Bijlage Perspectievennota 2023-2026

KempenPlus werkt samen met zorginstellingen en VSO/PRO scholen, biedt stages aan mogelijke kandidaten en begeleidt ook de kandidaten bij het aanvraagproces om het aantal (succesvolle) aanvragen te verhogen. De toename van de lasten is dan ook te verklaren door te verwachten toename van het aantal beschut werkers. BBZ (€ 8.000 V) De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is per 1 oktober 2021 gestopt. De Tozo was een financiële ondersteuningsregeling voor ondernemers welke als gevolg van de coronacrisis in het leven is geroepen. Nadat de Tozo is gestopt, is er een vereenvoudigde versie van de bestaande BBZ uitkering gestart. Deze vereenvoudigde versie betekende bijvoorbeeld dat er geen vermogenstoets gold. Per 1 april 2022 is deze aangepaste versie van de BBZ beëindigd en geldt de reguliere BBZ weer. IOAW (€ 10.000 V) Voor 2023 en verder verwachten we dat de werkelijke kosten lager zijn dan verwacht. Hierdoor stellen we de begroting 2023 bij. IOAZ (€ 20.000 V) Voor 2023 verwachten we dat de werkelijke kosten lager zijn dan verwacht. Hierdoor stellen we de begroting 2023 bij. BB09 BUIG inkomsten (€ 22.000 V) Het rijk heeft een update verzorgt voor de gemeente voor het macrobudget voor de BUIG. Als gevolg hiervan nemen de structurele inkomsten toe met circa € 22.000. Bij de septembercirculaire 2022 wordt het Macrobudget definitief vastgesteld.

BB10 administratieve wijzigingen (€ 2.000 N) Bij de 1e Burap 2022 en PPN 2023 zijn enkele administratieve correcties opgenomen die een structureel effect hebben en derhalve opgenomen in deze PPN 2023-2026. BB11 Inburgering (€ 60.000 N, € 60.000 V)

Perspectievennota 2023-2026

23

De kosten voor de inburgeringsvoorzieningen (o.a. taalonderwijs) van asielmigranten zullen toenemen vanwege een verhoogde taakstelling in vergelijking met de aantallen waar in het raadsvoorstel ‘De wet Inburgering 2021’ rekening is gehouden. De kosten blijven onzeker, aangezien het onduidelijk is in hoeverre gekoppelde migranten aan Bergeijk onder de ‘oude’ of ‘nieuwe’ wet zullen vallen. In de lijn van de voorlopige Specifieke Uitkering en verhoogde taakstelling van de laatste jaren zullen de kosten meerjarig toenemen met € 60.000. BB12 Fietsambitie Bergeijk (Investering € 500.000 2026) Op 22 november 2018 heeft de gemeente ingestemd met de Gemeente Visie Mobiliteit. De gemeenteraad heeft met dit besluit ingestemd met de verbetering van de bestaande fietsverbindingen en heeft daarnaast prioriteit gegeven aan zes fietsverbinding binnen de gemeente. Met het raadsbesluit van 6 juni is de prioritering tot stand gekomen. De totale kosten voor de verbindingen worden geraamd op € 6.817.000 (2019). In de begroting tot en 2025 is in totaal al € 4,6 miljoen opgenomen ten behoeve van de realisering van onze fietsambitie. Dit resulteert in een nog te investeren bedrag van € 2,2 miljoen. Voorgesteld wordt om voor de jaarschijf 2026 een investering van € 500.0000 op te nemen.

BB13 BErgeijkENERGY (€ 400.000 storting reserve duurzaamheid en klimaat, dekking algemene reserve) Ieder gemeente staat voor de opdracht om een bijdrage te leveren aan de energietransitie. Bergeijk heeft de aanpak hiervan in 2018 vastgelegd in een programmaplan duurzaamheid en klimaat “BeENERGY”. In deze programmatische aanpak zijn concrete projecten opgenomen. De projecten richten zich op Klimaatadaptatie en klimaatmitigatie. Dus zowel op het aanpassen aan de klimaatverandering als het terugdringen van de CO2 uitstoot om verdere klimaatverandering te stoppen. Voor de uitvoering van het programmaplan BeENERGY heeft de gemeenteraad een bestemmingsreserve duurzaamheid en klimaat vastgesteld. Deze bestemmingsreserve dient jaarlijks aangevuld te worden om het programmaplan te realiseren. De middelen die benodigd zijn voor het programmaplan worden bij jaarlijks bij uw raad bij het indienen van het programmaplan aangevraagd en onttrokken uit de reserve duurzaamheid en klimaat. BB14 Aanpak zwerfafval (€ 25.000 N inkomsten, € 25.000 V afvalstoffenheffing) Vanaf 2013 krijgen gemeenten een vergoeding voor de aanpak van zwerfafval. Vanuit de Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022 werden er middelen ter beschikking gesteld aan iedere gemeente voor extra inzet op de preventie en aanpak van zwerfafval. De zwerfafvalvergoeding voor Bergeijk is voor 2022 ruim € 21.000.

In 2023 vervalt deze subsidie. De strijd tegen zwerfafval is echter nog lang niet gestreden. Gelukkig hebben we in Bergeijk een groot aantal vrijwilligers die meewerken in deze strijd. We blijven dan ook doorgaan met preventie aanpak van zwerfafval. De kosten hiervan (circa € 25.000) willen we dekken door € 3 lastenverhoging per aansluiting. Deze zal via de afvalstoffenheffing worden verrekend. BB15 Energielabel-C verplichting kantoorpanden (€ 2.500 N 2023, € 4.000 N 2025) Elk kantoorpand in Nederland moet per 1 januari 2023 minimaal over een Energielabel C beschikken, anders mag het niet meer als kantoor worden gebruikt. Gemeenten dienen vanaf 2023 toezicht en handhaving uit te voeren voor deze regelgeving. De Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant en de gemeente Bergeijk gaan samenwerken om kantooreigenaren te informeren (2022) over deze verplichting. Het doel van deze inventariserende/informerende stap is om in kaart te brengen of de, op basis van vooronderzoek geselecteerde bedrijven, dienen te voldoen aan de EnergielabelC verplichting. De bedrijven die onder de voorwaarden van de regeling vallen kunnen, indien ze reeds voldoen, ofwel direct een nieuw energielabel aanvragen ofwel moeten eerst energiebesparende maatregelen treffen voordat een nieuw energielabel aangevraagd kan worden. De ODZOB informeert en helpt ondernemers hierbij.

Vanaf 2023 wordt ook toezicht & handhaving uitgevoerd om bedrijven te controleren die volgens de informatie nog niet voldoen aan de regelgeving.

Perspectievennota 2023-2026

24

BB16 PLOP projecten (€ 18.000 N, dekking € 18.000 reserve DOB) Concrete maatregelen voor de verbetering van het buitengebied worden jaarlijks opgenomen in het Plattelandsontwikkelingsprogramma (PLOP) Bergeijk. Een 3 tal projectvoorstellen zijn ingediend door belangenorganisaties: a. Revitalisering Natuurtuin ’t Loo b. Biodiversiteitsproject Luyksgestel c. Natuurleerpad Kasteelgebied – Keersop. De kosten die samenhangen met deze drie projecten bedragen circa € 18.000 en worden gedekt middels de reserve PLOP. BB17 Aanpassingen gemeenschapshuis Den Eijkholt (€ 6.000 V 2023; oplopend naar € 24.000 V 2024 en verder) In het visiedocument gemeenschapshuizen is vastgelegd dat op plaatsen waar zowel een ouderensteunpunt als een gemeenschapshuis gesitueerd is onderzocht wordt of beide voorzieningen samengevoegd kunnen worden. In de kern Luyksgestel heeft veel overleg plaats gevonden tussen de besturen van ouderensteunpunt Lucia, gemeenschapshuis den Eijkholt, Skozok en Nummereen. Het bestuur van ouderensteunpunt Lucia heeft aangegeven fysiek haar intrek te willen nemen in gemeenschapshuis den Eijkholt. Deze ontwikkeling zorgt voor meer levendigheid in Den Eijkholt. De gehele dag ontstaat inloop en het gemeenschapshuis is dé centrale locatie voor samenkomst, participatie, sociale cohesie en ontmoeting voor een brede doelgroep.

