ETFAL-onderbouwing BOPA Fietspad Eikestraat-Broekhovenseweg (2026.01.16)

Snelfietsroute Eikestraat Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

GEEF DE RUIMTE AAN VEILIG FIETSEN IN DE KEMPEN

Colofon Titel:

Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Auteur(s): Gemeente: Projectnaam: Projectnummer: Datum: Status:

Martijn Uijtendaal Bergeijk BOPA snellfietsroute EIkestraat - Broekhovenseweg 25014 14 januari 2026 Ontwerp

Contactadres: Luchthavenweg 13E 5657 EA Eindhoven T 040 30 300 95 E contact@accentadviseurs.nl I www.accentadviseurs.nl

© Accent adviseurs, Eindhoven. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, microfilm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van Accent adviseurs.

Inhoudsopgave 1. Inleiding

4

1.1 1.2 1.3 1.4

4 6 10 10

Aanleiding Planvoornemen Huidig planologisch kader Beschrijving strijdigheid

2. Beleidskader 2.1 2.2

Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid

3. Omgevingstoets 3.1 3.2 3.3 3.4

Natuurwaarden Watertoets Bodemkwaliteit Archeologische waarden

4. Haalbaarheid 4.1 4.2

Financiële haalbaarheid Participatie

12 12 14

17 18 26 35 36

39 39 40

5. Conclusie

41

Bijlagen

43

Bijlage 1 Ontwerp tracé snelfietsroute Bijlage 2 Kaart m² NNB Bijlage 3 Effectenonderzoek NNB fietspad Eikestraat en Broekhovenseweg, Bijlage 4 Lichthinderonderzoek fietspad Eikestraat en Broekhovenseweg Bijlage 5 Stikstofdepositieonderzoek fietspad Eikestraat Broekhovenseweg Bijlage 6 Quickscan natuurwaarden fietspad Eikestraat en Broekhovenseweg Bijlage 7 Aanvullend ecologisch onderzoek Bijlage 8 Boom Effect Analyse Broekhovenseweg Bijlage 9 Bodemonderzoek fietspad Eikestraat en Broekhovenseweg Bijlage 10 Vervolgonderzoek bodem fietspad Eikestraat Bijlage 11 Archeologisch onderzoek fietspad Eikestraat en Broekhovenseweg Bijlage 12 PvE Archeologie

43 43 43 43 43 43 43 43 43 43 43 43

1. Inleiding 1.1

Aanleiding De gemeente Bergeijk, gelegen in de Brabantse Kempen, maakt deel uit van Brainport Eindhoven. Brainport Eindhoven wordt, samen met Airport Amsterdam en Seaport Rotterdam, beschouwd als een van de drie economische kerngebieden van Nederland. Dit zorgt ervoor dat de regio een sterke groei en ontwikkeling doormaakt, waarbij het Rijk, de provincie Noord-Brabant, kennisinstellingen, bedrijven en lokale overheden samenwerken om deze vooruitgang te stimuleren. De regio staat voor belangrijke uitdagingen op het gebied van woningbouw, bereikbaarheid en economie. Een van de initiatieven om de bereikbaarheid te verbeteren is de snelle fietsverbinding F67 – De Kempenroute. Deze route speelt een cruciale rol in de mobiliteit van de regio en draagt bij aan een duurzame en toekomstbestendige infrastructuur. De Brabantse Kempen biedt een aantrekkelijke omgeving om te wonen en te werken. De strategische ligging van de Kempengemeenten in Zuidoost-Brabant, in de nabijheid van het stedelijk gebied Eindhoven-Helmond, creëert bijzondere ontwikkelkansen die de regio optimaal wil benutten. Een goed fietsnetwerk draagt hier direct aan bij, door zowel de leefbaarheid als de economische vitaliteit te versterken. De gemeente Bergeijk zet al jarenlang sterk in op het verbeteren van de fietsbereikbaarheid.

Dit heeft geresulteerd in een ambitieuze visie, die in oktober 2024 officieel is vastgelegd in het beleidsdocument Fietscultuur Bergeijk. Hiermee wordt fietsen gestimuleerd als de standaard keuze voor korte en middellange afstanden. Een van de belangrijkste projecten in deze visie is de realisatie van de snelle fietsroute F67 – De Kempenroute. Deze route, die Bergeijk verbindt met het stedelijk gebied en tevens een verbinding biedt tussen Reusel en de stad, staat al jaren hoog op de agenda. Onderdeel van de F67- De Kempenroute is de aanleg van hoogwaardige fietspaden, zoals langs de Eikestraat en de Broekhovenseweg. Deze route is tevens vastgelegd in provinciaal beleid van NoordBrabant. Deze infrastructuurverbeteringen zijn van essentieel belang voor de veiligheid en het comfort

PAG 4 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

van fietsers. Bovendien sluiten ze naadloos aan op zowel de gemeentelijke als de regionale doelstellingen voor duurzame mobiliteit. Fietsen speelt een steeds grotere rol in de mobiliteitstransitie van Nederland. Het biedt een duurzaam, gezond en efficiënt alternatief voor de auto, vooral voor afstanden tot 15 kilometer. In een regio als Brainport Eindhoven, waar mobiliteit essentieel is voor de economische groei en leefbaarheid, is een goed functionerend fietsnetwerk onmisbaar. De snelle fietsverbinding F67 draagt bij aan: • Duurzaamheid: Door de CO₂-uitstoot te verminderen en de afhankelijkheid van autoverkeer te verkleinen. • Gezondheid: Door inwoners te stimuleren vaker de fiets te nemen, wat bijdraagt aan een actieve levensstijl. • Bereikbaarheid: Door efficiënte en comfortabele fietsroutes te bieden als alternatief voor de auto. • Economische groei: Door betere verbindingen te creëren tussen woon- en werklocaties, wat aantrekkelijk is voor zowel werknemers als bedrijven. Met de verdere ontwikkeling van de fietsinfrastructuur zet Bergeijk een belangrijke stap in de mobiliteitstransitie van de regio. De F67 – De Kempenroute is niet alleen een snelle fietsverbinding, maar ook een symbool van de toekomstgerichte en duurzame visie van de gemeente en de regio.

Een van de laatste ontbrekende stukken snelfietsroute van de F67 betreft de aansluiting van de kernen Walik, Broekhoven en Riethoven. Specifiek gaat voorliggend plan over twee stukken snelfietsroute. Ten eerste het zuidelijk gelegen tracé. Deze zoekt aansluiting op de bestaande snelfiets route vanaf de N397 tot de kern Walik. Deze route loopt via de Eikestraat vanaf de rotonde aan de N397 tot Walik. Hierbij wordt bij de rotonde aansluiting gezocht met de fietsstraat die over de Riethovensedijk loopt en bij het project ‘Fietsstraat Walik’ die door de kern Walik loopt. Ten tweede het noordelijk gelegen tracé. Deze zoekt aansluiting vanaf de kern Walik tot het bestaande fietspad richting Waalre, gelegen in het gebied Einderheide. Hierbij wordt aansluiting gezocht met het project ‘Fietsstraat Walik’ dat door de kern Walik loopt en bij de bestaande fietsstraat richting Waalre, ter hoogte van de kruising met Wilgerijs. Dit tracé loopt via de Broekhovenseweg. Dit project kan niet worden gerealiseerd op basis van het omgevingsplan van de gemeente Bergeijk. Met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (kortweg: BOPA), zoals bedoeld in de bijlage bij artikel 1.1 van de Omgevingswet, wordt voor het project afgeweken van het

PAG 5 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

omgevingsplan. Voorliggend rapport vormt de ruimtelijke motivering op basis van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

1.2 Planvoornemen Bergeijk heeft het al vaker uitgesproken: wij willen dé fietsgemeente van Brabant worden. Deze ambitie kreeg een officieel karakter in 2018, toen de gemeenteraad de Gemeentelijke Visie Mobiliteit vaststelde. Een jaar later, in 2019, werd deze visie verder geconcretiseerd met de prioritering van de te realiseren fietspaden. Daarmee werd het fundament gelegd voor een toekomst waarin de fiets een centrale plek inneemt in onze mobiliteit. De fiets is in Bergeijk niet alleen belangrijk voor onze schoolgaande jeugd, maar ook steeds vaker een aantrekkelijk alternatief voor woon-werkverkeer. Goede fietsverbindingen dragen bovendien bij aan de recreatieve kracht van onze toeristische gemeente. Door veilige, comfortabele en logische routes aan te leggen – van kern tot kern én richting het stedelijk gebied – vergroten we de bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid in onze regio. Daarbij zijn fietsen en fietsinfrastructuur natuurlijk ook duurzaam en gezond. Vanuit die brede blik is de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in de realisatie van deze fietsambitie.

