Bijlage: Boekwerk perspectievennota 2025 - 2028

actueel kader voor de besteding van de stimuleringsbijdragen die de gemeente ontvangt voor de realisatie van de RVR kavels. De Provincie verwacht dat de stimuleringsbijdragen die de gemeente ontvangt worden ingezet voor kwaliteitsverbetering van het buitengebied. Om initiatieven in het buitengebied adequaat op te pakken en de stimuleringsbijdragen rechtmatig te besteden, moet een Landschapsplan worden opgesteld. NB05 Visie buitengebied (actieplan buitengebied Bergeijk) (€ 75.000 N, dekking uit de reserve DOB € 75.000 V) In de Omgevingsverordening Noord-Brabant is opgenomen dat initiatieven in het buitengebied moeten passen binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied. In de Omgevingsvisie van de gemeente Bergeijk is opgenomen dat voor het behoud en versterken van de kwaliteit van het buitengebied het ook nodig is dat: - Er sprake is van de juiste functie op de juiste plek; - Functies optimaal ingepast worden in het landschap; - De natuurlijke, landschappelijke en hydrologische waarden niet worden aangetast maar versterkt. De ontwikkelings- en hergebruiksmogelijkheden zijn gebiedsspecifiek. Juist de waarden en kenmerken van de omgeving bepalen de mogelijkheden voor de toekomst. In de Omgevingsvisie van de gemeente Bergeijk is geen gebiedsspecifieke uitwerking van de ontwikkelingsen hergebruiksmogelijkheden opgenomen.

Nu er in de gemeente Bergeijk geen duidelijkheid is over de ontwikkelingsrichting van de verschillende gebieden, kunnen initiatieven en opgaven in het buitengebied niet adequaat worden opgepakt. De visie kan fungeren als kader voor initiatiefnemers en een handvat voor de ambtelijke beoordeling. Om initiatieven en opgaven in het buitengebied adequaat op te pakken moet een Visie Buitengebied worden opgesteld. NB06 Bijstelling werkmaterieel en toevoegen jaarschijf 2028 (€ 267.000 netto investering., € 14.700 afschrijvingslasten oplopend naar € 26.700 N) Het krediet voor de gladheidsbestrijding in 2025 moet worden bijgesteld met € 147.000 op basis van actualisatie van de prijzen van het vervangingsplan werkmaterieel. Daarnaast nemen we de kredieten voor het jaar 2028 van het vervangingsplan voor werkmaterieel op, waarvan € 80.000 voor drie bedrijfswagens van de buitendienst worden besteed en € 40.000 voor bedrijfswagen voor de BOA’s en E-bikes. 23

NB07 Focus: Herinrichting Van Beverwijkstraat – Nieuwstraat (€ 1.783.000 netto investering wegen en € 1.433.500 netto investering riolering, € 83.325 afschrijvingslasten vanaf 2029) Herinrichting Van Beverwijkstraat-Nieuwstraat e.o., ten behoeve van uitvoering in het jaar 2028. De verhardingen en inrichting van de Van Beverwijkstraat-Nieuwstraat zijn aan een totale vervanging toe. De gehele openbare ruimte van kavelgrens tot kavelgrens, inclusief de riolering wordt vervangen. Naast het te vervangen

gemengd stelsel, wordt ook een aparte hemelwaterstructuur/riolering aangelegd. Deze wordt aangesloten op de Blauwe Ader (hoofd hemelwaterriool) op ’t Hof-Mr. Pankenstraat. Afgezien van de vervanging zijn bij deze herinrichting ook mooie verkeerstechnische kansen en mogelijkheden om de entree naar Bergeijk verder te verfraaien. In dat kader willen we de projectgrenzen rondom de aansluiting van de Eerselsedijk op de Van Beverwijkstraat en Hof verruimen.

