Bijlage 1 Beleidskader MJBK Jeugd de Kempen 2026-2029

professionals in het lokale en regionale veld en het meer spreken van een

veiligheidsvraagstukken, zijn ontwikkelingen die hieraan bijdragen. Inclusief

gezamenlijke taal die aansluit bij de (vraag van) de inwoner. Het uiteindelijke

onderwijs of de decentralisatie beschermd wonen kan een relatie hebben met

doel is dat onze inwoners vaker vanuit de sociale basis antwoorden vinden.

een vraag naar jeugdhulp en dient zoveel mogelijk integraal opgepakt te worden,

Wat gaan we anders doen: • Het jongerenwerk vanuit een Kempische visie positie geven binnen het preventieve veld.

waarvoor regie nodig is. Dit past bij de ontwikkeling richting Stevige Lokale Teams waarbij er sprake is van een gezamenlijke opdracht met duidelijke afspraken en taken. Het antwoord op groeiend jeugdhulpgebruik ligt namelijk niet bij het bieden van nog meer jeugdhulp, omdat we weten dat de oorzaak vaak niet bij het kind ligt.

• Het preventieve aanbod meer uniformeren. • Specialistische expertise meer naar voren halen om kennis aan de voorkant te versterken. Dit doen we door de consultatiefunctie voort te zetten/te verstevigen. 2.4.3 Regievoeren

Van groot belang voor het slagen hiervan is het werken met actuele data. Dataverzameling en -analyse gebruiken we als middel om gesprekken te voeren en afspraken te maken met onze partners over de te behalen doelen en resultaten. Ook worden deze gebruikt om beleidsmatig bij te kunnen sturen met als doel

Onder regievoeren verstaan we dat gemeenten sturing geven aan samenwerkings-

een duurzaam effect van de ondersteuning voor het kind of gezin. Door gebruik te

processen met betrekking tot:

maken van data kunnen we de impact van onze inzet volgen en bijsturen. Tevens

• de verbinding met strategische partners op het gebied van jeugd

kunnen we sneller ingrijpen wanneer dat nodig is en interventies gerichter inzetten.

• de uitvoering van jeugdhulp (proces- en casusregie)

Dit vergroot de effectiviteit van de zorg en maakt de besluitvorming transparanter.

• de verbinding zoeken met aanpalende beleidsterreinen zoals Wmo, onderwijs en schuldhulpverlening

Wat gaan we anders doen: • Binnen de Stevige Lokale Teams wordt integraal samengewerkt vanuit een gezamenlijke visie en een heldere opdracht.

We geven al vorm en inhoud aan structureel overleg met lokale en regionale strategische samenwerkingspartners, waaronder jeugdhulpaanbieders, CJG+ de

• Het Stevige Lokale Team werkt domeinoverstijgend op basis van samenwerkingsafspraken.

Kempen, Jeugdgezondheidszorg en het onderwijs. Middels het versterken van deze gemeentelijke regievoering met heldere afspraken en gezamenlijke opdrachten

• Samen met onze strategisch partners voeren we regie op ons uitvoeringsplan op basis van actuele data.

waarbij gelijkwaardigheid een belangrijk uitgangspunt is, willen we initiatieven vanuit de sociale basis beter stroomlijnen en deze verbinden met de lokale teams. Als we in een vroeg stadium een goede verbinding hebben kunnen we een vraag naar jeugdhulp voorkomen en kan er snel op- en afgeschaald worden. Ook willen we

Binnen het plan van aanpak doorontwikkeling jeugdopgave werken politie, justitie en de acht Kempengemeenten binnen politie basisteam de Kempen (zorg en veiligheid) samen op het gebied van veiligheid en jonge aanwas op basis van een gezamenlijke aanpak.

9

24

2.4.4 Werken met en voor veiligheid Sommige kinderen groeien op in onveiligheid. Een substantieel deel van deze kinderen of hun ouders wordt niet bereikt. Ze stellen bijvoorbeeld geen hulpvraag of weigeren hulp. Vroegsignalering, outreachend en integraal werken is bij deze doelgroep daarom extra belangrijk en een opdracht binnen het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Binnen het Kempenteam voor jeugdhulp is de afgelopen jaren krachtige expertise opgebouwd omtrent complexe veiligheidsvraagstukken. Dit team biedt zowel casusregie als ondersteuning voor de doelgroep 0-18 jaar en casusregie waar het zorgmeldingen vanuit Veilig Thuis betreft voor de doelgroep 0-100 jaar. We zien echter bij veel professionals buiten de jeugdhulp handelingsverlegenheid rondom adequate vroegsignalering, outreachend werken en als er sprake is van (een vermoeden van) onveiligheid. Ook zien we dat samenwerking wanneer het gaat om (on)veiligheid, versterkt dient te worden. Deze constatering vraagt bijzondere aandacht en is tevens een opdracht vanuit het Toekomstscenario kinden gezinsbescherming. Wat gaan we anders doen: • De opgebouwde expertise rondom (on)veiligheid wordt zoveel mogelijk domeinoverstijgend ingezet vanuit een (gezinsaanpak) van 0-100. • Oog voor (on)veiligheid heeft een duidelijke plaats in het Stevige Lokale Team.

25

HOOFDSTUK 3

RESULTATEN EN VERANTWOORDING 3.1 Resultaten

Om (bij) te kunnen sturen, is betrouwbare data onmisbaar. Monitoring helpt om trends en knelpunten vroegtijdig te signaleren, effecten van beleid te meten en onderbouwde keuzes te maken. Hier zien we een duidelijke verbeterslag. Zoals beschreven in hoofdstuk 2 hebben we drie hoofddoelen waar we ons gedurende de looptijd van het beleidskader op gaan richten.

