Bijlage 1 Jaarverslag en uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022.docx
Tekst van het document
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
25
Opbrengsten
en uitzoeken wat de (isolatie)opties zijn (zonder tijdsdruk om daadwerkelijk uit te voeren) zeker toegevoegde waarde hebben. Hier willen we een start maken door het draagvlak hiervoor bij inwoners te onderzoeken. We reserveren hier €25.000,- voor. Bewustwording, advies en kennis inwoners
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
1.14 Transitievisie Warmte gebouwde omgeving
Betrokken partijen
Woningcorporaties, Enexis, Huiseigenaren, Provincie Brabant
Alle Nederlandse gemeenten hebben de opdracht gekregen een Transitie Visie Warmte (TVW) op te stellen. De Transitievisie Warmte geeft inzicht voor de lange termijn en de mogelijkheden om de gebouwde omgeving in Bergeijk van duurzame warmte te voorzien.
Resultaten 2021 In 2020 zijn we gestart met het opstellen van de Transitie Visie Warmte (TVW). Het opstellen van een Transitievisie Warmte is een complex proces. In de Startnotitie wordt dit proces omschreven en vastgelegd. De startnotitie is op 28 januari 2021 door de Raad vastgesteld. In mei 2021 is de Raad geïnformeerd over de warmte- en besparingsanalyse en het bijsturen van het proces. Omdat uit deze analyse blijkt dat er geringe kansen zijn voor collectieve oplossingen is de wijkgerichte aanpak (grotendeels) losgelaten. Daarna is samen met stakeholders toegewerkt naar een concept Transitievisie Warmte. Hierover is de Raad in oktober geïnformeerd. In september 2021 zijn er informatiebijeenkomsten voor inwoners en andere geïnteresseerden georganiseerd. December 2021 wordt de Transitievisie Warmte ter vaststelling aan de Raad voorgelegd. Activiteit 2022
Zoals het er nu naar uit ziet is hoofdstrategie van de TVW tot 2030: het inzetten op het “klaar-voor-aardgasvrij” maken van de bestaande bouw. Ventilatie en isolatie zijn daarbij zeer belangrijke eerste stappen. Isoleren om de energievraag te beperken. Ventilatie is belangrijk om woningen én hun bewoners gezond te houden. Daarnaast zijn technieken zoals PV, zonneboilers, PVT en inductie koken stappen richting aardgasvrij. Ook zal kleinschalige opslag van energie steeds belangrijker worden. Dit houdt in dat we de eigenaren van onze bebouwde omgeving hierop moeten voorbereiden, voorlichten en adviseren. Veel van onze projecten die we voor de bebouwde omgeving uitvoeren zijn hier opgericht. Communicatie speelt een grote rol hierin. Voor een gestructureerde en doordachte aanpak is het nodig om in 2022 een uitvoeringsplan hiervoor op te stellen. Hiervoor is een nieuw project opgestart, zie project 1.22 Mee doen TVW
Opbrengsten
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
1.16 Pilot Tiny House Pilot met 3 Tiny Houses op de Weebosserweg.
Betrokken partijen
Tiny housebewoners
Resultaten 2021
• • •
Drie Tiny houses zijn opgericht aan de Weebosserweg Communicatief: Een voorbeeld voor duurzaam wonen en leren van hun ervaringen Uiterlijk 31 december 2021 vindt een eerste evaluatie plaats tussen partijen, met als doel verbeterpunten te benoemen en het bespreken van het beëindigen van de pilot, het verlengen van de pilot dan wel het definitief maken
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
26
Activiteiten 2022
•
Opbrengsten
3 Tiny Houses=15.000 CO2 kg/jr
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
1.17 Regeling reductie energieverbruik (RRE): Waardebon €70,Eind 2019 stelde het Rijk de aanvraag voor de Regeling Reductie Energiegebruik open. Met de RRE zetten gemeenten projecten op om huiseigenaren te stimuleren tot kleine energiebesparende maatregelen in huis. Bergeijk heeft voor een combinatie van partners gekozen. Eén van de partners is ‘Winst uit je woning’. Om woningeneigenaren te stimuleren voeren we een campagne uit waarmee woningeigenaren voor € 70,- incl. BTW energiebesparende producten (ledlampen, radiatorfolie, tochtstrippen, deurdrangers, energiemanagers etc.) kunnen aanschaffen bij een scala aan (online) verkooppunten.
Betrokken partijen
Winst uit je woning
Resultaten 2021
• • • •
Communicatief/ educatief: regelmatig open dagen
Opstellen subsidieverordening reductie energieverbruik particuliere woningen Woningeigenaren hebben in augustus 2020 een brief vanuit de gemeente ontvangen met daarin de waardebon van €70,-. Inwoners die de waardebon nog niet hebben verzilverd krijgen in oktober 2020, februari 2021 en september 2021 nogmaals een brief. Op 1 oktober 2021 hebben 3047 huiseigenaren hun waardebon verzilverd. Dat is ongeveer 46% van de huiseigenaren.
Activiteit 2022
•
Opbrengsten
Tot 1 okt 2021 hebben de inwoners €204.444,- geïnvesteerd in kleinschalige energiebesparende maatregelen. Dit levert een jaarlijkse besparing van ongeveer 528.877 kg CO2-emissie op en €224.149,- aan energielasten bij de inwoners.
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
1.18 Opstart Fysiek Energieloket door Kempenenergie In 2020 wordt door Vereniging Kempenenergie een fysiek energieloket in Bergeijk ingericht. Een fysieke plek in de gemeente waar inwoners zonder drempel binnen kunnen lopen en vragen kunnen stellen over het treffen van maatregelen om hun woning energiezuiniger te maken. Elke zaterdagmorgen is het EnergieLoket van 10 tot 12 uur open en zijn er 2 energiegidsen aanwezig om vragen te beantwoorden. Er is informatiemateriaal beschikbaar en folders die kunnen worden meegenomen. Het EnergieLoket is op een zichtbare plek gesitueerd, in de bibliotheek. Het Energieloket is ook digitaal bereikbaar.
Betrokken partijen
Vereniging Kempenenergie
Resultaten 2021
Vanaf 12 september 2020 is er iedere zaterdagochtend een fysiek energieloket. Helaas is door de coronamaatregelen het loket een groot deel van het jaar dicht geweest.
Activiteit 2022
Ook in 2022 wordt het fysieke energieloket doorgezet. De bemensing door Kempenenergie hoort tot de reguliere taken die zij voor de gemeente Bergeijk uitvoeren. Als zodanig valt in het vervolg deze taak onder project: 1.9.a Advisering, stimulering en begeleiding van huiseigenaren op het gebied van duurzame energieopwekking en energiebesparing door Ver. Kempenenergie. Dit wordt gedekt uit de reguliere bijdrage die Kempenenergie jaarlijks ontvangt. In totaal is het energieloket 6 zaterdagen open geweest. In die tijd zijn 17 bezoekers geweest voor advies
Opbrengsten
De waardebon van €70,- kan tot 31 dec 2021 worden verzilverd. De verantwoording en afwikkeling vindt begin 2022 plaats.
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
27
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
1.19 Regeling reductie energieverbruik (RRE): grootschalig inkooptraject duurzame maatregelen Eind 2019 stelde het Rijk de aanvraag voor de Regeling Reductie Energiegebruik open. Met de RRE zetten gemeenten projecten op om huiseigenaren te stimuleren tot kleine energiebesparende maatregelen in huis. Bergeijk heeft voor een combinatie van aanbieders gekozen. Eén van de aanbieders is ‘Winst uit je woning’. Samen met WUJW zet de gemeente een collectieve inkoopactie op voor duurzame maatregelen zoals spouwmuurisolatie, vloerisolatie, HR++ glas en zonnepanelen. Deze acties zijn uitsluitend gericht op koopwoningen (zowel grondgebonden als appartementen). Daarnaast worden huiseigenaren gewezen op de dienstverlening waterzijdig inregelen cv. Een specifiek benoemd onderdeel van de RRE is de stimulatie van waterzijdig inregelen van cv-installaties. Hierbij wordt de door de cv opgewekte warmte evenwichtiger verspreid door de woning via de bestaande radiatoren met als gevolg een besparing op stookkosten.
