Boekwerk jaarrekening 2023 inclusief verwerkte annotatie

Project ‘Zwaar (landbouw)verkeer’; Twee (2) opfriscursussen ‘Auto; (verkeersregels en rijvaardigheid voor ouderen); Drie (3) cursussen ‘Het Nieuwe Fietsen’ (rijvaardigheidstrainingen voor ouderen op elektrische fiets); Eén (1) scootmobiel training (veilig gebruik maken van scootmobiel in het verkeer).

Overige mensgerichte maatregelen Naast de diverse mensgerichte activiteiten die door VVN Groot Bergeijk zijn uitgevoerd hebben we als gemeente in 2023 de volgende mensgerichte projecten opgepakt: • •

In het kader van Brabants VeiligheidsLabel (verder: ‘BVL’), scholen in de gelegenheid gesteld verkeerseducatie uit te voeren. ReflectionDay en Fluokids (aandacht vragen voor zichtbaarheid in het verkeer onder basisschoolscholieren).

Verkeersexamens In 2023 hebben 170 kinderen zowel het praktijk als het theoretisch verkeersexamen gedaan en zijn daarvoor geslaagd. Maatregelen Bredasedijk In 2023 heeft een participatietraject plaatsgevonden met bewoners van de Bredasedijk, In 2024 wordt dit afgerond en worden de maatregelen uitgevoerd. Vervanging bewegwijzering Voor 2023 en 2024 zijn er vervangingen gepland voor de nationale bewegwijzeringsdienst. Hierbij gaat het om de bewegwijzering voor gemotoriseerd verkeer (masten blauwe wegwijzers) en fietswegwijzers (roodwitte fietswegwijzers en fiets-paddenstoelen) die in onze gemeente staan. Alle vervangingen worden gezamenlijk in 2024 uitgevoerd. Verharden parkeerplaats ‘t Zand Weebosch Naar aanleiding van een verzoek van bewoners van ’t Zand is aldaar een parkeerplaats aangelegd. In het verleden moest geparkeerd worden in de onverharde berm. In de berm waren zinkassen aanwezig. Met de aanleg is gelijktijdig ook het gedeelte van de berm ter plaatse van de parkeerplaats gesaneerd. •

Behoud en mogelijk verbeteren van de bereikbaarheid van de gemeente via het openbaar vervoer.

Openbaar vervoer maakt onderdeel uit van de Mobiliteitsstrategie de Kempen. Hierin wordt de visie bepaald voor de komende jaren op het gebied van openbaar vervoer. Ff’kes meerijden In 2023 is de pilot Ff’kes meerijden van start gegaan als aanvulling op het openbaar vervoer. Als pilot zijn er twee liftzuilen in de gemeente Bergeijk geplaatst. Bij de Kiosk in Luyksgestel en bij de kerk in Weebosch. Naar verwachting komen in de loop van 2024 de eerste resultaten binnen van de pilot binnen. Bushalte ’t Loo (ter hoogte van Loo 35a) De bushalte op ’t Loo (ter hoogte van Loo 35a) is in 2023 aangepast en begin 2024 opgeleverd. Hier is een deugdelijke voorziening voor het stallen van fietsen gemaakt en is de bushalte beter gefaciliteerd met onder andere een zitbank.

30

Wat heeft het gekost? Taakveld 2. Verkeer en vervoer Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld

Rekening 2022 4.626 196 -4.430 232 481 -4.181

Begroting 2023 Primitief 3.125 70 -3.055 0 102 -2.953

Begroting 2023 na wijziging 2.937 127 -2.810 -232 102 -2.476

Werkelijk 2023 2.897 189 -2.708 500 333 -2.876

Toelichting lasten Gladheidsbestrijding (lasten € 19.000 N) De gemeente heeft een zorgplicht betreffende de veiligheid voor de openbare wegen. In 2023 zijn in totaal 29 strooiacties (1e helft 2023 9 strooiacties, 2e helft 2023 20 strooiacties) uitgezet bij de aannemer waar dit gemiddeld circa 15 keer per jaar is. Hierdoor zijn de kosten ten behoeve van de gladheidsbestrijding in 2023 hoger uitgekomen dan begroot. Verhardingen (lasten € 22.000 N, baten € 39.000 V) De hogere lasten hebben betrekking op kosten die gemaakt zijn in verband met de aanleg van inritten. De overschrijding wordt onder meer veroorzaakt door de aankoop van bestratingsmateriaal (grasbetontegels). Deze dienen voor nieuwe inritten, waarbij de kosten op dat moment worden doorbelast aan de aanvrager. Er is echter een grotere partij materiaal aangekocht dan tot nu toe is verwerkt. Aankoop in grotere partij is namelijk voordeliger. De verwachting is dat deze materialen in 2024 worden verwerkt en dan worden doorbelast aan de aanvragers. Ook is in 2023 een inrit aangelegd waarvan de kosten niet konden worden doorgerekend aan de aanvrager. Dit was een afspraak uit het verleden die nog niet was nagekomen en in 2023 is uitgevoerd. Tot slot is de aanleg van de parkeerplaatsen ’t Zand duurder uitgevallen dan begroot. Dit heeft enerzijds te maken met het wijzigen van de scope tijdens de uitvoering.

In het werk is besloten iets meer verharding aan te leggen waardoor bewoners meer parkeergelegenheid hebben. Als gevolg daarvan zijn ook de saneringskosten logischerwijs iets hoger dan vooraf begroot. De baten hebben betrekking op de inkomsten vanuit degeneratiekosten. Er zijn meer degeneratiekosten geïnd dan vooraf begroot, onder meer als gevolg van een groot werk van Gasunie (alleen al van dit project ruim € 25.000). Toelichting baten Algemene Verkeersveiligheid (baten € 16.000 V) In 2023 hebben we als projectleider gefunctioneerd voor het project F67 de Kempenroute van de gezamenlijke Kempengemeenten en de gemeente Veldhoven, welke niet begroot was. Dit leidt tot een voordeel in 2023. Daarnaast zijn er meer inkomsten binnen gehaald in het kader van de bijdrageregeling RMP 2023 van de Provincie voor mensgerichte verkeersveiligheidsactiviteiten. Verbonden partijen •

Metropoolregio Eindhoven

Gemeentelijk beleid • • • • •

Structuurvisie “Bergeijk, leven en beleven; tussen bossen, beken en boerenland” (2010) Dorpenontwikkelingsplannen (incl. Woonvisie) (2006) plus opleggers 2009 Nota grondbeleid 2018 Beleidsplan BORA III Focus (2019/2023) Beheerplan Openbare Ruimte en Accommodaties BORA III (Focus) (2019/2023) 31

• • • • • • • • • • • • •

Groenbeheerplan (2015-2025) Beleidsplan Openbare Ruimte en Accommodaties (2014) Integraal beleidsplan Bos en natuur 2012-2021 (2012) Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP) 2020-2024 Milieuvisie Bergeijk 2020-2029 (2019) Programmaplan BEergeijkENERGY (2018) Kempische klimaatvisie (2009) Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid 2011-2014 (2011) Welstandsbeleid (2012) Gemeentelijke Visie Mobiliteit (GVM) (2019-2022) Bereikbaarheidsagenda, Brainport Duurzaam Slim Verbonden (2016) Mobiliteitsstrategie de Kempen (2020) Omgevingsagenda Zuidoost-Brabant (2020)

Beleidsindicatoren Voor dit taakveld zijn geen verplichte beleidsindicatoren.

32

33

Portefeuillehouders

Wethouder M. van Dalen

Taakveld 3 Economie

Wethouder S. Luijten

Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan Wat heeft het gekost?

Verbonden partijen

Gemeentelijk beleid Beleidsindicatoren

34

Taakveld 3: Economie Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan? •

Behoud van werkgelegenheid en een goed vestigingsklimaat voor bedrijven.

