CConstaterende datDantumadiel
Koppel je AI →
Document · PDF

Concept warmteprogramma Dantumadiel V0.4

Carrousel 22 september 2026, gemeente DantumadielBij agendapunt: Concept Warmteprogramma (45 minuten) input ophalen uit de raad19.846 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

De energiekosten in de eerste tabel zijn dus één onderdeel van de EGK. Gemiddelde jaarlijkse eindgebruikerskosten Warmteoplossing | Eindgebruikerskosten (EGK) | Energiekosten per jaar | per jaar Referentie: cv-ketel (aardgas) | € 3.562 | € 1.972 Hybride warmtepomp | € 3.506 | € 1.731 Lucht/water-warmtepomp + radiatoren | € 3.086 | € 1.227 TEO-warmtenet 50 °C | € 3.989 | € 2.531 TEO-warmtenet 15 °C | € 4.219 | € 2.836 Toelichting: bedragen zijn afgerond op hele euro’s per jaar. De groen gemarkeerde rij heeft binnen deze vergelijking de laagste kosten. Warmteprogramma | 45 Gemiddeld verschil in eindgebruikerskosten per jaar Warmteoplossing | Eindgebruikerskosten (EGK) | Verschil t.o.v. referentie per jaar | per jaar Referentie: cv-ketel (aardgas) | € 3.562 | € 0 Hybride warmtepomp | € 3.506 | € 56 lager Lucht/water-warmtepomp + radiatoren | € 3.086 | € 476 lager TEO-warmtenet 50 °C | € 3.989 | € 427 hoger TEO-warmtenet 15 °C | € 4.219 | € 657 hoger Toelichting: de verschillen zijn berekend op basis van de afgeronde EGK-bedragen in de eerste tabel. Duiding eindgebruikerskosten De lucht/water-warmtepomp + radiatoren heeft in deze doorrekening de laagste gemiddelde eindgebruikerskosten. De kosten liggen € 476 per jaar lager dan bij de referentie met een cv-ketel. De hybride warmtepomp ligt met € 56 per jaar iets onder de referentie.

De twee TEO-warmtenetten komen hoger uit dan de referentie: respectievelijk € 427 en € 657 per jaar. 5.2 Nationale kosten Wat zijn nationale kosten? Nationale kosten zijn de totale jaarlijkse financiële kosten voor de samenleving van alle maatregelen die nodig zijn om een warmteoplossing uit te voeren, ongeacht wie deze kosten betaalt. Het gaat onder andere om investeringen, onderhoud, energiegebruik en energie-infrastructuur, waarbij financiële baten worden meegerekend. Nationale kosten zijn daarom niet hetzelfde als de kosten die rechtstreeks bij inwoners of andere eindgebruikers terechtkomen. Jaarlijkse nationale kosten - Totaal gemeente Warmteoplossing | Nationale kosten | Verschil t.o.v. referentie per jaar | per jaar Referentie: CV-ketel (aardgas) | € 36.784.494 | € 0 Hybride warmtepomp | € 35.754.662 | € 1.029.831 lager Lucht/water-warmtepomp + radiatoren | € 30.817.711 | € 5.966.782 lager TEO-warmtenet 50 °C | € 40.840.417 | € 4.055.923 hoger TEO-warmtenet 15 °C | € 41.779.743 | € 4.995.248 hoger Toelichting: bedragen zijn modeluitkomsten en afgerond op hele euro’s per jaar. Een lager bedrag betekent een maatschappelijke besparing ten opzichte van de referentie; een hoger bedrag betekent maatschappelijke meerkosten. Door afronding kunnen kleine verschillen ontstaan.

Duiding nationale kosten De lucht/water-warmtepomp + radiatoren heeft in deze doorrekening de laagste nationale kosten. Dit scenario ligt bijna € 6,0 miljoen per jaar onder die van de CV-ketel. Ook de hybride warmtepomp komt maatschappelijk gunstiger uit, met circa € 1,0 miljoen lagere kosten per jaar. De twee onderzochte TEO-warmtenetten liggen op het niveau van de gehele gemeente duurder dan de referentie, met ongeveer € 4,1 miljoen en ca. € 5,0 miljoen hogere nationale kosten per jaar. 5.3 Integrale duiding De eindgebruikerskosten en nationale kosten laten hetzelfde algemene beeld zien. De lucht/water- warmtepomp + radiatoren heeft in deze modelberekening bij beide kostensoorten de laagste uitkomst. Warmteprogramma | 46 Warmteprogramma 47 De hybride warmtepomp ligt eveneens onder de aardgasreferentie, maar het verschil in eindgebruikerskosten is beperkt. De Thermische Energie uit Oppervlaktewater (TEO)(-warmtenetten komen zowel voor de gemiddelde eindgebruiker als voor de samenleving als geheel hoger uit. De kostenvergelijking is richtinggevend, maar vormt niet zelfstandig de keuze voor een warmteoplossing. Ook technische uitvoerbaarheid, netcapaciteit, benodigde investeringen, ruimtelijke inpassing, betaalbaarheid voor verschillende huishoudens en draagvlak moeten worden meegewogen.