Betrokken partijen
Winst uit je woning
Resultaten 2021
De 1e inkoopactie loopt van 1 september 2020 t/m 31 maart 2021. De 2e inkoopactie loopt van 5 okt t/m 30 november 2021 Woningeigenaren hebben eind augustus 2020, een advies per brief vanuit de gemeente ontvangen met advies over grote en kleine bespaarmaatregelen, de inkoopactie en video’s te bekijken op de website van Winst uit je Woning. Dit aanbod is nogmaals gedaan in oktober 2020. In oktober 2021 is een nieuwe inkoopactie gestart. Resultaat op 1 oktober 2021: - 261 huiseigenaren hebben offertes opgevraagd. -280 adviezen aan huis over energiebesparende maatregelen door energieadviseurs Winst uit je woning - 77 keer volgde daar een opdracht uit.
Activiteit 2022
De RRE-middelen kunnen tot 31 dec 2021 worden ingezet. De verantwoording en afwikkeling vindt begin 2022 plaats.
Opbrengsten
Bij de 1e inkoopactie (dus t/m 31 maart 2021)hebben de inwoners €407.730,geïnvesteerd in grootschalige energiebesparende maatregelen. Dit levert een jaarlijkse besparing van: 136.155 kg CO2-emissie op en € 53.829, - aan energielasten. We hebben dit niet opgenomen in de tabel van hoofdstuk 2 omdat hoogst waarschijnlijk iedereen ook subsidie heeft aangevraagd. De CO2 besparing wordt hier al berekend en opgenomen in de tabel.
1.20 Woonexpo 2022 Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
In april 2022 wordt in Bergeijk de Energie@Wonen Expo georganiseerd. De organisatie is in handen van Vereniging Kempenenergie. Tijdens deze consumentenbeurs, in 2019 succesvol georganiseerd in de gemeente Eersel, kunnen bewoners kennismaken met de mogelijkheden om in hun woning en door hun woongedrag energie te besparen en hoe ze efficiënt met energie om kunnen gaan. Er is een uitgebreide informatiestand, er zijn doorlopend lezingen, ongeveer 25 regionale bedrijven zijn met een stand vertegenwoordigd, er zijn speciale activiteiten voor kinderen rondom het thema energie en er is een publiekstrekker op het gebied van energie. De Expo moet mensen meer bewust maken van het anders omgaan met energie en tegelijkertijd heel praktische handvaten bieden om zelf iets te gaan doen.
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
28
Betrokken partijen
Winst uit je woning
Resultaten 2021
In verband met de maatregelen omtrent het corona-virus is de Energie@Wonen expo van september 2020 verplaatst naar april 2022. De inhoud- en opzet van de expo blijft vooralsnog gelijk.
Activiteit 2022
Organisatie van een Energie@Wonen expo. Bereik 500 huiseigenaren
Opbrengsten Project nr. + naam
1.21 Subsidie duurzame energie 2022-2025, onderdeel duurzame maatregelen isolatie
Korte omschrijving en doel project
Subsidieregeling duurzame maatregelen voor particuliere woningeigenaren. • Financiële prikkel om inwoners te stimuleren hun woning te verduurzamen. Doel: Subsidie energie besparen: 150 aanvragen bij woningen p/j met gemiddelde besparingen op gas door vloer-, dak-, muurisolatie, HR++ of triple glas en isolerende buitendeuren. Voor de uitvoering van de subsidie wordt externe ondersteuning ingehuurd. Totaal aan kosten €40.000. Voor het verstrekken van subsidie wordt €110.000 gereserveerd. • subsidieverordening 2022-2025
Uitvoering 2022
Opbrengsten
De genomen maatregelen in 1 jaar leveren tussen de 150.000 en 190.000 kg per jaar besparing CO2 op. Met deze nieuwe subsidieregeling hopen we in 2022 241.000 kg/CO2 per jaar extra te besparen.
Project nr. + naam
1.22 Uitvoeringsplan MEE DOEN! “klaar-voor-aardgasvrij” maken bestaande bouw in 2030
Korte omschrijving en doel project
CO2-uitstoot reduceren is, in ieder geval tot 2030, belangrijker dan aardgasvrij worden. De hoofdstrategie van de Transitievisie Warmte (TVW) van Bergeijk is het inzetten op het “klaar-voor-aardgasvrij” (of aardgasvrij-gereed) maken van de bestaande bouw tot 2030. Dat betekent dat woningen en gebouwen nog wel gebruik maken van aardgas maar dat deze met duurzame maatregelen gereed worden gemaakt om in de toekomst (met een relatief kleine stap) van het aardgas af te gaan. De stap naar loskoppelen van aardgas wordt hiermee kleiner gemaakt maar de eigenaar heeft wel al profijt van de aanpassingen. Met de uitvoering van BErgeijkENERGY zijn we al langer bezig om inwoners te betrekken bij de energietransitie. De TVW is een volgende stap in de warmtetransitie in Bergeijk. In de TVW is vastgelegd hoe we ná het vaststellen van de TVW inwoners betrekken bij de warmtetransitie en helpen met de verduurzaming van hun woning. Samengevat: • bij de gemeente kunnen inwoners terecht voor betrouwbare en specifieke informatie over de warmtetransitie.
De gemeente werkt hierin samen met partners zoals KempenEnergie; • woningverbetering en prettig wonen is het doel (kernboodschap); • communicatie wordt afgestemd op specifieke doelgroepen; • actief inzetten op het verenigen van inwoners; • in de communicatie wordt altijd benadrukt dat we de warmtetransitie stap-voorstap gaan uitvoeren; • in de communicatie wordt benadrukt dat we inzetten op maatwerk voor iedere inwoner; • welzijnsorganisaties worden actief betrokken; • verduurzaming maken we zichtbaarder; • bewustmaken huurders en inzetten van energiecoaches;
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
29
•
gezamenlijke aanpak voor individuele maatregelen.
We stellen in 2022 een uitvoeringplan op met een gestructureerde en doordachte aanpak en planning voor o.a. de communicatie(middelen). Uitvoering 2022
Uitvoeringsplan MEE DOEN! “klaar-voor-aardgasvrij” maken bestaande bouw in 2030
Opbrengsten b. Duurzame gebouwen gemeente (Publieke dienstverlening) Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
4.1 Openbare verlichting LED in 8 jaar vervangen, energie besparen Vanaf 2018 tot en met 2025 wordt jaarlijks een gedeelte van het areaal openbare verlichting verled. Daarvoor is een budget van € 200.000, - per jaar vrijgemaakt.
Betrokken partijen
Nobralux, aannemer
Resultaten 2021
Het areaal openbare verlichting bestaat uit 5566 lampen. Het energieverbruik lag in 2012 op ongeveer 840.000 kWh per jaar. Door de omvorming verwachten wij dit terug te kunnen dringen naar 300.000 – 350.000 kWh per jaar. Tot en met uitvoeringsjaar 2020: zijn 3015 lampen verled (=54%) Aan het eind van 2021 zijn er 3665 lampen verled (=66%)
Uitvoering 2022
Opbrengsten
Project nr. + naam Korte omschri jving en doel project Betrokk en partijen Resulta ten 2021
In 2022 zal er weer een gedeelte van het areaal van de verlichting worden vervangen. Het plan voor 2022 zal pas in het voorjaar van 2022 gemaakt worden. Het budget staat vast en op basis van de leeftijd van het areaal wordt beslist welke armaturen vervangen gaan worden en dan weten we pas hoeveel armaturen dat daadwerkelijk zullen zijn. Tot eind 2021 zijn er 3665 lampen verled. Dit levert 40% besparing in energieverbruik op. Dit levert een besparing op van 124.509 kWh per jaar en 81.000 kg CO2 per jaar.
4.2 Sportvelden LED in 4 jaar vervangen, energiebesparen De gemeente wil op basis van de gehanteerde NOC/NSF normen alle sportclubs in de gemeente voorzien van ledverlichting. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud van 6 sportparken in de gemeente Bergeijk. Op deze sportparken heeft de sportveldverlichting een groot aandeel in het energieverbruik en de energiekosten, welke voor rekening komen van de verenigingen. Sportverenigingen, Nobralux, aannemer Energiebesparing door gebruik ledverlichting. In het kader van het terugdringen van energieverbruik is veel “winst” te behalen door de bestaande traditionele sport-veldverlichting te vervangen voor Ledverlichting. Een besparing op het energieverbruik van 40-50% is realiseerbaar In 2021 zijn alle sportvelden (basisvoorziening) voorzien van duurzame Ledverlichting
Opbren gsten
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
30
Er wordt jaarlijks ruim 48.000 kWh per jaar aan stroom bespaard. Dit levert een besparing op van ruim 31.000 kg CO2 per jaar.
