CConstaterende datBergeijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 4.2 Bijlagenboek PvA Gebiedsprogramma Bergeijk-Noord 17 maart 2026

Commissie Grondgebied zaken 8 september 2026, gemeente BergeijkBij agendapunt: Nota van Uitgangspunten gebiedsprogramma Bergeijk Noord22.186 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

De cultuur ziet kansen, maar zorg, onderwijs, natuur en landbouw zijn bezorgd of kritisch. Zorg- en onderwijsorganisaties kunnen met capaciteitsproblemen te maken krijgen. Natuurorganisaties zouden procedures kunnen vertragen. Door de waardevolle expertise van deze partijen in te brengen kunnen zorgen van deze stakeholders (gedeeltelijk) worden weggenomen. Strategielijn 1: Participatie als integraal onderdeel van het ontwikkelproces Hun input raakt vaak meerdere sporen tegelijk (ruimtelijk, sociaal, juridisch). Strategielijn 3: Participatie die meerstemmigheid faciliteert en benut als kwaliteit Juist deze groepen brengen kennis in die anders onderbelicht blijft. Strategielijn 6: Participatie als adaptief proces dat meebeweegt met de ontwikkeling Hun zorgen kunnen aanleiding zijn om thema’s en/of werkvormen toe te voegen aan de participatie. Participatieniveau per stakeholder Om te bepalen welke mate van betrokkenheid passend is voor de verschillende stakeholders, maken we gebruik van twee modellen: de participatieladder en het model De Ringen van Invloed. Deze modellen vullen elkaar aan en helpen om het participatieproces zorgvuldig en doelgericht in te richten. De participatieladder De participatieladder laat zien op welke manier stakeholders kunnen deelnemen aan het proces, van laag naar hoog: 1. Informeren – op de hoogte houden 2.

Raadplegen – reageren op voorstellen, feedback geven 3. Adviseren – input en ideeën geven 4. Co-produceren – mee vormgeven 5. Meebeslissen – stem geven en keuzes maken. Elke hogere trede impliceert ook de lagere treden: wie meebeslist, wordt ook geïnformeerd en geraadpleegd. Dit betekent voor de meeste processen dat alle genoemde stakeholders geïnformeerd moeten worden (trede 1). De ringen van invloed De Ringen van Invloed gebruiken we om te bepalen welke mate van betrokkenheid past bij welke stakeholdergroep. De stakeholders worden ingedeeld in vier categorieën: • Beslissers – bepalen formeel mee over de ontwikkeling • Beïnvloeders – oefenen invloed uit op keuzes of proces • Uitvoerders – leveren kennis, capaciteit of middelen • Gebruikers – ervaren de gevolgen van de ontwikkeling Door deze rollen te koppelen aan de participatieladder ontstaat een logisch en onderbouwd participatieniveau per stakeholdergroep. Onderstaande visual geeft een eerste inschatting voor deze participatieniveaus van stakeholders op de totale ontwikkeling. In een latere fase wordt dit per thema verfijnd en verder toegespitst. grondeigenaren, direct omwonenden, ZLTO, zorg & welzijn, onderwijs sportverenigingen inwoners Bergeijk, dorpsraden grote bedrijven Metropool Regio Eindhoven waterschap en ODZOB De ringen van invloed, benaderd vanuit de 5 hoofdgroepen stakeholders: 1.

Openbaar bestuur: provincie Noord-Brabant, College B&W, gemeenteraad en ambtelijk projectteam Deze stakeholders hebben de rol van beslissers (trede 5). Zij hebben formele bevoegdheden en bepalen kaders, randvoorwaarden en besluiten. Voor een goede besluitvorming loopt hun betrokkenheid parallel aan het participatieproces. 2. Direct belanghebbenden: Grote en kleine grondeigenaren, directe omwonenden en omliggende voorzieningen. Deze stakeholders hebben de rol van beïnvloeders op het proces, door eigendom, ligging en betrokkenheid bij de locatie. Door een actieve medewerking (trede 3) kunnen eventuele knelpunten tijdig worden gesignaleerd en opgelost. 3. Inwoners en toekomstige inwoners: Inwoners en toekomstige inwoners ervaren directe gevolgen van de ontwikkeling. Hun rol is die van beïnvloeder en gebruiker. Actieve betrokkenheid (trede 3) vergroot hun draagvlak bij de ontwikkeling. 4. Lokale voorzieningen: Sportverenigingen, zorgorganisaties, onderwijsinstellingen, culturele organisaties Deze groep zijn uitvoerders en gebruikers. Door hen mee te laten denken (trede 2) kunnen scenario’s beter aansluiten bij de lokale behoefte. 5. Belangenorganisaties: waterschap, ODZOB, ZLTO, natuurorganisaties, grote bedrijven, energie coöperatie Deze hebben de rol van beïnvloeders en uitvoerders.

Hun waardevolle inhoudelijke expertise kan door actief meedenken en meewerken (trede 3) worden ingezet. Uitvoering participatie Werkvormen Met bovengenoemde participatiestrategie en stakeholdergroepen hebben we een set aan werkvormen geselecteerd die gedurende het proces naar behoefte kunnen worden ingezet: Werkvormen per stakeholdergroep 1. Gemeenteraad a. Werksessies: Naast het formele proces van informeren en besluitvorming, zetten we indien nodig werksessies in om de gemeenteraad echt mee te nemen in de inhoud van het sociaal-ruimtelijk ontwerpend onderzoek. Voor de komende fasen zien we daarvoor twee momenten: een werksessie rondom ambitie-visie en een werksessie rondom verdieping scenario’s. 2. Directe belanghebbenden a. Keukentafelgesprekken: Informele persoonlijke gesprekken, waarbij mensen in een vertrouwde setting, zoals hun eigen huis of in de bibliotheek, hun mening, ervaringen of wensen delen. De vertrouwde, besloten setting stimuleert openheid over persoonlijke belangen en opvattingen. In deze setting kunnen gesprekspartners zich vrij uiten, waardoor er soms perspectieven op tafel komen die je van tevoren niet verwacht. Wanneer inzetten: in ieder geval aan de start van de ontwikkeling en voor sommige stakeholders doorlopend om de samenwerking te bevorderen. b.

Veldbezoek: Een bezoek met belanghebbenden aan de ontwikkeling op locatie, om de impact hiervan met eigen ogen te zien, ervaring op te doen en uit te wisselen. Dit geeft de stakeholders inzicht in de praktische uitwerking van projecten en initiatieven. Ook zorgt het ervoor dat deelnemers ervaringen opdoen die plannen op papier niet kunnen overbrengen. En het creëert ruimte voor het delen van ervaringen. Wanneer inzetten: later in het proces wanneer de ontwikkeling concreter wordt. 3. Inwoners en toekomstige inwoners a. Brede bijeenkomsten: Een bijeenkomst waarin inwoners en andere geïnteresseerden meer informatie krijgen over de ontwikkeling, en ook de kans krijgen om input en/of feedback te geven op het project. Deze bijeenkomsten kunnen qua opzet verschillend zijn (plenair, informatiemarkt, gesprekstafels, etc.). De programmaopzet is afhankelijk van het doel van de bijeenkomst, en dit verschilt per fase. Dit wordt per bijeenkomst vormgegeven. Wanneer inzetten: vaker terugkerend, in ieder geval 1x in de fasen 2, 3 en 4 b. Klankbordgroep Een diverse en representatieve groep van inwoners, vertegenwoordigers van voorzieningen, belangenorganisaties en toekomstige inwoners. Ook de dorpsraad kan hierin vertegenwoordigd zijn. Een vaste groep mensen die vaak vanuit een bepaalde achterban of belang meepraten over de ontwikkeling.