Waterlaat 7 In 2023 zijn er 14 kavels verkocht en notarieel gepasseerd. Eind 2023 waren er nog twee (2) kavels, waarop een optie rustte. Diverse bedrijfspanden zijn inmiddels opgeleverd of in aanbouw. Bedrijventerreinenvisie In 2023 hebben we, samen met de andere Kempengemeenten, een locatieonderzoek laten uitvoeren naar nieuwe lokale bedrijventerreinen. Zowel locaties voor kleine kavels, als voor een nieuw gezamenlijk Kempisch bedrijventerrein voor grote kavels. Het resultaat zijn shortlisten met mogelijke locaties. Om definitieve locatiekeuzes te kunnen maken en de ontwikkeling van de nieuwe terreinen op te kunnen starten, moeten wij als subregio De Kempen programmeringsafspraken maken met de drie andere subregio’s in de Metropoolregio Eindhoven, waterschappen en provincie. Daarvoor hebben we allereerst een eigen Kempisch Position Paper op laten stellen met onze gezamenlijke inbreng voor een regionale visie bedrijventerreinen, als afsprakenkader voor een uit te werken regionale programmering werklocaties. Op basis van de concept-visie hebben we de eerste voorbereidingen getroffen om in 2024 te komen tot de regionale programmering van bedrijventerreinen, een locatiekeuze voor één (1) nieuw kleinschalig terrein in Bergeijk en één (1) grootschalig terrein in De Kempen. Kempisch bedrijvenpark (verder: ‘KBP’) Alle kavels op het KBP zijn in 2023 verkocht.

Per 1 januari 2024 is de liquidatie van het KBP geëffectueerd en wordt dit in 2024 verder afgehandeld. Halverwege 2023 is al een deel van de winst uitgekeerd en eind 2023 heeft hiervoor de laatste winstuitkering plaatsgevonden. Kempenmanifest De samenwerking tussen triple helixpartijen in de Kempen is erg belangrijk. Hiervoor ondertekenden de partners in de regio, het ondernemersplatform, de gemeenten, onderwijsinstellingen en Brainport Development in januari 2020 een Kempenmanifest. Hierin staan ambities die gericht zijn op het versterken van de economie en samenwerking. In 2023 zijn, onder andere, de volgende resultaten gerealiseerd: • Het project ‘Vakroute’ is afgelopen jaar gestart om jongeren kennis te laten maken me het bedrijfsleven. Daarnaast worden bedrijven voorbereid voor de nieuwe generatie personeel. • Zowel op bedrijventerrein Waterlaat als op het Kempisch bedrijvenpark is een pilot Energyhub gestart. Vanuit de gezamenlijkheid worden innovatieve oplossingen gezocht voor het probleem van netcongestie. • Techniekcoaches worden ingezet om leerlingen te laten kennismaken met techniek. • Vanuit het KOP worden regelmatig bijbaantjesmarkten georganiseerd. Jongeren maken op hun school kennis met diverse bedrijven en kunnen direct solliciteren op een bijbaantje. • ‘Meet and match-bijeenkomsten’ zorgen ervoor dat scholieren in contact komen met het bedrijfsleven.

Vraag en aanbod voor stages en praktijkopdrachten wordt bij elkaar gebracht. Kempische detailhandelsvisie We hebben ook dit jaar de leegstand gemonitord. In 2023 is de leegstand weer verder afgenomen ten opzichte van 2022 en met 1,1% laag te noemen. Dit is het resultaat van de gezamenlijke inspanning van het centrummanagement en de vastgoedeigenaren.

35

Centrummanagement Stichting Centrummanagement neemt een actieve rol in het organiseren van evenementen, samen met de ondernemers. Tijdens de zomer zijn er ook dit jaar op ’t Hof voor diverse doelgroepen activiteiten georganiseerd. Ook dit jaar is het winterfestival Bergeijk georganiseerd. Een innovatieve schaatsbaan en aantrekkelijk programma heeft drie (3) weken lang voor veel plezier gezorgd voor de inwoners van Bergeijk. Het centrum is goed bezocht wat weer ten goede van onze ondernemers is gekomen. De pilot ‘Bergeijkse Belevingsboulevard’ liep in 2023 door, waardoor horecaondernemers meer ruimte hebben gekregen om hun terrassen te exploiteren. Dit heeft bijgedragen aan de beleving van het centrum. Centrumvisie We zijn blijven inzetten op een aantrekkelijk centrum met een gevarieerd aanbod aan winkels, horeca en andere zaken die bijdragen aan de beleving van de bezoeker van het centrum. Dit doen we in samenwerking met de Visit organisatie. Vanuit de vastgoedeigenaren is het initiatief gekomen om een Bedrijveninvesteringszone (verder: ‘BIZ’) op te gaan richten voor de vastgoedeigenaren van het centrum. Een externe partij is aangesloten om deze voorbereiding te begeleiden. De gemeente is hierbij betrokken. Centrumvisie- Hof Noord Het plan ziet toe op de bouw van een supermarkt en de realisatie van 30 sociale huurappartementen.

Met dit plan wordt uitvoering gegeven aan de centrumvisie, die gericht is op concentratie van winkels in het kernwinkelgebied en de realisatie van een trekker op het noordelijk deel van ’t Hof. De bouw is in 2023 gestart en heeft het hoogste punt bereikt. De oplevering vindt in 2024 plaats. •

Aantrekkelijke en gevarieerde toeristische gemeente

Ook in 2023 hebben we, in samenwerking met Visit Bergeijk en ondernemers uit de vrijetijdseconomie (verder: ‘VTE’) diverse activiteiten uitgevoerd om Bergeijk aantrekkelijker te maken voor inwoners en bezoekers, te weten: • •

•

Samenwerking met Visit Bergeijk. In 2023 is de samenwerking tussen gemeente en Visit Bergeijk verder geïntensiveerd. Er is regulier overleg en de onderlinge samenwerking verloopt goed. Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie (verder: ‘UVP VTE’). Er is structureel contact tussen Visitbesturen, wethouders en ambtenaren om het Uitvoeringsprogramma tot uitvoering te brengen. In 2023 zijn de volgende projecten opgepakt: o Promotie: Er is een strategie opgesteld voor de Kempen waarmee we mensen naar het gebied willen trekken om ze vervolgens in het gebied te laten bewegen. Daarnaast zijn speerpunten en actiepunten opgesteld. In 2023 is direct gestart met de uitwerking hiervan. Onderdeel hiervan is de start van een pilotjaar om een “Visit De Kempen” neer te zetten. o Netwerkbijeenkomsten voor Kempische ondernemers in de VTE. Er zijn twee (2) netwerkbijeenkomsten georganiseerd. Deze zijn enthousiast bezocht. Naast het netwerken proberen we in deze bijeenkomst wensen op te halen (wat wil een ondernemer graag) en betrokkenheid te creëren door ze mee te nemen in ontwikkelingen. o Restyling Snoeperke. Het bestaande boekje met bonnen die fietsers of wandelaars via het knooppuntennetwerk kunnen inleveren bij horecagelegenheden, is vernieuwd, zodat het weer helemaal van deze tijd is. o Brabants Kempenmagazine. Ook in 2023 is weer een editie verschenen van het Kempenmagazine.

Aan de hand hiervan kunnen toeristen de Kempen ontdekken. o Eindhoven Backyard. Vanuit de Kempen is een aanvraag opgesteld om met het project Eindhoven Backyard een bijdrage te krijgen vanuit de Regiodeal. Rond de zomer van 2024 volgt hierover uitsluitsel. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor de pilot van Eindhoven Backyard in 2024. Fietskronkel Einderheide. In 2023 is gepoogd om samen met de kunstenaar te komen tot een gezamenlijke uitstraling. Dit is helaas niet gelukt, waarna met de kunstenaar overleg is geweest over de 36

• •

• •

•

•

overname van het intellectueel eigendom. Hierdoor kunnen we als Kempengemeenten zelf keuzes maken in de vervolgstappen. Dit traject wordt in 2024 afgerond. Website en socials Visit Bergeijk en presentatie aanbod uit Bergeijk via RegioRadar Eindhoven. Deze zaken zijn gerealiseerd in 2023 en lopen continu door. Er zijn extra middelen gevraagd aan uw raad voor drie (3) projecten van Visit Bergeijk, te weten: verdere uitwerking van de product-markt-combinatie De Dansende Katten van Bergeijk, Eindhoven Backyard (specifiek voor activiteiten in Bergeijk) en Bergeijk Herinnert (80 jaar bevrijding). Voor alle drie de projecten is in 2023 de voorbereiding gestart. Binnen het DNA-traject hebben de dorpsraden Luyksgestel, Westerhoven en de Weebosch stappen gezet in de uitvoering van hun plannen. De plannen zijn echter nog niet volledig afgerond. Coronamotie. In 2023 is in Luyksgestel een circus georganiseerd met middelen uit de coronamotie. Daarnaast zijn er in Riethoven en Westerhoven enkele activiteiten georganiseerd. Het restant van de middelen wordt in 2024 ingezet. Zodra alle activiteiten zijn afgerond, wordt een terugkoppeling aan de raad gegeven. Samenwerking met Bosland. In april 2023 hebben we besloten om niet langer deel te nemen aan de samenwerking voor de kandidatuur om Vlaams Nationaal Park te worden.