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
31
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
4.3 Gemeentelijke gebouwen energiebesparing Omvormen van de gemeentelijke gebouwen tot energie neutrale gebouwen voor wat betreft het onderdeel energiebesparing. De duurzame energieopwekking van gemeentelijke gebouwen is te lezen onder de papragraaf 5 Hernieuwbare energie
Betrokken partijen
Gemeente
Resultaten
2018: Aquinohuis en de kringloopwinkel volledig voorzien van -ledverlichting; -het tennispaviljoen van TV T.O.S. volledig voorzien van isolerende beglazing. - Dak van de gymzaal de Zonnesteen: volledig gerenoveerd met een nieuw isolatiepakket en dakbedekking. Sporthal de Koolakkers, Sporthal De Kemphaan, en Sporthal de Drie Eiken voorzien van ledverlichting. 2019: 1e fase gemeentehuis is uitgevoerd: het aanbrengen Ledverlichting gemeentehuis (sanitair- en verkeersruimtes). - 2e fase gemeentehuis is opgestart: het aanbrengen van Ledverlichting in de kantoorruimtes en is begin 2019 uitgevoerd. 2020: Ouderensteunpunt Hoefzicht te Westerhoven voorzien van dimbare LED-armaturen. Zowel LED-spots als LED-panelen. 2020: Sporthal de Koolakkers: grootschalige dakrenovatie met een extra dik isolatiepakket, rekening houdende met de huidige isolatie-eisen. 2021: ook de gehele verwarmingsinstallatie vervangen. 2020 /2021: RKVV Bergeijk: volledige dakrenovatie met aanvullende isolatie. 2021: volledige pand voorzien van Ledverlichting. Zowel de binnenverlichting als de verlichting rondom de accommodatie. 2020: RKSV de Weebosch: vervangen van de asbesthoudende dakbedekking en aan de binnenzijde van de nieuw te plaatsen dakplaten, na-isolatie. 2021: Aquinohuis: dak van het Aquinohuis en de Kringloopwinkel volledig voorzien van nieuwe dakpannen en 132 zonnepanelen.
Tevens zijn in de Kringloopwinkel nieuwe kozijnen aangebracht met HR++ beglazing. Gemeentewerf Bergeijk: volledig voorzien van Ledverlichting. VV Riethoven: dakrenovatie, inclusief aanvullend isolatiepakket. Openluchttheater de Hunnebergen Luyksgestel: start gemaakt met het renoveren/verduurzamen van de kleedruimten. De kleedruimten gaan van het gas af. En daarnaast is een energielabel voor het gemeentehuis afgegeven, energielabel B.
Uitvoering 2022
Op basis van energiescans die in 2017 zijn uitgevoerd zijn in de afgelopen jaren bij de gebouwen die daarvoor in aanmerking kwamen isolerende maatregelen uitgevoerd en zonnepanelen gelegd. In 2022 laten we voor ieder gemeentelijk gebouw onderzoeken wat er, met de huidige stand van zaken op het gebied van technologische ontwikkeling, mogelijk is om ze verder te verduurzamen en wat de mogelijkheden zijn om op termijn van het aardgas af te gaan. De uitkomsten van dit onderzoek zullen we aan de raad worden voorgelegd.
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
32
Opbrengsten
Nb1. Een inschatting maken van de besparing op energieverbruik en CO2 bij isolerende maatregelen is lastig voor gemeentelijke gebouwen. We zijn nog op zoek naar een goede tool hiervoor die dit kan berekenen. Nb2. De financiële besparing is relatief weinig omdat we als gemeente een goedkoop grootverbruikerstarief mogen hanteren. Nb3. De besparing in CO2 is op basis van eerder gebruik van grijze stroom. De gemeente koopt al langer groene stroom in. Maar de gedachte is dat als wij besparen de groene stroom ergens anders gebruikt kan worden en er dus CO2 bespaard wordt. De besparing t/m 2019 levert jaarlijks 160.000 kWh op. Dit levert een besparing op van ruim 96.000 kg CO2 per jaar.
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
4.8 Monitoring energieverbruik en kosten gemeente Jaarlijkse monitor hoe we ervoor staan op het gebied van de energietransitie. Wij zijn nog op zoek naar een goede tool die de besparing op energieverbruik en CO2 bij isolerende maatregelen voor gemeentelijke gebouwen zichtbaar kan maken.
Betrokken partijen
Klimaatmonitor
Resultaten
Klimaatmonitor geeft rapportage van de opbrengst in CO2 per gemeente. Cijfers van Klimaatmonitor lopen altijd 1,5 tot 2 jaar achter. In deze rapportage kunnen we de cijfers geven over 2019. De berekening voor de verwachte CO2 opbrengst doen we aan de hand van algemene rekenmodellen: https://www.klimaatplein.com/gratis-co2-calculator
Opbrengsten
Inzicht in de resultaten van je maatregelen. Mogelijkheid om daarmee te communiceren
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
33
2. Duurzaam Werken Project nr. + naam
2.1 Energieke Regio
Korte omschrijving en doel project
Binnen het project ‘Energieke Regio’ wordt gewerkt aan de advisering van ondernemers t.a.v. duurzaamheid binnen de bedrijfsvoering. Binnen dit project wordt samengewerkt met o.a. de Rabobank, de vijf Kempengemeenten en Energieke Regio. Het betreft een adviesproject dat bestaat uit vier onderdelen: (1) informeren en inspireren, (2) adviseren, (3) het bouwen van een community en (4) een lokaal netwerk van partijen die samen de schouders onder de verduurzaming willen zetten. De onafhankelijke Stichting Energieke Regio organiseert het project, zonder winstoogmerk.
Betrokken partijen
Kempengemeenten (Bergeijk, Bladel, Eersel, Oirschot, Reusel-De Mierden), Stichting Energieke Regio, het Kempisch Ondernemers Platform (KOP), het Huis van de Brabantse Kempen, Rabobank De Kempen en Rabobank Het Groene Woud Zuid.
Resultaten
2020 & 2021 Dit project is vanwege de beperkingen omtrent het corona-virus sinds eind 2020 gepauzeerd, aangezien het lastig bleek om ondernemers te benaderen in tijden van de beperkingen, maar ook vanwege een pauzering van het programma door Rabobank. Rabobank heeft (tijdelijk) haar opleidingsprogramma voor Account Managers in zake ‘duurzaamheid’ moeten stilzetten. Dit project wordt mogelijk weer opgestart zodra de situatie omtrent corona het e.e.a. weer mogelijk maakt – mogelijk in de loop van 2022. Overigens is het ook mogelijk dat het project Energieke Regio niet meer opgestart zal worden en wordt vervangen door het project KOP i.z. verduurzaming bedrijventerreinen waaraan de Kempengemeenten hun medewerking hebben toegezegd (zie hieronder 2.2 voor een toelichting van dat project). In de loop van 2022 zal een besluit genomen worden over de toekomst van het project Energieke Regio.