Deze ontwikkeling sluit ook goed aan bij de visie van de gemeente: één gemeenschapshuis waar diverse activiteiten voor álle doelgroepen plaats vinden, passend bij Luyksgestel. Door beide besturen is aangegeven dat gemeenschapshuis den Eijkholt wel op een aantal punten aangepast dient te worden zodat de doelgroep senioren zich hier ook thuis voelt. Denk hierbij aan de plaatsing van 2 biljarten, het geluidsarmer maken van de huidige BSO ruimte zodat deze gebruikt kan worden als gezamenlijke huiskamer voor de dagbesteding (prikkelarm), het plaatsen van een glazen wand en het aanschaffen van inventaris. Hiervoor is een incidentele bijdrage benodigd. In de 1e Burap 2022 is een investeringsbijdrage gevraagd van € 227.000. In de financiële verordening is bepaald dat semi-permanente verbouwingen in 20 jaar afgeschreven worden. Momenteel ontvangt ouderensteunpunt Lucia van ons een jaarlijkse subsidie van circa € 36.000. Deze vervalt vanaf 2023 voor 50% en vanaf 2024 voor 100%. Indien het ouderensteunpunt fysiek haar intrek neemt bij het gemeenschapshuis levert ons dit per saldo een jaarlijkse structurele besparing op van circa € 6.000 in 2023 en € 24.000 vanaf 2024.

BB18 Klimaatadaptief bosbeheer (€ 42.000 V, € 42.000 N 2023; oplopend naar € 45.000 V, € 45.000 N 2026) In 2021 heeft de Raad ingestemd met een strategie Klimaatadaptatie als uitkomst van de klimaatdialoog voor onder andere het Buitengebied. Uit de stresstest komt: in de helft van het grondgebied is de vegetatie gevoelig voor verdroging als gevolg van lage grondwaterstanden. Het neerslagtekort stijgt van 210 tot 270 mm naar 300 tot 330 mm in 2050. Hiermee is het streven om in alle relevante gemeentelijke beleidsplannen, bijvoorbeeld bosbeheerplan klimaatadaptief handelen een plek te geven. Er is een rapport over Klimaatslim bos- en natuurbeheer gemaakt over de aanpak met klimaatmaatregelen voor de gemeentelijke bos– en natuurgebieden als bouwsteen voor een nieuw Beheerplan 2022 - 2032. De maatregelen om onder andere verdroging tegen te gaan volgens een landelijke ‘gereedschapskist’ en gericht op het tevens verkrijgen van provinciale- en rijkssubsidies. Het beheerplan is in medio 2022 gereed. Het uitgangspunt is een kostenneutraal beheer voor de komende 10 jaar, overeenkomstig het vorige beheerplan. Er is een inschatting gemaakt van de kosten en baten. In het kader van de uitvoeringagenda Klimaatadaptatie willen we ook onze inwoners en andere gebruikers van het buitengebied laten zien wat we als gemeente doen met onze bossen in het kader van klimaatadaptatie.

Perspectievennota 2023-2026

25

BB19 Onderhoud groen binnen de bebouwde kom (€ 350.000 N) Om ongelijkheid tussen de Kempengemeenten te voorkomen gaat Kempenplus marktconforme tarieven hanteren. In het verleden is een langdurige overeenkomst gesloten met de WVK-groep voor de jaren 2013 t/m 2018. De prijsstelling van dit contract is nog steeds de basis van de huidige begroting. In verband met de oprichting van Kempenplus is het contract 2x verlengd op basis van dezelfde prijzen. Door de jaren heen zijn de marktconforme prijzen echter als gevolg van ontwikkelingen als CAO, inflatie, werkdruk en personeelstekorten circa 30% gestegen. De afgelopen jaren is de ‘groenafdeling’ van Kempenplus gekrompen met als gevolg dat de werkzaamheden steeds meer werden uitgevoerd door onderaannemers/uitzendkrachten. Omdat dit niet tot de kerntaak van KempenPlus behoort, is aangegeven om niet meer op te treden als hoofdaannemer en in hoofdzaak enkel werk aan te nemen dat uitgevoerd kan worden door de eigen doelgroep. Dit heeft als gevolg gehad dat twee van de vier gemeenten inmiddels al enkele kernen aan de markt hebben moeten uitbesteden. Deze gemeenten hebben voor de betreffende kernen marktpartijen gecontracteerd met huidige marktconforme tarieven.

Het hanteren van marktconforme tarieven voor Kempenplus en de marktwerking bij aanbestedingen leiden er toe dat het exploitatiebudget groen binnen de bebouwde kom dient te worden verhoogd. Het gebruik van marktconforme prijzen zorgt er ook voor dat Kempenplus extra inkomsten ontvangt. Hierdoor zal de bijdrage aan Kempenplus ook lager uitvallen. BB20 Deelname aan het Prostitutie Controle Team (PCT) (€ 1.500 N) In de huidige situatie hebben de gemeenten in Oost-Brabant het bestuurlijk toezicht op de prostitutiebranche gemandateerd aan de politie. Het bestuurlijk toezicht wordt uitgevoerd door het Prostitutie Controle Team (PCT) van de Nationale Politie, eenheid Oost-Brabant. De eenheid Oost-Brabant stopt per 1 januari 2022 met het uitvoeren van bestuurlijke controles in de prostitutiebranche. De eenheid is vanwege schaarse capaciteit gedwongen om keuzes te maken en gaat met deze keuze terug naar de ‘corebusiness’. De politie maakt hierin onderscheid tussen de vergunde en de niet-vergunde branche, waarbij de politie in de toekomst alleen in beeld komt als er sprake is van niet-vergunde prostitutie in combinatie met signalen van mensenhandel. Het uitvoeren van controles i.r.t. vergunde locaties en niet-vergunde locaties (waar geen sprake is van mensenhandel) zijn een verantwoordelijkheid van de gemeente.

Op 19 november 2021 heeft de driehoek ingestemd om als basisteam de Kempen de toezichtstaken inzake illegale (en legale) prostitutie te beleggen bij het PCT en vanuit gemeente Veldhoven twee toezichthouders voor te dragen. De overige basisteams van de eenheid Oost-Brabant (Peelland, Dommelstroom en Eindhoven) hebben het op dezelfde wijze georganiseerd. BB21 Kempische Industrie Agenda (€ 15.000 N) Met de Kempische Industrie Agenda als basis pakken we samen met het Kempisch Ondernemers Platform (KOP) en het Onderwijs gezamenlijk projecten op, die ervoor zorgen dat onze industrie goed kan blijven functioneren. Op Kempenniveau zal een projectmanager nodig blijven om deze triple helix samenwerking te blijven aanjagen en te volgen. Het voorstel is om dit budget structureel te maken. BB22 Continueren transformatiefonds (€ 10.000 N) Omdat de algemene verwachting is dat het aantal m² detailhandel in de komende jaren verder zal afnemen, werkt de gemeente Bergeijk samen met retailondernemers en vastgoedeigenaren aan een compact centrum ’t Hof. Een concentratie van detailhandel met een veelheid aan voorzieningen die elkaar versterken. Een bijdrage vanuit het transformatiefonds kan eigenaren van winkelpanden buiten het centrum stimuleren hun pand te transformeren naar een andere bestemming. Perspectievennota 2023-2026

26

BB23 Beëindiging overeenkomst Bijdragen huis van de Brabantse Kempen (€ 28.000 V) Als gevolg van het stop zetten van de overeenkomst met het huis van de Brabantse Kempen per 2023 vervalt de structurele bijdrage van € 28.000 per jaar. BB24 Nieuw pachtbeleid (€ 10.000 N 2022) Het huidige pachtbeleid dateert van 2007. Dit beleid is inmiddels enigszins gedateerd geraakt en moet geupdate worden. Hierbij moeten ook verduurzamingsmaatregelen die al in de jaarlijkse pacht zijn geintroduceerd, worden opgenomen in beleid. Daarnaast staat al jaren nieuwe pachtwetgeving in de steigers. Hierop moet in het nieuwe op te stellen beleid op voorgesorteerd worden. Daarnaast vloeit een actualisering voort uit de opgestelde omgevingsvisie. BB25 OZB (€ 45.000 V) Als gevolg van areaaluitbreiding van de woningen ramen we de inkomsten OZB structureel bij met € 45.000. BB26 Regionale samenwerking (€ 25.000 N) Uitvoering geven aan het (opstellen van) een (sub)regionale Ontwikkelstrategie en de (sub)regionale samenwerking in de Strategische Kempenagenda. Het betreft de samenwerking en het opstellen van een strategie, niet de inhoudelijke projecten die hier mogelijk uit voorkomen op het gebied van wonen, werken, mobiliteit en voorzieningen. BB27 Inzet rijksmiddelen onderwijsachterstandenbeleid (€ 59.000 V) Met ingang van 2021 is het peuterprogramma gewijzigd, hierover is de raad eerder geïnformeerd.

