Document · PDF

BErgeijkENERGY evaluatie 2024 en uitvoeringsprogramma2025-2026

Gemeenteraad 19 december 2024, gemeente BergeijkBij agendapunt: Raadsvoorstel BErgeijkENERGY: evaluatie 2024 en uitvoeringsprogramma 2025-202619.040 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Uitvoeringsprogramma

2025 en 2026

Datum: 1 september 2024

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

Inhoud 1.

Inleiding ...................................................................................................................................................... 5

Uitvoeringsprogramma Bergeijk ................................................................................................................. 7 2.1

Programmaplan BErgeijkENERGY ...................................................................................................... 7

2.2

Samenvatting resultaten 2024 .............................................................................................................. 7

2.3

Klimaatmonitor .................................................................................................................................... 11

2.4

Begroting ............................................................................................................................................ 17

Conclusie .................................................................................................................................................. 21

Stand van zaken uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2024 ........................................................... 22

Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2025-2026 ............................................................................. 25

Bijlage 1: Stand van zaken per project ..................................................................................................... 28 1.

Duurzaam Gebouwde omgeving ........................................................................................................ 28 a. Woningen ............................................................................................................................................. 28 b. Duurzame gebouwen gemeente (Publieke dienstverlening) ............................................................... 37

Duurzaam Werken .............................................................................................................................. 40

Duurzame Mobiliteit ............................................................................................................................ 43

Duurzame gemeente .......................................................................................................................... 47

Hernieuwbare energie ........................................................................................................................ 50

Klimaatadaptatie ................................................................................................................................. 53 Bijlage 2: Uitgebreide informatie ontwikkelingen op landelijk, provinciaal en regionaal niveau ............... 55

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

1. Inleiding Klimaatverandering raakt steeds meer mensen, ook in Bergeijk. We hebben te maken met een hogere gemiddelde temperatuur en meer extreem weer. We hebben last van meer hete dagen en daarnaast meer hevige neerslag in korte tijd. Inwoners maken zich zorgen over stijgende energierekeningen en we willen minder afhankelijk zijn van de levering van gas uit het buitenland. Tegelijkertijd hebben bedrijven en soms ook inwoners te maken met netcongestie waardoor aan- en afvoer van elektriciteit belemmerd wordt. Om verdere opwarming van de aarde en gevolgen daarvan te voorkomen, is het nodig de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, te besparen op het energieverbruik en meer duurzame energie op te wekken. De rijksoverheid, provincie en andere regionale samenwerkingen stellen hier beleid voor op. Gemeentes geven hier op hun eigen manier uitvoering aan, met de middelen die daarvoor beschikbaar gesteld worden. Figuur 1 geeft een overzicht van de verschillende beleidsstukken en ontwikkelingen die belangrijk zijn of gevolgen hebben voor de gemeente Bergeijk. Bovendien worden verschillende samenwerkingsverbanden weergegeven. Uitgebreidere informatie is te vinden in Bijlage 2. De gemeente Bergeijk heeft de doelstelling om in 2030 energieneutraal te zijn en daarmee de uitstoot van CO2 te reduceren.

Daarnaast is de hoofdstrategie van de Transitievisie Warmte (TVW) van Bergeijk het inzetten op het “klaar-voor-aardgasvrij” maken van de bestaande bouw tot 2030. Dat betekent dat woningen en gebouwen nog wel gebruik maken van aardgas maar dat deze met duurzame maatregelen gereed worden gemaakt om in de toekomst van het aardgas af te gaan. Het programma BErgeijkENERGY geeft inzicht in hoe we dat de komende jaren willen bereiken. Het programma omvat een groot aantal projecten. We stellen het uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY elke twee jaar op en leggen dat voor aan de gemeenteraad. We doen dit op basis van de ervaringen van afgelopen jaar en ontwikkelingen die plaatsvinden op het gebied van de energietransitie. Ontwikkelingen in het beleid van het Rijk, de provincie en de regio hebben ook effect op het uitvoeringsprogramma. Hierdoor vormen zich nieuwe projecten. De projecten worden uitgewerkt, beoordeeld en opgenomen in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma. In november 2023 is het uitvoeringsprogramma voor 2024 vastgesteld. Zoals in het programmaplan BErgeijkENERGY is vastgelegd, wordt de gemeenteraad aan het eind van 2024 geïnformeerd over de resultaten tot nu toe en wordt het nieuwe uitvoeringsprogramma voor de jaren 2025 en 2026 vastgesteld. In het onderliggende document vindt u: -

De stand van zaken van de projecten zoals voorgesteld in het uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2024. Het meetpunt van deze stand van zaken ligt op 1 september 2024. De cijfers uit de Klimaatmonitor 2022. De Klimaatmonitor geeft ons inzicht in het energieverbruik, de opwek van hernieuwbare energie en de (reductie in) uitstoot van CO 2 van de gemeente Bergeijk. Het uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2025 en 2026.

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

Figuur 1: Overzicht beleidsstukken en ontwikkelingen op nationaal, provinciaal en regionaal niveau

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

2. Uitvoeringsprogramma Bergeijk De gemeente Bergeijk heeft de doelstelling om in 2030 energieneutraal te zijn en daarmee de uitstoot van CO2 te reduceren. Daarnaast is de hoofdstrategie van de Transitievisie Warmte (TVW) van Bergeijk het inzetten op het “klaar-voor-aardgasvrij” maken van de bestaande bouw tot 2030. Dat betekent dat woningen en gebouwen nog wel gebruik maken van aardgas, maar dat deze met duurzame maatregelen gereed worden gemaakt om in de toekomst van het aardgas af te gaan. De uitwerking van deze ambitie vertaalt zich in de eerste vastgestelde doelen voor 2030: -

Het realiseren van grootschalige opwekking van duurzame energie en daarmee ook te voldoen aan ons deel van het RES-bod. In 2025 heeft zo’n 70% van de woning- en gebouweigenaren in Bergeijk een idee van de stappen die zij moeten zetten om klaar-voor-aardgasvrij te worden. In 2030 is dit 95%. In 2030 is 50% van de woningen en gebouwen in Bergeijk geïsoleerd en wordt 70% van de elektriciteitsbehoefte van de gebouwde omgeving voorzien door zonne-energie van daken. We beogen een betaalbare en stap-voor-stap aanpak voor inwoners en ondernemers om hun woningen en gebouwen te verduurzamen.

Het programma BErgeijkENERGY geeft inzicht in hoe we deze doelen in de komende jaren willen bereiken. Het programma omvat een groot aantal projecten. Elke twee jaar evalueren we het uitvoeringsprogramma en stellen we een nieuw BErgeijkENERGY programma op. Die wordt voor vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd.

2.1 Programmaplan BErgeijkENERGY In 2018 is het eerste programmaplan BErgeijkENERGY vastgesteld. Het BErgeijkENERGY- programma richt zich op energietransitie en hoe Bergeijk invulling gaat geven aan het bereiken van energieneutraliteit in 2030. Bij de energietransitie gaat het om klimaatmitigatie (klimaatverandering voorkomen). Tot 2023 werd jaarlijks een nieuw programmaplan BErgeijkENERGY voorgelegd aan de raad. In november 2023 heeft de gemeenteraad het uitvoeringsprogramma voor 2024 vastgesteld en ingestemd met het opstellen van een tweejaarlijks programma vanaf 2024. Eind 2024 rapporteren we over de resultaten tot dan toe en stellen we een nieuw uitvoeringsprogramma voor 2025 en 2026 op.

BErgeijkENERGY is opgedeeld in 6 thema’s. Klimaatmitigatie is onderverdeeld in 5 thema’s en Klimaatadaptatie is het zesde thema. Het thema Klimaatadaptatie omvat de uitwerking van de speerpunten die zijn opgenomen in de “Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda” zoals die in september 2021 door de raad is aangenomen. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

duurzaam gebouwde omgeving, duurzaam werken, duurzame mobiliteit, duurzame gemeente, hernieuwbare energie, klimaatadaptatie

2.2 Samenvatting resultaten 2024 De uitgebreide stand van zaken over de projecten die onder verschillende thema’s vallen vindt u in Bijlage 1: ‘Stand van zaken per project’. Hieronder zijn de resultaten van de projecten tot 1 september 2024 schematisch weergegeven per onderwerp.