Bronnen: VNG (2025), CBS (2023-2025), Klimaatmonitor (2025), wijkpaspoort.nl, PBL Startanalyse (2025), Tomahawk (2025) en NPLW, Handreiking Warmteprogramma. Warmteprogramma 48 Bijlage 6 Verdieping startgebieden Feanwâlden 1.631 woningen 44% vrijstaande woningen 70% gebouwd vóór 1985 42 % label B of beter Fysieke en Sociale Kenmerken Woningtypen en bouwperiode. De woningvoorraad van 1.631 woningen is gevarieerd: Circa 44% van de woningen is vrijstaand, 15% in een tussenwoning, 15% in een twee-onder-een-kapwoning en 13% in een hoekwoning. De overige circa 13% bestaat vooral uit duplexwoningen, laagbouw en bovenwoningen. Ongeveer 13% is gebouwd vóór 1945, 29% vóór 1970 en 70% vóór 1985. De periode 1970–1984 is met circa 41% de grootste groep. Het aantal koopwoningen bedraagt circa 51%. Demografie en woningwaarde. De gemiddelde leeftijd bedraagt circa 41,5 jaar. De mediane indicatieve WOZ-waarde is ongeveer € 208.000; het gemiddelde ligt rond € 235.778. Deze waarden zijn indicatieve gebiedsgemiddelden en beschrijven geen afzonderlijke huishoudens of adressen. Energieverbruik. Voor woningen met verbruiksgegevens bedraagt het gemiddelde gasverbruik circa 1.477 m³ en het gemiddelde elektriciteitsgebruik circa 2.575 kWh per jaar. In totaal zijn 5% van de woningen van het aardgas af.

Warmtevraag: De huidige warmtevraag per woning is nu gemiddeld 125 kWh/m 2 (Tomahawk eigen analyse, 2026). Isolatiestandaard. De isolatiestandaard geeft aan of een woning voldoende goed geïsoleerd is om over te kunnen stappen op een duurzame, aardgasvrije warmtevoorziening, bijvoorbeeld een warmtepomp. Deze standaard ligt, afhankelijke van type woning, tussen de ca. 43 en 95 kWh/m2 (NPLW, 2026). Volgens een berekening voldoet circa 56% van de woningen daar waarschijnlijk aan. Energiearmoede. Dit betreft 5,5% van de huishoudens voor Feanwâlden (CBS, 2024). Energielabels Volgens indicatieve gegevens heeft 42% van de woningen in Feanwâlden een energielabel van B of hoger, 10% heeft een slecht energielabel (E, F en G). Indicatieve gegevens zijn gebaseerd op basisgegevens zoals het bouwjaar, het woningtype en globaal ingevulde isolatiewaarden. Zie onderstaand kaartje van de verdeling van de labels in Feanwâlden (Tomahawk eigen analyse, 2026). Figuur gegenereerd op basis van de CBS buurtindeling en de indicatieve energielabels uit Tomahawk, 2026

Warmteprogramma 49 Eindgebruikerskosten en Nationale Meerkosten Eindgebruikerskosten zijn de totale jaarlijkse kosten die een bewoner of andere eindgebruiker betaalt voor de warmtevoorziening, waaronder energiekosten en de omgerekende kosten voor investeringen, onderhoud en financiering. Nationale meerkosten zijn de extra of lagere totale kosten van een warmteoplossing ten opzichte van verwarming met aardgas. Hierbij worden alle relevante kosten voor gebouwen, installaties, energie en infrastructuur meegenomen, ongeacht wie deze betaalt. De Eindgebruikerskosten van een all-electric warmtepomp komen hier het gunstigst uit de bus. Er is bij de berekening uitgegaan van een looptijd van de kosten over een periode van 50 jaar. Het verschil met een cv ketel bedraag ca. 900, - in het voordeel van de eindgebruiker. Wat de nationale meerkosten betreft, is een all-electric warmtepomp ook relatief gunstig vergeleken bij de overige warmteopties. Zie onderstaand figuur. Figuur gegenereerd op basis van gegevens uit Tomahawk, 2026 Bronnen: Tomahawk, TNO/PBL Eindgebruikerskostentool; PBL Startanalyse 2025. De Falom 84 woningen 98% vrijstaande woningen 76% gebouwd vóór 1985 16% label B of beter Fysieke en Sociale Kenmerken Woningtypen en bouwperiode. De woningvoorraad in het onderzochte gebied bestaat uit 84 woningen.