In financieel perspectief worden de lasten die hiermee gemoeid zijn gedekt met de rijksmiddelen onderwijsachterstandenbeleid. Hierdoor vallen de gemeentelijke middelen vrij, een voordeel van € 59.000. BB28 Gehandicaptenparkeerkaarten ( € 5.000 N) Per medio mei 2022 worden de leges voor de Gehandicaptenparkeerkaart op € 0 gezet (was € 53,30). Vanaf nu worden er dus kosten gemaakt waar geen inkomsten (leges) meer tegenover staan. Door geen leges meer in rekening te brengen betekent een verlaging van de inkomsten van circa € 5.000 en is een uitvoering op de aangenomen motie tijdens de raadsbehandeling van de begroting 2022. BB29 Intensivering toezicht gastouderopvang en voorschoolse educatie (€ 14.400 N) Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, gemeenten en de GGD vinden het noodzakelijk dat gemeenten de steekproef van gastouders die zij bezoeken vergroten naar minimaal 50% per jaar. In de regio wordt 2022 als een overgangsjaar gezien en wil men in 2023 voldoen aan de dan geldende wettelijke verplichting. Daarnaast worden de inspectie-uren voor voorschoolse educatie door de GGD-BZO opgehoogd, omdat er wettelijk meer items geïnspecteerd moeten worden. BB30 Uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie (€ 5.000 V) Voor het uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Brabantse Kempen 2022-2026 wordt het budget structureel met € 5.000 naar beneden bijgesteld.

Daar de kosten lager uitvallen dan op voorhand begroot. BB31 Belevingsboulevard (€ 5.000 N in 2023 en 2024) Naar aanleiding van de in 2021 succesvol verlopen pilot Bergeijkse BelevingsBoulevard, is besloten om de pilot voor de jaren 2022, 2023 en 2024 te herhalen. In 2024 zijn naar verwachting de projecten Hof Noord, Kattendans en aanleg parkeerplaats Hof 150/152 afgerond en kan een definitieve evaluatie plaatsvinden. Voor de uitvoering van de pilot is een budget nodig van € 5.000 per jaar voor aanpassingen in het openbaar gebied.

Perspectievennota 2023-2026

27

BB32 Basisschool Sint Gerardus (€ 45.000 N extra lasten toevoeging aan voorziening en € 13.000 V extra inkomsten rijksgelden middels de SKOzoK Het complex BS Sint Gerardus wordt toegevoegd aan het areaal door de gemeente in stand te houden maatschappelijk vastgoed. De jaarlijkse dotatie aan de onderhoudsvoorziening ad € 45.000 wordt deels gevuld door overdracht door schoolbestuur SKOzoK van de rijksgelden voor de huisvestingslasten van BS St.Gerardus ad € 13.000. per saldo ontstaat naar verwachting een jaarlijkse tekort op de onderhoudslasten van circa € 32.000. BB33 Verkoop pand Loo 35 (€ 3.000 N) In 2022 heeft de verkoop van het pand Loo 35 te Bergeijk plaatsgevonden. Door de verkoop van het pand vervallen tevens de structurele huurinkomsten en de storting in de onderhoudsvoorziening. BB34 Structurele effecten bijstellingen kredieten 1e burap (€ 27.000 N) De structurele effecten van de bijstellingen van de kredieten uit de 1e burap worden meerjarig vertaald in de PPN.

Perspectievennota 2023-2026

28

Nieuw beleid NB01 Onderzoek naar nieuw Kempisch bedrijventerrein (€ 25.000 N 2023) In 2022 zijn alle bedrijfskavels in de Kempen uitverkocht. Daarom is eind 2021 gestart met de voorbereidingen voor nieuw aanbod in de Kempen voor grote en kleine kavels. Het beleid van afgelopen jaren is geëvalueerd, de ambities zijn bepaald en er is onderzoek uitgevoerd naar toekomstige vraag en behoefte. Ook is onderzocht of de bestaande bedrijventerreinen de vraag kunnen opvangen. De resultaten worden in 2022 aan de gemeenteraad gepresenteerd. De vervolgstap is een participatieproces en locatieonderzoeken, zodat een nieuw plan voor aanbod van bedrijfskavels in de Kempen gemaakt kan worden. NB02 NP Bosland (€ 15.000 N) De vier Vlaamse gemeenten uit Bosland zijn een procedure gestart om een Vlaams Nationaal Park (NP) te worden. Daarvoor moeten ze een groter oppervlak aan natuur hebben. Om het aantal hectares natuur te vergroten, hebben ze drie aangrenzende gemeenten (waaronder Bergeijk) gevraagd of zij onderdeel willen worden van dit NP. Omdat onze natuur, onze doelgroepen en ons onderscheidende vermogen (USP’s) grotendeels met elkaar overeenkomen, willen we onderzoeken of het mogelijk is om hierbij aan te sluiten. Vanuit de Vlaamse overheid is subsidie en menskracht beschikbaar gesteld voor 3 Nationale Parken.

Deze worden gekozen op basis van een Masterplan en Operationeel plan dat in 2022 uitgewerkt wordt. Op dit moment zijn er nog 6 initiatieven die in aanmerking komen om NP te worden. Als Bosland begin 2023 de titel van NP krijgt en de gemeente Bergeijk hier onderdeel van wordt, doorlopen we de volgende stappen:  We stemmen af met Bosland welke werkzaamheden nodig zijn en welke voorwaarden en kosten zijn verbonden aan deelname aan Bosland.  We bepalen of we dit project zelf kunnen uitvoeren of dat er externe begeleiding nodig is. De kosten worden vanaf 2023 structureel € 15.000 per jaar. NB03 Verduurzamen dienstreizen door middel van elektrische auto’s (€ 150.000 investering, dekking kapitaallasten in begroting) Vanuit het voorbeeldgedrag van de gemeente is het wenselijk om het werk-werk verkeer op een duurzame manier uit te voeren. Dit kan door enerzijds meer op afstand te vergaderen maar zeker ook door het gebruik van duurzame vervoersmiddelen. In andere Kempengemeenten is het al gemeengoed dat ambtenaren gebruik maken van elektrische vervoersmiddelen. Dit kunnen we ook in Bergeijk budgettair neutraal doorvoeren doordat de kosten gedekt worden door een vrijval van budget dienstreizen. 2023 1 Bruto investering

2024

-€ 150.000

2025 €0

2026 €0

Totaal €0

-€ 150.000

€0

€0

€0

€0

€0

-€ 150.000

€0

€0

€0

-€ 150.000

4 Netto kapitaallasten (cumulatief) 5 Lagere exploitatiekosten

-€ 8.625

-€ 17.138

-€ 16.913

-€ 16.688

-€ 59.363

€ 4.000

€ 15.000

€ 15.000

€ 15.000

€ 49.000

6 Totaal netto-lasten

-€ 4.625

-€ 2.138

-€ 1.913

-€ 1.688

-€ 10.363

2 Subsidie / bijdragen van derden 3 Netto investering (=1+2+3) (+ = voordeel, -/- = nadeel)

NB04 Maatregelen Bredasedijk (investering € 270.000 2023) De Bredasedijk is een erftoegangsweg buiten de bebouwde kom met een snelheidsregime van 60 km/uur. De weg kenmerkt zich door lange rechtstanden met 2 flauwe bochten halverwege. De weg kent verder enkele snelheidsremmende maatregelen. In het verleden zijn hier op eenzelfde wijze en dezelfde locatie 3 dodelijke verkeersongevallen gebeurd, tussen een personenauto en een fietser. Het laatste ongeval wat heeft plaatsgevonden dateert van begin 2021. Ter hoogte van het ongeval ligt een flauwe bocht waarvoor wordt gewaarschuwd. De rijbaan is hier relatief smal (circa 3,5 meter) vanwege de lage intensiteiten en bermverharding in de vorm van grasbeton tegels vanwege uitwijken en zwaar verkeer. Langs de weg staan ook in de bocht bomen welke het doorzicht licht beperken. Het doel van maatregelen is om de verkeersveiligheid te verbeteren en het risico op ongevallen tegen te gaan dan wel te beperken.

