Bijlage Boekwerk Begroting 2022-2025.docx
Tekst van het document
Programmabegroting 2022-2025
1
Inhoud Aanbiedingsbrief ...................................................................................................................................3 Leeswijzer ............................................................................................................................................5 1.1 Coalitieprogramma.........................................................................................................................7 1.2 Bestuurlijke structuur .....................................................................................................................7 3.
Taakvelden .......................................................................................................................................21 3.1 Taakveld 0 “Bestuur en ondersteuning ........................................................................................23 3.2 Taakveld 1 “Veiligheid” ................................................................................................................34 3.3 Taakveld 2 “Verkeer en vervoer” .................................................................................................38 3.4 Taakveld 3 “Economie” ................................................................................................................48 3.5 Taakveld 4 “Onderwijs” ................................................................................................................56 3.6 Taakveld 5 “Sport, cultuur en recreatie”.......................................................................................60 3.7 Taakveld 6 “Sociaal domein” .......................................................................................................66 3.8 Taakveld 7 “Volksgezondheid en milieu” .....................................................................................74 3.9 Taakveld 8 “Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing”...........................82 4.
Paragrafen........................................................................................................................................91 4.1 Paragraaf lokale heffingen ...........................................................................................................92 4.2 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing..................................................................97 4.3 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................107 4.4 Paragraaf financiering................................................................................................................115 4.5 Paragraaf bedrijfsvoering...........................................................................................................120 4.6 Paragraaf verbonden partijen ....................................................................................................125 4.7 Paragraaf grondbeleid ...............................................................................................................135 4.8 Paragraaf klimaat en duurzaamheid ..........................................................................................143 5.
Bijlagen...........................................................................................................................................148 5.1 Uitwerking coalitieakkoord CDA-VVD 2018-2022 “Samen doen!” .............................................149 5.2 Brief provincie Noord-Brabant begrotingscirculaire 2021 ..........................................................153 5.3 Algemene uitkering ....................................................................................................................162 5.4 Overzicht baten en lasten per taakveld......................................................................................164 5.5 Overzicht incidentele baten en lasten ........................................................................................166 5.6 Overzicht investeringen .............................................................................................................168 5.7 Prognose balans ........................................................................................................................169 5.8 Overzicht van activa...................................................................................................................170 5.9 Overzicht van reserves en voorzieningen..................................................................................179 5.10 Overzicht van
geldleningen......................................................................................................191 5.11 Overzicht te verstrekken subsidies ..........................................................................................192 5.12 Overzicht verplichte kengetallen ..............................................................................................196 5.13 Overzicht bestaand en nieuw beleid ........................................................................................198 5.15 Beleidsindicatoren....................................................................................................................201 5.16 Lijst van gebruikte afkortingen .................................................................................................205
2
Aanbiedingsbrief Aan de leden van de raad van de gemeente Bergeijk Geachte dames en heren, Het coronavirus hebben we voor een belangrijk deel achter ons gelaten. Gelukkig, nu kunnen we weer met positieve moed de toekomst in. Een groot deel van de bevolking is ingeënt en het Rijk maakt het voor een groot deel van de maatschappij weer mogelijk om het normale leven weer op te pakken. De gemeente heeft de doelgroepen die geraakt zijn door COVID-19 zo veel mogelijk gesteund binnen haar mogelijkheden en blijft dit ook doen. Maar de steunmaatregelen van het Rijk worden naarmate we het virus onder controle hebben steeds minder. Door versoepeling van maatregelen zijn in 2021 steeds meer activiteiten opgepakt en is de situatie in de loop van het jaar verbeterd. Verenigingen zijn voor een groot deel weer opgestart, de scholen zijn in het nieuwe schooljaar weer open en de culturele sector is actief binnen de kaders die er zijn. De creativiteit die in 2020 ontstond bij het begin van COVID is in 2021 doorgezet met mooie initiatieven tot gevolg. De voor u liggende begroting wordt u aangeboden in een periode waarin nog veel onzeker is. En dan niet vanwege het COVID-19 virus maar vooral omdat de kabinetsformatie niet wil vlotten. Over grote geldstromen is nog veel onduidelijk. De herijking van het gemeentefonds is vooralsnog uitgesteld tot 2023.
Vanuit het VNG, maar ook bij de landelijke partijen, wordt druk uitgeoefend om van dit uitstel mogelijk afstel te maken of te zorgen dat de kleinere gemeenten niet geconfronteerd worden met substantiële tekorten. De gemeenten worden ook nog geconfronteerd met een erfenis uit het verleden, de zogenaamde opschalingskorting. Er wordt momenteel druk gelobbyd om deze van de baan te krijgen. Dit zou een belangrijke impuls voor de financiën van gemeenten betekenen. De uitgaven aan Wmo en Jeugdzorg stijgen landelijk gezien de afgelopen jaren enorm. Dat is geen nieuws. Maar waar ligt dat aan? Wat kunnen gemeenten doen om noodzakelijke, effectieve en betaalbare zorg te blijven garanderen? Deze vragen houden ons bezig. We gaan de antwoorden op deze vragen verzamelen en uitwerken. Dit doen we door te kijken naar wetgeving (wat moeten we), financiering vanuit het gemeentefonds (wat kunnen we), hoe hebben wij het georganiseerd (kwaliteit en toegankelijkheid) en wat kunnen we leren van wat andere gemeenten al succesvol doen. De gronden op het Kempisch BedrijvenPark zijn ongeveer volledig verkocht. Dit maakt het waarschijnlijk mogelijk dat er in 2022 winst uitgekeerd kan gaan worden. Besluitvorming daarover dient komende periode plaats te vinden. Als gemeentebestuur hebben we de afgelopen tijd zoveel mogelijk doorgewerkt en geprobeerd om onze inwoners en ondernemers waar mogelijk te steunen.
Zoals we dat altijd doen: denken in mogelijkheden, niet in beperkingen. Altijd met de menselijke maat. We maken een afweging voor het algemeen belang voor de samenleving. Daarbij hebben we ons te houden aan landelijk beleid of wetgeving. Veiligheid en leefbaarheid staan voorop. Het COVID virus heeft het proces van deze begroting tot een uitdaging gemaakt. We zijn er als organisatie in geslaagd om de opdracht die de raad heeft gegeven, namelijk het aanbieden van een sluitende begroting, uit te voeren en voor te leggen aan uw raad. Dit met de vastgestelde kaders die u heeft gesteld bij de besluitvorming van de Perspectievennota 2022-2025.
3
Het huishoudboekje van de gemeente dient ook naar de toekomst toe gezond te blijven. Door het gedegen financieel beleid van de afgelopen jaren is het op dit moment niet nodig om ingrijpende keuzes te maken voor 2022. We hebben de begroting sluitend gekregen zonder zware lastenverzwaringen door te voeren of pijnlijke keuzes in het beleid te moeten maken. Het college is van mening dat hiermee de opdracht van de raad evenwichtig is ingevuld. We verwachten in 2022 meer duidelijkheid over de verschillende aspecten in de algemene uitkering waar hierboven aan is gememoreerd. Dan kunnen we ook goede afwegingen maken naar de toekomst toe
Burgemeester en wethouders van Bergeijk, H. Loos Secretaris
A. Callewaert–de Groot Burgemeester
4
Leeswijzer Naast de bestuurlijke basis voortkomend uit de visie van de gemeente en het coalitieakkoord is de begroting in te delen in de financiële begroting, de programmabegroting en de paragrafen. Financiële begroting Naast de kaders is in dit hoofdstuk een overzicht van de baten en lasten voor 2022 opgenomen. Toelichtingen op de mutaties zijn verwerkt bij de taakvelden. Ook de doorkijk naar de komende jaren is hier in beeld gebracht. Programmabegroting De programmabegroting bestaat uit een 9-tal taakvelden. Dit zijn: 0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer en vervoer 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu 8. VHROSV Taakvelden In het beleidsdeel van de begroting is per taakveld opgenomen: Wat willen we bereiken en wat gaan we doen Het geldende beleid Welke mutaties worden doorgevoerd en wat zijn hiervan de kosten of opbrengsten Ontwikkelingen Verbonden partijen Beleidsindicatoren Wat gaat het kosten De paragrafen De gemeente dient 7 verplichte paragrafen op te nemen in de begroting. Daarnaast heeft zij de vrijheid om daaraan zelf paragrafen toe te voegen indien de raad op bepaalde onderwerpen specifiek informatie wenst. Lokale heffingen Lokale heffingen zijn inkomsten die de gemeente ontvangt op grond van publiekrechtelijke regels.