PAG 6 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Figuur 1: Beoogde fietsverbindingen binnen gemeente Bergeijk

1.2.1 Variantenstudie Vanaf 2019 is gestart met een verdiepend onderzoek naar de fietsverbinding tussen Bergeijk en het stedelijk gebied. Daarbij zijn verschillende tracés in kaart gebracht. De realisatie van de N69 in 2021 leidde tot afgenomen verkeersdruk in onder andere Riethoven en Walik. Daardoor ontstond ruimte voor het realiseren van een veilige fietsstraat door de kern van Walik. Op basis daarvan koos de gemeenteraad voor voorkeursvariant A: een verbinding via de Eikestraat, Hobbel en Broekhovensweg. Daarmee was het definitieve tracé voor de fietsverbinding Bergeijk – Stedelijk gebied vastgesteld.

PAG 7 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Figuur 2: Varianten route

Na het vaststellen van de route werd het project verder opgepakt en uitgebreid naar een regionale aanpak. De fietsverbinding tussen Bergeijk en het stedelijk gebied werd samengebracht met de route Reusel – Stedelijk gebied. Samen vormen deze routes de basis voor een nieuwe, regionale snelfietsroute: F67 – De Kempenroute.

Figuur 3: Kempenroute

PAG 8 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

1.2.2 Uitwerking tracé In 2021 werkten de Kempengemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden samen met de gemeente Veldhoven aan een voorlopig ontwerp voor deze snelfietsverbinding. Voor Bergeijk betekent dit concreet: 1. Een vrijliggend, 4 meter breed fietspad aan de westzijde van de Eikestraat, inclusief een veilige oversteek naar de Boshovenseweg en een aansluiting op de fietstunnel bij de rotonde N397. 2. Een fietsstraat op de Hobbel en Broekhovensweg binnen de bebouwde kom van RiethovenWalik. 3. Een vrijliggend, 4 meter breed fietspad aan de zuidoostzijde van de Broekhovenseweg, met aansluiting op het al eerder gerealiseerde fietspad richting de Volmolen. Dit fietspad is globaal weergegeven in Figuur 4 en de gedetailleerd in bijlage 1.

Figuur 4: Onderdelen tracé

PAG 9 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

De F67 – De Kempenroute wordt gezien als een essentiële schakel in het snelfietsroutenetwerk van Brabant. De route is ontworpen voor comfort, veiligheid en doorstroming: een directe verbinding met zo min mogelijk obstakels. Bovendien maakt deze fietsverbinding deel uit van het SmartwayZ.NL-pakket 'kortetermijnmaatregelen A2/N2', waarin ook mobiliteitshubs en aanpassingen aan de snelwegen zijn opgenomen. Wethouder Mathijs Kuijken onderstreept het belang voor Bergeijk: “De F67 draagt bij aan meerdere prioriteiten binnen onze gemeente: duurzaamheid, recreatie, gezondheid én gedragsverandering. We zetten hiermee een belangrijke stap naar een leefbare, bereikbare en gezonde toekomst voor onze dorpen.” De aanleg van de F67 start in 2024 en wordt gefaseerd uitgevoerd. Een krachtige stap richting een fietsvriendelijke Kempen en een duurzamer Brabant.

1.3 Huidig planologisch kader Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn alle geldende bestemmingsplannen tezamen onderdeel geworden van het tijdelijk deel van het omgevingsplan van de gemeente Bergeijk. Gemakshalve wordt hierna verwezen naar de relevante bestemmingsplannen (als onderdeel van het tijdelijk deel van het omgevingsplan), te weten:  bestemmingsplan “Buitengebied Bergeijk 2011” vastgesteld op 6 juli 2011;  bestemmingsplan “Herziening Buitengebied Bergeijk 2014” vastgesteld op 1 juli 2014;  bestemmingsplan “2e Herziening Buitengebied Bergeijk 2017” vastgesteld op 2 juli 2019;  bestemmingsplan “3e Herziening Buitengebied Bergeijk 2022” vastgesteld op 26 juni 2025. Tevens zijn de volgende beleidskaders van belang:  Omgevingsverordening Noord-Brabant, geconsolideerde versie d.d. 1 januari 2025.

1.4 Beschrijving strijdigheid Het voorliggend initiatief past niet binnen de regels van het omgevingsplan. Het plangebied doorkruist diverse kadastrale percelen met verschillende toegestane activiteiten waarin het toevoegen van verharding middels het beoogde fietspad niet is toegestaan. Deze activiteiten zijn te groeperen in 3 soorten:  Bos, Het grootste gedeelte van het beoogde tracé komt te liggen op gronden die bestemd en gebruikt worden voor bosareaal. Hierin is het toevoegen van verharding in de basis hier niet toegestaan.

PAG 10 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

 Agrarisch met waarden – landschapswaarden – 1, Het tracé doorkruist een aantal agrarische percelen langs de westelijke zijde van de Eikestraat. Deze percelen zijn tevens benoemd als landschapswaarden en groenblauwe mantel. Deze percelen zijn in gebruik voor agrarische doeleinden. Hierin is het toevoegen van de verharding in de basis niet toegestaan.  Agrarisch. Het tracé doorkruist een aantal agrarische percelen langs de oostelijke zijde van de Broekhovenseweg. Deze percelen zijn in gebruik voor agrarische doeleinden. Hierin is het toevoegen van de verharding in de basis niet toegestaan.

PAG 11 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

2. Beleidskader In dit hoofdstuk wordt het planvoornemen getoetst aan het relevante ruimtelijke beleid van de verschillende overheden.

2.1 Provinciaal beleid 2.1.1 Omgevingsverordening Noord-Brabant Met toepassing van de BOPA is het mogelijk om af te wijken van het geldende omgevingsplan zonder dat het omgevingsplan op dat moment moet worden gewijzigd. Naast de algemene beoordelingsvoorwaarden voor de BOPA gelden ook de instructieregels van het Rijk en de provincie. Als de aanvraag in strijd is met deze instructieregels moet de gemeente de omgevingsvergunning weigeren. De instructieregels van de provincie zijn gevat in de Omgevingsverordening Noord-Brabant. Voor zover de provinciale instructieregels relevant zijn, wordt hier verder in de motivering op ingegaan. Deze ruimtelijke motivering vormt de onderbouwing waarom de realisatie van de snelfietsroute niet in strijd is met deze instructieregels. Deze motivering zal enkel ingaan op relevante instructieregels vanuit de provincie Noord-Brabant. Overige instructieregels zijn echter wel bekeken en er is beoordeeld of deze relevant zijn voor de beoogde ontwikkeling. Voor de volledigheid volgt hier een beknopte verantwoording van overige instructieregel. Instructieregel Diep grondwaterlichaam

Relevante wettekst Artikel 3.12

Attentiezone geluid provinciale weg

Artikel 5.27

Attentiezone waterhuishouding

Artikel 5.41

Analyse Er worden geen afgravingen gedaan die dit lichaam kunnen aantasten/beïnvloeden. Deze instructieregel is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan. Het project voorziet niet in geluidgevoelige objecten. Deze instructieregel is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan. Het project voorziet niet in: het verzet van meer dan 100 m³ grond op een diepte van meer dan 60