Zij brengen inzichten en zorgen in, zodat beslissingen beter aansluiten bij de wensen en behoeften van hun achterban. Klankbordgroepbijeenkomsten zijn meer verdiepend ten opzichte van de brede bijeenkomsten (waar veel meer deelnemers zijn.) De deelnemers aan een klankbordgroep zijn langdurig betrokken en kunnen ook gevraagd worden om zich voor te bereiden op een bijeenkomst. Wanneer inzetten: terugkerend, in ieder geval 3x in fasen 2 t/m 4, mogelijk meer als het proces dat vraagt. c. Online participatie: Er wordt een webpagina ingericht, waarop informatie rondom de ontwikkeling wordt gedeeld, en aanmeldingen voor bijeenkomsten ontvangen kunnen worden. Het verspreiden van verslaglegging van de diverse participatie- bijeenkomsten kan ook via de webpagina lopen. Wanneer inzetten: doorlopend. d. Inloopspreekuur: Een informele bijeenkomst waarin mensen zonder afspraak langskomen om informatie te krijgen of zorgen te delen met beleidsmakers. Wanneer inzetten: later in het proces wanneer de ontwikkeling praktisch in voorbereidende en uitvoerende fasen komt. 4. Lokale voorzieningen en belangenorganisaties: a. Klankbordgroep: zie beschrijving bij 3a. 5. Integraal in te zetten: focusgroepen Een kleine groep mensen die specifiek samenkomt rondom een thema (bijvoorbeeld onderwijs of energie), een deelgebied (bijvoorbeeld sportparken) of een doelgroep (bijvoorbeeld toekomstige bewoners).

Een focusgroep is meestal eenmalig, maar kan indien nodig herhaald worden. Deelnemers delen hun perspectieven rondom het thema/deelgebied en kunnen reageren op bijvoorbeeld scenario’s. Wanneer inzetten: wanneer nodig voor een thema, deelgebied of doelgroep. Samenwerking en communicatie Rollen en verantwoordelijkheden Een participatiebureau ontwerpt en begeleidt het participatieproces. Dit bureau neemt de voorbereiding en uitvoering van de werkvormen (zoals de keukentafelgesprekken, brede bijeenkomsten etc.) op zich, en is aanspreekpunt voor deze activiteiten. Zij zorgt ook voor de verslaglegging. Input vanuit deze participatie-werkvormen wordt vertaald naar inzichten voor het projectteam, dit gebeurt in overleg met het projectteam. Daarnaast stelt het participatiebureau concepten op voor communicatie die de participatie ondersteunt (denk hierbij aan uitnodigingen of teksten voor op de webpagina). Gemeente Bergeijk is de afzender en eindverantwoordelijke van alle communicatie rondom de ontwikkeling. De communicatieadviseur leest communicatie-uitingen voordat deze naar buiten gaan, en bewaakt de kwaliteit/ tone of voice. Gemeente Bergeijk is verantwoordelijk voor de uiteindelijke verzending van uitnodigingen en het plaatsen van berichten in lokale media. De webmaster richt een online projectpagina in via de website van de gemeente.

Deze pagina fungeert als centrale plek voor informatieoverdracht, verslagen van bijeenkomsten, aankondigingen en aanmeldformulieren. Communicatie Vanaf fase 2 wordt communicatie richting stakeholders opgestart. We streven naar een transparante en duidelijke communicatie, zodat bewoners en andere stakeholders op een toegankelijke manier worden betrokken bij de ontwikkeling. Aan de start van fase 2 stellen het participatiebureau en de communicatieadviseur een kernboodschap op die als leidraad kan worden gebruikt voor de communicatieuitingen. Eenzijdige informatieoverdracht wordt zo veel mogelijk beperkt, door tijdens bijeenkomsten ruimte te bieden voor input en dialoog. Er wordt helder gecommuniceerd wanneer inwoners kunnen meedenken en wanneer niet. Ook streven we naar een communicatie in toegankelijke taal, met heldere voorbeelden en visuele ondersteuning waar mogelijk. Er wordt geen aparte visuele identiteit ontwikkeld voor de ontwikkeling. Planning Hieronder is de set aan werkvormen gekoppeld aan het sociaal-ruimtelijk ontwerpend onderzoek en de bijbehorende planning. De inzet van de werkvormen is voor Fase 2 al heel concreet. Voor Fase 3 hebben we op hoofdlijnen alvast een voorstel opgenomen. Naarmate we verder in het proces komen, zal de planning concreter worden en worden de participatiemomenten geïntegreerd in het totaal proces.

In deze figuur zijn de participatiemomenten in relatie tot het sociaal-ruimtelijk ontwerpend onderzoek gevisualiseerd (voor fase 2 en 3). De participatie dient altijd als input of toetsing van het ontwerpend onderzoek. De pijlen geven de relaties weer tussen de participatiemomenten en producten waaraan wordt gewerkt. Fase 2 Participatie gericht op inrichten van proces en werkvormen en verkenning met stakeholders. Maart - april ● intern: Communicatie kernboodschap opstellen en basishuisstijl kiezen ● Keukentafelgesprekken met directe belanghebbenden: grondeigenaren en aangrenzende bewoners en voorzieningen (camping de paal, sportpark, etc.). Per gesprek bespreken we welke leden van het projectteam aanwezig moeten zijn. ● Online participatie pagina inrichten a. Eerste informatiebijeenkomst aankondigen > inschrijven mogelijk maken. ● Werksessie met de gemeenteraad en/of college rondom ambitie-visie Mei ● Brede bijeenkomst #1 a. Alle geïnteresseerden informeren over project en proces b. Ambitie-visie toetsing en verfijning (moodboards / referentiebeelden) c. Oproep doen voor vormgeving klankbordgroep ● Online a. documentatie bijeenkomst #1 delen b. Oproep klankbordgroep Juni (-juli) ● intern: Participatiedoelen per thema en deelopgave opstellen en aanscherpen wanneer de uitgangspunten notitie in concept klaar is.

● Formeren klankbordgroep Augustus Zomerperiode, en inzagetermijn NRD. Basis informatievoorziening via webpagina loopt door en voorbereiding voor participatiemomenten in opvolgende maanden. ● Voorbereiding focusgroepen September - oktober ● Start met focusgroepen: ○ Thematische focusgroepen: verdieping met sleutelfiguren en organisaties, bijvoorbeeld rondom onderwijs, zorg of voorzieningen. ○ Focusgroepen deelopgaven: verdieping met sleutelfiguren en organisaties gericht op deelgebieden zoals het Ploegpark of de sportparken ○ Focusgroep potentiële toekomstige bewoners ● Klankbordgroepbijeenkomst #1: kennismaking en verdiepend gesprek rondom scenario’s Fase 3 Participatie gericht op betrekken en verdiepen November - december ● Vervolg focusgroepen: ○ Thematische focusgroepen: verdieping met sleutelfiguren en organisaties, bijvoorbeeld rondom onderwijs, zorg of voorzieningen.

○ Focusgroepen deelopgaven: verdieping met sleutelfiguren en organisaties gericht op deelgebieden zoals het Ploegpark of de sportparken ○ Focusgroep potentiële toekomstige bewoners ● Werksessie met de gemeenteraad en/of college rondom scenario’s en verdieping Januari 2027 • Voorbereiding brede bijeenkomst Februari 2027 ● Brede bijeenkomst #2 ○ Scenario’s presenteren en input vragen voor besluitvorming van voorkeursscenario Fase 4 Participatie gericht op ontwerpen programma In deze fase zullen voor zover we nu kunnen zien de volgende participatiemomenten plaatsvinden: ● Klankbordgroepbijeenkomst #2: verdiepend gesprek ten behoeve van de uitwerking van het voorkeursscenario ● Brede bijeenkomst #3: informeren en raadplegen over het concept programma ● Klankbordgroepbijeenkomst #3: feedback op het concept programma Fase 5 Participatie gericht op informeren rondom besluitvorming De participatie wordt ingericht op basis van de opgedane ervaring in de voorgaande fasen. P r o j e c t g e r e l a t e e r d 27 februari 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8805-MI-RP-260227-1306 3 Klik of tik om tekst in te voeren. Bijlage 3 Notitie juridisch -planologische verankering

Notitie | Haskoning Nederland B.V. Mobility & Infrastructure Aan: | Gemeente Bergeijk. Van: | MZ - Haskoning Datum: | 27 februari 2026 Kopie: | - Ons kenmerk: | BK8805-MI-ME-260227-1306 Classificatie: | Projectgerelateerd Gecontroleerd door | RvO - Haskoning Onderwerp: | Plan van Aanpak spoor 4: instrument programma onder de Omgevingswet Notitie planologisch-juridisch 1 | Aanleiding en doel De gemeente Bergeijk is voornemens om een gebiedsontwikkeling te starten voor de bouw van circa1000 woningen in het gebied Bergeijk-Noord. Het gebied is gelegen ten noordoosten van de kern Bergeijk, waarbij het te ontwikkelen gebied voor woningbouw begrensd wordt door de weg Enderakkers aan de oostkant, Buchtdwarsstraat en Ploegpark aan de zuidkant en Riethovensedijk aan de westkant (rode lijn afbeelding). Daarbij onderzoekt de gemeente voor een groter gebied rond de ontwikkellocatie (stippellijn) mogelijke bijkomende ontwikkelingen die verband houden met een nieuwe woonwijk van deze omvang op deze locatie. Figuur 1.1: Ligging plangebied: woningbouwlocatie (rood omlijnd), onderzoeksgebied programma (stippellijn) 27 februari 2026 | BK8805-MI-ME-260227-1306 | 1/10 27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 2/10 De gemeente wil een visie voor de planontwikkeling vatten in een gebiedsprogramma onder de Omgevingswet.