In het najaar van 2023 werd bekend dat Bosland de status van Vlaams Nationaal Park heeft verkregen. We hebben meegewerkt aan verzoeken van individuele bedrijven aan de Lommelsedijk in Luyksgestel, de Hennepstraat in Riethoven en de Leemkuilen in Westerhoven voor uitbreiding en/of herontwikkeling van bedrijfspercelen. Ontwerpbestemmingsplannen hiervoor zijn in 2023 ter inzage gelegd.

Wat heeft het gekost? Taakveld 3. Economie Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld

Rekening 2022 4.058 6.284 2.226 1.142 279 1.363

Begroting 2023 Primitief 741 1.110 369 47 183 504

Begroting 2023 na wijziging 7.611 13.403 5.792 3.631 2.369 4.530

Werkelijk 2023 7.507 16.450 8.943 3.724 489 5.708

Toelichting lasten Huis van de Brabantse Kempen (lasten € 31.000 V) In december 2023 heeft het bestuur van de Stichting Huis van de Brabantse Kempen besloten om de stichting ‘leeg’ en zonder verplichtingen over te dragen aan een nieuw bestuur ten behoeve van de uitvoering van LEADER Kempenland West. Het bestuur heeft besloten het vermogen in kas uit te betalen aan de gemeenten, omdat het niet meer kon worden aangewend voor de doelen van de stichting. Toelichting baten Economische ontwikkeling (baten € 400.000 V) De gemeente Bergeijk heeft een overeenkomst met de provincie Noord-Brabant over de ontwikkeling van ruimte voor ruimtekavels. Op grond van deze overeenkomst is in de Slotwijziging 2023 rekening gehouden met 19 ruimte voor ruimte titels. Begin 2024 heeft de gemeente nog € 400.000 ontvangen voor acht (8) ruimte voor ruimte-titels die in de gemeente Bergeijk in 2023 zijn gekocht van de Ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor Ruimte en afgerekend met de provincie. Deze € 400.000 is nog niet opgenomen in de begroting 2023. Daarom zal bij de aanbieding van de jaarstukken 2023 hiervoor een resultaatbestemming aan de raad gevraagd worden, en op deze wijze de gelden in de bestemmingsreserve DOB te storten.

37

Fysieke bedrijfsinfrastructuur (baten € 144.000 V) In 2023 zijn meer kavels verkocht op de Waterlaat 7 dan verwacht. De doorwerking en toelichting hiervan vindt plaats in de paragraaf grondbeleid en bij de scenariodoorrekening van de grondexploitaties. Economische promotie Administratie Kempengemeente voor Visit gemeente (baten € 53.000 V) In 2023 heeft Bergeijk de administratie gevoerd voor de Visit gemeenten. De doorbelasting van de kosten naar de andere deelnemers zijn niet opgenomen in de begroting. Toeristenbelasting (baten € 29.000 V) De opbrengsten toeristenbelasting zijn 2,4% hoger uitgevallen dan begroot. Energiekosten evenementen (lasten € 16.000 N) Vanwege meerdere evenementen in Bergeijk zijn er hogere energiekosten geweest. Het deel wat doorberekend kan worden aan de afnemer is in rekening gebracht bij de betreffende partijen. KBP (baten € 2.500.000 V) In 2023 heeft de liquidatie van het KBP plaatsgevonden. Eind 2023 is hiervoor een winstuitkering van € 2.500.000 ontvangen, welke niet in de begroting is opgenomen. In de begroting was hiervoor reeds al een bedrag van € 1.875.000 opgenomen, welke in de zomer van 2023 is ontvangen. Hiermee bedraagt de totale opbrengst van het KBP in 2023 € 4.375.000. Verbonden partijen •

Kempisch Bedrijven Park (KBP)

Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • • • • •

Structuurvisie “Bergeijk, leven en beleven; tussen bossen, beken en boerenland” (2010) Economisch Actieplan Groot-Bergeijk 2018-2022 (2018) Update Centrumvisie Bergeijk (2017) Kempische detailhandelsvisie (2020) Regionale visie detailhandel MRE (sept 2015) Toetsingskader dag- en verblijfsrecreatie De Kempen, versie Bergeijk (2021) Nota Pachtbeleid (2007) en Erfpachtbeleid (2012) Winkeltijdenverordening (sept 2015) Uitvoeringsprogramma van de visie vrijetijdseconomie Brabantse Kempen (2022 – 2026) Visie en programmering Bedrijventerreinen De Kempen (2020) Toekomstplan Centrummanagement 2021-2024 DNA boek gemeente Bergeijk (2019/2020) Regionaal streefbeeld van ons landelijk gebied (2020)

Beleidsindicatoren

Naam Indicator Functiemenging Vestigingen (van bedrijven)

Eenheid % Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

Bron LISA LISA

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2022 49,3% 50,5% 2022

180,3

204,8

38

39

Portefeuillehouder Wethouder M. van Dalen

Taakveld 4 Onderwijs

Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan Wat heeft het gekost?

Verbonden partijen

Gemeentelijk beleid Beleidsindicatoren

40

Taakveld 4: Onderwijs Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan? •

De gemeente stimuleert samen met haar partners een doorgaande ontwikkellijn voor elk kind van 0-18 jaar De gemeente Bergeijk voert een Lokale Educatieve Agenda waarin onderwijs, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg en jeugdhulp zich gezamenlijk inzetten voor een optimale en doorgaande ontwikkeling van kinderen. Zo is in een unieke samenwerking uitvoering gegeven aan het ambitiedocument ‘Kansrijk Opgroeien 0-13 jaar in Bergeijk’. Op de verschillende schoollocaties in de kernen zijn eerste initiatieven ingezet. Daarnaast zijn we gestart met het ‘Ondersteuningsteam 4-‘, een initiatief waar ouders multidisciplinair worden ondersteund in wat er nodig is om een kind naar de best passende basisschool te krijgen met passende ondersteuning. Sinds 2023 voeren we het uitvoeringsprogramma voor- en vroegschoolse educatie uit. We hebben onder andere een peuterprogramma gerealiseerd voor peuters met en zonder een indicatie, zodat kinderen een goede start kunnen maken in het (basis)onderwijs; in 2023 hebben 24 peuters met een indicatie deelgenomen aan dit programma. Daarnaast organiseren we een regionale peutermonitor waarbij de uitkomsten dienen als meting voor het verder vormgeven van het Bergeijkse onderwijsachterstandenbeleid. •

De gemeente draagt samen met haar onderwijspartners zorg voor een passende onderwijsplek voor elk kind Elk kind heeft recht op onderwijs en elk kind heeft hierin haar eigen behoefte aan ondersteuning. In de meeste gevallen vindt deze ondersteuning plaats op de reguliere (basis)school in de buurt en soms is de best passende onderwijsplek iets verder weg. Met de komst van passend onderwijs voert het onderwijs samen met de gemeente een beleidsontwikkelagenda, waarop thema’s als dichtbij en meest passend worden besproken voor het collectief, maar ook op casusniveau. Bij het organiseren van een passende plek vindt in een aantal gevallen nauwe samenwerking plaats met jeugdhulp. Daar waar de afstand naar school te groot is of het kind vanwege een beperking niet zelfstandig kan reizen, draagt de gemeente onder bepaalde voorwaarden zorg voor het vervoer. De gemeente Bergeijk verzorgde in 2023 voor ruim 100 kinderen het leerlingenvervoer; dit betreft het bekostigen van groepsvervoer of eigen vervoer. Het afgelopen jaar is verder ingezet op de zelfredzaamheid en zelfstandigheid van de leerling en het gezin om in deze situaties maatwerk te kunnen leveren. • De gemeente draagt zorg voor de aansluiting van jeugdhulp en onderwijs Op elke school in de Kempen een jeugd en gezinswerker van CJG+ De Kempen werkzaam. Dat geldt zowel voor het primair als voor het voortgezet onderwijs.