PAG 12 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Aardkundige waarden

Artikel 5.43

Cultureel erfgoed

Artikel 5.44

Beperking grootschalige logistiek

Artikel 5.56a

Beperking veehouderij

Artikel 5.65

Stalderingsgebied

Artikel 5.66

Landelijk gebied

Artikel 5.11, 5.51, 5.54 5.57,5.61, 5.63, 5.64,

cm beneden maaiveld voor zover geen omgevingsvergunning is vereist voor een ontgronding activiteit, de aanleg van drainage, het verlagen van grondwaterstand anders dan aanleg van sloten of het beperken van het buiten een agrarisch bouwperceel aanbrengen van verharde oppervlakten. Deze instructieregel is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan Het project ligt niet in óf nabij een gebied van aardkundige waarden, het meest nabijgelegen gebied ‘Peelrandbreuk’ ligt op minimaal 1,5 km. Deze instructieregel is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan. Het project ligt niet in óf nabij een gebied/complex van cultuurhistorische waarden, het meest nabijgelegen gebied ‘Beekdal van de Dommel’ ligt op minimaal 2,2 km. Deze instructieregel is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan. Het project betreft geen vestiging van, omschakeling naar of uitbreiding van grootschalige logistiek. Deze instructieregel is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan. Het project betreft geen vestiging van, omschakeling naar of uitbreiding van een veehouderij. Deze instructieregel is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan. Het project betreft geen toename van de oppervlakte van dierverblijven. Deze instructieregel is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan.

Het project betreft geen: omgevingsplan, veehouderij, glastuinbouwbedrijf, bebouwing,

PAG 13 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

5.67, 5.68, 5.70, 5.71, 5.73, 5.77, 5.78, 5.79

stedelijke ontwikkeling, teeltbedrijf, windturbines, zonneparken of wonen. Deze instructieregel is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan.

Tabel 1: Niet-relevante artikelen Omgevingsverordening NB

De relevante instructieregels zijn in onderstaande tabel weergegeven, deze worden tijdens het bespreken van de relevante omgevingsaspecten meegenomen. Instructieregel Relevante wettekst Analyse Natuur netwerk Brabant Artikel 5.31 Het project tast wel ecologische waarden aan waardoor compensatie verplicht in. In hoofdstuk 3.1 wordt hier op ingegaan. Groenblauwe waarden Artikel 5.46 Het project tast wel groenblauwe waarden aan. In hoofdstuk 3.1 wordt hier op ingegaan. Norm vrij gebied wateroverlast Artikel 2.4 Het project ziet toe op de toename van verhard oppervlakte. In hoofdstuk 3.2 wordt hierop ingegaan. Tabel 2: Relevante artikelen Omgevingsverordening NB

2.2 Gemeentelijk beleid 2.2.1 Omgevingsvisie Bergeijk Op 24 februari 2022 is de Bergeijkse Omgevingsvisie (Bovi) vastgesteld door de gemeenteraad. De Bovi is een actualisatie van de Structuurvisie Bergeijk uit 2010. De Bovi beschrijft de koers hoe de gemeente een veilige en gezonde fysieke leefomgeving kan realiseren, behouden en versterken. In de Bovi worden allereerst de kernkwaliteiten van Bergeijk omschreven:  Het groene karakter (tussen bossen, beken en boerenland);  Het sociale karakter (een sterke verbondenheid van inwoners met hun omgeving, die ook in het DNA naar voren komt);  Het economisch karakter (met de Kempische maakindustrie als toeleverancier in de Brainportregio als voorbeeld).

PAG 14 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Vervolgens worden de opgaven in beeld gebracht, die een grote rol spelen in het behouden van de kernkwaliteiten. Dat zijn opgaven op gebied van:  Leefbare dorpen: behoud en versterking van het voorzieningenniveau en voldoende woningen;  Vitaal buitengebied: het succesvol combineren van ontwikkeling van de agrarische sector, water-, natuur- en energieopgaven;  Sterke economische structuur: het versterken van een weerbare economie met een goed vestigingsklimaat voor bedrijven. Analyse De snelfietsroute F67 en het onderdeel Eikestraat- Broekhovenseweg draagt bij aan de kernkwaliteiten zoals beschreven in de Omgevingsvisie van Bergeijk. Het groene karakter van de gemeente wordt versterkt doordat de route bijdraagt aan een duurzamer mobiliteitsbeleid. Door het bevorderen van fietsgebruik wordt de CO2-uitstoot verminderd en neemt de afhankelijkheid van de auto af, wat de bescherming van het landschap en de luchtkwaliteit ten goede komt. Daarnaast wordt de route op een duurzame manier ingepast in de bestaande infrastructuur, waarbij rekening wordt gehouden met natuurgebieden, beken en het agrarisch landschap. Op sociaal vlak vergroot de snelfietsroute de toegankelijkheid en verbondenheid tussen inwoners van Bergeijk en omliggende gemeenten. Dit stimuleert sociale interactie en draagt bij aan een gezonde en actieve leefstijl.

Tevens wordt de zelfredzaamheid van inwoners versterkt, met name voor jongeren en ouderen die geen beschikking hebben over een auto. De snelfietsroute faciliteert daarmee een inclusievere mobiliteit binnen de gemeente. Economisch gezien draagt de F67 bij aan een betere bereikbaarheid van woongebieden en economische centra, zoals de Brainportregio. Dit verbetert de toegang tot werkgelegenheid en stimuleert economische groei. De snelle en comfortabele fietsroutes zorgen ervoor dat Bergeijk beter bereikbaar wordt voor zowel werknemers als klanten, wat het ondernemersklimaat in de regio ten goede komt. De aanleg van de snelfietsroute sluit daarnaast aan bij de opgaven zoals geformuleerd in de Omgevingsvisie. Ten eerste draagt het bij aan leefbare dorpen door een duurzaam en efficiënt alternatief te bieden voor autoverkeer, wat de verkeersveiligheid en leefbaarheid in dorpskernen verbetert. Ook ondersteunt de fietsroute de woningbouwontwikkeling door nieuwe woonwijken beter te verbinden met voorzieningen en werkgelegenheid. Het vitale buitengebied wordt versterkt doordat fietsverkeer de druk op wegen verlaagt, wat gunstig is voor zowel natuur als landbouw. Bovendien sluit de route aan bij duurzaamheidsdoelstellingen door een milieuvriendelijk vervoersalternatief te bieden.

PAG 15 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Tot slot draagt de snelfietsroute bij aan een sterke economische structuur door het vestigingsklimaat van Bergeijk te verbeteren. Betere fietsverbindingen met de Brainportregio maken de regio aantrekkelijker voor talent en investeringen. De aanleg van de snelfietsroute F67 en het onderdeel Eikestraat – Broekhovenseweg is daarmee een ontwikkeling die bijdraagt aan een duurzamer, gezonder en economisch sterker Bergeijk, terwijl het groene en sociale karakter van de gemeente behouden blijft. 2.2.2 Gemeentelijke Visie Mobiliteit gemeente Bergeijk 2023-2026 In Bergeijk is het goed wonen. We hebben sterke, sociale, veilige en economisch robuuste dorpen. Onze inwoners voelen zich verbonden met hun leefomgeving en zijn hier over het algemeen zeer positief over. Bergeijk heeft dan ook veel te bieden: rust en ruimte op een steenworp afstand van de grote Brabantse steden en Brainport Eindhoven. Een gemeente met vitale bedrijven en een buitengewoon sterk verenigingsleven. Het zijn allemaal kernkwaliteiten van Bergeijk. In Bergeijk willen we een goede balans vinden tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid. Dit doen we vooral samen. Samen met onze burgers, samen met onze regiopartners. De fiets speelt hierbij een steeds belangrijkere rol. De fiets neemt de rol als hoofdvervoersmiddel over en is daarmee een belangrijk alternatief voor de auto.

