2. Motivering - Etfal woning naast Singel 7 Damwald_20251103_Zwart gemaakt

ETFAL woning naast Singel 7 Damwâld

COLOFON Opdrachtgever Auteur

: Jouke Dantuma Advies

Rapportnummer

: 2025-95

Versie

: definititief

Datum

: 03-11-2025

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

2

Inhoudsopgave COLOFON ................................................................................................................................. 2 1.

Inleiding ............................................................................................................................. 5

1.1.

Aanleiding ..................................................................................................................... 5

1.2.

Ligging projectgebied .................................................................................................. 5

1.3.

Procedure ...................................................................................................................... 6

1.3.1.

Bestemmingsplan ....................................................................................................... 6

1.3.2.

De bruidsschat ............................................................................................................ 6

1.3.3.

Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa) ........................................................... 7

1.4.

Leeswijzer ..................................................................................................................... 7

2.

Beschrijving van het project en zijn omgeving .............................................................. 8

2.1.

Huidige situatie ............................................................................................................. 8

2.1.1.

Huidig gebruik............................................................................................................ 8

2.1.2.

Mogelijkheden omgevingsplan .................................................................................. 8

2.2.

Toekomstige situatie ..................................................................................................... 8

2.2.1.

Ontwikkeling .............................................................................................................. 8

2.3.

Strijdigheden omgevingsplan .................................................................................... 10

2.3.1.

Strijdigheden ............................................................................................................ 10

3.

Participatie....................................................................................................................... 11

4.

Beleidskader .................................................................................................................... 12

4.1.

Rijksbeleid en rijksregels........................................................................................... 12

4.1.1.

Nationale omgevingsvisie ........................................................................................ 12

4.1.2.

Instructieregels Rijk (AMvB’s) ................................................................................ 12

4.2.

Provincie Fryslân ........................................................................................................ 13

4.2.1.

Omgevingsvisie Fryslân 2020: De Romte diele. ...................................................... 13

4.2.2.

Instructieregels provincie ......................................................................................... 13

4.3.

Regio ............................................................................................................................ 16

4.4.

Gemeente ..................................................................................................................... 17

4.5.

Wetterskip Fryslân ..................................................................................................... 18

5.

Gevolgen van de fysieke leefomgeving .......................................................................... 19

5.1.

Ladder voor duurzame verstedelijking .................................................................... 19

5.2.

Welstand, ruimtelijke kwaliteit of omgevingskwaliteit .......................................... 19

5.2.1.

Welstandsnota .......................................................................................................... 19

5.2.2.

Landschappelijke inpassing...................................................................................... 20

5.3.

M.e.r-beoordeling ....................................................................................................... 21

5.4.

Verkeer en parkeren .................................................................................................. 22

5.4.1.

Verkeersafwikkeling ................................................................................................ 22 ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

3

5.4.2.

Parkeren .................................................................................................................... 22

5.5.

Ecologie: soortenbescherming ................................................................................... 23

5.6.

Ecologie: gebiedsbescherming ................................................................................... 23

5.6.1.

Natura 2000-gebied .................................................................................................. 23

5.6.2.

Stikstof. . .................................................................................................................. 24

5.6.3.

Natuurnetwerk Nederland ........................................................................................ 24

5.7.

Luchtkwaliteit ............................................................................................................. 24

5.8.

Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen .......................................... 24

5.9.

Geluid door activiteiten ............................................................................................. 26

5.10.

Geur ......................................................................................................................... 27

5.11.

Externe veiligheid en omgevingsveiligheid .......................................................... 28

5.12.

Trilling ..................................................................................................................... 29

5.13.

Schaduwhinder en windhinder ............................................................................. 30

5.14.

Cultureel erfgoed .................................................................................................... 31

5.15.

Archeologie ............................................................................................................. 32

5.16.

Bodem ...................................................................................................................... 34

5.17.

Water ....................................................................................................................... 35

5.18.

Duurzaamheid ........................................................................................................ 37

5.19.

Spuitzones ............................................................................................................... 37

5.20.

Gezondheid ............................................................................................................. 37

5.21.

Kabels en leidingen................................................................................................. 38

6.

Evenwichtige toedeling van functies aan locaties ......................................................... 39

Bijlage 1 Participatieverslag Bijlage 2: Landschappelijke Inpassing Bijlage 3: Stikstofdepositieberekening Bijlage 4. Bodem Bijlage 5. Wateradvies

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

4

1.

Inleiding

1.1. Aanleiding Op 13 december 2023 heeft initiatiefnemer een vooroverleg ingediend voor het realiseren van een woning op een perceel weiland dat gelegen is naast de woning Singel 7in Damwâld. Het omgevingsplan van de gemeente Dantumadiel staat het realiseren van een woning op deze locatie niet toe. De gemeente heeft aangegeven om in principe haar medewerking te willen verlenen aan dit initiatief. Het verzoek past niet in het Omgevingsplan (voormalig bestemmingsplan Bûtengebiet Dantumadiel). Het perceel heeft daarin de enkelbestemming ‘Agrarisch – Woudenlandschap’ en deels de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologische verwachtingswaarde 2’. Woningbouw is hier niet toegestaan. Daarom is hiervoor een omgevingsvergunning Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (Bopa) noodzakelijk. Deze ruimtelijke motivering (Etfal) vormt een toelichting op de aanvraag omgevingsvergunning en toetst het bouwplan aan de geldende beleidskaders en instructieregels en aan de voor de fysieke leefomgeving en milieu relevante aspecten.

1.2. Ligging projectgebied Het projectgebied ligt in het buitengebied van de gemeente Dantumadiel en wordt ten noordoosten begrensd door de woning Singel 7 en ten zuidwesten door de woning Singel 9. Zowel ten noorden als ten zuiden van het projectgebied bevinden zich weilanden. Het projectgebied is in figuur 1.1 weergegeven.

Figuur 1.1 Ligging projectgebied.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

5

1.3. Procedure Het projectgebied is geregeld in het Omgevingsplan gemeente Dantumadiel. Het betreft op het moment van schrijven het ‘tijdelijk omgevingsplan’, dat op 1 januari 2024 in werking is getreden en waarin primair de verschillende (ontwerp)bestemmingsplannen en de gemeentelijke verordeningen die betrekking hebben op de leefomgeving en de ‘Bruidsschat’, zijn meegenomen.

1.3.1. Bestemmingsplan Het projectgebied is gelegen in het bestemmingsplan Bûtengebiet Dantumadiel dat op 2 juli 2013 door de gemeenteraad is vastgesteld. Dit perceel heeft de enkelbestemming Agrarisch – Woudenlandschap’ en deels de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologische verwachtingswaarde 2’. Ook liggen op dit gebied de aanduidingen ‘’luchtvaartverkeerzone’ en ‘vrijwaringszone – radar’. De voor ' Agrarisch - Woudenlandschap ' aangewezen gronden zijn bestemd voor agrarisch gebruik, met uitzondering van boom-/sierteelt, fruitteelt, houtteelt en bollenteelt. Maar deze gronden zijn o.a. ook bestemd voor het behoud, het herstel en de ontwikkeling van de landschappelijke waarden en landschappelijke inpassing van bebouwing en/of erfbeplanting. Gebouwen zijn hier niet toegestaan. Bouwwerken, geen gebouwen zijnde mogen niet meer dan 3 meter hoog bedragen. Op grond van de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologische verwachtingswaarde 2’ moet er bij het bouwen van bouwwerken groter dan 500 m2 een archeologisch onderzoeksrapport worden overlegd. Hieruit moet blijken dat de archeologische waarden voldoende zijn vastgesteld. Ook kunnen burgemeester en wethouders op basis van dit onderzoek voorwaarden aan de omgevingsvergunning verbinden.