Deze werkwijze draagt bij aan het samenbrengen van zowel onderwijs- als jeugdhulpexpertise. Het laagdrempelig betrekken van ouders door de bekendheid van de jeugd- en gezinswerker op de scholen en het vroegtijdig ondersteunen zorgt voor een afname van de behoefte aan de inzet van specialistische jeugdhulp. Daarnaast is in 2023 een regionaal project gestart, waarin de 21 gemeenten in Zuidoost Brabant en de vijf (5) samenwerkingsverbanden passend onderwijs gezamenlijk inzetten op het opstellen van een kader voor de collectieve bekostiging van jeugdhulp in het (voortgezet) speciaal onderwijs met als doel een eenduidige, efficiënte en effectieve inzet van jeugdhulp. • De gemeente bestrijdt schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten Het tegengaan van schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten vormt een speerpunt in het regionaal en lokaal onderwijsbeleid, juist omdat jongeren niet altijd in de eigen woonplaats naar school gaan. De Leerplichtambtenaren en doorstroomcoaches van de gemeente Eindhoven helpen in samenwerkingen met partijen in onderwijs en zorg kinderen en ouders bij het oplossen van problemen die een succesvolle schoolcarrière in de weg staan. In de raadsinformatiebrief ‘Leerplichtjaarverslag 2022-2023’ wordt de raad binnenkort geïnformeerd over het aantal meldingen in Bergeijk en de inzet van leerplicht.

In het kader van het Nationaal Programma Onderwijs hebben we in 2023 opnieuw verschillende activiteiten uitgevoerd om onderwijsvertragingen ten gevolge van COVID-19 te bestrijden, zo boden we bijvoorbeeld een naschools aanbod muziekonderwijs aan.

41

•

De gemeente draagt zorg voor de mogelijkheid voor inwoners om zich de Nederlandse taal, reken- en digitale vaardigheden eigen te maken om hun (arbeids)participatie in de samenleving te bevorderen. Daarnaast wordt in het kader van de Wet Inburgering 2021 bevorderd, dat alle inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk en volwaardig kunnen meedoen aan de Nederlandse samenleving, het liefst via betaald werk. Onder begeleiding van KempenPlus en VluchtelingenWerk Nederland worden verschillende producten ingezet, zoals bijvoorbeeld taalonderwijs, om de (arbeids)participatie van deze doelgroep verder te bevorderen. •

De gemeente draagt zorg voor geschikte onderwijshuisvesting

Basisschool Sint Willibrordus De dakrenovatie van de huisvesting van basisschool Sint Willibrordus in Riethoven is in 2023 afgerond. We hebben bijgedragen in de kosten van deze renovatie in verband met de sanering van asbesthoudend dakbeschot. Basisschool De Waterloop De bouwplannen voor uitbreiding van basisschool De Waterloop op ’t Loo zijn uitgewerkt en de omgevingsvergunning voor de realisatie hiervan is verleend. Ook is de aanbestedingsprocedure doorlopen. Het aanbestedingsresultaat gaf aanleiding om het door de gemeente beschikbaar gestelde budget te verhogen. De bouwvoorbereidingen zijn inmiddels gestart. Kindcentrum-Oost (Basisscholen Prinses Beatrix en De Zonnesteen) We hebben opdracht gegeven een businesscase op te stellen, waarin een renovatievariant (als opgenomen in het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs 2022-2037) is afgezet tegen een nieuwbouwvariant. Daarnaast zijn onderhandelingen gestart om te komen tot verwerving van de gehuurde schoolwoningen bij basisschool Prinses Beatrix. In juli 2023 hebben we op basis hiervan besloten tot nieuwbouw op de locatie Domineestraat/Kerkstraat. Daarnaast hebben we in principe ingestemd met de verwerving van deze locatie. Het schoolbestuur heeft gewerkt aan de uitwerking van een visie op de doorgaande ontwikkellijn voor kinderen, zoals afgesproken in het ambitiedocument ‘Kansrijk Opgroeien 0-13 jaar in Bergeijk’.

Deze visie is medebepalend voor het programma van eisen voor de huisvesting van het nieuwe kindcentrum. Wat heeft het gekost? Taakveld 4. Onderwijs Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld

Rekening 2022 1.523 251 -1.272 500 500 -1.272

Begroting 2023 Primitief 1.778 309 -1.469 0 17 -1.453

Begroting 2023 na wijziging 1.620 305 -1.315 0 17 -1.298

Werkelijk 2023 1.519 284 -1.235 0 22 -1.213

Toelichting lasten Inburgering (lasten € 113.000 V) De lasten voor inburgering zijn dubbel opgenomen, zowel in de begroting van de gemeente Bergeijk, als in de begroting van KempenPlus. Deze kosten worden verrekend in de afrekening met Kempenplus, en daarom niet op dit budget verantwoord. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 113.000 op dit budget.

42

Verbonden partijen Niet van toepassing Gemeentelijk beleid • • • • • • • •

Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Bergeijk 2021 Meerjarenbeleidskader Jeugdhulp in de Kempen (2020-2024) Samenwerkingsconvenant Kindcentra Bergeijk (2022) Uitvoeringsprogramma Voor- en Vroegschoolse Educatie (2023) Ambitiedocument Kansrijk Opgroeien 0-13 jaar in Bergeijk (2023) Memo afspraken Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) partners Kempengemeenten (2022) Integraal huisvestingsplan primair Onderwijs 2022-2037 Verordening inburgering gemeente Bergeijk (2022)

Beleidsindicatoren Naam Indicator Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Eenheid Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen

Bron DUO DUO

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

Ingrado

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2022 4,5 3,7 2022 18 7 2023

1,9%

1,6%

43

Portefeuillehouders

Wethouder M. Kuijken

Taakveld 5 Sport, cultuur en recreatie

Wethouder S. Luijten Wethouder M. van Dalen

Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan Wat heeft het gekost?

Verbonden partijen

Gemeentelijk beleid Beleidsindicatoren

44

Taakveld 5: Sport, cultuur en recreatie Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan? •

De gemeente stimuleert een aantrekkelijk sportief aanbod voor alle inwoners van Bergeijk, de burger is zelf verantwoordelijk voor deelname aan activiteiten

Kempisch sport- en beweegakkoord In 2023 hebben we samen met de vier (4) Kempengemeenten en de Stichting Kempen in Beweging het Sport en Beweegakkoord I geëvalueerd en herijkt. In de zomer van 2023 is het Sportakkoord 2.0 vastgesteld, waardoor we het uitvoeringsbudget voor het Sportakkoord ontvangen. Stichting Kempen in Beweging voert op Kempisch niveau de vastgestelde ambities van het akkoord uit. Verduurzamen gemeentelijke basissportvoorzieningen In 2023 is ingestemd met het raadsvoorstel ‘Verduurzamen gemeentelijke basissportvoorzieningen’. Het beschikbaar gestelde krediet wordt benut om onze gemeentelijke basissportaccommodaties zoveel als mogelijk te verduurzamen. In 2023 heeft dit geresulteerd in de afronding van de werkzaamheden bij RKVV Bergeijk. Zij hebben de zomer- en winterstop benut voor de meest ingrijpende aanpassingen van de accommodatie. De verwarmings- en waterinstallatie draait nu volledig op aardwarmte en lage temperatuur verwarming. Daarnaast zijn er een lucht- en warmtepomp en zonnecollectoren geplaatst. In 2023 zijn de fysieke werkzaamheden volledig afgerond, waardoor RKVV Bergeijk de eerste aardgasvrije vereniging binnen onze gemeente is. Investering padel bij tennisbanen In 2022 is ingestemd met het voorstel om padel toe te voegen als basissport en om een krediet beschikbaar te stellen voor de aanleg van padelbanen.

In het voorstel waren de tennisverenigingen TV Tos Bergeijk, TV de Stap en WTC Westerhoven voornemens om padelbanen te realiseren. Inmiddels zijn bij TV Tos Bergeijk vier (4) padelbanen gerealiseerd. De mogelijkheden, met name vanwege geluidsoverlast bij TV de Stap en WTC, worden nader onderzocht en tevens zijn er ontwikkelingen bij tennisvereniging Riethoven. •

De gemeente streeft naar een kwalitatief goed, divers en laagdrempelig aanbod van cultuur voor de inwoners en bezoekers van onze gemeente

Verhuizing ouderensteunpunt Lucia naar gemeenschapshuis Den Eijkholt In het visiedocument Gemeenschapshuizen is vastgelegd dat in kernen waar zowel een gemeenschapshuis als ouderensteunpunt gesitueerd is, geprobeerd wordt om beide voorzieningen samen te voegen. In het voorjaar van 2023 is de verbouwing van Den Eijkholt, en daarmee de verhuizing van gebruikers van Lucia naar gemeenschapshuis Den Eijkholt, succesvol afgerond. Hiermee is een bruisende gemeenschapsvoorziening ontstaan voor jong en oud. Verhuizing ouderensteunpunt Hoefzicht naar gemeenschapshuis de Buitengaander In het najaar van 2023 is de aanbouw van de keuken en berging bij de Buitengaander afgerond. Hierdoor konden de laatste gebruikers van ouderensteunpunt Hoefzicht hun intrek nemen in het gemeenschapshuis. Gemeenschapshuis de Buitengaander is op enkele punten aangepast (o.a. plaatsing van een biljart), zodat alle gebruikers en de activiteiten, welke voorheen plaatsvonden in Hoefzicht, voortaan in de Buitengaander plaatsvinden. Hierdoor is de Buitengaander de centrale gemeenschapsvoorziening in Westerhoven. Plaatsing beeld Maria, Zetel der wijsheid Vanuit het bisdom is de vraag gesteld of op de lege sokkel in het Patersbos het beeld Maria, Zetel der wijsheid geplaatst kon worden. Na overleg tussen diverse betrokkenen is de bestaande sokkel gereinigd en zijn scheuren en ontbrekende delen gerestaureerd.