Dit programma gaat de kaders bieden voor de verdere uitwerking naar realisatie , waaronder het planologisch-juridisch borgen van de ontwikkeling. In deze notitie wordt ingegaan op de toepassing en aandachtspunten van het gebiedsprogramma voor Bergeijk-Noord. In een tweede notitie zijn, aan de hand van een planologische quickscan, de belangrijkste kaderstellende omgevingsaspecten beschouwd en beoordeeld in hoeverre deze een belemmering of aandachtspunt vormen voor het mogelijk maken van de ontwikkeling. 2 Werken met het instrument omgevingsprogramma 2.1 Waarom werken met een gebiedsgericht programma onder de Omgevingswet voor Bergeijk-Noord? Een programma onder de Omgevingswet vormt in de beleidscyclus Omgevingswet1 de schakel tussen het strategische beleid gericht op de lange termijn, zoals vastgelegd in (bijvoorbeeld) een omgevingsvisie, en de beleidsuitvoering zoals opgenomen in regels in het omgevingsplan en te verlenen omgevingsvergunningen (zie figuur 2.1). Het programma is het instrument om de beleidsdoorwerking handen en voeten te geven in concrete maatregelen, 2 welke (deels) hun beslag krijgen in een omgevingsplan.

Gezien de fase waarin de planontwikkeling van Bergeijk-Noord zich nu bevindt, is een volgende stap om te komen tot een verder uitgewerkte visie voor het gebied die invulling geeft aan de wijze waarop de woningbouw en daarmee samenhangende ontwikkelingen moeten landen op de locatie en eventueel het grotere gebied. Het gebiedsprogramma biedt daarmee straks een ontwikkelkader voor de concrete uitwerking en realisatie van het plan. Figuur 1.2: plaats van het omgevingsprogramma in de beleidscyclus Omgevingswet 1 De opbouw van de Omgevingswet volgt de beleidscyclus. De beleidscyclus biedt een structuur om de instrumenten van de Omgevingswet te ordenen. 2 Zie ook artikel 3.5 Omgevingswet (inhoud programma): “een programma bevat […] voor een of meer onderdelen van de fysieke leefomgeving: a. een uitwerking van het te voeren beleid voor de ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming of het behoud daarvan, b. maatregelen om aan een of meer omgevingswaarden te voldoen of een of meer andere doelstellingen voor de fysieke leefomgeving te bereiken.”

27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 3/10 Er zijn meerdere smaken van omgevingsprogramma's (zie afbeelding 2.2). Voor Bergeijk-Noord is een gebiedsgericht omgevingsprogramma de meest passende vorm, nu de focus ligt op een specifiek geografisch gebied, zoals een stadsdeel, wijk, buitengebied of bedrijventerrein, en het doel is een integrale aanpak van meerdere opgaven binnen dat gebied, gericht op transformatie. Figuur 2.2: verschillende smaken van omgevingsprogramma’s.3 2.2 Startpunt voor opstellen gebiedsgericht omgevingsprogramma Bergeijk-Noord Het uitwerken van een omgevingsprogramma is een bevoegdheid van de uitvoerende macht, voor gemeenten is dat het college van burgemeester en wethouders (artikel 3.4 Omgevingswet). Er zijn geen wettelijke vereisten aan de voorgaande (raads)besluiten die zijn genomen om aan de slag te kunnen met een gebiedsgericht programma onder de Omgevingswet. Voor de politiek-bestuurlijke legitimiteit, en navolgbaarheid en samenhang in beleid, is het wel aan te raden een goede basis te laten leggen voor een omgevingsprogramma door de gemeenteraad. Daarvoor is het raadzaam om bij de start van een gebiedsprogramma een overzicht te hebben van de onderliggende besluiten en beleidsdocumenten die als uitgangspunt dienen voor het gebiedsprogramma.

Onderstaand is uiteengezet welke besluiten en documenten aan de basis liggen om aan de slag te gaan met een gebiedsgericht omgevingsprogramma voor Bergeijk-Noord. Omgevingsvisie Bergeijk (24 februari 2022) In de omgevingsvisie is de strategische richting bepaald voor de ruimtelijke ontwikkeling van Bergeijk , gericht op de lange termijn. Op hoofdlijnen is daarin bepaald dat Bergeijk een grote woningbouwopgave heeft om te voorzien in de eigen behoefte en die van de regio voor de komende zeker 10 jaar. Deze opgave dient naar rato over de kernen gerealiseerd te worden. Inbreiding gaat in principe boven uitbreiding, mits dit niet ten koste gaat van de groene kwaliteit, leefbaarheid en betaalbaarheid van woningen. Uitgangspunt bij uitbreidingslocaties (maar ook bij inbreidingslocaties) is dat een kwaliteitsversterking op het gebied van landschap, natuur, klimaatadaptatie, toerisme of recreatie bewerkstelligd moet worden. 3 Overigens zijn deze ‘smaken’ niet vastgelegd in bepaalde wetsartikelen binnen de Omgevingswet.

27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 4/10 In de omgevingsvisie is beperkt richting gegeven aan waar deze opgave ruimtelijk kan landen voor zover dat buiten het bestaande stedelijke gebied valt. Behalve het gebied tussen Dopheidedreef en Hoge Berkt, worden daarin geen concrete buitenstedelijke locaties genoemd. Ontwikkelstrategie De Kempen 2024-2040 (25 oktober 2024) Als gevolg van de economische ontwikkeling in de Brainport regio is een schaalsprong nodig om te voorzien in de behoefte aan woningen, bedrijventerreinen, andere voorzieningen en mobiliteit. Om deze in goede banen te leiden en regie te houden heeft de regio De Kempen (gemeente Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden) zijn strategische ruimtelijk visie opgenomen in Ontwikkelstrategie De Kempen, als uitwerking op de Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant (juli 2023). Deze geeft o.a. richting aan een verdeling van de woningbouwopgave over de gemeenten binnen de regio. Binnen de totale opgave van 13.000 woningen voor De Kempen tot 2040, is de opgave voor gemeente Bergeijk daarin 3000 woningen.

Kempische visie op wonen 2024-2028 (8 mei 2025) De Kempische visie op wonen vormt het (sub)regionale volkshuisvestelijke programma (uitwerking op de Woondeal Zuidoost-Brabant) waarin is vastgelegd hoeveel en welk type woningen er worden gerealiseerd tot en na 2030, waarbij rekening is gehouden met de versnellingsopgave voor de (Brainport)regio door woningbouw in de tijd naar voren te halen. Deze visie fungeert als volkshuisvestelijk programma onder de omgevingsvisies van de aangesloten gemeenten. Regionale woondeal Zuidoost-Brabant 2025 (11 december 2025) In de regionale Woondeal zijn de regionale woningbouwafspraken vastgelegd op niveau van Zuidoost- Brabant. De regionale woondeal 2025 betreft een actualisatie van de Woondeal uit 2023 die is gesloten tussen het Rijk, provincie en gemeenten (21 gemeenten MRE) en woningbouwcorporaties in de regio Zuidoost-Brabant. Deze Woondeal vertaalt de volkshuisvestelijke opgave zoals eerder vastgesteld in de Woondeal 2023 plus de versnelling als gevolg van het Convenant Beethoven. Daarnaast wordt een doorkijk gegeven op de woningbouwopgave tot 2040 zoals opgenomen in de Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant. De Woondeal legt de opgave binnen de grotere regio Zuidoost-Brabant en de (versnellings)afspraken daarover tussen de verschillende overheden vast. De woondeal is o.a.