Op grond van de gebiedsaanduidingen ‘luchtvaartverkeerzone’ en ‘vrijwaringszone – radar’ mogen de bouwhoogte van bouwwerken niet meer dan respectievelijk 151 en 75 meter bedragen.

Figuur 1.2 fragment verbeelding bestemmingsplan ‘Bûtengebiet’ van de gemeente Dantumadiel.

1.3.2. De bruidsschat De bruidsschat bestaat uit ongeveer 600 regels uit het voormalige Activiteitenbesluit, Bouwbesluit en het Besluit omgevingsrecht (BOR). De regels hebben betrekking op een groot diversiteit aan onderwerpen, zoals horeca, detailhandel, recreatie, lozingen, emissies van geluid, geur en trillingen door bedrijven en bouwen. De regels zijn aangepast aan de terminologie van de Omgevingswet. Dit is ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

6

beleidsneutraal of beleidsarm gedaan: de essentie van de regels is ongewijzigd. De gemeente heeft de taak om uiterlijk in 2032 alle bruidsschatregels hebben verwerkt tot eigen regels, of hebben laten vervallen.

1.3.3. Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa) Met een omgevingsvergunning kan worden afgeweken van de regels die in het omgevingsplan zijn opgenomen. Het gaat in dat geval om activiteiten die in strijd zijn met het omgevingsplan. Onder de Omgevingswet worden deze strijdige activiteiten aangeduid als ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (Bopa). De reguliere procedure (in beginsel een beslistermijn van acht weken plus eventueel zes weken verlenging) vormt het uitgangspunt voor de verlening van alle omgevingsvergunningen onder de Omgevingswet. Dit geldt in beginsel dus ook voor een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit.

1.4. Leeswijzer Na deze inleiding volgt in hoofdstuk 2 een beschrijving van het project en zijn omgeving, dat met de Bopa mogelijk wordt gemaakt. Daar wordt zowel de huidige als de beoogde situatie beschreven en wordt ingegaan op de inpasbaarheid van dit project bij de zichtbare waarden. In hoofdstuk 3 wordt de participatie omschreven. Vervolgens toetst hoofdstuk 4 dit project aan de omgevingsvisies en instructieregels van het rijk en de provincie en aan het gemeentelijke beleid. Hoofdstuk 5 vormt de beoordeling van de en de evenwichtige toedeling van functies aan locaties, waarbij de omgevingswaarden en milieu- en gezondheidsaspecten centraal staan. Vervolgens wordt in hoofdstuk 6 economische uitvoerbaarheid van het project beschreven. Hoofdstuk 7 geeft tenslotte een beknopte conclusie voor het verlenen van de Bopa.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

7

2.

Beschrijving van het project en zijn omgeving

2.1. Huidige situatie 2.1.1. Huidig gebruik De aanvraag heeft betrekking op het perceel gelegen naast het perceel Singel 7 in Damwâld dat momenteel intensief wordt gebruikt als weiland en opslag van agrarische producten. De huidige situatie is weergegeven in figuur 2.1.

Figuur 2.1 Huidige situatie.

2.1.2. Mogelijkheden omgevingsplan Op grond van het omgevingsplan (lees: bestemmingsplan Bûtengebiet Dantumadiel) zijn deze gronden o.a. bestemd voor agrarisch gebruik, met uitzondering van boom-/sierteelt, fruitteelt, houtteelt en bollenteelt. Gebouwen zijn hier niet toegestaan. Bouwwerken, geen gebouwen zijnde mogen niet meer dan 3 meter hoog bedragen.

2.2. Toekomstige situatie 2.2.1. Ontwikkeling Het onderhavige project bestaat uit de bouw van één woning met aangebouwde garage. Op het achtererf zal een kleine paardenstal met een lessenaarsdak voor hobbymatig gebruik worden gebouwd. De woning bevindt zich net buiten de bebouwde kom van Damwâld. Om ervoor te zorgen dat de woning te veel in het oog springt is er gekozen voor een woning met 1 bouwlaag. Hierdoor ontstaat er qua massa een geleidelijke overgang van de bebouwde kom naar het meer natuurlijke open buitengebied. En door te kiezen voor natuurlijke tinten metselwerk i.c.m. hout gaat de woning als het ware op in de omgeving. De oprit zal met waterdoorlatende stenen worden bestraat. Rondom de woning komt een pad van 1.50 meter breed met betontegels. De woning zal bestaan uit een woonkeuken, twee slaapkamers, hal, bijkeuken en een berging. De woning zal bestaan uit één bouwlaag. Het bouwperceel krijgt een directe aansluiting op de Singel. ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

8

Figuur 2.2 Impressie van de nieuw te bouwen woning.

Figuur 2.3. Indeling van de nieuw te bouwen woning.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

9

Figuur 2.4 Inrichtingsschets.

2.3. Strijdigheden omgevingsplan 2.3.1. Strijdigheden Op grond van artikel 8.1 lid a van het bestemmingsplan Bûtengebiet Dantumadiel zijn deze gronden alleen bestemd voor agrarisch gebruik. Op grond van artikel 8.2 lid a van het vigerend bestemmingsplan zijn gebouwen, met uitzondering van bestaande stallen en schuren, niet toegestaan.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

10

3. Participatie De Omgevingswet die op 1 januari 2024 in werking is getreden stimuleert vroegtijdige participatie. Daarmee kunnen overheden namelijk op tijd belangen, meningen en creativiteit op tafel krijgen. De wet zegt over participatie: het in een vroegtijdig stadium betrekken van belanghebbenden [...] bij het proces van de besluitvorming over een project of activiteit. Met belanghebbenden bedoelt de wet burgers, vertegenwoordigers van bedrijven, professionals van maatschappelijke organisaties en bestuurders van overheden. Bij kleinere plannen gaat het meestal om de directe omwonenden, zoals de buren. Maar als het om grotere, ingrijpende plannen gaat, dan vraagt de initiatiefnemer om meningen van meer partijen, zoals bedrijven, maatschappelijke organisaties en instanties. Met al deze meningen en feedback kan de initiatiefnemer nog de plannen aanpassen, om zo meer draagvlak voor de uitvoering van die plannen te krijgen. De gemeente betrekt de uitkomsten van de participatie bij het besluit om de vergunning of het omgevingsplan te wijzigen. Participatie is niet verplicht (op enkele uitzonderingen na. De gemeenteraad van de gemeente Dantumadiel heeft de volgende gevallen m.b.t. woningbouw aangewezen waarbij participatie verplicht is: •

Het bouwen van 1 of meer woningen buiten de bebouwde kom.;

De initiatiefnemer heeft daarom zijn voornemen om een woning te laten bouwen op het perceel naast Singel 7 aan de bewoners van Singel 7, 8 en 9 voorgelegd. Daarbij kan de conclusie worden getrokken dat men akkoord gaat met de nieuw te bouwen woning met schuur. Het participatieverslag is als bijlage 1 toegevoegd.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

11

4.

Beleidskader

4.1. Rijksbeleid en rijksregels 4.1.1. Nationale omgevingsvisie De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Gezien het hoge abstractieniveau van de nationale belangen uit de NOVI, heeft het NOVI geen directe implicaties voor de ontwikkeling en kan de voorgenomen ontwikkeling in algemene zin bijdragen aan de belangen uit het NOVI. Het NOVI heeft geen consequenties voor de voorgenomen ontwikkeling.