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY - Werken aan een duurzaam Bergeijk – Resultaten 2024 ENERGIETRANSITIE

Van 1 september 2023 - 1 september 2024

→ WONEN Subsidie isolerende maatregelen Subsidie energieopwekkende maatregelen

→ →

2023: 168 aanvragen 2024 t/m 1 sept: 58 aanvragen

→ →

2023: 170 aanvragen 2024 t/m 1 sept: 87 aanvragen

→

Deelname aan duurzame “open” huizen route

→

Aanbesteding afgerond. Start op 10 okt 2024

→

Voorbereiden aanbesteding De Groene Zone Zonnepanelen

→

Inkoop 30 “Gezond en energiezuinig wonen” scans bij Kempen Duurzaam Extra korting isolatie maatregelingen binnen project De Groene Zone Isoleren voor adressen met energietoeslag Start Pilot: Inzet dorpsondersteuners ’t Hof en Luyksgestel voor bestrijding energiearmoede.

Communicatie Duurzame Huizenroute Inwoners

Groene zone isoleren (i.s.m. MRE)

Groene zone zonnepanelen (i.s.m. MRE)

Energiearmoede

→ →

KempenEnergie (alle inwoners)

Soortenmanagementplan

→ →

Starten aanbesteding Voorbereiding 10 locaties kraamkasten voor vleermuizen compensatieregeling Natuurvriendelijk isoleren

EnergieLoket, informatiebijeenkomsten, (online) EnergieWorkshops

→

Adviseren, informeren en stimuleren van inwoners, 160 bezoekers energieloket, 300 deelnemers webinars

EnergieScans

→ →

Aanbieden van “Gezond en energiezuinig wonen” scans Energiescans voor leden

→

Tweewekelijkse publicaties in de regionale huis-aan-huisbladen, maandelijkse nieuwsbrieven, blogs en vlogs op de website. Deelname aan jaarmarkten en beurzen door KempenEnergie.

Communicatie

→

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

ENERGIETRANSITIE

Van 1 september 2023 - 1 september 2024

WERKEN EN MOBILITEIT

Inwoners

Band op spanning

→

94 auto’s deelgenomen aan de actie. Waarvan 83% met onderspanning. 10 auto’s vermoedelijk lekke band.

Laadpalen

→

Plaatsen van 3 nieuwe openbare laadpalen bij publieke voorzieningen en in de openbare ruimte

Fietsambitie en Fietscultuur

→

Realisatie Fietsverbinding Bergeijk – Stedelijk gebied, Fietspad Luyksgestel – Weebosch, Fietsverbinding Eersel – Bergeijk Voorbereiding Fietsstraat Walik

Ffkes meerijden

→ →

De liftzuilen In Luyksgestel en de Weebosch werden gebruikt. Uit de enquête blijkt dat inwoners over het algemeen sceptisch staan tegenover het initiatief

→

Uitwerken en technisch mogelijk maken van een energie hub op bedrijventerrein de Waterlaat, geleid door het Kempisch Ondernemers Platform (KOP).

→

Controle en handhaving op de energiebesparingsplicht bij 36 bedrijven.

→

Controleren en handhaven 19 kantoren, alle kantoren voldoen nu aan de wetgeving.

i.s.m. Brainport Bereikbaar

Energie hub bedrijventerrein de Waterlaat Toezicht energiebesparing

Bedrijven

bedrijven

(i.s.m. ODZOB)

Toezicht label C kantoorgebouwen (i.s.m. ODZOB)

ENERGIETRANSITIE

Van 1 september 2023 - 1 september 2024

GEMEENTE LED openbare verlichting

→

800 armaturen vervangen naar LED-verlichting (91%)

→

Verduurzamen gemeentelijke gebouwen o.a. Get Praut (zonnepanelen), De Drie Eiken (warmtepomp), De Hunnebergen (energieopslagsysteem) VV Riethoven (cv installatie)

Gemeentelijke gebouwen Van het gas af

→

Start verduurzamen van 12 buitensportaccommodaties (voetbal, tennis, korfbal). 11 gebouwen verduurzamen en 1 gebouw nieuwbouw

Grootschalige opwek zonne- en windenergie

→

Procesevaluatie uitgevoerd door onafhankelijk extern onderzoeksbureau

→

Actieve rol in uitvoering

→

Betrokkenheid bij netuitbreiding hoogspanningsverbinding tussen stations Eindhoven Zuid en Hapert Betrokkenheid bij UTEB (Uitvoeringsprogramma Toekomstbestendig Elektriciteitsnet Brainport) voor versnelde realisatie middenspanningsnet

Gemeentelijke gebouwen

Metropoolregio Eindhoven m.b.t. RES (Regionale Energie Strategie)

Uitbreiding Elektriciteitsnet

→

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

→

Betrokkenheid bij Buurtaanpak Enexis voor versnelde uitbreiding laagspanningsnet

Van 1 september 2023 - 1 september 2024

KLIMAATADAPTATIE

Groen

Water

BErgeijkGREEN Aanmoedigingsprijs

→ → →

Tussen 2016-2024: 44 aanmeldingen -> 28 ideeën prijs ontvangen. In 2024 geen BErgeijkGreen Prijs, stond gepland voor 2025. In 2024 gestart met opstellen van projectsubsidie ter verbetering BErgeijkGreen prijs in 2025.

Inwoners bij wateradaptatie betrekken

→

Deelname aan Steenbreek en ondersteunen inwoners bij eigen initiatieven o.a. onderhoud boomspiegels

Inwoners aan zet

→

Opleiden 2 tuincoaches en inzetten voor gratis advies inwoners

Regentonnenactie

→

490 regentonnen met afkoppelsessies voor Luyksgestel en Bergeijk.

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

2.3 Klimaatmonitor De effecten van de projecten en activiteiten die we ondernemen zijn uit te drukken in een vermindering van CO2 uitstoot, energieverbruik, energieopwekking en verbeterde isolatie van de woningvoorraad. Deze cijfers worden gepresenteerd in de Klimaatmonitor. De gegevens van de Klimaatmonitor komen van verschillende bronnen met variërende doorlooptijden totdat deze openbaar gemaakt worden op dit portal. Daarom worden medio 2024, ten tijde van het opstellen van dit verslag, de gegevens tot en met 2022 gepresenteerd. Een uitzondering daarop zijn de volgende cijfers: • • •

Opgewekte zonne-energie, die worden gepresenteerd tot en met 2023. Energielabels, die worden gepresenteerd tot en met 2023 Woningvoorraad, die wordt gepresenteerd tot en met 2023

De trends in het energieverbruik van Bergeijk worden weergegeven in TJ (terajoule), een maat voor energie die het mogelijk maakt verschillende energiedragers als aardgas, elektriciteit, warmte en voertuigbrandstoffen bij elkaar op te tellen en te vergelijken. In Bijlage 1 in de lijst van projecten die binnen het programmaplan BErgeijkENERGY worden uitgevoerd is een inschatting gemaakt wat ieder project oplevert aan vermindering van de CO2 uitstoot. Na uitvoering wordt dit uiteindelijk zichtbaar in de cijfers die in de Klimaatmonitor staan. De totale CO2 uitstoot zal door deze projecten jaarlijks dalen.

Energieverbruik Het totaal bekend energieverbruik in Bergeijk in 2022 was 1322 TJ (tabel 1). Er is een daling te zien in het energieverbruik van 1360 TJ in 2021 naar 1322 TJ in 2022. Deze cijfers kunnen afwijken van getallen die in eerdere verslagen zijn genoemd. Gedurende het jaar krijgt de Klimaatmonitor bijgestelde gegevens door, waardoor getallen kunnen afwijken van eerdere momenten. In onderstaande Grafiek 11wordt het verbruik naar toepassing aangegeven. Tabel 1: Energieverbruik Bergeijk Sinds vorig jaar geeft men ook aan wat het verbruik van ‘Geladen elektriciteit (semi)publieke laadpunten' is. Dit omvat de hoeveelheid elektriciteit die via deze laadpunten aan voertuigen wordt geleverd. Deze levering is momenteel opgenomen binnen het energieverbruik van de Gebouwde omgeving, maar moet afzonderlijk worden weergegeven omdat deze elektriciteit eigenlijk wordt verbruikt in Mobiliteit.