basis voor het volkshuisvestelijk programma in de Kempische visie op wonen. Verkenning woningbouwlocaties 2025 Om te komen tot kansrijke en passende locaties voor (grootschaliger) woningbouw buiten het bestaande stedelijk gebied, heeft de gemeente een verkenning uit laten voeren. Deze verkenning richt zich op mogelijkheden in de omgeving van de dorpsranden van de kernen van gemeente Bergeijk. Enderakkers (Bergeijk-’t Hof) is, gezien de gebiedskarakteristiek en de kansen en opgaven, daaruit naar voren gekomen als geschikte locatie bij de kern Hof/Loo (Bergeijk) voor een geclusterde woningbouwontwikkeling die voorziet in de woningbouwopgave (naar rato) voor die dorpskern. Raadsbesluit instemmen verkenning uitbreidingslocaties met bijbehorende beleidskeuzes (10 april 2025) Op basis van de hiervoor genoemde verkenning woningbouwlocaties 2025 heeft de gemeenteraad van Bergeijk op 10 april 2025 de locatie Enderakkers (Bergeijk-Noord) aangewezen als één van de (grootschalige) uitbreidingslocaties voor gemeente Bergeijk (naast locatie Rythoviusdreef).

27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 5/10 Besluit vestigen voorkeursrecht gemeenten (10 april 2025) De gemeenteraad heeft naar aanleiding van de aanwijzing van Enderakkers (Bergeijk-Noord) als uitbreidingslocatie een voorkeursrecht gevestigd (op grond van hoofdstuk 9 Omgevingswet) op de percelen binnen het beoogde plangebied, overeenkomend met de rode doorgetrokken lijn in afbeelding 1.1. Daarmee heeft de gemeenteraad expliciet en openbaar gemaakt dat zij voornemens is deze locatie te gaan ontwikkelen voor grootschalige woningbouw en hierin de regie te nemen. 2.3 Basis verstevigen door middel van een Nota van uitgangspunten Gezien de omvang van de ontwikkeling is het belangrijk dat een zorgvuldig proces wordt doorlopen. Voor het maken van verdere plannen voor woningbouw in Bergeijk-Noord is van belang dat sprake is van: - Bestuurlijk draagvlak bij de gemeenteraad en mandaat voor het college van burgemeester en wethouders voor voldoende bestuurlijke daadkracht.

- Zicht op voldoende onderbouwing van de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte en ontbreken van binnenstedelijke ontwikkellocaties (voldoen aan Ladder van duurzame verstedelijking) Bestuurlijk draagvlak en mandaat Het hiervoor opgesomde beleid en onderliggende besluiten rond de woningbouwopgave (behoefte) en de wijze waarop en waar deze invulling kan worden gegeven binnen de gemeente Bergeijk (locatiekeuze) vormen een goede basis en startpunt voor het opstellen van een gebiedsprogramma voor Bergeijk-Noord. De onderbouwing van de behoefte (regionaal en vertaald naar lokaal) en gemaakte afweging voor de locatiekeuze komt hieruit naar voren, en de documenten zijn bekrachtigd door de gemeenteraad van Bergeijk. Echter, de besluiten zijn versnipperd en hebben een ontwikkeling gemaakt in de tijd. Zo is de locatie Enderakkers, in tegenstelling tot een andere locatie, niet expliciet door de gemeenteraad aangewezen in de omgevingsvisie, maar wel in vervolgbesluiten van de gemeenteraad naar aanleiding van de verkenning van uitbreidingslocaties. Voor het opstellen van een programma voor Bergeijk-Noord is deze discrepantie in de omgevingsvisie op zich geen belemmering.

Het programma is echter een bevoegdheid van het college van burgemeester en wethouders, 4 waarmee de gemeenteraad formeel geen rol meer heeft in het vaststellen van een uitwerking van de ontwikkeling op deze locatie in een programma. Pas bij de wijziging van het omgevingsplan komt de gemeenteraad formeel weer aan zet. Het is daarom zaak om de gemeenteraad goed mee te nemen in de keuzes die gemaakt worden voor het verder uitwerken van het programma voor deze locatie. Onderbouwing behoefte en locatiekeuze Stedelijke ontwikkelingen zoals woningbouw dienen volgens het Rijk en de provincie in beginsel te landen in het stedelijk gebied. Als er kwantitatief en kwalitatief geen geschikte binnenstedelijke locaties voorhanden zijn kan uitgeweken worden naar buitenstedelijke locaties, zoals Bergeijk-Noord. Dit principe is (Rijks en provinciaal) toetsingskader bij het bieden van een planologisch kader voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen in een omgevingsplan of vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna te noemen ‘BOPA’). Bij een programma is dit nog geen hard kader, het bindt immers ‘slechts’ de overheidslaag die het programma vaststelt en nog geen derden, echter is het wel nodig hierop voor te sorteren.

Dit borgt de haalbaarheid in het proces en vergemakkelijkt de stap naar het vastleggen in een planologisch besluit dat wél juridisch bindend is voor derden op een later moment. Op dit punt is in eerdere besluiten en in de verkenning woningbouwlocaties 2025 niet nadrukkelijk ingegaan, deze verkenning was juist gericht op ruimtelijk geschikte locaties buiten het stedelijk gebied. 4 Zie artikel 3.4 Omgevingswet. 27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 6/10 Voor de verdere planontwikkeling is relevant dat het ontbreken van voldoende binnenstedelijke ontwikkelmogelijkheden nader wordt onderbouwd aan de hand van zowel kwantitatieve als kwalitatieve behoefte voor het woningbouwprogramma. Dit moet een plek krijgen bij het uitkristalliseren van de woningtypologie binnen het gebiedsprogramma. Gezien de grote woningbouwopgave van Bergeijk zal deze onderbouwing in beginsel naar verwachting geen probleem vormen. Zorg voor duidelijk startpunt met nota van uitgangspunten Om duidelijkheid te geven over het mandaat en opdracht van het college, stellen ondergetekenden voor alle uitgangspunten van de gebiedsontwikkeling samen te brengen in een Nota van uitgangspunten, en deze voorafgaand aan de uitwerking van het omgevingsprogramma en op voordracht van het college vast te laten stelen door de raad.

In dit document worden de uitgangspunten vanuit het ruimtelijk, sociaal-maatschappelijk, milieu- en planologisch-juridische spoor samengebracht, waarmee het college de uitwerking van het gebiedsprogramma ter hand kan nemen. Hierin worden ook de voorafgaande besluitvorming en kaders rond de gemeentelijke woningbouwopgave en locatiekeuze samengebracht als bestuurlijke basis en als basis voor de onderbouwing van de Ladder van duurzame verstedelijking . Dit biedt een bekrachtigd, en daarmee overzichtelijk en weloverwogen, startpunt voor het college om met de uitwerking en vaststelling van een programma aan de slag gaan. Dit voorkomt verrassingen en zorgt voor een soepeler proces wanneer de raad in een later stadium een omgevingsplan voor de ontwikkeling ter vaststelling krijgt voorgelegd. Overigens is het nodig en goed om de raad gedurende de uitwerking van het programma actief mee te (blijven) nemen en te informeren over keuzes ten aanzien van het programma, bijvoorbeeld via raadsinformatiebrieven en informatieavonden. Ook heeft de gemeenteraad nog inspraak via het budgetrecht, al is dat niet op het vlak van de planuitwerking zelf.