4.1.2. Instructieregels Rijk (AMvB’s) Gelijktijdig met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is een aantal besluiten in werking getreden. Het gaat om het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en het Omgevingsbesluit. Het Bal stelt rijksregels aan (milieu)activiteiten, het Bkl gaat voornamelijk over omgevingswaarden en beperkingengebieden (onder andere natuur en water) en het Bbl stelt regels aan veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid van bouwwerken. In het Omgevingsbesluit staan regels over het bevoegd gezag voor omgevingsvergunning, over procedures, handhaving en uitvoering, en over het DSO. He t project wordt aan deze regels getoetst in hoofdstuk 4. Voortbouwend op de hiervoor genoemde AMvB’s stelt de Omgevingsregeling eisen aan omgevingsplannen in aangewezen gebieden. Het gaat dan om beperkingengebieden van nationaal belang. Deze regeling volgt de voormalige Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) op. Voor het projectgebied geldt twee specifieke beperkinggebieden. Namelijk een vrijwaringszone – radar en een luchtverkeerzone. Deze zijn niet relevant voor het project omdat er geen sprake is van nieuwe bouwwerken van meer dan 75 meter. Conclusie Het projectplan is niet in strijd met de Nationale omgevingsvisie en/of de instructieregels van het Rijk.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

12

4.2. Provincie Fryslân 4.2.1. Omgevingsvisie Fryslân 2020: De Romte diele. Het ruimtelijk beleid van de provincie vormt een belangrijk kader voor het gemeentelijk omgevingsbeleid. Dit is neergelegd in de Omgevingsvisie Provincie Fryslân. Deze is op 23 september 2020 vastgesteld. In de omgevingsvisie gaat de provincie voor een vitale economie door te investeren in omgevingskwaliteiten. Dit zorgt onder andere voor leefbaarheid en voorkomt leegstand en verpaupering van bebouwing. Daarnaast gaat de provincie voor een veerkrachtig beleid, waarin ingrijpende ontwikkelingen opgevangen kunnen worden, het behoud van de karakteristiek van de provincie, door het beschermen van de eigen identiteit en voor een gezonde leefomgeving. De provincie bevordert verder het natuurinclusief ontwerpen bij nieuwe ontwikkelingen. Ook het rekening houden met een veranderend klimaat bij nieuwe ontwikkelingen is een provinciale ambitie. De Provincie streeft naar ‘waterrobuust bouwen’. Dit houdt in dat gebouwen en straten op voldoende hoogte worden aangelegd en dat er voldoende ruimte is voor water in het plan. Voor dit projectplan is het onderwerp Vitaal daarbij van belang. Dit betekent dat de Friese steden, dorpen en het platteland leefbaar zijn en blijven. Dat er voldoende woningen, voorzieningen en bedrijvigheid zijn, en dat de bereikbaarheid goed is. Een sterke economie ligt hieraan ten grondslag.

Het realiseren van één nieuwe woning is van belang voor de leefbaarheid van het dorp Damwâld, waar volgens het meest recente KAW-woningmartkanalyse (juli 2020) vraag is naar extra woningen. Daarnaast dragen nieuwe woningen bij aan een sterke economie.

4.2.2. Instructieregels provincie Het projectgebied valt binnen het werkingsgebied van de Omgevingsverordening provincie Fryslân. Deze onderbouwing beperkt zich tot hoofdstuk 2, ruimtelijk omgevingsbeleid, voor zover relevant: Artikel 2.25 Toevoegen stedelijke functies in bebouwingslinten en bebouwingsclusters buiten bestaand stedelijk gebied Op een perceel in of aansluitend op een bestaand bebouwingslint of -cluster kan een nieuwe stedelijke functie in een omgevingsplan worden opgenomen, met inachtneming van de volgende voorwaarden: a. de nieuwe functie leidt tot een afronding of verdichting van een bebouwingslint of bebouwingscluster, en b. de omvang van de stedelijke functie is afgestemd op de omgeving. Bij een aantal bebouwingslinten en bebouwingsclusters in het landelijk gebied is sprake van een slechte tot matige (beeld-)kwaliteit en dreigt fysiek en functioneel verval. Artikel 2.25 biedt de mogelijkheid om door het toevoegen van naar aard en schaal passende, streekeigen woon- en werkfuncties de omgevingskwaliteit hiervan te verbeteren. Er moet daarom sprake zijn van verdichting of afronding van een bestaand bebouwingslint of -cluster Met dit projectplan zorgt de nieuw te bouwen woning voor een afronding van een bestaand bebouwingslint. De aard en schaal is passend in de directe omgeving. In paragraaf 2.2.2. wordt ingegaan om de omgevingskwaliteit.

Omgevingskwaliteit Artikel 2.1 De omgevingsverordening gaat uit van het principe ‘Omgevingskwaliteiten als basis’. Een omgevingsplan voor gronden buiten het bestaand stedelijk gebied, voorziet in het zorgvuldig situeren

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

13

en inrichten van nieuwe functies of uitbreiding van bestaande functies op basis van de omgevingskwaliteiten van het gebied. In onderhavig projectplan zullen de omgevingswaarden (bomen, struiken, heggen) worden gehandhaafd. Daarnaast is de nieuw te bouwen woning dusdanig op het perceel geprojecteerd dat de doorzichten naar het achterliggende gebied worden gewaarborgd. Immers de gronden tussen de nieuw te bouwen woning en het perceel Singel 9 blijven onbebouwd en als weiland fungeren: zie ook paragraaf 2.2.2. In een omgevingsplan (of afwijking daarvan) wordt volgens dit artikel ook aangegeven op welke wijze het plan rekening houdt met de archeologische waarden en de archeologische verwachtingswaarden, waarbij gebruik wordt gemaakt van FAMKE. Een archeologisch onderzoek is niet noodzakelijk omdat bodemingrepen niet groter zullen zijn dan 500 m2. Paragraaf 5.15 gaat hierop in. Zuinig en meervoudig ruimtegebruik Artikel 2.3 Een omgevingsplan, dat voorziet in nieuwe functies of uitbreiding van bestaande functies buiten het bestaand stedelijk gebied, bevat voor die functies een onderbouwing van het principe van zuinig- en meervoudig ruimtegebruik, waaruit tenminste blijkt: a. dat de nieuwe functie voorziet in een behoefte; b. dat het redelijkerwijs niet mogelijk is om gebruik te maken van een bestaand bouwperceel, en c.

dat de mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik zijn afgewogen en indien mogelijk worden benut. In het kader van de heersende druk op de woningmarkt met hoge prijzen voor de starters op de woningmarkt zal elke extra woning die druk op de woningmarkt doen verminderen. Een extra woning zal ook de leefbaarheid op het platteland stimuleren. Dit wordt ook zo uitgesproken door de landelijke en regionale politiek en in het beleid opgenomen. Koppelen en verbinden Artikel 2.4 De omgevingsverordening vraagt aandacht bij nieuwe functies of uitbreiding van stedelijke functies in het landelijk gebied om onderbouwing van de wijze waarop nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden in het project bijdragen aan één of meerdere opgaven voor de leefomgeving, zoals energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, werkgelegenheid of het versterken van de biodiversiteit, door het maken van slimme combinaties en het benutten van koppelkansen. In paragraaf 2.2.2 Ruimtelijke kwaliteit wordt met name ingegaan op het versterken van de biodiversiteit en klimaatadaptie. De bouw van een gasloze woning zorgt daarnaast voor enige werkgelegenheid. Gezond en veilig Artikel 2.5 Ook vraagt de Omgevingsverordening de effecten op gezondheid en veiligheid af te wegen, wateroverlast of overstroming vanuit de Friese Boezem te voorkomen en te borgen dat waterrobuust wordt gebouwd.