Perspectievennota 2023-2026

29

2023 1 Bruto investering

2025

2026

Totaal

€0

€0

€0

-€ 270.000

€0

€0

€0

€0

€0

-€ 270.000

€0

€0

€0

-€ 270.000

-€ 6.525

-€ 12.983

-€ 12.848

-€ 12.713

-€ 45.068

2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+

2024

-€ 270.000

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Kapitaallasten (cumulatief)

NB05 Vervanging bewegwijzering (investering € 45.000 2023, € 20.000 2024) Voor 2023 en 2024 zijn er vervangingen gepland voor de Nbd bewegwijzering. Hierbij gaat het om de bewegwijzering voor gemotoriseerd verkeer (masten blauwe wegwijzers) en fietswegwijzers (rood-witte fietswegwijzers en fiets-paddenstoelen) die in onze gemeente staan. Binnen de bestaande begroting zijn geen middelen beschikbaar voor deze vervangingen. Om de noodzakelijke vervangingen uit te voeren dient er een vervangingsinvestering beschikbaar te worden gesteld. 1 Bruto investering

2023

2024

-€ 45.000

€ 20.000

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

-€ 45.000

€ 20.000

€0

€0

-€ 25.000

-€ 1.088

-€ 2.647

-€ 3.103

-€ 3.070

-€ 9.908

2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2+3+4)

2025

2026

Totaal -€ 25.000

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Kapitaallasten (cumulatief)

NB06 Wateroverlast Verhoevenstraat Luyksgestel (investering € 9.000 2023, € 90.000 2024) mogelijk deels dekking middels subsidie) De Verhoevenstraat heeft bij zware regenbuien last van een te klein riool en oppervlakkig (riool)water van omliggende straten. De waterstand is zo hoog dat het ook bij de huizen naar binnenstroomt. Het riool vergroten in de Verhoevenstraat alleen is geen oplossing, toestroom van water uit andere straten kan voorkomen worden door het aanbrengen van drempels en er zal opvang onder de parkeerplaats en speelveld gezocht moeten worden. Door een combinatie van aanpassen bestratingen en aanleg bergingsvoorzieningen gaan we het water in huizen voorkomen en op straat reduceren. Via het Klimaatportaal Zuid-Oost Brabant gaan we cofinanciering aanvragen bij het Rijk. De Impulsregeling Klimaatadaptatie betreft een cofinanciering van maximaal 1/3 deel van de kosten van de maatregel. De regeling kan gebruikt worden om adaptatiemaatregelen versneld uit te voeren, of om nieuwe adaptatiemaatregelen op te pakken. Indien deze subsidie ter beschikking gesteld wordt dan zullen we dit in het eerstvolgende P&C document verantwoorden aan uw raad.

1 Bruto investering 2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2)

2023

2024

-€ 9.000

-€ 90.000

2025 €0

2026 €0

Totaal

€0

€0

€0

€0

€0

-€ 9.000

-€ 90.000

€0

€0

-€ 99.000

-€ 99.000

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Dekking rioolheffing

€ 143

€ 1.709

€ 3.120

€ 3.096

€ 8.068

5 Netto kapitaallasten (cumulatief)

-€ 143

-€ 1.709

-€ 3.120

-€ 3.096

-€ 8.067

€0

€0

€0

€0

€0

6 Netto lasten

NB07 Vervanging loggers monitoring overstorten Waterschap (investering € 20.000 2024) Samen met met Waterschap de Dommel worden vanaf 2011 op verschillende locaties de riooloverstorten gemonitord. Het meetnet Bergeijk is door Waterschap de Dommel gebruikt voor de onderzoeksfase Kallisto en om meer sturing van berging in het transportstelsel te kunnen gaan realiseren. De gegevens helpen ons bij het ontwerpen van maatregelen en is tevens de effectmonitoring van investeringen die gedaan worden. We krijgen steeds meer inzicht in het functioneren van de stelsels of onderdelen daarvan. Denk hierbij aan analyse van hydraulisch functioneren van het stelsel of onderdelen daarvan zoals bergbezinkbassins, retentievoorzieningen, infiltratieriolen, stuwputten en gemalen. De meetapparatuur is na circa 10 jaar aan vervanging toe. Het waterschap heeft een aanbesteding voor alle deelnemende gemeenten gehouden, waarvan Bergeijk haar eigen aandeel kan afnemen. Uitvoering staat gepland in 2024. Deze vervanging was niet bekend op het moment van het opstellen van het VGRP en daarom niet opgenomen. Perspectievennota 2023-2026

30

2023

2024

2025

2026

Totaal

1 Bruto investering

€0

-€ 20.000

€0

€0

2 Subsidie / bijdragen derden

€0

€0

€0

€0

-€ 20.000 €0

3 Netto investering (=1+2)

€0

-€ 20.000

€0

€0

-€ 20.000

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Dekking rioolheffing

€0

€ 1.150

€ 2.285

€ 2.255

€ 5.690

5 Netto kapitaallasten (cumulatief)

€0

-€ 1.150

-€ 2.285

-€ 2.255

-€ 5.690

6 Netto lasten

€0

€0

€0

€0

€0

NB08 Reiniging riool Vonderpad (investering € 145.000 2022) In 2021 is de riolering aan de Vonderpad gereinigd en geïnspecteerd. Uit deze inspectie is gebleken dat de betonnen rioolbuizen over een lengte van ca 250 meter matige tot ernstige schade heeft als gevolg van H2S gassen. Om de levensduur te verlengen gaan we enkele rioolstrengen relingen. Het betreft een groot riool van Ø 800 en Ø 1250 doorsnede. Relining betekent de bestaande buis van binnenuit voorzien van een kous waardoor de riolering weer minimaal 20 jaar meekan. 2023 1 Bruto investering

2025

2026

Totaal

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

-€ 145.000

€0

€0

€0

-€ 145.000

2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2)

2024

-€ 145.000

-€ 145.000

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Dekking rioolheffing

€ 3.504

€ 6.972

€ 6.900

€ 6.827

€ 24.203

5 Netto kapitaallasten (cumulatief)

-€ 3.504

-€ 6.972

-€ 6.900

-€ 6.827

-€ 24.203

€0

€0

€0

€0

€0

6 Netto lasten

NB09 Herinrichting Bernhardstraat e.o.-blauwe ader (investering € 100.000 2024, € 1.206.000 2026) De blauwe Ader Mr. Pankenstraat stort nu nog in gemengd stelsel. De verhardingen en totale inrichting van de Bernhardstraat e.o. zijn aan een totale vervanging toe. Met de herinrichting wordt de Blauwe Ader Mr. Pankenstraat afgemaakt, via Bernhardstraat, door Lijnt naar het lozingspunt Helofytenfilter en/of omgeving. 2023

2024

2025

-€ 100.000

€0

2026

Totaal

-€ 1.206.000

-€ 1.306.000

1 Bruto investering

€0

2 Subsidie / bijdragen derden

€0

€0

€0

€0

€0

3 Netto investering (=1+2)

€0

-€ 100.000

€0

-€ 1.206.000

-€ 1.306.000

4 Dekking rioolheffing

€0

€0

€0

€ 12.762

€ 12.762

5 Netto kapitaallasten (cumulatief)

€0

-€ 2.417

-€ 4.808

-€ 27.187

-€ 34.412

6 Netto lasten

€0

-€ 2.417

-€ 4.808

-€ 14.425

-€ 21.650

(+ = voordeel, -/- = nadeel)

NB10 Herinrichting Van den Valgaetstraat e.o. (investering € 100.000 2024, € 2.050.000 2026) De verhardingen en totale inrichting van de wijk Van den Valgaetstraat zijn aan een totale vervanging toe. Daarnaast spelen waterlastproblemen. De gehele openbare ruimte van kavelgrens tot kavelgrens, inclusief riolering wordt vervangen. 2026

Totaal

1 Bruto investering

2023 €0

-€ 100.000

2024

2025 €0

-€ 2.050.000

-€ 2.150.000

2 Subsidie / bijdragen derden

€0

€0

€0

€0

€0

3 Netto investering (=1+2)

€0

-€ 100.000

€0

-€ 2.050.000

-€ 2.150.000

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Dekking rioolheffing

€0

€0

€0

€ 15.042

€ 15.042

5 Netto kapitaallasten (cumulatief)

€0

-€ 2.417

-€ 4.808

-€ 46.383

-€ 53.608

6 Netto lasten

€0

-€ 2.417

-€ 4.808

-€ 31.342

-€ 38.567

Perspectievennota 2023-2026

31

NB11 Ecologisch maaibeheer (investering € 50.000 2023, exploitatie lasten (excl. kapitaallasten € 25.000) De 5 Kempengemeenten hebben samen een onderzoek laten doen in 2020 en 2021 naar de kansen voor ecologisch(er) bermbeheer met als doel verhoging van de biodiversiteit van flora en insecten. Ook goed voor de recreatieve beleving. Op basis van het beheerplan gaat iedere gemeente het beheer op onderdelen aanpassen. Het bermbeheer in Bergeijk wordt uitgevoerd door een groenaannemer (40%) en de eigen Buitendienst (60%). Het huidige bermbeheer belemmert veelal de ontwikkeling van kruiden en is vooral nadelig voor de insectenstand, waaronder wilde bijen. Met inzet van aangepast materieel, maaisel afvoeren en meer gefaseerd maaien ontstaan waardevollere bermen. Goed voor meer biodiversiteit en dat draagt bij aan de natuurlijke bestrijding van plaaginsecten, zoals de eikenprocessierups. De eigen Buitendienst kan een deel van het maaien blijven uitvoeren, mits het beschikt over passend werkmaterieel. De bestaande trekker is hiervoor geschikt. 2023 1 Bruto investering

