BErgeijkENERGY evaluatie 2024 en uitvoeringsprogramma2025-2026

Het project biedt de mogelijkheid om inwoners op weg helpen met hoe hun tuin is in te richten na het afkoppelen van het regenwater. Dit gebeurt o.a. met de inzet van tuincoaches. Vanaf de zomer 2024 kunnen inwoners gratis een advies van een tuincoaches van Stichting Velt krijgen. Uitvoering 20252026

Het project “Ínwoners aan et” loopt t/m 1 juni 2026. Binnen dit project blijft het voor inwoners mogelijk om gebruik te maken van een gratis tuincoach. We stellen als doel dat zo'n 100 inwoners hier gebruik van maken. Ook is het verzorgen van de workshop 'Een Levende Tuin maak je zelf' onderdeel van Inwoners aan zet. In 2025 zullen we een vervolg geven aan het winnende idee BEGREENprijs 2021 Adoptie Boomspiegels. Ook in 2025 kunnen inwoners een boomspiegel adopteren. Ook willen we inwoners blijven activeren om actief aan de slag te gaan met afkoppelen door onder andere de Stimuleringsregeling afkoppelen hemelwater voor alle woningen mogelijk te maken. Inwoners die nog niet het hemelwater hebben afgekoppeld van het rioolwatersysteem en dat open eigen terrein laten infiltreren krijgen een subsidie om dit mogelijk te maken. Hiervoor zal de raad ter goedkeuring een verordening worden voorgelegd. Daarnaast zetten we verder in op het onder de aandacht brengen van klimaatadaptatie bij inwoners door onze deelname aan operatie Steenbreek en acties die hieruit kunnen volgen. Voor de financiering van klimaatadaptieve acties kunnen we gebruikmaken van subsidie van het Waterschap de Dommel.

Opbrengsten

Het bewustzijn bij inwoners met betrekking tot klimaatadaptatie wordt vergroot. Door het afkoppelen van 830 regenpijpen stroomt er 16 miljoen liter water per jaar niet meer via het riool naar de rioolzuivering in Eindhoven maar wordt het opgenomen in de Bergeijkse bodem.

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

53

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

54

7. Bijlage 2: Uitgebreide informatie ontwikkelingen op landelijk, provinciaal en regionaal niveau Figuur 1 in de inleiding geeft een schematisch overzicht van de van de verschillende beleidsstukken en ontwikkelingen van het afgelopen jaar die belangrijk zijn of gevolgen hebben voor de gemeente Bergeijk. Bovendien worden verschillende samenwerkingsverbanden weergegeven. In deze bijlage worden deze stukken en ontwikkelingen verder toegelicht op landelijk, provinciaal en regionaal niveau. Landelijk Klimaatakkoord van Parijs

In 2016 heeft de Europese Unie het Klimaatakkoord van Parijs ondertekend. Doel van het akkoord is om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graden Celsius. Om dit te halen hebben de EU-lidstaten hebben met elkaar afgesproken om 55% minder CO2 uit te stoten in 2030. In 2050 worden er netto geen broeikasgassen meer uitgestoten. Hiervoor moeten er minder fossiele brandstoffen worden gebruikt, hernieuwbare energie worden ingezet waar dat kan, en moeten worden bespaard op het energieverbruik.

Klimaatwet

De klimaatdoelstellingen van de Nederlandse regering zijn vastgelegd in de Klimaatwet. Het biedt ook verschillende beleidsinstrumenten waarmee de klimaatdoelstellingen behaald moeten worden. Om de CO2-uitstoot terug te dringen tot een niveau dat in 2050 95% lager ligt dan in 1990, worden het Klimaatplan, de Voortgangsrapportage en de Klimaatnota als instrumenten gebruikt. Het eerste Klimaatplan geldt van 2021 tot 2030 en wordt elke 5 jaar opnieuw vastgesteld. De Voortgangsrapportage geeft elke twee jaar de voortgang van de uitvoering weer. In de jaarlijkse Klimaatnota wordt verantwoording over het klimaatbeleid afgelegd en de voortgang beschreven.

