Begroting 2023-2026.docx
Tekst van het document
2024
€ 50.000
€ 50.000
(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Netto kapitaallasten (cumulatief) 5 Hogere exploitatiekosten
-€ 2.276
-€ 5.720
-€ 5.645
-€ 5.570
-€ 25.000
-€ 25.000
-€ 25.000
-€ 25.000
6 Totaal netto-lasten
-€ 27.276
-€ 30.720
-€ 30.645
-€ 30.570
NB18 Investering padel bij tennisverenigingen (investering € 180.000 2023, € 25.000 onderhoudskosten) We beschikken in Bergeijk over een bruisend verenigingsleven wat we graag in stand willen houden met aandacht voor (landelijke) trends en ontwikkelingen. Het faciliteren van padel sluit hier goed bij aan. Padel is de snelst groeiende sport van Nederland. Ook in Bergeijk is de behoefte aan padel groot, passend binnen het landelijk beeld. In Bergeijk hebben de tennisverenigingen de interesse gepeild onder haar leden. Hieruit blijkt dat ook in onze gemeente de behoefte om padel te spelen zeer groot is. In onze gemeente heeft tennisvereniging TOS Bergeijk inmiddels 4 padelbanen aangelegd en hebben de tennisverenigingen WTC Westerhoven en de Stap uit Luyksgestel aangegeven voornemens te zijn om twee padelbanen te realiseren naast hun reguliere tennisbanen. De aanleg van padelbanen geeft de tennisvereniging en haar leden een positieve impuls en zorgt ervoor dat de vereniging aantrekkelijk blijft voor haar leden. We stellen voor om padel, als onderdeel van de tennissport, toe te voegen als basissport en om een incidenteel krediet hiervoor beschikbaar te stellen. Daarnaast stellen we ook voor om de padelbanen te onderhouden middels de TUOB systematiek en de structurele onderhoudskosten van de padelbanen op te nemen in de begroting. 2023 1 Bruto investering
2024
2025
2026
Totaal
€ 180.000
€0
€0
€0
€0
€0
€0
€0
€0
€ 180.000
€0
€0
€0
€ 180.000
4 Onderhoudskosten
-€ 25.000
-€ 25.000
-€ 25.000
-€ 25.000
5 Netto kapitaallasten (cumulatief)
-€ 4.631
-€ 11.647
-€ 11.512
-€ 11.377
6 Netto lasten
-€ 29.631
-€ 36.647
-€ 36.512
-€ 36.377
2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2)
€ 180.000
(+ = voordeel, -/- = nadeel)
Verbonden partijen (zie paragraaf verbonden partijen) Niet van toepassing.
Wat gaat het kosten? Taakveld 5. Sport, cultuur en recreatie Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)
Rekening 2021
Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 na wijziging 4.359 4.230 4.632 4.683 4.725 4.764 499 343 362 364 364 364 -3.860 -3.887 -4.270 -4.319 -4.361 -4.400 39 530 10 10 10 10 10 593 35 40 40 40 -3.889 -3.824 -4.245 -4.289 -4.331 -4.370
59
Grafiek Lasten
Sportbeleid en activering
175
Sportaccommodaties
1.062
Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea
523 10
Cultureel erfgoed
206
Media
300
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
2.357
Grafiek Baten
Sportbeleid en activering
0
Sportaccommodaties
148
Cultuurpresentatie, -productie en -participatie
32
Musea
3
Cultureel erfgoed Media
17 0
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
163
60
Portefeuillehouders Wethouder M. van Dalen Wethouder S. Luijten
Taakveld 6 SOCIAAL DOMEIN
Wat willen we bereiken en wat gaan we doen?
Beleid
Mutaties t.o.v. vorige programmabegroting
Verbonden partijen
Ontwikkelingen
Beleidsindicatoren 61
Wat gaat het kosten?
3.7 Taakveld 6 “Sociaal domein” Wat willen we bereiken en wat gaan we doen? • De gemeente Bergeijk stimuleert een positief opvoed- en opgroeiklimaat waarin jeugdigen zich optimaal kunnen ontwikkelen tot verantwoordelijke en zelfstandige inwoners die actief deelnemen in de samenleving en zowel sociaal als economisch zelfredzaam zijn. Opvoeden en opgroeien doe je in de samenleving. De ouders zijn de belangrijkste opvoeders, maar ook het brede netwerk rondom een gezin bepaalt mede het verloop van de opvoeding. Als de steun vanuit de leefomgeving niet voldoende is, kunnen ouders en jeugdigen een beroep doen op professionele hulpverlening. Jeugdprofessionals hebben de plicht om actie te ondernemen als de veiligheid, gezondheid en ontwikkeling van de jeugdige in gevaar komt. De gemeente treft passende, wettelijke en bestuurlijke, maatregelen als de veiligheid van de jeugdige in het geding is. • De gemeente faciliteert en ondersteunt vrijwilligers en mantelzorgers Gemeente Bergeijk is een hechte gemeente waar, binnen de dorpskernen, veel inwoners zich al actief inzetten voor een ander, hun buurt of voor de gemeenschap. De gemeente waardeert de inzet van deze groep mantelzorgers en vrijwilligers enorm en wil hen daarom zo goed mogelijk faciliteren en waar nodig ondersteunen.
De eigen kracht van inwoners en de sociale infrastructuur binnen de kernen vormen het uitgangspunt voor ondersteuning. Er wordt immers altijd eerst gekeken naar wat men zelf kan of wat de omgeving kan doen, voordat basisondersteuning of aanvullende en intensieve ondersteuning wordt ingezet. We zetten hierbij in op facilitering en ondersteuning van vrijwilligers zonder dit in kaders te plaatsen middels een beleid, het proactief aanbieden van informatie en advies, een bredere uitrol van mantelzorgwaardering en -ondersteuning onder andere met Cordaad Welzijn. • Mensen die ondersteuning nodig hebben worden daarbij geholpen. Daartoe versterken we de eigen kracht van mensen en hun omgeving, waarbij sprake is van een goede balans tussen vrijwillige en professionele ondersteuning Ondersteuning vanuit de gemeente draagt eraan bij dat inwoners die het (tijdelijk) niet zelf redden en daardoor (tijdelijk) minder zelfredzaam zijn, hun redzaamheid kunnen vergroten, stabiliseren of zo lang mogelijk kunnen behouden. Ondersteuning is aanvullend op wat mensen zelf en hun omgeving kunnen en voorkomt zo veel als mogelijk afhankelijkheid van structurele, intensieve, professionele inzet. Als blijkt dat de eigen mogelijkheden en mogelijkheden van de omgeving ontoereikend zijn, wordt er gekeken naar professionele ondersteuning.