In de meeste gevallen zijn dit belastingen, heffingen en retributies die de overheid heft op grond van wettelijke bepalingen. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het gemeentelijk weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin we in staat zijn financiële tegenvallers op te vangen. Om dit te kunnen moet er een zekere mate van vrije ruimte zijn binnen de begroting en/of de vermogenspositie. Deze vrije ruimte heet ook wel de weerstandscapaciteit. Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen (o.a. wegen, accommodaties en riolering) zijn belangrijk voor de openbare ruimte en het beheer en behoud daarvan is een gemeentelijke taak. Wanneer deze niet goed worden onderhouden, is de kans groot dat het aantal klachten sterk toeneemt. Dit kan leiden tot ad hoc maatregelen en extra grote uitgaven, wat weer kan leiden tot kapitaalvernietiging. Via beheersplannen voeren we het onderhoud systematisch uit. 5
Financiering Onder financiering verstaan we alle activiteiten die zich richten op het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op: financiële vermogenswaarden financiële geldstromen financiële posities hieraan verbonden risico’s. Bedrijfsvoering Burgers mogen van de overheid verwachten dat zij rechtmatig handelt, betrouwbaar en transparant is evenals doelmatig, doeltreffend en responsief handelt. De gemeentelijke bedrijfsvoeringorganisatie is daarmee een externe vraaggerichte organisatie. Mede gezien de organisatiebrede vertakking van deze bedrijfsvoering wordt door de externe gerichtheid, de toegenomen transparantie en de kwaliteit van de bedrijfsvoering, deze steeds meer zichtbaar voor de burgers en vormt daarmee een factor voor het imago van de gemeente. Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin onze gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan een zetel in het bestuur of het hebben van stemrecht. Met een financieel belang wordt bedoeld dat middelen beschikbaar gesteld worden die in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij weg zijn en op de gemeente verhaald kunnen worden. Grondbeleid Grondbeleid is geen doel op zich, maar een middel.
Het is een middel om ruimtelijke doelstellingen op het gebied van de volkshuisvesting, lokale economie, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen te verwezenlijken. Het is dus niet leidend maar volgend op deze ruimtelijke doelstellingen. Daarnaast heeft het grondbeleid een grote financiële impact. Naast deze verplichte paragrafen is een paragraaf Klimaat en duurzaamheid toegevoegd waarin we onze doelstellingen en ontwikkelingen op dit gebied een prominente plek geven. Bijlagen In de bijlagen van de begroting staat gedetailleerde informatie over onder andere de algemene uitkering, de reserves en voorzieningen, de activa, kredieten, (incidentele) baten en lasten, geldleningen, subsidies, een geprognosticeerde balans en verplichte kengetallen indicatoren.
6
1. Algemeen kader en structuur 1.1 Coalitieprogramma De coalitie heeft voor de periode 2018 – 2022 het coalitieprogramma Samen Doen! opgesteld. Vooral samen met inwoners, bedrijven, verenigingen en maatschappelijke partners ambities uitvoeren. Er zijn drie pijlers benoemd met de volgende onderwerpen: Zorgen voor levendige kernen
Kernen Verenigingen Cultuur Wonen Onderwijs Jeugd Goede Zorg in je eigen dorp Arbeidsparticipatie
Een toekomstbestendige omgeving
Betrokken bestuur, dichtbij
Duurzaamheid Bergeijk beter bereikbaar Natuur, recreatie, toerisme, een buitengebied in balans Bedrijvigheid en werkgelegenheid
Bergeijk blijft een zelfstandige gemeente Bergeijk is financieel gezond en dat willen we zo houden Inwoners voelen zich veilig in hun buurt
1.2 Bestuurlijke structuur Samenstelling raad
Op de bovenstaande foto ontbreken Geert Antonis (LPB) en Peter van Hoof (CDA) 7
Als gevolg van de Coronamaatregelen is het afgelopen jaar helaas niet mogelijk geweest om een nieuwe groepsfoto te (laten) maken van de raad. De raad bestaat uit 17 personen. De zetelverdeling als volgt.
8
Samenstelling college van burgemeester en wethouders
Van links naar rechts: secretaris H. Loos, wethouder M. van Dalen, burgemeester A. Callewaert-de Groot, wethouder M. Kuijken en wethouder S. Luijten.
9
De portefeuilleverdeling van het college van burgemeester en wethouders is per 1 mei 2018 als volgt: Burgemeester A.Callewaert-de Groot Openbare orde en veiligheid (politie, brandweer, rampenbestrijding) Toezicht en handhaving Intergemeentelijke samenwerking (GRSK) Communicatie en representatie Algemeen bestuur Veerkrachtig bestuur Publiekszaken/Dienstverlening/ICT Archief
-
Personeel en organisatie
Wethouder M. Kuijken (1e loco-burgemeester) Ruimtelijke ontwikkeling (en omgevingswet) Regionale samenwerking (MRE) Landbouw en natuur Pacht- en grondzaken Beheer openbaar gebied Bedrijventerreinen Mobiliteit
-
Vergunningen
Wethouder S. Luijten (2e loco-burgemeester) Financiën en P&C Energietransitie en klimaat Economie Vrijetijdseconomie Participatiewet Vastgoed Sport & accommodaties Kernenbeleid en dorpsraden Kunst & Cultuur Milieu, afval, circulaire economie Subsidies
10
Wethouder M. van Dalen (3e loco-burgemeester) Zorg Volksgezondheid Jeugd Volkshuisvesting, duurzaam wonen Onderwijs
Secretaris H. Loos De gemeentesecretaris heeft de algehele leiding over de ambtelijke organisatie. Hij is tevens de eerste raadsman van de burgemeester en het college. De gemeentesecretaris vormt hierdoor de schakel tussen de ambtenaren en het bestuur. Hij woont de vergaderingen van het college bij en ondertekent samen met de burgemeester alle collegebesluiten.
11
Organigram De gemeentelijke organisatie ziet er als volgt uit: Gemeenteraad
Griffie
College B&W
Secretaris
Bedrijfsvoering en Publiekszaken
Beleid en Ontwikkeling
Beheer Ruimte
Staf
Ruimte
(BORA) Beheer Openbare Ruimte en Accommodaties
Financiën
Maatschappij
Toezicht en Handhaving
Informatievoorziening en Facilitair
Vergunningen
Publiekszaken
Buitendienst
12
2. Financiële begroting 2022-2025 2.1 Financiële kaders begroting 2022-2025 Algemeen Het algemene uitgangspunt is een sluitende begroting. Wettelijk gezien hoeft alleen het 1e begrotingsjaar structureel sluitend te zijn. Als dit niet het geval is moet de begroting meerjarig (laatste jaarschijf) structureel sluitend zijn. Wij streven naar een begroting die in het begrotingsjaar 2022 sluitend is. Aandachtspunten toezichthouder Jaarlijks bracht de provincie een begrotingscirculaire uit met daarin een aantal vaste onderwerpen. Dit naast een aantal specifieke onderwerpen. Deze vaste onderwerpen worden niet meer in de circulaire opgenomen maar vinden een plaats in het nieuwe Gemeenschappelijk financieel toezichtkader 2020 (GTK). Het nieuwe GTK is in 2019 vastgesteld. De belangrijkste specifieke onderwerpen die zijn opgenomen in de begrotingscirculaire 2021 zijn: Herijking gemeentefonds / verdelingssystematiek; Richtlijnen beoordeling begroting Sociaal domein; Covid-19; De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording van het college met ingang van boekjaar 2021. Deze is inmiddels uitgesteld naar boekjaar 2022. Voor een uitgebreide toelichting op de aandachtspunten verwijzen wij u naar bijlage 1. Hier is de brief van de provincie integraal opgenomen.