Activiteit 2022
Het is vooralsnog onzeker of dit project in 2022 weer opgestart zal worden. Wanneer dit wel het geval is, dan zal het in ieder geval de volgende doelen nastreven vanuit een eerder opgesteld plan van aanpak: • •
•
• • •
•
Streven is in één jaar tijd minimaal 50 nieuwe deelnemers aan het project te binden; Ten opzichte van fase 1 en 2 het aantal stuurgroep overlegmomenten en procestijd beperken waardoor een groter deel van het budget aan wervingsactiviteiten (zie onderstaand bij ‘informeren en inspireren ondernemers) kan worden besteed; Invoeren van ‘intake gesprekken’ aan het begin van de trajecten met ondernemers. Tijdens deze gesprekken van circa één uur nemen we de ambities, wensen en plannen van de ondernemer ten aanzien van energiebesparing en energieopwekking door. Hierdoor ontstaat een beter beeld waar de ondernemer naar toe wil en kunnen we een (langduriger) adviestraject voor hem/haar uitstippelen; Actieve voorlichting, advisering en begeleiding om ondernemers te helpen bij de Informatieplicht in het kader van de Wet Milieubeheer die geldt vanaf 1 juli 2019; Meer focus op advisering en begeleiding voor zonnepanelen projecten op daken van bedrijfsgebouwen; Kleinschaligere en meer lokale informatie- en wervingsbijeenkomsten met ondernemers. Deze bijeenkomsten worden verdeeld over de regio georganiseerd van de deelnemende gemeenten en het verzorgingsgebied van Rabobank De Kempen (dus incl. Valkenswaard/Waalre); De Account Managers van de Rabobank en klantcontactfunctionarissen deelnemende gemeenten begeleiden om op te treden als ambassadeurs;
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
34
• •
Zichtbaarheid van Energieke Regio De Kempen vergroten door meer marketingen communicatieacties in te zetten; Vergroten van het netwerk van lokale adviseurs voor Energieke Regio De Kempen, om de (extra) vraag naar adviezen in het kader van de Wet Milieubeheer aan te kunnen.
Opbrengsten
n.v.t.
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
2.2 Project stimulering verduurzaming bedrijventerreinen KOP Binnen het Programmaplan BErgeijkENERGY willen we stimuleren dat ook bedrijven in de gemeente Bergeijk een bijdrage leveren aan de energietransitie. De opgave is groot, maar desalniettemin haalbaar als we bedrijven weten te stimuleren en ondersteunen om verduurzamingsstappen te zetten. Het Kempisch Ondernemers Platform (KOP) wil hier graag een rol vervullen. Zij hebben een project opgestart wat bijdraagt aan het behalen van onze doelstellingen. Mede om die reden hebben de vier Kempengemeenten (Bergeijk, Bladel, Eersel, Reusel-De Mierden) middels een samenwerkingsverklaring en financiële bijdrage aangegeven te willen samenwerken met het KOP om de verduurzaming van bedrijventerreinen te stimuleren/ondersteunen. De vier Kempengemeenten beschikken in totaal over twintig bedrijventerreinen. Op deze bedrijventerreinen zijn ongeveer 965 bedrijven gevestigd en zij bieden samen plek aan 13.500 arbeidsplaatsen. Door de aanpak van dit project worden bedrijven gestimuleerd om het gebruik van fossiele brandstoffen te verminderen en de transitie op het gebied van energie te maken. Dat is belangrijk, want bedrijventerreinen zijn grootverbruiker van energie en bieden kansen voor besparing en verduurzaming van gebruik. Naar schatting 60% van het energieverbruik in de Nederlandse economie vindt plaats op bedrijventerreinen.
Bedrijventerreinen hebben daarnaast het voordeel dat zij fysieke ruimte en planologische (milieu)ruimte bieden om hernieuwbare energie op te wekken op daarvoor geschikte locaties. Er is dus veel potentie, maar dit onderwerp staat vaak niet hoog op de agenda bij bedrijven (ook onbewust). Daarom is inzet om bedrijven actief te benaderen en te ondersteunen noodzakelijk om deze doelstelling te halen. En dat is precies wat dit project behelst.
Betrokken partijen
Kempisch Ondernemers Platform (KOP), Bedrijventerreinen Kempengemeenten
Resultaten
Dit project is nog vrij recentelijk, medio 2021, gestart en zal in 2022 (afhankelijk van de ontwikkelingen aangaande de huidige beperkingen) doorlopen en mogelijk ook daarna nog een vervolg krijgen.
Uitvoering 2022
Het projectplan van het KOP voor de verduurzaming van de bedrijventerreinen omvat een aantal fases. Het onderzoek van fase 1 resulteert uiteindelijk in een programma per bedrijventerrein, waarin de sterkten, zwakten, kansen en bedreigingen zijn verwerkt tot een aanpak tot verduurzaming van de bedrijfspanden en -terreinen, de openbare gebieden en eventueel de omringende gronden. Per bedrijventerrein wordt ook een intentieverklaring opgesteld met de aanwezige geïnteresseerde bedrijven en bedrijvenvereniging om de programma’s gefinancierd en uitgevoerd te krijgen. Fase 2 omvat de verdere stimulering van bedrijven om tot verduurzaming over te gaan middels bijeenkomsten, inspiratiesessies en spreekuren. Daarbij ook rekening houdende met de beperkingen van het huidige elektriciteitsnet in de komende jaren. Het KOP is verantwoordelijk voor de uitvoering van het project. De gemeenten blijven betrokken doordat er regelmatig werkoverleg gepland wordt. Daarnaast krijgen gemeenten bij alle bepalende documentatie, zoals subsidieaanvragen en plannen, de gelegenheid de stukken in te zien en hierop desgewenst te reageren.
Opbrengsten
n.v.t.
2.5 Vernieuwing en verduurzaming Kattendans
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
35
Korte omschrijving project Toelichting
De Kattendans wordt nagenoeg tot casco-niveau gestript en vervolgens gerenoveerd en uitgebreid. De gemeente heeft ambities op het gebied van het energiegebruik. Het is vanzelfsprekend dat bij investeringen van de gemeente in vastgoed, rekening wordt gehouden met deze ambitie.
Betrokken partijen Activiteiten en planning
Gemeente, bestuur De Kattendans Na realisatie van het plan heeft het gebouw een nieuwbouwkwaliteit. Dit betekent dat voor wat betreft de isolatie van gevels en daken voldaan wordt aan nieuwbouweisen. De volledige installatie wordt vernieuwd en gasloos gemaakt. Met warmtepompen zal het gebouw worden verwarmd en gekoeld. Tenslotte worden zonnepanelen geïnstalleerd tot een vermogen dat voor ‘eigen gebruik’ nodig is. Er is ruimte voor de installatie van meer vermogen, maar teruglevering is op dit moment niet mogelijk. Er is geen berekening gemaakt van het effect van duurzaamheidsmaatregelen. Een vergelijking tussen de huidige/bestaande situatie en de te realiseren situatie is ook niet van toevoegde waarde. Dat komt omdat het hele klimaatconcept wordt aangepast en er feitelijk geen direct vergelijk mogelijk is.
Opbrengsten
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
2.6 Controles Informatie- en energiebesparingsplicht bedrijven Bedrijven met een verbruik vanaf 50.000kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgas per jaar hebben op grond van het Activiteitenbesluit milieubeheer de verplichting om energiebesparende maatregelen te nemen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder. Daarnaast hebben zij sinds 1 juli 2019 de plicht tot het melden van deze energiebesparende maatregelen (informatieplicht). Volgens het ministerie van Economische Zaken (EZK) gaat het in Bergeijk om 216 bedrijven die vallen onder de informatie- en energiebesparingsplicht. Door de ODZOB is reeds meerdere keren een ondersteuningsregeling aanvraag gedaan om (een gedeelte van) deze bedrijven te controleren. Met de regeling kunnen bevoegd gezag en omgevingsdiensten externe capaciteit inhuren om bijvoorbeeld bedrijven die nog geen rapportage ingediend hebben, aan te sporen dat alsnog te doen of een controle op energiebesparing uit te voeren. Niet alle bedrijven kunnen met deze regeling in hetzelfde jaar gecontroleerd worden, maar de verwachting is dat dit project de komende jaren kan worden voortgezet waardoor dit op een bepaald moment wel gerealiseerd kan worden.
Betrokken partijen
ODZOB, EZK
Resultaten
In 2020 was in totaal €8939 beschikbaar voor de gemeente Bergeijk en voor dit bedrag zijn uiteindelijk 133 brieven verstuurd die geresulteerd hebben in 113 aangeleverde rapportages. Uiteindelijk zijn een zevental fysieke controles uitgevoerd, omdat ofwel de informatieverstrekking van deze bedrijven achterbleef ofwel er een potentieel grote energiewinst te behalen was. De gecontroleerde bedrijven waar verbeteringen mogelijk waren krijgen 6 maanden de tijd om deze door te voeren, waarna een hercontrole volgt. Voor 2021 is voor de gemeente Bergeijk €9529 beschikbaar voor deze regeling. Beoogd is om in ieder geval negen bedrijven te controleren in 2021. Er zijn op het moment van schrijven 3 hercontroles (ook volgend uit de controles in 2020) uitgevoerd. Mede vanwege de omstandigheden omtrent corona zijn de geplande controles nog niet allemaal uitgevoerd. Er staan voor 2021 in totaal nog 3 her- en 9 reguliere energiecontroles gepland om uit te voeren. De verwachting is dat deze op 31 december 2021 voltooid zullen zijn.