2025

2026

Totaal

€ 50.000

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€ 50.000

€0

€0

€0

€ 50.000

2 Subsidie / bijdragen van derden 3 Netto investering (=1+2+3)

2024

€ 50.000

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Netto kapitaallasten (cumulatief) 5 Hogere exploitatiekosten

-€ 2.875

-€ 5.713

-€ 5.638

-€ 5.563

-€ 19.788

-€ 25.000

-€ 25.000

-€ 25.000

-€ 25.000

-€ 100.000

6 Totaal netto-lasten

-€ 27.875

-€ 30.713

-€ 30.638

-€ 30.563

-€ 119.788

NB12 Oprichten digitaal grondwatermeetnet (investering € 80.000) Sinds 2008 heeft de gemeente een wettelijke grondwaterzorgplicht. Deze richt zich op de grondwater-kwantiteit in bebouwd gebied. De huidige locaties van de peilbuizen is niet optimaal dekkend over de gemeente. In 2021 is het grondwatermeetplan geactualiseerd, deze sluit aan op gebiedsontwikkelingen en op meetnetten van onze waterpartners. Door het oprichten van een nieuw digitaal grondwatermeetnet sluiten we beter aan op de meetnetten van onze waterpartners en andere gemeenten. Het digitaal inwinnen van de grondwaterstanden worden direct uitgeleverd aan de Basisregistratie Ondergrond BRO. Dit bevorderd de eenmalige inwinning en meervoudig gebruik van deze informatie. Verder zal de nauwkeurigheid van de data toenemen omdat met de digitale loggers 4 maal daags wordt gemeten en nu 1 maal in 2 weken. Ook zal de grondwaterdata via Hydronet portal uitgeleverd en ontsloten gaan worden. Dit portal is opgericht door de watereenheid (Klimaat)Waterportaal Zuidoost Brabant. In dit portal wordt ook de overstort en de neerslagdata geregistreerd van alle deelnemende gemeenten. Zo zit alle data bij elkaar en kan deze met elkaar geanalyseerd worden.

Door de grondwaterstanden op een eenduidige digitale methode in te winnen kunnen de effecten van klimaatveranderingen en de genomen klimaatmaatregelen en de daarbij behorende effecten beter in beeld gebracht worden. De dekking van de kapitaallasten wordt verwerkt in de rioolheffing. 2023 1 Bruto investering 2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2)

2024

-€ 80.000

2025 €0

2026 €0

Totaal €0

-€ 80.000

€0

€0

€0

€0

€0

-€ 80.000

€0

€0

€0

-€ 80.000

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Dekking rioolheffing

€ 2.833

€ 5.633

€ 5.566

€ 5.499

€ 19.532

5 Netto kapitaallasten (cumulatief)

-€ 2.833

-€ 5.633

-€ 5.566

-€ 5.499

-€ 19.532

€0

€0

€0

€0

€0

6 Netto lasten

NB13 Uitbreiding bassischool de Waterloop (investering € 295.000 2023) Het aantal leerlingen op basisschool De Waterloop neemt toe, onder andere door de nieuwbouw van woningen op ’t Loo. Het schoolbestuur heeft op grond van de Verordening huisvesting basisonderwijs Bergeijk een aanvraag gedaan voor uitbreiding van de basisschool. Een prognose over de groei van het aantal leerlingen

Perspectievennota 2023-2026

32

laat een groei zien tot circa 160 leerlingen, terwijl de school is gebouwd en gebudgetteerd voor 130 leerlingen. Op grond van de Verordening heeft het schoolbestuur bij een positief besluit op het verzoek recht op bekostiging door de gemeente met circa € 280.000. Daarnaast zal naar verwachting het bestemmingsplan moeten worden aangepast (raming: € 15.000) en zullen aanpassingen aan de openbare ruimte (PM) moeten worden gedaan. 2023 1 Bruto investering

2025 €0

2026 €0

Totaal €0

-€ 295.000

€0

€0

€0

€0

€0

-€ 295.000

€0

€0

€0

-€ 295.000

-€ 5.900

-€ 11.745

-€ 11.634

-€ 11.523

-€ 40.802

2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2)

2024

-€ 295.000

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Netto kapitaallasten (cumulatief)

NB14 Renovatie en uitbreiding van basisschool Prinses Beatrix (investering € 6.300.000) De basisscholen Prinses Beatrix en De Zonnesteen gaan fuseren. De locatie van BS Prinses Beatrix is aangewezen als locatie voor de gefuseerde school. Het huidige gebouw moet worden gerenoveerd en worden uitgebreid. De kosten zijn in het IHP geraamd op € 5,25 miljoen. Daarbij was nog geen rekening gehouden met de verwerving van een deel van de ondergrond onder de bestaande school. Indien kan worden verworven, vervallen de kosten voor huur van de huidige schoolwoningen ter hoogte van € 70.000 structureel maar ook de inkomsten uit de overdracht door het schoolbestuur van rijksgeld voor onderhoud aan de huisvesting van circa € 10.000 structureel. De huurinkomsten uit onderverhuur aan Nummeréén Kinderopvang van € 10.000 per jaar komt eveneens te vervallen, maar zal worden vervangen door een nog nader te bepalen structurele huurinkomst in de nieuwe situatie. Het voornemen bestaat om het bouwheerschap bij het schoolbestuur te leggen. Dit jaar wordt in opdracht van de gemeente een businesscase opgesteld op basis waarvan definitieve besluitvorming plaats kan vinden over de vorm waarin de nieuwe huisvesting wordt gerealiseerd (Is renovatie inderdaad haalbaar?) en op basis waarvan het schoolbestuur een definitief bouwplan kan opstellen en vervolgens in opdracht kan geven.

De businesscase moet ook indicatief aangeven welk deel van de investeringen door de gemeente worden gedragen en welke onze primaire partners voor hun rekening nemen. 2023

2024

1 Bruto investering

€ 3.326.000

€ 2.941.000

€0

€0

€ 6.267.000

2 Bijdragen derden

€0

€0

€0

€0

€0

€ 3.326.000

€ 2.941.000

€0

€0

€ 6.267.000

-€ 287.478

-€ 424.526

-€ 272.686

-€ 269.866

-€ 1.254.557

€ 51.569

€ 69.834

€ 86.299

€ 85.917

€ 293.619

-€ 235.909

-€ 354.692

-€ 186.387

-€ 183.949

-€ 960.938

3 Netto investering (=1+2)

2025

2026

Totaal

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Netto kapitaallasten (cumulatief) 5 Lagere exploitatiekosten 6 Netto lasten

Perspectievennota 2023-2026

33

NB15 Voorbereiding en uitvoering renovatie BS De Regenboog (investering € 4.911.000) In het Integraal Huisvestingsplan primair onderwijs 2022-2037 (IHP) is de renovatie van basisschool De Regenboog opgenomen in het jaar 2025 met een voorbereiding daarvan in 2024. Daarbij zal een gedeelte van de huidige BS De Zonnesteen (fuseert met BS Prinses Beatrix op de locatie Prinses Beatrix) door BS De Regenboog worden ingenomen. Verwacht wordt dat het schoolbestuur bijdraagt in de renovatiekosten (PM) en dat de kinderopvangorganisatie de lasten verbonden aan de investering voor uitbreiding van de opvang en het onderhoud daarvan in de vorm van een jaarlijkse huurinkomst vergoedt (PM, in onderstaande tabel is de investering hierin als ‘bijdrage van derde’ opgenomen in het jaar 2025). 2023

2024

1 Bruto investering

€0

2 Bijdragen derden

€0

3 Netto investering (=1+2)

€0

4 Netto kapitaallasten (cumulatief)

€0

5 Lagere exploitatiekosten

€0

6 Netto lasten

€0

2025

-€ 491.000

2026

Totaal

-€ 4.420.000

€0

-€ 4.911.000

€0

€0

€0

€0

-€ 491.000

-€ 4.420.000

€0

-€ 4.911.000

-€ 48.249

-€ 451.180

-€ 218.360

-€ 717.789

€ 2.127

€ 23.371

€ 42.239

€ 67.737

-€ 46.122

-€ 427.809

-€ 176.121

-€ 650.052

(+ = voordeel, -/- = nadeel)

NB16 Fietsenstalling bushalte ’t Loo (investering € 25.000) Ter hoogte van Loo 35a is een bushalte. Van deze halte wordt veel gebruik gemaakt. Reizigers stallen hier hun fiets om vervolgens met de bus verder te reizen. Op deze locatie ontbreekt het echter aan deugdelijke voorzieningen om fietsen te kunnen stallen. Tot op heden werden de fietsen weggezet op een locatie die behoorde tot het perceel Loo 35a, tegen een hekwerk en tegen de bosjes. Onlangs is deze woning door de gemeente verkocht. Een klein deel van het perceel is niet mee verkocht om fietsen te kunnen plaatsen. Dit biedt nu de mogelijkheid om op deze locatie de ontbrekende voorzieningen aan te leggen en de bushalte beter te faciliteren. 2023 1 Bruto investering 2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2)

2024

2025

2026

Totaal

-€ 25.000

€0

€0

€0

-€ 25.000

€0

€0

€0

€0

€0

-€ 25.000

€0

€0

€0

-€ 25.000

-€ 604

-€ 1.202

-€ 1.190

-€ 1.177

-€ 4.173

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Netto kapitaallasten (cumulatief)

NB17 Wmo abonnementstarief (PM) Conform nieuw landelijk beleid gaan we onderzoeken hoe we alsnog bijdrage naar draagkracht kunnen invoeren. In 2022 gaan we dit verder onderzoeken zodat dit vanaf 2023 ingevoerd kan worden. NB18 Raadsvoorstel padel bij tennisverenigingen In de raadsvergadering van 2 juni 2022 wordt het op zichzelf staande raadsvoorstel padelbanen behandeld. De financiële consequenties van het raadsvoorstel padelbanen zijn tevens meegenomen in deze PPN 2023.

