelijke participatie) 302 Toegang zorg en ondersteuning (w.o. Gebiedsteam) 303 Inkomensondersteuning

2.976

2.445

3.134

690

7.416

8.765

8.704

-61

304 Participatie

119

820

555

-265

305 Jeugdwet

306 Gezondheid

307 Welzijnswerk

557

561

308 Onderwijs (kinderopvang / vve)

447

1.440

459

-981

11.126

14.125

13.577

-547

-10.215

-10.214

-11.134

-921

-698

-666

303 Inkomensondersteuning

-9.395

-10.589

-11.344

-755

304 Participatie

-6.619

-8.284

-7.953

331

305 Jeugdwet

-7.509

-7.758

-9.712

-1.954

306 Gezondheid

-1.157

-1.161

-1.211

-50

307 Welzijnswerk

-673

-1.156

-1.108

308 Onderwijs (kinderopvang / vve)

-1.238

-2.256

-1.344

911

Totaal Lasten

-37.503

-42.115

-44.473

-2.358

Saldo baten en lasten

-26.377

-27.990

-30.895

-2.905

390 Mutaties reserves programma 3

458

413

-45

Totaal Onttrekkingen

458

413

-45

Saldo onttrekkingen en stortingen

458

413

-45

-26.279

-27.532

-30.482

-2.950

Totaal Baten Lasten 301 WMO (maatschappelijke participatie) 302 Toegang zorg en ondersteuning (w.o. Gebiedsteam)

Onttrekkingen

Resultaat

Toelichting op de verschillen Bedragen x €1.000

Onderdeel

Omschrijving

Incidenteel (I) / Structureel (S)

Verschil 2025

Baten 301 WMO (maatschappelijke participatie) De gemeente Leeuwarden ontvangt als centrumgemeente de SPUK Beschermd Wonen, aan het einde van het jaar wordt het niet bestede deel verdeeld over de Friese gemeenten

338

Een onderdeel van deze SPUK Beschermd wonen is het Hoofdlijnen akkoord GGZ 2025, ook deze wordt aan het einde van het jaar verdeeld

Voor de WMO voorzieningen zijn meer eigen bijdrages ontvangen

Oekraïense vluchtelingen met inkomsten uit werk betalen een eigen bijdrage voor opvang dit was niet geraamd

De opvang van Oekraïners heeft meer gekost dan het ontvangen voorschot van het rijk, we verwachten een nabetaling

112

Overige verschillen kleiner dan 50.000

-97

302 Toegang zorg en ondersteuning (w.o. Gebiedsteam)

303 Inkomensondersteuning Het definitief toegekende BUIG-budget van het rijk voor 2025 is lager uitgevallen dan het voorlopige (geraamde) budget.

Onderdeel

Omschrijving

Overige verschillen kleiner dan 50.000

Incidenteel (I) / Structureel (S)

Verschil 2025

Er is geen aanspraak op de post Nieuwe wet inburgering nodig geweest. Alle uitgaven voor uitvoering van de Wet inburgering 2021 in 2025 zijn geboekt op de SPUK’s G10 Inburgering en G13 onderwijsroute. Dit geldt voor zowel de baten als de lasten.

-119

Voor de SPUK Inburgering en Onderwijsroute was geraamd 701.000 dit is gesplitst in 399.000 in het lopende jaar en 302.000 uit voorgaande jaren. De werkelijke inkomsten van her rijk waren 554.000, het restant van 147.000 is naar de balans geboekt en wordt in de komende jaren uitgegeven. Baten en lasten zijn per saldo 0.

-147

Overige verschillen kleiner dan 50.000

Diverse terugontvangsten van het Sociaal Domein Fryslân

Overige verschillen kleiner dan 50.000

-624

304 Participatie

305 Jeugdwet

306 Gezondheid

307 Welzijnswerk

308 Onderwijs (kinderopvang / vve)

Voor de SPUK Onderwijsachterstandenbeleid en de SPUK Inhalen Covid-19 gerelateerde onderwijsvertragingen 2022 was een bedrag geraamd van 956.000, dit is gesplitst in 464.000 in het lopende jaar en 492.000 (stond op de balans). De werkelijke uitgaven waren 332.000. Baten en lasten zijn per saldo 0.

Onderdeel

Omschrijving

Dit bedrag is geraamd als inkomst en als uitgaaf maar was in beide gevallen niet nodig Overige verschillen kleiner dan 50.000

Totaal baten

Incidenteel (I) / Structureel (S)

Verschil 2025

-394

-547

Lasten 301 WMO (maatschappelijke participatie) Er is dit jaar extra gebruik gemaakt van de WMO woonvoorzieningen/woningaanpassingen, dit betrof enkele grote woningaanpassingen

-355

Door een stijging van het aantal clienten is er meer gebruik gemaakt van de Algemene Voorzieningen

-91

Er is wederom meer gebruik gemaakt van Begeleiding en Dagbesteding dan geraamd

-159

De opvang voor de Oekraïners heeft meer gekost dan geraamd, dit wordt opgevangen door grotere bate

-150

Overschrijding personeelskosten sociaal domein, zie toelichting onder deze tabel

-171

Overige verschillen kleiner dan 50.000

In tegenstelling tot 2024 en 2026 is het budget voor innovatie 3D niet ingezet voor maatregelen in het sociaal

302 Toegang zorg en ondersteuning (w.o. Gebiedsteam)

Onderdeel

Omschrijving

Incidenteel (I) / Structureel (S)

Verschil 2025

domein. In 2025 zijn die op andere posten geboekt (bv. loonsom USD). Overschrijding personeelskosten sociaal domein, zie toelichting onder deze tabel

-58

Het aantal huishoudens dat in 2025 een bijstandsuitkering ontving, is met 36 toegenomen ten opzichte van 2024. In 2025 ontvingen 469 inwoners bijstand, terwijl dit er in 2024 nog 433 waren. Het aantal inwoners voor wie in 2025 loonkostensubsidie is verstrekt, is met twee afgenomen ten opzichte van 2024, maar het gemiddelde bedrag per persoon is toegenomen. Door deze ontwikkelingen zijn de uitgaven aan uitkeringen en loonkostensubsidie hoger uitgevallen dan het BUIG-budget dat de gemeente hiervoor heeft ontvangen en in de begroting is opgenomen.

-845

Van diverse regelingen zoals schuldhulpverlening, bijzondere bijstand, geldterugregeling en kwijtschelding is minder gebruik gemaakt

218

Overschrijding personeelskosten sociaal domein, zie toelichting onder deze tabel

-110

Overige verschillen kleiner dan 50.000

-18

119

Voor de SPUK Inburgering en Onderwijsroute was geraamd 701.000 dit is gesplitst in 399.000 in het lopende jaar en 302.000 uit voorgaande jaren. De werkelijke uitgaven waren 554.000, het restant van 147.000 is naar de balans geboekt

147

Overige verschillen kleiner dan 50.000 303 Inkomensondersteuning

304 Participatie

Onderdeel

Omschrijving

Verschil 2025

Incidenteel (I) / Structureel (S)

en wordt in de komende jaren uitgegeven. Baten en lasten zijn per saldo 0. Overschrijding personeelskosten sociaal domein, zie toelichting onder deze tabel

Overige verschillen kleiner dan 50.000

-1.869

Overschrijding personeelskosten sociaal domein, zie toelichting onder deze tabel

-85

Overige verschillen kleiner dan 50.000

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=gemeentedantumadiel&id=c00b1002-4a20-46ba-9737-13ca66dd12bb