Notitie Meerjarig financieel inzicht voor verduidelijking samenhang jaarrekening en begroting; Notitie Lokale heffingen; Inzicht in de structurele begrotingspositie; Overzicht van incidentele baten en lasten; Kapitaallasten nieuwe investeringen; Taakstellingen als toelichting bij de financiële positie en de meerjarenraming; Weerstandsvermogen en risicobeheersing; De omgevingswet en de financiële gevolgen voor de gemeente; Ontwikkelingen Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten; Circulaires gemeentefonds In de achterliggende periode is een aantal circulaires ontvangen die doorwerking hebben naar de jaren 2022 en verder. Deze zijn verwerkt in de financiële prognose van voorliggende begroting. Uniforme verdeling in taakvelden De begroting wordt ingedeeld in de volgende taakvelden: Taakvelden 0. Bestuur en ondersteuning
5. Sport, cultuur en recreatie
1. Veiligheid
6. Sociaal domein
2. Verkeer en vervoer
7. Volksgezondheid en milieu
3. Economie
8. VHROSV
4. Onderwijs
13
Paragrafen Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) schrijft voor gemeenten een 7-tal verplichte paragrafen voor. Daarnaast kunnen gemeenten desgewenst eigen paragrafen toevoegen. Vanaf het begrotingsjaar 2019 is een paragraaf Klimaat en Duurzaamheid opgenomen in de begroting. Deze paragraaf handhaven we de komende jaren. Het klimaat staat nadrukkelijk in de belangstelling van alle fracties. Aangezien maatregelen op het gebied van klimaat door alle taakvelden heen lopen monitoren we dit door middel van een aparte paragraaf. Uniforme set beleidsindicatoren De set van verplichte beleidsindicatoren is constant in beweging. In de begroting 2022 nemen we de beleidsindicatoren op conform de op dat moment meest actuele set indicatoren. De set beleidsindicatoren en bijbehorende gegevens kunt u vinden op de website Waarstaatjegemeente.nl via de tegel “Besluit Begroting en Verantwoording”. Hier vindt u onder andere: Een uitgebreide toelichting op de indicatoren; Indicatoren van andere gemeenten waarmee een vergelijking gemaakt kan worden met de eigen gemeente. Rentelasten Rentetoerekening investeringen Omslagrente: 1,5% Rentetoerekening eigen vermogen/voorzieningen: 1,5% Rentetoerekening grondexploitaties: 1,0% We rekenen met een rente van 1,5% over investeringen. Ook over het eigen vermogen/voorzieningen rekenen we met 1,5% rente.
Het verschil tussen de berekende afgeronde rente en de daadwerkelijk te betalen rente is het rentevoor- of nadeel. Aan de grondexploitaties wordt de werkelijke rente doorberekend. Dit op basis van richtlijnen in het BBV. Deze rente is voor de komende jaren berekend op gemiddeld 1,0%. De commissie BBV doet geen uitspraken over de wijze waarop gemeenten hun tarieven (met name riool- en afvalstoffenheffing) dienen te berekenen. Fiscaal juridisch gezien is het toegestaan om een redelijk deel van de rentelasten mee te nemen in de kostenopstelling die ten grondslag ligt aan de tariefberekening. Wat een individuele gemeente redelijk vindt, dient vervolgens wel volgens BBV artikel 10 lid c gemotiveerd te worden toegelicht in de paragraaf lokale heffingen, waarin de beleidsuitgangspunten moeten worden toegelicht. Beleidsuitgangspunten Financiële verordening Overhead en toerekening apparaatskosten Voor de berekening van kostendekkende tarieven en de grondexploitatie hanteren we een verdeelsleutel. Deze wordt als volgt bepaald. De totale overheadkosten worden gedeeld door de productieve uren die aan de primaire processen worden toegerekend. Het tarief wat hier uit volgt wordt vermenigvuldigd met het aantal productieve uren wat is toebedeeld aan de onderwerpen van de kostendekkende tarieven en de grondexploitatie.
De directe kosten komen op basis van voorcalculatie op de verschillende taakvelden. Dit wordt ook als realisatie zo verantwoord. Hierdoor zijn de afwijkingen op de directe kosten in de jaarrekening beperkt. Afwijkingen op de directe kosten worden verantwoord in het taakveld “Overige baten en lasten”.
14
Waardering en afschrijving vaste activa De afschrijvingen op investeringen vinden plaats conform de Financiële verordening gemeente Bergeijk 2017. Deze verordening is vastgesteld in de raad van 30 maart 2017. Om de administratieve lasten te beperken is een ondergrens ingebouwd. Voor investeringen met maatschappelijk nut in de openbare ruimte is deze vastgesteld op € 10.000. Onvoorzien In de begroting 2022 wordt hiervoor € 25.000 geraamd. Dit budget is niet gelabeld aan programma’s. Het college heeft het mandaat tot het doen van uitgaven tot € 20.000 per keer. Voorzieningen en reserves Stortingen in voorzieningen en toevoegingen aan reserves (en onttrekkingen uit reserves) vinden plaats conform de vastgestelde uitgangspunten zoals vermeld in de nota reserves en voorzieningen 2019. Als er vastgestelde beheerplannen zijn (inclusief het bij de beheerplannen behorende kwaliteitsniveau) worden de stortingen in de voorzieningen hierop gebaseerd. Algemene lastenontwikkeling Loonontwikkeling In de meicirculaire wordt jaarlijks als onderdeel van de verwachte overheidsconsumptie bepaald wat de ingeschatte stijgingen van de lonen en salarissen zijn. Dit is gebaseerd op het Centraal Economisch Plan (CEP). In het CEP 2021 zit de eerste doorkijk naar 2022. De maatstaf die we hanteren wordt ook bij de belangrijkste verbonden partijen gehanteerd. Dit is de maatstaf “Loonvoet sector overheid”.
Ten opzichte van de loonontwikkeling die wij reeds voorzien hadden in onze meerjarenbegroting daalt deze. De volgende percentages worden gehanteerd. Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Raming begroting 2021
2,50%
2,30%
2,30%
2,30%
Loonvoet sector overheid CEP 2021
1,50%
2,30%
2,10%
2,40%
Bijstelling begroting 2022 - 2025
-1,00%
0,00%
-0,20%
0,10%
De meicirculaire wordt normaliter gebaseerd op de prognoses die in het CEP worden verwerkt. Prijsontwikkeling Voor de begroting en de meerjarenplanning geldt in principe de nullijn. Dit betekent dat de budgetten niet verhoogd worden. Hierop zijn enkele uitzonderingen: wettelijke tarieven (bijvoorbeeld leges paspoorten); contractueel overeengekomen indexeringen; prijzen van dienstverlening door derden (bijvoorbeeld verzekeringspremies); overige onvermijdelijke kostenstijgingen als gevolg van marktwerking en inflatie. Hiervoor geldt het algemene percentage. Wij werken met een stelpost prijsstijging. De hoogte ervan is gebaseerd op de beïnvloedbare uitgavenbudgetten in de begroting. Voor de algemene prijsontwikkeling baseren wij de gegevens op door het rijk verstrekte gegevens bij de meicirculaire 2021 (Prijs netto materiële overheidsconsumptie (imoc)). In het CEP is daarvoor de volgende basis gehanteerd. Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Raming begroting 2021
1,70%
1,70%
1,50%
1,50%
Prijs netto materiele overheidsconsumptie (imoc) CEP 2021
1,40%
1,50%
1,50%
1,50%
Bijstelling begroting 2022-2025
-0,30%
-0,20%
0,00%
0,00%
15
Algemene ontwikkeling baten Algemene uitkering De raming van de algemene uitkering wordt gebaseerd op de door het rijk verstrekte gegevens bij de mei/junicirculaire 2021. Eventuele significante wijzigingen als gevolg van de septembercirculaire 2021 worden via een aparte begrotingswijziging aan u voorgelegd. Voor de meerjarenplanning is uitgegaan van lopende prijzen (dus inclusief inflatie). Indexering baten Het rijk compenseert gemeenten voor kostenstijgingen als gevolg van prijsontwikkeling en loonontwikkeling. Dit doet ze door bijstelling in de algemene uitkering conform bovenstaande cijfers. Dit is echter niet voldoende om alle stijgende lasten die uit loon- en prijsontwikkeling voortkomen te compenseren. De gemeente heft daarom belastingen en heffingen. Deze stellen we jaarlijks bij. Net als bij de verbonden partijen hanteren we vanaf 2021 een gewogen indexering. Gemiddeld genomen komen de verbonden partijen uit op gewogen indexering die gebaseerd zijn op een verhouding van 1/3 prijsontwikkeling en 2/3 loonontwikkeling. Dit is ook bij de gemeente een reële verhouding. Hiermee is er sprake van uniforme uitgangspunten. Gebaseerd op dit uitgangspunt komen we daarmee op een indexering van 1,47% in 2022.