Perspectievennota 2023-2026

34

6. Ruimte voor beleid, dekkingsmogelijkheden De voorliggende PPN 2023-2026 laat een sterk negatief beeld zien. Het is daarom een uitdaging om in het najaar een begroting aan uw raad aan te bieden die ook door de provincie wordt goedgekeurd. Dit dient een structureel sluitende begroting te zijn. Hoewel op het moment van schrijven van deze PPN de meicirculaire 2022 nog niet bekend is zijn de uitdagingen groter dan in voorgaande jaren. Er dienen keuzes gemaakt te worden. U bent als raad aan zet om hier richting aan te geven. Om u daarbij te ondersteunen hebben wij de paragraaf ruimte voor beleid gemaakt. Hierin zijn draaiknoppen aangegeven. Deze draaiknoppen zijn niet limitatief omdat in basis de gehele begroting als draaiknop gehanteerd kan worden. We hebben een aantal onderwerpen in beeld gebracht die wij, afhankelijk van de richting die uw raad geeft, uit zullen werken in de begroting 2023-2026.

RB01 Onroerende zaak belasting (OZB) Een verhoging van de OZB met 1% van het tarief woningen en niet-woningen geeft een meeropbrengst van circa € 39.000. Indien ieder jaar 1% verhoging plaatsvindt dan loopt dit op tot circa € 176.000 (2026) per 1% extra verhoging. 1% extra verhogen OZB Woningen (eigenaar) Niet-woningen (eigenaar) Niet-woningen (gebruiker)

€ € €

2023 25.485 € 8.226 € 5.493 €

2024 52.950 € 17.091 € 11.413 €

2025 82.624 € 26.669 € 17.809 €

2026 114.341 36.907 24.646

Extra opbrenst OZB

€

39.204 €

81.454 €

127.103 €

175.894

Woning eigenaar

Voorbeeld

Niet-woning eigenaar

Niet-woning gebruiker

Voorbeeldwwaarde

€

378.000 €

300.000 €

300.000

OZB 2022 (per jaar)

€

314 €

550 €

440

Extra verhoging 2023 1%

€

317 €

555 €

444

Extra verhoging 2024 1%

€

320 €

561 €

449

Extra verhoging 2025 1% Extra verhoging 2026 1%

€ €

324 € 327 €

567 € 572 €

453 458

RB02 Toeristenbelasting Sinds 2014 is het tarief van de toeristenbelasting 3,11% van de omzet. Hiermee wordt een begrote opbrengst gerealiseerd van € 954.000 in 2022. Momenteel is de belastingdruk voor toeristen gebaseerd op de omzet uit overnachtingen van de accommodaties. Dit percentage bedraagt 3,11%. Op jaarbasis zijn er circa 1,2 miljoen overnachtingen die een opbrengst uit toeristenbelasting genereren van ca. € 954.000. Dit komt overeen met een gemiddelde toeristenbelasting van ca. € 0,80 per persoon per overnachting. In onderstaande tabel wordt weergegeven wat de meeropbrengsten zijn bij een jaarlijkse verhoging van 1%. Tevens wordt in beeld gebracht wat dit betekent als gemiddelde toeristenbelasting per persoon per overnachting. Hierbij worden deze tarieven tevens vergeleken met de begroting van de ons omringende gemeenten.

Omschrijving Tarief 2022 gemeente Bergeijk 3.11% van omzet uit overnachting Verhoging tarief per jaar Tarief wordt bij 1% stijging per jaar Meer opbrengt ten opzichte van begroot 2022 (€ 954.000) Tarief per overnachting omgerekend per persoon per nacht (afgerond op centen)

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

1% 3,14% 9.540

1% 3,17% 19.175

1% 3,20% 28.907

1% 3,24% 38.736

€ 0,81

€ 0,82

€ 0,83

€ 0,84

Perspectievennota 2023-2026

35

Als vergelijking zijn hierbij ook de tarieven en opbrengsten vanuit de toeristenbelasting in beeld gebracht van de ons omringende gemeenten.

Gemeente Bergeijk Eersel Bladel Reusel- de Mierden Oirschot

Begroting 2022

Tarief begroting 2022 3,11% van de omzet 2,5% van de omzet uit overnachting hotel / motel 6,5% van de omzet uit overnachting overige accommodatie € 1,66 (vaste onderkomen / hotel / B&B) p.p.p.n. € 1,56 (mobiele onderkomens / caravan, tenten en campers) p.p.p.n. € 1,60 p.p.p.n. € 2,03 p.p.p.n. € 1,72 p.p.p.n. (camping / camperplaats) € 1,62 indien < 18 jaar in groepsaccommodaie p.p.p.n.

€ €

954.000 450.000

€

1.124.000

€ €

182.000 363.000

RB03 Extra verhoging geliberaliseerde pacht Een mogelijkheid voor hogere opbrengsten: verhogen pachtprijs korte pacht. Het gaat om ca 264 ha. De pachtprijs wordt nu jaarlijks met € 25 p/ha verhoogd. Huidig prijspeil is € 1.125, in 2021 dus € 1.100. In de omgeving worden hogere pachtprijzen gevraagd. RB04 Verbonden partijen (P.M.) In tijden waarin we als gemeente minder ruimte hebben om te investeren betekent dit ook dat we kritisch moeten zijn op de bijdragen aan verbonden partijen. De mate van invloed neemt af naarmate het aantal deelnemers vergroot. Deze gesprekken hebben alleen effect als we dit met meerdere gemeenten samen voeren. We gaan hierover de komende periode met onze omliggende gemeenten in de Kempen in gesprek. Samen trap op, maar ook samen trap af. RB05 Doorschuiven van investeringen Door het doorschuiven van investeringen zoals opgenomen in deze PPN kunnen we een kostenbesparing realiseren in 2023 van circa € 100.000. RB06 Inzet algemene reserve De algemene reserves, exclusief de algemene reserve behoedzaamheid grondtransacties, dient een minimale omvang (norm) te hebben van € 6,0 miljoen. Ruimte in de omvang van de algemene reserve boven de norm kan eventueel ingezet worden ter dekking van bijvoorbeeld kapitaallasten.

Met het inzetten van € 1 miljoen van de algemene reserve kunnen indicatief de volgende afschrijvingslasten gedekt worden: Soort investering Investering economisch nut (gebouw) Investering economisch nut (installaties) Investering maatschappelijk nut in de openbare ruimte

Afschrijvingstermijn 40 15 30

Bedrag te dekken € € €

25.000 66.000 33.000

Deze dekkingsmogelijkheden gelden overigens ook als andere (bestemmings)reserves ingezet worden. Wanneer bestemmingsreserves danwel de algemene reserve aangewend worden ter dekking van investeringen zal (een deel van) de reserve gestort dienen te worden in een in te stellen dekkingsreserve. RB07 Beëindigen subsidie facilitaire ondersteuning basisonderwijs (oplopend van € 5.000 in 2023 naar € 21.000 in 2024) Sinds 2005 levert de gemeente Bergeijk jaarlijks een bijdrage aan facilitaire ondersteuning in het basisonderwijs. Deze middelen werden ingezet ten behoeve van de conciërges op de scholen die vanuit het

Perspectievennota 2023-2026

36

verleden middels een id-baan op de scholen hand en span diensten verrichtten. Scholen ontvangen een lumpsum financiering voor het organiseren van alle onderwijstaken inclusief gebouw en personeel. RB08 De begroting in zijn totaliteit De begroting is op zichzelf staand een draaiknop. Alle onderdelen die in de begroting zijn opgenomen worden reëel geraamd. Dit neemt echter niet weg dat de begroting in zijn totaliteit een draaiknop is. Hierbij wel rekening houdende met de wettelijke taken die wij als gemeente uitvoeren, maar dat neemt niet weg dat ook deze lasten mogelijk te beperken zijn met bepaalde keuzes. Onderstaand overzicht geeft enkele grote posten van onze begroting weer, zoals deze in onze begroting 2022 zijn opgenomen inclusief PPN 2023. Op deze manier heeft uw raad een overzicht over de grote posten waar uw raad mogelijk aan wil draaien om te komen tot een structurele sluitende begroting.