2.4 Strategie voor de insteek en inrichting van het instrument gebiedsprogramma (onder de Omgevingswet) Het programma onder de Omgevingswet is, behoudens artikel 3.5 Omgevingswet,5 vormvrij en bindt alleen de overheid die het programma vaststelt, in dit geval de gemeente Bergeijk.6 Het programma biedt daarmee veel vrijheid om uiteenlopende maatregelen op te nemen passend bij de onderliggende opgave waarvoor het programma is bedoeld en in dit geval die samenhangen met en nodig zijn voor het kunnen realiseren van de gewenste ontwikkeling in Bergeijk-Noord. Volgens de beleidscyclus Omgevingswet vormt het programma de opstap naar de voor derden bindende vervolgbesluiten, zoals het wijzigen van het omgevingsplan of verlenen van een omgevingsvergunning voor het afwijken van het omgevingsplan (‘BOPA’). Daarnaast is het instrument programma, naast de omgevingsvisie, de wettelijke basis voor het college voor het opnemen van bepalingen over financiële bijdragen voor ontwikkelingen van een gebied.7 5 Artikel 3.5 Omgevingswet (inhoud programma): “een programma bevat […] voor een of meer onderdelen van de fysieke leefomgeving: a. een uitwerking van het te voeren beleid voor de ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming of het behoud daarvan, b.

maatregelen om aan een of meer omgevingswaarden te voldoen of een of meer andere doelstellingen voor de fysieke leefomgeving te bereiken.” 6 Wel dient een bestuursorgaan rekening te houden met de taken en bevoegdheden, en dus de instrumenten uit de Omgevingswet van andere overheden zoals omgevingsvisies, programma’s en regelgeving (volgens de artikelen 2.1 en 2.2 Omgevingswet). 7 Artikel 13.22 Omgevingswet. 27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 7/10 2.4.1 Welke onderdelen moeten terugkomen in het gebiedsprogramma? Zoals hiervoor is omschreven is een programma onder de Omgevingswet, behoudens artikel 3.5 Omgevingswet, vormvrij. Dit houdt in dat de Omgevingswet geen verplichte indeling van het programmadocument voorschrijft. Gelet op de plek en de rol van het instrument programma in de beleidscyclus Omgevingswet, zijn er echter wel bepaalde onderdelen die terugkomen en die naar eigen smaak en invulling (gelet op de opgave) ingevuld kunnen worden. Onderstaand figuur geeft daar een uitwerking van. Figuur 2.3 mogelijke onderdelen van het instrument omgevingsprogramma Zo ligt het bijvoorbeeld voor de hand om de aankondiging van de juridische maatregelen op te nemen in het programmadocument, nu dat de volgende fase is in de beleidscyclus Omgevingswet.

Datzelfde geldt voor de beleidsdoelen, waarin je aangeeft welke beleidsdoelen (waaronder uit de omgevingsvisie, de vorige stap in de beleidscyclus) je in het programma uitwerkt door middel van concrete maatregelen. Ook een stukje communicatie en informatie is een logisch onderdeel, vanwege de motiveringsplicht in het vaststellingsbesluit bij het programma, waarbij het college moet aangegeven hoe burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken en wat de resultaten daarvan zijn én op welke wijze invulling is gegeven aan het toepasselijke decentrale participatiebeleid.8 Hierna volgt een opsomming van de hiervoor genoemde onderdelen toegepast op het gebiedsgerichte omgevingsprogramma Bergeijk-Noord. Daarbij zal steeds aandacht worden besteed aan wat het inhoudt, waarom dat moet worden opgenomen en wat de kansen en aandachtspunten daarbij zijn. Hierbij dient wel de disclaimer te worden geplaatst dat dit ‘slechts’ beginnende aanknopingspunten zijn op basis van de beschikbare informatie en dat de verdere invulling zal plaatsvinden wanneer het programma daadwerkelijk wordt geschreven. 8 Artikel 10.8 Omgevingsbesluit.

27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 8/10 1. Beleidsdoelen en beleidsuitwerking Gelet op de plaats van het instrument programma in de beleidscyclus Omgevingswet, zal hier worden aangeven welke beleidsdoelen (waaronder uit de omgevingsvisie) je in het programma uitwerkt en welke concrete maatregelen je daarvoor neemt. Hier kan de opsomming uit paragraaf 1.2 van deze notitie voor worden gebruikt. Gelet op artikel 2.1 en 2.2 van de Omgevingswet biedt het ook een kans om in dit hoofdstuk een link te leggen naar het Rijks- en provinciale beleid c.q. regelgeving, omdat daar met dit programma uitvoering aan wordt gegeven (zie paragraaf 1.2 van deze notitie). Een aandachtspunt is om de in paragraaf 1.3 omschreven onderbouwing van de behoefte en de locatiekeuze in het landelijk gebied (waarom daar?) ook te laten landen in dit hoofdstuk. 2. Bestuurlijke afspraken Als er tijdens de fase van het schrijven van het programma interbestuurlijke afspraken worden gemaakt, bijvoorbeeld voor de fase die na de vaststelling van het programma volgt, dan kunnen in dit onderdeel de gemaakte of benodigde afspraken worden toegelicht. Dit kan de basis zijn voor bijvoorbeeld een samenwerkingsovereenkomst.

Het gaat hier ook om een stukje governance en samenwerkingsstructuur (wordt er een terugkerend Bestuurlijk Overleg (BO) en/of een Ambtelijk Overleg in het leven geroepen?) waarin wordt bepaald hoe partners publiek/privaat samenwerken. Dit kan zorgen voor een effectieve ‘besturing’ door strategische leiding en toezicht op de voortgang en naleving van afspraken. 3. Feitelijke fysieke maatregelen Hier volgt een verkenning van de feitelijke, fysieke maatregelen die uiteindelijk in het gebied worden uitgevoerd. Het gaat hierbij om de gewenste inrichting van het gebied; de soorten woninge n (% sociaal etc.) en mobiliteit. De woningbouwopgave voor het gebied is helder, maar het is een aandachtspunt om ook te kijken naar wat er nog meer in de omgeving gerealiseerd zou kunnen worden en waarop moet worden gelet wat betreft brede welvaart en voorzieningen, waaronder sportvelden en faciliteiten. 1000 woningen erbij in deze omgeving is nogal wat, daarom is het zeer aan te raden om hier tijdens de programmafase onderzoek naar te doen. De uitkomsten van deze onderzoeken kunnen e ventueel als bijlage aan het programmadocument worden toegevoegd. 4.

Communicatie en informatie Zoals hiervoor ook is aangegeven is communicatie en informatie een logisch onderdeel van het programmadocument, vanwege de motiveringsplicht in het vaststellingsbesluit bij het programma, waarbij het college moet aangegeven hoe burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken en wat de resultaten daarvan zijn én op welke w ijze invulling is gegeven aan het toepasselijke decentrale participatiebeleid. 9 Toepast op Bergeijk-Noord is een belangrijk onderdeel van dit hoofdstuk (een uitwerking van) het participatieplan zoal aan bod is gekomen in spoor 3. Voor een verdere invulling, inclusief de kansen en aandachtspunten, wordt ook verwezen naar dat spoor. 5. Aankondiging juridische maatregelen: Gelet op de beleidscyclus Omgevingswet ligt het voor de hand om de aankondiging van de juridische maatregelen op te nemen in het programmadocument, nu dat de volgende fase in de cyclus is. Gelet op de grootte van de ontwikkeling in Bergeijk-Noord ligt een wijziging van het omgevingsplan voor de hand, maar hoe het er precies uit zal komen te zien volgt in de volgende fase (met de informatie uit de planologische quickscan en aandachtspunten voor planontwikkeling in het achterhoofd).

Een ander onderdeel van dit hoofdstuk is een deelproces: hoe plaats je alles in de tijd zodat de deadline van maart 2028 (dan verloopt het voorkeursrecht) gehaald wordt voor de vaststelling van het programma. 10 9 Artikel 10.8 Omgevingsbesluit. 10 Met de vaststelling van het programma kan het besluit tot voorkeursrecht worden verlengd. 27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 9/10 6. Financiële instrumenten In dit hoofdstuk wordt omschreven hoe wordt omgegaan met kostenverhaal en financiële bijdragen (wie betaalt wat) en de grond c.q. ontwikkelstrategie. Aandachtspunt is dat artikel 13.22 van de Omgevingswet aanvullend een grondslag biedt voor afspraken over een vrijwillige financiële bijdrage voor ontwikkelingen in een gebied. Die gaat over andere kosten dan de kosten die verhaald worden via de anterieure overeenkomst over kostenverhaal. Deze bijdrage kan vrijwillig worden overeengekomen en moet een basis vinden in een omgevingsvisie of programma. Met andere woorden: de onderbouwing van de financiële bijdrage moet worden opgenomen in de instrumenten omgevingsvisie of programma. In dit geval zou het programma dan de hoofdlijnen van de bekostiging en planning va n de ontwikkeling van het gebied uiteen moeten zetten. De investeringen waarvoor een bijdrage nodig is, moeten benoemd worden en tevens moet een indicatie van de benodigde bijdrage worden gegeven.