1. Preventie

We dragen bij aan een sterke, zoveel mogelijk voor zichzelf zorgende, samenleving, door het faciliteren en organiseren van gerichte activiteiten/ondersteuning met de focus op preventie en samenredzaamheid.

2. Jeugdhulp

We bieden kwalitatief goede en betaalbare jeugdhulp die snel beschikbaar is voor kinderen en gezinnen die het nodig hebben.

3. Veiligheid

We dragen zorg voor een omgeving waarin jeugdigen zo veilig mogelijk kunnen opgroeien. Deze doelen worden in dit hoofdstuk uitgewerkt tot concrete doelstellingen en/of inspanningsverplichtingen met bijbehorende streefwaarden voor de komende vier jaar. De voortgang wordt gemonitord door een combinatie van de indicatoren “tellen en vertellen”. Een indicator geeft informatie over de resultaten van de beleidsdoelstellingen. We maken dus gebruik van een combinatie van kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren om een compleet beeld te kunnen schetsen.

De specifieke uitwerking van de manier waarop uitvoering gegeven wordt aan de doelstellingen komt terug in het uitvoeringsplan. Daar wordt ook een koppeling gemaakt met de strategieën. De evaluatie is gebaseerd op indicatoren uit diverse bronnen. De beschikbaarheid hangt af van de meetfrequentie van uitvoerende partijen, zoals de GGD. Indicatoren van het CJG+ zijn ofwel direct beschikbaar of zijn in ontwikkeling. Daardoor is het (nog) niet mogelijk gebleken om bij alle indicatoren een 0-meting te formuleren. Omdat het gaat om een kempisch beleidskader zijn de data weergegeven op Kempenniveau. Door gericht te werken aan deze doelen streven we naar onderstaande maatschappelijke resultaten, waarmee we het positieve effect op de samenleving als geheel meten. In de Kempengemeenten: • voelen meer jeugdigen zich fysiek en mentaal gezond; • staan ouder(s)/verzorger(s) steviger in hun rol en beschikken zij over de nodige opvoedvaardigheden;

• is het normaal om met elkaar over mentaal welzijn en opvoeden/opgroeien te praten; • doorlopen kinderen een zoveel mogelijk doorgaande ontwikkel- en leerlijn; • is er zo min mogelijk wachttijd met betrekking tot toegang tot jeugdhulp;

• ervaren jeugdigen en gezinnen een goede aansluiting en samenwerking tussen jeugdhulp en onderwijs; • is het lokale aanbod op het gebied van preventie en lichte opvoedondersteuning een integraal en overzichtelijk geheel; • groeien meer jeugdigen veilig en zo thuis nabij mogelijk op; • groeien meer jeugdigen op in een kansrijke omgeving;

26

• weten jeugdigen en ouders in kwetsbare situaties hoe ze toegang kunnen krijgen tot ondersteuning, kunnen zij laagdrempelig hun hulpvraag stellen en ontvangen snel passende hulp als dat nodig is.

27

Hoofddoel 1

Preventie

We dragen bij aan een sterke, zoveel mogelijk voor zichzelf zorgende samenleving, door het faciliteren en organiseren van gerichte activiteiten/ondersteuning met de focus op preventie en samenredzaamheid. Doelstellingen en/of inspanningsverplichting: 1. Antwoorden op opvoed- en opgroeivragen worden eerder gezocht en gevonden in de (sociale) omgeving, zonder tussenkomst van een professionele organisatie. 2. Er is inzicht en samenhang in het lokale voorliggende/preventieve aanbod bij netwerkpartners. 3. De Kempengemeenten hebben een Stevig Lokaal Team dat werkt volgens het vastgestelde kader. 4. Het Stevige Lokale Team werkt vanuit een gedeeld referentiekader rondom ’Normaliseren’ dat samen met partners wordt vormgegeven. 5. De inwoner weet waar hij/zij terecht kan. 6. Jeugd- en gezinswerkers en jeugdhulpaanbieders werken samen met partners in het preventieve veld voor het afschalen naar voorliggende oplossingen, wat leidt tot duurzame uitstroom uit de jeugdhulp. 7.

Op basis van data-analyse wordt ingezet op effectief preventief aanbod.

8. We realiseren een afname op inzet van specialistische jeugdhulp. 9. We versterken de structurele samenwerkingsafspraken tussen jeugdhulp en onderwijs, zodat problemen vroegtijdig gesignaleerd worden en er snel hulp kan worden geboden.

28

INDICATOR

Beweging die we willen realiseren

Tellen/ vertellen

% ouders van kinderen (0-11jr) dat bovengemiddeld veel stress ervaart bij de opvoeding

T

Ervaring van deelnemers bijeenkomst thema normaliseren

V

% respondenten welke weet waar hij/zij terecht kan voor hulp % respondenten welke ervaart dat het kind beter problemen op kan lossen

T

Aantal jeugdigen/ouders dat ondersteund is na maximaal 5 gesprekken met CJG+ de Kempen % jeugdigen met een beschikking voor lichte vormen van jeugdhulp (begeleiding)

T

Ervaringen jeugdigen met lokaal aanbod

V

% jeugdigen met angst- of depressiegevoelens in de laatste 4 weken

T

% jongvolwassenen (16-25 jaar) met angst- of depressiegevoelens in de laatste 4 weken

Bron

0-meting

GGD Kind-monitor 0 t/m 11 jarigen 2021-2022

32% N.v.t.

CTO 2024

79%

CTO 2024

64%

CJG+

nog niet beschikbaar

CJG+ 2024

2.2% N.v.t.