Uitvoering 2022
Naar verwachting stelt het Rijk voor 2022 wederom budget beschikbaar aan de ODZOB om de ondersteuningsregeling voor de gemeenten voort te zetten. Zij ziet het belang van versnelde verduurzaming onder bedrijven in mede om de doelen van het Klimaatakkoord/Urgenda te behalen. Op het moment van schrijven is daar echter nog geen
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
36
concrete duidelijkheid over evenals de hoogte van de ondersteuningsregeling voor afzonderlijke gemeenten. Opbrengsten
n.v.t.
3. Duurzame Mobiliteit Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
3.1 Beleid elektrisch rijden Nadat in 2019 beleid is opgesteld dat elektrisch rijden en laden van elektrisch vervoer stimuleert is in 2020 gestart met de uitrol van laadvoorzieningen in de openbare ruimte.
Betrokken partijen
Vattenfall InCharge
Resultaten
Vanaf 2020 is het mogelijk voor inwoners om een aanvraag in te dienen voor een openbare laadpaal als zij geen mogelijkheid hebben op eigen terrein om op te laden. Verwacht wordt een toename van elektrische auto’s. We hebben de verwachting dat de stijging vooral plaats vindt bij huishoudens welke een parkeergelegenheid hebben op eigen terrein. Vanaf het 3e kwartaal 2021 worden er in elke kern van de gemeente Bergeijk een openbare laadpaal geplaatst. Hiermee maken we een start om te voorzien aan de groeiende vraag naar openbare laadpalen in de toekomst voor zowel inwoners als bezoekers van onze gemeente
Opbrengsten
Iedere elektrische middenklasse auto bespaart op jaarbasis 20.800 kg CO2 uitstoot. Er van uitgaande dat er per laadpaal 2 elektrische auto’s laden en we de intentie hebben om 5 laadpalen te plaatsen, betekent dat 208.000 CO2 besparing per jaar. De verwachting bestaat dat het gebruik van elektrische auto’s de komende jaren verder toeneemt en de milieuwinst groter wordt.
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
3.2 Fietsambitie In 2018 is de Gemeentelijke Visie Mobiliteit vastgesteld. In de gemeentelijke visie Mobiliteit is de fietsambitie uitgesproken. Hiermee wordt de komende jaren ingezet op een inrichting van een nieuwe infrastructuur met directe, veilige en comfortabele fietsverbindingen. De gedachte qua duurzaamheid is, de fiets een alternatief te laten zijn voor het autogebruik. In 2020 worden verdere onderzoeken gedaan naar de vastgestelde tracés uit de fietsambitie. Delen van deze fietsambitie worden in de jaren 2021 en 2022 uitgevoerd. Daarnaast is in 2021 gestart met het opstellen van een voorlopig ontwerp voor de snelle fietsverbindingen in de Kempen. Iv Infra b.v., Beeckk Ruimtemakers
Betrokken partijen Resultaten
De fietsambitie gaat enkel over de infrastructurele kant waarmee we de ambitie hebben fietsgebruik te stimuleren. Een succes hiervan is de realisatie van de verbeterde fietsverbinding Ploegpad in Bergeijk. Daarnaast wordt in 2021 gestart aan de aanleg van het volgende deel van de Snelle Fietsverbinding Bergeijk – Stedelijk gebied, zijnde de aanleg van een vrijliggend fietspad naast de Broekhovenseweg.
Opbrengsten
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
37
4. Duurzame gemeente Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
4.10 Communicatie duurzaamheid vanuit gemeente Communicatie energie en duurzaamheid
Resultaten
• • •
Duurzaamheidspagina website: www.bergeijk.nl/duurzaamheid. Actuele berichtgeving in de Eykelbergh en social media over energie en duurzaamheidsthema’s Regelmatig een duurzaamheidstip in Eykelbergh en social media.
Opbrengsten
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
4.12 Opstellen Regionale Energie Strategie (RES) Als onderdeel van het Klimaatakkoord vraagt het Rijk iedere RES-regio om Regionale Energiestrategie (RES) op te stellen en te versturen om te kunnen doorrekenen. De RES van de Metropoolregio Eindhoven (MRE) is een samenwerking van 21 gemeenten, twee waterschappen, provincie Noord-Brabant en Enexis Netbeheer. De gemeenten werken met elkaar samen via de subregio's de Peel, de Kempen, de A2-gemeenten en het Stedelijk Gebied Eindhoven. De RES-regio’s zijn aan zet om ieder binnen hun mogelijkheden een significante bijdrage te leveren aan de energietransitie ten aanzien van energiebesparing, de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de grootschalige opwek van duurzame elektriciteit.
Betrokken partijen
Stuurgroep, Programmateam, Provincie Noord-Brabant, Adviesgroep (o.a. BMF/ZLTO/TU/e), Waterschap de Dommel/Aa en Maas, Enexis, Metropoolregio Eindhoven (21 gemeenten) en werkgroepen (grootschalig/besparing/warmte/financiële participatie).
Resultaten
Besloten is om in het voorjaar van 2021 de gemeenteraden – via de Colleges – te vragen om een reactie op de zogenaamde ‘concept-RES 1.0’. De concept-RES 1.0 inclusief reacties (zienswijzen) is op 1 juli 2021 gedeeld met het Rijk, zodat het PBL deze kon doorrekenen. Alle opgetelde ambities van de RES-regio’s tezamen lijken voldoende om het landelijk doel van 35TWh duurzame energie te behalen in 2030. De reacties op de concept-RES zijn uiteindelijk ook meegenomen in de voltooiing van de uiteindelijke RES 1.0. Als MRE doorlopen we een zorgvuldig proces om te komen tot een RES. In navolging van de Kempengemeenten is het najaar van 2021 het milieueffecten-onderzoek afgerond (planMER) om een zorgvuldige analyse te kunnen maken van mogelijke zoekgebieden voor grootschalige opwek. Dit is een verdere verdiepingsslag ten opzichte van de eerdere concept-RES en voorlopige concept-RES 1.0 welke we respectievelijk in juni 2020 en februari 2021 met de gemeenteraad hebben besproken. In het vervolgtraject – na 1 juli 2021 – hebben we met alle input van de gemeenteraden in combinatie met de planMER-procedure voor de gehele regio een verdere selectie in de zoekgebieden voor grootschalige duurzame opwek kunnen bepalen. Aanvullend zijn scenario’s voor de warmtebronnen (in de vorm van een Regionale Structuur Warmte) verder uitgewerkt.
Daarnaast is in samenwerking met de betreffende stakeholders verder invulling gegeven aan besparingsmodules per doelgroep (bijv. maatschappelijk vastgoed, de industrie en bedrijven). Ook is in kaart gebracht hoe de uiteindelijke uitvoering van de verschillende taken op (meer) efficiënte wijze georganiseerd kan worden. Met alle beschikbare informatie en input is de RES 1.0 op het moment van schrijven voltooid en
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
38
wordt deze volgens planning eind 2021/begin 2022 aan alle 21 gemeenteraden, twee algemeen besturen van de Waterschappen en Provinciale Staten ter besluitvorming voorgelegd. Met vertegenwoordiging als bestuurlijk trekker van de werkgroep Grootschalige Opwek, vicevoorzitter van de Stuurgroep RES, bestuurlijk- en subregionaal vertegenwoordiger in het POHO RES, ambtelijke- en subregionale vertegenwoordiging in het Programmateam RES en ambtelijke vertegenwoordiging in de werkgroep Grootschalige Opwek, levert de gemeente Bergeijk een substantiële bijdrage aan de totstandkoming van de Regionale Energie Strategie voor de Metropoolregio Eindhoven. Als één van de Kempengemeenten leveren we daarbij tevens een belangrijke bijdrage aan kennis- en ervaring aangaande de ontwikkeling van beleid/strategie omtrent grootschalige duurzame opwek. Uitvoering 2022
De afronding van het proces rondom de RES 1.0 zal naar waarschijnlijkheid begin 2022 voltooid zijn. Na afronding van de RES 1.0 zijn we echter nog niet klaar. De opdracht van het Rijk is namelijk om iedere twee jaar een herijking van de RES op te stellen (RES 2.0/3.0/etc.). Dan kan worden beoordeeld of de doelen en ambities nog realistisch en ook ambitieus genoeg zijn. Bovendien is de verwachting dat we door technologische ontwikkelingen en opgedane ervaringen ook tot nieuwe inzichten zullen komen. Ook in de jaren vanaf 2022 zullen we dus werk moeten blijven verzetten aan de RES, maar op het moment van schrijven is nog niet geheel inzichtelijk wat dit concreet betekent.