Vervolgens is het bestaande beeld gereinigd en op de sokkel geplaatst. In mei is het beeld onder grote belangstelling gezegend en vond de officiële opening plaats. Het beeld wordt periodiek onderhouden door onze onderhoudsfirma.

45

Renovatie en uitbreiding De Kattendans Het jaar 2023 is het eerste volledige jaar dat het gerenoveerde en uitgebreide gebouw is geëxploiteerd. In de eerste helft van het jaar zijn resterende opleverpunten, waaronder de afronding van het aanbrengen van de definitieve gevelbekleding, opgepakt. Ook zijn op basis van de eerste gebruikservaringen aanpassingen in de inrichting gerealiseerd. Er resteren nog enkele opgaven: 1. De plaatsing van een vrijstaande zuil met de naamsaanduiding van het gebouw. Het ontwerp hiervoor is uitgewerkt en een omgevingsvergunning is hiervoor verleend; 2. Het aanpassen van de toegang van het gebouw. De conform het bestek gerealiseerde toegang met automatische deuropening blijkt in de praktijk niet te voldoen. Er is onderzoek gestart naar aanpassing van deze toegang; 3. De akoestiek van de multifunctionele zaal is conform bestek opgeleverd. In de praktijk blijkt echter dat gebruikers deze als ‘te hard’ ervaren. Er zijn extra geluiddempende maatregelen genomen, maar deze moeten nog worden geëvalueerd met de gebruikers. De restopgaven zijn geen belemmering geweest om formeel te verzoeken om vaststelling van de bijdrage uit de Regio Deal Brainport Eindhoven, conform aanvraag, op € 650.000 vast te stellen. Na ontvangst van de beschikking op dit vaststellingsverzoek kunnen de kredieten voor dit project worden afgesloten.

Daarbij zal worden voorgesteld om voorzieningen te treffen voor de resterende opgaven. •

De gemeente faciliteert vanuit een ondersteunende rol het sportieve- en culturele verenigingsleven

Compensatie energiekosten Bergeijkse verenigingen en stichtingen In het najaar van 2023 is een beleidsregel opengesteld om Bergeijkse verenigingen en stichtingen eenmalig, vanwege gestegen energiekosten welke specifiek veroorzaakt zijn in de periode 1 januari 2022 tot 1 juli 2023, financieel te ondersteunen. In totaal hebben tien (10) verenigingen/stichtingen gebruik gemaakt van deze regeling en is een bedrag vanuit de gemeente van circa € 50.000 gecompenseerd. De gemeente faciliteert aantrekkelijke beweeg-, ontmoet- en speellocaties In 2023 is inzichtelijk gemaakt waar verbindingen en routes geplaatst kunnen worden in de kernen ’t Loo en De Weebosch. Verder is nagedacht over de communicatieborden die nog in de kernen geplaatst gaan worden. De uitvoering van deze acties volgt in 2024. De gemeente organiseert een integraal aanbod via BErgeijk ACTIVE In 2023 hebben de Buurtsportcoaches, de Jeugdcoach, de Seniorencoach, de Uniek sportencoach en de Cultuurcoach zich ingezet voor de diverse doelgroepen in onze gemeente. In januari heeft de Wintercampus succesvol plaatsgevonden. Daarnaast zijn diverse leuke activiteiten door de coaches georganiseerd zoals Bergeijk Active in the snow, de Hoppy Walk, de Wandeltweedaagse en de Summerdays. •

De gemeente heeft aandacht voor talent en biedt hen een podium

Sport- en cultuurgala In het voorjaar heeft – na twee (2) coronajaren – het Sport- & Cultuurgala weer plaatsgevonden in theater De Kattendans. Tijdens een drukbezochte avond zijn prijzen uitgedeeld in de categorieën Talent van het jaar, Vereniging van het jaar, Sporter van het jaar en de Cultuurprijs. •

De gemeente stimuleert en ondersteunt vernieuwende initiatieven op het gebied van kunst en cultuur

Projectsubsidies In 2023 zijn weer diverse projectsubsidies toegekend. Doel van projectsubsidies is nieuwe en vernieuwende initiatieven op het gebied van welzijn, sport, zorg, kunst en cultuur te ondersteunen. Met de toekenning van de subsidies zijn nieuwe en actuele ontwikkelingen in de dorpskernen door de gemeente ondersteund. Er is een subsidie toegekend aan de volgende organisaties: Gemengd Koor d’Eyckelbergh, Centrummanagement 46

Bergeijk, Politiehondenvereniging Bergeijk, Crazy Cross Bergeijk, Cultuurhuis Bergeijk, de Buitengaander, Kempenproducties en het Oekraïne café.

•

De gemeente inventariseert, beschermt, houdt in stand en deelt haar kennis met betrekking tot haar cultuurhistorisch erfgoed dat zorgt voor uitstraling, karakter en historie

De gemeente Bergeijk heeft in 2023 elf (11) archeologische Rijksmonumenten en 41 gebouwde Rijksmonumenten. Daarnaast hebben we 66 (gebouwde) gemeentelijke monumenten. Ten behoeve van het behoud van onze gemeentelijke monumenten wordt een renovatie- of restauratiesubsidie verstrekt. In 2023 zijn elf (11) subsidies verstrekt ter waarde van ca. € 30.250.

Wat heeft het gekost? Taakveld 5. Sport, cultuur en recreatie Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld

Rekening 2022 4.321 490 -3.832 0 0 -3.832

Begroting 2023 Primitief 4.632 362 -4.270 10 35 -4.245

Begroting 2023 na wijziging 4.876 575 -4.301 1.541 82 -5.760

Werkelijk 2023 4.847 604 -4.243 86 178 -4.151

Toelichting lasten Huur verenigingen gemeenschapshuizen (lasten € 12.000 N) Wij vergoeden als gemeente de huur voor een aantal sociaal-maatschappelijke verenigingen in onze gemeenschapshuizen. Er is een toename van het gebruik van de gemeenschapshuizen door deze verenigingen. Deze positieve ontwikkeling, zorgt ervoor dat het budget niet meer toereikend is geweest. Compensatie energiekosten Bergeijkse verenigingen en stichtingen (lasten € 99.500 V) In de 2e Burap 2023 is een bedrag beschikbaar gesteld van € 150.000 om Bergeijkse verenigingen en stichtingen eenmalig financieel te ondersteunen vanwege gestegen energiekosten. Er was een budget geraamd wat met de kennis van nu te hoog bleek te zijn. In totaal hebben tien (10) verenigingen/stichtingen gebruik gemaakt van deze regeling en is circa € 50.000 van het begrote bedrag van € 150.000 gecompenseerd. Groen (binnen de kom) (lasten € 21.000 V) Door de weersomstandigheden werden (herstel)werkzaamheden aan het groen, zoals gazons en heestervakken, uitgesteld. Dat heeft een financieel voordeel opgeleverd. Spelen (lasten € 21.000 N) In 2023 zijn een aantal speeltoestellen vervangen die dermate versleten waren dat ze verwijderd moesten worden. Door de aannemer is een flink aantal reparaties uitgevoerd aan diverse toestellen.