De gemeente heeft een hoge fietsambitie en wil daarmee één van de fietsgemeenten van Brabant worden. Bergeijk heeft de afgelopen jaren, maar zal ook de komende jaren, flink investeren in de realisatie van deze fietsambitie. Analyse De aanleg van de snelfietsroute F67 en het onderdeel Eikestraat – Broekhovenseweg sluiten nauw aan bij de mobiliteitsvisie van Bergeijk, waarin een goede balans tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid centraal staat. De gemeente streeft naar een toonaangevende fietsinfrastructuur en ziet de fiets als hoofdvervoersmiddel. De F67 draagt hieraan bij door een efficiënte en comfortabele verbinding te bieden met omliggende economische centra zoals Brainport Eindhoven, waardoor autogebruik wordt verminderd en mobiliteit wordt verbeterd. De snelfietsroute F67 is daarmee een belangrijke stap in de realisatie van een duurzame, veilige en economisch sterke mobiliteitsstructuur, volledig in lijn met de ambities van Bergeijk als fietsgemeente.

PAG 16 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

3. Omgevingstoets Een project moet goed kunnen functioneren in zijn omgeving en een gezonde leefomgeving kunnen vormen voor de toekomstige gebruikers. Dat betekent dat overlast door en op omliggende functies moet worden voorkomen. Bovendien mogen er geen waarden worden aangetast. Dit hoofdstuk bevat een omgevingstoets aan de hand van de nationale instructieregels zoals opgenomen in:  hoofdstuk 11 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), inzake natuurwaarden;  hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. In dit hoofdstuk volgt een behandeling van de relevante omgevingswaarden ter plaatsen. Overige omgevingswaarden zijn echter wel bekijken en is beoordeeld of deze relevant is voor de beoogde ontwikkeling. Voor de volledigheid volgt hier een beknopte verantwoording van overige aspecten. Omgevingswaarde Waarborgen van de veiligheid

Relevante wettekst § 5.1.2.2 t/m 5.1.2.7 Bkl

Kwaliteit van de buitenlucht

§ 5.1.4.1 Bkl

Geluid door activiteiten

§ 5.1.4.2(a) Bkl

Analyse Het project ligt niet binnen brand-, explosie of gifwolkaandachtsgebied, er liggen geen buisleidingen met contouren binnen het plangebied. Het plangebied omvat geen activiteiten voor opslag van ontplofbare stoffen of Seveso-inrichtingen en ligt niet in de nabijheid daarvan. Dit aspect is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan. Het project valt in de categorie van gevallen die niet in betekende mate bijdragen aan de concentratie van fijnstof in de buitenlucht. De luchtkwaliteit ter plaatse voldoet aan alle grenswaarden. Dit aspect is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan. Het project ziet niet toe op de realisatie van geluidgevoelige objecten zoals woningen en tevens voorziet het project niet in de realisatie van geluid veroorzakende activiteiten. Dit aspect is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan.

PAG 17 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Trillingen

§ 5.1.4.4 Bkl

Geur

§ 5.1.4.6 Bkl

Landschappelijke waarden

§ 5.1.5.2/3 Bkl

Behoud van ruimte § 5.1.6 Bkl voor toekomstige functies Behoeden van de § 5.1.7 Bkl staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten

Het project ziet niet toe op de realisatie van trilllingsgevoelige objecten zoals woningen. Dit aspect is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan. Het project ziet niet toe op de realisatie van geurgevoelige objecten zoals woningen en tevens voorziet het project niet in de realisatie van geur veroorzakende activiteiten. Dit aspect is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan. Het projectgebied ligt niet nabij de in het Bkl genoemde kust en het Waddengebied. Dit aspect is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan Het project zorgt niet voor het belemmering of onmogelijk maken van functies van nationaal belang. Dit aspect is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan. Het project zorgt niet voor het belemmering of onmogelijk maken van de werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten. Dit aspect is daarmee niet relevant in relatie tot het voorliggend plan.

Tabel 3: Niet-relevante milieuaspecten

3.1 Natuurwaarden Relevante wetteksten:  Hoofdstuk  Bal – Activiteiten die de natuur betreffen

Natuurwaarden zijn onderdeel van de fysieke leefomgeving. Het is belangrijk natuurwaarden te beschermen, mede in het kader van het welzijn van de mens. Er is onderscheid gemaakt in gebiedsbescherming en soortenbescherming. 3.1.1 Beschermde gebieden Beschrijving Het projectgebied ligt binnen beschermde gebieden die voortvloeien uit de Omgevingsverordening Noord-Brabant. Dit betreft gebieden die aangeduid zijn voor de bescherming van natuurwaarden. Deze

PAG 18 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

gebieden zijn Natuur Netwerk Brabant ofwel NNB en Groenblauwe waarden. In Figuur 5 is een visualisatie te zien van de aanwezige gebieden in relatie tot het plangebied.

Figuur 5: Ligging NNB en GBW

Natuur Netwerk Brabant NNB is een samenhangend netwerk van natuurgebieden met natuurwaarden en ecologische verbindingszones. Deze gronden zijn aangewezen door de provincie Noord-Brabant. Het hoofddoel is het behoud, herstel en ontwikkeling van de natuur. Door natuurgebieden met elkaar te verbinden, kunnen dieren zich beter verspreiden en ecosystemen zich herstellen. Ruimtelijke initiatieven die binnen deze zones vallen zijn onderhevig aan aanvullende eisen en criteria. De instructieregels zijn opgenomen in paragraaf 5.2.5 van de Omgevingsverordening. Groen Blauwe waarden Groen Blauwe waarden ligt op gronden in het buitengebied die een belangrijke nevenfunctie hebben voor natuur en water. De gebieden dienen als ondersteuning voor de bescherming van natuurwaarden in NNB gebieden. Binnen de groenblauwe waarden is ruimte voor de ontwikkeling van gebruiksfuncties met

PAG 19 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

een extensief karakter en als die bijdragen aan de kwaliteiten van natuur, water en landschap. De ontwikkeling van nieuwe (kapitaal)intensieve functies passen minder bij het karakter van deze gebieden. De instructieregels zijn opgenomen in artikel 5.46 van de Omgevingsverordening. Analyse Natuur Netwerk Brabant Om het beoogde tracé te realiseren moeten er houtopstanden verloren gaan en dient er, conform de instructiegels van de Omgevingsverordening, compensatie van de verloren houtopstanden plaats te vinden. Deze compensatie kan op meerdere manieren plaatsvinden maar zijn hoofdzakelijk uit te splitsen in twee soorten: fysieke compensatie waar er elders houtopstanden worden gerealiseerd, dit dient te gebeuren in locaties die reeds aangewezen zijn als NNB maar nog niet omgevormd zijn. De tweede soort compensatie betreft financieel. Dit kan gebeuren door een bedrag te storten of te reserveren dat gebruikt wordt voor de aanleg van natuur op een later te bepalen locatie en moment. De houtopstanden die verloren gaan zijn gelegen langs de westelijke kant van de Eikestraat. Deze houtopstanden liggen buiten de bebouwde komgrens van de gemeente Bergeijk. Het betekent dan ook dat deze in het kader van de Omgevingswet beschermd zijn en dat er een kapmelding houtopstanden en ontheffing moet worden aangevraagd bij de provincie Noord-Brabant.