Circa 98% is vrijstaand en het mediane gebruiksoppervlak bedraagt ongeveer 175 m². Ongeveer 48% is gebouwd vóór 1945 en circa 76% vóór 1985. Het aantal koopwoningen bedraagt circa 94%. De combinatie van grote, vrijstaande woningen en een relatief oude bouwvoorraad maakt de isolatieopgave per woning relevant. Demografie en woningwaarde. De Falom telt circa 235 inwoners. Ongeveer 94% van de woningen is een koopwoning en corporatiebezit ontbreekt. De gemiddelde WOZ-waarde bedroeg in 2025 circa € 446.891. Dit zijn gebiedsgemiddelden en ze zeggen niet rechtstreeks iets over de financiële ruim te van afzonderlijke huishoudens. Energieverbruik. Voor woningen met verbruiksgegevens bedraagt het gemiddelde aardgasverbruik circa 1.070 m³ en het gemiddelde elektriciteitsgebruik circa 3.140 kWh per jaar (2024). Circa 4% van de woningen wordt elektrisch verwarmd zonder gasverbruik; aardgas is nog duidel ijk de dominante warmtebron.

Warmteprogramma 50 Warmtevraag. De huidige warmtevraag per woning is nu gemiddeld 105 kWh/m 2 (Tomahawk eigen analyse, 2026). Isolatiestandaard. De isolatiestandaard geeft aan of een woning voldoende goed geïsoleerd is voor een duurzame, aardgasvrije warmtevoorziening, bijvoorbeeld een warmtepomp. Deze standaard ligt afhankelijke van type woning tussen de ca. 43 en 95 kWh/m 2 (NPLW, 2026) Volgens een berekening voldoet circa 71% van de woningen daar waarschijnlijk aan. Energiearmoede. Voor De Falom afzonderlijk publiceert CBS vanwege de kleine aantallen huishoudens geen actueel percentage energiearmoede. Op het niveau van Wijk 00 Centrum, waar De Falom onderdeel van is, had in 2024 circa 5,5% van de huishoudens te maken met energiearmoede volgens de gecombineerde indicator LIHE en/of LILEK. Hierbij gaat het om huishoudens met een laag inkomen in combinatie met hoge energiekosten en/of een woning met een lage energetische kwaliteit. Energielabels Volgens de indicatieve kaart hebben 15 van de 92 in de kaart opgenomen gebouwen naar schatting label B of beter (circa 16%). Veertien gebouwen hebben een slecht energielabel E, F of G (circa 15%). Label C komt met 36 gebouwen het meest voor. De indicatieve labels zijn modelmatig bepaald op basis van onder meer bouwjaar, woningtype en globale isolatiewaarden en zijn daarom vooral geschikt als beeld van de isolatieopgave.

Figuur gegenereerd op basis van de CBS buurtindeling en de indicatieve energielabels uit Tomahawk, 2026 Eindgebruikerskosten en Nationale Meerkosten Eindgebruikerskosten zijn de totale jaarlijkse kosten die een bewoner of andere eindgebruiker betaalt voor de warmtevoorziening, waaronder energiekosten en de omgerekende kosten voor investeringen, onderhoud en financiering. Nationale meerkosten zijn de extra of lagere totale kosten van een warmteoplossing ten opzichte van verwarming met aardgas. Hierbij worden alle relevante kosten voor gebouwen, installaties, energie en infrastructuur meegenomen, ongeacht wie deze betaalt. In de lokale doorrekening heeft de all-electric warmtepomp de laagste gemiddelde eindgebruikerskosten: circa € 1.763 per adres per jaar lager dan de cv-ketel op aardgas. Bij de nationale meerkosten komt de hybride strategie met klimaatneutraal