Dit percentage rekenen we over alle inkomsten (bijvoorbeeld OZB, leges, huurinkomsten) behalve als daar specifieke afspraken onder liggen of er wettelijke regels gevolg moeten worden. Dit zijn: Voor riool- en afvalstoffenheffing worden kostendekkende tarieven gehanteerd; Leges die van rijkswege gemaximeerd zijn (bv paspoorten en rijbewijzen); Het tarief voor de toeristenbelasting bedraagt 3,11% van de omzet; Pachten en erfpachten worden bepaald op grond van de “Nota erfpachtbeleid 2012” en “Nota Pachtbeleid 2007”; Lopende contracten en daarin opgenomen indexeringen worden gerespecteerd. Grondtransacties pachtgronden Opbrengsten uit grondtransacties van pachtgronden worden voor zover die de begrote opbrengst overschrijden gestort in de algemene reserve behoedzaamheid grondtransacties. Wanneer de opbrengsten lager zijn wordt het verschil onttrokken uit die reserve. Overschrijdt de reserve behoedzaamheid grondtransacties het maximale plafond dan vloeit het meerdere naar de algemene reserve. Het plafond van de algemene reserve behoedzaamheid grondtransacties is € 2,5 miljoen. Op 21 december 2017 heeft de raad ingestemd met de grondnota 2018. Grondexploitaties Bij de opstelling van de calculaties van de grondexploitaties wordt uitgegaan van de volgende parameters: Rentelasten 1,0 %; Disconteringsvoet 2% (verplicht); Kostenstijging 2%; Opbrengstenstijging 2%.
De rentelasten zijn gebaseerd op de op dit moment werkelijk betaalde rente. Bij de opstelling van de begroting wordt op basis van geactualiseerde cijfers bezien of de werkelijk toe te rekenen rente gehandhaafd kan blijven op 1,0%. De disconteringsvoet van 2% is gebaseerd op het streven van de EU om de inflatie rond dit percentage te laten uitkomen. In die lijn stellen we voor om in de calculaties zowel de kosten als opbrengsten met dit percentage te laten stijgen. Hierbij respecteren we eerder gesloten overeenkomsten. Met deze kosten- en opbrengstenstijging volgen we de marktontwikkelingen van dit moment. In de calculaties gaan we ervan uit dat de inkomsten maximaal 5 jaar geïndexeerd worden. Dit conform eerder vastgestelde besluitvorming.
16
Overig Voor het begrotingsjaar en de meerjarenplanning gaan wij uit van de hoogte van het aantal woningen en inwoners per 1 januari 2021. Omdat de realisatie van de geplande woningbouw een hoge mate van onzekerheid kent, worden woningbouwprognoses niet meegenomen. Dit is geheel in overeenstemming met het voorzichtigheidsprincipe en de algemene regels van verantwoording: lasten nemen zodra ze voorzien zijn en baten nemen zodra ze gerealiseerd zijn. De ramingen in de begroting worden gebaseerd op 18.754 inwoners en 8.847 woonruimten (niet loges functies).
17
2.2 Financiën Overzicht baten en lasten Het overzicht van baten en lasten laat in 1 oogopslag op hoofdlijnen zien hoe de baten en lasten verdeeld worden. Bedragen x € 1.000 Taakveld 0, Bestuur en ondersteuning Taakveld 1, Veiligheid Taakveld 2, Verkeer en vervoer Taakveld 3, Economie Taakveld 4, Onderwijs Taakveld 5, Sport, cultuur en recreatie Taakveld 6, Sociaal domein Taakveld 7, Volksgezondheid en milieu Taakveld 8, VHROSV Totaal van de programma's
Lasten 2.727 2.003 2.827 2.713 1.696 4.131 17.868 4.589 5.716 44.270
Baten 2.514 3 48 3.625 514 334 2.476 3.736 5.344 18.596
Saldo -212 -2.000 -2.779 912 -1.182 -3.797 -15.391 -853 -372 -25.674
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Overzicht overhead Bedrag heffing vennootschapsbelasting Bedrag voor onvoorzien Saldo van baten en lasten
22 6.595 1 25 50.913
32.065 164 0 0 50.825
32.043 -6.431 -1 -25 -88
Mutatie reserves Geraamd resultaat
2.468 53.381
2.557 53.382
89 0
Incidentele baten en lasten Structureel begrotingssaldo
77 53.304
63 53.319
-14 14
De voorgestelde mutaties lichten we toe in de taakvelden. Een totaaloverzicht treft u aan in de bijlagen. Ontwikkeling begrotingssaldo 2022-2025 Structureel Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel / -/- = nadeel) Stand begroting 2021 na wijzigingen t/m april 2021 Mutaties Begroting 2022-2025 Totaal structureel
2022
2023
2024
2025
-215 307 92
-352 -253 -604
-504 -294 -798
-480 -293 -774
Incidenteel Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel / -/- = nadeel) Stand begroting 2021 na wijzigingen t/m april 2021 Mutaties Begroting 2022-2025 Totaal incidenteel
2022
2023
2024
2025
46 -123 -77
59 -111 -53
130 -180 -50
-12 -39 -51
Totaal begroting Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel / -/- = nadeel) Stand begroting 2021 na wijzigingen t/m april 2021 Mutaties Begroting 2022-2025 Totaal
2022
2023
2024
2025
-169 184 14
-293 -364 -657
-374 -474 -847
-492 -332 -825
18
Lasten 2022 Bedragen x € 1.000 0 Bestuur en ondersteuning
9.370
1 Veiligheid
2.003
2 Verkeer, Vervoer en waterstaat
2.827
3 Economie
2.713
4 Onderwijs
1.696
5 Sport, cultuur en recreatie
4.131
6 Sociaal Domein
17.868
7 Volksgezondheid en Milieu
4.589
8 VHROSV
5.716
Mutaties Reserves
2.454
Baten 2022 Bedragen x € 1.000 Algemene Uitkering
24.572
Algemene uitkering Sociaal domein
2.910
Belastingen
Doorberekende rente
8.949
630
Inkomensoverdrachten
2.849
Grondexploitatie
Huren en pachten
5.086
1.655
Overige baten/balansboekingen
Mutaties reserves
4.173
2.557
19
2.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Elk jaar vindt twee keer een actualisatie van de inventarisatie van de risico’s plaats. Dit doen we bij de opstelling van de jaarstukken en bij de opstelling van de programmabegroting. Inventarisatie risico analyse: Bedragen x € 1.000 Omschrijving risico 0. Taakveld Bestuur en ondersteuning a Verkoop pachtgronden b Algemene uitkering: effect wijzigingen c Coronavirus 6. Taakveld Sociaal domein d Programmakosten jeugdhulp 7. Taakveld Volksgezondheid en milieu e Sanering bodemverontreiniging f Afvalinzameling 8. Taakveld VHROSV g Planschadeclaims actualisering bestemmingsplannen h Risico's grondexploitatie i Programma Aanpak Stikstof Organisatie/bedrijfsrisico j Financieringsfunctie reserve Verbonden partijen k GRSK / GGD / ODZOB / VRBZO / MRE Totaal
Af te dekken met:
Jaarrekening 2020
begroting 2021
begroting 2022
begroting 2023
begroting 2024
begroting 2025
Zeer gering Zeer gering Waarschijnlijk
AR AR AR
31 60 500
31 600 500
31 263 500
31 263 500
31 263 500
31 263 500
Waarschijnlijk
AR
150
150
150
150
150
150
Waarschijnlijk Hoog
AR AR
50 225
50 225
50 225
50 225
50 225
50 225
Waarschijnlijk Hoog Zeer gering
AR AR grex AR
50 1.583 125
50 1.531 625
50 1.751 125
50 1.751 125
50 1.751 125
50 1.751 125
Waarschijnlijk
AR
61
79
65
65
65
65
Waarschijnlijk
AR
253 3.088
67 3.908
81 3.290
81 3.290
81 3.290
81 3.290
Kans
Een uitgebreide toelichting op de risico’s is opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. 2.4 Reservepositie De reservepositie is goed. De verwachte reservepositie op 1 januari 2022 is circa € 20,6 miljoen. Dit is onderverdeeld in: Bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
Algemene reserve
9.175
8.471
8.559
8.573
Algemene reserve behoedzaamheid grondtransacties
1.402
1.402
1.402
1.402
Bestemmingsreserve
4.361
3.586
3.105
3.183
Dekkingsreserve
5.679
6.387
6.528
6.163
20.617
19.845
19.594
19.321
De algemene reserves (exclusief de algemene reserve behoedzaamheid grondtransacties) dienen op grond van de nota Reserves en voorzieningen 2019 een omvang te hebben van minimaal € 6,0 miljoen. Aan de minimale norm wordt voldaan. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar hoofdstuk 4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
20
3. Taakvelden 3. Taakvelden
21
Portefeuillehouders Burgemeester A. Callewaert-de Groot
Taakveld 0 Bestuur en ondersteuning
Wat willen we bereiken en wat gaan we doen?