Bron Grafiek 1: https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboard/energieverbruik

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

In 2020 zagen we een sterke daling in het energieverbruik. Dit had alles te maken met de coronapandemie. Na de coronapandemie herstelde de energievraag snel in 2021, maar door stijgende olieprijs begon de Energiecrisis. Door de oorlog in Oekraïne namen de energieprijzen nog sterker toe en zagen Nederlandse huishoudens een enorme stijging van de energierekening. Dit zorgde ervoor dat het energieverbruik daalde. Mede daardoor zien we ten opzichte van 2019 nog steeds een daling van het energieverbruik. Zijn deze besparingen blijvend? Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) hebben huishoudens in Nederland in 2022 een kwart minder gas verbruikt dan het jaar ervoor, waarvan 15% door besparingsmaatregelen. Deze vermindering is deels structureel: mensen hebben aanpassingen doorgevoerd zoals betere isolatie en efficiëntere cv-instellingen. Energiearmoede speelde ook een rol, waardoor sommige huishoudens hun thermostaat drastisch verlaagden. Deskundigen verwachten dat veel van deze besparingen blijvend zijn, zelfs als de gasprijzen dalen. Op basis van deze landelijke trend, is de verwachting dat de besparing in het energieverbruik in Bergeijk ook op de lange termijn wordt doorgezet.

Hernieuwbare Energie Het totaal aan hernieuwbare energie is 191 TJ in 2022 (2021: 158 TJ). Hernieuwbare energie is duurzame energieopwekking voor elektriciteit, warmte en vervoer. Hernieuwbare energie wordt opgewekt met zonnepanelen, windmolens, geothermie, biogas of biomassa. De afgelopen jaren neemt het onderdeel hernieuwbare elektriciteit het sterkst toe. Dat komt door het grote aandeel zonnestroom. In totaal wordt er in 2023 129 TJ (2022: 119 TJ) aan zonnestroom opgewekt (zie Grafiek 2). Grafiek 2: Hernieuwbare elektriciteit 2

Zonnestroom 140

129 119

120

100 86 80 68 60 42 40 24 16

20 1

2012

2013

2014

0 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Zonnestroom

Bron Grafiek 2: https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboard/hernieuwbare-energie-per-techniek

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

Energieneutraliteit De toename van hernieuwbare energie draagt bij aan onze doelstelling voor energieneutraliteit. Dat wordt behaald wanneer de levering van hernieuwbare energie gelijk is aan het energieverbruik. In onderstaande grafiek (grafiek 3) is de balans tussen hernieuwbaar opgewekte energie en het energieverbruik in Bergeijk te zien. Energieneutraliteit is behaald wanneer deze balans op nul uitkomt. Na een lichte stijging van de balans in 2021, zien we in 2022 opnieuw een daling. In 2022 is de balans 1131 TJ. Er is sprake van een aanhoudend dalende trend, die in 2022 zelfs onder het laagste punt van de afgelopen jaren zakt; gemeten in 2020. De daling in 2022 komt door een toename van hernieuwbare energie en een afname van het energieverbruik. De toename van hernieuwbare energie heeft een direct verband met projecten die binnen het programma van BErgeijkENERGY zijn opgenomen. Zoals eerder beschreven, wordt het energieverbruik ook beïnvloed door externe factoren die los staan van verduurzaming, zoals de energiecrisis en de coronapandemie. Een deel van de afname van het energieverbruik zal behouden blijven door verduurzaming. De kans is aanwezig dat het verbruik vanaf 2023 zal toenemen door veranderingen van de genoemde externe factoren. Daarom wordt er ook apart gekeken naar het aandeel energiebesparing afkomstig door verduurzaming van de woningvoorraad.

Energieverbruik versus bekende hernieuwbare energie 1800 1646 1600

1534

1524

1526

1538

1470

1461

1467

1559

1534

1585 1400

1469

1415

1331

1360

1322

1200 1195

1201 1131

1000

800

600

400

200 62

2013

2014

2015

2016

2017

2018

120

136

2019

2020

158

191

0 otaal bekend energieverbruik

Balans: erbruik minus Hernieuwbaar

2021

2022

otaal bekende hernieuwbare energie

Grafiek 3: Energieneutraliteit 3

Bron Grafiek 3: https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboard/energieneutraal

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

Verduurzaming woningvoorraad Bergeijk Bij de verkoop, verhuur en oplevering van woningen is sinds 2008 een geldig energielabel verplicht. Over de afgelopen jaren zien we daarom een toename van het aantal woningen dat voorzien is van een energielabel.

Aantal woningen met energielabel t.o.v. totale woningvoorraad Gemeente Bergeijk 9000 8000

7260

7573

7653

7679

7870

7810

7770

7742

7970

8027

8161

8225

7000 6000 5000

4525

4000 3000 1880 2000

3425

3540

2020

2021

2022

2540

2365

2165

3255

1500 1050

1145

1155

2012

2013

2014

1000 0 2015

2016

2017

2018

2019

Aantal woningen met energielabel

2023

Aantal woningen totaal

In 2023 is 55% van de totale woningvoorraad van de gemeente Bergeijk voorzien van een geldig energielabel. Daardoor krijgen we een steeds beter beeld van het energieverbruik van de woningvoorraad. Ook maakt het beter inzichtelijk hoe woningen zijn geïsoleerd en welke wijken prioriteit moeten krijgen binnen de lokale isolatieaanpak.

ategorie n energielabels 2012- 2023 7000

6000

5000

4000 3700 3000

2065 2000 1755 1000

0 2012

2013

2014

2015 B en beter

2016

2017 en D

2018 Slecht E

2019 G

2020

2021

2022

2023

onder label

Grafiek 5: Categorieën energielabels 2012-2023 Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

In de grafiek hierboven zijn de energielabels gecategoriseerd. Hier worden de categorieën toegelicht: • •

•

B en beter: Woningen die op basis van hun lage energieverbruik over het algemeen geschikt zijn om met een warmtepomp te verwarmen en daarmee van het aardgas af zouden kunnen. C en D: Woningen die tussen de twee uitersten vallen. Zij vertegenwoordigen woningen die momenteel nog niet klaar zijn voor volledige verduurzaming, maar ook niet in de categorie met de laagste energieprestaties vallen. Deze woningen vormen een belangrijke tussenstap in de bredere strategie om de woningvoorraad in Nederland energiezuiniger te maken. Slecht (E, F en G): Woningen met een hoog energieverbruik en waar nog veel mogelijkheden liggen in het isoleren van de woning. Deze doelgroep zal ook worden benaderd met het project De Groene Zone Isoleren om deze doelgroep volledig te ontzorgen bij de isolatie aanpak van hun woning. Zonder label: Woningen waarvan nog geen energielabel bekend is.

Klaar voor aardgasvrij (Energielabel B en beter) Woningen met een energielabel B of beter zijn, over het algemeen voldoende geïsoleerd om met een warmtepomp te verwarmen. Door dit af te zetten tegen de overige woningen krijgen we inzicht in het aandeel woningen die klaar zijn voor aardgasvrij.

andeel Energielabels Klaar voor ardgasvrij B en Beter 9000 8000 7000 45%

6000 5000 4000

34%

3000 2000

1000

21%

0 2012

2013

2014

2015

Klaar voor ardgasvrij

2016

2017

Energielabel

2018 of slechter

2019

2020

2021

2022

2023

antal woningen zonder label

Het is opvallend dat het segment ‘C of slechter’ in 2023 een sterkere toename doormaakt. Dat komt door een sterke groei in het aantal toegekende energielabels C en D (zie Grafiek 5). Een mogelijke oorzaak hiervoor is dat woningcorporaties en beheerders van kantoorpanden hun activiteiten zijn gaan intensiveren om de gestelde verduurzamingsdoelstelling van dat jaar te behalen. In gemeente Bergeijk beschikt in 2023 21% van de totale woningvoorraad over een energielabel B en Beter en is daarmee te categoriseren als ’Klaar voor aardgasvrij’. Hiermee zijn we 29% verwijderd van onze doelstelling uit de Transitie Visie Warmte om in 2030 50% van de woningen en gebouwen geïsoleerd te hebben.