GGD Gezondheidsmonitor Jeugd 2e en 4e klas VO 2023-2024

55%

GGD Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 16-25 jaar

74%

% jeugdigen dat zich (zeer) vaak gestrest voelt door één of meer factoren

T

GGD Gezondheidsmonitor Jeugd 2e en 4e klas VO 2023-2024

43%

% jongvolwassenen (16-25 jaar) dat zich (heel) vaak gestrest voelt

T

GGD Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 16-25 jaar

33%

% jeugdigen dat zich in de afgelopen maand vaak tot altijd eenzaam heeft gevoeld

T

GGD Gezondheidsmonitor Jeugd 2e en 4e klas VO 2023-2024

5%

% jongvolwassenen (16-25 jaar) dat zich sterk eenzaam voelt

T

GGD Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 16-25 jaar

16%

Aantal jeugdigen welke ondersteuning ontvangt vanuit Samen Doen op de scholen

T

CJG+

nog niet beschikbaar

Cliëntervaring Samen Doen

V

Cliëntervaring jongerenwerk

V

29

Hoofddoel 2

Jeugdhulp We bieden kwalitatief goede en betaalbare jeugdhulp die snel beschikbaar is voor kinderen en gezinnen die het nodig hebben. Doelstellingen en/of inspanningsverplichting 1. Kinderen en ouders in kwetsbare situaties weten hoe ze toegang kunnen krijgen tot hulp of ondersteuning, kunnen laagdrempelig hun hulpvraag stellen en ontvangen, indien nodig, snel passende hulp. 2. Voor jongeren die te maken krijgen met overgang naar 18+ borgen we de continuïteit van de hulpverlening. 3. De jeugdhulp die wordt ingezet is tijdelijk en effectief. 4. De wachttijden voor gezinnen/jeugdigen nemen af. 5. We realiseren een afname van de instroom in specialistische jeugdhulp en in het aantal afgegeven beschikkingen. 6. We realiseren een afname van de behandelduur (inzet op samenwerking/ verbinding) en eerdere mogelijkheid tot afschalen verbinding tussen bijv. specialistische aanbieder en lokale teams/voorliggend veld). 7. We realiseren een afname van het aantal directe verwijzingen jeugdhulp door de huisarts. 8. We realiseren meer inzicht op aantallen, doorlooptijd en klanttevredenheid door

Tellen/ vertellen

Bron

0-meting

% jeugdigen met een vorm van specialistische jeugdhulp

T

CJG+ 2024

8,15%

Kosten specialistische jeugdhulp zonder verblijf

T

CJG+ 2024

€ 10.700,000,-

Aantallen jeugdigen ondersteunt door het lokaal ondersteuningsteam of Kempenteam voor jeugdhulp zonder inzet specialistische jeugdhulp

T

CJG+

Nog niet beschikbaar

Cliëntervaringen jeugdigen/ ouders Stevige Lokale Teams

V

CTO

Doorlooptijd van moment van ontvangen aanmelding bij CJG+ tot hulpverlening vanuit CJG+

T

CJG+

Nog niet beschikbaar

Wachttijd voor Intake

T

CJG+

Nog niet beschikbaar

Wachttijd LOT

T

CJG+

Nog niet beschikbaar

Wachttijd KTJ

T

CJG+

Nog niet beschikbaar

CTO 2024

7,6

INDICATOR

Het gemiddelde cijfer voor de hulp van CJG+ de Kempen

Beweging

de inrichting van datamonitoring en analyse. 9. We zetten in op passend collectief aanbod op basis van data vanuit CJG+ de Kempen. 10. De gemiddelde kosten per kind per jaar in jeugdhulp zonder verblijf dalen. 11. De totale uitgave voor jeugdhulp zonder verblijf zijn lager dan in 2025 (exclusief indexering en tariefeffecten). 12. Gezinnen/jeugdigen hoeven minder lang te wachten op (passende) ondersteuning.

30

Hoofddoel 3

Veiligheid

We dragen zorg voor een omgeving waarin jeugdigen zo veilig mogelijk kunnen opgroeien. Doelstellingen en/of inspanningsverplichting 1.

Kinderen worden thuis of zo dicht mogelijk bij huis, geholpen en als dat niet kan, is ‘thuis’ onderdeel van de hulp of ondersteuning die gezinsgericht is vormgegeven.

2. We implementeren Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming in de Kempen, samen met Wmo en Integrale veiligheid.

Tellen/ vertellen

Bron

0-meting

Aantal jeugdigen met (vrijwillig) gesloten plaatsingen

T

CJG+ 2024

2

% jeugdigen met jeugdhulp met verblijf

T

CJG+ 2024

0.29%*

Aantal meldingen kindermishandeling bij Veilig Thuis (Vroegsignalering en het tijdig volgen van de meldcode moet leiden tot minder zorgmeldingen)

T

VT 2024

86

INDICATOR

Beweging

*Op basis van cliëntaantallen crisis verblijf, jeugdhulp verblijf, Jz+, pleegzorg.

3. Het opzetten van vroegsignalering bij risicosituaties thuis, bijvoorbeeld via scholen, huisartsen, en Jeugdgezondheidszorg, zodat problemen snel worden opgespoord en ouders tijdig ondersteund worden. 4. Zorg ervoor dat jeugdigen zelf een actieve rol spelen in het bevorderen van een veilige omgeving voor henzelf en hun peers.

31

3.2 Positie van jeugdigen, ouders, cliëntervaringen en raadsleden We vinden het van belang om het perspectief van jeugdigen en ouders/opvoeders te positioneren in het beleid. Het is belangrijk om te weten wat er speelt bij jeugdigen en hun ouders/opvoeders. Ouders en jeugdigen zijn voor de totstandkoming van dit beleidskader dan ook benaderd en hebben via fysieke bijeenkom-

We vinden het ook van belang om gemeenteraads- en commissieleden nadrukkelijker te betrekken bij zowel: - De voortgang op resultaten gesteld binnen het beleidskader. - De uitvoeringspraktijk jeugdhulp.