De speeltoestellen op de openbaar toegankelijke speelplaats bij de basisschool in Riethoven zijn op diverse punten aangepast alsmede gecertificeerd op kosten van de gemeente. Groen (buiten de kom) (lasten € 10.000 N) Eind november is er een collegevoorstel vastgesteld waarin de post Onvoorzien ingezet wordt ter dekking van een schikking met de Hengelsportvereniging Ons Vermaak van € 10.000 inzake vissterfte in de bergingsvijver Waterlaat. De vis werd daar tijdelijk opgeslagen voor het project ‘Uitdiepen visvijvers’, maar door een calamiteit trad onvoorziene vissterfte op. 47

Toelichting baten Cultuurhistorie (baten € 20.000 V) Er is vanuit het Nationaal Restauratiefonds meer subsidie binnengekomen voor de gemeentelijke monumentale gebouwen dan begroot. Dit zijn subsidies voor onder andere de Hofkerk, de Standerdmolen, de Martinustoren en molen de Deen.

Verbonden partijen Niet van toepassing. Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • • • • • •

Uitwerkingsplan BErgeijk – ACTIVE 2018 – 2022 Algemene Subsidieverordening (2018) Welzijnssubsidiebeleid 2019 – 2022 Subsidiejaarprogramma 2020 Accommodatiebeleid (2005) Visiedocument gemeenschapshuizen (2019) Beleidsplan Openbare Ruimte en Accommodaties (2019-2023) Erfgoedverordening gemeente Bergeijk (2016) Beleidsnota archeologische monumenten (2011) Beleidskader Maatschappelijke ondersteuning 2019 – 2022 Kadernota cultuurhistorie (2009) Beleidskader kunst en cultuur (2022-2025) Beleidskader samenhang sociaal domein 2015-2019 (2014) Beleidskader bewegen, ontmoeten en spelen 2020-2030

Beleidsindicatoren Naam Indicator Niet-sporters

Eenheid %

Bron Gezondheidsenquête (CBS, RIVM)

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2022 47,9% 45,8%

48

49

Portefeuillehouders

Wethouder M. van Dalen

Taakveld 6 Sociaal Domein

Wethouder S. Luijten

Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan Wat heeft het gekost?

Verbonden partijen

Gemeentelijk beleid Beleidsindicatoren

50

Taakveld 6: Sociaal domein Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan? •

De gemeente Bergeijk stimuleert een positief opvoed- en opgroeiklimaat waarin jeugdigen zich optimaal kunnen ontwikkelen tot verantwoordelijke en zelfstandige inwoners die actief deelnemen in de samenleving en zowel sociaal als economisch zelfredzaam zijn. Opvoeden en opgroeien doe je in de samenleving. De ouders zijn de belangrijkste opvoeders, maar ook het brede netwerk rondom een gezin bepaalt mede het verloop van de opvoeding.

In 2023 spelen de vaststelling van de hervormingsagenda Jeugd en het toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming als twee (2) grote ontwikkelingen door het jeugdhulplandschap. In de regio zijn we met elkaar bezig geweest om de bedoeling van deze ontwikkelingen te vertalen naar beleidsontwikkeling. Daarnaast is de regiovisie Jeugd in alle gemeenten vastgesteld. Ook is speciale inzet gevraagd bij het weer op orde krijgen van Jeugdbescherming Brabant en zijn er afspraken gemaakt met sommige jeugdhulpaanbieders onder verscherpt toezicht. We hebben het Meerjarenbeleidskader jeugdhulp in de Kempen 2020-2024 verlengd met twee (2) jaar. •

De gemeente faciliteert en ondersteunt vrijwilligers en mantelzorgers

In 2023 is wederom de mantelzorgwaardering uitgereikt aan mantelzorgers in Bergeijk. Daarnaast is het platform Informele zorg tweemaal bijeen gekomen. Het platform dient als netwerkbijeenkomst voor de deelnemers. •

De gemeente Bergeijk vindt dat alle inwoners in staat moeten zijn om mee te doen in en aan de maatschappij

WMO Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (verder: ‘Wmo’) bieden we ondersteuning aan inwoners om ervoor te zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen wonen. Dienstverlening aangeboden vanuit het Wmo-loket omvat begeleiding, hulp bij het houdhouden, hulpmiddelen, woningaanpassingen en vervoer. Daarnaast is in 2023 de Woonzorgvisie vastgesteld door de gemeenteraad. Morgen gezond weer op kaart en sociale kaart van Bergeijk Het sociaal domein kent veel vrijwillige en professionele organisaties. De sociale kaart helpt senior-inwoners om de juiste ingang naar ondersteuning te vinden. De ‘Morgen gezond weer op’-kaart helpt een inwoner om zijn eigen netwerk in kaart te brengen waardoor hij in beeld krijg wie hem zou kunnen ondersteunen. Samen kunnen deze gebruikt worden door vrijwillige en professionele hulpverleners om zo lang mogelijk thuis wonen te ondersteunen. In 2023 is deze kaart intensief verspreid waardoor deze kaart alom bekend is bij professionals. Daarnaast heeft er tweemaal een update van de kaart plaatsgevonden. Valpreventie In 2023 is er een start gemaakt met de ketenaanpak Valpreventie. De gemeente heeft als doel om het valrisico bij ouderen te verminderen. We zijn dit project gestart met het uitrollen van een nieuwe ronde van Leef Samen.

Het primaire doel van dit project is om ouderen in Bergeijk veiliger, zelfstandig en verantwoord thuis te laten wonen met inzet van slimme sensoren die in verbinding staan met de naasten van de deelnemers. In de komende jaren wordt dit verder uitgerold. Toekomstverkenning KempenPlus In het najaar van 2022 is gestart met een Toekomstverkenning KempenPlus om de missie en visie van KempenPlus opnieuw te definiëren. Door KempenPlus is een extern bureau ingeschakeld om dit proces te begeleiden. In 2023 heeft de voorverkenning plaatsgevonden waarbij vanuit negen (9) vensters is gekeken naar het speelveld van KempenPlus. Deze negen (9) vensters gaan van de maatschappelijke opdracht, (rijks)beleid waaronder ontwikkelingen in de Participatiewet en het landelijke rapport van Berenschot, tot governance en inrichting. De voorverkenning biedt een scherper beeld van de dilemma’s en keuzes ten aanzien van de verschillende vensters. 51

•

Mensen die ondersteuning nodig hebben worden daarbij geholpen. Daartoe versterken we de eigen kracht van mensen en hun omgeving, waarbij sprake is van een goede balans tussen vrijwillige en professionele ondersteuning.

Toegangsscan Sociaal Domein In 2023 heeft de Toegangsscan Sociaal Domein plaatsgevonden: een eerste verkenning van de kwaliteit van de huidige toegang tot het sociaal domein in Bergeijk. De Toegangsscan is een verkennend onderzoek geweest waarbij verbeterpunten zijn geconstateerd. Geconcludeerd kan worden dat er behoefte is naar het verbeteren van de huidige toegang, waardoor dit onderzoek een vervolg krijgt. •

De gemeente Bergeijk biedt aanvullende en intensieve ondersteuning aan inwoners die dit nodig hebben, waarbij de hulp aan gezinnen en/of zorgvragers met meerdere problemen wordt gecoördineerd en geregisseerd.

Wijk GGZ Met de Wijk-GGz-er hebben we opnieuw inzet gepleegd om personen met onbegrepen en verward gedrag te leiden naar passende ondersteuning. Daarnaast kan er door de GGD Brabant-Zuidoost verplichte hulp geboden in het kader van de Wet Verplichte GGZ (verder: ‘WVGGZ’) Geldfit Inwoners met geldzorgen proberen we op verschillende manieren te bereiken, zoals ook met het programma Geldfit van Stichting Nederlandse Schuldhulproute. In 2023 hebben 637 inwoners van de gemeente Bergeijk een stap gezet naar financiële gezondheid via de website van Geldfit. Doordecentralisatie Beschermd Wonen In 2023 is de doordecentralisatie nogmaals uitgesteld naar 1 januari 2025. Gezien het feit dat, op het moment van schrijven, het kabinet nog demissionair is, lijkt de inwerkingtreding per 2025 nagenoeg onhaalbaar. Energietoeslag 2023 Ook in 2023 is de Eenmalige Energietoeslag uitgekeerd. Dit is een regeling om inwoners met een laag inkomen te compenseren voor de gestegen energierekening. De Energietoeslag 2023 loopt nog door in 2024. Wat heeft het gekost? Taakveld 6. Sociaal Domein Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld