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

CO2 uitstoot In 2018 zijn we begonnen met het programma BErgeijkENERGY. Tabel 1 laat het verloop van de CO2-uitstoot zien. Hier is te zien dat de CO2-uitstoot in 2022 weer verder is gedaald ten opzichte van 2020, het jaar waarin de sterkste daling van CO2-uitstoot te zien was. De CO2-uitstoot is in 2022 28% gedaald ten opzichte van 2018. Grafiek 7 toont de CO2-uitstoot per sector in Bergeijk volgens de Tabel 2: CO2 uitstoot Bergeijk totaal Klimaatmonitor. In 2020 zien we een duidelijke krimp in de uitstoot, te verklaren door de coronapandemie. In 2022 zien we voor de sector Verkeer en Vervoer een lichte toename in de uitstoot, hoewel deze nog steeds lager is dan in 2019. In de overige sectoren is er in 2022 weer een daling van de CO2-uitstoot te zien, zelfs tot onder het niveau van 2020. Grafiek 7: CO2-uitstoot per sector 4

2-uitstoot energieverbruik sectoren Bergeijk kton 70

kton

0 Gebouwde omgeving

erkeer en vervoer

Industrie Energie

fval en Water

Landbouw bosbouw en visserij

Bron Grafiek 7: https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboard/co2-uitstoot

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

2.4 Begroting Voor de uitvoering van de projecten in 2024 hadden we vooraf een begroting gemaakt. De realisatie van een aantal projecten is echter anders gelopen dan voorzien. Hierdoor is er in totaal iets minder budget uitgegeven. Het gaat met name om projecten waarvoor we budget hadden gereserveerd voor de inhuur van capaciteit. -

Eind 2023 is besloten om met de Kempengemeenten eenzelfde systematiek te hanteren voor de waardering van hun activiteiten. Iedere gemeente draagt een bedrag van €5000 bij aan de activiteiten van KempenEnergie in de vorm van een subsidie. Deze subsidie kan niet worden ondergebracht onder de ter beschikking gestelde middelen door het Rijk. Hierdoor wordt er €5000 - uit eigen middelen gefinancierd. De subsidie duurzame energie wordt minder aangevraagd dan verwacht. Hierdoor zal er naar verwachting €35.000 minder uitgeven worden. Voor het voorbereiden en aanbesteden van de Groene Zone Zonnepalen door de projectgroep was een budget van €15.000 begroot. Echter hiervoor blijkt €11.500 minder nodig te zijn. Om een extra impuls te geven aan de Groene one Isoleren wordt er €5000 ingezet voor extra communicatie. Naast het verduurzamen van Get Praut zonnepanelen en De Drie Eiken (warmtepomp) is er ook gestart met VV Riethoven. Dit wordt uitgevoerd binnen het budget. Het stimuleren verduurzamen bedrijven heeft geresulteerd in het oprichten van een energiehub op de Waterlaat. De realisering hiervan kan worden gefinancierd uit middelen van het Rijk. De €10.000 eigen middelen zijn hiervoor niet nodig. Eind 2023 bleek dat alle 19 kantoorgebouwen die onder de wetgeving vallen voor een verplicht label C hieraan te voldoen. Budget hiervoor was in 2024 niet meer nodig.

Om werk te maken van de uitvoering van het Nederlandse Klimaatakkoord heeft de Rijksoverheid in 2023 verschillende budgetten beschikbaar gesteld. Deze budgetten worden ingezet om specifieke capaciteit op Klimaatmitigatie in te huren. Middelen die ter beschikking van de gemeente Bergeijk zijn gesteld: -

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Deze middelen zijn bedoeld voor het inzetten van personele capaciteit op klimaatmitigatie. Hiervoor hebben we een voorstel gemaakt om extra capaciteit op verschillende projecten in te zetten. In de begroting van het uitvoeringsprogramma 2024 is dit zichtbaar in de kolom “Dekking uit regeling extern”. Deze rijksmiddelen worden ingezet t/m 2027. Daarnaast hebben we in het najaar 2023 een aanvraag gedaan voor middelen uit het budget van de Specifieke Uitkering (SpUk) Lokale Aanpak Isolatie. Deze middelen zijn bedoeld voor het opzetten van een eigen isolatieprogramma voor koopwoningen. Wij willen de middelen inzetten voor de deelnemers in De Groene Zone Isoleren die een woning bezitten met een label D,E,F,of G en een WOZ waarde onder de €429.300.

Op 1 september voorzien we dat er voor de uitvoering van de projecten in 2024 ongeveer € 367.500 nodig is. Dit is €63.500 minder dan we hadden begroot €430.800). In 2018 is de duurzaamheidsreserve vastgesteld. Deze duurzaamheidsreserve wordt jaarlijks aangevuld zodat we de projecten kunnen doorzetten. Ook in 2025-2026 zullen we budget nodig hebben om de bestaande succesvolle projecten door te zetten en te blijven uitvoeren. Daarnaast willen we ook weer een aantal nieuwe projecten opstarten. Voor de uitvoering van de bestaande en nieuwe projecten gebruiken we de middelen die we vanuit het Rijk ontvangen met daarnaast eigen middelen. Voor de inzet van eigen middelen hebben we een budget geraamd van € 379.900 voor 2025 en € 422.400 voor 2026. In totaal gaat het om een bedrag van € 802.300. In 2025 en 2026 willen we werken aan de volgende resultaten:

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY - Werken aan een duurzaam Bergeijk ENERGIETRANSITIE

2025-2026

→ WONEN Subsidie isolerende maatregelen Subsidie energieopwekkende maatregelen

→

300 aanvragen voor isolerende maatregelen

→

100 aanvragen voor energieopwekkende maatregelen

→

Inzet van begrijpelijke, laagdrempelige en toegankelijke communicatie. Gericht op samen doen en gerelateerd aan onze projecten. Met partners als KempenEnergie en andere organisaties, enthousiaste inwoners en andere beleidsvelden, de gemeente geeft het goede voorbeeld. 2025: Meetbaar maken van de doelstelling uit de TVW: In 2025 heeft 70% van de woning- en gebouweigenaren in Bergeijk een idee van de stappen die zij moeten zetten om klaar-voor-aardgasvrij (aardgasvrij-ready) te worden

Communicatie →

Inwoners

Duurzame Huizenroute Groene zone isoleren (i.s.m. MRE)

Groene zone zonnepanelen

→

Deelname aan duurzame “open” huizen route

→

185 deelnemers

→

Aanbesteding De Groene Zone Zonnepanelen. Start in 2026

→

“Gezond en energiezuinig wonen” scans voor inwoners met energiearmoede Samenwerking dorpsondersteuners intensiveren o.b.v. evaluatie pilot. Extra korting isolatie maatregelingen binnen project De Groene Zone Isoleren voor adressen met energietoeslag.

(i.s.m. MRE)

Energiearmoede

→ →

Soortenmanagementplan

→ →

Op 10 locaties kraamkasten voor vleermuizen compensatieregeling Natuurvriendelijk isoleren Opstellen soortenmanagementplan, aanvragen Pre-SMP bij provincie

EnergieLoket, informatiebijeenkomsten, (online) EnergieWorkshops

→

Adviseren, informeren en stimuleren van inwoners, 160 bezoekers energieloket, 300 deelnemers webinars

EnergieScans

→ →

Aanbieden van Energie en Bespaar scans Energiescans voor leden

→

Tweewekelijkse publicaties in de regionale huis-aan-huisbladen, maandelijkse nieuwsbrieven, blogs en vlogs op de website. Deelname aan jaarmarkten en beurzen door KempenEnergie.

KempenEnergie (alle inwoners)

Communicatie

→

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

ENERGIETRANSITIE

2025-2026

WERKEN EN MOBILITEIT

Inwoners

Band op spanning

→

Deelname 120 automobilisten per jaar

Laadpalen

→

Toepassen geactualiseerd beleid en meer laadvoorzieningen realiseren

→ → →

Uitvoering Fietsstraat Walik, Fietspad Eikestraat en Broekhovenseweg, Fietspad Walik – Steensel Afronding F67 Uitwerking Fietscultuur Bergeijk

→

Vervolg pilot bepalen op basis van resultaten uit enquête

→

Ingebruikname energie hub op bedrijventerrein de Waterlaat, geleid door het Kempisch Ondernemers Platform (KOP). Maken van contractuele afspraken en groepsaansluiting afsluiten.