Warmteprogramma 51 gas het laagst uit (€ 354 per ton CO₂-reductie), maar deze uitkomst is onzeker door de toekomstige beschikbaarheid en prijs van klimaatneutraal gas. Zie onderstaand figuur. Figuur gegenereerd op basis van data uit Tomahawk, 2026 Bronnen: Tomahawk; VNG Wijkpaspoort energiearmoede; TNO/PBL Eindgebruikerskostentool; PBL Startanalyse 2025. Driezum 295 woningen 63% vrijstaande woningen 73% gebouwd vóór 1985 32 % label B of beter Fysieke en Sociale Kenmerken Woningtypen en bouwperiode. De woningvoorraad bestaat uit 295 woningen. Circa 63% is vrijstaand, 17% is twee-onder-een-kap, 10% is een tussenwoning en 8% een hoekwoning. Ongeveer 73% van de woningen is gebouwd vóór 1985. Het aandeel koopwoningen bedraagt circa 83%. De combinatie van veel vrijstaande woningen en een relatief oude woningvoorraad maakt de isolatieopgave per woning relevant (Tomahawk eigen analyse 2026). Demografie en woningwaarde. Driezum telt circa 800 inwoners. De groepen van 45 tot 65 jaar en 65 jaar en ouder vormen samen ongeveer 46% van de bevolking. De gemiddelde WOZ -waarde bedraagt circa € 343.000. Energieverbruik. Het gemiddelde aardgasverbruik bedraagt circa 1.572 m³ en het gemiddelde elektriciteitsgebruik circa 3.221kWh per woning per jaar. Aardgas is nog duidelijk de dominante warmtebron (Tomahawk eigen analyse 2026). Warmtevraag. 108 kWh/m2 (Tomahawk eigen analyse 2026).

Isolatiestandaard. De isolatiestandaard geeft aan of een woning voldoende goed geïsoleerd is voor een duurzame, aardgasvrije warmtevoorziening, bijvoorbeeld een warmtepomp. Deze standaard ligt afhankelijke van type woning tussen de ca. 43 en 95 kWh/m 2 (NPLW, 2026) Volgens een berekening voldoet circa 70% van de woningen daar waarschijnlijk aan. Energiearmoede. In 2024 had circa 6,2% van de huishoudens in Driezum te maken met energiearmoede volgens de gecombineerde indicator LIHE (Laag Inkomen en Hoge Energierekening) en/of LILEK (Laag Inkomen en woning met Lage Energetische Kwaliteit). In 2023 was dit 3,8% ( CBS, 2026).

Warmteprogramma 52 Energielabels Volgens schattingen heeft 32% van de woningen in Driezum een energielabel B of beter. Circa 21% heeft een slecht energielabel E, F of G. De indicatieve labels zijn modelmatig bepaald op basis van onder meer bouwjaar, woningtype en globale isolatiewaarden en zijn daarom vooral geschikt als beeld van de isolatieopgave. Zie onderstaand kaartbeeld van Driezum (Tomahawk eigen analyse, 2026). Figuur gegenereerd op basis van de CBS buurtindeling en indicatieve energielabels uit Tomahawk, 2026 Eindgebruikerskosten en Nationale Meerkosten Eindgebruikerskosten zijn de totale jaarlijkse kosten die een bewoner of andere eindgebruiker betaalt voor de warmtevoorziening. De lokale doorrekening hieronder geeft de jaarlijkse energiekosten per adres weer voor de verschillende warmteoplossingen. Nationale meerkosten zijn de extra kosten van een warmteoplossing per ton CO₂- reductie ten opzichte van de referentiesituatie. In de lokale doorrekening heeft de all-electric lucht/waterwarmtepomp de laagste jaarlijkse eindgebruikerskosten: circa € 4.151 per adres, ongeveer € 1.369 lager dan de cv-ketel op aardgas. Ook bij de nationale meerkosten komt de individuele elektrische warmtepomp het laagst uit op circa € 660 per ton CO₂-reductie De lagetemperatuurvariant en de hybride warmtepomp liggen hier dichtbij; het midden-/hogetemperatuurwarmtenet is duidelijk duurder.

Zie onderstaand figuur. Bronnen:; CBS; Tomahawk; TNO/PBL Eindgebruikerskostentool; PBL Startanalyse 2025.