We doen dit onder andere via:

sten (en online vragenlijsten) input kunnen leveren. Zij zijn ervaringsdeskundigen in hun eigen situatie en kunnen als geen ander aangeven wat werkt en wat niet. Dat geldt niet enkel voor ‘ontvangers’ van jeugdhulp, maar ook als het gaat om preventie. Cliëntparticipatie en cliënttevredenheidsonderzoek is tevens een wettelijke verplichting in het kader van de Jeugdwet10. Daarom zetten we in op het

• Jaarlijks per gemeente een (digitale) informatiebijeenkomst (‘warme overdracht’) waarin vanuit data een toelichting gegeven wordt van de ontwikkelingen binnen verschillende onderdelen van het sociaal domein

verzamelen en benutten van cliëntervaringen. Dit doen we onder andere via:

waaronder jeugdhulp. Ook op niveau van de regio Samen voor Jeugd worden

Verdere versterking van cliënttevredenheidsonderzoeken, zoals de verplichte

• Lokale P&C cyclus waarin gemeenteraadsleden een actueel beeld krijgen van de

meting van de ervaringen in de jeugdhulp. Deze voert de afdeling MD/GRSK al jaarlijks uit voor de vier Kempengemeenten. Deze kan verder versterkt worden en de Kempische resultaten kunnen ook gedeeld worden met bijvoorbeeld jeugdhulpaanbieders. Aandacht voor jongerenparticipatie, door aan te sluiten bij bestaande structuren. Denk hierbij aan leerlingenraden in het voortgezet onderwijs, de regionale Advies-

deze structureel georganiseerd voor raadsleden (bestaand). kosten en welke invloed deze eventueel hebben op de begroting (bestaand). • Wanneer we raadsinformatiebrieven delen met de gemeenteraad, zorgen we er voor dat we, indien mogelijk, een duidelijke koppeling maken met de doelstellingen en indicatoren uit het MJBK (deels bestaand, deels nieuw). • Indien nodig benutten we het Kempencongres (deels bestaand, deels nieuw). • Jaarlijks organiseren we minimaal één Kempisch werkbezoek voor raads- en commissieleden bij een jeugdhulpaanbieder en/of bij CJG+ de Kempen (nieuw).

vangers en ervaringsdeskundigen (zoals jongeren die deelnemen aan Bondgenoten). Draagvlak en doelbepaling zijn hierbij cruciaal. Wettelijke cliëntondersteuning verder onder de aandacht brengen om jeugdigen en ouders beter te begeleiden in het proces van hulpverlening.

Cliëntenparticipatie (artikel 2.10 Jeugdwet): Gemeenten zijn verplicht om cliënten (jeugdigen, ouders/opvoeders) te betrekken bij de voorbereiding, vaststelling, uitvoering en evaluatie van het jeugdbeleid. “Het college bevordert dat cliënten worden betrokken bij het beleid ten aanzien van de jeugdhulp.” Dit betekent dat gemeenten actief ruimte moeten bieden aan jongeren en ouders om invloed uit te oefenen op beleid en uitvoering. 10

Cliëntervaringsonderzoek (artikel 2.12 Jeugdwet): Gemeenten zijn verplicht jaarlijks een onderzoek te (laten) uitvoeren naar de ervaringen van jeugdigen en ouders met de jeugdhulp. De uitkomsten moeten gebruikt worden om de kwaliteit van hulp te verbeteren. “Het college draagt er zorg voor dat periodiek onderzoek wordt gedaan naar de ervaringen van jeugdigen en hun ouders met de jeugdhulp.”

32

3.3 Van MJBK naar uitvoeringsplan (met de strategische partners)

Met dit MJBK leggen we de koers vast voor de jaren 2026–2029. De visie, uitgangspunten, doelen en strategieën vormen het fundament voor de manier waarop we binnen de vier gemeenten (en regio) werken aan jeugdhulp en preventief jeugdbeleid. De doelstellingen worden in samenwerking met onze strategisch partners omgezet in een uitvoeringsplan. In dit uitvoeringsplan worden: • De beleidsdoelen uit het kader uitgewerkt in concrete activiteiten en projecten gekoppeld aan de vier strategieën. • Waar mogelijk linken gelegd met het landelijke implementatieplan van de Hervormingsagenda. • Duidelijke resultaatafspraken gemaakt, inclusief planning en eigenaar. • Rollen, verantwoordelijkheden en samenwerkingsvormen met onze strategisch partners (zoals CJG+ de Kempen, zorgaanbieders, Jeugdgezondheidszorg, onderwijs etc.) benoemd. Tevens wordt het uitvoeringsplan tezamen met deze partners vormgegeven. • Inzichten gegeven in hoe de middelen worden ingezet. Het uitvoeringsplan is een dynamisch document. Deze kent een globale 4-jaren uitvoeringsagenda (zie bijlage 1.7) met een gedetailleerde uitwerking voor het betreffende jaar. Zo bouwen we ruimte in voor de praktijk van veranderde wet- en regelgeving, ontwikkelingen waar plots op ingespeeld dient te worden, voortgang en signalen van partners of derden.