Inwoners kunnen dan samen met hun omgeving en de geboden professionele ondersteuning een adequate oplossing vinden voor hun vraag. We zetten hierbij de komende jaren in op meer samenwerking met maatschappelijke organisaties en Zorgloket Bergeijk, het uitbreiden van de informatie- en adviesfunctie van het Zorgloket, ruimte voor nieuwe initiatieven en positionering van dorpsondersteuners. Meedoen in de samenleving betekent ook een zinvolle dagbesteding hebben, bij voorkeur betaald werk. De mensen die ondersteuning nodig hebben om betaald werk te vinden, of een andere zinvolle dagbesteding, krijgen deze van medewerkers van KempenPlus. • De gemeente Bergeijk biedt aanvullende en intensieve ondersteuning aan inwoners die dit nodig hebben, waarbij de hulp aan gezinnen en/of zorgvragers met meerdere problemen wordt gecoördineerd en geregisseerd. Gemeenten dragen een steeds grotere verantwoordelijkheid voor de ondersteuning van haar inwoners, welke grotendeels in de basisondersteuning wordt vormgegeven. Het kan echter zijn dat de basisondersteuning niet toereikend is en aanvullende en intensieve ondersteuning nodig is. Daarnaast is er steeds vaker sprake van problematiek op meerdere gebieden (multiproblem). Inwoners krijgen hierbij te maken met meerdere vormen van zorg en ondersteuning, zoals medische zorg van huisartsen en wijkverpleegkundigen of behandeling vanuit de GGZ.
Ook kan het zijn dat mensen
62
aangewezen zijn op verblijf in een instelling (tijdelijk of langdurig), hierbij dient een soepele overgang plaats te vinden van de ene naar de andere vorm van ondersteuning. We zetten de komende jaren in op de doorontwikkeling van maatwerkvoorzieningen, intensivering van de samenwerking tussen Jeugdhulp, Participatiewet en Wmo, de doorontwikkeling van het multiproblem team Bergeijk en de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz). • Grip Sociaal Domein In 2022 zijn we gestart met het project Grip op het sociaal domein. Dit project loopt door in 2023. Hoe kunnen we onze inwoners de juiste zorg blijven bieden? We bekijken hierbij in kleine stappen waar we verbeteringen kunnen doorvoeren qua processen, samenwerking en besteding van middelen. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar die zaken waar we ook echt invloed op hebben. De inzet op grip op sociaal domein alsook op de landelijk geëiste transformatie in de (inkoop van) Jeugdzorg levert voor Bergeijk in deze begroting een voordeel op van € 410.000 zonder aantasting van de kwaliteit van de zorg. Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • • • • • •
Meerjaren Beleidskader Jeugdhulp in de Kempen (2020-2024) Kadernota Armoedebestrijding “Koersen op de toekomst” 2021-2024. Kadernota minimabeleid (2018-2022) Kwijtscheldingsbeleid 2019-2022 (2018) Beleidskader Maatschappelijke ondersteuning 2019-2022 (2019) Beleidsregels Schuldhulpverlening 2021 Beleidskader samenhang sociaal domein 2015-2018 (2014) Verordening Jeugd (2014) Verordening Maatschappelijke ondersteuning 2019 (2019) Verordening Participatiewet deel Inkomen (2014) Verordening Participatiewet deel Re-integratie (2015) Visienota Participatiewet van de vier Kempengemeenten 2015-2018 (2015) Bestuursopdracht Uitvoering Participatiewet in de Kempen (2016) Verordening Jeugdhulp (2019)
Mutaties meerjarenraming 2023-2026 ten opzichte van programmabegroting 2022 Bestaand beleid BB06 Programmakosten WMO (€ 250.000 N 2022-2025) Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel, -/- = nadeel)
2023
2024
2025
2026
Wmo voorzieningen
-10
-10
-10
-10
Wmo hulp bij het huishouden
-200
-200
-200
-200
Wmo Begeleiding
-90
-90
-90
-90
Dekking stelpost prijsstijging Totaal
50
50
50
50
-250
-250
-250
-250
Voorzieningen (€ 10.000 N) Rolstoelvoorziening De lasten ontwikkelen zich stabiel en in de begroting is rekening gehouden met een reguliere indexering van de tarieven (+2,7%). Met deze ophoging sluit de begroting aan op de verwachte lasten in 2023 en verder.
63
Hulp bij het huishouden (€ 200.000 N) Huishoudelijke verzorging (ZIN) De structurele toename van het aantal cliënten dat gebruikt maakt van huishoudelijke hulp verklaard deze ophoging als een reële raming. Begeleiding (€ 90.000 N) Begeleiding (ZIN) Een structurele toename van cliënten, meer zwaardere en of langere duur van indicaties en de regulier geïndexeerde tarieven verklaard deze ophoging als een reële raming. BB07 Programmakosten Jeugd (€ 414.000 V) Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel, -/- = nadeel)
2023
2024
2025
2026
Jeugd Zorg zonder verblijf (ZIN)
110
110
110
110
Jeugd Zorg met verblijf (ZIN)
270
270
270
270
Dekking stelpost prijsstijging
34
34
34
34
Totaal
414
414
414
414
Jeugd zorg zonder verblijf (€ 110.000 V) In 2021 zijn er afspraken gemaakt over de afhechting van de Variant B financieringssystematiek jeugdhulp. Voor deze specifieke groep aanbieders van jeugdhulp is voor het jaar 2022 nog een garantiebedrag opgenomen maar dat vervalt in 2023. Naar verwachting leidt dit tot een structurele lagere uitgaven op deze post. Jeugd zorg met verblijf (€ 270.000 V) De aanpassingen aan de hand van de Variant B-systematiek, de aanpassing van de OVA- indexering en de wijzigingen op basis van de aanpassing van de begroting van JeugdzorgPlus hebben de grootste gevolgen op de veranderingen in de begroting. De wijziging van de wet woonplaatsbeginsel laat een toename van het aantal cliënten met verblijf laat zien. BB25 Bijzondere Bijstand (€ 23.000 N) De lasten voor inrichtingskosten en gebruiksgoederen zijn structureel hoger dan voorgaande jaren, vandaar een ophoging van het budget op deze post. Deze kostenpost hangt samen met het aantal statushouders die in een bepaalde periode worden gehuisvest in de gemeente. BB08 Programmakosten participatiewet (€ 163.000 V 2023, aflopend naar € 121.000 V 2026) Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel, -/- = nadeel) Participatiewet Loonkostensubsidie Beschut Werk BBZ IOAW IOZA Totaal
2023 208 -53 -30 8 10 20 163
2024 166 -53 -30 8 10 20 121
2025 166 -53 -30 8 10 20 121
2026 166 -53 -30 8 10 20 121
Participatiewet ( € 208.000 V 2023, € 166.000 V 2026) De omvang van het cliëntenbestand nam al in 2021 af in de Kempen. Ook voor het jaar 2023 en verder gaan we vooralsnog uit van een verdere afname van het aantal cliënten dat gebruik maakt van de Participatiewet. Voor de ontwikkeling van het bijstandsvolume is een aantal factoren relevant; zoals
64
de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, maar ook het aantal statushouders dat gehuisvest worden in de gemeente. Loonkostensubsidie (LKS) (€ 53.000 N) Ten aanzien van het aantal plaatsingen met structurele loonkostensubsidie (LKS) gaan we uit van een toename. Doordat steeds meer cliënten een groter afstand tot de arbeidsmarkt een verminderde loonwaarde hebben, is LKS een belangrijk middel om cliënten richting werk te begeleiden en bemiddelen. Beschut werk (BW) (€ 30.000 N) In 2021 is het aantal cliënten dat gebruik maakt van beschut werk meer dan verdubbeld door inzet van een gespecialiseerde participatiecoach. KempenPlus werkt samen met zorginstellingen en VSO/PRO scholen, biedt stages aan mogelijke kandidaten en begeleidt ook de kandidaten bij het aanvraagproces om het aantal (succesvolle) aanvragen te verhogen. De toename van de lasten is dan ook te verklaren door te verwachten toename van het aantal beschut werkers. BBZ (€ 8.000 V) De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is per 1 oktober 2021 gestopt. De Tozo was een financiële ondersteuningsregeling voor ondernemers welke als gevolg van de coronacrisis in het leven is geroepen. Nadat de Tozo is gestopt, is er een vereenvoudigde versie van de bestaande BBZ uitkering gestart. Deze vereenvoudigde versie betekende bijvoorbeeld dat er geen vermogenstoets gold.