Opbrengsten
Concept-RES, RES 1.0 (o.a. Besparingsplannen, zoekgebieden-kaart grootschalige opwek voor de MRE, RSW etc.).
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
4.13 Opt-in systeem voor ongeadresseerd reclamedrukwerk Tijdens de vergadering van 26 september 2019 heeft de Gemeenteraad het College verzocht om een plan van aanpak op te stellen (inclusief de benodigde voorlichting) met als doel om op korte termijn over te gaan tot een ‘opt-in’ systeem met zogenaamde ‘JA-JA stickers’ voor ongeadresseerd reclamedrukwerk. Op 20 februari 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met het opgestelde plan van aanpak en daarmee ingestemd met de invoering van het opt-in systeem voor ongeadresseerd reclamedrukwerk binnen de gemeente Bergeijk. Het doel is uiteindelijk om de productie en verspreiding van een (onnodige) substantiële hoeveelheid papier te voorkomen. Daarmee behalen we klimaatwinst zeker in combinatie met de besparing in uitstoot + kosten van bezorging.
Resultaten
Vanwege landelijke ontwikkelingen omtrent de juridische aspecten is besloten om tot daadwerkelijke invoering van het opt-in systeem over te gaan op 1 november 2021. De bijbehorende communicatie-campagne is eind augustus/begin september van start gegaan. Hierbij behoorde o.a. een informatiebrief aan alle inwoners inclusief een JA-JA en NEE-NEE sticker zodat men, naar gelang de keuze, de mogelijkheid heeft deze aan te brengen op de brievenbus. Daarnaast vanzelfsprekend een communicatie-campagne via diverse kanalen, zoals de Eyckelbergh en social media.
Uitvoering 2022
De informatiecampagne zal ook in 2022 doorlopen om middels herhalingsboodschappen de inwoners/belanghebbenden te attenderen op de (op dat moment) reeds ingevoerde wijziging. Daarnaast komt de aandacht te liggen op de correcte bezorging (handhaving) in lijn met de wensen per huishouden.
Opbrengsten
Een potentiele papierbesparing van ruim 77.000 kilo per jaar voor de gemeente Bergeijk, zoals eerder in het plan van aanpak berekend op basis van een aantal aannames. Daarnaast een besparing in (brandstof) uitstoot + kosten voor bezorging. 77.000 kilo papier staat voor 46.667 kilo CO2
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
39
5. Hernieuwbare energie Proje ct nr. + naam Korte omsc hrijvin g en doel projec t Result aten 2021
1.2 Subsidie duurzame energie 2020-2021, onderdeel duurzame energieopwekking
Subsidieregeling duurzame maatregelen voor particuliere woningeigenaren. • Financiële prikkel voor inwoners om stappen te nemen • Subsidie werkt extra stimulerend in combinatie met het energieadvies van Kempenenergie en bij het grootschalige inkooptraject van Winst uit je woning. (Zie projecten 1.9,1.17,1.18,1.19) Doel: Subsidie energie opwekken: 100 woningen p/j met duurzame energieopwekking door zonnepanelen, zonneboiler en warmtepomp. • In 2020 zijn 453 aanvragen voor duurzame energieopwekkende maatregelen in het kader van de subsidieverordening duurzame energie voor particulieren gehonoreerd. Hiermee wordt voor ca €3.139.617 miljoen geïnvesteerd. Er wordt ca € 233.260 aan subsidie verstrekt, geraamd was € 100.000. •
•
Gehonoreerde aanvragen t/m 1 -10-2021: zonnepanelen:176, zonneboiler:1, warmtepomp:16. Totaal: 193. Totaal uit te keren subsidiebedrag: €59.899,- De verwachting is om ergens rond de €100.000 uit te komen.
•
Zonnepanelen loopt iets minder hard dan vorig jaar. In 2020 zijn 458 aanvragen voor duurzame energieopwekkende maatregelen goedgekeurd. Maar hierbij moeten we wel aantekenen dat er vorig jaar november en december er een flink aantal mensen heeft aangevraagd. M.b.v. de regeling reductie energieverbruik kunnen alle woningeigenaren ook in 2021 deelnemen aan een grootschalige inkoopactie. Deze start op 5 oktober en loopt t/m 31 december. In de begeleidende brief die zij van de gemeente hierover ontvangen, staan ook onze subsidiemogelijkheden De mogelijkheid van subsidie wordt doorgezet met een nieuwe subsidieverordening 2022-2023
• Uitvoe ring 2022
•
Opbre ngste n
De besparing op CO2-uitstoot stijgt jaarlijks. De genomen maatregelen in 1 jaar leveren tussen de 500.000 en 700.000 kg per jaar besparing CO2 op. Vanaf de start van de subsidie in 2018 tot 2021 wordt er nu jaarlijks ruim 1.778.000 kg CO2 minder uitgestoten.
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
1.11 Postcoderoosproject 2 Inwoners van Bergeijk die geen mogelijkheid hebben om zonnepanelen op hun dak te leggen kunnen deelnemen aan een postcoderosproject.
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
40
In de praktijk is het moeilijk om een dak te vinden waar tenminste 250 zonnepanelen op geplaatst kunnen worden. Vaak moet er iets aan de constructie worden aangepast. Voor toekomstige postcoderoosprojecten wordt een bedrag van €2500 per project gereserveerd om in de kosten hiervoor te ondersteunen. Betrokken partijen
Vereniging Kempenenergie
Resultaten 2021
De vereniging KempenEnergie is doorgaans zoekende naar overige geschikte daken voor een postcoderoosproject, maar ook hier zitten vele haken en ogen aan. Zo moet de dakconstructie het extra gewicht van de panelen kunnen dragen en moet het dakoppervlak überhaupt geschikt zijn. In 2021 is het niet gelukt een geschikt dak in Bergeijk te vinden.
Uitvoering 2022
•
Opbrengsten
Bij 250 panelen: 43.268 CO2 kg/jr.
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
4.3 Gemeentelijke gebouwen duurzame energieopwekking Duurzame energieopwekking op de gemeentelijke gebouwen. Zie ook energiebesparing.
Betrokken partijen
Gemeente
Resultaten
2021 Sportpark de Bergerheide:90 zonnepanelen
De zoektocht naar een geschikt dak wordt doorgezet.
2021 RKSV de Weebosch: 48 zonnepanelen 2021 Aquinohuis: 132 panelen (na renovatie van de pannen) 2021: VV Riethoven 74 zonnepanelen
Uitvoering 2022
Openluchttheater de Hunnebergen is onderzocht, maar vanwege ligging in bosrijke omgeving is besloten vanwege het verminderde rendement om hier geen zonnepanelen toe te passen. Met het bestaande budget lopen nog een aantal activiteiten uit 2021 door in 2022. Voor einde 2021/2022 zijn nog een aantal daken in onderzoek, te weten: - ZSC Westerhoven; - Brandweerkazerne Bergeijk; - Gemeentewerf Bergeijk; - Tennisvereniging de Stap Luyksgestel; - Buurthuis ’t Sant De Weebosch. Bij de nieuwbouw van de Kattendans worden in 2022 uiteraard ook zonnepanelen toegepast.