Rekening 2022 18.542 2.606 -15.936 9 108 -15.837

Begroting 2023 Primitief 17.888 2.506 -15.382 0 22 -15.359

Begroting 2023 na wijziging 21.014 2.908 -18.105 256 307 -18.054

Werkelijk 2023 20.304 3.131 -17.173 0 9 -17.163

Toelichting baten Afwikkeling Tozo-BBZ voorgaande jaren (baten € 186.000 V) Op de balans waren nog vooruitontvangen posten inzake de Tozo-BBZ geparkeerd. Deze middelen dienen bij de jaarrekening in de exploitatie geboekt woden, waarmee het balanssaldo van € 186.000 ten baten van het resultaat valt. Afwikkeling middelen toeslagenaffaire (baten €25.000 V) Vanuit de SPUK is een tegemoetkoming ontvangen voor de uitvoeringskosten van de toeslagenaffaire uit de periode 2021-2023. Dit levert een voordeel van € 25.000 op. 52

Toelichting lasten Schade-uitkering kattendans (baten € 10.000 N) In de 2e Burap is € 65.000 opgenomen voor de schade-uitkering vuurwerkschade. Bij de definitieve afrekening is dit bedrag vastgesteld op € 55.000 WMO lokaal, sociale uitkeringen in geld (lasten € 21.000 V) Sommige kosten die normaal in deze kostenpost zijn begroot, zijn in 2023 gedekt uit de brede SPUK. Hierbij ging het om € 7.500 voor mantelzorgondersteuning en € 3.300 voor de Morgen Gezond Weer op Kaart. Daarnaast is er een onderschrijding ontstaan omdat er in 2023 minder incidentele verzoeken uit het lokale WMO-veld zijn geweest. WMO welzijn subsidies, overig uitbestede werkzaamheden (lasten € 17.000 V) Dit bedrag was gereserveerd voor Leef Samen, maar is gedekt vanuit de brede SPUK. Jeugdcoach (lasten € 22.000 V) In 2023 heeft een onderschrijding plaatsgevonden op het budget van de Jeugdcoach. In 2023 hebben gesprekken plaats gevonden tussen gemeente en technisch werkgever van de Jeugdcoach WelCordaad. Gezamenlijk is gekeken hoe de Jeugdcoach nog beter gepositioneerd kan worden in Bergeijk en met welke opdracht. Dit heeft geresulteerd in een uitbreiding van het aantal uren, welke pas vanaf 2024 doorgevoerd wordt. Kempisch Preventieakkoord (lasten € 49.000 V) Het Kempisch Preventieakkoord bevat 30 afspraken tussen partijen op het gebied van preventie, gezondheidszorg, cultuur en participatie.

De afgelopen jaren zijn al diverse nieuwe activiteiten ontwikkeld die ook in 2023 plaats hebben gevonden. Daarnaast is een aantal nieuwe activiteiten en initiatieven, denk bijvoorbeeld aan Centering pregnancy, ontwikkeld. Er heeft een onderschrijding plaatsgevonden, omdat niet alle geplande acties van 2023 uitgevoerd konden worden. Dit heeft voornamelijk te maken met de voorbereiding die meer tijd in beslag neemt, waardoor diverse acties en initiatieven in 2024 plaatsvinden. Maatwerkvoorzieningen WMO (lasten € 81.000 V) Onder maatwerkvoorzieningen vallen vervoer-, rolstoel-, en woonvoorzieningen. Het verschil wordt voornamelijk veroorzaakt door woonvoorziening. In 2023 is rekening gehouden met een forse woonvoorziening (> € 100.000). Echter is de woningaanpassing nog niet gestart. Dit betekent dat de lasten hiervoor in 2024 terecht zullen komen en niet in 2023 terwijl dit wel was begroot. WMO collectief vervoer (CVV) (lasten € 10.000 N) 2023 is het eerste volledige jaar dat ANWB Automaatje als vervoersmogelijkheid is aangeboden aan de inwoners van gemeente Bergeijk. Verwacht was dat deze voorliggende voorziening tot minder ritten met de Taxbus zou leiden en daardoor budget neutraal zou zijn. Echter heeft ANWB Automaatje niet tot deze volledige kostenbesparing geleid, waardoor er een nadeel van €10.000 is.

WMO Huishoudelijke verzorging (ZIN) (lasten € 66.000 V) Ook in 2023 was er onvoldoende capaciteit beschikbaar bij de aanbieders om de vraag voor huishoudelijke hulp te kunnen beantwoorden. Hierdoor konden er minder declarabele uren worden ingezet waardoor de kosten lager uitvielen dan verwacht. WMO Begeleiding (ZIN) (lasten € 313.000 V) Per 1 april 2022 is er een nieuwe wijze van financiering ingegaan (P*Q), wat inhoudt dat er per uur gedeclareerd wordt (in plaats van resultaatgerichte bekostiging). Daarnaast zijn er door de personeelstekorten daadwerkelijk minder uren ingezet en gedeclareerd. Voor zowel 2022 als 2023 zijn de lasten lager dan de gestelde begroting en kan geconcludeerd worden dat er sprake is van een nieuwe normaal.

53

Inkomensregelingen Maatschappelijke Dienstverlening (lasten € 130.000 V) De lasten voor Inkomensregelingen bestaat uit Bijzondere Bijstand, Schuldhulpverlening en in 2023 lasten voor de Eenmalige Energietoeslag. Vooraf is een inschatting gemaakt van het aantal aanvragen en toekenning in 2023. Er is sprake van minder uitgaven op de Energietoeslag in 2023 dan vooraf begroot. Dit heeft geresulteerd in een onderbesteding voor 2023 op Inkomensregelingen, wat komt door minder uitgaven op de Energietoeslag in 2023. Verbonden partijen • •

Gemeenschappelijke Regeling KempenPlus Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten (Maatschap. dienstverlening).

Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • • • • • •

Meerjaren Beleidskader Jeugdhulp in de Kempen (2020-2024) Kadernota Armoedebestrijding “Koersen op de toekomst” 2021-2024. Kadernota minimabeleid (2018-2022) Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Bergeijk 2023 Beleidskader Maatschappelijke ondersteuning 2019-2022 (2019) Beleidsregels Schuldhulpverlening 2021 Beleidskader samenhang sociaal domein 2015-2018 (2014) Verordening Jeugd (2014) Verordening Maatschappelijke ondersteuning 2019 (2019) Verordening Participatiewet deel Inkomen (2014) Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Kempengemeenten 2023 Visienota Participatiewet van de vier Kempengemeenten 2015-2018 (2015) Bestuursopdracht Uitvoering Participatiewet in de Kempen (2016) Verordening Jeugdhulp (2019)

Beleidsindicatoren Naam Indicator Banen Jongeren met een delict voor de rechter Kinderen in uitkeringsgezin Netto arbeidsparticipatie Werkloze jongeren Personen met een bijstandsuitkering Lopende re-integratievoorzieningen Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Eenheid Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar % 12 t/m 21 jarigen % kinderen tot 18 jaar % netto arbeidsparticipatie % 16 t/m 22 jarigen Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

Bron

Aantal per 10.000 inwoners

Peiljaar < 25.000

Bergeijk

LISA

2022

694,5

704,2

Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel CBS Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel CBS CBS CBS CBS CBS

2022 2022 2023 2022 2023 2023 2023 2023

1,0% 3,0% 73,7% 1,0% 173,7 146,7 12,5% n.b. n.b.

1,0% 3,0% 74,4% 1,0% 95,1 134,4 10,7% 0,6% n.b.

GMSD

2023

653

630

54

55

Portefeuillehouders

Taakveld 7 Volksgezondheid en milieu

Wethouder M. van Dalen Wethouder M. Kuijken Wethouder S. Luijten

Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan Wat heeft het gekost?

Verbonden partijen

Gemeentelijk beleid Beleidsindicatoren

Taakveld 7: Volksgezondheid en milieu 56

Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan? •

De gemeente Bergeijk zet zich in voor de gezondheid van haar inwoners waarbij preventie, gezondheidsbescherming, het verminderen van gezondheidsverschillen en een interactieve en integrale aanpak centraal staan.