Figuur 1 Herinrichting van Beverwijkstraat - Nieuwstraat

Perspectievennota 2025 – 2028

24

NB08 Focus: Herinrichting Voorderstraat Willibrordusstraat (€ 542.500 netto investering wegen en € 799.100 netto investering riolering, € 31.402 afschrijvingslasten vanaf 2029) Herinrichting Voorderstraat-Willibrordusstraat Riethoven e.o., ten behoeve van een uitvoering in het jaar 2028. De verhardingen en totale inrichting

van de Voorderstraat en Willibrordusstraat zijn aan een totale vervanging toe. De gehele openbare ruimte van kavelgrens tot kavelgrens, inclusief de riolering wordt vervangen. Daarnaast wordt een aparte hemelwaterstructuur/riolering bijgelegd.

Figuur 2 Herinrichting Voorderstraat-Willibrordusstraat

NB09 Fietsambitie Borkelsedijk (€ 950.000 netto investering, € 19.000 afschrijvingslasten vanaf 2027) In het kader van de gemeentelijke Fietsambitie hebben we als opgave om de fietsverbinding Borkelsedijk op te waarderen naar het model “Ploegpad”. Daarnaast willen we bestaande zandpaden opwaarderen, zodat bewoners van de Fressevenweg via het bos richting het opgewaardeerde fietspad kunnen ontsluiten en zij een veiliger alternatief hebben dan fietsen over de Fressevenweg. Opwaarderen van de fietsverbinding is geraamd op € 850.000 conform realisatiekosten fietsverbinding Ploegpad. Daarnaast is € 100.000 geraamd voor het opwaarderen voor diverse zandpaden om de fietsverbinding comfortabel te kunnen bereiken vanuit de Fressevenweg. NB10 Project Storm (€ 20.600 N, dekking uit subsidie en uit SPUK € 20.600 V) In 2024 starten we in de regio in samenwerking met het voortgezet onderwijs, de GGD en GGzE met het programma STORM. Het doel is de mentale gezondheid van jongeren te verbeteren en depressie en suïcide voorkomen. Na twee jaar wordt het programma geëvalueerd. De kosten van het programma bedragen € 20.619. Voor de jaren 2024 en 2025 worden deze kosten voor 50% gedekt uit een subsidie van 113

Perspectievennota 2025 – 2028

Zelfmoordpreventie en 50% uit de middelen die we van het rijk ontvangen. NB11 Pumptrackbaan (€ 75.000 netto investering, € 7.500 afschrijvingslasten vanaf 2027) We hebben als gemeente Bergeijk een aanvraag ingediend voor de regiodeal 5e tranche MRE voor het onderdeel leefbaarheid. Hierbij hebben we aangegeven dat we graag een pumptrackbaan aan willen leggen, mogelijk te combineren met het project fietscrossbaan. Mogelijk kan na een aantal jaren op de pumptrackbaan de overstap gemaakt worden naar de fietscross. Hierdoor zou de huidige fietscrossvereniging ook een impuls kunnen krijgen voor het aantal leden. NB12 Visie op bedrijfsvoering en externedienstverlening ( € 50.000N) Het opstellen van een eigentijdse visie op onze bijdrijfsvoering en externe dienstverlening. De visie sluit aan op de visie van de organisatie en geeft duidelijkheid aan inwoners van Bergeijk en biedt kaders bij toekomstige keuzes. De interne visie op dienstverlening is een visie op dienstverlening en bedrijfsvoering aspecten. Ook deze visie sluit aan bij de organisatievisie en biedt kaders. Het budget is voor externe ondersteuning bij het opstellen van de visies in 2 verschillende opdrachten. 25