Hiervoor is advies gevraag bij Wetterskip Fryslân. Deze heeft kenbaar gemaakt dat uit de beoordeling van het plan blijkt dat zij geen aanvullend wateradvies hebben. De punten uit het standaardadvies zijn opgenomen in hoofdstuk 5.17. Programmering woningbouw Artikel 2.7 In de Omgevingsvisie De Romte Diele is aangegeven dat de provincie vanuit de wettelijke verantwoordelijkheid voor zorgvuldig en verantwoord gebruik van de schaarse ruimte, zorgt voor regionale afstemming van plannen voor woningbouw. Dit gebeurt door het maken van afspraken ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

14

over woningbouw met de gemeenten in een regio voor een periode van ongeveer tien jaar. Via flexibele programmering kan worden ingespeeld op veranderingen in de markt. Om de twee tot drie jaar vindt herijking plaats. Dit projectplan past binnen de regionale woningbouwafspraken. Hierop wordt in paragraaf 4.3 getoetst. Conclusie Het projectplan is gelet de eerste toetsing aan de instructieregels van de omgevingsverordening Fryslân hiermee in overeenstemming. Desondanks zal deze Etfal nog wel aan de provincie worden voorgelegd.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

15

4.3. Regio De gemeente Dantumadiel heeft samen met de gemeenten Noardeast-Fryslân, Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel een woningbouwafspraak tot en met 2025. Deze afspraak geldt als experiment. Het experiment heeft als benaming 'balans op de woningmarkt'. In het experiment wordt de bandbreedte, dus aantallen, losgelaten. De regie en verantwoordelijkheid ligt bij de gemeente. De gemeente is vrij in het programmeren van zowel binnen- als buitenstedelijke projecten, waarbij de provincie niet actief stuurt. Wel moet er sprake zijn van een goede verhouding c.q. balans tussen binnen- en buitenstedelijke programmering met als richtlijn 50%-50%. Conclusie De ontwikkeling van het projectgebied past in het geheel van de regionale woningbouwafspraken tussen de regio Noordoost Fryslân en de provincie Fryslân.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

16

4.4. Gemeente Woonvisie 2020-2025 Door de gemeenteraad van Dantumadiel is de woonvisie 2020-2025 op 26 januari 2021 vastgesteld. De woonvisie vormt de basis voor het woonbeleid van de gemeente. In de visie wordt uitgelegd waar de gemeente in 2025 op het gebied van wonen wil staan. De woonvisie gaat niet alleen over nieuwbouwwoningen, maar ook over toegankelijkheid, natuur, duurzaamheid en voorzieningen. In de visie staan 7 speerpunten uitgewerkt: 1. Toekomst geven aan bestaande woningen en buurten; 2. Nieuwbouw in stad, dorpen en wijken, omgang met groei en krimp; 3. Ontwikkeling van de sociale huurvoorraad: betaalbaar, beschikbaar en met kwaliteit; 4. Wonen en zorg in dorpen en wijken; 5. Energietransitie en verduurzaming; 6. Leefbare dorpen: sociaal en veilig, met bereikbare voorzieningen; 7. Samenwerking gemeente, belanghebbenden en bewoners. De woonvisie legt op hoofdlijnen vast wat de basis is voor preciezere plannen en afspraken. De hoofdlijnen werkt de gemeente uit in een woonagenda op basis waarvan men in gesprek gaan met de Mienskip en met partners. De gemeente vindt het belangrijk dat er voldoende woningen worden gebouwd, om te voorzien in de verwachte behoefte. In alle woonkernen moet altijd ruimte zijn voor nieuwbouw: op maat, passend bij de schaal en behoefte in het dorp. Dit bevordert de doorstroming.

Om ervoor te zorgen dat initiatieven aansluiten bij de behoefte en de ambities van de gemeente wordt gewerkt aan een afwegingskader. Aan de hand van dit afwegingskader wordt gekeken in hoeverre nieuwe plannen aantoonbaar inspelen op de kwalitatieve woningbehoefte en of zij bijdragen aan andere kwalitatieve ambities, zoals langer zelfstandig wonen, verduurzamen of het oplossen van een ruimtelijk knelpunt (bijvoorbeeld transformatie van leegstaand vastgoed). Woningbouw Damwâld Uit de meest recente KAW-woningmarktanalyse (juli 2022) blijkt dat de krapte op de woningmarkt in Damwâld is toegenomen. Er is vraag naar extra woningen. Het zwaartepunt moet liggen op de koopen sociale huursector. Er is ook vraag naar enkele particuliere huurwoningen, maar het gaat daarbij wel om een nichemarkt. Naar verwachting blijft het aantal huishoudens ook na 2030 nog groeien. Er is vooral behoefte aan tweekappers, vrijstaande woningen en patio's/bungalows in de koopsector, en in mindere mate aan rij-koopwoningen en koopappartementen. Bij de vraag naar rijwoningen gaat het óók om behoefte aan meer kwaliteit (minder vroeg-naoorlogs, meer nieuw en duurzaam) en betere betaalbaarheid voor o.a. starters. Conclusie Het gemeentelijke beleid geeft ruimte voor maatwerk. Het realiseren van een bungalow sluit aan bij de behoefte die in het dorp Damwâld in beeld is gebracht.

De nieuwe woning is aansluitend het bestaand stedelijk gebied en past binnen de gestelde gemeentelijke ambities.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

17

4.5. Wetterskip Fryslân Wetterskip Fryslân is om advies gevraagd: zie bijlage 5. Het is niet toegestaan zonder watervergunning neerslag versneld tot afvoer te laten komen als daarbij meer dan 1500 m2 in landelijk gebied wordt bebouwd of verhard. Er is een toename van 400 m2 verharding. Dit betekent dat er geen compenserende maatregelen hoeft te worden uitgevoerd. Het projectplan heeft geen invloed op de waterhuishouding in en rondom het projectgebied. Wetterkip Fryslân verstrekt wel informatie over klimaatbestendig bouwen. Wetterskip Fryslân heeft kenbaar gemaakt dat uit de beoordeling van het plan blijkt dat zij geen aanvullend wateradvies hebben. De punten uit het wateradvies zijn opgenomen in hoofdstuk 5.17. Conclusie Op grond van het advies van Wetterskip Fryslan wordt het projectplan uitvoerbaar geacht.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

18

5.

Gevolgen van de fysieke leefomgeving

5.1. Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking is een instructieregel voor plannen die worden aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling, zoals woningbouwplannen. Bij een nieuwe woningbouwontwikkeling wordt rekening gehouden met de behoefte aan de stedelijke ontwikkeling. Bij een ontwikkeling buiten stedelijk gebied moet rekening worden gehouden met de mogelijkheden om binnen het stedelijk gebied in de behoefte te voorzien. Artikel 5.129g van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bepaalt dat de Ladder betrekking heeft op een stedelijke ontwikkeling die voldoende substantieel is. De aard en omvang van het woningbouwplan in relatie met de omgeving bepaalt of het plan voldoende substantieel is Artikel 5.129g Bkl geeft geen ondergrens aan. In uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zijn hiervoor lijnen uitgezet. Bij woningbouw is vanaf 12 woningen sprake van een stedelijke ontwikkeling die Ladderplichtig is. De Laddertoets moet alleen worden uitgevoerd wanneer de stedelijke ontwikkeling 'nieuw' is. In de voorgenomen ontwikkeling wordt één nieuwe woning gerealiseerd. Gelet de kenmerken van de voorgenomen ontwikkeling wordt dit project niet aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling. Een verdere toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking is daarmee niet noodzakelijk.