Per 1 april 2022 is deze aangepaste versie van de BBZ beëindigd en geldt de reguliere BBZ weer. IOAW (€ 10.000 V) Voor 2023 en verder verwachten we dat de werkelijke kosten lager zijn dan verwacht. Hierdoor stellen we de begroting 2023 bij. IOAZ (€ 20.000 V) Voor 2023 verwachten we dat de werkelijke kosten lager zijn dan verwacht. Hierdoor stellen we de begroting 2023 bij. BB09 BUIG inkomsten (€ 22.000 V) Het rijk heeft een update verzorgt voor de gemeente voor het macrobudget voor de BUIG. Als gevolg hiervan nemen de structurele inkomsten toe met circa € 22.000. In september 2022 wordt het macrobudget 2022 definitief vastgesteld en het voorlopige budget 2023 bekend. BB17 Aanpassingen gemeenschapshuis Den Eijkholt (€ 6.000 V 2023; oplopend naar € 24.000 V 2024 en verder) In het visiedocument gemeenschapshuizen is vastgelegd dat op plaatsen waar zowel een ouderensteunpunt als een gemeenschapshuis gesitueerd is onderzocht wordt of beide voorzieningen samengevoegd kunnen worden. In de kern Luyksgestel heeft veel overleg plaats gevonden tussen de besturen van ouderensteunpunt Lucia, gemeenschapshuis den Eijkholt, Skozok en Nummereen. Het bestuur van ouderensteunpunt Lucia heeft aangegeven fysiek haar intrek te willen nemen in gemeenschapshuis den Eijkholt. Deze ontwikkeling zorgt voor meer levendigheid in Den Eijkholt.
De gehele dag ontstaat inloop en het gemeenschapshuis is dé centrale locatie voor samenkomst, participatie, sociale cohesie en ontmoeting voor een brede doelgroep. Deze ontwikkeling sluit ook goed aan bij de visie van de gemeente: één gemeenschapshuis waar diverse activiteiten voor álle doelgroepen plaats vinden, passend bij Luyksgestel. Door beide besturen is aangegeven dat gemeenschapshuis den Eijkholt wel op een aantal punten aangepast dient te worden zodat de doelgroep senioren zich hier ook thuis voelt. Denk hierbij aan de plaatsing van 2 biljarten, het geluidsarmer maken van de huidige BSO ruimte zodat deze gebruikt kan worden als gezamenlijke
65
huiskamer voor de dagbesteding (prikkelarm), het plaatsen van een glazen wand en het aanschaffen van inventaris. Hiervoor is een incidentele bijdrage benodigd. In de 1e bestuursrapportage 2022 is een investeringsbijdrage gevraagd van € 227.000. In de financiële verordening is bepaald dat semi-permanente verbouwingen in 20 jaar afgeschreven worden. Momenteel ontvangt ouderensteunpunt Lucia van ons een jaarlijkse subsidie van circa € 36.000. Deze vervalt vanaf 2023 voor 50% en vanaf 2024 voor 100%. Indien het ouderensteunpunt fysiek haar intrek neemt bij het gemeenschapshuis levert ons dit per saldo een jaarlijkse structurele besparing op van circa € 6.000 in 2023 en € 24.000 vanaf 2024. BB43 Mobiliteitsproject ANWB automaatje ( per saldo neutraal ) Vanaf 2022 gaat welzijnsorganisatie Cordaad Welzijn middelen ontvangen voor de coördinatie van het vrijwilligers mobiliteitsproject ANWB AutoMaatje. Voor 2022 betreft het een startsubsidie. Vanaf 2023 gaat het over jaarlijks een bedrag ad € 23.000. Vanaf 2023 is het de verwachting dat met de inzet van ANWB AutoMaatje de kosten op het collectief vraagafhankelijk vervoer middels Taxbus lager uitvallen, waardoor het project budgetneutraal wordt uitgevoerd vanaf 2023.
Ontwikkelingen en trends BUIG-ontwikkelingen Vanaf 2022 maakt het Loonkostensubsidie (LKS) -budget niet langer onderdeel uit van het BUIGbudget, maar zal de financiering van de LKS jaarlijks geschieden op basis van realisatie van het jaar daarvoor. De technische uitwerking is nog niet bekend. Jeugdhulp Met het vaststellen van de nieuwe Governancestructuur Samen voor Jeugd is ook een Transformatieplan vastgesteld. Hierin worden samen met aanbieders van jeugdhulp en overige belangrijke partijen als onderwijs een aantal transformatiedoelstellingen nader uitgewerkt. Verbonden partijen (zie paragraaf verbonden partijen) • Gemeenschappelijke Regeling KempenPlus • Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten (Maatschap. dienstverlening).