De omvang van het te compenseren bosgebied is daarbij gerelateerd aan de omvang en de waarden van de houtopstanden ter plaatsen. De omvang van de te kappen houtopstanden betreft circa 7.311 m². De houtopstanden langs de Eikestraat die binnen het plangebied vallen hebben voornamelijk het beheertype ‘Droog bos met productie’ en een klein gedeelte ‘Vochtig bos met productie’. Een overzichtskaart voor het aantal m² NNB dat binnen het plangebied valt is te vinden in bijlage 2. Middels een ecologisch onderzoek zijn de gronden binnen het plangebied onderzocht op waarde. Dit onderzoek is uitgevoerd door Sweco. Het rapport met kenmerk “51028754-004-004” (d.d. 05-01-2026) is bijgevoegd als bijlage 3. Het onderzoek toetst op de zeven toetsingsaspecten zoals uiteengezet in de Omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant. Hieronder volgt de uiteenzetting van de toetsingsaspecten en de beoordeling: 1 Natuurdoelen en natuurkwaliteit; De voorgenomen ingreep vindt deels binnen het NNB plaats. Dit betekent areaalverlies van het NNB op de onderzoekslocatie. Als gevolg hiervan zullen de huidige natuurwaarden binnen de onderzoekslocatie

PAG 20 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

verdwijnen of afnemen. Daarnaast kan er sprake zijn van externe effecten op de huidige natuurwaarden van het NNB rondom de onderzoekslocatie. Het oppervlak van het NNB wat verloren gaat, dient gecompenseerd te worden met een toeslag van 2/3 in oppervlak (totaal 12.185 m²). Er kan gekozen worden voor fysieke compensatie of financiële compensatie. 2 Geomorfologische processen en bodemkwaliteit; Binnen het te verdwijnen deel van het NNB zullen mogelijk graafwerkzaamheden plaatsvinden, maar dit zal niet van invloed zijn op de geomorfologische processen en bodemkwaliteit binnen het te behouden NNB. Er wordt geen grond verplaatst van en naar het te behouden NNB. Zolang de te behouden delen van het NNB niet worden aangetast, is compensatie niet aan de orde. 3 Waterhuishouding en waterkwaliteit; Bij de voorgenomen ingreep wordt op het gebied van afwatering van bestaande greppels of worden er mogelijk nieuwe greppels gegraven. Deze zullen aan de oppervlakte gerealiseerd worden met minimale hoogte. Daardoor worden geen veranderingen in waterkwaliteit binnen het NNB voorzien. Effecten op de waterhuishouding binnen het te behouden NNB zijn dan ook niet te verwachten. 4 Rust en Stilte; De voorgenomen plannen op de onderzoekslocatie zullen naar verwachting niet leiden tot een afname in rust en stilte binnen het te behouden deel van het NNB.

Wel wordt geadviseerd om de tijdelijke aanlegwerkzaamheden buiten het broedseizoen (buiten de periode maart - half augustus) uit te voeren om verstoring van broedvogels te voorkomen. 5 Donkerte en openheid; Eventuele additionele straatverlichting kan in de toekomstige situatie leiden tot een afname in donkerte binnen het NNB. Dit kan beperkt worden door het nemen van maatregelen. Middels een lichthinderonderzoek zijn deze maatregelen in beeld gebracht. Dit lichthinderonderzoek is uitgevoerd door Nobralux. Het rapport met kenmerk “BE-25-07” (d.d. 12-012026) is bijgevoegd als bijlage 4. Het rapport brengt de benodigde verlichting langs het fietspad in beeld en stelt diverse maatregelen voor om mogelijke lichtverstoring zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast wordt geadviseerd om tijdens de aanlegwerkzaamheden geen additionele verlichting te gebruiken. 6 Landschapsstructuur; De voorgenomen plannen op de onderzoekslocatie hebben geen invloed op de landschapsstructuren ter plaatse van het NNB. 7 Belevingswaarde. De belevingswaarde van het NNB wordt als gevolg van de voorgenomen plannen op de onderzoekslocatie niet aangetast.

PAG 21 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Het rapport concludeert dat voor vijf van de zeven toetsingsaspecten geen effecten te verwachten zijn op het aanwezige NNB. Voor de het toetsingsaspect ‘Natuurdoelen en natuurkwaliteit’ wordt geconcludeerd dat er areaal verloren zal gaan als gevolg van de ontwikkeling. Dit dient gecompenseerd te worden en wordt verder toegelicht in de volgende paragraaf. Voor het toetsingsaspect ‘Donkerte en openheid’ wordt geconcludeerd dat het toevoegen van straatverlichting, voor de Eikestraat, mogelijk gevolgen heeft voor dit aspect. Dit is middels een lichthinderonderzoek onderzocht waarbij maatregelen uiteen zijn gezet, dit is in bijlage 4 te vinden. Voor een uitgebreidere uiteenzetting wordt verwezen naar het effectenonderzoek NNB dat is bijgevoegd als bijlage 2. Wijze van compensatie Omdat deze ingreep leidt tot functieverlies van natuur binnen het NNB, geldt op grond van het provinciale beleid een verplichting tot compensatie. Deze verplichting is opgenomen in het natuurbeheerplan, dat door Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant op 17 september 2024 is vastgesteld, en vindt zijn juridische basis in de Omgevingsverordening Noord-Brabant. Volgens dit beleid moet natuur die verdwijnt binnen het NNB elders gecompenseerd worden met natuur van minimaal gelijke oppervlakte en ecologische kwaliteit. Deze compensatie kan fysiek of financieel plaatsvinden.

In dit project wordt gekozen voor financiële compensatie. Bij de berekening van het te compenseren oppervlak wordt rekening gehouden met de gemiddelde ontwikkeltijd van de vegetatie. Omdat het om een bosvegetatie gaat, wordt een extra correctie toegepast van twee derde van het oorspronkelijke oppervlak. Deze extra factor is gebruikelijk bij de compensatie van bos, omdat het realiseren van een volwaardige bosstructuur meerdere decennia in beslag neemt. In dit geval betekent dat een extra compensatieoppervlak van 4.874 m² bovenop de oorspronkelijke 7.311 m², waarmee de totale te compenseren oppervlakte uitkomt op 12.185 m², oftewel 1,2 hectare. Voor het realiseren van nieuwe natuur wordt door de provincie Noord-Brabant gewerkt met normkostprijzen die zijn gebaseerd op richtbedragen voor functieverandering en inrichting. Voor de realisatie van nieuw bos wordt gerekend met een gemiddelde richtprijs van € 11,97 per m². Deze richtprijs geldt voor heel Noord-Brabant omdat de financiële compensatie overal in Brabant zou kunnen landen. Bij toepassing van deze richtprijs op het totaal te compenseren oppervlak van 12.070 m² komt het benodigde compensatiebedrag uit op een afgerond bedrag van € 145.855,-.

PAG 22 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Dit bedrag vertegenwoordigt de kosten die gemoeid zijn met het verwerven, inrichten en ecologisch ontwikkelen van een vervangend natuurgebied van vergelijkbare kwaliteit en omvang. De compensatieplicht en de berekeningswijze zijn in lijn met het geldende provinciale natuurbeleid, zoals beschreven in het Natuurbeheerplan Noord-Brabant 2025, de bijbehorende subsidieregelingen en de richtlijnen van het Groen Ontwikkelfonds Brabant. De uitvoerbaarheid is geborgd middels een voorwaarde bij het collegebesluit van deze vergunning. Groen Blauwe waarden De gronden binnen het plangebied die vallen binnen de aanduiding ‘Groen Blauwe waarden’ betreffen twee agrarische percelen lange de Eikestraat. De hoofdfunctie binnen deze percelen zal ongewijzigd blijven, er zal enkel een strook van circa 8 á 9 meter breed vanaf de bestaande Eikestraat omgevormd worden tot fietspad. De instructieregels geven geen compensatieplicht voor deze gronden, wel dienen aanwezige waarden in beeld gebracht te worden en mag er geen afbreuk plaatsvinden van aanwezige waarden. Ook dient een activiteit gepaard te gaan met een positieve bijdrage aan het versterken van biodiversiteit en het beschermen en ontwikkelen van ecologische waarden. De betreffende gronden zijn op dit moment in gebruik als agrarische gronden, specifiek voor gewassenteelt.