Beleid
Mutaties t.o.v. vorige programmabegroting
Verbonden partijen
Ontwikkelingen
Beleidsindicatoren
Wat gaat het kosten? 22
Wethouder S. Luijten Wethouder M. Kuijken
3.1 Taakveld 0 “Bestuur en ondersteuning Wat willen we bereiken en wat gaan we doen? Samen met buurgemeenten optimaliseren we de samenwerking om gezamenlijke uitdagingen in de regio voortvarend op te pakken. GRSK, KempenPlus, KBP, GGD, ODZOB, MRE, Veiligheidsregio, Brainport en Politie zijn belangrijke partners om gemeente-overstijgende taken uit te voeren. Denk hierbij aan uitdagingen die niet stoppen bij onze gemeentegrens of waarvoor de kennis te specifiek is voor maar één gemeente. De gemeente staat dicht bij inwoners zodat er nauw samengewerkt kan worden met hen. Er is ruimte voor maatwerk en particuliere initiatieven. De gemeente is vooral een gemeenschap die sterk is doordat inwoners, verenigingen, clubs en maatschappelijke instellingen worden ondersteund en aangemoedigd om initiatieven te ontplooien. Goede transparante dienstverlening aan inwoners, ondernemers en bezoekers van Bergeijk We bieden als gemeente veel verschillende producten aan onze inwoners. Wij zijn erop gericht onze inwoners, ondernemers en bezoekers zo goed mogelijk te helpen. Belangrijke middelen hierbij zijn informatievoorziening en digitalisering. Door de mogelijkheden goed te volgen en te benutten maken we onze dienstverlening elke dag een beetje beter. Uiteraard doen we dit binnen de kaders die de wet ons daartoe biedt.
Persoonlijk contact zoals balie en telefonisch contact blijven voor ons belangrijk. Naar verwachting treedt de Wet Open Overheid in 2022 in werking waarmee nog meer aan actieve openbaarmaking van overheidsinformatie gedaan moet worden. Dit wordt geleidelijk ingevuld. Optimaal in stelling brengen van de raad ter bevordering van hun kaderstellende en controlerende taken. Het college probeert continu de raad tijdig en compleet te informeren. Dat gebeurt op verschillende manieren: via raadsinformatiebrieven, raadsinformatieavonden, adequate beantwoording van raadsvragen, toesturen van persberichten enz. Op die manier krijgt de raad alle ruimte om hun kaderstellende en controlerende rol goed in te vullen. Het actief investeren in duurzame samenwerking Samenwerken is van groot belang om de ambities, opgaven en uitdagingen van gemeente Bergeijk te realiseren. Hiervoor werkt de gemeente Bergeijk intensief samen met de 21 gemeenten in de regio Eindhoven. Subregionaal werkt de gemeente Bergeijk intensief samen met de Kempengemeenten. Daarnaast werkt de gemeente niet alleen samen met overheidspartijen maar ook met ondernemers, onderwijs en maatschappelijke organisaties. Opnieuw verbinden GRSK In 2020 is afgesproken de werkpakketten van de GRSK (MD, SSC, P&O, VTH) te bekijken en nieuwe afspraken te maken over de toekomstige samenwerking.
In 2021 worden de mogelijke richtingen onderzocht en besluiten genomen. In 2022 wordt de uitvoering per 1-1-2023 voorbereid. Voor Bergeijk is vooral de samenwerking in MD, SSC en ‘regie op gegevens’ belangrijk. Kempensamenwerking In 2021 onderzoeken de gemeenteraden van de 5 Kempengemeenten hoe zij willen gaan samenwerken op de thema’s uit de strategische Kempenagenda (wonen, transitie landelijk gebied, energietransitie, mobiliteit, economie). Vanaf 2022 wordt dit in de praktijk uitgevoerd.
23
Regionale samenwerking Het samenwerkingsakkoord tussen de 21 gemeenten in de MRE-regio loopt tot en met 2022. In 2022 wordt een nieuw akkoord opgesteld met de samenwerkingsthema’s voor de komende 4 jaar. Ontwikkelingen op ruimtelijk gebied worden door de MRE-gemeenten met provincie en waterschappen besproken en afgesproken tijdens Ontwikkeldagen in juli en december. Eind 2021 worden de sub regionale ontwikkel strategieën besproken waarin de visie op mobiliteit- en verstedelijking samen komen. De strategie wordt vervat in een kaartbeeld, zodat de relaties met de overige sub regio’s, en in het bijzonder de stadsregio, in beeld worden gebracht. De strategie wordt de basis voor de in 2022 en verder te maken ontwikkelafspraken met MRE, provincie en waterschappen. Duurzaam beheer van gemeentelijke eigendommen, pacht- en erfpachtgronden Centraal begrip hierbij is goed rentmeesterschap. Dit betekent een duurzaam beheer van gemeentelijke eigendommen, pacht- en erfpachtgronden waarbij evenwicht moet worden gevonden tussen financiële belangen van de gemeente en (erf-)pachter in relatie tot maatschappelijke doelen. Het in 2014 gestarte beleid om jaarlijks pachtvrije grond te verkopen als een structurele dekkingsmogelijkheid wordt voortgezet.