5.2. Welstand, ruimtelijke kwaliteit of omgevingskwaliteit 5.2.1. Welstandsnota Het welstandsbeleid van Dantumadiel is opgesteld vanuit de overtuiging dat de lokale overheid het belang van een aantrekkelijke bebouwde omgeving dient te behartigen. De gevels van gebouwen en andere bouwwerken vormen samen met de openbare ruimte de dagelijkse leefomgeving van de mensen in Dantumadiel. In de welstandnota van de gemeente Dantumadiel is onder het hoofdstuk Welstandsambitiesniveau de volgende bepaling opgenomen: ‘Voor het buitengebied geldt ten aanzien van de woonfunctie in beginsel geen welstandstoets. Is het adres als karakteristiek aangemerkt dan gelden voor dat adres en de direct aangrenzende adressen wel criteria. Voor het overige zijn de navolgende criteria opgesteld voor alle bedrijfsmatige en civieltechnische bouwwerken.’ Voor het projectplan gelden er dus geen welstandscriteria.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

19

5.2.2. Landschappelijke inpassing Het bureau Nina Abbink heeft een landschappelijk inpassingsplan (zie bijlage 2) opgesteld. Het plangebied ligt op de noordelijke uitloper van het Fries-Drents plateau, een keileem- en dekzandlandschap dat in de ijstijden is gevormd. Het landschap van de Noordelijke Friese Wouden is één van de mooiste en best bewaarde historische cultuurlandschappen van het land. De talrijke elzensingels, pingoruïnes, petgaten en hooilanden kennen bovendien een rijke flora en fauna. De bestaande elzensingel aan de oostzijde blijft gehandhaafd. Aan de westzijde een deels aan de zuidzijde zal een nieuwe elzensingel worden gerealiseerd. De nieuw aan te leggen boomsingel aan de westzijde is in verband met de aanwezigheid van zonnepanelen op het platte dak van de woning niet geheel gesloten gemaakt. Zowel aan de voor- als achterzijde van de woning zal respectievelijk een solitaire peren- en appelboom worden geplant. Daarnaast zullen diverse hagen de bebouwing uit het zicht van de directe omgeving onttrekken. De hagen aan de oostkant richting de schuur zijn gemengde hagen. De hagen rondom de woning zijn structuurhagen: beukenhaag of liguster ovalivolium. Aan de zuidzijde van het perceel komt een strook kruidenrijk grasland.

De gronden aan de westzijde van het projectgebied blijven geschikt als weiland ten behoeve van de paarden en garanderen een doorkijk vanaf de openbare weg richting het achterliggend landschap.

Figuur 5.1. Landschappelijke inpassing.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

20

5.3.

M.e.r-beoordeling

De wetgeving over de milieueffectrapportage (m.i.) is opgenomen in afdeling 16.4 van de Omgevingswet en in hoofdstuk 11 en bijlage V bij het Omgevingsbesluit. In artikel 16.34, tweede lid van de Omgevingswet is aangegeven dat onder een plan of programma, als bedoeld in artikel 2, onder a, van de SMB-richtlijn (richtlijn 2001/42/EG (Strategische milieubeoordeling), in ieder geval wordt verstaan een omgevingsvisie, een programma, een omgevingsplan en een voorkeursbeslissing. Er zal niet meer getoetst worden aan de limitatieve lijst van MER-plichtige plannen en programma’s uit de Bijlage bij het Besluit MER. Het bevoegd gezag zal per specifiek geval na moeten gaan of er sprake is van een plan of programma in de zin van de SMB-richtlijn. Er wordt onder de Omgevingswet geen onderscheid meer gemaakt tussen een formele en vorm vrije MER-beoordeling op grond van aangewezen drempelwaarden. Er is dus nog maar één MERbeoordelingsprocedure. Toetsing SMB-richtlijn Kenmerken van het project Het project bestaat uit de realisatie van één woning. Het plangebied heeft een oppervlakte van ongeveer 1400 m². Voor de ontwikkeling van deze woning worden geen relevante natuurlijke hulpbronnen gebruikt. Er worden waarschijnlijk bouwmaterialen gebruikt, zoals staal, hout en steenachtige materialen, maar dit betreft een eenmalige gebruikelijke verrichting en deze materialen zijn niet bijzonder schaars.

Voor de benodigde energie in de gebruiksfase wordt ingezet op het gebruik van duurzame systemen en het treffen van energiebesparende maatregelen. De bewoners van de nieuwe woning zullen regulier huishoudelijk afval produceren. Dit afval zal overeenkomstig de geldende lokale regelgeving worden afgevoerd. Het project draagt ‘niet in betekenende mate’ bij aan de luchtkwaliteit en voldoet daarmee aan de wettelijke bepalingen ten aanzien van luchtkwaliteit. Er is geen sprake van een overschrijding van de grenswaarden voor luchtkwaliteit. Tijdens de bouwrijpfase kan enige verkeershinder ontstaan als gevolg van bouwverkeer. Deze hinder is echter van tijdelijke aard en vanwege de beperkte omvang goed te reguleren. De nieuwe woning heeft in de gebruiksfase een beperkt verkeerseffect. De extra verkeersbewegingen als gevolg van de woning zijn echter gering en kunnen probleemloos worden afgewikkeld via het bestaande wegennet. Verkeershinder zal niet aan de orde zijn. In deze Etfal zijn verschillende milieuthema’s op het gebied van leefomgevingskwaliteit getoetst (zoals milieuzonering, externe veiligheid, luchtkwaliteit, geluid, etc.). Hieruit blijkt dat het plan niet leidt tot een toename van risico’s voor de menselijke gezondheid. In de directe omgeving van de planlocatie zijn er geen andere projecten waarmee een cumulatie van effecten optreedt.

Plaats van het project De planlocatie ligt in het landelijk gebied. Op dit moment is hier geen bebouwing aanwezig. In de directe omgeving zijn woningen en een boerderij aanwezig. Gelet de ligging en het gebruik van de locatie in het verleden heeft de locatie geen rijkdom en kwaliteit aan natuurlijke hulpbronnen. De planlocatie ligt niet in een gevoelig gebied. De locatie ligt namelijk niet nabij een Natura 2000-gebied of in het Natuurnetwerk Nederland. Ook maakt de locatie geen deel uit van een landschappelijk waardevol gebied en zijn op de planlocatie geen monumenten, cultuurhistorisch- of archeologische waardevolle elementen of structuren aanwezig. Kenmerken van het potentiële effecten. Het project bestaat uit de realisatie van één woning. In deze Etfal zijn de resultaten van het onderzoek naar de verscheidene milieueffecten beschreven. Hieruit blijkt dat de effecten als gevolg ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

21

van de bouw van deze woning lokaal van aard zijn. Ook zijn deze beperkt en niet complex. Er is geen sprake van cumulatie van effecten met andere projecten. De effecten duren zo lang als de woning in gebruik is. Effecten zijn uitsluitend omkeerbaar door het gebruik te beëindigen. Effecten in de bouwfase (zoals bouwverkeer) zijn tijdelijk en van relatief korte duur. Conclusie Voor het onderhavig plan hoeft geen MER-beoordeling te worden doorlopen. Het plan is op dit punt uitvoerbaar.

5.4. Verkeer en parkeren De toename aan functies zorgen voor verkeer. Bij het toelaten van een nieuwe functie moet daarom worden aangetoond wat het effect is op de bereikbaarheid en verkeersafwikkeling. Daarbij dient in beeld te worden gebracht of er sprake is van een (extra) parkeerbehoefte voor auto’s, fietsen en/of scooters. Er mag geen onaanvaardbaar effect zijn.

5.4.1. Verkeersafwikkeling De voorgenomen ontwikkeling voorziet in het toevoegen van één woning. Aan de hand van de CROW-publicatie 381 'Toekomstbestendig parkeren' is het aantal ritten per etmaal berekend. Hierbij is de classificatie voor gebiedstypen 'Buitengebied' gehanteerd en de verstedelijkingsgraad 'niet stedelijk'. Voor vrijstaande woningen geldt een gemiddeld kencijfer van 7,8 per woning. Als gevolg hiervan zal de verkeersaantrekkende werking met minder dan tien vervoersbewegingen per etmaal toenemen. De openbare weg (Singel) is hierop zeker berekend.