Door de jaarlijkse bewerking, zoals omploegen en het toepassen van intensieve landbouwmethoden, wordt de ecologische waarde in de huidige situatie nihil geacht. Er is geen sprake van blijvende landschappelijke of ecologische structuren die bijdragen aan biodiversiteit of natuurwaarden. In de nieuwe situatie wordt binnen het plangebied een zaksloot aangelegd. Deze waterstructuur draagt bij aan de verbetering van de biodiversiteit en waterhuishouding en is in lijn met de doelen van de groenblauwe waarden. De zaksloot biedt mogelijkheden voor de ontwikkeling van natuurvriendelijke oevers en als ecologische zone voor dieren. Hij draagt daarmee actief bij aan de versterking van de ecologische kwaliteit van het gebied. Daarnaast wordt binnen het plangebied een fietspad gerealiseerd. Het fietspad is zodanig vormgegeven dat het geen afbreuk doet aan de ecologische of landschappelijke waarden. Het past binnen het bestaande landschap en vormt geen barrière voor flora en fauna. De voorgenomen ontwikkeling leidt tot een verbetering van de huidige situatie. De aanleg van de zaksloot levert een positieve bijdrage aan de groenblauwe waarden. Het fietspad heeft geen negatieve effecten. Daarmee wordt voldaan aan de voorwaarden van de Omgevingsverordening Noord-Brabant ten aanzien van ruimtelijke ontwikkelingen binnen gebieden met de aanduiding groenblauwe waarden.

Aanduiding ‘Agrarisch met landschapswaarden-1’

PAG 23 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Een deel van het tracé, ten zuiden van de buurtschap Walik, ligt binnen hoogwaardige landschappen in de vorm van oude heideontginningen. Deze landschappen zijn van waarde vanwege de afwisseling tussen open en gesloten elementen en de kenmerkende kamerstructuur. De variatie van bossen en open akkers is niet alleen historisch en archeologisch van belang, maar draagt ook sterk bij aan de belevingswaarde voor de gemeente Bergeijk. Het streven is dan ook om het bestaande landschap zoveel mogelijk te behouden. Enkele open akkers waar de fietsroute doorheen gaat zijn aangeduid als ‘cultuurhistorisch waardevolle akkers’. Op grond van artikel 5.6.1 lid c en artikel 5.6.3 van het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2011’ moet worden aangetoond dat werkzaamheden binnen deze akkers geen onevenredige negatieve invloed hebben op de hoge landschappelijke waarden. De voorgenomen werkzaamheden betreffen de aanleg van een nieuw fietspad ten westen van de Eikestraat. Het fietspad krijgt een totale breedte van 8 meter en zal parallel aan het bestaande wegprofiel worden aangelegd. Tussen de Eikestraat en het fietspad komt een groene berm. Aan de westzijde van het fietspad wordt een zaksloot gerealiseerd om overtollig water op te vangen. Hierdoor wordt een totale breedte van 10 meter gereserveerd voor het planvoornemen.

Op basis van het planvoornemen kan worden gesteld dat er geen sprake is van een negatieve aantasting van de landschappelijke waarden. Het fietspad en de bijbehorende wateropvang worden zo dicht mogelijk bij de bestaande weg gesitueerd, waardoor het huidige landschap zoveel mogelijk intact blijft. De openheid en verkaveling van de twee akkers blijven behouden, aangezien er in de nieuwe situatie geen (hoge) beplanting wordt aangebracht. Bovendien worden er geen waardevolle bomen of beplanting gekapt. Daarmee voldoet het plan aan de voorwaarden zoals gesteld in artikel 5.6.3 van het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2011’. 3.1.2 Stikstofdepositie Bijlage 5 bevat een stikstofdepositieonderzoek, waaruit volgt dat het aannemelijk is dat er geen significante gevolgen voor Natura 2000-gebieden zijn. Er is op basis van ervaring bij vergelijkbare projecten een inschatting gemaakt van de benodigde werktuigen en hun draaiuren. Deze zijn gebruikt bij het opstellen van het stikstofdepositieonderzoek en als zodanig ingevoerd in de AERIUS-calculator. Echter de gebruikte uitgangspunten zijn onderhevig aan mogelijke wijzigingen, tijdens de feitelijke uitvoering van de omgevingsvergunning.

PAG 24 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

3.1.3 Soortenbescherming Middels een quickscan natuurwaarden is onderzocht of er mogelijk beschermde soorten aanwezig zijn binnen het plangebied. Dit onderzoek is uitgevoerd door Sweco. Het rapport met kenmerk “51028754” (d.d. 11-04-2025) is bijgevoegd als bijlage 6. De quickscan natuurwaarden heeft tot doel om in te schatten of er op de onderzoekslocatie diersoorten aanwezig zijn die volgens de natuurbescherming onder de Omgevingswet een beschermde status hebben en die mogelijk negatieve gevolgen kunnen ondervinden door de voorgenomen ingreep. Op basis van het onderzoek is geconcludeerd dat diverse beschermde soorten mogelijk aanwezig zijn in het plangebied. Deze soorten betreffen vleermuizen, reptielen, vlinders en marterachtigen. Voor deze soorten is vervolgonderzoek uitgevoerd om de daadwerkelijke aanwezigheid aan te tonen. Het vervolgonderzoek is uitgevoerd door Sweco. Het rapport met kenmerk “51028754-004” (d.d. 06-012026) is bijgevoegd als bijlage 7. Marterachtigen Binnen de familie van de marterachtigen zijn vijf soorten onderzocht die mogelijk binnen het plangebied aanwezig kunnen zijn. Dit betreffen de bunzing, hermelijn, wezel, boommarter en steenmarter. Middels vijf veldbezoeken, cameravallen en struikrovers is onderzocht of deze soorten aanwezig zijn binnen het plangebied.

Tijdens het onderzoek is geconcludeerd dat de steenmarter en de bunzing aanwezig zijn binnen het plangebied. Vleermuizen De volledige familie van vleermuizen zijn beschermde soorten. Voor het onderzoek naar vleermuizen zijn vijf veldbezoeken verspreid over het jaar uitgevoerd. Tijdens de bezoeken zijn de gewone dwergvleermuis en de laatvlieger aangetroffen binnen het plangebied. Voor beide soorten kan een werkprotocol opgesteld worden tijdens de werkzaamheden van de aanleg van het fietspad. Reptielen Binnen de familie van reptielen zijn drie soorten onderzocht die mogelijk aanwezig kunnen zijn binnen het plangebied. Dit betreffen de gladde slang, hazelworm en levendbarende hagedis. Middels reptielenplaten en vijf controleronden is onderzocht of deze soorten aanwezig zijn binnen het plangebied. Tijdens het onderzoek is geconcludeerd dat er geen beschermde reptielen aanwezig zijn binnen het plangebied.

PAG 25 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Vlinders Binnen de familie van vlinders zijn drie soorten onderzocht die mogelijk aanwezig kunnen zijn binnen het plangebied. Dit betreffen de Iepenpage, kleine ijsvogelvlinder en teunisbloempijlstaart. Middels waardplantenonderzoek en drie veldbezoeken met tellingen is onderzocht of deze soorten aanwezig zijn binnen het plangebied. Tijdens het onderzoek is geconcludeerd dat er geen beschermde vlindersoorten aanwezig zijn binnen het plangebied. Conclusie Voor de aangetroffen beschermde soorten bunzing en steenmarter dient een ontheffingsaanvraag gedaan te worden bij de provincie Noord-Brabant. Deze aanvraag is onderdeel van een vergunningsaanvraag voor een flora en fauna-activiteit die simultaan met voorliggende motivering wordt ingediend. 3.1.4 Bescherming van houtopstanden Het tracé langs de Broekhovenseweg wordt aangelegd naast een bestaande laan van bomen. Tevens is er een solitaire boom aanwezig langs het tracé van de Eikestraat die mogelijk hinder kan ondervinden. Om in beeld te brengen of deze bomen gehinderd kunnen worden door de voorgenomen ontwikkeling is een Boom Effect Analyse (BEA) uitgevoerd door Treeeco. Het rapport met kenmerk “PRO-TR25-033” (d.d. 30-04-2025) is bijgevoegd als bijlage 8. De BEA is gebruikt om het ontwerp van het fietspad verder te optimaliseren om zoveel mogelijk laanbomen duurzaam te behouden.