→

Controle en handhaving op de energiebesparingsplicht bij bedrijven

→

Controleren en handhaven kantoren

→

Rapportage over werkgebonden personenmobiliteit voor de werkgevers met meer dan 100 werknemers

Fietsambitie en Fietscultuur Ffkes meerijden i.s.m. Brainport Bereikbaar

Energie hub bedrijventerrein de Waterlaat Toezicht energiebesparing bedrijven

(i.s.m. ODZOB) Bedrijven

Stimulering verduurzaming bedrijventerreinen (i.s.m. MRE)

Rapportageplicht werkgebonden personenmobiliteit (i.s.m. ODZOB)

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

ENERGIETRANSITIE

2025-2026

GEMEENTE LED openbare verlichting

Gemeentelijke gebouwen

→

Armaturen vervangen naar LED-verlichting op basis van projecten en reconstructies

→ →

Plan verduurzamen van de gemeenschapshuizen Aan de slag met overig maatschappelijk vastgoed in eigendom gebruikmakend van het “ ntzorgingsprogramma Maatschappelijk astgoed” van de provincie Noord-Brabant zonnepanelen op gemeenschapshuis Terlo en buurthuis ‘t Sant

→

Gemeentelijke gebouwen Van het gas af

→

Verduurzamen van 12 buitensportaccommodaties (voetbal, tennis, korfbal). 11 gebouwen verduurzamen en 1 gebouw nieuwbouw

Voorkeursgebied Bergeijk Zuid-West voor grootschalige opwek zonne- en windenergie

→

Herzien van het beleid “Grootschalige opwek van zonne- en windenergie in de Kempen” conform de motie van 26 september 2024.

→

Actieve rol in uitvoering

→

2026: Warmteprogramma t/m 2035

→

Projectprocedure onder regie van de provincie voor de netuitbreiding hoogspanningsverbinding tussen stations Eindhoven Zuid en Hapert. Deelname aan UTEB (Uitvoeringsprogramma Toekomstbestendig Elektriciteitsnetwerk Brainport) voor versnelde realisatie middenspanningsnet. Deelname aan Buurtaanpak Enexis voor versnelde uitbreiding laagspanningsnet.

Metropoolregio Eindhoven m.b.t. RES (Regionale Energie Strategie)

Herijken Transitievisie Warmte

Uitbreiding Elektriciteitsnet

→ →

2025-2026

KLIMAATADAPTATIE

Groen

Water

BErgeijkGREEN Projectsubsidie

→ →

Opstellen BErgeijkGREEN Projectsubsidie. Begin 2025 een subsidieverordening ter vaststelling aan de raad voorleggen.

Inwoners bij wateradaptatie betrekken

→

Deelname aan Steenbreek en ondersteunen inwoners bij eigen initiatieven o.a. onderhoud boomspiegels

Inwoners aan zet

→ →

Inzet van tuincoaches voor gratis advies inwoners Workshop “Levende tuin”

Afkoppelsubsidie

→

Afkoppelsubsidie voor alle woningen

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

3. Conclusie In de gemeente Bergeijk streven we ernaar om in 2030 energieneutraal te zijn. Daarnaast is de hoofdstrategie van de ransitievisie Warmte W van Bergeijk het inzetten op het “klaar-voor-aardgasvrij” maken van de bestaande bouw tot 2030. Met het uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY werken we aan projecten om aan deze ambities te voldoen en de doelen te halen. Door verduurzaming en elektrificatie van veel processen is de vraag naar transportcapaciteit voor elektriciteit aanzienlijk gegroeid. In Brabant is netcongestie een probleem geworden dat negatieve effecten heeft op de gehele energietransitie. Het is niet meer mogelijk om grootschalig energie terug te leveren, en energie afnemen wordt voor grootverbruikers ook steeds moeilijker. Dit heeft grote gevolgen voor tal van projecten. Bijvoorbeeld voor het realiseren van zonnepanelen op grote bedrijfsdaken, grootschalige zonne- en windprojecten op land, de groei en uitbreiding van bedrijven en zelfs de nieuwbouw van bedrijfspanden. Een van de oplossingen voor netcongestie is het uitbreiden van het net. Het aanleggen van een extra hoogspanningskabel van Eindhoven-Zuid naar het verdeelstation in Hapert door TenneT is een belangrijke stap. Voor verduurzaming van de gemeente, maar ook het verminderen van netcongestie, is het nodig om energieverbruik te besparen.

Minder verbruik betekent ook dat er minder opgewekt en getransporteerd hoeft te worden. Door onze gemeentelijke gebouwen en openbare verlichting te verduurzamen, inwoners te ondersteunen met het isoleren en door in te zetten op duurzame alternatieven in plaats van de auto willen we stappen in de energiebesparing zetten. Doel in de ransitievisie Warmte is om in 2025 te zorgen dat zo’n 70% van de woning- en gebouweigenaren in Bergeijk een idee heeft van de stappen die zij moeten zetten om klaar-voor-aardgasvrij te worden. Door inzetten van gerichte communicatie en het adviseren van inwoners door KempenEnergie worden inwoners bewust van de stappen die zij moeten nemen. De communicatie is ook een belangrijk onderdeel in de projecten Groene Zone Isoleren en energiearmoede. In 2024 zien we een daling van het aantal aanvragen voor subsidie duurzame maatregelen. Na het stabiliseren van de energieprijzen lijkt het erop dat de urgentie om te isoleren niet meer de hoogste prioriteit heeft. Met name muur- en dakisolatie laat een duidelijk afname zien. De daling hiervan kan ook verklaard worden door het feit dat sinds augustus 2023 meer aandacht is voor natuurvriendelijk isoleren. Voor inwoners betekent dit dat de prijzen sterk gestegen zijn.

Als er een vermoeden is dat er beschermde diersoorten voorkomen, moet er een ecologisch onderzoek worden gedaan en moeten er maatregelen worden getroffen om deze diersoorten te beschermen. Dat betekent meer kosten en een langere doorlooptijd voor het isoleren van de woning. We willen de extra kosten en tijd bij bepaalde vormen van isolatie voor de inwoners wegnemen door een soortenmanagementplan op te stellen. Ook andere belemmeringen om aan de slag te gaan met verduurzamen van de woning worden aangepakt. Voor inwoners die moeite hebben de energierekening te betalen zijn we een pilot gestart met de dorpsondersteuners. De dorpsondersteuners schenken extra aandacht aan deze problematiek. We werken hierin ook samen met de Vereniging KempenEnergie. De woningeigenaren met slechte labels en een lage WOZ waarde krijgen binnen de Groene Zone extra ondersteuning en een financiële prikkel om aan te haken. Hiermee willen we stimuleren dat meer inwoners met lagere inkomens aan de slag gaan met het isoleren van hun woning. Zo willen we het doel bereiken dat in 2030 50% van de woningen en gebouwen in Bergeijk geïsoleerd is en dat 70% van de elektriciteitsbehoefte van de gebouwde omgeving voorzien is door zonne-energie van daken. Naast een betaalbare en stap-voor-stap aanpak in de energietransitie doen we dat ook voor de bedrijven, basissportvoorzieningen en het maatschappelijk vastgoed.

Voor de gemeentelijke gebouwen ligt er een verduurzamingsplan en zijn we de basissportvoorzieningen aan het verduurzamen. Met de bedrijven op de Waterlaat zijn we op zoek naar een oplossing voor de problemen in de teruglevering en afname van elektriciteit. Voor het omgaan met de gevolgen van de klimaatverandering betrekken we inwoners door aandacht te schenken aan het bergen van hemelwater op eigen terrein. Inwoners kunnen gebruik maken van een afkoppelsubsidie in herstructeringsgebieden of hebben deelgenomen aan de regentonnenactie. De uitdaging en noodzaak blijft groot. Zeker rond problemen als netcongestie en betaalbaarheid voor de inwoners en bedrijven. Toch hopen we met alle projecten uit het uitvoeringsprogramma in 2025 en 2026 weer een stap dichter bij onze doelstellingen te komen. Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

4. Stand van zaken uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2024 Hieronder wordt het volgende weergegeven: - Tabel 3: Plan 2024; de begroting bij het uitvoeringsplan zoals de raad heeft vastgesteld in november 2023. - Tabel 4: Realisatie 2024; de financiële stand van zaken bij het uitvoeringsplan 2024 met peildatum 1 september 2024. Voor het resterende deel van 2024 wordt enkel een prognose beschreven aangezien het jaar nog niet is afgelopen. In bijlage 1 vindt u een uitgebreide beschrijving van deze projecten en de bijbehorende ontwikkelingen.

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

Tabel 3: Plan 2024; de begroting bij het uitvoeringsplan zoals de raad heeft vastgesteld in november 2023

Project

Dekking uit reserve duurzaamheid € . € . €0 € 3.000

1. Duurzaam gebouwde omgeving totaal Wonen BEGREENprijs Duurzaamheidsweek

Plan 2024 Dekking uit ander budget gemeente Bergeijk €

Dekking uit regeling, subsidie, extern € €

€

. .