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
41
Opbrengsten
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
5.1 Beleid grootschalige zon- en wind in de Kempen Het opstellen van het beleid- en toetsingskader voor grootschalige zonne- en windenergie in de Kempengemeenten. Door de uitstoot van CO2 verandert het klimaat en dat heeft negatieve gevolgen, zoals overstromingen, lange periodes van droogte en het stijgen van de zeespiegel. Om de klimaatveranderingen een halt toe te roepen is wereldwijd afgesproken het gebruik van fossiele brandstoffen terug te dringen. Ook de Nederlandse overheid ziet de noodzaak hiervan in en heeft als doel (inmiddels) 55% minder CO2 uit te stoten in 2030 en 95% in 2050. Het Nederlandse klimaatakkoord wijst ook gemeenten op het nemen van hun verantwoordelijkheid. De Kempengemeenten werken hierin samen en stellen in de ‘Klimaatvisie Kempengemeenten’ (2009) het doel om gezamenlijk energieneutraal te worden. Om dit te behalen is het nodig om naast energiebesparing en zonnepanelen op daken, ook grootschalig duurzame energie op te wekken. De Kempengemeenten hebben gezamenlijk beleid vastgesteld voor grootschalige zonne- en windenergie, omdat deze vormen van energieopwekking de meeste impact hebben op de omgeving en het landschap.
Betrokken partijen
Kempengemeenten, Provincie Noord-Brabant, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), Enexis
Resultaten
Het beleid- en toetsingskader voor grootschalige zonne- en windenergie is in de gemeente Bergeijk op 23 april 2020 vastgesteld door de gemeenteraad. Met ingang van 1 mei 2020 is het beleid- en toetsingskader grootschalige zonne- en windenergie voor de gemeente Bergeijk in werking getreden. Daarbij is besloten om Bergeijk Zuid-West (na grondig vooronderzoek) aan te wijzen als voorkeursgebied voor de mogelijke ontwikkeling van energieprojecten. Daarbij is tevens besloten om voor onbepaalde tijd in de gehele gemeente medewerking te verlenen aan zonne-energie op VAB-locaties (binnen bestaand bouwvlak), op voorwaarde dat de bebouwing dusdanig wordt teruggedrongen dat deze past binnen de nieuwe bestemming.
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
42
Het voorkeursgebied Bergeijk Zuid-West was van 1 september 2020 tot en met 28 februari 2021 opengesteld voor het indienen van projectvoorstellen. In totaal waren in maart 2021 zeven projectvoorstellen bekend bij onze gemeente, waarbij de gemeenteraad met de vaststelling van het beleid heeft besloten om medewerking te verlenen aan maximaal één projectvoorstel. Daarbij is aan initiatiefnemers gevraagd om de mogelijkheden tot samenwerking te onderzoeken en waar mogelijk te komen tot een gezamenlijk voorstel. Deze exercitie hebben de initiatiefnemers opgepakt en op het moment van schrijven lijkt het erop dat er in totaal twee projectvoorstellen zullen resteren welke we moeten beoordelen op kwaliteit/geschiktheid. Uitvoering 2022
Voor het resterende gedeelte van 2021 en voor 2022 staan er een aantal acties op de planning in zake het beleid en de openstelling van het voorkeursgebied. Voor de toekomst zal het voornamelijk van belang blijven om in nauw contact te blijven met initiatiefnemers en inwoners. Ook is het van belang om het reeds gevormde ‘deskundigenpanel’ (i.s.m. gemeente Oirschot & Reusel-De Mierden) te organiseren en coördineren, zodat we volgens de huidige planning vanaf 1 november 2021 de overgebleven projectvoorstellen kunnen beoordelen (zie hieronder 5.12). De eerste ronde toetsing door het deskundigenpanel is beoogd voor eind 2021/begin 2022 waarna de tweede- en definitieve toetsing plaatsvindt in kwartaal 2 van 2022 (note: planning is- en blijft onder voorbehoud van eventuele onvoorziene omstandigheden). Hierna volgt nog een meerjarig proces (doorlopend in 2022 & 2023) van o.a. verdere afstemming, uitgebreid communicatie-traject, indien daartoe besloten wordt een omgevingsvergunning en vervolgens de daadwerkelijke realisatie. Als gemeente Bergeijk hebben we ook relatief veel grondposities binnen het voorkeursgebied (+- 50%). We zullen hoe dan ook betrokken (moeten) worden bij de eventuele projectvoorstellen, zoals het beleid voor grootschalige zonne- en windenergie voorschrijft.
Naast bovengenoemde zaken zullen er nog vele andere activiteiten voortvloeien uit de openstelling van het voorkeursgebied, zoals bijvoorbeeld het overleg met Enexis/TenneT ten aanzien van de netwerkinfrastructuur c.q. onderzoek naar alternatieven/innovaties, maar ook bijvoorbeeld de afstemming/integratie met de Regionale Energie Strategie voor de Metropoolregio Eindhoven.
Opbrengsten
Eén windturbine bespaart circa 3.800.000 CO2 kg/jr (een moderne windturbine staat gelijk aan circa 15ha zonneveld) Eén hectare zonneveld bespaart circa 253.000 CO2 kg/jr
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
5.10 Model Groene Zone/ Stimuleringslening Duurzaamheid Zonnepanelen in de vorm van een ontzorgingstraject voor inwoners die zonnepanelen leggen met een gunstige afbetaalregeling over 15 jaar Door het Groene zone project worden alle inwoners met een koopwoning in de gelegenheid gesteld om zonnepanelen aan te schaffen. Inwoners worden daarbij volledig ontzorgd en krijgen volledige garantie. Ook inwoners met beperkte financiële ruimte kunnen deelnemen. De gemeente is hierbij financieel faciliterend. Inwoners die deelnemen besparen direct geld op hun energierekening. Een deel daarvan kunnen ze gebruiken voor aflossing van de lening. De gemeente is verantwoordelijk voor het leggen van de panelen, en 15 jaar service en onderhoud. Op deze manier kun je zonder veel moeite en geld meehelpen aan een betere wereld en gebruik maken van duurzame energie.
Betrokken partijen
Mundel van Weezenbeek
Resultaten 2021
•2020 is besteed aan het uitzoeken in hoeverre het mogelijk is om een ontzorgingsproject zonnepanelen voor Bergeijk te starten. Dit nadat gebleken is dat de andere Kempengemeenten hier niet in mee gaan.
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
43
In 2021 zijn we gestart met de voorbereiding van een project Groene Zone. Nadat we uitgebreid advies hebben ingewonnen bij derden, zijn we tot de conclusie gekomen dat een andere vorm beter bij de door ons gestelde doelen past. Die andere vorm is het verstrekken van een duurzame lening aan inwoners die aan de slag gaan met het verduurzamen van hun woning. Met een rente van 0%. De uitwerking van deze regeling vindt u in de verordening Duurzame lening. In december 2021 wordt de Regeling Duurzame lening ter vaststelling aan de Raad voorgelegd. Uitvoering 2022
Opbrengsten
De kosten voor het opzetten van een dergelijke regeling vielen daardoor ook lager uit. Wanneer het voorstel voor de stimuleringslening Duurzaamheid wordt goedgekeurd door de Raad zal deze in 2022 aan inwoners worden aangeboden. Voor de uitvoering van de Stimuleringslening Duurzaamheid wordt een administratieve kracht ingehuurd en in het 1e uitvoeringsjaar een externe specialist voor de inrichting van de regeling en het oppakken van inhoudelijke vragen. Totale kosten: € 6500,Wanneer het totale budget wordt geïnvesteerd in duurzame maatregelen, bespaart dit energie en CO2 uitstoot. Een inschatting maken van de CO2-reductie bij een investering van €500.000, is lastig omdat het afhankelijk is van de maatregelen die men neemt. De inwoners die gebruikmaken van de duurzame lening, kunnen ook subsidie aanvragen bij de gemeente voor een aantal maatregelen. De CO2-reductie zit dan ook al in deze berekening. Wanneer het hele budget gebruikt wordt door inwoners om zonnepanelen aan te schaffen, zijn dat ongeveer 90 woningen met gemiddeld 10 panelen van 300Wp. Dit zou een Co2 reductie opleveren van 135.000 kg CO2 per jaar.
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
5.12 Organisatie deskundigenpanel en beoordeling projectvoorstellen Onderdeel van het project ‘grootschalige zonne- en windenergie in de Kempen’ is de vorming van een deskundigenpanel ten behoeve van de toetsing- en advies van ingediende projectvoorstellen vanuit initiatiefnemers. Het deskundigenpanel bestaat uit een combinatie van interne deskundigheid (ambtelijk) uit de gemeente (zij kennen immers de ontwikkelingen het beste) in combinatie met externe deskundigheid voor bijvoorbeeld de gebieden ‘financiële participatie’, ‘energetische haalbaarheid’ en ‘ecologie’. Alle expertise die dient aanwezig te zijn binnen het deskundigenpanel is opgenomen in de toetsingskaders van het beleid.