Op basis van de Wet publieke gezondheid (verder: ‘Wpg’) stelt de gemeenteraad iedere vier (4) jaar een Nota gemeentelijk gezondheidsbeleid vast. In 2021 is het Lokaal Gezondheidsbeleid 2021-2025 Gemeente Bergeijk door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin wordt het voor gemeenten verplichte preventieve gezondheidsbeleid uitgewerkt voor de gemeente Bergeijk. Het Lokaal Gezondheidsbeleid vormt de kapstok waaraan verschillende activiteiten op het gebied van preventie worden opgehangen. Activiteiten die zich richten op diverse doelgroepen en waarbij verschillende (lokale) samenwerkingspartners betrokken zijn. De belangrijke lopende projecten op het gebied van preventie & gezondheid en welke vallen onder de kapstok van het Lokaal Gezondheidsbeleid zijn: • • • • • • • • •

Kempisch Preventieakkoord Kempenbranie Een tegen Eenzaamheid Kansrijke Start Centering pregnancy Nu Niet Zwanger SKIP die Trip Goedkoop gezonde voeding Gezond Ouder Worden (WijkActief van de Open Universiteit)

Het Integraal Zorgakkoord (verder: ‘IZA’) heeft als doel om de zorg toegankelijk, van goede kwaliteit en betaalbaar te houden in de toekomst. De uitwerking van het IZA voor gemeenten is opgenomen in het Gezond en Actief Leven Akkoord (verder: ‘GALA’) en Sportakkoord II. In 2023 is het plan van aanpak opgesteld wat een breed fundament voor het lokale gezondheidsbeleid biedt. De belangrijkste doelen van de regionale IZA samenwerking zijn het voorkomen van zorgvraag en het veranderen/verplaatsen van aanbod. Met een stevige preventie infrastructuur en passende zorg en ondersteuning. Waar nodig zorgen we voor het vergroten van de zelf- en samenredzaamheid van onze bewoners. • We verbeteren het milieu en dragen zorg voor een veilige en gezonde leefomgeving Milieubeleid In de Omgevingsvisie wordt aangegeven wat we belangrijk vinden in de fysieke leefomgeving en wat de ambities, het beleid en de samenhang tussen ruimte, water, milieu, natuur, landschap, verkeer en vervoer, wonen en werken en cultureel erfgoed zijn. Bij de vraag hoe we gaan bereiken dat we onze dorpen beschermen tegen milieueffecten wordt verwezen naar de instrumenten in de Milieuvisie. In de Milieuvisie wordt in grote lijnen de ambities beschreven die de gemeente Bergeijk heeft met betrekking tot de milieuthema’s die invloed hebben op de leefomgeving.

Het is een compacte en flexibele visie als handvat voor de toekomst van een gezond, schoon en veilig Bergeijk. De milieuvisie dient als kapstok. De beleidsuitwerking vindt plaats in het onderliggende beleid, bijvoorbeeld het Programmaplan BErgeijkENERGY, Kadernota Grondstoffen, Bodemkwaliteitskaart of Gebiedsvisie geurhinder en veehouderij. Bodem Met de komst van de Omgevingswet vindt er een bevoegdheidsverschuiving plaats van provincie naar gemeenten. De bevoegdheidsverschuiving is per 1 januari 2024 een feit. De bodemtaken vanuit de provincie, welke basistaken zijn, zijn volledig bij de ODZOB neergelegd. In het DSO is de ODZOB als behandeldienst ingesteld wat betekent dat zij namens ons college deze taken afhandelen, van besluitvorming tot eventuele publicaties.

57

Luchtkwaliteit & Geluidsoverlast Regionaal Meetnet Lucht & Geluid Met het Regionaal Meetnet wordt in Zuidoost Brabant de luchtkwaliteit van de leefomgeving gemeten. Het doel van het meetnet is om inzicht te krijgen in de concentratie én bronnen van luchtvervuiling in de regio Zuidoost Brabant. In onze gemeente is een meetstation gerealiseerd in Riethoven. De data van dit meetpunt en alle andere in de regio en het land is te zien op https://samenmeten.rivm.nl. Het meetnet is vooral gericht op luchtkwaliteit (fijnstof en stikstof), geluid zal op korte termijn niet worden opgenomen in de dataverzameling. Geluidsoverlast Eindhoven Airport Riethoven/Walik Geluidsoverlast komt in onze gemeente voor. Een aantal bezorgde inwoners van Riethoven en Walik heeft zich in het verleden gemeld betreffende de geluidsoverlast van vertrekkend- en aankomend vliegverkeer vanuit Eindhoven Airport. Met deze inwoners is een klankbordgroep gestart. In 2023 heeft er in samenwerking met NLR/Eindhoven Airport een aantal maanden een pilot gelopen met een aanpassing van het opstijgen van vliegtuigen naar het zuiden. Een werkgroep met vertegenwoordiging door inwoners, bestuurders en ambtenaren uit Eersel, Steensel en Riethoven en Walik volgde de het verloop van de pilot. Door toegenomen geluidsoverlast in Steensel door de effecten van de pilot, is de pilot eind 2023 gestopt.

We houden het contact met de klankbordgroep, en blijven op de hoogte van de ontwikkelingen rond Eindhoven Airport en het Luchthaven Eindhoven Overleg (verder: ‘LEO’). Stikstof De provincie Noord-Brabant werkt al jaren aan het versnellen van verduurzaming en innovatie in de veehouderij. Door de recentelijke rechtelijke uitspraak omtrent emissiearme vloeren in de veehouderij is er veel onduidelijkheid omtrent dit onderwerp. Zodra wij weten wat deze uitspraak voor onze gemeente betekent zullen wij uw raad hierover informeren. Stikstofplannen Rijksoverheid Het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) richt zich op natuurdoelen, waterdoelen en klimaatdoelen. Op basis van het programma moet voor natuurverbetering de stikstofuitstoot rond natuurgebieden flink omlaag. Streven is dat in 2030 74% van het stikstofgevoelig Natura 2000-areaal onder de kritische depositiewaarde moet zijn gebracht. Stikstofbemiddelaar Johan Remkes heeft met verschillende partijen over het programma gesproken. De komende tijd zal de verdere aanpak duidelijk worden. Het NLPG moet door provincies in gebiedsprogramma’s worden uitgewerkt. De veehouderij dient stikstofreductie te realiseren, waarbij ook wordt gekeken naar bedrijfsbeëindiging. De exacte rol van de gemeente bij het NPLG is nog niet duidelijk, maar deze bestaat in ieder geval uit het geheel ruimtelijk vastleggen.

Geluid Geluidsanering woningen gemeente Bergeijk In 2019 is bij Bureau Sanering Verkeerslawaai (verder: ‘BSV’) subsidie aangevraagd om 310 saneringswoningen formeel te saneren. Uiteindelijk zijn hiervan 248 woningen overgebleven. In 2022 is het definitieve saneringsprogramma door de ODZOB gemaakt en ter beoordeling naar BSV gestuurd. In 2023 is het definitieve saneringsprogramma goed gekeurd. Het project is opgeknipt in drie (3) deelprojecten. De geselecteerde woningen worden in drie (3) openvolgende fases benaderd. In 2023 zijn de woningen uit de eerste fase die in aanmerking komen voor eventuele geluidwerende gevelmaatregelen uitgenodigd om deel te nemen aan dit project. In totaal zijn er 22 woningen geselecteerd. Voor deze woningen is een voorstel met betrekking tot gevelmaatregelen opgesteld. Dit voorstel is eind 2023 bij BSV neergelegd ter goedkeuring. Grondstoffen Afval De Kempengemeenten streven naar een circulaire economie met een hoog serviceniveau tegen zo laag mogelijke kosten. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Klimaat en duurzaamheid.

58

Mobiel Scheidingsstation In 2021 hebben de Kempengemeenten een pilot met het mobiel scheidingsstation uitgevoerd. Op basis van de resultaten hiervan wilden we in 2023 structureel een dergelijke service aanbieden waar inwoners bruikbare grondstoffen dicht bij huis kunnen inleveren. In het najaar 2023 zijn we met Remondis overeengekomen dat zij een elektrisch voertuig gaan aanschaffen die vanaf de tweede helft van 2024 ingezet gaat worden als mobiel scheidingsstation in alle kernen van de Kempen. Zwerfafval In 2023 waren er 275 volwassen vrijwilligers en 94 kinderen actief als ZAP’per. Er zijn 70 volwassenen en 13 kinderen gestart als ZAP’per. De nieuwe ZAP’Pers ontvangen thuis de benodigde materialen. De Landelijke Opschoondag in maart is een terugkerende actie die door de gemeente wordt georganiseerd. Er hebben 230 volwassenen en 82 kinderen aan meegedaan. Tijdens de Landelijke Opschoondag kon iedere groep ook weer meedoen aan de Afvalbingo. Om de ZAP’pers te bedanken voor hun inzet is in juni een feestelijke bijeenkomst georganiseerd. Alle Zap’pers hebben een presentje ontvangen voor hun inzet. Vier (4) scholen hebben gebruik gemaakt van gastlessen zwerfafval. Daarvoor hebben zij een vergoeding ontvangen.