Klimaatplan

Het Klimaatplan bevat de hoofdlijnen van het klimaatbeleid voor de komende 10 jaar en beschrijft relevante ontwikkelingen. Daarmee bevat het Klimaatplan het nationale beleid, de context waarin dat beleid wordt ontwikkeld en de gevolgen van dat beleid. De inhoud van dit Klimaatplan wordt voor een belangrijk deel bepaald door de hoofdlijnen van het Klimaatakkoord, dat in juni 2019 tot stand is gekomen met betrokkenheid van meer dan 100 maatschappelijke (publieke en private) partijen. De voortgang van het klimaatbeleid uit het Klimaatplan, wordt gerapporteerd in de jaarlijkse Klimaatnota. Het Klimaatplan wordt in 2024 geactualiseerd. Daarvoor heeft het voormalige kabinet eind 2023 de contouren voor een rechtvaardig klimaatplan aan het toekomstige kabinet meegegeven. 26-04-2023: Extra pakket maatregelen dicht gat tot klimaatdoel 2030

Nederlandse Klimaatakkoord

In het Klimaatakkoord hebben overheden, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties afspraken gemaakt over welke maatregelen ze de komende 10 jaar gaan nemen. Elke sector stelt zijn eigen doelen en neemt zelf maatregelen om samen de CO2-uitstoot te verminderen. Doel van het akkoord is de CO2-uitstoot in 2030 met 49% verminderen vergeleken met 1990. In 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen met 95% afgenomen zijn.

Klimaatnota oktober 2023

De Klimaatnota uit 2023 laat zien dat het klimaatdoel van 55% emissiereductie in 2030 voor de eerste keer in zicht komt, mits de uitwerking en uitvoering van het klimaatbeleid voortvarend doorgang vinden. In de sectoren elektriciteit, industrie, gebouwde omgeving, mobiliteit en landbouw worden de volgende ontwikkelingen gezien: -

Elektriciteit: De overgang naar hernieuwbare energiebronnen wordt versneld. Industrie: De CO2-uitstoot door de industrie moet verder verminderd worden om de klimaatdoelen te halen.

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

55

-

-

Gebouwde omgeving: De daling in het energieverbruik in de gebouwde omgeving moet worden doorgezet met verdere isolatie, efficiëntere installaties en gedragsverandering. Landbouw: De CO2-uitstoot door de landbouwsector moet verder verminderd worden om de klimaatdoelen te halen. Mobiliteit: Duurzame mobiliteit wordt gestimuleerd.

Gebouwde omgeving Programma Versnelling Verduurzaming Gebouwde Omgeving (PVGO)

Binnen de sector Gebouwde Omgeving is in juni 2022 het PVGO opgesteld. In dit programma is het belangrijkste doel energie te besparen. Uit de voortgangsrapportage van dit programma (juli 2023) blijkt dat er minder woningen zijn met labels DEFG (130.000) en er meer duurzame verwarming toegepast wordt. Er zijn veel vormen van financiële ondersteuning voor gemeenten opgezet en deze worden verder uitgebreid.

Nationaal Isolatie Programma (NIP)

Het NIP (april 2022) heeft als doel om zowel huur- als koopwoningen te isoleren. Het NIP kent een aantal actielijnen. Eén daarvan is specifiek gericht op koopwoningen in samenwerking met gemeenten. Hiervoor is een regeling ingericht. Gemeenten kunnen middelen aanvragen voor hun lokale isolatieaanpak die aansluiten bij de transitievisies warmte en bewonersinitiatieven en zich zoveel als mogelijk richten op het verbeteren van woningen met de slechtste labels.

Extra middelen voor energiearmoede

Het Rijk heeft t/m 2025 extra middelen ter beschikking gesteld voor koop- en huurwoningen van huishoudens met energiearmoede en woningen met lage energetische kwaliteit. De middelen kunnen ingezet worden voor energiebesparende maatregelen. Bewoners kunnen aan de slag om hun energierekening te verlagen. Deze middelen bestaan naast de financiële energietoeslag waar inwoners met energiearmoede aanspraak op kunnen maken.