In dit hoofdstuk zou het programma dan: • Het gebied omschrijven of aangeven hoe dat ontwikkeld wordt; • Het verband aangeven tussen de activiteit en de ontwikkeling waaraan wordt bijgedragen; • Ingaan op de financiering van de ontwikkeling; • Een indicatie geven van de gewenste bijdrage; • Ingaan op de planning en realisatie van de ontwikkeling. De ontvangen bijdragen mogen worden besteed aan de ‘verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van gebieden en de realisatie van maatschappelijke functies’. Hierbij kan gedacht worden aan de voor woningbouw gewenste ontwikkelingen of andere maatschappelijke functies zoals sportvoorzieningen en infrastructuur. 2.4.2 Zorg voor een concrete afbakening van het gebied in het programma Het omgevingsprogramma dient geografisch begrensd te worden in verband met het dig itaal raadpleegbaar maken op Regels op de kaart via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Het programma geldt daarbij specifiek voor het afgebakende gebied. Dit betreft een specifieke, harde begrenzing die op kaart gezet wordt; binnen deze grens zijn de onderdelen en kaders van het programma van toepassing. Het is zaak om de begrenzing van het programma ruim genoeg te nemen, zodat enige speling en flexibiliteit naar de uitwerkingsslag richting uitvoering mogelijk is.

Aan de andere kant moet hetgeen binnen de grenzen van het programma wordt gebracht gedekt zijn door de onderliggende onderzoeken en informatie (zoals het milieueffectrapport (‘MER’)) en conditionerende onderzoeken. 2.5 Totstandkoming programma en vervolg naar juridische verankering/uitwerking Het gebiedsprogramma voor Bergeijk-Noord brengt het resultaat samen van de sporen ruimtelijk en sociaal-maatschappelijk, in een visie voor de toekomstige ontwikkeling en inrichting van het gebied. Via het doorlopen MER in het milieuspoor, dat als bijlage bij het programmadocument wordt vastgesteld, krijgt het gekozen voorkeursscenario een goed afgewogen basis. De uitwerking van het programma loopt daarmee op met de uitkomsten van stappen in de andere sporen en vormt het eindproduct hiervan. 27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 10/10 Proces Het voorbereiden van programma’s met de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 Algemene wet bestuursrecht (hierna: ‘Awb’) is het uitgangspunt.11 Als het programma wordt voorbereid met toepassing van de uniforme voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 Awb, dan legt het college het ontwerpprogramma en de bijbehorende stukken 6 weken ter inzage.

12 In deze periode kan eenieder een zienswijze naar voren brengen.13 Vanwege het zelfbindende karakter staat er meestal geen beroep open tegen het besluit tot vaststelling van een programma (artikel 1 van bijlage 2 bij de Awb).14 Dat is pas mogelijk bij (planologische) uitwerking van het programma in een omgevingsplan (of eventueel BOPA). Op grond van een opvolgend planologisch besluit, welke juridisch bindend is voor derden, is ‘pas’ sprake van een bouwtitel op basis waarvan uitvoeringsvergunningen kunnen worden aangevraagd en verleend. Met het voorwerk dat is gedaan voor het programma is het opstellen van een omgevingsplan (of eventueel een BOPA) grotendeels afgebakend en onderbouwd, en daarmee relatief vlot te doorlopen. Met (bijvoorbeeld) binnenplanse vergunningplichten (OPA's) die refereren aan en toetsen aan het kader in het programma, kunnen relatief makkelijk concrete (bouw)plannen uitgewerkt en tot uitvoering gebracht worden. Voor het omgevingsplan (of BOPA), en vervolgens daarop te baseren uitvoeringsvergunningen, dient wel weer een zelfstandige (uitgebreide) voorbereidingsprocedure te worden doorlopen. Zoals gezegd staat in die procedure de rechterlijke route open voor belanghebbenden. 11 Toepassing van afdeling 3.4 Awb is echter niet verplicht voor vrijwillige programma’s, waar het omgevingsprogramma Bergeijk- Noord onder valt.

Dit volgt uit artikel 16.27 lid 1 Omgevingswet. Het vaststellende bestuursorgaan kan dus zelf beslissen hoe ze de voorbereiding van het programma vormgeeft. Alleen als voor het vrijwillige programma een milieueffectrapport moet worden gemaakt, is de uitgebreide voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 Awb verplicht (vandaar dat ervoor nu wordt uitgegaan dat we deze zullen volgen). Dit volgt uit artikel 16.40 lid 1 Omgevingswet. 12 Artikel 3:11 Awb. 13 Artikel 16.23 lid 1 Omgevingswet. 14 Er is wel beroep mogelijk tegen delen van programma’s met specifieke rechtsgevolgen (‘programma’s met een programmatische aanpak’), daar valt het gebiedsprogramma Bergeijk-Noord niet onder. P r o j e c t g e r e l a t e e r d 27 februari 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8805-MI-RP-260227-1306 4 Klik of tik om tekst in te voeren. Bijlage 4 Notitie planologische aandachtspunten

Notitie | Haskoning Nederland B.V. Mobility & Infrastructure Aan: | Gemeente Bergeijk Van: | MZ - Haskoning Datum: | 27 februari 2026 Kopie: | - Ons kenmerk: | BK8805-MI-ME-260227-1306 Classificatie: | Projectgerelateerd Gecontroleerd door | RvO - Haskoning Onderwerp: | Planologische quickscan gebiedsontwikkeling Bergeijk-Noord 1 | Inleiding 1.1 | Aanleiding De gemeente Bergeijk is voornemens om in het gebied ten noordoosten van de kern Bergeijk een nieuwe woonwijk te ontwikkelen van circa 1000 woningen om te voorzien in de grote behoefte aan woningen in de komende jaren tot 2040, vanuit zowel eigen behoefte als faciliteren van de schaalsprong in de Brainport-regio. Hiervoor heeft de gemeente een voorkeursrecht gemeenten gevestigd op percelen van de beoogde ontwikkellocatie. Voor een ruimer gebied wordt in het kader van de woningbouw onderzocht of andere ontwikkelingen of kansen die samenhangen met de woningbouw voor deze plek en in deze omvang eveneens hier moeten en kunnen landen. De ontwikkeling van de woningbouwplannen geeft de gemeente verder vorm en richting in een gebiedsgericht omgevingsprogramma onder de Omgevingswet. Bij start van dit proces brengt de gemeente de uitgangspunten voor de ontwikkeling samen om deze uitwerking ter hand te nemen.

Een planologische quickscan – een onderzoek waarin kort alle relevante omgevingswaarden en milieuaspecten worden beschouwd - maakt daar onderdeel van uit. 1.2 | Ligging en omschrijving plangebied: De woningbouwontwikkeling is voorzien binnen het gebied waar de gemeente Bergeijk het voorkeursrecht heeft gevestigd (ongeveer 28 hectare) begrensd door de weg Enderakkers (oost), Riethovensedijk (west), De Ploeg en dorpskern van Bergeijk (zuid) (rode doorgetrokken lijn in figuur 1.1). Momenteel heeft dit gebied een agrarische invulling en bestemming, bestaande uit agrarische landbouwgronden en een agrarisch erf. Deze functie zou met de plannen omgevormd worden naar een uitbreidingslocatie voor woningbouw. Een veel ruimer gebied wordt in het verdere proces beschouwd en onderzocht op ontwikkeling van bjikomende voorzieningen (voor bijvoorbeeld sport, recreatie, verkeer/ontsluiting) die samenhangen met de woningbouw (stippellijn).

27 februari 2026 | BK8805-MI-ME-260227-1306 | 1/22 27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 2/22 Figuur 1.1: primaire ontwikkellocatie (doorgetrokken lijn) en secundair, ruimer onderzoeksgebeid (stippellijn) 1.3 Huidige planologische status Omgevingsplan gemeente Bergeijk Ter plaatse van de beoogde woningbouwlocatie en mogelijke uitbreiding ten westen daarvan geldt het (tijdelijk deel) omgevingsplan van de gemeente Bergeijk, bestaande uit de voormalige bestemmingsplannen van de gemeente. De locatie valt daarin binnen het bestemmingsplan Buitengebied van de gemeente Bergeijk en heeft daarbinnen een bestemming Agrarisch, zonder nadere waarden. De meeste van deze gronden behoren tot het agrarisch bedrijf/bouwvlak (Enderakkers 19) dat in het gebied ligt. Het betreft een (planologisch) grondgebonden agrarisch bedrijf in de vorm van een land- en tuinbouwbedrijf. Voor de gehele ontwikkellocatie is een dubbelbestemming voor archeologische waarden van toepassing. Aan de zuidkant van het gebied geldt daarnaast een dubbelbestemming ‘Leiding-gas’ ter bescherming van de (functie van) de aanwezige gasleidingen van de Gasunie. Bouwen in deze zone is niet toegestaan.