33

HOOFDSTUK 4 FINANCIËN

In dit hoofdstuk brengen we in beeld hoe financiën rondom jeugd(hulp) zijn opge-

figuur 5 Programmakosten Jeugd in de Kempengemeenten in de afgelopen jaren (2020 t/m 2024)

bouwd, welke uitgaven (programma- en bedrijfsvoeringskosten) reeds zijn begroot

2020

2021

2022*

2023

2024

Bergeijk

€ 3.345.825,-

€ 3.400.766,-

€ 3.228.312,-

€ 3.253.368,-

€ 4.204.723,-

Bladel

€ 3.613.784.-

€ 3.283.496,-

€ 2.881.280,-

€ 3.108.072,-

€ 4.115.374,-

Eersel

€ 2.680.581,-

€ 2.909.016,-

€ 2.352.521,-

€ 3.233.864,-

€ 3.258.548,-

RDM

€ 2.467.350,-

€ 2.824.088,-

€ 2.027.199,-

€ 2.231.148,-

€ 2.613.881,-

en wat de landelijke ontwikkelingen met betrekking tot financiën in het jeugddomein zijn. Daarnaast maken we inzichtelijk welk ontwikkelbudget er nodig is. Gemeenten ontvangen een algemene uitkering voor jeugd in het gemeentefonds. De Jeugdwet is een zogenoemde open-eind-regeling, wat inhoudt dat wanneer een inwoner voldoet aan de gestelde voorwaarden hij of zij recht heeft op door de gemeente gefinancierde jeugdhulp, ongeacht het budget dat vooraf begroot is en ongeacht het budget dat gemeenten ontvangen via het gemeentefonds. Tevens is het zo dat er externe verwijzers zijn, zoals (huis)artsen, rechters en gecertificeerde instellingen, die zelf rechtstreeks mogen verwijzen in het kader van de Jeugdwet. De gemeente is vervolgens verantwoordelijk voor de financiering van de kosten

*De daling van de kosten in 2022 ten opzichte van voorgaande jaren wordt onder andere toegeschreven aan het veranderde woonplaatsbeginsel.

figuur 6 Begrote programmakosten Jeugd in de Kempengemeenten voor de komende jaren (2025 t/m 2029)

van jeugdhulp. We begroten in de Kempen dan ook op basis van wat nodig is. We

2025

2026

2027

2028

2029

Bergeijk

€ 4.200.280,-

€ 4.090.280,-

€ 4.090.280,-

€ 4.090.280,-

€ 4.090.280,-

Bladel

€ 4.001.489,-

€ 3.796.489,-

€ 3.796.489,-

€ 3.796.489,-

€ 3.796.489,-

Eersel

€ 3.266.564,-

€ 3.196.564,-

€ 3.196.564,-

€ 3.196.564,-

€ 3.196.564,-

RDM

€ 2.590.072,-

€ 2.515.072,-

€ 2.515.072,-

€ 2.515.072,-

€ 2.515.072,-

maken onderscheid in programmakosten en bedrijfsvoeringskosten.

4.1 Programmakosten

Programmakosten zijn de zorgkosten. Dat zijn kosten die we als gemeenten betalen aan jeugdhulpaanbieders voor het uitvoeren van specialistische jeugdhulp op basis van beschikkingen die we afgeven op grond van de Jeugdwet. De programmakosten landen in de gemeentelijke P&C documenten.

Wat valt op?

- De programmakosten zijn gestegen, door o.a. volumestijging cliënten, langere behandelduur, en indexatie van jeugdhulptarieven. - Er is ook sprake van reguliere groei, door bijvoorbeeld groei van aantal inwoners of veranderingen in de doelgroep.

34

4.2 Bedrijfsvoering

Hier gaat het om personele inzet van jeugd- en gezinswerkers binnen het CJG+ de Kempen die de toegang naar jeugdhulp verzorgen en ook zelf jeugdhulp uitvoeren. Dat betekent concreet de inzet binnen het team Toegang, het Lokaal ondersteuningsteam, het Kempenteam voor jeugdhulp en het team Samen Doen op het basisen voortgezet onderwijs. Hier valt ook onder de inzet van Jeugd- en gezinswerkers in activiteiten met een preventief karakter waar de vier Kempengemeenten voor hebben gekozen. Denk bijvoorbeeld aan inzet in het project STORM, het preventieve spreekuur, Nu Niet Zwanger (Kansrijke start), de Pubertraining en training Kind & scheiding. De gemeentelijke bijdrage aan Buurtgezinnen in de Kempen valt tevens onder de bedrijfsvoeringskosten, evenals de bijdrage aan de inkooporganisatie Samen voor Jeugd en de Dienstverleningsovereenkomst 21vdjeugd (regionale jeugdhulpdossiers). De pilot ‘CJG+ bij de huisarts en consultatiefunctie GGZ’ wordt tot en met 2025 nog bekostigd uit subsidiemiddelen vanuit de regio Samen voor Jeugd.

4.3 Overige budgetten t.a.v. preventieve activiteiten

Iedere Kempengemeente kent daarnaast lokale budgetten die worden ingezet voor preventieve jeugdactiviteiten. De scope is breed. Veel gemeentelijke activiteiten raken aan ‘opgroeien’ of focussen zich op de doelgroep jeugd. Het beeld is over het algemeen dat deze budgetten versnipperd zijn, soms tijdelijk van aard en qua hoogte niet (altijd) overeenkomen per gemeente. Denk hierbij bijvoorbeeld aan inzet van: • Het jongerenwerk;

• Het uitvoeringsbudget voor OKO/Kempenbranie en de coördinatiekosten; • Kansrijke Start

• Het programma STORM (niet zijnde bedrijfsvoeringskosten GRSK); • Inzet SPUK-GALA gelden en SPUK GOAB (gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid)

Een aantal van deze budgetten komt tevens voort uit landelijke programma’s en financiële regelingen. We beogen met dit MJBK niet om uitgaven in deze categorie te uniformeren of samen te brengen tot één budget. Wel beogen we om vanuit een gezamenlijk inhoudelijk beleidskader te ontwikkelen, zodat in elke gemeente de preventieve activiteiten en de jeugdhulp een logisch geheel vormen.

4.4 Landelijke ontwikkelingen

De financiële context rondom jeugdhulp staat al geruime tijd onder druk. Tegelijkertijd is er sprake van een hernieuwde koers, waarin zowel extra middelen beschikbaar komen als structurele besparingsopgaven worden verwacht op de langere termijn. De voorjaarsnota 2025 en septembercirculaire 2025 geven richting aan het financiële speelveld voor gemeenten voor de komende jaren.