RB01 RB02 RB04 RB05 RB08

(Bedrag x €1.000) OZB Toeristenbelasting Verbonden partijen Totale investeringen per jaarschijf conform PPN 2023 en 1e burap 2022. Mogelijkheid tot doorschuiven investeringen Programmakosten WMO/bijstand Programmakosten Jeugd Programmakosten participatie (ex TOZO) Budgetsubsidies culturele organisaties (o.a. Bibliotheek/Art4U/Kattendans) Budgetsubsidies wmo/zorg/jeugd/ouderen (o.a. Lumens/Mee/Aquinohuis/Dorpsondersteuners) Exploitatiesubsidies (o.a. gemeenschapshuizen/sporthallen) Waarderingssubsidie (o.a. verenigingen/musau/dorpsraden) Voor totaaloverzicht subsidies zie bijlage 3 Exploitatie (6) gemeenschapshuizen/Kattendans (incl. subsidies/groot onderhoud/kap.lasten) Exploitatie (3) sporthallen (incl.subsidies//groot onderhoud/kap.lasten) Exploitatie Aquinohuis (incl subsidie/groot onderhoud/kap.lasten) Exploitatie (13) buitensportaccommodaties (incl. subsidies/groot onderhoud/kap.lasten) Accommodaties groot onderhoud storting voorziening Groen onderhoud (inclusief groen format PPN 2023) Wegen regulier onderhoud Wegen groot onderhoud storting voorziening Personeelbudget

2023 3.998 964 10.002

2024 4.073 1.073 9.991

2025 4.156 1.083 9.939

2026 4.291 1.118 9.931

11.566 4.239 2.569 2.025 1.133 893 505 380

8.987 4.241 2.569 1.992 1.148 905 505 386

5.499 4.243 2.569 1.992 1.163 917 505 392

3.756 4.245 2.569 1.992 1.163 917 505 392

1.490 293 194 593 847 1.550 371 815 9.150

1.490 294 192 597 847 1.550 371 815 9.410

1.490 295 194 601 847 1.550 371 815 9.619

1.490 296 194 606 847 1.550 371 815 9.900

Perspectievennota 2023-2026

37

Bijlagen

Perspectievennota 2023-2026

38

Bijlage 1: Visie gemeente Bergeijk Inleiding De gemeenteraad van Bergeijk heeft op 27 juni 2017 de bestuurlijke toekomstvisie vastgesteld na een intensief proces met inwoners, ondernemers, maatschappelijk middenveld, onderwijs en omliggende gemeenten. Tijdens dit proces zijn de ambities, opgaven en uitdagingen opgehaald. Samenvattend komt hieruit naar voren dat Bergeijk zich kenmerkt door een sterke sociale cohesie en bruisend verenigingsleven. Iedere kern heeft een uitstekend voorzieningenniveau. Problemen worden doorgaans op kernniveau opgelost. Bergeijk is bestuurlijk stabiel, financieel gezond en heeft een robuuste ambtelijke organisatie. Het gaat goed in Bergeijk. Bergeijk kenmerkt zich door een krachtige gemeenschap die in staat is een bijdrage te leveren aan het realiseren van deze ambities en opgaven. De wijze waarop daar invulling aan gegeven wordt is vanuit bestuurlijke zelfstandigheid en een duurzame samenwerking met de Kempengemeenten. In de toekomstvisie zijn in paragraaf 3.1 de ambities, opgaven en uitdagingen als volgt geformuleerd: Het behoud van de leefbaarheid in de kernen Het behoud van de leefbaarheid in de kernen kan worden gezien als dé kernambitie en tegelijkertijd een grote opgave voor de gemeente Bergeijk. Cruciaal voor het behoud van de leefbaarheid is het op peil houden van het voorzieningenniveau met aandacht voor jong en oud.

Ook de ruimtelijke ontwikkeling verdient aandacht. Door de toename van het aantal 65-plussers zal de behoefte aan eenpersoonswoningen toenemen en om jongeren te kunnen behouden, zal ook op hen de woningvoorraad afgestemd moeten worden. Voor de leefbaarheid en dynamiek in de kernen is daarnaast de bereikbaarheid cruciaal. Ontsluiting van de kernen door openbaar vervoer, via de weg, maar ook door het verbeteren van het fietspadennetwerk is belangrijk. Richting Eindhoven, maar bijvoorbeeld ook België waar mensen werken en studeren. Tot slot verdient het evenwicht tussen de agrarische functie en leefbaarheid van het landelijke gebied (aantrekkelijk woonklimaat) de aandacht. Het zijn van een groene en duurzame gemeente De ambitie een groene en duurzame gemeente te zijn staat in relatie tot de leefbaarheid, maar is dusdanig belangrijk dat deze ambitie ook op zichzelf aandacht verdient. In de geest van het rentmeesterschap wordt een goede zorg voor de natuur en het doel in 2025 energieneutraal te zijn als een belangrijke ambitie gezien. Daarnaast is er de wens om meer toeristen naar het gebied te trekken en om in te zetten op een aantrekkelijk leefklimaat voor de mensen die werkzaam zijn in het stedelijk gebied. De geschetste ambities zijn grensoverschrijdend en beperken zich niet alleen tot Bergeijk. Daarmee is feitelijk sprake van een regionale opgave op dit punt.

Voor Bergeijk liggen samenwerkingsmogelijkheden binnen de Kempen (westen) en met Valkenswaard (oosten) voor de hand, maar ook richting België (bijvoorbeeld Lommel) zijn er mogelijkheden. Het zijn van een zelfstandige gemeente De gemeente Bergeijk heeft de ambitie een zelfstandige gemeente te blijven. Zowel het bestuur en het ambtenarenapparaat als ook de inwoners delen deze ambitie. De heersende opvatting is dat Bergeijk er goed voor staat en er daardoor geen noodzaak is tot herindelen met andere gemeenten. Daarnaast bestaat er de zorg dat een herindeling ten koste gaat van het bestuurlijk contact met de burger. Bergeijk is er juist van overtuigd dat dit contact met de burger - te realiseren door de schaal die Bergeijk nu heeft – essentieel is bij het samen met de burgers blijven oppakken van de ambities en het aangaan van diverse uitdagingen. De ambitie zelfstandig te willen blijven brengt op sommige thema’s opgaven en uitdagingen met zich mee. Bijvoorbeeld kijkend naar de transities rond de gemeentelijke taken op het sociale domein en rond de komst van de Omgevingswet. Deze vragen om een grotere en andere inzet van bestuur, ambtenaren én inwoners. Het behoud van de financiële kracht van de gemeente Bergeijk staat er financieel solide voor. Maar om aan alle ambities en opgaven te kunnen voldoen, is het belangrijk als gemeente financieel krachtig te blijven.

Het behoud van de financiële kracht van de gemeente is cruciaal voor het op peil houden van het voorzieningenniveau, maar ook cruciaal voor het blijven van een

Perspectievennota 2023-2026

39

zelfstandige gemeente. Er ligt een opgave in het zo optimaal mogelijk beheren en benutten van de binnen Bergeijk bestaande stille reserves. Bergeijk heeft op dit punt inmiddels een eigen visie ontwikkeld. Het omgaan met regionale bestuurlijke ontwikkelingen Bergeijk heeft een sterke ambitie zelfstandig te willen blijven. Het omgaan met opgaven en uitdagingen vanuit die wens vraagt alleen daarom al om een sterke regionale strategie. De regio is in ontwikkeling, zowel op het niveau van de Kempen als op het niveau van de Metropoolregio Eindhoven. Gemeenten in de regio denken na over hun bestuurlijke toekomst, nieuwe samenwerkingen doen hun intrede en de samenwerkingen binnen de Kempen (GRSK, Kempencommissie) en de Metropoolregio wordt heroverwogen. Daarnaast bestaat er in de regio een beeld van Bergeijk als een gemeente met van oudsher een relatief gesloten en defensieve houding richting de regio. De geschetste ontwikkelingen en de niet altijd voor toekomstige samenwerking constructieve beeldvorming vragen om een sterke visie op de rol van Bergeijk in de regio. Economie en werkgelegenheid Bergeijk en de regio zitten economisch gezien in de lift en de werkloosheid is laag. Wel is de structuur van de economie aan het veranderen en is sprake van urbanisatie. Dit heeft onder andere gevolgen voor de woningmarkt, de arbeidsmarkt en de positie daarop van de inwoners van Bergeijk.