Wat gaat het kosten? Taakveld 6. Sociaal Domein Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)
Rekening 2021
Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 na wijziging 18.627 18.697 17.888 17.846 17.810 17.844 2.900 2.823 2.506 2.506 2.506 2.506 -15.727 -15.874 -15.382 -15.340 -15.303 -15.338 503 0 0 0 0 0 30 678 22 22 22 22 -16.200 -15.197 -15.359 -15.317 -15.281 -15.316
66
Grafiek Lasten Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams
3.084 58
Inkomensregelingen
3.646
Begeleide participatie Arbeidsparticipatie
2.516 31
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
362
Maatwerkdienstverlening 18+
4.323
Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+
3.456 67
Geëscaleerde zorg 18-
345
Grafiek Baten Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams
66 0
Inkomensregelingen
2.315
Begeleide participatie
0
Arbeidsparticipatie
0
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
0
Maatwerkdienstverlening 18+
125
Maatwerkdienstverlening 18-
0
Geëscaleerde zorg 18+
0
Geëscaleerde zorg 18-
0
67
68
Portefeuillehouders Wethouder M. van Dalen Wethouder M. Kuijken
Taakveld 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU
Wat willen we bereiken en wat gaan we doen?
Beleid
Mutaties t.o.v. vorige programmabegroting
Verbonden partijen
Ontwikkelingen
Beleidsindicatoren 69
Wat gaat het kosten?
Wethouder S. Luijten
3.8 Taakveld 7 “Volksgezondheid en milieu” Wat willen we bereiken en wat gaan we doen? De gemeente Bergeijk zet zich in voor de gezondheid van haar inwoners waarbij preventie, gezondheidsbescherming, het verminderen van gezondheidsverschillen en een interactieve en integrale aanpak centraal staan. Gezondheidsbeleid Op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) stelt de gemeenteraad iedere vier jaar een nota gemeentelijk gezondheidsbeleid vast. In 2021 is het Lokaal Gezondheidsbeleid 2021-2025 Gemeente Bergeijk door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin wordt het voor gemeenten verplichte preventieve gezondheidsbeleid uitgewerkt voor de gemeente Bergeijk. Het Lokaal Gezondheidsbeleid vormt de kapstok waaraan verschillende activiteiten op het gebied van preventie worden opgehangen. Activiteiten die zich richten op diverse doelgroepen en waarbij verschillende (lokale) samenwerkingspartners betrokken zijn.
De belangrijke lopende projecten op het gebied van preventie & gezondheid en welke vallen onder de kapstok van het Lokaal Gezondheidsbeleid zijn: - Kempisch Preventieakkoord (2021-2023) - #Kempenbranie - Een tegen Eenzaamheid - Kansrijke Start - Gezond Ouder Worden (WijkActief van de Open Universiteit) - Regioproject “Drugs wat doet dat met jou?” • Verbetering van het milieu en een schone, veilige en gezonde leefomgeving Milieubeheer • Milieuvisie 2020-2029 De Milieuvisie beschrijft in grote lijnen de ambities die de gemeente Bergeijk heeft met betrekking tot de milieuthema’s die invloed hebben op de leefomgeving. Het is een compacte en flexibele visie als handvat voor de toekomst van een gezond, schoon en veilig Bergeijk. De milieuvisie dient als kapstok. De beleidsuitwerking vindt plaats in het onderliggende beleid, bijvoorbeeld het Programmaplan BErgeijkENERGY, Kadernota Grondstoffen, Bodemkwaliteitskaart of gebiedsvisie geurhinder en veehouderij. Bodem Met de komst van de Omgevingswet vindt er een bevoegdheid verschuiving plaats van provincie naar gemeenten. Veel bodemtaken blijven of zijn al basistaken. Dit betekent dat de Odzob ons hierover moet adviseren. Besluitvorming ligt bij de gemeente. Tot nu toe zijn er geen toezeggingen met betrekking tot financiële compensatie vanuit de provincie of het rijk voor de nieuwe bevoegdheden.
Wel ontstaat straks de mogelijkheid om leges te heffen op milieuactiviteiten. Regionaal Meetnet – Luchtkwaliteit & Geluid Met het Regionaal Meetnet wordt in Zuidoost Brabant de luchtkwaliteit van de leefomgeving gemeten. Het doel van het meetnet is om een inzicht te krijgen in de concentratie én bronnen van luchtvervuiling in de regio Zuidoost Brabant. In onze gemeente is een meetstation gerealiseerd in Riethoven. In 2023 worden de eerste resultaten verwacht. Eerst volgt de kalibratie van de meetpunten en verzamelen/analyseren van data. Via https://samenmeten.rivm.nl wordt alle data gepubliceerd. Verder wordt in de toekomst het Regionaal Meetnet uitgebreid met de module ‘Geluid’.
70
Transitie duurzame veehouderij De provincie Noord-Brabant werkt al jaren aan het versnellen van verduurzaming en innovatie in de veehouderij. Door de recentelijke rechtelijke uitspraak omtrent emissiearme vloeren in de veehouderij is er veel onduidelijkheid omtrent dit onderwerp. Zodra wij weten wat deze uitspraak voor onze gemeente betekent zullen wij uw raad hierover informeren. Stikstofplannen Rijksoverheid (10 juni 2022) Het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) richt zich op natuurdoelen, waterdoelen en klimaatdoelen. Op basis van het programma moet voor natuurverbetering de stikstofuitstoot rond natuurgebieden flink omlaag. Streven is dat in 2030 74% van het stikstofgevoelig Natura 2000-areaal onder de kritische depositiewaarde moet zijn gebracht. Stikstofbemiddelaar Johan Remkes heeft met verschillende partijen over het programma gesproken. De komende tijd zal de verdere aanpak duidelijk worden. Het NLPG moet door provincies in gebiedsprogramma’s worden uitgewerkt. De veehouderij dient stikstofreductie te realiseren, waarbij ook wordt gekeken naar bedrijfsbeëindiging. De exacte rol van de gemeente bij het NPLG is nog niet duidelijk, maar deze bestaat in ieder geval uit het geheel ruimtelijk vastleggen. Geluidsanering woningen gemeente Bergeijk Doel van het project is om maatregelen te treffen om overlast van verkeersgeluiden tegen te gaan.
De advieskosten van de Odzob worden betaald uit de ontvangen subsidie. Het project is opgeknipt in 3 deelprojecten. Voor het eerste deelproject heeft de Odzob het ontwerpsaneringsprogramma klaar. Dit is goedgekeurd door het Bureau Sanering Verkeerslawaai. De planning is dat het definitieve saneringsprogramma eind 2022 in werking kan treden. Begin 2023 zullen door de Odzob de woningen die het aangaat worden bezocht, waarna medio 2023 de Odzob de uitvoeringsubsidie zal indienen. Kosten sanering zijn voor eigenaren aangevuld met subsidie. Dit deelproject is naar verwachting medio 2024 afgerond. Meedoen is op vrijwillige basis. Gemeente zal aan dit project geen financiële bijdrage leveren. Geluidsoverlast vliegtuigen Eindhoven Airport – Klankbordgroep Riethoven/Walik Een aantal bezorgde inwoners hebben zich in het verleden gemeld betreffende de geluidsoverlast van vertrekkend- en aankomend vliegverkeer vanuit Eindhoven Airport voor inwoners van, met name, Riethoven en Walik. We blijven de zoektocht naar oplossingen voortzetten in 2023 en blijven in nauw contact met de specialistische bedrijven die hier onderzoek naar doen (NLR/Eindhoven Airport). Vanuit het hierboven genoemde Regionaal Meetnet wordt onderzocht of daar in de toekomst ook de module ‘Geluid’ aan toegevoegd kan worden. Dit zou kunnen helpen met de metingen.