1. Extra middelen voor jeugdhulp (2025–2027)

Gemeenten ontvangen in de periode 2025–2027 extra financiële ruimte om de aanhoudende tekorten binnen de jeugdhulp op te vangen. Het Rijk stelt hiervoor in totaal landelijk € 414 miljoen structureel beschikbaar via het gemeentefonds. Daarnaast wordt landelijk een aanvullende compensatie van € 400 miljoen ingezet om de scherpe terugval van het gemeentefonds in 2026 te dempen. Deze middelen bieden tijdelijke lucht voor lokale inzet op jeugdhulp. Zie ook figuur 7.

2. Hervormingsagenda: opmaat naar structurele taakstelling

In lijn met de afspraken uit de Hervormingsagenda worden vanaf 2027 ingrijpende besparingen voorzien. Gemeenten dienen zich voor te bereiden op een structurele taakstelling van circa € 1 miljard11, waarvan: • € 260 miljoen via invoering van een eigen bijdrage (vanaf 2028), • € 68 miljoen via beperking van ‘onnodig’ lange trajecten (trajectduursturing), • overige efficiencymaatregelen via regionale inkoop en stelselverschuiving. Hoewel deze taakstelling nog beleidsmatig nader ingevuld wordt, is duidelijk dat 11 Een taakstelling betreft een opdracht om bepaalde doelen te behalen met een beperkt budget of om bepaalde taken anders uit te voeren. Het doel van een taakstelling is vaak om de efficiëntie te verbeteren of om nieuwe prioriteiten te stellen.

35

gemeenten zich tijdig moeten voorbereiden op een fundamentele herziening van het zorglandschap en de financieringsstructuur.

Een ontwikkelbudget gekoppeld aan het Meerjarenbeleidskader Jeugd de Kempen is nodig:

3. Implicaties voor gemeenten

• om te kunnen voldoen aan de transformatieopgaven uit de Hervormingsagenda

Voor ons als gemeenten betekent dit het volgende: • Tijdelijke financiële ruimte voor versterking van lokale jeugdhulp (2025–2027), mede inzetbaar voor het opvangen van de huidige druk en tekorten en het voorbereiden op aanpassingen. • Verplichting tot transformatie van het zorgaanbod: minder residentiële zorg, meer lichte en ambulante vormen, betere samenwerking met huisartsen, onderwijs en wijkteams.

zoals bijvoorbeeld de doorontwikkeling Stevige Lokale Teams, versterking van het collectief preventief voorliggend aanbod en het bestendigen van de samenwerking met onderwijs; • omdat de maatschappelijke veranderingen vragen om continu te blijven leren en ontwikkelen. Het uitvoeringsplan is verbonden met het MJBK en de daarin beschreven (hoofd-)

Daarnaast heeft het kabinet, met de septembercirculaire 2025, besloten tot compensatie van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdhulp. Het gaat hier om een incidentele bijdrage voor iedere gemeente in het jaar 2025. Deze middelen kunnen ingezet worden ter ondersteuning van de transformatie van de jeugdhulp conform de afspraken in de Hervormingsagenda.

doelen. Voor de uitvoering van de projecten en activiteiten van het uitvoeringsplan is budget nodig. Op basis van onderstaande inschatting van de projectkosten, bedraagt dit meerjarig € 150.000,- per jaar voor de looptijd van dit beleidskader. Deze middelen zijn globaal verdeeld over de projecten. Onderliggende verschuiving van de budgetten kan plaatsvinden binnen de looptijd van het MJBK. Hiermee kunnen we de benodigde transformatie een impuls geven. Als er uit projecten structurele kosten volgen worden deze via de reguliere P&C producten aan de

figuur 7 Voorjaarsnota tabel middelen jeugd - Bron Voorjaarsnota 2025

gemeenteraad voorgelegd. Elke gemeente draagt bij op basis van inwonertal. Dit is

In de Voorjaarsnota is de volgende tabel opgenomen: Tabel 11 Reeks Gemeenten/Jeugd

2025 2026 2027 2028 2029 2030

Reeks Gemeenten/Jeugd

414

1312

1283 -9

-7

3

1. w.v. Demping terugval gemeentefonds 2026

-

400

422

412

414

424

2. w.v. Tekorten voor rekening rijk

414

414

414

414

414

414

3. w.v. Groeipad maatregelen HA

-

498

447

-

-

-

4. w.v. Eigen bijdrage Jeugdhulp

-

-

-

-260 -260 -260

5. w.v. Sturen op trajectduur Jeugdhulp

-

-

-

-68

-68

6. w.v. Indexeren opbrengst Hervormingsagenda

-

-

-

-507

-507 -507

In miljoenen euro’s (- is saldoverbeterend)

4.5 Ontwikkelbudget voor de Kempen

-68

een pragmatische invulling die recht doet aan de grootte van de gemeenten en die praktisch te hanteren is. We zien het ontwikkelbudget als een investering die op de langere termijn kan bijdragen aan het beheersen, stabiliseren en mogelijk terugdringen van de programmakosten Jeugd. Op dit moment kunnen we dat nog niet concreet door vertalen in de meerjarenbegroting programmakosten Jeugd. Daarom kiezen we er in figuur 6 voor om een realistische begroting weer te geven gebaseerd op ‘wat nodig is’ (de uitgaven). We zullen deze ontwikkelingen nauw blijven volgen en op sturen waar mogelijk.