Figuur 5.2. Kencijfers verkeergeneratie vrijstaande woningen (Bron: kennisbank CROW).

5.4.2. Parkeren De parkeerbehoefte is bepaald op basis van de parkeerkentallen zoals opgenomen in de CROWpublicatie 381. De parkeernormen zijn verdeeld over diverse hoofdgroepen. Het plangebied is ingedeeld in 'Buitengebied' en als klasse 'niet stedelijk'. De behoefte is op basis hiervan voor vrijstaande woningen bepaald op 1,8 tot 2,6 parkeerplaatsen per vrijstaande woning, oftewel een gemiddelde van 2,2 parkeerplaatsen per woning. Parkeren kan plaatsvinden in de aangebouwde garage en op eigen erf. Het perceel is groot genoeg zijn om in deze behoefte te voorzien. Het aandeel bezoekers per woning is 0,3 parkeerplaatsen.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

22

Figuur 5.3. Kencijfers verkeergeneratie tweekappers (Bron: kennisbank CROW).

Conclusie De aspecten ‘verkeersgeneratie’ en 'parkeren' vormen geen belemmering voor de haalbaarheid van het projectvoornemen.

5.5. Ecologie: soortenbescherming Ter bescherming van de natuur zijn in het Bkl diverse regels opgenomen. Deze regels komen grotendeels overeen met de regels die zijn opgenomen in de oude Wet natuurbescherming. Het gaat hierbij in de eerste plaats om regels voor de gebiedsbescherming van aangewezen Natura2000gebieden, regels voor de soortenbescherming van te beschermen planten diersoorten (waaronder vogels) en regels ter bescherming van houtopstanden. Het gebieds- en soortenbeschermingsregime vloeit voor een belangrijk deel voort uit twee Europese richtlijnen, te weten de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG). Binnen het projectgebied worden geen hinderlijke activiteiten mogelijk gemaakt. Er worden namelijk geen bomen gekapt of sloten gedempt en dus geen potentiële vaste verblijfplaatsen van beschermde soorten geschaad.

Het gedeelte weiland waar de woning en paardenschuur is geprojecteerd, wordt zeer intensief gebruikt. Naast het regelmatig maaien van het gras worden hier ook agrarische goederen soms opgeslagen De kans dat zich hier verblijfplaatsen van beschermde diersoorten bevinden is dan ook uitgesloten. Gesteld kan worden dat er geen risico is op het schaden van verblijfplaatsen of leefgebied van beschermde soorten. Wel komen mogelijk algemene grondgebonden zoogdieren, ongewervelden en amfibieën voor (zoals huisspitsmuis, egel en gewone pad) op het perceel voor. Het projectgebied biedt in potentie mogelijkheden als broedlocatie voor diverse algemene vogelsoorten (merel, houtduif, ekster). Eventuele werkzaamheden die tijdens de broedactiviteit worden uitgevoerd kunnen leiden tot verstoring of vernietiging van (nesten van) broedende vogels. Verstoring van nesten met eieren of kuikens is niet toegestaan en hier wordt geen vergunning voor verleend. Buiten het broedseizoen zijn onbezette nesten niet beschermd, behalve als het nesten van vogelsoorten met een jaarrond beschermd nest betreft. Als op de hiervoor beschreven wijze wordt gewerkt, leidt het project niet tot conflicten met de regels uit het Bkl.

5.6. Ecologie: gebiedsbescherming 5.6.1. Natura 2000-gebied Het projectgebied heeft geen status als Natura-2000 gebied. De dichtstbijzijnde Natura 2000gebieden zijn De Groote Wielen, die op 8,5 kilometer afstand liggen en de Waddenzee en het ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

23

Lauwersmeer, die op bijna 12 kilometer zijn gelegen. Gezien de afstand, aard en de schaal van de ontwikkeling kan gesteld worden dat er geen directe effecten op natura-2000 gebieden zal plaatsvinden.

5.6.2. Stikstof In Nederland staan veel Natura 2000-gebieden onder druk door een overbelasting van stikstofdepositie. Dit geldt niet voor het Natura 2000-gebieden Groote Wielen, de Waddenzee en het Lauwersmeer. Dit zijn de dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden die respectievelijk op 8,5 kilometer en de beide laatstgenoemde op ongeveer 12 kilometer zijn gelegen. Op 3 november 2025 heeft hedgehog B.V. een stikstofdepositieberekening uitgevoerd (zie bijlage 3). De uitkomsten bedragen in alle scenario’s en op alle rekenpunten ten hoogste 0,00 mol/ha/jr.

5.6.3. Natuurnetwerk Nederland Een plan mag geen activiteiten en ontwikkelingen mogelijk maken, die leiden tot significante aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden, of tot een significante vermindering van de oppervlakte van de Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het projectgebied maakt geen deel uit van het NNN. De afstand tot het dichtstbijzijnde NNN is 3, 5 kilometer, namelijk de Falomsterfeart. Gelet de afstand en omdat er geen ingrepen in de NNN worden voorgesteld en er geen toename van depositie van stikstof wordt verwacht, is van aantasting geen sprake en zijn er vanuit de NNN geen belemmeringen voor de voorgenomen ontwikkeling. Conclusie Vanuit de ecologie bestaan er geen belemmeringen voor de uitvoering van de plannen.

5.7. Luchtkwaliteit De hoofdlijnen voor regelgeving rondom luchtkwaliteitseisen staan beschreven in de instructieregels opgenomen in het Bkl. Ter bescherming van de gezondheid zijn voor het aspect luchtkwaliteit instructieregels opgenomen in paragraaf 5.1.4.1 Bkl. Volgens deze regels gelden zogeheten omgevingswaarden voor onder andere de in de buitenlucht voorkomende stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10). De beoordeling van de luchtkwaliteit vindt niet overal plaats. Voor een activiteit die niet in betekende mate (NIBM) bijdraagt aan de luchtverontreiniging, is geen toetsing aan de rijksomgevingswaarden voor stikstofdioxide en fijnstof nodig. Uit artikel 5.53 en 5.54 Bkl volgt dat een project niet in betekende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit als de toename van de concentratie NO2 en PM10 niet hoger is dan 1,2 ug/m3. Dat is 3% van de omgevingswaarde voor de jaargemiddelde concentraties. In de provincie Fryslân zijn geen algemene knelpunten op het gebied van luchtkwaliteit. Op basis van de Grootschalige Concentratie- en Depositiekaarten blijkt dat in Damwâld en omgeving sprake is van een goede luchtkwaliteit. Met dit plan wordt maar één nieuwe woning mogelijk gemaakt. Daarmee geldt voor dit project de NIBM-regeling. Conclusie Het plan is van dermate kleine omvang dat niet in betekenende mate wordt bijgedragen aan de verslechtering van de luchtkwaliteit.

Nader onderzoek is daarom niet noodzakelijk.