Grondstoffen • De Kempengemeenten willen meer grondstoffen uit hun afval gaan halen. Hiervoor hebben de gemeenteraden van de vijf Kempengemeenten in 2019 de Kadernota Grondstoffen vastgesteld. Hierin staan de doelstellingen en de koers van de samenwerkende Kempengemeenten als het gaat om afval, of liever gezegd: om grondstoffen. • We blijven de koers varen van de gestelde kaders in deze nota. Het percentage aangeboden restafval nog verder terugbrengen en dus nog meer bruikbare grondstoffen uit het afval halen. • In 2021 hebben we een pilot met het mobiel scheidingsstation uitgevoerd. Op basis van de resultaten hiervan willen we in 2023 structureel een mobiel scheidingsstation inzetten. Hiermee vergroten we het serviceniveau voor de inwoners en komen meer bruikbare grondstoffen beschikbaar voor recycling.
71
Zwerfafval Inwoners helpen graag mee om hun leefomgeving schoon te houden. Ondanks dat de financiële ondersteuning vanuit het afvalverpakkingenfonds vervalt, willen we in Bergeijk ondersteuning blijven bieden aan de vele vrijwilligers die regelmatig zwerfafval opruimen.
Programmaplan duurzaamheid en klimaat (incl. uitvoeringsprogramma) BErgeijkENERGY Bergeijk streeft ernaar om in 2030 energieneutraal te zijn. In het Programmaplan BErgeijkENERGY is deze ambitie vertaald in concrete projecten op het gebied van energiebesparing en opwekking duurzame energie. Jaarlijks passen we het uitvoeringsprogramma aan op basis van de ervaringen van afgelopen jaar en ontwikkelingen die er ontegenzeggelijk gaan plaatsvinden op het gebied van de energietransitie. In het najaar van 2022 wordt het ‘Uitvoeringsprogramma 2023’ aan de raad voorgelegd. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Klimaat en duurzaamheid. Klimaatadaptatie In 2021 heeft Bergeijk klimaatbestendig handelen verankerd in beleid en uitvoering door het vaststellen van de klimaatadaptatiestrategie met de uitvoeringsagenda. Het doel is een klimaatbestendige inrichting van Bergeijk in 2050. De komende jaren zullen we integraal en samen eraan werken de klimaatadaptatie breed te verankeren in het gemeentelijke beleid. Communicatie en het meenemen van onze inwoners speelt daarbij een grote rol. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Klimaat en duurzaamheid. Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • •
Milieuvisie Bergeijk 2020-2029 (2019) Programmaplan BEergeijkENERGY (2018) Kempische klimaatvisie (2009) Kadernota Grondstoffen (2019) Verbreed GRP Bergeijk 2020-2024 Strategienota: van afval naar grondstof in 2020 (2013) Uitvoeringsprogramma Van afval naar grondstof in 2020 (2015) Lokaal gezondheidsbeleid 2021-2025 (2021) Bodemkwaliteitskaart (2022) Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda gemeente Bergeijk (2021)
72
Mutaties meerjarenraming 2023-2026 ten opzichte van programmabegroting 2022 Bestaand beleid BB14 Afvalbegroting (€ 25.000 V, € 8.000 N) De geprognosticeerde lasten blijven vrijwel gelijk in 2023 (-0,16% zijnde ca. € 0,28 per aansluiting) ten opzichte van 2022. De gemiddelde heffing blijft in 2023 € 174. Het uitgangspunt is dat de kosten volledig door de afvalstoffenheffing gecompenseerd worden. Hierdoor ook een daling van de inkomsten. Het verschil tussen uitgaven en inkomsten vloeit voort uit de technische verwerking van de btw-component. Vanaf 2013 krijgen gemeenten een vergoeding voor de aanpak van zwerfafval. Vanuit de Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022 werden er middelen ter beschikking gesteld aan iedere gemeente voor extra inzet op de preventie en aanpak van zwerfafval. In 2023 vervalt deze subsidie. De strijd tegen zwerfafval is echter nog lang niet gestreden. Gelukkig hebben we in Bergeijk een groot aantal vrijwilligers die meewerken in deze strijd. Zij zorgen ervoor dat zwerfafval in onze openbare ruimte wordt opgeruimd. We blijven dan ook doorgaan met preventie aanpak van zwerfafval. De kosten hiervan (circa € 25.000) willen we dekken door € 3 lastenverhoging per aansluiting door te voeren via de afvalstoffenheffing. In 2021 hebben de Kempengemeenten een pilot van een half jaar uitgevoerd met een gehuurd mobiel scheidingsstation.
Een mobiel scheidingsstation is geschikt om in iedere kern (op locatie) herbruikbaar materiaal in te zamelen. In deze begroting is financieel rekening gehouden dat deze pilot vanaf 2023 structureel wordt. BB29 Intensivering toezicht gastouderopvang en voorschoolse educatie (€ 14.400 N) Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, gemeenten en de GGD vinden het noodzakelijk dat gemeenten de steekproef van gastouders die zij bezoeken vergroten naar minimaal 50% per jaar. In de regio wordt 2022 als een overgangsjaar gezien en wil men in 2023 voldoen aan de dan geldende wettelijke verplichting. Daarnaast worden de inspectie-uren voor voorschoolse educatie door de GGD-BZO opgehoogd, omdat er wettelijk meer items geïnspecteerd moeten worden. Nieuw beleid NB06 Wateroverlast Verhoevenstraat Luyksgestel (investering € 9.000 2023, € 90.000 2024) mogelijk deels dekking middels subsidie) De Verhoevenstraat heeft bij zware regenbuien last van een te klein riool en oppervlakkig (riool)water van omliggende straten. De waterstand is zo hoog dat het ook bij de huizen naar binnenstroomt. Het riool vergroten in de Verhoevenstraat alleen is geen oplossing, toestroom van water uit andere straten kan voorkomen worden door het aanbrengen van drempels en er zal opvang onder de parkeerplaats en speelveld gezocht moeten worden.
Door een combinatie van aanpassen bestratingen en aanleg bergingsvoorzieningen gaan we het water in huizen voorkomen en op straat reduceren. Via het Klimaatportaal Zuid-Oost Brabant gaan we cofinanciering aanvragen bij het Rijk. De Impulsregeling Klimaatadaptatie betreft een cofinanciering van maximaal 1/3 deel van de kosten van de maatregel. De regeling kan gebruikt worden om adaptatiemaatregelen versneld uit te voeren, of om nieuwe adaptatiemaatregelen op te pakken. Indien deze subsidie ter beschikking gesteld wordt dan zullen we dit in het eerstvolgende P&C document verantwoorden aan uw raad. De dekking van de kapitaallasten wordt verwerkt in de rioolheffing.