Voorwaarde bij verkoop is dat deze ten dienste staat van structuurversterking van de landbouw, realisatie van natuurdoelstellingen, woningbouw, bedrijventerreinen of infrastructuur. Om schommelingen in opbrengsten op te kunnen vangen is er een Algemene Reserve Behoedzaamheid Grondtransacties gevormd. Vanaf 2024 wordt de structurele opbrengst gefaseerd afgebouwd Ruilingen ten behoeve van bovenstaande doelen worden op kleinere schaal met individuele agrariërs nog steeds opgepakt en uitgevoerd. De aantallen hectares worden minder (steeds meer gronden liggen ten slotte op de juiste plek) maar zodra kansen zich voordoen, worden deze gepakt. Het behouden van een financieel gezonde gemeente. De gemeente heeft een gezonde financiële basis en dit willen we ook zo houden. De begroting is sluitend en de reserves zijn voldoende op peil om tegenvallers op te kunnen vangen. Ontwikkelingen zoals het coronavirus, tekorten in het sociaal domein, maar ook de op handen zijn herverdeling van het gemeentefonds maken echter dat het van belang blijft dat er in de toekomst nog beter gekeken dient te worden waaraan we onze middelen uitgeven. Dit om ook in de toekomst gezond te blijven. Van belang is dat we onze jaarlijkse lasten dekken met structurele inkomsten. Hierdoor realiseren we een structureel sluitende begroting.
Dit binnen de spelregels die zijn opgenomen in de wetgeving en waarop de provincie toetst. In 2022 wordt de financiële verordening geactualiseerd. Ook de nota Reserves en Voorzieningen wordt geactualiseerd in 2022-2023. We zijn actief met het binnenhalen van subsidies. Door werkzaamheden te bundelen, met name in de openbare ruimte, trachten we goede aanbestedingen te realiseren en werk met werk te maken. Het continue focussen op het beter organiseren van processen en verantwoordelijkheden zit in ons DNA. Dit is ook nodig om met de beperkte middelen veel voor elkaar te krijgen. Onze invloed op onze belangrijkste inkomstenbron, de algemene uitkering, is beperkt. Schommelingen vanwege maatregelen die het Rijk treft kunnen direct effect hebben op onze exploitatie. De risico’s monitoren we bij het opstellen van de begroting en bij de jaarrekening. Op basis van de beschikbare reserves resulteert dit in een weerstandscapaciteit. De raad heeft een minimale weerstandscapaciteitsratio bepaald van 1,4. Hiermee wordt bepaald of onze weerstandscapaciteit voldoende is en blijft. In 2022 gaan we aan de slag met de actualisatie van de financiële verantwoording en nota reserve en voorzieningen. De raad zal in dit proces betrokken worden middels de P&C werkgroep tussen de raad en de financiële ambtenaren.
24
Het behouden van een aanvaardbare belastingdruk die past binnen het voorzieningenniveau van de gemeente Bergeijk. De belastingdruk bestaat uit de OZB, riool- en afvalstoffenheffing. De riool- en afvalstoffenheffing zijn kostendekkend. Deze diensten voeren we zo efficiënt en effectief mogelijk uit zodat de heffingen reëel blijven. Ook de OZB houden we op een aanvaardbaar niveau. Als belangrijke inkomstenbron beweegt deze mee met de loon- en prijsontwikkeling. We voeren enkel lastenverzwaring door als daar tegenover meer voorzieningen staan of als dit noodzakelijk is voor het behoud van bestaande voorzieningen. Gemeentelijk beleid Gedragscode integriteit dagelijks bestuur en volksvertegenwoordigers gemeente Bergeijk (2019) Kempen dienstverleningsconcept (2013) Reglement van Orde gemeente Bergeijk 2019 Convenant Dorpsraden (2020) Nota reserves en voorzieningen (2019) Rechtspositie raads- en commissieleden en rechtspositie burgemeester en wethouders gemeente Bergeijk Financiële verordening gemeente Bergeijk (2017) Mutaties meerjarenraming 2022-2025 ten opzichte van programmabegroting 2021 BB01 Bijdrage aan verbonden partijen / derden (€ 17.000 voordeel) De aanpassingen van de bijdragen verbonden partijen zijn gebaseerd op de vastgestelde begroting van de verbonden partijen. Bedragen x € 1000 (+ = voordeel, -/- =nadeel
VRZBO MRE GGD (incl jeugd 0-4 jarigen) ODZOB BIZOB GRSK Kempenplus Beschikbare dekking in begroting Verwerking stelpost loon- en prijsstijging Totaal
2022
2023
-23 -2 0 0 -13 32 -64 12 75 17
2024
-23 -2 0 0 -13 -67 -33 60 75 -3
2025
-23 -2 0 0 -13 -40 -62 60 75 -5
-23 -2 -24 0 -13 -49 3 60 101 53
Bij het samenstellen van de begroting 2021 gingen we er nog vanuit dat in 2022 een verminderde inzet van BIZOB mogelijk zou zijn. Niets is minder waar. Het grote aantal projecten en inkooptrajecten maakt een verminderde inzet niet haalbaar. De eerdere besparing corrigeren we dan ook. Hierdoor nemen de lasten met € 15.000 toe. De uitvoering van de vaccinatie tegen meningokokken zijn per 2021 overgedragen aan de gemeenten. De daarmee gepaard gaande middelen worden overgedragen. De GGD Brabant-Zuidoost voert het Rijksvaccinatieprogramma voor de 21 gemeenten in de regio uit. Vanaf 2022 wordt de meningokokken vaccinatie opgenomen in het basispakket van de GGD. Deze taak zal opgenomen zijn/worden in de begroting van de GGD en verrekend middels de inwonerbijdrage vanaf 2022.
25
BB02 Algemene uitkering (€ 1.199.000 V in 2022 aflopend naar € 439.000 V in 2025) Algemene uitkering 2022 2023 2024 2025 x € 1.000 Begroting algemene uitkering 25.939 26.346 26.688 27.189 Begroting algemene uitkering stelpost jeugdhulp 230 230 230 230 1. Basis begroting 26.169 26.576 26.918 27.419 Mutatie septembercirculaire 2020 -35 -52 -18 1 Mutatie decembercirculaire 2020 147 128 131 133 Mutatie maartcirculaire 2021 5 5 5 5 Mutatie meicirculaire 2021 255 146 53 4 Extra middelen Algemene uitkering jeugdhulp 981 585 535 475 Wijziging financiering wet inburgering -40 -42 -36 -40 2. Mutaties raming circulaires 1.313 770 670 577 3. Totaal algemene uitkering 1+2 27.482 27.346 27.588 27.996 4. Doorwerking septembercirculaire 2020 -5 0 0 0 5. Doorwerking meicirculaire 2021 -109 -115 -126 -138 6. Totaal bijstelling (2+4+5) 1.199 655 544 439 In de meicirculaire 2021 zijn extra middelen beschikbaar gekomen als compensatiepakket jeugdhulp voor het jaar 2021. Het Rijk heeft inmiddels ook extra middelen beschikbaar gesteld voor jeugdhulp voor 2022. Dit indicatieve bedrag is opgenomen, in de septembercirculaire 2021 worden de definitieve bedragen bekend. Het Rijk heeft samen met onze provinciale toezichthouder een algemene richtlijn opgesteld om deze middelen onder voorwaarden ook structureel voor de jaren 2023-2025 op te nemen in begroting.
Deze middelen komen bovenop de stelpost middelen jeugdhulp ad € 230.000 die al reeds beschikbaar waren gesteld. De gevolgen van de september- decembercirculaire 2020 en maartcirculaire 2021 en de doorwerking daarvan op de uitgavenbudgetten zijn meegenomen in deze begroting 2022-2025. Met name door acres ontwikkelingen en ontwikkelingen als gevolg van actualisering van de uitkeringsbasis worden voordelen ingecalculeerd. Over de meicirculaire 2021 en de doorwerking daarvan is de raad op 24 juni 2021 geïnformeerd met een raadsinformatiebrief. De doorwerking van de meicirculaire is veelal als gevolg van de Wijzigingswet Wet open overheid. Hiervoor ontvangen wij compensatie voor de verbetering van systemen, het opleiden van medewerkers, het aanpassen van processen en de organisatie. Per 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet Inburgering in werking. Uw raad besluit hierover in de raad van september. BB05 Onderuitputting kapitaallasten (€ 87.000 N in 2022) De begroting dient structureel sluitend te zijn. De provincie kijkt daarbij of de lasten van de investeringen gedekt kunnen worden. Dit doet zij door de lasten van de investeringen in het jaar van investering als structureel aan te merken. Vanaf de begroting 2022 heeft de provincie aan ons kenbaar gemaakt dat we in het jaar van investeren een half jaar structurele kapitaalasten dienen op te nemen.