NB13 Fietscultuur ( € 25.000 N, subsidiemogelijkheden PM) “Fietscultuur” is een breed begrip wat draait om het bewust maken van de fiets als eerste keuze voor mobiliteitsgedrag. Gemeente Bergeijk kent een hoog autogebruik, waarbij de auto op dit moment wordt gezien als eerste vervoersmiddel om te reizen. Mede hierdoor ontstaan leefbaarheidsknelpunten en ontstaat filedruk rondom het stedelijk gebied van Eindhoven. Als gemeente Bergeijk willen we het tij keren door burgers en bezoekers van onze mooie gemeente er van bewust te maken dat de fiets het beste alternatief is voor verplaatsingen die te ver zijn om te lopen. Zo leveren we een bijdrage aan een duurzaam reisgedrag dat de leefbaarheid van onze kernen vergroot en zorgt voor een duurzamere keuze in het reisgedrag. We willen de burgers en bezoekers van de gemeente Bergeijk ervan bewust maken dat meer fietsen zorgt voor een gezondere en duurzamere samenleving. We houden onze inwoners langer fit en mobiel en zorgen voor veilig verkeersgedrag van onze fietsers. We werken op verschillende manieren aan bewustwording: Infrastructureel: Fietsambitie. Communicatie. Zichtbaarheid en Herhaling. Dit doen we op basis van de volgende programmalijnen: 1. Fietsambitie. 2. Fietsstimulering. 3. Fiets- en verkeerseducatie. 4. Fiets Pro(e)motie. 5. Fietstoerisme. 6. Fietsevenementen. 7. Goed werkgeverschap.

NB14 Verkeersveiligheid Riethoven ( € 200.000 netto investering, € 6.700 afschrijvingslasten vanaf 2026) Bewoners van Riethoven hebben hun ontevredenheid geuit over de inrichting en het gebruik van de Dorpsstraat in Riethoven. Hierbij worden de volgende punten aangehaald: - Hoge snelheden. - Zicht kruispunt Dorpsstraat/ Voorderstraat. - Onveilige fietsoversteek kruising Dorpsplein/Dorpsstraat. - Gedrag verkeersdeelnemers. Bewoners van Riethoven hebben hun ontevredenheid geuit over de inrichting en het gebruik van de Boshovensestraat in Riethoven. Gemeente is daarom in gesprek met de Kernraad en bewoners van de Dorpsstraat – Schoolstraat en Boshovensestraat. Perspectievennota 2025 – 2028

Waar de intensiteiten van de wegenstructuur is teruggedrongen door de aanleg van de N69 blijft het gedrag van de weggebruiker achterwegen. De V85 op de Dorpsstraat – Schoolstraat is zo’n 53 km/h waar 30 is toegestaan. Op de Boshovensestraat varieert te V85 van 62 km/h uur nabij de het sportpark tot 80 km/uur richting de Eikestraat. Hiermee liggen de snelheden structureel te hoog. In samenspraak met de Kernraad en een vertegenwoordiging van de bewoners wordt in 2024 bezien wat voor maatregelen toegepast kunnen worden om het verkeersgedrag te verbeteren. Een voorstel hiervoor volgt later in 2024, nadat ook overige bewoners hiervan op de hoogte zijn gesteld. Naar verwachting zal het gaan om aanpassing van de komgrenzen/60 km/h zone borden en mogelijke aanpassing van kruisingen (waar nodig) of een wegvak maatregel om de snelheid te verlagen. NB 15 Verkeersveiligheid Westerhoven ( € 150.000 netto investering, € 5.000 afschrijvingslast vanaf 2026) Bewoners van Westerhoven hebben hun ontevredenheid geuit over de inrichting en het gebruik van de Dorpstraat in Westerhoven. Hierbij worden de volgende punten aangehaald: - Ontbrekend voetpad. - Hoge snelheden. - Foutief parkeren. - Zicht kruispunt Dorpstraat/ Aarperstraat. - Slechte kwaliteit wegdek en rabatstroken. - Negeren eenrichtingsverkeer Kerkstraat. - Onduidelijke inrichting plein voor de kerk. - Gedrag verkeersdeelnemers.

Waar de intensiteiten op de Dorpstraat passen bij de functie van de weg ligt met name de V85 (de snelheid die door 85% van automobilisten niet en door 15% wel wordt overschreden). op het zuidelijke gedeelte richting de Heijerstraat op zo’n 43 km/h waar 30 is toegestaan. Daarnaast is de weg niet eenduidig ingericht. Naar verwachting zal het gaan om aanpassing van de 30 km/h zone borden (betere portaalaanduiding) en mogelijke aanpassing van kruisingen (Dorpstraat Meanderstraat), verbetering loopmogelijkheden en aanpassing eenrichtingsverkeer Kerkstraat. Bewoners van Westerhoven hebben hun ontevredenheid geuit over de inrichting en het gebruik van de Heijerstraart – Provincialeweg – Loveren in Westerhoven. Hierbij worden de volgende punten aangehaald: - Hoge snelheden - Kruising Dorpstraat – Heuvel. - Kruising Dorpstraat – Heijerstraat. - Doorgaand vrachtverkeer. - Gedrag verkeersdeelnemers.