73
1 Bruto investering
2023
2024
-€ 9.000
-€ 90.000
€0
€0
€0
€0
€0
€0
€0
-€ 9.000
-€ 90.000
€0
€0
-€ 99.000
2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2)
2025
2026
Totaal -€ 99.000
(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Dekking rioolheffing
€ 113
€ 1.553
€ 3.123
€ 3.098
5 Netto kapitaallasten (cumulatief)
-€ 113
-€ 1.553
-€ 3.123
-€ 3.098
€0
€0
€0
€0
6 Netto lasten
NB07 Vervanging loggers monitoring overstorten Waterschap (investering € 20.000 2024) Samen met met Waterschap de Dommel worden vanaf 2011 op verschillende locaties de riooloverstorten gemonitord. Het meetnet Bergeijk is door Waterschap de Dommel gebruikt voor de onderzoeksfase Kallisto en om meer sturing van berging in het transportstelsel te kunnen gaan realiseren. De gegevens helpen ons bij het ontwerpen van maatregelen en is tevens de effectmonitoring van investeringen die gedaan worden. We krijgen steeds meer inzicht in het functioneren van de stelsels of onderdelen daarvan. Denk hierbij aan analyse van hydraulisch functioneren van het stelsel of onderdelen daarvan zoals bergbezinkbassins, retentievoorzieningen, infiltratieriolen, stuwputten en gemalen. De meetapparatuur is na circa 10 jaar aan vervanging toe. Het waterschap heeft een aanbesteding voor alle deelnemende gemeenten gehouden, waarvan Bergeijk haar eigen aandeel kan afnemen. Uitvoering staat gepland in 2024. Deze vervanging was niet bekend op het moment van het opstellen van het VGRP en deze was daarom nog niet opgenomen. De dekking van de kapitaallasten wordt verwerkt in de rioolheffing. 2023
2024
2025
2026
Totaal
1 Bruto investering
€0
-€ 20.000
€0
€0
2 Subsidie / bijdragen derden
€0
€0
€0
€0
-€ 20.000 €0
3 Netto investering (=1+2)
€0
-€ 20.000
€0
€0
-€ 20.000
(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Dekking rioolheffing
€0
€ 942
€ 2.288
€ 2.258
5 Netto kapitaallasten (cumulatief)
€0
-€ 942
-€ 2.288
-€ 2.258
6 Netto lasten
€0
€0
€0
€0
NB08 Reiniging riool Vonderpad (investering € 145.000 2022) In 2021 is de riolering aan de Vonderpad gereinigd en geïnspecteerd. Uit deze inspectie is gebleken dat de betonnen rioolbuizen over een lengte van ca 250 meter matige tot ernstige schade heeft als gevolg van H2S gassen. Om de levensduur te verlengen gaan we enkele rioolstrengen relingen. Het betreft een groot riool van Ø 800 en Ø 1250 doorsnede. Relingen betekent de bestaande buis van binnenuit voorzien van een kous waardoor de riolering weer minimaal 20 jaar meekan. De dekking van de kapitaallasten wordt verwerkt in de rioolheffing. 2023 1 Bruto investering 2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2)
2024
2025
2026
Totaal
-€ 145.000
€0
€0
€0
€0
€0
€0
€0
€0
-€ 145.000
€0
€0
€0
-€ 145.000
(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Dekking rioolheffing
€ 2.774
€ 6.980
€ 6.907
€ 6.835
5 Netto kapitaallasten (cumulatief)
-€ 2.774
-€ 6.980
-€ 6.907
-€ 6.835
€0
€0
€0
€0
6 Netto lasten
74
-€ 145.000
NB12 Oprichten digitaal grondwatermeetnet (investering € 80.000 2023) Sinds 2008 heeft de gemeente een wettelijke grondwaterzorgplicht. Deze richt zich op de grondwaterkwantiteit in bebouwd gebied. De huidige locaties van de peilbuizen is niet optimaal dekkend over de gemeente. In 2021 is het grondwatermeetplan geactualiseerd, deze sluit aan op gebiedsontwikkelingen en op meetnetten van onze waterpartners. Door het oprichten van een nieuw digitaal grondwatermeetnet sluiten we beter aan op de meetnetten van onze waterpartners en andere gemeenten. Het digitaal inwinnen van de grondwaterstanden worden direct uitgeleverd aan de Basisregistratie Ondergrond BRO. Dit bevorderd de eenmalige inwinning en meervoudig gebruik van deze informatie. Verder zal de nauwkeurigheid van de data toenemen omdat met de digitale loggers 4 maal daags wordt gemeten en nu 1 maal in 2 weken. Ook zal de grondwaterdata via Hydronet portal uitgeleverd en ontsloten gaan worden. Dit portal is opgericht door de watereenheid (Klimaat)Waterportaal Zuidoost Brabant. In dit portal wordt ook de overstort en de neerslagdata geregistreerd van alle deelnemende gemeenten. Zo zit alle data bij elkaar en kan deze met elkaar geanalyseerd worden.
Door de grondwaterstanden op een eenduidige digitale methode in te winnen kunnen de effecten van klimaatveranderingen en de genomen klimaatmaatregelen en de daarbij behorende effecten beter in beeld gebracht worden. De dekking van de kapitaallasten wordt verwerkt in de rioolheffing. 2023 1 Bruto investering 2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2)
2024
2025
2026
Totaal
-€ 80.000
€0
€0
€0
€0
€0
€0
€0
-€ 80.000 €0
-€ 80.000
€0
€0
€0
-€ 80.000
(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Dekking rioolheffing
€ 2.243
€ 5.640
€ 5.573
€ 5.506
5 Netto kapitaallasten (cumulatief)
-€ 2.243
-€ 5.640
-€ 5.573
-€ 5.506
€0
€0
€0
€0
6 Netto lasten
NB19 landelijk programma Nu Niet Zwanger (€ 9.000 N 2023, aflopend naar € 6.000 N 2026) Het landelijke programma Nu Niet Zwanger (NNZ) ondersteunt kwetsbare mensen (m/v) een bewuste keuze te maken over het moment van hun kinderwens, zodat zij niet onbedoeld zwanger worden. Eén op de vijf vrouwen in Nederland wordt ongepland zwanger waarvan 68% ongewenst. In de regio Brabant-Zuidoost blijkt breed draagvlak om het programma van NNZ ook in de andere gemeenten uit te rollen. De kosten voor de gemeente Bergeijk voor 2023 zijn geschat op circa € 9.000. De daadwerkelijke kosten zijn afhankelijk van het aantal gemeenten in de regio dat ook in 2023 start met NNZ. Verder kunnen de kosten voor 2023 hoger uitvallen wanneer er geen gebruikt gemaakt kan worden van landelijke impulsgelden. Verbonden partijen (zie paragraaf verbonden partijen) • •
GGD ODZOB
75
Wat gaat het kosten? Taakveld 7. Volksgezondheid en milieu Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)
Rekening 2021
Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 na wijziging 5.064 5.346 4.937 4.978 5.046 5.133 4.135 3.840 3.859 3.921 3.984 4.052 -929 -1.506 -1.078 -1.057 -1.062 -1.082 198 448 400 0 0 0 254 118 0 0 0 0 -873 -1.837 -1.478 -1.057 -1.062 -1.082
Grafiek Lasten
Volksgezondheid
971
Riolering
1.535
Afval
1.470
Milieubeheer
922
Begraafplaatsen
39
Grafiek Baten
Volksgezondheid
0
Riolering
2.007
Afval Milieubeheer Begraafplaatsen
1.838 0 14
76
Portefeuillehouders Wethouder M. Kuijken
Taakveld 8 VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING Wat willen we bereiken en wat gaan we doen?