Het grotere onderzoeksgebied rond de voorziene woningbouwlocatie bestaat uit agrarische percelen en een enkel agrarisch bedrijf/bouwvlak, bospercelen (onderdeel NNN/NNB) en functies als sportvelden, camping De Paal, landschapspark De Ploeg, een interieurbouwbedrijf en verspreid woningen en de dorpsrand van Bergeijk. Binnen het gebied liggen enkele gemeentelijke wegen en langzaam verkeerroutes. Ten noorden loopt de provinciale weg N397 die Eersel en Valkenswaard verbindt.

27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 3/22 Figuur 1.2: geldende bestemmingen omgevingsplan Bergeijk Provinciale omgevingsverordening De woningbouwlocatie, en een groot deel van het omliggende onderzoeksgebied, is gelegen in het buitengebied en valt daarmee onder de zone ‘landelijk gebied’ op grond van de provinciale omgevingsverordening van Noord-Brabant. Stedelijke ontwikkelingen, waaronder woningbouw, binnen het landelijk gebied zijn niet zondermeer mogelijk en dienen goed te worden gemotiveerd ten aanzien van nut en noodzaak (behoefte) en ontbreken van mogelijkheden binnen het bestaand stedelijk gebied (locatiekeuze). Daarbij moet bovendien sprake zijn van een meerwaarde, goede landschappelijke inpassing en impuls voor de ruimtelijke kwaliteit en aanwezige waarden. Bij de verdere planuitwerking moeten deze randvoorwaarden betrokken worden en een plaats krijgen. Het is zaak dat de gemeente de provincie tijdig betrekt bij de voorgenomen ontwikkeling om de inpassing binnen de ruimtelijke kaders van de provincie af te stemmen en groen licht te krijgen. Provincie is bekend met het voornemen van de gemeente, en staat hier in beginsel niet negatief tegenover. Er is echter ook geen expliciete uitspraak gedaan over (principe)medewerking. Voor het verdere proces is het dan ook goed om provincie in dezen om een uitspraak te verzoeken.

27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 4/22 Figuur 1.3: zonering landelijk (groen) en stedelijk (grijs) gebied POV Figuur 1.4: zonering NNB/NNN (groen) en groenblauwe mantel (blauw) provinciale omgevingsverordening 1.4 Doel van de quickscan Voor het beoordelen van de planologische haalbaarheid en benodigde vervolgstappen om te komen tot een uitwerking van de planontwikkeling is inzicht nodig in de relevante planologische kaders en aspecten. De planologische quickscan wordt in deze notitie uitgewerkt. Per aspect wordt de relevantie voor de ontwikkeling beschreven, waar eventuele knelpunten zich bevinden en hoe daar in het verdere proces mee om te gaan.

27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 5/22 2 Samenvatting quickscan (stoplicht-methode) Per omgevingsaspect of omgevingswaarde is in onderstaande tabel samenvattend weergegeven wat op basis van deze planologische scan de hoofdbevindingen zijn, welk vervolg nodig is om daaraan invulling te geven en welke mate van risico en belemmering wordt verwacht voor de verdere planontwikkeling. Er kan een onderscheid worden gemaakt naar het risico voor het planologisch mogelijk maken (omgevingsplan) en het daadwerkelijk uitvoeren van de plannen (uitvoeringsvergunningen). Sommige aspecten kennen voorwaarden waaraan aantoonbaar moet worden voldaan bij vaststellen van een planologisch kader (zoals geluid, Natuurnetwerk, spuitzones en geur) terwijl andere aspecten kader vormen voor het verkrijgen van een vergunning voor uitvoering van de plannen (zoals Natura2000 (stikstof), archeologie, flora en fauna). Voor de hoogte van het risico zoals opgenomen in de laatste kolom is uitgegaan van de belemmering voor het uitvoeren van het plan, op basis van de huidige inzichten en regelgeving. In de andere kolommen is daarvan meer duiding gegeven.

■ Rood – Hoog risico: direct vervolgonderzoek / kritieke aandacht/aanzienlijke belemmering voor de planontwikkeling verwacht ■ Oranje – Middel risico: aandachtspunt/ waarschijnlijk vervolgactie nodig/ beperkte belemmering of belemmering op een beperkt deel van het plangebied ■ Groen – Laag risico: geen bijzonderheden verwacht/ geen belemmering voor de planontwikkeling Tabel 2.1 duiding en risicobeoordeling per omgevingsaspect of -waarde Aspect of waarde Bevindingen Vervolg Risico Archeologie Mogelijk archeologische waarden aanwezig Bureauonderzoek en veldonderzoek Laag Cultuurhistorie en landschap Cultuurhistorische waarden aanwezig, Rekening houden met waarden in planuitwerking Middel Water Geen bijzonderheden Watertoets uitvoeren, rekening houden met omliggende attentiezone waterhuishouding Laag Luchtkwaliteit Valt in beginsel onder NIBM Op basis van te realiseren programma indien nodig nader beschouwen Laag Ecologie (flora en fauna) Geen bijzonderheden Quickscan flora en fauna uitvoeren en evt. vervolgonderzoek. Als aan de orde mitigerende maatregelen en Laag 27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 6/22 Aspect of waarde Bevindingen Vervolg Risico omgevingsvergunning (flora en fauna-activiteit) nodig voor uitvoering.

Ecologie (Natura2000/stikstof) Kleine toename stikstofdepositie verwacht Waarschijnlijk omgevingsvergunning (Natura-2000-activiteit) nodig in uitvoeringsfase, welke op dit moment niet verleend kan worden, nog geen belemmering planologisch Middel/hoog Ecologie (NNB/NNN) Aangrenzend aan woningbouw liggen percelen NNN/NNB Voorkomen of mitigeren aantasting met planopzet Laag Bodemkwaliteit Geen bodemverontreiniging verwacht Verkennend bodemonderzoek, aandacht voor mogelijke restverontreiniging Laag Geluid Overschrijding geluidnormen wegverkeer verwacht Verkeerskundig en akoestisch onderzoek, treffen van geluidwerende maatregelen deel van woningen. Middel Externe veiligheid Klein brandaandachtsgebied gasleidingen, stelt eisen aan ontwikkelingen daarbinnen Afwegen hoe mee om te gaan voor nieuwe functies.

Er geldt al bouwverbod vanwege belemmeringenstrook leiding Middel Spuitzone agrarische gronden Aan weerszijden agrarische landbouwpercelen aanwezig waar gewasbeschermingsmiddelen toegepast kunnen worden Spuitzone hanteren van 50 meter (inwaarts of (bij voorkeur) uitwaarts) Middel Milieucontouren bedrijven Ruimschoots voldoende afstand tot omliggende bedrijfsactiviteiten op basis van richtlijn Kwalitatief nader onderbouwen op basis van feitelijke bedrijfsvoering Laag 27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 7/22 Aspect of waarde Bevindingen Vervolg Risico Geurhinder veehouderijen en gezondheid Zeer goed woon- en leefklimaat, paardenhouderij aangrenzend aan ontwikkellocatie. Geen woningbouw binnen een zone van 50 meter van de paardenhouderij Middel 27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 8/22 3 Resultaten per milieuaspect of omgevingswaarde 3.1 Archeologie Relevantie: Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening gehouden worden met het aanwezige cultureel erfgoed, bestaande uit archeologische en cultuurhistorische waarden. Archeologische waarden zijn cultuurhistorische waarden die zich in de bodem bevinden. De regels rondom archeologie en cultuurhistorie zijn te vinden in artikel 5.1.5.5 van het Bkl.