€0 €0

Verduurzamen huurwoningen van woningcorporaties

€0

Geluidsanering combi met energie

€0

Advisering, stimulering en begeleiding van huiseigenaren op het gebied van duurzame energieopwekking en energiebesparing

€0

€ 50.000

€ 100.000

€0

Communicatie klaar-voor-aardgasvrij 2030

€0

€ 25.000

Energiearmoede

€0

€ 100.000

€0 €0 € 15.000

€0 €0 €0

€ 165.400 € 50.000 € 35.000

Subsidie duurzame energie 2024-2025; isolerende maatregelen

De Groene Zone Isoleren Soorten Management Plan (SMP) De Groene Zone Zonnepanelen Duurzame gebouwen gemeente (Publieke dienstverlening ) Openbare verlichting LED in 8 jaar vervangen Gemeentelijke gebouwen energiebesparing Verduurzamen basissportvoorzieningen 2. Duurzaam Werken

€

€0 € 55.000 €0 €

Project stimulering verduurzaming bedrijventerreinen Informatie- en energiebesparingsplicht bedrijven

€

€0

€ 50.000

€0

€ 2.689

€0

€

3. Duurzame Mobiliteit

€0 €0 € 25.000

€ 10.000

€ 1.800

Toezichtstraject Kantoren energielabel C

€ 200.000 €0 € 350.000

€0

€

Laadpalen

€0

Fietsambitie Ffkes meerijden / werkgeversaanpak 4. Duurzame Gemeente erduurzamen dienstreizen dmv elektrische auto’s

€0 €0

€

Opstellen + uitvoeren programmaplan BeEnergy (Bergeijk energieneutraal)

€ € 150.000

€0

Regionale Energie Strategie (RES) €

5. Hernieuwbare energie

Grootschalige zonne- en windenergie Bergeijk Organisatie deskundigenpanel en beoordeling projectvoorstellen Subsidie duurzame energie 2024-2025; duurzame energieopwek 6. Klimaatadaptatie Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie onderdeel Inwoners betrekken Totaal

1. Duurzaam gebouwde omgeving totaal 2. Duurzaam Werken 3. Duurzame Mobiliteit 4. Duurzame Gemeente 5. Hernieuwbare energie 6. Klimaatadaptatie Totaal

€0

€

€0 €

€ 6.000

€0

€ 5.100

€0

€ 20.000

€ 160.000

€0

€ € 80.000 € .

€ €0 €

€0 €

Kosten Uitvoeringsprogramm Uitvoeringsprogramm uitvoeringsprogramma a 2024 reeds a 2024 reeds 2024 tlv beschikbare beschikbare bestemmingsreserve budgetten gem budgetten extern Duurzaamheid en klimaat Bergeijk € 173.000 € 550.000 € 450.400 € 11.800 €0 € 52.689 €0 €0 €0 €0 € 150.000 €0 € 166.000 €0 € 25.100 € 80.000 €0 €0 € . € . € .

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

Tabel 4: Prognose Realisatie 2024; de financiële stand van zaken bij het uitvoeringsplan 2024 met peildatum 1 september 2024

Project

Dekking uit reserve duurzaamheid € . € . €0 € 3.000

1. Duurzaam gebouwde omgeving totaal Wonen BEGREENprijs Duurzaamheidsweek

Realisatie 2024 Dekking uit ander budget gemeente Bergeijk €

Dekking uit regeling, subsidie, extern € €

€

. .

€0 €0

Verduurzamen huurwoningen van woningcorporaties

€0

Geluidsanering combi met energie

€0

Advisering, stimulering en begeleiding van huiseigenaren op het gebied van duurzame energieopwekking en energiebesparing

€0

€ 25.000

€ 75.000

€0

Communicatie klaar-voor-aardgasvrij 2030

€0

€ 12.500

Energiearmoede

€0

€ 40.630

€ 5.000 €0 € 3.500

€0 €0 €0

€ 55.000 €0 €0

Subsidie duurzame energie 2024-2025; isolerende maatregelen

€

. € 200.000 €0 € 197.634

€0 € 55.000 €0 €

€

. €0 €0 € 25.000

€

Project stimulering verduurzaming bedrijventerreinen

€0

€ 20.000

Informatie- en energiebesparingsplicht bedrijven

€0

Toezichtstraject Kantoren energielabel C

€0

€

3. Duurzame Mobiliteit

€

Laadpalen

€0

Fietsambitie Ffkes meerijden / werkgeversaanpak 4. Duurzame Gemeente erduurzamen dienstreizen dmv elektrische auto’s

€0 €0

€ €0

€

. € 150.000

Opstellen + uitvoeren programmaplan BeEnergy (Bergeijk energieneutraal)

€0

€ 50.000

Regionale Energie Strategie (RES)

€0

Strategie en uitvoeringsorganisatie TVW 5. Hernieuwbare energie

€0

€

1. Duurzaam gebouwde omgeving totaal 2. Duurzaam Werken 3. Duurzame Mobiliteit 4. Duurzame Gemeente 5. Hernieuwbare energie 6. Klimaatadaptatie Totaal

€

. €0

€0 €

€ 6.000

€0

€ 56.000

€0

€ 150.000

€0

€ € 70.000 € .

€

€0 €

€

€ 25.000 .

Kosten Uitvoeringsprogram Uitvoeringsprogram uitvoeringsprogramma ma 2024 reeds ma 2024 reeds 2024 tlv beschikbare beschikbare bestemmingsreserve budgetten gem budgetten extern Duurzaamheid en Bergeijk klimaat € 141.500 € 397.634 € 158.130 €0 €0 € 20.000 €0 €0 €0 €0 € 150.000 € 50.000 € 156.000 €0 € 56.000 € 70.000 €0 € 25.000 € . € . € .

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

5. Uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY 2025-2026 In onderstaande tabel 5 en 6 wordt een overzicht gegeven van het uitvoeringsprogramma 2025 en 2026. In bijlage 1 vindt u een uitgebreide beschrijving van deze projecten en bijbehorende ontwikkelingen.

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

Tabel 5 Plan 2025; begroting

Project

Dekking uit reserve duurzaamheid € . € . € 6.000 € 3.000

1. Duurzaam gebouwde omgeving totaal Wonen BEGREENprijs Duurzaamheidsweek

Plan 2025 Dekking uit ander budget gemeente Bergeijk €

Dekking uit regeling, subsidie, extern

€ €

€

. .

€0 €0

Verduurzamen huurwoningen van woningcorporaties

€0

Geluidsanering combi met energie

€0

€ 18.000

Advisering, stimulering en begeleiding van huiseigenaren op het gebied van duurzame energieopwekking en energiebesparing

€0

€ 25.000

€ 100.000

€0

€ 32.000

Warmteprogramma

€0

€ 38.000

Communicatie klaar-voor-aardgasvrij 2030

€0

€ 30.000

Energiearmoede

€0

€ 91.550

€0 € 10.000 € 5.400

€0 €0 €0

€ 118.000 € 50.000 €0

Subsidie duurzame energie 2024-2025; isolerende maatregelen

€

€0 € 85.000 €0 €

€

€ €0

€0

Informatie- en energiebesparingsplicht bedrijven

€0

€0 €

3. Duurzame Mobiliteit

€0 €0 € 25.000 €

Project stimulering verduurzaming bedrijventerreinen

Rapportageplicht werkgebonden personenmobiliteit

€ 200.000 €0 € 741.300 .

€ 10.000

€0

€

Laadpalen

€0

Fietsambitie Ffkes meerijden / werkgeversaanpak 4. Duurzame Gemeente erduurzamen dienstreizen dmv elektrische auto’s

€0 €0

€

€0

Opstellen + uitvoeren programmaplan BeEnergy (Bergeijk energieneutraal)

€0

€ 104.000

Regionale Energie Strategie (RES)

€0

€

5. Hernieuwbare energie

Grootschalige zonne- en windenergie Bergeijk Subsidie duurzame energie 2024-2025; duurzame energieopwek 6. Klimaatadaptatie Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie onderdeel Inwoners betrekken Totaal

1. Duurzaam gebouwde omgeving totaal 2. Duurzaam Werken 3. Duurzame Mobiliteit 4. Duurzame Gemeente 5. Hernieuwbare energie 6. Klimaatadaptatie Totaal

€

€ 6.000

€0

€ 30.000

€ 160.000

€0

€ .