5.8. Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen Ter bescherming van de gezondheid in relatie tot een hoge geluidbelasting zijn geluidaandachtsgebieden bepaald. Het omgevingsplan bevat op grond van en in overeenstemming met instructieregels waarden voor geluid (immissienormen) die leiden tot een evenwichtige ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

24

toedeling van functies aan locaties. De aanvaardbaarheid van de geluidsbelasting onder de Omgevingswet is vooral een decentrale afweging. Gemeenten geven met het omgevingsplan voor elke locatie in de gemeente de gewenste geluidskwaliteit vorm. Geluid kan van grote invloed zijn op het woon- en leefklimaat van mensen en op hun gezondheid. Het Bkl bevat geluidsregels die via het omgevingsplan zullen gelden voor individuele bedrijven die geluid voortbrengen. Dit aspect wordt behandeld in paragraaf 5.9. Voor de andere belangrijke geluidsbronnen zoals industrieterreinen, wegen en spoorwegen worden via de Aanvullingswet geluid en het Aanvullingsbesluit geluid regels toegevoegd aan de Omgevingswet en het Bkl. De regels voor geluid hebben een tweezijdige werking om de bescherming tegen geluidsbelasting vorm te geven. Enerzijds bij de aanleg of aanpassing van spoorwegen of industrieterreinen en anderzijds bij het mogelijk maken van nieuwe geluidsgevoelige gebouwen en locaties nabij een geluidsbron. Voor provinciale- en rijkswegen geldt dat de provincie c.q. het rijk verantwoordelijk is voor geluid langs de wegen. Om de onbeheerste groei aan geluid tegen te gaan, zal het systeem van Geluidproductieplafonds (GPP) worden gebruikt. Voor 2026 moeten de Geluidproductieplafonds worden vastgesteld. Zolang deze niet zijn vastgesteld, blijft de Wet geluidhinder van toepassing.

In tabel 5.78t zijn standaardwaarden voor geluid op geluidsgevoelige gebouwen als gevolg van wegverkeer opgenomen. Voor gemeentewegen is dit 53 dB (etmaalintensiteit). Voor gemeentelijke wegen geldt dat er van rechtswege geluidaandachtsgebieden gelden (200 meter bij wegen met 1 of 2 rijstroken). Gemeente moeten hier de basisgeluidemissie van de wegen bepalen en monitoren. Dit geldt in principe alleen voor wegen met een verkeersintensiteit van meer dan 1.000 mvt/etmaal. Daarbij geldt een standaardwaarde van 53 dB (etmaalintensiteit). De Singel (klinkers) waar een 60 kilometer regiem heerst, heeft geen belangrijke doorgaande functie en daarmee niet een hoge verkeersintensiteit. De weekdagetmaalintensiteit bedraagt: • • •

dagperiode (07.00 – 19.00 uur): avondperiode (19.00 – 23.00 uur): nachtperiode (00.00 – 07.00 uur):

272 motorvoertuigen 56 motorvoertuigen 16 motorvoertuigen

Met daarbij de verdeling in licht verkeer (89,6%), zwaar verkeer (9,9%) en zeer zwaar verkeer (0,5%). De jaarlijkse toename bedraagt 1%. Conclusie Nu blijkt dat voor de Singel sprake is van een zeer lage intensiteit, namelijk minder dan 400 motorvoertuigen per etmaal, kan een geluidsonderzoek achterwege blijven.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

25

5.9. Geluid door activiteiten Tussen bedrijfsactiviteiten en hindergevoelige functies is een goede afstemming nodig. Het doel daarbij is het voorkomen van onacceptabele hinder ter plaatse van geur- en geluidgevoelige gebouwen en functies, maar ook om te zorgen dat bedrijfsactiviteiten niet worden beperkt. De VNG uitgave ‘Activiteiten en milieuzonering’ biedt hiervoor een handvat. Deze nieuwe uitgave gaat over activiteiten als bedoeld in de paragrafen 5.1.4.2 (Geluid door activiteiten) en 5.1.4.6 (Geur) van het Besluit kwaliteit leefomgeving, waarvoor instructieregels zijn opgesteld. Geluid Gemeenten kunnen deels zelf bepalen wat aanvaardbare afstanden of aanvaardbare geluid- of geurhinderniveaus zijn. Daarbij moeten zij wel rekening houden met de landelijk geldende regels. De Omgevingswet zorgt voor een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving. Ruimte en milieu worden verder geïntegreerd. Het gemeentelijke omgevingsplan is hét instrument waarin deze integratie op lokaal niveau plaatsvindt. Om gemeenten hierbij te helpen werkt de VNG aan de handreiking Activiteiten en milieuzonering. Dit is de opvolger van de uitgaven Bedrijven en milieuzonering 2009 en Milieuzonering nieuwe stijl uit 2019. Kern van deze publicatie is om de toelating van bedrijven te reguleren op basis van een beschikbaar gestelde milieuruimte per bedrijf, aan de hand van concrete milieunormen.

Deze regels en normen worden gesteld in het belang van een goede ruimtelijke ordening/gezonde en veilige en fysieke leefomgeving, ten behoeve van een optimaal en doelmatig grondgebruik. Het gaat hierbij om regels in het bestemmingsplan verbrede reikwijdte die vanuit dit belang naast de bestaande milieuregelgeving gelden. De geluidruimte in een zone wordt vastgelegd met geluidnormen per bedrijf op een vaste afstand van de terreingrens van dat bedrijf: zie figuur 5.3.

Figuur 5.4. gebruiksruimte geluid per bedrijf.

Er is hier sprake van het omgevingstype ‘rustige woonwijk of rustige buitengebied’. Ten westen is op een afstand van ongeveer 90 meter een melkveehouderij (Singel 10) gevestigd die tot zone 3 behoort. De nieuw te bouwen woning bevindt zich niet binnen de richtafstand van deze zone zoals genoemd in figuur 5.3. Geconcludeerd kan worden dat binnen de invloedsfeer van de projectlocatie geen bedrijven aanwezig zijn. Conclusie De conclusie is dat het aspect Geluid via de gevolgde milieuzonering voor het onderhavige projectplan bestaande bedrijven in de directe omgeving niet in hun bedrijfsvoering worden beperkt. Hinderveroorzakende en gevoelige functies bevinden zich op voldoende afstand van elkaar.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

26

5.10. Geur De normen voor geur zijn gebaseerd op wat volgens veel in Nederland gehanteerd geurbeleid aanvaardbaar is. Bijvoorbeeld het beleid van de provincies Noord- en Zuid-Holland. De strengste waarden van 0,5 ouE/m3 of H=-0,5 gelden veelal als streef- of ambitiewaarde voor nieuwe situaties. De waarden gelden op een afstand van 30 meter van de terreingrens van het bedrijf. Het is niet uitgesloten dat binnen die afstand al gevoelige objecten zijn gelegen. In dat geval geldt op grond van het milieuspoor de bepaling uit artikel 2.7a van het Activiteitenbesluit dat geurhinder in beginsel moet worden voorkomen. Op grond van de Verordening geurhinder en veehouderij Dantumadiel bedraagt de afstand tussen een veehouderij waar dieren worden gehouden, waarvoor niet bij ministeriële regeling een geuremissiefactor is vastgesteld en een geurgevoelig object buiten de bebouwde kom ten minste, 25 meter. Conclusie Ten westen is op een afstand van ongeveer 90 meter een melkveehouderij (Singel 10) gevestigd. Derhalve kan gesteld worden dat het aspect geur geen belemmering geeft voor dit projectplan.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

27

5.11. Externe veiligheid en omgevingsveiligheid De hoofdlijnen van het wettelijk kader over de externe veiligheid zijn opgenomen in instructieregels in afdeling 5.1.2 Bkl. In bijlage VII van het Bkl zijn activiteiten aangewezen als risicobronnen. Deze risicobronnen zijn van belang voor de regels over het plaatsgebonden risico en aandachtsgebieden. Het werken met aandachtsgebieden voor externe veiligheidsrisico’s is een nieuwe manier van omgaan met het groepsrisico (artikel 5.12 t/m 5.15 Bkl). Een aandachtsgebied geldt van rechtswege. Deze worden vastgelegd in het Register Externe Veiligheid en zijn digitaal raadpleegbaar via de Atlas Leefomgeving. Risicobronnen In de directe omgeving van het projectgebied bevinden zich geen risicobronnen zoals inrichtingen die gevaarlijke stoffen bevatten. Transport gevaarlijke stoffen Naast inrichtingen kan het aspect van externe veiligheid een rol spelen bij (spoor/weg/auto)weg in verband met het transport van gevaarlijke stoffen. Het projectgebied ligt niet binnen het invloedgebied van de transportroutes gevaarlijk stoffen die een verhoging van het groepsrisico kunnen inhouden. Buisleidingen Het projectgebied bevindt zich niet in het invloedsgebied van een buisleiding. De dichtstbijzijnde buisleiding is gelegen op een afstand van meer dan 200 meter (zie figuur 5.5). Dit is een hogedruk aardgastransportleiding.