36

Dit betekent dat de bijdrage aan het ontwikkelbudget per gemeente per jaar als volgt is: figuur 8 Verdeling bijdragen ontwikkelbudget per gemeente per jaar Gemeente

Inwonersaantal 1-1-2025

Percentage 4 gemeenten

Bijdrage per jaar periode 2026-2029

Bergeijk

19.263

25,92%

€ 38.880,-

Bladel

21.013

28,27%

€ 42.405,-

Eersel

20.389

27,44%

€ 41.160,-

Reusel-De Mierden

13.653

18,37%

€ 27.555,-

Totaal

74.318

100,00%

€ 150.000

N.B.: Voor de gehele looptijd van het uitvoeringsplan wordt het percentage uit de kolom ‘Percentage inwonertal’ gehanteerd.

figuur 9 Globale 4-jaren uitvoeringsagenda met de projectkosten per jaar Projectnaam

Onderdelen en activiteiten

Strategieën

Financiën per jaar

Reikwijdte

• Normaliseren • Versterken sociale en pedagogische basis • Collectief aanbod veel voorkomende problematiek • Verordening Jeugdhulp

Normaliseren

€ 30.000,-

Verbinding aanpalende domeinen

• Domeinoverstijgend werken waaronder overgang 18- / 18+ • Samenwerking onderwijs – kinderopvang – zorg

Regie voeren

Stevige Lokale Teams en toegang

• Doorontwikkeling Stevige Lokale Teams (SLT’s) en toegang • Netwerkversteviging met sleutelfiguren • Versterken consultatiefunctie specialist • Jongerenwerk de Kempen • Samenwerking met verwijzers (huisartsen, jeugdartsen, GI’s) • Uniforme werkwijze methodiek veiligheid • Vroegsignalering onveiligheid

Preventief werken

• Ontwikkeling kwalitatief goede en betaalbare dyslexiezorg • Data en monitoring • Samen met zorgaanbieders sturen op behandelduur • Informatie digitaal ontsluiten en toepassen AI in het werk

Regie voeren

Kwaliteitsverbetering en blijvend leren

Preventief werken

€ 5.000,-

Werken met en voor veiligheid € 100.000,-

Werken met en voor veiligheid

€ 15.000,-

37

HOOFDSTUK 5 BIJLAGEN

5.1 Begrippenlijst

Samen Doen

Jeugdhulp

aanwezig is op alle scholen van het basis- en voortgezet onderwijs in de Kempen.

De term jeugdhulp omvat alle vormen van hulp en ondersteuning (licht verstandelijke beperking (lvb), opvoedvragen, opvoedhulp, en geestelijke gezondheidszorg) variërend van licht ambulant tot en met intensieve, zeer gespecialiseerde zorg in een al dan niet gesloten setting. CJG+ de Kempen (Centrum voor Jeugd en Gezin) Uitvoeringsorganisatie van de Kempengemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden voor de toegang tot jeugdhulp en de uitvoering van jeugdhulpvoorzieningen. CTO Cliënttevredenheidsonderzoek. Domeinoverstijgende samenwerking Samenwerking waarbij verschillende domeinen (sectoren) over hun eigen grenzen heen samenwerken. Domeinaansluitende samenwerking Samenwerking waarbij één domein de aansluiting zoekt bij een ander domein om een soepele overgang of doorverwijzing te realiseren.

Samen Doen is een team van het CJG+ de Kempen dat samenwerkt met en

JIM-methodiek JIM staat voor Jouw Ingebrachte Mentor. De jongere kiest zelf iemand uit zijn of haar netwerk als mentor: vertrouwenspersoon, iemand die meedenkt en meebeslist, die zij aan zij staat met de hulpverlener en die door de jongere als ondersteunend ervaren wordt. Passend onderwijs Onderwijs dat is afgestemd op de individuele mogelijkheden, behoeften en omstandigheden van elke leerling, waarbij extra ondersteuning wordt geboden zodat alle leerlingen, ook met speciale behoeften, zich optimaal kunnen ontwikkelen en deelnemen aan het onderwijsaanbod. Inclusief onderwijs Inclusief onderwijs is een onderwijssysteem waarbij alle kinderen en jongeren, ongeacht hun achtergrond, beperkingen, of ontwikkelingsachterstanden, zoveel mogelijk samen naar dezelfde school gaan dichtbij huis, deel uitmaken van een inclusieve leeromgeving waarin iedereen meetelt, meedoet en gelijkwaardig is en waar samen geleerd en ontwikkeld wordt. Gesloten jeugdhulp Gesloten jeugdhulp is een vorm van jeugdhulp met verblijf voor jongeren tussen 12 en 18 jaar. Bij gesloten jeugdhulp wordt de vrijheid van jongeren beperkt en kan zorg verplicht worden opgelegd.

38

Kleinschalig verblijf

(tijdelijk) woont in een zorginstelling omdat thuis wonen niet (meer) mogelijk of

Kleinschalige verblijf is een 24/7-voorziening binnen een gesloten of open jeugd-

verantwoord is.

zorginstelling, waarin maximaal zes jongeren in een huiselijke setting door een vast team van begeleiders een intensieve, individuele behandeling en/of begeleiding op

Jeugdautoriteit

maat krijgen.

De Jeugdautoriteit is een onafhankelijke overheidsorganisatie die toeziet op de

Gecertificeerde instellingen Gecertificeerde instellingen zijn organisaties die, maatregelen van Jeugdbescherming en Jeugdreclassering uitvoeren. Verlengde jeugdwet

continuïteit van jeugdhulp, vooral als die in gevaar komt. Ze treedt op als er risico’s zijn dat aanbieders van jeugdhulp of Jeugdbescherming uitvallen, bijvoorbeeld door financiële problemen of organisatorische instabiliteit. Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) De NZa is een zelfstandig bestuursorgaan dat toezicht houdt op zorgaanbieders en

Als jeugdhulp al vóór de 18e verjaardag is gestart, kan deze onder bepaalde

zorgverzekeraars en zorgt voor duidelijke regels, tarieven en goede werking van het

voorwaarden doorlopen tot 23 jaar door de Jeugdwet te ‘verlengen’.

zorgstelsel in Nederland.