€ € 4.500 € .

€ . €0 €

€

€ 5.000 .

Kosten Uitvoeringsprogramm Uitvoeringsprogramm uitvoeringsprogramma a 2025-2026 reeds a 2025-2026 reeds 2025-2026 tlv beschikbare budgetten beschikbare budgetten bestemmingsreserve gem Bergeijk extern Duurzaamheid en klimaat € 209.400 € 941.300 € 427.550 €0 €0 € 10.000 €0 €0 €0 €0 €0 € 104.000 € 166.000 €0 € 30.000 € 4.500 €0 € 5.000 € . € . € .

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

Tabel 6 Plan 2026; begroting

Project

Dekking uit reserve duurzaamheid € . € . € 6.000 € 3.000

1. Duurzaam gebouwde omgeving totaal Wonen BEGREENprijs Duurzaamheidsweek

Plan 2026 Dekking uit ander budget gemeente Bergeijk €

Dekking uit regeling, subsidie, extern

€ €

€

. .

€0 €0

Verduurzamen huurwoningen van woningcorporaties

€0

Geluidsanering combi met energie

€0

Advisering, stimulering en begeleiding van huiseigenaren op het gebied van duurzame energieopwekking en energiebesparing

€0

€ 25.000

Subsidie duurzame energie 2024-2025; isolerende maatregelen

€ 100.000

€0

€ 32.000

Warmteprogramma

€ 40.000

€0

€ 38.000

Communicatie klaar-voor-aardgasvrij 2030

€0

€ 30.000

Energiearmoede

€0

€ 80.000

€0 € 10.000 € 5.400

€0 €0 €0

€ 118.000 € 126.000 €0

€

€0 € 85.000 €0 €

€

€0 €0 € 741.300 €

€0 €0 € 25.000 €

Project stimulering verduurzaming bedrijventerreinen

€0

€ 10.000

Informatie- en energiebesparingsplicht bedrijven

€0

€ 3.000

€0

Rapportageplicht werkgebonden personenmobiliteit €

3. Duurzame Mobiliteit

€0

€

Laadpalen

€0

Fietsambitie Ffkes meerijden / werkgeversaanpak 4. Duurzame Gemeente erduurzamen dienstreizen dmv elektrische auto’s

€0 €0

€

€0

Opstellen + uitvoeren programmaplan BeEnergy (Bergeijk energieneutraal)

€0

€ 120.000

Regionale Energie Strategie (RES)

€0

€

5. Hernieuwbare energie

Grootschalige zonne- en windenergie Bergeijk Subsidie duurzame energie 2024-2025; duurzame energieopwek 6. Klimaatadaptatie Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie onderdeel Inwoners betrekken Totaal

1. Duurzaam gebouwde omgeving totaal 2. Duurzaam Werken 3. Duurzame Mobiliteit 4. Duurzame Gemeente 5. Hernieuwbare energie 6. Klimaatadaptatie Totaal

€

€ 6.000

€0

€ 160.000

€0

€ .

€ € 7.000 € .

€ . €0 €

€

€ 5.000 .

Kosten Uitvoeringsprogramm Uitvoeringsprogramm uitvoeringsprogramma a 2025-2026 reeds a 2025-2026 reeds 2025-2026 tlv beschikbare budgetten beschikbare budgetten bestemmingsreserve gem Bergeijk extern Duurzaamheid en klimaat € 249.400 € 741.300 € 474.000 €0 €0 € 13.000 €0 €0 €0 €0 €0 € 120.000 € 166.000 €0 €0 € 7.000 €0 € 5.000 € . € . € .

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

6. Bijlage 1: Stand van zaken per project Dit is een overzicht van de actuele in 2024 lopende projecten of de projecten die voor 2024 op het programma staan

1. Duurzaam Gebouwde omgeving a. Woningen 1.1

BErgeijkGREEN projectsubsidie (voorheen aanmoedigingsprijs)

Korte omschrijving en doel project

De BErgeijkGREEN aanmoedigingsprijs was een prijsvraag voor duurzame ideeën. De prijs was een financiële tegemoetkoming van maximaal €1500 voor inwoners met goed duurzaam idee. Het prijzengeld is de afgelopen jaren verdeeld onder inwoners met verschillende ideeën. We willen het budget nu beschikbaar stellen in de vorm van een projectsubsidie. Zo kunnen inwoners het hele jaar een duurzaam idee indienen voor de projectsubsidie, in plaats van maar eens in de twee jaar.

Resultaten 2024

In 2024 is de BErgeijkGreen aanmoedigingsprijs niet georganiseerd. Dat zou in 2025 weer gebeuren. Tussen 2016 en 2024 zijn er in totaal 44 aanmeldingen geweest, en hebben 28 ideeën de prijs ontvangen.

Uitvoering 2025 2026

Om een projectsubsidie uit te kunnen reiken moeten we een subsidieverordening voorbereiden. We willen begin 2025 een subsidieverordening ter vaststelling aan de raad voorleggen.

Opbrengsten

Lokale innovatie, bewustwording, advies en kennis

1.2

Duurzaamheidsweek/Klimaatweek

Korte omschrijving en doel project

Terugkerende dag(en) in het kader van energiebesparing en klimaatadaptatie. We koppelen dit aan de Nationale Klimaatweek.

Betrokken partijen

Gemeente, Band op spanning, Duurzame Huizenroute

Resultaten 2024

Rond de klimaatweek 11 t/m 17 november besteden we aandacht aan energie besparen en klimaatadaptatie met onder andere de actiedag Band op spanning en de deelname aan de Duurzame Huizenroute. De actie ‘Band op spanning’ vindt plaats op één werkdag. Banden van inwoners op spanning gebracht. De actie vraagt aandacht voor de bandenspanning en het effect op het brandstofverbruik.

Uitvoering 2026

2025-

De gemeente Bergeijk ondersteunt activiteiten van de Duurzame Huizenroute. Ieder najaar vindt de duurzame Huizenroute plaats en krijgen inwoners de kans om een duurzaam huis te bezoeken en maatregelen in de praktijk te zien. Ook in 2025 en 2026 besteden we gedurende 1 week of dag aandacht aan één of meerdere duurzaamheidsacties.

Opbrengsten

Bewustwording, advies en kennis.

1.3

Verduurzamen huurwoningen van woningcorporaties

Korte omschrijving en doel project

De woningcorporaties geven ieder jaar middels de prestatieafspraken onder andere inzicht in hun verduurzamingsopgave. Het verduurzamingsfonds van de gemeente Bergeijk geeft een extra impuls aan de verduurzaming van de oude Vestia woningen.

Betrokken partijen

Daarnaast zijn we samen met de woningcorporaties gestart met activiteiten om huurders met energiearmoede te ondersteunen. Hiervoor meer bij het project 1.10 Energiearmoede. Woningcorporaties Wooninc, Woonstichting De Zaligheden (WSZ) en Woningbelang

Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

Resultaten 2024

In de prestatieafspraken voor 2024 met de woningbouwcoöperaties Woningbelang en Wooninc. is vastgelegd dat er verduurzamingsmaatregelen door de woningcoöperaties uitgevoerd gaan worden ten gunste van de bewoners. Met Wooninc. zijn geen prestatieafspraken afgesloten. De energiedoelen 2024: Woningbelang: -

Nieuwbouw: o Grondgebonden woningen: Nul-op-de-meter. o Gestapelde bouw: Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG). Energiebesparing: Jaarlijks worden energiebesparende maatregelen getroffen bij planmatig onderhoud, mutatieonderhoud of op verzoek van huurders. Zonnepanelen: Uitbreiding van zonnepaneelinstallaties op bestaand bezit, inclusief gestapelde bouw. Isolatie: Huurders kunnen isolatiemaatregelen krijgen zonder directe huurverhoging. Focus op verbetering isolatie en warmtebronnen om te voldoen aan “De Standaard”. CV-ketels: Vervanging van cv-ketels door duurzame alternatieven, afhankelijk van levertijden. Labeluitfasering: Uitfasering van woningen met een E-, F- of G-label uiterlijk in 2028. Bewustwording: Bevorderen van energiezuinig gedrag via een energiecoach. Klimaatadaptatie: Woningbelang en de Huurders Belangen Vereniging (HBV) werken samen aan klimaatadaptatie. Verduurzamingsfonds: Gemeente en Woningbelang werken aan de uitvoering van het verduurzamingsfonds voor sociale woningbouw. Materialentransitie: Onderzoek naar biobased materialen en circulaire keukens en badkamers bij nieuwbouw en renovaties.