Energiesysteem en elektriciteit Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN)

Het Rijk maakt in samenwerking met de lokale overheden plannen om het energiesysteem toekomstbestendig in te richten. Uit deze plannen vloeien acties op landelijk en regionaal niveau, om het elektriciteitsnet robuust in te richten. In het LAN werken netbeheerders, overheden en marktpartijen samen voor een toekomstbestendig elektriciteitsnet. Dat doen ze met de volgende actielijnen op beleid en uitvoering: 1. Sneller bouwen aan het elektriciteitsnet 2. Beter benutten van het elektriciteitsnet 3. Slimmer inzicht Het LAN ondersteunt bijvoorbeeld de (laagspannings-)buurtaanpak van Enexis, het opzetten van energiehubs

Nationaal Plan Energiesysteem (NPE)

Het Nationaal Plan Energiesysteem beschrijf een visie en plan om richting te geven aan het toekomstig energiesysteem in 2050. Het plan is opgesteld door de overheid, samen met netbeheerders, bedrijven en andere organisaties en stakeholders. Het plan wordt elke vijf jaar bijgesteld. De belangrijkste keuzes die het kabinet maakt voor de richting naar een toekomstbestendig energiesysteem zijn bijvoorbeeld maximale inzet op het aanbod van duurzame energie en energiebesparing. Ook worden er ontwikkelrichtingen gegeven naar een fossielvrij energiesysteem in 2050.

Algemene regelingen Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaaten energiebeleid (CDOKE)

De CDOKE-middelen kunnen door gemeenten worden aangevraagd voor personele inzet gericht op klimaatmitigatie t/m 2027

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

56

Deltaprogramma 2024

In 2014 zijn landelijke klimaatadaptatie doelen gesteld in de Bestuursovereenkomst Deltaprogramma, welke gelden voor alle Nederlandse overheden. Het doel is om heel Nederland volgens het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) klimaatbestendig in te richten voor 2050. Om dat te bereiken, moet ruimtelijke adaptatie in het beheer, het onderhoud en de inrichting van de leefomgeving geborgd worden. Dat doen de overheid en private partijen via wetten, visies, plannen en standaarden. Het Deltaprogramma geeft aan dat we Nederland moeten beschermen tegen hoogwater en overstromingen, zorgen voor voldoende zoetwater en bijdragen aan een klimaatbestendige en water-robuuste inrichting van ons land.

Provinciaal Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (PMIEK)

De provincie heeft samen met gemeentes en de netbeheerder het PMIEK opgesteld waarin prioritering wordt gegeven aan bepaalde infrastructuurprojecten om het elektriciteitsnet te versterken. Zo wordt het hoogspanningsstation in Eindhoven uitgebreid, waar de hele regio profijt van zal hebben.

Subregionaal Kempengemeenten

De gemeente Bergeijk vormt samen met de gemeentes Bladel, Eersel, Reusel – de Mierden en Oirschot de Kempengemeenten. We werken op verschillende vlakken intensief samen. Er is een gezamenlijk beleid voor grootschalige opwek van duurzame energie opgesteld en er worden verschillende projecten gezamenlijk opgepakt.

Klimaatvisie de Kempen

In 2009 hebben de Kempengemeenten de gezamenlijke ambitie vastgesteld om energieneutraal te worden in 2025. Inmiddels hebben de Kempengemeenten het doel van energieneutraliteit nog steeds, maar het specifieke jaartal wordt niet langer benoemd. De gemeente Bergeijk heeft de ambitie om energieneutraal te zijn het jaar 2030. De komende jaren zetten we als gemeente vol in op de besparing van energie, oplossingen voor het warmte-vraagstuk en de begeleiding van het proces tot realisatie van (grootschalige) duurzame energieopwekking binnen onze gemeente.

Klimaatportaal

Vanaf 2013 werken de gemeenten Bergeijk, Bladel, Cranendonck, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Heeze-Leende, Nuenen, Reusel-De Mierden, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre en waterschap De Dommel, drinkwaterbedrijf Brabant Water samen op het gebied van stedelijk waterbeheer in de zogenaamde werkeenheid Waterportaal ZOB. De focus van Waterportaal ZOB is verbreed naar klimaatadaptatie en het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Onderwerpen als wateroverlast, droogte en hittestress staan op de agenda. Het Waterportaal ZOB heet nu Klimaatportaal ZOB. Het Klimaatportaal ZOB werkt samen op het gebied van alle klimaatadaptieve projecten. Inbreng en actieve deelname vanuit andere delen dan de ”watermensen” van de betrokken gemeenten is cruciaal. Het Klimaatportaal ZOB werkt samen op het gebied van communicatie klimaatadaptatie, klimaatbestendige bedrijventerreinen en de aanvraag van IMPULSgelden ter ondersteuning van klimaatadaptieve projecten. Ook Waterschap de Dommel stelt subsidie beschikbaar aan de regio voor de uitvoering van klimaatadaptieve projecten.

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

57