De GGD-gezondheidsmonitor

Schaalsprong

De GGD Gezondheidsmonitor is een landelijk én regionaal grootschalig onderzoek

Als gevolg van de economische ontwikkeling van de Brainportregio Eindhoven

naar de gezondheid, leefstijl en het welzijn van inwoners in Nederland, uitgevoerd

groeit de regio rondom Eindhoven heel hard. Dit leidt tot een groeiende vraag

door de GGD in samenwerking met het RIVM en het CBS.

naar woningen, onderwijs, kinderopvang, jeugdhulp en andere voorzieningen én

Begeleiding

de opgave deze mee te laten groeien.

Begeleiding is een vorm van jeugdhulp die zich richt op ondersteuning in het

Sociale basis

dagelijks leven van de jongere (en/of het gezin). Het is vaak praktisch van aard,

De sociale basis verwijst naar het geheel van voorzieningen, netwerken en

gericht op structuur, vaardigheden aanleren en zelfredzaamheid vergroten.

activiteiten in de buurt of wijk die bijdragen aan het welzijn van inwoners.

Behandeling

Laagdrempelig, dichtbij en voor iedereen toegankelijk.

Behandeling is een vorm van jeugdhulp die zich richt op het veranderen of

Pedagogische basis

verminderen van psychische of gedragsproblemen of van een onderliggende

De pedagogische basis bestaat uit alle contacten, sociale relaties en leefomge-

stoornis.

vingen die bijdragen aan het opgroeien van kinderen. Dat zijn bijvoorbeeld buren,

Residentiële zorg

vrienden, leerkrachten, medewerkers van de opvang en sporttrainers. Niet alleen professionals, maar alle mensen om kinderen heen.

Residentiële zorg is een vorm van hulpverlening waarbij een kind of jongere

39

Collectief aanbod Collectief aanbod verwijst naar ondersteuning en zorg die wordt geboden aan een groep kinderen en jongeren met vergelijkbare behoeften of problemen, in plaats van aan individuen. Zorg in onderwijstijd Collectieve financiering van specialistische jeugdhulp in het onderwijs. STORM (Strong Teens and Resilient Minds) De STORM-aanpak is een gezamenlijk preventief programma dat de ontwikkeling

ar

hulp in de context

van hun kinderwens, zodat zij niet onbedoeld een kind krijgen. Jonge aanwas Kinderen en jongeren (t/m 23 jaar), waarbij signalen en/of risicofactoren aanwezig zijn waardoor de kansen om af te glijden in de (drugs)criminaliteit verhoogd aanwezig zijn (en waar beschermende en/of versterkende factoren minder sterk aanwezig zijn).

ve n tie

kwetsbare mensen ondersteunt om een bewuste keuze te maken over het moment

van

Het programma Nu Niet Zwanger (NNZ) is een landelijk erkende interventie die

p lp o u h gd jeu

Nu niet zwanger

zichzelf staan dn

a

van een positief zelfbeeld, weerbaarheid en veerkracht onder jongeren stimuleert.

gd jeu

re l rp a uee a d i n v i d g in zor van van

tief c e l l r co a a n

40

5.2 Bronnenlijst

Sociaal en Cultureel Planbureau; Uitdagingen in het sociaal domein, nieuwe gemeentebesturen aan zet; (Den Haag, maart 2022)

https://www.scp.nl/publicaties/publicaties/2022/03/15/uitdagingen-in-het-

sociaal-domein

Jeugdzorg autoriteit 2024 de stand van de jeugdzorg 2024

https://www.jeugdautoriteit.nl/publicaties/de-stand-van-de-jeugdzorg#:~:

text=In%20de%20Stand%20van%20de,voor%20de%20continu%C3%AFteit%20

van%20jeugdzorg.

Meerjarenplan 2026-2029 ‘Samen voor Jeugd: Onze koers naar de toekomst’

https://beleidsradar.nl/documenten/meerjarenplan-samen-voor-jeugd-2026-2029-

955ceac0-d4e5-4cb9-bbcf-c61cc68f69c1

Rapport ‘Groeipijn’, commissie Van Ark

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2025/01/30/advies-

deskundigencommissie-hervormingsagenda-jeugd Hervormingsagenda Jeugd

https://vng.nl/sites/default/files/2023-06/hervormingsagenda-jeugd-2023-2028.pdf

Data CBS

https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/dashboard/jeugd-en-jeugdhulp-

verlening

Onderzoeksresultaten GGD monitor

https://www.ggdbzo.nl/professional/gemeenten/ggd-onderzoek/onderzoeks-

resultaten/

Nederlands Jeugd Instituut

https://www.nji.nl/impact-maken-met-jeugdbeleid/samenwerken-aan-preven-

tief-jeugdbeleid

https://www.nji.nl/impact-maken-met-jeugdbeleid/hoe-kom-ik-tot-effectief-

jeugdbeleid

Verordening Jeugdhulp Kempengemeenten 2022 Voorbeeld gemeente Eersel

https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR677544 Nadere regels persoonsgebonden budget Jeugdhulp de Kempen 2022 Voorbeeld gemeente Eersel

https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR679494

Richtinggevend kader: toegang, lokale teams en integrale dienstverlening VNG 2024/2025

Richtinggevend kader: toegang, lokale teams en integrale dienstverlening | VNG Werkpakketten Stevige Lokale Teams - VNG 2025

Werkpakketten Stevige Lokale Teams beschikbaar | VNG Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming – VNG en overheid 2021

Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming | Rapport | Rijksoverheid.nl Voorjaarsnota 2025

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2025/04/18/voorjaars-

nota-2025

41