Het gaat om een relatief kleine leiding (4 inch, 40 bar).

Figuur 5.5.

Conclusie Uit de kaarten van de Atlas Leefomgeving blijkt dat er in de directe omgeving van het projectgebied geen risicobronnen aanwezig zijn. Het projectgebied ligt ook niet in het invloedgebied van buisleidingen en routes waarbij sprake is van transport van gevaarlijke stoffen. Vanuit dit aspect bestaan dan ook geen belemmeringen voor dit project.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

28

5.12. Trilling Het Rijk wil mensen beschermen tegen trillinghinder. Dat doet het door regels te stellen aan activiteiten die trillingen veroorzaken in trillinggevoelige gebouwen. Het onderdeel Trillingen is geregeld in paragraaf 22.3.5 van de Bruidsschat. Daarin worden regels gesteld aan trillingen in een frequentie van 1 tot 80 Hz door een activiteit in een trillinggevoelige ruimte van een trillinggevoelig gebouw (woningen) die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit. Er gelden maximale waarden voor continue trillingen en voor herhaald voorkomende trillingen. De maximale waarden zijn opgenomen in de tabellen in artikel 22.88 en 5.87a van respectievelijk de Bruidsschat en het Bkl.

Figuur 5.6.

In artikel 5.87 en 5.87a van het Bkl staan de standaardwaardwaarden voor continue en herhaald voorkomende trillingen (zie figuur 5.5). De gemeente hanteert deze standaardwaarden bij het opnemen van waarden voor trillingen door activiteiten voor een bepaald gebied in het omgevingsplan.

ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

29

Figuur 5.7.

Conclusie Bronnen van trillingen kunnen wegverkeer en bouwwerkzaamheden zijn. Er zal misschien geheid moeten worden. Dit brengt trillingen met zich mee. In de omgevingsvergunning zal een voorwaarde moeten worden opgenomen dat de toelaatbare standaardwaarden niet worden overschreden.

5.13. Schaduwhinder en windhinder Naast nuttig (windenergie) kan wind ook hinder geven of zelfs gevaarlijk zijn. De mate van wind bepaalt ook of er sprake is van windhinder of niet. Windhinder is meer dan 'tegenwind' voor fietsers of voetgangers. Sociale en economische effecten van windhinder zijn vooral te merken bij activiteitengebieden zoals terrassen en looproutes. Windhinder treedt op rond hoge gebouwen zoals kantoren, woontorens of hotels. Daarbij is dan sprake van verhoogde windsnelheden. Hierdoor kan het verblijf in de directe omgeving van deze gebouwen onaangenaam of zelfs gevaarlijk zijn. Welke windsnelheid nog behaaglijk is hangt af van: • • •

de temperatuur door mensen gedragen kleding en hun activiteiten

Mensen mijden recreatieve plekken als het gemiddelde windklimaat te wensen overlaat. Dit betekent dat de aantrekkingskracht van bijvoorbeeld winkelgebieden, pleinen en terrassen afhankelijk is van het gemiddelde windklimaat. Stedenbouwkundige oplossingen Stedenbouwkundige oplossingen kunnen windhinder voorkomen. Voorbeelden zijn: • • •

voldoende afstanden tussen (hoge) bebouwing per locatie bekijken welke bouwhoogte u kunt toestaan rekening houden met de fysieke vorm van de gebouwen

Windhinder als onderdeel van de fysieke leefomgeving Windhinder is een aspect van de fysieke leefomgeving (artikel 2.1 Omgevingswet). Hierdoor is het een onderdeel van de taak van de gemeente voor het evenwichtig toedelen van functies aan locaties (artikel 2.4 en 4.2 Omgevingswet) in het omgevingsplan. De Rijksoverheid heeft voor dit aspect van de fysieke leefomgeving geen instructieregels opgesteld. Daarom heeft de gemeente de vrijheid om ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD

30

deze zelf in te vullen. Daarbij kan de gemeente gebruikmaken van alle mogelijkheden van het instrument omgevingsplan. Beoordelingskader NEN-norm voor windhinder De NEN 8100 is een norm voor de beoordeling van het windklimaat. De norm werkt met uurgemiddelde windsnelheden (m/s) gerelateerd aan de overschrijdingskans in percentage van uren per jaar. In een tabel is voor verschillende situaties en activiteiten (doorlopen, slenteren, langdurig zitten) aangegeven of het windklimaat slecht, matig of goed is. In deze norm zit een beslismodel dat aangeeft wanneer een windonderzoek nodig kan zijn: • • •

gebouwen hoger dan 30 meter: windonderzoek is nodig beschut gelegen gebouwen, hoogte 15 tot 30 meter: specialist beoordeelt of windonderzoek nodig is onbeschut gelegen gebouwen, hoogte tot 30 meter: specialist beoordeelt of windonderzoek nodig is

Schaduw Bezonning is een van de afwegingsaspecten voor de ruimtelijke kwaliteit. Voldoende zonlicht of juist voldoende schaduw op gebouwen, tuinen, terrassen en speelplekken is belangrijk. Stedenbouwkundige oplossingen kunnen zorgen voor voldoende zonlicht en schaduw. Voorbeelden zijn: • • • • •

voldoende afstanden tussen (hoge) bebouwing bouwhoogten ligging openbare ruimte en speelplekken ten opzichte van bebouwing de fysieke vorm van de gebouwen zongericht verkavelen

Conclusie Het aspect windhinder is niet relevant. Het betreft hier een woning die niet hoger is dan 8 meter en die door de aanwezige bebouwing aan de oostkant en de aanwezigheid van boomsingels redelijk beschut ligt. Er ontstaat voldoende afstand tussen de bestaande woning Singel 7 en de nieuw te bouwen aangrenzende woning waardoor deze woning geen last heeft van schaduwwerking.

5.14. Cultureel erfgoed Wat onder cultureel erfgoed wordt verstaan is opgenomen in bijlage A (begrippen) van de Omgevingswet. Het gaat hierbij om monumenten, archeologische monumenten, stads- en dorpsgezichten, cultuurlandschappen en, voor zover dat voorwerp is of kan zijn van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties in het omgevingsplan, ander cultureel erfgoed als bedoeld in artikel 1.1 van de Erfgoedwet. De Erfgoedwet bevat de wet- en regelgeving voor behoud en beheer van het cultureel erfgoed en archeologie in Nederland. Het is op basis hiervan verplicht om de facetten historische (steden)bouwkunde en historische geografie mee te nemen in de belangenafweging. Hierbij gaat het om zowel beschermde als niet formeel beschermde objecten en structuren. Om na te gaan of sprake is van cultuurhistorische waarden in de omgeving, is gebruik gemaakt van de Cultuurhistorische Kaart Fryslân. Hierop wordt het projectgebied aangeduid met de cultuurhistorische waarde boerderijplaatsen. Boerderijplaatsen verschaffen ons, omdat zij de kern vormden van de toenmalige agrarische samenleving, kennis over de bewoningsgeschiedenis en over de ontwikkeling van het cultuurlandschap op lokaal, regionaal en provinciaal niveau. Boerderijplaatsen zijn zeer kenmerkend voor het landschapsbeeld van de provincie. ETFAL WONING NAAST SINGEL 7 DAMWALD