Warmteprogramma 53 Wâlterswâld 350 woningen 74% vrijstaande woningen 67% gebouwd vóór 1985 32% label B of beter Fysieke en Sociale Kenmerken Woningtypen en bouwperiode. De aangeleverde gebiedsdata omvat circa 350 woningen. De woningvoorraad wordt sterk gedomineerd door vrijstaande woningen (circa 74%). Daarnaast bestaat circa 10% uit twee-onder-een-kapwoningen, 9% uit tussenwoningen en 7% uit hoekwoningen; minder dan 1% betreft duplexwoningen. Ongeveer 25% is gebouwd vóór 1945, 43% vóór 1970 en 67% vóór 1985. De periode 1970-1984 is met circa 25% de grootste groep, gevolgd door 1985-1999 met circa 23%. Demografie en woningwaarde. De gemiddelde leeftijd in Wâlterswâld is circa 42 jaar. De mediane indicatieve WOZ-waarde is ongeveer € 246.000; het gemiddelde ligt rond € 283.719. Deze waarden zijn indicatieve gebiedsgemiddelden en beschrijven geen afzonderlijke huishoudens of adressen. Energieverbruik. Voor woningen met verbruiksgegevens bedraagt het gemiddelde gasverbruik circa 1.433 m³ en het gemiddelde elektriciteitsgebruik circa 2.727 kWh per jaar. In totaal is circa 7% van de woningen volgens de aangeleverde verbruiksdata van het aardgas af. Warmtevraag. De huidige warmtevraag per woning is nu gemiddeld 91 kWh/m 2 (Tomahawk eigen analyse, 2026). Isolatiestandaard.

De isolatiestandaard geeft aan of een woning voldoende goed geïsoleerd is om over te kunnen stappen op een duurzame, aardgasvrije warmtevoorziening, bijvoorbeeld een warmtepomp. Deze standaard ligt afhankelijke van type woning tussen de ca. 43 en 95 kWh/m 2 (NPLW, 2026). Volgens een berekening voldoet circa 75% van de woningen daar waarschijnlijk aan. Energiearmoede. In 2024 had circa 4,8% van de huishoudens in Wâlterswâld te maken met energiearmoede volgens de gecombineerde indicator LIHE (Laag Inkomen en Hoge Energierekening) en/of LILEK (Laag Inkomen en woning met Lage Energetische Kwaliteit). Energielabels Volgens de indicatieve gegevens heeft circa 32% van de woningen in Wâlterswâld een energielabel B of hoger en circa 17% een slecht energielabel (E, F of G). De indicatieve labels zijn gebaseerd op de aangeleverde gebiedsdata. Onderstaand kaartbeeld laat de ruimtelijke verdeling van de indicatieve labels in en rond Wâlterswâld zien. Warmteprogramma 54 Figuur op basis van het aangeleverde kaartbeeld met indicatieve energielabels voor Wâlterswâld. Eindgebruikerskosten en Nationale Meerkosten Eindgebruikerskosten zijn de totale jaarlijkse kosten die een bewoner of andere eindgebruiker betaalt voor de warmtevoorziening, waaronder energiekosten en de omgerekende kosten voor investeringen, onderhoud en financiering.

Nationale meerkosten zijn de extra of lagere totale kosten van een warmteoplossing ten opzichte van verwarming met aardgas. Hierbij worden de relevante kosten voor gebouwen, installaties, energie en infrastructuur meegenomen, ongeacht wie deze betaalt. Voor Wâlterswâld komt de all-electric warmtepomp met € 4.118 per jaar het gunstigst uit voor de eindgebruiker: circa € 1.050 lager dan de aardgasreferentie van € 5.168. De hybride warmtepomp ligt circa € 270 lager dan aardgas. De midden-/hoogtemperatuur- en laagtemperatuurwarmtenetten liggen respectievelijk circa € 658 en € 668 hoger. Ook bij de nationale meerkosten is all-electric met € 634 per ton CO₂-reductie het laagst. Het laagtemperatuurwarmtenet (€ 641) en de hybride warmtepomp (€ 648) liggen daar dicht bij; het midden-/hoogtemperatuurwarmtenet is met € 1.413 duidelijk hoger. Figuur gegenereerd op basis van gegevens uit Tomahawk (2026) en de PBL Startanalyse (2025). Bronnen: Tomahawk, TNO/PBL Eindgebruikerskostentool; PBL Startanalyse 2025.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentedantumadiel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/feb59877-71f5-4487-ae88-7745c56ae3a2?agendaItemId=e2711e4e-7329-4b9b-83c2-6553acf0465c