WSZ: -

Bestaande voorraad: Uiterlijk in 2028 geen woningen meer met een E-, F- of G-label. Ledverlichting: aarlijkse investering van €50.000 voor ledverlichting in gemeenschappelijke ruimtes. Nieuwbouw: o Extra isolatie boven bouwbesluiteisen: vloer (Rc 5,0), gevels (Rc 6,0), dak (Rc 7,0). o Luchtdoorlatendheid (Qv10): 0,4 dm³/s.m². o Beglazing: minimaal U-waarde van 0,9 W/m².K. o Installatieconcept: All Electric met ventilatiewarmtepomp. o Plaatsing van 10-14 zonnepanelen per woning. o Energie Index: minimaal 0,25. Energieneutrale woningen: Samenwerking met Kempengemeenten om energieneutrale woningen te realiseren. Circulair bouwen: Onderzoek naar toepassing van circulair bouwen bij nieuwbouwprojecten. Verduurzamingsfonds: Samenwerking met gemeente voor uitvoering van het verduurzamingsfonds. Energiegedrag huurders: Verhogen van bewustwording over energieverbruik. Aardgasloze wijken: Actieve deelname aan overleggen met gemeenten voor de realisatie van aardgasloze wijken en gemeentelijke energiestrategieën. Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

Vestia woningen: In 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met het voorstel van de woningcorporaties voor de inzet van het verduurzamingsfonds ten behoeve van de verduurzaming van voormalige Vestia-woningen. Woningbelang heeft inmiddels een betalingsverzoek ingediend voor haar aandeel van €807.000, aangezien de werkzaamheden zijn uitgevoerd. WSZ zal naar verwachting eind 2024 een aanvraag indienen voor €193.000 waarna de uitvoering in 2025 zal plaatsvinden. Uitvoering 2026

2025-

Opbrengsten

In 2024 worden er met de woningcorporaties weer nieuwe prestatieafspraken voor 2025 voorbereid, deze worden in december 2024 vastgesteld. Er wordt waarschijnlijk grotendeels voortgeborduurd op de activiteiten uit de bestaande prestatieafspraken, aangevuld met nieuwe ontwikkelingen. Hierbij zal energiebesparing en verdere verduurzaming van het woningbezit centraal staan. Betaalbaarheid is daarnaast een belangrijk thema, zeker in deze tijd van stijgende kosten en energieschaarste. Energiebesparing en bewustwording bij de huurders.

1.4

Geluidsanering combi met energie

Korte omschrijving en doel project

Bij woningen waarbij “verkeersgeluid” wordt gesaneerd zal daar waar mogelijk ook energiebesparing meegenomen worden. Doel van het geluidsaneringsproject is om gevelmaatregelen te treffen om overlast van verkeersgeluiden in woningen tegen te gaan. De ODZOB voert dit project voor de gemeente Bergeijk uit. De kosten voor het aanbrengen van geluidwerende gevelmaatregelen zijn volledig gesubsidieerd, tenzij er achterstallig onderhoud aan de woning is. Dit deelproject is naar verwachting in 2025 afgerond. Meedoen is op vrijwillige basis. We willen onderzoeken of het mogelijk is om ook tegelijkertijd met de geluidssanering, energiebesparende maatregelen binnen dit project te laten meenemen.

Betrokken partijen Resultaten 2024

De ODZOB heeft voor het eerste deelproject het ontwerpsaneringsprogramma voor het 1e deelgebied klaar. Dit is goedgekeurd door het Bureau Sanering Verkeerslawaai. Het definitieve saneringsprogramma is eind 2022 in werking getreden. ODZOB ODZOB heeft de woninginventarisatie aangeleverd aan de gemeente Bergeijk van de woningen die voor geluidsisolatie in aanmerking komen. In samenwerking met ODZOB is een communicatie aanpak opgesteld waarmee het project De Groene Zone Isoleren actief onder de aandacht wordt gebracht bij alle adressen die bezocht worden voor het geluidsalderingsproject.

Uitvoering 2025-2026

Voor 2025-2026 wordt budget gereserveerd vanuit SPUK-LAI-gelden om ervoor te zorgen dat we de geluidsanering als de verduurzaming van woningen effectief kunnen ondersteunen. We zullen samenwerken met ODZOB om de combinatie van deze werkzaamheden optimaal te integreren en zo de impact op zowel geluidsreductie als energie-efficiëntie te maximaliseren en het project De Groene Zone Isoleren zoveel mogelijk bij deze adressen kenbaar te maken.

Opbrengsten

Verminderde geluidsoverlast én verbeterde isolatie.

1.5

Warmteprogramma: Herijken TVW en opnemen onder het omgevingsplan

Korte omschrijving De Transitie Visie Warmte (TVW) is een strategisch plan ontwikkeld om de overgang van en doel project fossiele brandstoffen naar duurzame warmtebronnen te realiseren. Met ingang van de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) wijzigt de Omgevingswet en verandert de naam transitievisie warmte in warmteprogramma. De eerste versie van het warmteprogramma (de toen nog genoemde Transitievisie Warmte (TVW) Bergeijk) is in december 2021 vastgesteld door de raad. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten dit elke 5 jaar opnieuw vaststellen. In het warmteprogramma maakt de gemeente het tijdspad inzichtelijk: wanneer wordt in welke gebieden de levering van aardgas stopgezet. Voor de gebieden die voor 2030 zijn aangewezen, brengt de gemeente de mogelijke warmtealternatieven in beeld. Uiterlijk Uitvoeringsprogramma 2025 en 2026

Betrokken partijen

eind 2026 moeten gemeenten hun warmteprogramma opnieuw vaststellen voor de periode tot 2035. Gemeente, woningcorporaties, energiecoöperatie, inwoners, bedrijven

Uitvoering 20252026

Het Warmteprogramma wordt in 2026 herzien en aangepast. Het zal op de juiste wijze onder het omgevingsplan worden geïntegreerd. Vanuit de MRE regio zal dit proces worden ondersteund. Vooral gericht om samen aan een warmteprogramma te werken.

1.6

Advisering, stimulering en begeleiding van huiseigenaren op het gebied van duurzame energieopwekking en energiebesparing: Subsidie KempenEnergie

Korte omschrijving en doel project

Betrokken partijen Resultaten 2024

Uitvoering 2025-2026

Vereniging KempenEnergie is een vereniging die zich in de vijf Kempengemeenten (Bergeijk, Bladel, Eersel, Oirschot en Reusel de Mierden) inzet voor de energietransitie. Zij zijn onze partner met kennis over het verduurzamen van woningen en delen deze kennis via allerlei kanalen met onze inwoners. Vereniging KempenEnergie Vanaf 2017 krijgt de Vereniging KempenEnergie een jaarlijkse bijdrage van iedere Kempengemeente. In de zomer van 2023 heeft KempenEnergie een meerjarenbegroting ingediend met het verzoek aan de Kempengemeenten om mee te gaan in hun ambities en de vraag naar structurele grotere bedragen. Uiteindelijk heeft dit geresulteerd in het besluit van de Kempengemeenten om eenzelfde systematiek met eenzelfde waardering richting KempenEnergie aan te houden. Dat betekent dat de Vereniging KempenEnergie jaarlijks een subsidieaanvraag per Kempengemeente kan indienen volgens de wettelijke regelgeving. Hiermee stellen we hen in staat om de activiteiten in de energietransitie voor de Kempengemeenten door te zetten. De subsidie is bedoeld voor activiteiten die aan alle Kempengemeenten worden aangeboden. Bijvoorbeeld energiescans voor inwoners, webinars, workshops en informatieve blogs. En iedere gemeente heeft een fysiek energieloket.

Extra activiteiten per gemeente worden apart ingekocht via één van de dochteronderneming van KempenEnergie, bijvoorbeeld KempenDuurzaam of KempenStroom. We zetten de activiteiten met KempenEnergie op de dezelfde manier door als in 2024. Dit betekent dat we met de overige Kempengemeenten het subsidiebedrag jaarlijks afstemmen.

Opbrengsten

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=GemeenteBergeijk&id=c43f6c88-d550-4185-9f8f-a648809b9988