Bevindingen op hoofdlijnen: In het bestemmingsplan Buitengebied 2e herziening van de gemeente Bergeijk is ter plaatse van de ontwikkellocatie voor woningbouw een dubbelbestemming Archeologie geldend. De volgende archeologische waarden gelden binnen de ontwikkellocatie: • Waarde - Archeologie 4.2: voor bouwen en werken en werkzaamheden vanaf 500 m2 en een diepte vanaf 50 cm archeologisch is archeologisch onderzoek vereist. Deze waarde geldt voor nagenoeg de hele locatie. • Waarde – Archeologie 4.1: voor bouwen en werken en werkzaamheden vanaf 500 m2 en een diepte vanaf 30 cm onder maaiveld is archeologisch onderzoek vereist. Deze waarde geldt alleen voor het meest zuidelijke puntje van de locatie • Waarde – Archeologie 2: voor ingrepen vanaf 100 m2 en een diepte vanaf 30 cm onder maaiveld is archeologisch onderzoek vereist. Deze geldt binnen de mogelijke uitbreiding van de woningbouwlocatie ten westen van de Riethovensedijk. Tenslotte is sprake van Archeologisch waardevol gebied ter plaatse van een deel van de camping De Paal, en waarde- Archeologie 1, 3 en 4.1 ter plaatse van de nog niet gerealiseerde golfbaan De Paal. Hier zijn niet direct ontwikkelingen voorzien.

Conclusie en vervolgstappen: Bij ontwikkeling van het schaalniveau van de beoogde woningbouw worden de grenswaarden van alle archeologische verwachtingswaarden binnen de ontwikkellocatie en mogelijke uitbreiding daarvan, overschreden. Er zal dan ook archeologisch onderzoek uitgevoerd moeten worden . Dit hoeft de verdere planvorming niet tegen te werken. Er zijn dan ook geen significante belemmeringen Risicobeoordeling: laag 3.2 Cultuurhistorie en landschap Relevantie: Bij ruimtelijke ontwikkelingen dient er rekening gehouden te worden met aanwezige cultuurhistorische waarden. Cultuurhistorische waarden zijn de aan een bouwwerk of een gebied toegekende waarden, die zijn ontstaan door het gebruik dat de mens in de loop van de geschiedenis heeft gemaakt van een object (gebouw of bouwwerk) of gebied. Bevindingen op hoofdlijnen: De volgende cultuurhistorische waarden worden in het gebied onderscheiden binnen de provinciale omgevingsverordening en gemeentelijk beleid. 27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 9/22 Figuur 3.1: Cultuurhistorische waardenkaart Bergeijk (bron: atlas.odzob.nl) Ontwikkellocatie: De woningbouwlocatie kent een hoge historisch geografische waarde als onderdeel van het akkercomplex Enderakkers en de aanwezige historische zichtlijnen oost-west. Dit geldt ook voor de mogelijke uitbreidingslocatie aan de westkant.

De Riethovensedijk betreft een historisch geografische lijn van zeer hoge waarde Omliggende onderzoeksgebied: De bospercelen (NNB/NNN) zijn historisch groen met een redelijk hoge waarde. Het Ploegpark betreft een Rijksmonument en het gebouw eveneens een Provinciaal Cultuurhistorisch Complex. In dit gebied zijn verder een tweetal monumentale bomen (uiterst zuidelijk onder het ploegpark) een enkel gemeentelijk monument en bouwwerken met een hoge historische waarde aanwezig. In de planontwikkeling dient rekening gehouden te worden met deze cultuurhistorische waarden en beschermde monumenten en groenstructuren. Conclusies en vervolgstappen: De aanwezige cultuurhistorische waarden vormen geen directe belemmering voor de planontwikkeling. In de planuitwerking dient wel rekening gehouden te worden met deze waarden door deze te respecteren en een plek te geven in de planopzet. Risicobeoordeling: middel

27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 10/22 3.3 Water Relevantie: Voor water geldt bij nieuwe ontwikkelingen het (landelijke) principe van water en bodem sturend. Dit betekent dat het natuurlijke water- en bodemsysteem van een gebied bepalend en richtinggevend is bij de inpassing van nieuwe ontwikkelingen en ontwikkelingen zich daarnaar voegen in plaats van andersom. De ontwikkellocatie is relatief hoog en droog gelegen en daarmee in principe geschikt voor woningbouw. Voor nieuwe ontwikkelingen dient op grond van beleid en regelgeving van het waterschap De Dommel een watertoets plaats te vinden, waarmee wordt aangetoond dat in voldoende waterberging wordt voorzien. In de provinciale omgevingsverordening zijn waterbelangen en ruimteclaims voor water opgenomen die planologische beperkingen met zich kunnen brengen. Figuur 3.2: Attentiezone waterhuidhouding (omgevingsverordening Noord-Brabant) Bevindingen op hoofdlijnen: Binnen de ontwikkellocatie en het mogelijk westelijke uitbreiding zijn geen aanduidingen rond water aanwezig die beperkingen met zich meebrengen. Aangrenzende bospercelen die onderdeel uitmaken van het NNB/NNN geldt de attentiezone waterhuishouding. De Attentiezone waterhuishouding in de Omgevingsverordening Noord-Brabant is een beschermingszone rondom natte natuurparels en andere hydrologisch kwetsbare natuur.

Binnen deze zone gelden specifieke beperkingen voor activiteiten die de grondwaterstand kun nen beïnvloeden.

27 februari 2026 BK8805-MI-ME-260227-1306 11/22 Conclusie en vervolgstappen: Er zijn geen belemmeringen op het vlak van water. Er dient te kunnen worden voldaan aan de waterbergingseis van het waterschap door te voorzien in voldoende waterbergende capaciteit voor het plan. In het grotere gebied mag de waterhuishoudkundige functie voor het omliggende NNB/NNN niet verstoord worden. Risicobeoordeling: laag 3.4 Luchtkwaliteit Relevantie: Een gezonde lucht draagt bij een aan gezonde leefomgeving. De luchtkwaliteit is echter niet overal even goed, als gevolg van zware industrie, (concentraties van) intensieve veehouderijen en drukke (vaar)wegen. Bij een ontwikkeling moet aangetoond worden dat deze niet bijdraagt aan verslechtering van de luchtkwaliteit door te toetsen aan de rijksomgevingswaarden voor stikstofdioxide (NO 2) en fijnstof (PM10). Daarnaast moet worden beoordeeld of er sprake is van een goed woon - en leefklimaat. De gemeente of provincie hanteren geen lokale omgevingswaarden voor luchtkwaliteit die strenger zijn dan de landelijke. Bevindingen op hoofdlijnen: De beoogde ontwikkeling van 1000 woningen valt ruim onder de standaardgrenzen (tot 1.500 woningen met één ontsluitingsweg, 3.000 bij 2 of meer ontsluitingswegen) waarbij een project altijd Niet in betekenende mate (NIBM) bijdraagt aan de luchtkwaliteit.

Het project kan daarmee zonder luchtkwaliteitstoets doorgang vinden, mits de verkeersgeneratie binnen de genoemde grenzen valt. Of uitgebreider getoetst moet worden hangt in dit geval mogelijk af van de bijkomende voorzieningen die in het programma opgenomen worden die samenhangen met de woningbouwontwikkeling . Voorzieningen vallen niet automatisch onder de standaard NIBM-regels voor woningbouw, ze kunnen, afhankelijk van type, omvang en verkeersgeneratie, wel NIBM zijn. Kleine wijkgebonden voorzieningen zijn vrijwel altijd NIBM, grotere bovenwijkse voorzieningen (grote school, supermarkt of sportcomplex) kunnen IBM zijn. Als het programma zich meer heeft uitgekristalliseerd kan dit nader beoordeeld worden aan de hand van de NIBM-tool, waarmee op basis van de verwachte verkeersgeneratie, met een eenvoudige verkeers- en emissieberekening vast is te stellen of de bijdrage NIBM is. Conclusie en vervolgstappen: Op het vlak van luchtkwaliteit is geen belemmering te verwachten voor de beoogde aantal woningen en wijkgebonden bijkomende voorzieningen, deze zijn naar verwachting NIBM. Indien wel bovenwijkse voorzieningen nodig blijken binnen het programma(gebied) vraagt dit om een nadere beoordeling of (nog) sprake is van NIBM.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebergeijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/9310678e-a765-40ef-a612-5eb290535ba9?agendaItemId=7df00971-cd77-4e1d-9b77-be2523c83b4a