Daarnaast stellen deze ontwikkelingen eisen aan de bereikbaarheid en digitale infrastructuur van Bergeijk. Op deze gebieden ligt de komende jaren een continue opgave om zo goed mogelijk te blijven profiteren van en bijdragen aan de regionale economische ontwikkeling. Transitie gemeentelijke organisatie De kracht van Bergeijk zit in de gemeenschap. Binnen de gemeente leeft de ambitie om waar mogelijk gebruik te maken van deze kracht. Dit vereist een faciliterend gemeentebestuur en een faciliterende organisatie die de gemeenschap nog meer in zijn kracht zet. Ook van de raad wordt een actuele visie verwacht op deze relatie tussen gemeente en inwoners. Ga actief met de gemeenschap in gesprek wat leefbaarheid betekent. Bouw daarnaast, onder andere door het ontwikkelprogramma ambtenaar 3.0, verder aan een gemeentelijke organisatie met een zelfde faciliterende houding.

Perspectievennota 2023-2026

40

Bijlage 2: Brief provincie begrotingscirculaire 2022 Aan de raden van de gemeenten in de provincie Noord-Brabant Onderwerp Begrotingscirculaire 2022 Geachte raadsleden, Ieder jaar ontvangt u relevante en actuele informatie over de wijze waarop wij uw begroting en meerjarenraming beoordelen vanuit onze wettelijke taak, het financieel toezicht. Het is belangrijk om deze informatie te betrekken bij de kaderstelling en het vaststellen van uw begroting 2023. U heeft de verantwoordelijkheid om een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. Ieder jaar besluiten wij, op grond van artikel 203 van de Gemeentewet, voor 1 januari of uw gemeente voor het komende begrotingsjaar onder repressief of preventief toezicht valt. De financieel toezichthouder helpt gemeenten bij het bevorderen van een gezonde financiële huishouding, waarbij respect voor de eigen verantwoordelijkheid van besturen het uitgangspunt is. Financieel toezicht is dan ook een wezenlijk onderdeel van de “checks en balances” binnen het openbaar bestuur en draagt hiermee bij aan het voorkomen dat een gemeente niet meer in staat is financiële tekorten zelf op te lossen. Financieel toezicht draagt bij aan een bestendig en veilig Noord-Brabant met een sterk openbaar bestuur als uitgangspunt. Een bestuur waar de inwoners op kunnen vertrouwen.

In ons Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 Gemeenten (GTK) hebben we de uitgangspunten van ons toezicht opgenomen. In dit GTK komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod: - Welke vormen van toezicht zijn er? Welke wet- en regelgeving worden gehanteerd bij het toezicht? - Wat betekent structureel en reëel evenwicht? - Waar kijken we naar als we beoordelen of uw begroting en meerjarenraming structureel en reëel in evenwicht is? In deze begrotingscirculaire geven wij u actuele onderwerpen mee die voor uw begroting 2023 (en jaarrekening) van belang zijn. Deels zijn deze onderwerpen financieel technisch van aard en daarmee wellicht meer voor het college bestemd. Een afschrift van deze circulaire hebben wij daarom aan uw college gestuurd. Actuele onderwerpen Verkiezingen/nieuwe raad In maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen geweest. De financiële situatie van de gemeente zal een belangrijke plaats op de agenda krijgen van de nieuwe gemeenteraden en colleges van burgemeester en wethouders. De kaderstellende en controlerende taak van de raad zal de nodige aandacht vragen. De financiële vooruitzichten zijn op dit moment nog steeds onzeker. Denk aan de financiële consequenties van de herijking van het gemeentefonds, de tegemoetkoming in de zorgkosten voor jeugd, de enorme opgave om Nederland duurzaam te maken en de opgave ruimte.

Uw kaderstellende en controlerende taak brengt de verantwoordelijkheid met zich mee om de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024 tot en met 2026 structureel en reëel in evenwicht te houden of te brengen. Een beter inzicht in uw financiële positie zorgt ervoor dat u besluiten met financiële consequenties beter en weloverwogen kunt nemen. Daarnaast kunt u eventuele kaders en wensen aan uw college meegeven met betrekking tot het opstellen van de begroting. Wij adviseren u deze begrotingscirculaire te gebruiken bij het inwerkprogramma van de nieuwe gemeenteraad (en colleges). Voor nieuwe raadsleden kunnen overheidsfinanciën soms een ingewikkelde puzzel blijken. Mocht er behoefte zijn aan nadere uitleg, dan zijn wij hier graag toe bereid.

Perspectievennota 2023-2026

41

Wij attenderen u erop ook kennis te nemen van onze toezichtbrief die wij u aan het eind van ieder jaar toezenden. Hierin staan eventueel specifieke aandachtspunten voor uw eigen begroting. Verruiming gemeentelijk belastinggebied Besluitvorming over de verruiming van het gemeentelijke belastinggebied is één van de onderdelen van de financieel-bestuurlijke verhoudingen die door het vorige kabinet is doorgeschoven naar het kabinet Rutte IV. Andere elementen van de financieel bestuurlijke verhoudingen zijn de herziening van het verdeelmodel van het gemeentefonds, de indexering (de normeringssystematiek) en een uitkeringsstelsel dat is toegesneden op gezamenlijke opgaven. In het op 15 december 2021 verschenen coalitieakkoord ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’ zijn de belangrijkste plannen voor de kabinetsperiode opgenomen. Tot 2025 lijkt er volgens het coalitieakkoord aan het eigen belastinggebied van de lokale overheden niets te veranderen. Wel is aangegeven dat er de komende jaren zal worden gewerkt aan een nieuwe financieringssystematiek voor de periode na 2025, waarbij ook alternatieven voor onder andere de onroerendezaakbelasting worden betrokken.

Voorafgaand aan het debat over de regeringsverklaring heeft de Raad van State op 13 januari 20221 in een brief aan de Minister van Financiën het kabinet geadviseerd voor een nieuwe stabielere financieringssystematiek voor medeoverheden niet te wachten tot de volgende kabinetsperiode en medio 2022 tot een meerjarig budgettair kader voor medeoverheden te komen. Herijking gemeentefonds/verdelingssystematiek De beheerders van het gemeentefonds (de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Staatssecretaris van Financiën) hebben een aangepast verdeelvoorstel voor de herijking van het gemeentefonds naar de Tweede Kamer gestuurd. Daarna is er in december 2021 nog een update verschenen. Het aangepaste verdeelvoorstel gaat in op de reacties en vragen die gemeenten en de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) stelden over het in februari 2021 gepubliceerde verdeelmodel. Gelijktijdig hebben de fondsbeheerders de VNG en het ROB om advies gevraagd over dit aangepaste voorstel. In oktober 2021 schrijft de ROB dat de nieuwe verdeling van het gemeentefonds beter is dan het oude, maar nog steeds problemen kent. De financiële gevolgen voor een groot aantal gemeenten roept vragen op. In het aangepaste verdeelvoorstel gaat het Rijk uit van een ingroeipad van € 15 per inwoner per jaar. Het maximale herverdeeleffect geldt voor zowel voor- als nadeelgemeenten.

Dat betekent dat de herijking voor een gemeente het eerste jaar een maximum nadeel of voordeel heeft van € 15 per inwoner. Dit maximum kan de volgende jaren oplopen afhankelijk van het totale herverdeeleffect. Het kabinet zal een definitief besluit moeten gaan nemen over de herijking. Het Rijk informeert de gemeenten uiterlijk via de meicirculaire 2022 van het gemeentefonds. Dit om ervoor te zorgen dat de voorgestelde invoeringsdatum van 1 januari 2023 wordt gehaald. Zodra er meer duidelijkheid is zullen wij u (ambtelijk) informeren. Opschalingskorting Sinds 2015 worden gemeenten geconfronteerd met een korting op het gemeentefonds. De opschalingskorting is opgelegd, omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. In het regeerakkoord van kabinet Rutte II stond de ambitie om te komen tot gemeenten met meer dan 100.000 inwoners. Hierdoor zouden veel gemeenten moeten fuseren. Dit zou moeten leiden tot besparingen op apparaatskosten, vereenvoudiging van regelgeving en minder dubbeling van taken. Er bleek geen draagvlak. De verplichte opschaling is afgeschaft maar de bijbehorende opschalingskorting werd niet afgeschaft. Deze opschalingskorting zou van 2015 tot en met 2025 steeds verder oplopen, tot een structureel bedrag van bijna 1 miljard euro in 2025. Het niet afschaffen van de opschalingskorting leidde tot veel kritiek bij gemeenten.

De afgelopen jaren werd de opschalingskorting bevroren, ofwel incidenteel geschrapt. Voor 2020 kwam dit neer op € 70 miljoen en voor 2021 op € 160 miljoen die gemeenten niet hoefden af te dragen aan het Rijk.