In de meerjarenbegroting 2021-2024 is in het eerste jaar van investeren een structurele kapitaallast opgenomen en een half jaar incidenteel voordeel als gevolg van onder uitputting. Door het volgen van de aangepaste regels vanuit de provincie ontstaat een incidenteel nadeel maar een structureel voordeel.
26
BB07 Loon- en prijsontwikkeling (€ 93.000 V 2022, aflopend naar € 9.000 V 2025) Voor loon- en prijsontwikkelingen zijn stelposten opgenomen in de begroting. Op basis van de laatste inzichten van het Centraal Economisch Planbureau worden deze stelposten opgenomen. De cijfers zijn herberekend op basis van de geactualiseerde indexeringen. Deze zijn toegelicht in hoofdstuk “Financiële kaders begroting”. BB09 Bijstellen leges (€ 17.000 N in 2022, oplopend naar € 37.000 V in 2025) Voor de indexering van onze baten sluiten we aan bij de systematiek van indexering van de verbonden partijen. Dit conform de kaders zoals opgenomen in de uitgangspunten in hoofdstuk 2. De herberekening komt uit op een neerwaartse bijstelling van € 17.000 voor 2022 oplopend naar € 37.000 positief. BB10 Rente en afschrijving (€ 66.000 V 2022, € 30.000 V 2025) De grondexploitaties zijn bijgesteld op basis van de jaarrekening 2020. Door fasering van de verkopen blijft de boekwaarde hoger dan eerder voorzien. Over de boekwaarde wordt rente toegerekend. Minder rente toerekenen heeft een voordeel in de reguliere exploitatie tot gevolg van € 66.000 in 2022 aflopend naar € 30.000 nadeel in 2025. BB11 Toeristenbelasting (€ 100.000 V vanaf 2024) Als gevolg van de ontwikkelingen met betrekking tot Forest Village wordt verwacht dat vanaf 2024 toeristenbelasting wordt betaald.
Als gevolg van deze ontwikkelingen wordt de toeristenbelasting vanaf 2024 structureel positief bijgesteld ad € 100.000 op basis van een inschatting van het te verwachten aantal vakantiehuisjes. BB12 Vervanging werkmaterieel (€ 143.700 N in 2025) Vanaf 2021 wordt gewerkt met een vervangingsplanning voor het (groot) materieel. De geplande vervangingen in jaarschijf 2025 zijn aan de begroting toegevoegd (€ 143.700 N). Voor 2022 staat daarnaast het vervangen van de snoeibak op de planning. Omdat de wettelijke eisen de laatste jaren vele malen strenger zijn geworden is dit bedrag niet toereikend. Volgens de huidige eisen kost dit € 27.500 ipv de € 5.500 die in het vervangingsplan was voorzien bij de 1e burap 2022 zal dit krediet worden bijgesteld. De grootste extra kostenpost zit in de extra voorlader en specifieke typegoedkeuring. De manbak wordt veelal ingezet bij opsnoeien/opkronen van bomen en het verwijderen van gebroken takken in bomen, zeker na een storm (calamiteiten). Omdat we met de tractor met manbak veel sneller van A-naar-B kunnen rijden dan met een zelfrijdende hoogwerker is deze zeker bij calamiteiten, onmisbaar. BB14 Verkiezingen (€ 4.000 N 2022) De gemeente is verantwoordelijk voor de organisatie en uitvoering van de diverse verkiezingen. Als gevolg van uitvoering van de motie “inclusief stemmen” van de raad wordt voor 2022 een pilot uitgevoerd middels een stemmal.
De kosten hiervoor zijn naar verwachting in 2021 € 4.000. Tevens zijn de kosten voor de verkiezingen herzien en deze extra kosten worden gedekt middels de stelpost prijsindexeringen. BB24 overige administratieve wijzigingen (€ 20.000 N) Bij het opstellen van de begroting zijn ook veel (kleine) budgetten tegen het licht gehouden. Enerzijds om beter re rubriceren. Anderzijds door budgetten aan te passen aan actuele prognoses. Hierbij kan gedacht worden aan budgetten voor subsidies, facilitair, portokosten als gevolg van digitalisering en watersysteemheffing. Hierbij zijn gemeenten zijn verantwoordelijk voor de opvang van gevonden huisdieren. Deze opvang wordt met ingang van 2022 samen met 13 regiogemeenten georganiseerd. Aan de Kanaaldijk in Eindhoven zal een nieuw op te richten stichting de opvang verzorgen. Daarbij worden verschillende partijen, zoals participatiebedrijven en vrijwilligersorganisaties ingezet. Via deze opvanglocatie wordt dan ook hulp verleend aan in nood verkerende wilde dieren en wordt ook de castratie/sterilisatie van zwerfkatten georganiseerd. 27
BB26 Werkplekmiddelen (investering € 65.000 2024) De administratieve verwerking van de investeringen in werkplekmiddelen wordt aangepast op het afschrijvingsbeleid van de GRSK. Dit betekent dat de investeringen die gepland staan voor 2025 in 2 jaren in plaats van in 3 jaren wordt afgeschreven. Als gevolg hiervan wordt de geplande investering van jaarschijf 2025 in jaarschijf 2024 opgenomen. BB27 Verhogen leges (€ 50.000 V) Bij de behandeling van de begroting 2020 en 2021 is ingezet op het meer kostendekkend maken van de leges. Hiervoor was breed draagvlak bij de raad. We zetten die lijn door, in 2022 voeren we een verhoging door van 5%. Hierdoor neemt de geraamde opbrengst met € 50.000 toe. Binnen Titel 1 Algemene dienstverlening, waarin bijvoorbeeld paspoorten en rijbewijzen zijn opgenomen, zijn de belangrijkste leges door het rijk gemaximeerd. Dit is echter niet het geval bij Titel 2 en Titel 3. Titel 2 omvat de omgevingsvergunningen. BB31 Aanpassing gegevensuitwisseling met kadaster ( € 10.000 N 2022) Het Kadaster is de bronhouder van de Basisregistratie Kadaster (BRK), en verstrekker van deze gegevens aan de gemeenten via de BRK Levering. Het Kadaster wijzigt de gegevensuitwisseling. In de nieuwe situatie worden meer gegevens gecommuniceerd en de gegevens worden anders gestructureerd. Deze wijziging vraagt ook een aanpassing bij de gemeente Bergeijk.
De kosten van deze wijziging worden geschat op € 10.000. BB31 Office 365 (€ 75.000 N 2023-2025) Iedere organisatie, maar een overheidsinstantie in het bijzonder, acteert in een dynamische wereld met veel belangen, veel vragen vanuit de maatschappij, veel verantwoordelijkheden naar die maatschappij en net zoveel verantwoordelijkheden naar de eigen, interne organisatie. Een omgeving die voldoet aan de nieuwste eisen van samenwerking, zowel intern, als over de grenzen van de eigen organisatie heen met ketenpartners. Het brede palet van applicaties van Microsoft 365 kan ondersteunen in het verhogen van efficiëntie en effectiviteit van de organisatie door plaats en tijdonafhankelijk werken te faciliteren. Inclusief beveiliging van informatie en het voldoen aan wet- en regelgeving. De licenties zijn aanwezig, maar op dit moment wordt de meerwaarde nog niet benut en worden vooral ‘klassieke’ applicaties als Outlook, Word, Excel en PowerPoint gebruikt. Het volledig gebruiken van Microsoft 365 vraagt om een andere inrichting (fundament), aanpassing van werkwijzen en processen voor alle medewerkers. Zowel het neerzetten van het fundament als de begeleiding van de gebruikersorganisaties in de verandering vraagt een grote inzet in tijd en capaciteit. De structurele lasten voor deze implementatie worden geschat op € 75.000 vanaf 2023.