26

Uit metingen blijkt dat de V85 structureel boven de maximum snelheid ligt. Daarnaast vinden er op de kruisingen Dorpstraat – Heuvel en Dorpstraat – Heijerstraat veel meer verkeersbewegingen plaats. In lijn met de traverse is het advies om deze kruisingen als 30 km/uur zone te bestempelen. Wat mogelijk ook ten goede komt aan het tegengaan van doorgaan (vracht)verkeer.

Perspectievennota 2025 – 2028

In 2024 worden bovengenoemde plannen samen met de dorpsraad, VVN Groot Bergeijk, de basisschool en betrokkenen uit de buurt verder uitgewerkt. Een voorstel hiervoor volgt later in 2024, nadat ook overige bewoners hiervan op de hoogte zijn gesteld.

27

6. Ruimte voor beleid De voor u liggende perspectievennota 2025 – 2028, laat een fluctuerend beeld zien van de begrotingssaldi. Voorafgaand aan de behandeling van de begroting 2024 - 2027 was dit beeld sterk negatief. Mede als gevolg van een meevallende meicirculaire 2023 is het begrotingsjaar 2024 alsnog structureel sluitend gemaakt. Voor 2025 is de begroting structureel en reëel in evenwicht, maar dienen nog mutaties plaats te vinden. De meicirculaire 2024 is nog niet verwerkt, de personele capaciteit voor de Bergeijkse

schaalsprong, de toeristenbelasting op basis van de definitieve aanslag 2023 en de verbonden partijen zijn hier voorbeelden van.

RB01 Onroerende zaak belasting (OZB) Een verhoging van de OZB met 1% van het tarief woningen en niet-woningen geeft een

meeropbrengst van circa € 45.000. Indien ieder jaar 1% verhoging plaatsvindt dan loop dit op tot circa € 190.000 per 1% extra verhoging.

Hoewel de begroting 2025 voor nu structureel sluitend is, worden in de hoofdstuk enkele draaiknoppen gepresenteerd. Deze kunnen ingezet worden, mocht het begrotingssaldo in 2025 negatief worden en in 2028 ook negatief zijn.

Omschrijving Baten OZB gebruikers niet woningen Baten OZB eigenaren niet woningen Baten OZB eigenaren woningen Extra opbrengst OZB

2025 6.264 9.692 28.903 44.858

2026 12.857 19.797 58.750 91.404

2027 19.646 30.300 89.771 139.717

2028 26.665 41.161 121.846 189.672

Tabel 14 Extra opbrengsten OZB

In onderstaande tabel is voor de volledigheid de OZB inkomsten van de jaren 2019 tot en met 2023 weergegeven. Omschrijving Baten OZB gebruikers niet woningen Baten OZB eigenaren niet woningen Baten OZB eigenaren woningen Totaal opbrengst OZB

2019 2020 2021 2022 2023 511.260 519.478 532.500 552.170 559.718 774.680 799.443 813.502 826.457 829.533 2.334.420 2.378.796 2.462.367 2.532.117 2.530.385 3.620.360 3.697.717 3.808.369 3.910.744 3.919.636

Tabel 15 Opbrengst OZB afgelopen jaren

RB02 Toeristenbelasting Sinds 2014 is het tarief van de toeristenbelasting 3,11% van de omzet. Hiermee wordt een begrote opbrengst gerealiseerd van € 1.200.000 in 2024. Deze wordt nog bijgesteld op basis van de definitieve omzetgegevens uit 2023.

Met het verhogen van de toeristenbelasting met 1 % wordt de volgende meeropbrengst gegenereerd.