Betrokken partijen
Kempengemeenten (Bergeijk, Oirschot, Reusel-De Mierden), RVO, groot aantal externe specialisten
Resultaten
Eind 2020 hebben de eerste gesprekken plaatsgevonden om te komen tot een deskundigenpanel. Deze gesprekken liepen door in het eerste kwartaal van 2021 en in totaal hebben circa 30 sollicitatiegesprekken plaatsgevonden. Samenwerking tussen de drie Kempengemeenten is aan de orde, omdat met name de externe deskundigheid binnen het panel ook inzetbaar kan zijn binnen de overige Kempengemeenten. In totaal hebben we 12 externe specialisten geselecteerd voor deelname aan de pool van deskundigen. Deze pool moet gezien worden als het ‘adressenboekje’ waaruit we, op basis van de beschikbaarheid in de gestelde toetsingsperiode, de deskundigen voor het panel kunnen selecteren. Het deskundigenpanel gaat uiteindelijk de overgebleven projectvoorstellen toetsen.
Uitvoering 2022
De vorming van het deskundigenpanel is gereed, zodat overgebleven projectvoorstellen getoetst kunnen worden. Zoals bekend toetst het deskundigenpanel de projectvoorstellen in totaal twee keer. Tijdens de eerste beoordelingsronde (start november 2021) met een advies aan de initiatiefnemer(s) ten aanzien van mogelijke verbeteringen/aanpassingen en tijdens de tweede beoordelingsronde met een advies aan de gemeente over potentiële medewerking aan een projectvoorstel. Het voorzitterschap van het deskundigenpanel en het contact met initiatiefnemers is de verantwoordelijkheid van de gemeente.
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
44
Het is nog niet geheel duidelijk wat de definitieve kosten zullen zijn voor de toetsing van de voorstellen, maar hieronder volgt een inschatting. Dit is de eerste keer dat we een dergelijk traject in de gemeente Bergeijk doorlopen en ook is hiermee geen ervaring opgedaan binnen andere (collega-)gemeenten (niet op deze schaal). Wel hebben we op basis van advies vanuit onder andere RVO, een inschatting door specialisten en door de recente ervaring in de gemeente Oirschot (enkel zonne-energie) een inschatting van gemaakt. Naar verwachting betrekken we in de gemeente Bergeijk vijf externe deskundigen bij het deskundigenpanel. Het geschat aantal te besteden uren per ingediend projectvoorstel is als volgt opgebouwd; Lezen eerste versie projectvoorstel
4 uur
Overleg en toetsing aan beleid (+ aanbeveling aan initiatiefnemer) Lezen aangepast en definitief projectvoorstel Overleg en toetsing aan beleid (+ advies aan gemeente opstellen) Totaal aantal uren per projectvoorstel
4 uur 4 uur 4 uur 16 uur
Totale geschatte kosten per projectvoorstel: 16 uur x 5 externe specialisten = 80 uur x € 90-€100 per uur = €7200-€8000 per ingediend projectvoorstel.
Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
5.13 Netcongestie – Innovaties Onderzoek betreffende de mogelijkheden voor het transport of lokale opslag van opgewekte duurzame energie. Dit in relatie tot de ontwikkelingen betreffende de verwachte beperkingen op het huidige elektriciteitsnet (netcongestie) zoals omschreven in paragraaf 1.2.
Betrokken partijen
Brainport Development, Ministerie van Economische Zaken, Provincie Noord-Brabant, Nationaal Programma RES, Enexis/TenneT, Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM), VDL Energy Systems, Scholt Energy, Bilfinger Tebodin
Resultaten
Naast de gesprekken met de netbeheerders (Enexis & TenneT) om korte- en lange-termijn oplossingen te vinden voor deze problematiek, kijken we ook naar andere innovatieve mogelijkheden voor het transport (o.a. Waterstof) en/of opslag (o.a. batterijen) van duurzaam opgewekte energie. Samen met een aantal bestuurders/ambtenaren uit de Kempen, aangevuld met afvaardiging vanuit o.a. Enexis en Brainport Development hebben we medio 2021 een werkgroep gevormd die zich bezig houdt met de zoektocht naar alternatieve oplossingen/innovaties. Deze werkgroep heeft verschillende doelen gesteld (in de vorm van een plan van aanpak ‘Energielandschap de Kempen’), zoals de lobby richting Provincie/Rijk, een technisch onderzoek naar mogelijke alternatieven/oplossingen door onderzoeksbureau Bilfinger Tebodin en ruimte om te experimenteren c.q. financiële middelen om het ook daadwerkelijk te kunnen realiseren. Aanvullend staan we hierbij vanuit de Kempengemeenten in nauw contact met overheden zoals het Ministerie van Economische Zaken en de Provincie Noord-Brabant, maar ook zijn (commerciële) partijen betrokken zoals het Nationaal Programma RES, de netbeheerders, de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM), VDL Energy Systems en Scholt Energy.
Op deze manier proberen we als Kempengemeenten naast het traditionele elektriciteitsnetwerk te zoeken naar innovatieve oplossingen voor de korte-, middellange- en lange termijn.
Uitvoering 2022
In 2022 (en waarschijnlijk ook de jaren daarna) zetten we de zoektocht en lobby naar mogelijke oplossingen/alternatieven voor de gemeente Bergeijk (en de andere
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022
45
Kempengemeenten) voort. Dit is geen proces van snelle overwinningen, maar eerder een langdurig en meerjarig traject waarbij volharding essentieel zal zijn. Project nr. + naam
5.14 Subsidie duurzame energie 2022-2025, onderdeel duurzame opwekking /gebruik
Korte omschrijving en doel project
Subsidieregeling duurzame maatregelen voor particuliere woningeigenaren. • Financiële prikkel om inwoners te stimuleren hun woning klaar te maken voor aardgasvrij wonen. Doel: Subsidie energie besparen: 50 woningen p/j met besparingen op gas door gebruik warmtepomp, warmtepompboiler, zonneboiler en/of inductiekookplaat. • subsidieverordening 2022-2025 Voor de uitvoering van de subsidie wordt externe ondersteuning ingehuurd. Totaal aan kosten € 13.000. Voor het verstrekken van de subsidie wordt €37.000,-gereserveerd.
Uitvoering 2022
Opbrengsten
Met deze nieuwe subsidieregeling hopen we in 2022 34.500 kg/CO2 per jaar extra te besparen.
6. Klimaatadaptatie Project nr. + naam Korte omschrijving en doel project
6.1 Uitvoering Klimaatadaptatiestrategie Na de klimaatstresstest worden de klimaatdialogen gevoerd. Het doel van de dialogen is om tot een klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda te komen. Hiermee streven we naar een klimaatbestendige inrichting van Bergeijk in 2050 door het verankeren van het klimaatbestendig handelen in beleid en uitvoering. Onder klimaatbestendig handelen verstaan we als gemeente dat klimaatadaptatie een plek heeft in de manier waarop we ruimtelijke plannen maken en uitvoeren, beheer en onderhoud uitvoeren en klimaatadaptatie integreren in beleid. De klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda is in de Raad van september vastgesteld. Om activiteiten te kunnen uitvoeren die nodig zijn om uitvoering te kunnen geven aan activiteiten die nodig zijn om klimaatadaptatie te borgen in gemeente en het bewustzijn bij bewoners en partners te vergroten, is er binnen BErgeijkENERGY budget gereserveerd.
Betrokken partijen
Ondernemers, Waterschap, inwoners, gemeente
Resultaten 2021
In 2021 is het gereserveerde budget niet gebruikt. Reden is dat de klimaatdialoog niet in 2020 maar pas in 2021 is uitgevoerd i.v.m. de coronabeperkingen. De vaststelling door de Raad kan daardoor ook pas in september 2021 plaatsvinden.
Uitvoering 2022
Na vaststelling van de klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda in de raad van september zal met de uitvoering van de agenda van start gegaan worden in 2022.
Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2022