Er behoeven slechts een beperkeffect aantal bomen te worden gerooid. Daarnaast zal het rapport worden gebruikt in de verdere voorbereiding (bestekfase) door het toepassen van maatregelen in de realisatiefase. 3.1.5 Conclusie Het aspect natuurwaarden vormt geen planologische belemmering voor het project.

3.2 Watertoets In Nederland vraagt het aspect water steeds meer de aandacht. We hebben behoefte aan schoon en voldoende water – niet te veel en niet te weinig – én we willen een veilige leefomgeving. De verandering van het klimaat vormt daarbij een extra uitdaging. Ruimtelijke ontwikkelingen hebben vaak invloed op de waterhuishouding. De watertoets is het hele proces van vroegtijdig informeren, adviseren, afwegen en uiteindelijk beoordelen van waterhuishoudkundige aspecten in ruimtelijke plannen en besluiten.

PAG 26 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

3.2.1 Beleid Nationaal Water Programma (NWP) 2022-2027 NWP 2022-2027 is op 18 maart 2022 vastgesteld. Het NWP beschrijf de hoofdlijnen van het nationale waterbeleid en het beheer van de rijkswateren en rijksvaarwegen. Voor het waterbeleid is het NWP een uitwerking van de NOVI. Nederland heeft te maken met grote wateropgaven die bovendien in de toekomst steeds groter en complexer worden. Dit komt door een aantal samenhangende uitdagingen: klimaatverandering, bodemdaling, milieuverontreiniging, biodiversiteitsverlies en ruimtedruk. In de uitvoering ligt bovendien een grote opgave om verouderde infrastructuur zoals bruggen en sluizen in stand te houden en waar nodig te vervangen of te renoveren. De wateropgaven waar Nederland op dit moment voor staat, de uitdagingen richting de toekomst en de noodzaak van een integrale aanpak vormen de basis voor 3 hoofdambities van het NWP:  Een veilige en klimaatbestendige delta;  Een concurrerende, duurzame en circulaire delta;  Een schone en gezonde delta met hoogwaardige natuur. Regionaal water en bodem programma (RWP) 2022-2027 Het Regionaal Water en Bodem Programma (RWP) is de opvolger van het Provinciaal Milieu en Waterplan. Het maakt onderdeel uit van het planstelsel voor de wateropgaven in Nederland, samen met het NWP en de waterbeheerprogramma’s van de waterschappen.

Doel van dit nieuwe RWP is een klimaatadaptief Brabant met veilig, schoon en voldoende water en een vitale bodem. Deze opgaven zijn ook van belang voor vrijwel alle andere provinciale opgaven: wonen en werken, infrastructuur en mobiliteit, landbouw en voedsel, natuur en biodiversiteit, erfgoed, een concurrerende en duurzame economie en de energietransitie. Waterbeheerprogramma Waterschap De Dommel 2022-2027 - Water als basis voor een toekomstbestendige leefomgeving Het water- en bodemsysteem is onontbeerlijk voor een gezonde en leefbare ruimtelijke inrichting van Noord-Brabant. Meer dan ooit is het belangrijk om rekening te houden met het concept van de lagenbenadering om een toekomstbestendige leefomgeving te waarborgen. Door klimaatverandering en ruimtelijke druk, staat immers de veerkracht van het water- en bodemsysteem onder druk. De lagenbenadering beschrijft de ruimte in drie lagen. De eerste laag bestaat uit de fysieke ondergrond, het water- en bodemsysteem. De tweede laag bevat netwerken van infrastructuur met onder meer wegen, spoorlijnen en waterwegen. Tot slot de derde laag met de menselijke activiteiten zoals wonen, werken en recreëren en de fysieke neerslag daarvan.

PAG 27 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Ruimtelijke planning en gebiedsontwikkeling is een proces waarin continu keuzes worden gemaakt. De lagenbenadering helpt in dit keuze- en afwegingsproces en dient als kwaliteitskader voor alle (ruimtelijke) plannen. Elke laag draagt bij aan de ontwikkeling. De lagenbenadering betekent wel dat een onderliggende laag voorwaarden stelt aan andere lagen. Zeker vanuit een perspectief van duurzame ontwikkeling zijn veerkracht en omkeerbaarheid van ingrepen belangrijke gegevenheden. Met het Waterbeheerprogramma 2022-2027 (WBP5) start Waterschap De Dommel met de ‘watertransitie’: op weg naar een toekomstbestendige waterhuishouding. Uiterlijk in 2050 is de waterhuishouding in ons hele beheergebied toekomstbestendig. Dit betekent een waterhuishouding die in een goede waterkwaliteit voorziet. En een waterhuishouding die robuust, wendbaar en in balans is met de omgeving. Zowel in het bebouwde, als het landelijke gebied en van de beekdalen tot en met de hoge zandruggen. Het grond- en oppervlaktewatersysteem kan de grotere weersextremen opvangen door maximaal gebruik te maken van de dempende sponswerking van de bodem/ondergrond en de natuurlijke hoogteverschillen voor het vasthouden van water. De drie principes die inhoudelijke sturing geven aan de watertransitie:  Elke druppel vasthouden en infiltreren waar deze valt.  Functies passen zich aan het bodem- en watersysteem aan.

 Wat schoon is moet schoon blijven. Er is een steeds grotere noodzaak, nog meer dan voorheen, om ontwikkelingen aan te passen aan de veranderende leefomgeving en op zoek gaan naar nieuwe oplossingen en antwoorden. Juist de voor Midden-Brabant zo karakteristieke verwevenheid van bebouwing, landbouw en natuur is een kans om de wateropgaven slim in te passen. Dit vereist een integrale, gebiedsgerichte aanpak samen met alle partijen. Een gebiedsgerichte aanpak is alleen succesvol als naast de wateropgaven ook de opgaven vanuit natuur, stikstof, economie, landbouwtransitie, energietransitie, biodiversiteit, mobiliteit en woningbouw onderdeel van de aanpak zijn. Niet sectoraal, maar integraal. Enkel via deze weg zullen oplossingen gevonden worden voor een leefbaar Midden-Brabant met een duurzaam en toekomstbestendig watersysteem dat goed is voor inwoners, bedrijven, landbouw en natuur. De grote uitdaging zit hem vooral in de vraag dit bereikt kan worden. Hier zijn de belangrijkste principes:  van beekdalgericht naar gebiedsgericht; de aandacht gaat naast het beekdal ook uit naar de flanken, de hoge zandruggen en bebouwd gebied;  van sectoraal naar integraal; samen met overheden en gebiedspartners dienen er keuzes gemaakt worden over meerdere opgaven in een gebied;