Begroting 2025

Omschrijving Tarief 2025 gemeente Bergeijk 3.11% van omzet uit overnachting Verhoging tarief per jaar Tarief wordt bij 1% stijging per jaar Meer opbrengt ten opzichte van begroot

Begroting 2026

1% 3,14% 12.000

Begroting 2027

1% 3,17% 24.120

Begroting 2028

1% 3,20% 36.361

1% 3,24% 48.725

Tabel 16 Extra opbrengsten toeristenbelasting

In onderstaande tabel is voor de volledigheid de inkomsten uit de toeristenbelasting van de jaren 2019 tot en met 2023 weergegeven. In de jaren Omschrijving Opbrengst toeristenbelasting Opbrengst toeristenbelasting

2020 tot en met 2022 is de heffing achtergebleven door de maatregelen als gevolg van het coronavirus. 2019 975.917 975.917

2020* 789.202 789.202

2021* 722.228 722.228

2022* 2023 852.898 1.375.600 852.898 1.375.600

Tabel 17 Opbrengst toeristenbelasting afgelopen jaren

Perspectievennota 2025 – 2028

28

RB03 Verbonden partijen (pm) In tijden waarin we als gemeente minder ruimte hebben om te investeren betekent dit ook dat we kritisch moeten zijn op de bijdragen aan verbonden partijen. De mate van invloed neemt af naarmate het aantal deelnemers vergroot. Deze gesprekken hebben alleen effect als we dit met meerdere gemeenten samen voeren.

aangeboden. Dit is het moment om uw invloed uit te oefenen. RB04 Doorschuiven van investeringen Het met een jaar doorschuiven van onderdelen uit het investeringsprogramma kunnen de lasten verlaagt worden. Het hangt af van de uit te stellen investering hoeveel afschrijvingslasten worden doorgeschoven.

De begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen worden ter zienswijze aan uw raad

RB05 Inzet algemene reserve ter dekking van afschrijvingslasten De algemene reserves, exclusief de algemene reserve behoedzaamheid grondtransacties, dient een minimale omvang te hebben van € 6,0 miljoen. Dit is vastgesteld bij de nota Reserves en voorzieningen. Ruimte in de omvang van de

algemene reserve boven deze norm kan eventueel ingezet worden ter dekking van bijvoorbeeld kapitaallasten. Met het inzetten van € 1 miljoen van de algemene reserve kunnen indicatief de volgende afschrijvingslasten gedekt worden.

Soort investering Afschrijvingstermijn Bedrag te dekken Investering economisch nut (gebouw) 40 25.000 Investering economisch nut (installaties) 15 66.000 Investering maatschappelijk nut in de openbare ruimte 30 33.000

Tabel 18 Te dekken afschrijvingslasten bij vormen dekkingsreserve

Deze dekkingsmogelijk geldt overigens ook als andere (bestemmings)reserves ingezet worden. Wanneer bestemmingsreserves danwel de algemene reserve aangewend worden ter dekking

van investeringen wordt (een deel van) de betreffende reserve gestort in een in te stellen dekkingsreserve.

RB06 Inzet algemene reserve Op basis van de nieuwe notitie incidentele en structurele baten en lasten is het mogelijk de algemene reserve in te zetten voor structurele dekking. Een gemeente kan 10% van de algemene reserve inzetten en zal door de provincie worden aangemerkt als structureel. Op basis van de jaarstukken 2023 bedraagt dit circa € 2,2 miljoen.

Alle onderdelen die in de begroting zijn opgenomen worden reëel geraamd. Hierbij houden we rekening met de wettelijke taken die wij als gemeente uitvoeren, maar dat neemt niet weg dat ook deze lasten mogelijk te beperken zijn met bepaalde keuzes. Voor de begroting 2026 kan zero based budgetting worden toegepast om de budgetten opnieuw op te bouwen. Hierbij worden alle budgetten in de begroting op “nul” gezet en conform bestaand beleid opnieuw opgebouwd.

RB07 Budgetten in onze begroting

Perspectievennota 2025 – 2028

29