BB32 Pachtinkomsten (€ 40.000 V) In juni 2021 is het jaarlijkse pachtnormenbesluit doorgevoerd voor de regulieren pacht met 10% stijging. Daarnaast verhogen we de pachtprijzen voor de geliberaliseerde pacht conform huidig beleid van € 1.100 p/ha naar € 1.125 p/ha. Gezamenlijk met de overige pachtpachttarieven worden de pachtinkomsten met € 40.000 bijgesteld. Voor een naderende toelichting zie paragraaf 4.7 grondbeleid.
28
BB39 hogere personeelslasten (€ 300.000 N) Tijdens de behandeling van de Perspectievennota op 8 juli is aangegeven dat we in de begroting een voorstel zouden opnemen met betrekking tot het uitbreiden van personele capaciteit. De laatste jaren is er veel extra werk op ons af gekomen. Denk aan de decentralisatie van het sociaal domein, de voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet, toenemende juridisering, WOB verzoeken, toename van raadsvragen etc. Daarnaast spelen er, deels nieuwe, ontwikkelingen waarin de gemeente op enigerlei wijze een rol heeft. Zo wordt er gewerkt aan “Opnieuw verbinden GRSK”, Strategische Kempenagenda, Ontwikkelstrategie de Kempen, de invoering van wetgeving zoals de Wet Open Overheid en de Inburgeringswet. Ook willen we meer grip krijgen in het sociaal domein en is het aantal aanvragen voor bestemmingsplanwijzigingen sterk toegenomen. Samen met het grote aantal projecten dat gemeentelijk c.q. regionaal wordt gedraaid leidt dit tot een hoge mate van werkdruk binnen de organisatie. Dit is ook de reden dat er structureel veel capaciteit wordt ingehuurd. Het spreekt voor zich dat een goede balans tussen ambitie en capaciteit noodzakelijk is. De disbalans willen we opheffen door enerzijds bewuste keuzes te maken in wat we doen en gefaseerd organisatorische aanpassingen door te voeren. Anderzijds door een capaciteitsuitbreiding te vragen.
Er is echter extra tijd nodig om een totaal voorstel aan uw raad te presenteren. Dit proces is lopende maar vraagt meer tijd om tot een goede interne analyse te komen. Wel is reeds duidelijk dat extra structurele capaciteit (1,25 fte, kosten € 100.000) noodzakelijk is op het sociaal domein. Op dit domein is de werkdruk al enkele jaren hoog en wordt deze opgevangen door inhuur van capaciteit. We stellen daarom voor om nu reeds € 100.000 te reserveren (van het totale gevraagde bedrag van € 300.000), voor capaciteitsuitbreiding op het sociaal domein. Voor het overige deel komen we met een nader voorstel terug in de raad van februari 2022. Naast de bovengenoemde structurele uitbreiding is tijdelijk expertise nodig waarvoor middelen in deze begroting zijn opgenomen. Tijdelijke extra expertise sociaal domein: Eind 2021 hebben we een plan van aanpak voor “Grip op het sociaal domein” opgesteld. De uitvoering is gepland in 2022. Wij voorzien dat hiervoor tijdelijk externe expertise nodig is. Hiervoor stellen we voor, de nog beschikbare middelen van € 68.000 in de bestemmingsreserve Egalisatie sociaal domein in te zetten.
29
Ontwikkelingen en trends Herijking gemeentefonds De herijking van het gemeentefonds heeft vertraging opgelopen. Dit omdat uit de resultaten van de onderzoeken grote herverdeeleffecten kwamen die niet uitlegbaar zijn. Daarvoor is aanvullend onderzoek gedaan door het Rijk. Op dit moment is het nog onbekend wanneer de herijking ingevoerd gaat worden. De meest actuele verwachting is dat de herijking in de meicirculaire 2022 wordt opgenomen met de kanttekening dat dit aan het nieuwe kabinet is. De besluitvorming over de invoering van de nieuwe verdeling wordt overgelaten aan het volgende kabinet en daardoor is de voorgestelde invoeringsdatum verschoven naar 1 januari 2023. Een doorkijk van de berekening die ten tijde van de meicirculaire 2021 bij ons bekend was, kwam een voordeel uit. Een doorkijk van de meest recente berekening laat voor onze gemeente echter een nadeel zien tussen de € 100.000 / € 200.000 in 2022 oplopend naar € 300.000 / € 400.000 in 2025. Echter deze berekening is nog met veel onzekerheden verweven. Aanschaf en ondersteuning devices voor raads- en commissieleden Als gevolg van gewijzigde wetgeving dient het college, voor alle raads- en commissieleden, een device ter beschikking te stellen na de verkiezingen van 2022. Daarover is afstemming geweest met de andere griffiers van de Kempengemeenten en met het SSC.
Daarbij is gesproken over de opdracht aan het SSC voor ondersteuning van de raads- en commissieleden / griffie, bij het gebruik van de devices en Wifi in het gemeentehuis, tijdens raads- en commissievergaderingen en in de avonduren. Organisatieontwikkeling We werken als gemeente in een steeds veranderende omgeving die andere eisen stelt aan medewerkers en organisatie. Dit vraagt om medewerkers die in zichzelf investeren en zo bijdragen aan een lerende, wendbare organisatie die ontwikkelingsgericht is en streeft naar continue verbetering. Door te investeren in onze medewerkers, investeren we in de kwaliteit van onze organisatie. Dit doen we ook in 2022 met onder andere de BErgeijkSMART Academy, waarbij actief een ontwikkelprogramma met trainingen, opleiding en aandacht voor talent wordt aangeboden. Daarnaast is werkgeluk een belangrijk doel van de organisatieontwikkeling. Naast ontwikkeling van talent, dragen ook aandacht, cultuur en goede processen daaraan bij. De voortdurende decentralisatie van Rijkstaken, een hoog ambitieniveau en een maatschappij die steeds mondiger wordt vraagt veel van onze organisatie. Hierdoor staat de beschikbare personele capaciteit al enige tijd onder druk wat ook blijkt uit het gehouden medewerkers onderzoek. Een separaat raadsvoorstel volgt voor invulling van personele ontwikkelingen.
Vooruitlopend op dit raadsbesluit is in deze begroting reeds € 300.000 opgenomen als stelpost personeel. Verbonden partijen Metropoolregio Eindhoven Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten. Brabant Water N.V. BNG Bank N.V. Wat gaat het kosten? Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)
Rekening 2020
Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 2022 2023 2024 2025 na wijziging 10.201 9.031 9.370 9.879 10.583 11.004 34.378 34.490 34.744 34.636 35.156 35.588 24.178 25.459 25.373 24.757 24.574 24.584 1.777 -110 0 500 0 0 2.860 2.328 1.289 739 180 180 25.260 27.897 26.663 24.997 24.754 24.764
30
Grafiek Lasten
Bestuur
1.434
Burgerzaken
808
Beheer overige gebouwen en gronden
388
ondersteuning organisatie
6.227
Treasury
-130
OZB woningen
90
OZB niet-woningen
35
Belastingen Overig
27
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
0
Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting
122 1
Grafiek Baten
Bestuur
0
Burgerzaken
528
Beheer overige gebouwen en gronden
1.987
ondersteuning organisatie
164
Treasury
630
OZB woningen
2.509
OZB niet-woningen Belastingen Overig
1.384 61
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
27.482
Overige baten en lasten
0
Vennootschapsbelasting
0
31
32
Portefeuillehouders Burgemeester A. Callewaert-de Groot
Taakveld 1 VEILIGHEID
Wat willen we bereiken en wat gaan we doen?
Beleid
Mutaties t.o.v. vorige programmabegroting
Verbonden partijen
Ontwikkelingen
Beleidsindicatoren
Wat gaat het kosten? 33