PAG 28 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

 van water afvoeren naar elke druppel telt; maximaal water conserveren, minder grondwater gebruiken en slimmer sturen. Aansluitend hierop hebben de drie Brabantse waterschappen elk een waterschapsverordening waarin de uitgangspunten zijn opgenomen voor het beoordelen van ontwikkelingen die waterschapsbelangen raken. Waterschapsverordening De Dommel De waterschapsverordening bevat alle regels met betrekking tot ingrepen of activiteiten die consequenties hebben voor de waterkwantiteit, waterkwaliteit en waterveiligheid. De verordening is verder uitgewerkt in de Beleidsregels voor waterkering, waterkwantiteit en grondwater behorende bij de waterschapsverordening. Bij veel projecten is sprake van een toename van het verharde oppervlak. Hieromtrent is in artikel 13.4 van de beleidsregels opgenomen dat er een compensatieplicht geldt van 600 m³ per hectare toename verhard oppervlak. Deze beleidsregel wordt hieronder toegepast. Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) 2025 – 2029 De gemeente Bergeijk werkt aan een klimaatbestendige en aantrekkelijke leefomgeving. Het VGRP beschrijft de uitdagingen en maatregelen op korte en lange termijn, evenals de financiering via de rioolheffing. De lange termijnvisie blijft ongewijzigd, met een versterkte focus op bodem en water als sturende factoren bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Belangrijke thema’s zijn de gevolgen van klimaatverandering, de energietransitie en woningbouw. De gemeente zet in op waterbeheer, zoals het scheiden van waterstromen, afkoppelen van verhard oppervlak, benutten van daken voor waterbuffering en vergroening. Inwoners en bedrijven spelen hierin een cruciale rol. Voorlichting en communicatie zijn essentieel om waterbewustzijn te vergroten. Wateroverlast op straat zal vaker voorkomen en deels worden geaccepteerd om kosten te beheersen. Duurzaam watergebruik op eigen terrein wordt gestimuleerd. De rioolheffing financiert noodzakelijke maatregelen voor een goed functionerend watersysteem, inclusief bovengrondse voorzieningen. Aanvullend op het wetenschapsbeleid hanteert de gemeente een ondergrens van 50 m² toename van verhard oppervlakte. Een toename of opnieuw aanleggen van het verhard oppervlak kleiner dan deze ondergrens is vrijgesteld van de waterbergingseis.

PAG 29 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

3.2.2 Watersysteem Oppervlaktewater Binnen het plangebied en de directe omgeving is oppervlaktewater aanwezig. Ten eerste is er een Awatergang gesitueerd langs het beoogde noordelijke tracé, langs de Broekhovenseweg. Deze is afgebeeld in Figuur 6.

Figuur 6: Ligging A-watergang

Deze A-watergang loopt vanaf de kern Riethoven langs zuidzijde van de Broekhovenseweg tot Broekhovenseweg 15 om vervolgens onder de weg door te duiken richting het noorden, richting de Run. A-watergangen zijn oppervlaktewaterlichamen met een debiet van 30 l/s of meer, of watergangen die zijn aangewezen vanwege een specifieke wateraanvoerfunctie, bij lozingen vanuit riool overstorten of op basis van een functie vanuit de Kaderrichtlijn Water (KRW). A-watergangen worden over het algemeen onderhouden door het waterschap en hebben een generieke beschermingszone van 5 meter. Deze Awatergang loopt door als zaksloop langs de zuidzijde van de Broekhovenseweg. Langs de Eikestraat is geen oppervlakte water aanwezig.

PAG 30 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Bodem Er heeft geen specifiek onderzoek plaatsgevonden naar de infiltratiecapaciteit van de bodem. Uit online databases (bron: Bodemdata.nl) blijkt dat ter plaatse sprake is van een zandbodem. De waterdoorlatendheid is vervolgens goed. Het maaiveld is gelegen op 29-30 meter ten opzichte van NAP voor het zuidelijke tracé, langs de Eikestraat. Voor het noordelijke tracé is het maaiveld gelegen op 2324 meter ten opzichte van NAP voor het gedeelte van de Broekhovensestraat tot de Kapelstraat om vervolgens te klimmen tot 25 meter voor het tracédeel wat in de bossen ligt. Grondwater De gemiddeld kleinste diepte (GHG) van het grondwater is gelegen tussen de 80 cm en 140 cm onder maaiveld voor het zuidelijk tracé, langs de Eikestraat. Voor het noordelijke tracé is de GHG gelegen tussen de 35 en 65 cm onder maaiveld voor het gedeelte van de Broekhovensestraat tot de Kapelstraat en voor het gedeelte van het tracé dat in de bossen ligt is de GHG meer dan 75 cm diepte (bron: bodemdata.nl). Waterschapsbelangen Het plangebied ligt niet in of nabij een gebied waarin waterschapsbelangen, zoals waterkering, waterberging of waterwinning, een rol spelen. 3.2.3 Waterberging Toename verhard oppervlak Om in beeld te brengen wat de toename van verhard oppervlakte betekent is het gehele tracé opgemeten.

Hieronder wordt, gezien de kenmerken van de hoogte ten opzichte van NAP en grondwaterstand en het deels reeds aanwezige fietspad, een uitsplitsing gedaan in 3 delen. Het eerste deel betreft het zuidelijke tracé langs de Eikestraat, het tweede deel betreft het noordelijke tracé, van de kern Riethoven tot de Kapelstraat en het derde deel betreft het noordelijke gedeelte van het tracé dat door de bossen loopt waar reeds al een fietspad gelegen is (dit fietspad wordt verbreed). Onderdeel

Bestaand

Planvoornemen

Toe-/afname

Zuid tracé

 m²

, m²

, m²

Noordwest tracé

 m²

., m²

., m²

Noordoost tracé

.,m²

, m²

, m²

., m²

., m²

., m²

Totaal Tabel 4: Toename verhard oppervlak planvoornemen

Het planvoornemen leidt tot een toename van verhard oppervlak van afgerond 10.995 m².

PAG 31 | Snelfietsroute Eikestraat - Broekhovenseweg Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)

Berekening bergingsopgave Zoals in bovenstaande paragraaf wordt berekend leidt het planvoornemen tot een toename van verhard oppervlakte van afgerond 10.995 m². Hierdoor is de algemene rekenregel voor vrijstelling van de vergunningplicht van het waterschap niet toepasbaar, deze geldt enkel bij toename van verhard oppervlakte tussen de 500 m² en de 10.000 m². Omdat het toename van verhard oppervlakte meer dan 10.000 m² is het verplicht om een omgevingsvergunning (voor een wateractiviteit) aan te vragen. Omgang water Voor de afwatering van het nieuwe fietspad is, overeenkomstig het beleid van waterschap en gemeente, gekozen voor infiltratie en berging ter plaatse, waar mogelijk met gebruikmaking van het watersysteem dat langs de bestaande weg ligt. Dit betekent dat zo min mogelijk nieuwe waterhuishoudkundige maatregelen worden getroffen, maar dat gebruik wordt gemaakt van de bestaande (zak)sloten en watergangen langs de rijbaan. Dit geldt in ieder geval voor het grootste gedeelte van het tracé langs de Broekhovensestraat. De uitzondering hierop is de A-watergang die over de percelen sectie E, nummers 115 en 938 loopt. In overleg met het waterschap is bepaald dat niet afgewaterd mag worden op deze watergang.

In het kader van de herinrichting van het gebied zijn verschillende varianten onderzocht voor de afwatering van het fietspad, de rijbaan en de omliggende landbouwgronden in relatie tot de bestaande A-watergang. De volgende opties, als onderdeel van het project, zijn in beeld gebracht: 1 Omzetting huidige A-watergang naar B-watergang en aanleg nieuwe A-watergang Bij dit alternatief wordt de bestaande A-watergang omgevormd tot een B-watergang, die wordt ingezet voor de afwatering van het fietspad en de rijbaan. Tussen het fietspad en de landbouwgronden wordt een nieuwe A-watergang aangelegd. Voordeel: De rijbaan loost niet langer op de A-watergang, terwijl de landbouwgronden goed kunnen afwateren op de nieuw aangelegde A-watergang. Nadeel: Er is meer grondoppervlak nodig vanwege de aanleg van een extra watergang. 2 Behoud huidige A-watergang met aanleg van fietspadgoot en drainage In dit scenario blijft de huidige A-watergang bestaan. Ter ondersteuning van de afwatering van het fietspad wordt een goot en een drainagesysteem aangelegd. Nadeel: De landbouwgronden blijven verstoken van directe afwatering op de A-watergang, wat het bestaande waterproblematiek mogelijk vergroot. Daarnaast is extra grond nodig voor de aanleg van de voorzieningen.