Beleid
Mutaties t.o.v. vorige programmabegroting
Verbonden partijen
Ontwikkelingen
Beleidsindicatoren
Wat gaat het kosten?
77
Wethouder S. Luijten
3.9 Taakveld 8 “Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing” Wat willen we bereiken en wat gaan we doen? • Voorzien in de woonbehoefte van specifieke doelgroepen starters, senioren en zorgbehoevenden en arbeidsmigrantendoor realisatie van voldoende woningen. In de actuele provinciale prognose woningbehoefte en bevolkingsontwikkeling (2020) wordt de ontwikkeling van de bevolking tot 2040 in beeld gebracht. Hieruit blijkt dat de bevolkingsgroei later afvlakt en er pas na 2030 een krimp ontstaat in de landelijke gebieden. Vanwege gezinsverdunning, de toenemende behoefte aan huisvesting van arbeidsmigranten en de stijgende levensverwachting blijft er een aanzienlijke behoefte aan nieuwe woningen bestaan. We zetten als gemeente Bergeijk in door volop te bouwen en de bestaande woningvoorraad beter te benutten, onder andere door inwoning, splitsen van woningen en kavels beter benutten. We staan als gemeente Bergeijk samen met ons regiogemeente aan de vooravond om invulling te geven aan een duurzame schaalsprong. De werkgelegenheid groeit waardoor een toenemende druk op ons mobiliteitsnetwerk ontstaat en een stijgende behoefte ontstaat aan nog meer woningen en voorzieningen. In de Omgevingsvisie gaan we uit van een woonbehoefte van 1000 woningen voor de komende 10 jaar. Dat zijn er meer dan de 600 die in de provinciale prognose zijn opgenomen.
We zien echter nog steeds een grote druk op de woningmarkt en een toenemende druk vanuit het stedelijk gebied. Samen met de Kempengemeenten pleiten we in de sub regionale ontwikkelstrategie voor meer ruimte voor woningbouw. Daarbij is nog geen rekening gehouden met de schaalsprong. De voorgenomen uitbreiding van ASML heeft grote gevolgen voor de woningmarkt van de regio. Wat dit precies betekent is nog niet bekend maar zal in 2023 duidelijker worden. Hoewel er nog harde restcapaciteit (bouwtitels voor te bouwen woningen in vastgestelde bestemmingsplannen) beschikbaar is om aan de lokale woningbehoefte te voldoen, is het, gelet op de vaak lange voorbereidingstijd, wel zaak om tijdig nieuwe mogelijkheden voor woningbouw in beeld te brengen en te starten met de ontwikkeling van nieuwe woningbouwlocaties. Hieronder wordt daarvan een aantal concrete voorbeelden genoemd. Naast het aantal woningen is ook belangrijk dat de juiste woningen worden gerealiseerd. Daarbij richten we ons met name op starters, senioren en zorg en de sociale huur. Om de realisatie van sociale woningen te stimuleren is in 2021 het vereveningsfonds voor sociale woningbouw ingesteld. Hierbij is het uitgangspunt dat op alle nieuwe woningbouwlocaties 30% sociale huur dient te worden ontwikkeld.
Indien een locatie daarvoor stedenbouwkundig niet geschikt is kan een vrije sector-woning worden gerealiseerd, maar dan moet de initiatiefnemer wel een bijdrage aan het vereveningsfonds betalen. Vanuit het vereveningsfonds kan vervolgens op andere locaties worden bijgedragen aan de bouw van sociale huurwoningen. Voor uitbreiding van de sociale huurvoorraad worden ook voor 2023 en verder afspraken gemaakt met de woningcorporaties. Daarnaast worden voortdurend met de corporaties potentiële locaties voor sociale huurwoningen beoordeeld op haalbaarheid. Nieuwbouw is een deel van de oplossing voor de woningbouwproblematiek. Maar het aantal bestaande woningen is veel groter dan het aantal nieuw te bouwen woningen. Het is dan ook zeker van zo groot belang om de bestaande woningvoorraad beter te laten aansluiten bij de huidige woonbehoeften. Er is daarom in 2020 beleid vastgesteld om de bestaande woningvoorraad beter te kunnen benutten, bijvoorbeeld door het splitsen van woningen of tijdelijke bewoning van bijgebouwen. Deze mogelijkheden blijven we onder de aandacht brengen.
78
De taakstelling voor huisvesting van statushouders zal door de oorlog in Oekraïne en de crisis in de opvang bij het COA hoger zijn, nl 40-45 personen (2022 ca 25 personen). Hiervoor zijn ca. 15-20 woningen nodig. Met een huidige mutatiegraad van 5-6% op een sociale huurvoorraad van ruim 1000 woningen, betekent dit dat er jaarlijks ca. 50-60 woningen beschikbaar komen. Hiervan dient 1/3 aan statushouders beschikbaar te worden gesteld. Dit benadrukt nog eens het belang van realisatie van voldoende sociale huurwoningen. De huisvesting van statushouders en realisatie van voldoende nieuwe sociale huurwoningen is een belangrijk onderdeel van de jaarlijkse prestatieafspraken met de in Bergeijk actieve woningcorporaties. In 2019 zijn richtlijnen vastgesteld voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Deze richtlijnen geven voorwaarden waar initiatieven voor huisvesting van arbeidsmigranten aan dienen te voldoen. Hierbij wordt nadrukkelijk ingezet op kwalitatief goede huisvesting, goede inpassing in de omgeving en spreiding. We verwachten dat in 2023 enkele concrete initiatieven tot ontwikkeling komen o.a. het flexlogiesgebouw op het Stoomterrein. Woningbouwinitiatieven In 2022 is het bestemmingsplanproces voor het plan Hooge Berkt 2e fase opgestart. We verwachten dat het bestemmingsplan in het voorjaar van 2023 kan worden vastgesteld.
Deze locatie heeft een nauwe relatie met de Vestia-problematiek omdat hier in de bouw van 50-60 sociale huurwoningen kan worden voorzien. Ook de uitgangspunten met betrekking tot de andere doelgroepen (starters en senioren) zijn in de overeenkomst met ontwikkelaar vastgelegd. Het plan bevat in totaal ca 200 woningen. Voor de locatie Kerkstraat – Kleine Kept (ca 35 woningen) is in 2022 de bestemmingsplanprocedure gestart. Deze zal in 2023 worden afgerond. Dit plan bevat o.a. 8 CPO-starterswoningen maar ook een aantal appartementen voor de huisvesting van autistische jongeren. De ontwikkeling Hof Noord is na een lange procedure bij de Raad van State onherroepelijk geworden en in het najaar 2022 feitelijk gestart. De bouw en de ontwikkeling van het openbaar gebied zal in 2023 vervolgd worden. Op ’t Loo hebben we de verkaveling van het noordelijke deel van plan Terlo aangepast zodat hierin een aantal microwoningen kan worden gerealiseerd. Hier zullen ook nog een aantal kavels voor vrijstaande vrije sector woningen worden uitgegeven. Onderdeel van Terlo is ook het gebied Loo’se tuinen. De 1e fase is nagenoeg afgerond. Maar voor Loo’se tuinen 2e fase is de procedure door bezwaren vertraagd. We verwachten het plan in het najaar 2022 vast te kunnen stellen, maar moet rekening worden gehouden met een beroepsprocedure. Het bestemmingsplan St. Bernardus is in ontwikkeling.
De vergunning voor 6 sociale huurwoningen is verleend. Het plan bevat ook 6-7 microwoningen, waarvoor de verkoopprocedure samen met de kavels voor microwoningen in Terlo en Tiliaans (Luyksgestel) eind 2022 is gestart. In Luyksgestel is ingestemd met een inbreidinglocatie aan de Meerendreef voor ca 20 woningen die vooral gericht zijn op de huisvesting van senioren. In Westerhoven is na een participatietraject een voorkeursmodel vastgesteld voor de ontwikkeling van Westerhoven Noord met ca 50-60 woningen. Hiervoor wordt de omgevingsplanprocedure voorbereid en opgestart. In Riethoven heeft het plan Achter de Sleutel (44 woningen) vertraging opgelopen door een beroepsprocedure bij de Raad van State. We verwachten begin 2023 de uitspraak. Daarnaast ligt eer nog een particulier initiatief voor 11 appartementen aan het Dorpsplein. In de Weebosch verwachten we in het najaar tot overeenstemming te komen over de ontwikkeling van Kapelledries fase 3 (55 woningen). De omgevingsplanprocedure kan dan in 2023 starten. Wij verwachten dat in de periode 2023-2026 op de diverse locaties in de verschillende kernen voor de doelgroepen de volgende aantallen woningen gerealiseerd gaan worden. De tabel geeft inzicht in geplande / in voorbereiding zijnde woningbouwontwikkelingen t.b.v. woningen voor de doelgroepen in
79
de gemeente Bergeijk. Planning en programma is onder voorbehoud van marktomstandigheden en gehanteerde planning van externe partijen. Locatie/bestemmingsplan Starterswoningen
Oude Bernardusschool, ‘t Loo Hoog Berkt fase 2, Bergeijk Tiliaans Noord, Luyksgestel Provincialeweg 2-4, Westerhoven Klaproosstraat, Bergeijk Meerendreef, Luyksgestel Westerhoven Noord St. Servatius Westerhoven Oude postkantoor Bergeijk Terlo noordelijk deel, 't Loo Achter de Sleutel, Riethoven Dorpsplein, Riethoven Kapelledries III, de Weebosch Kerkstraat, Kleine Kept Bergeijk
7 40 4
11
Type woningen voor doelgroepen Seniorenwoningen Sociale huurwoningen
20
6 50 6
2 35 8 6 20
5 12 17 30 (7 nieuw)
12 9
9 7 5 12
17 8
9 4 14 12
• Een goede ruimtelijke kwaliteit binnen de kernen en in het buitengebied. Omgevingswet Het huidige omgevingsrecht bestaat uit heel veel losse wetten en nog meer uitvoeringsregelingen, het is alles bij elkaar erg complex en ondoorzichtig. Het is langzaam uitgegroeid tot een wirwar van regels en het systeem zelf is een remmende factor geworden. De Omgevingswet moet hier verbetering in brengen: het moet eenvoudiger, duidelijker, beter en sneller. De Omgevingswet is een: grootschalige, wetstechnische integratie en herschikking van het omgevingsrecht; doorontwikkeling van integraal werken, samenwerking, dienstverlening en digitalisering; cultuuromslag en veranderingsmoment in relatie tot de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet gaat ook uit van meer ruimte voor participatie, maar ook meer verantwoordelijkheid daarvoor bij initiatiefnemers. Dit vraagt ook om een cultuuromslag in het meedenken bij ingrepen in de omgeving. Het invoeren van de omgevingsdialoog is daar een voorbeeld van. Vooralsnog gaan we er van uit dat de wet op 1 januari 2023 in werking zal treden. Op dat moment worden bestemmingsplannen van rechtswege omgevingsplannen. Tot 2029 heeft de gemeente dan de tijd om de plannen om te vormen tot één nieuw omgevingsplan.
In 2022 zijn voorbereidingen voor de invoering getroffen; er zijn richtlijnen voor de omgevingsdialoog opgesteld, er zijn besluiten genomen omtrent het adviesrecht en delegatie en de nieuwe software is geïnstalleerd. Toch moet rekening gehouden worden met vertraging in de planvorming. Sommige zaken zullen pas gaandeweg duidelijk worden. Daarbij komt dat er in de 2e helft van het jaar een flinke piek in aanvragen is geweest omdat 1 augustus 2022 is gekozen als laatste moment om nog een plan onder de oude wet (Wro) in procedure te brengen. Voor deze datum is nog een flink aantal plannen ingediend. Ontwikkelingen • Omgevingswet Door de Omgevingswet wordt het omgevingsrecht makkelijker: alle regelingen worden samengevoegd in één Omgevingswet. Naast de traditionele ruimtelijke elementen krijgen ook aspecten als gezondheid, duurzaamheid en energietransitie een rol. Op dit moment staat de invoering van de nieuwe wet gepland voor 1 januari 2023, maar pas in het najaar zal hier een definitief besluit over genomen worden. Een werkgroep bereidt de invoering van de wet voor gemeente Bergeijk voor. Dit gebeurt op onderdelen in samenwerking met de Kempengemeenten en de regio. Door kennis te delen, dezelfde
80
software aan te schaffen en zo veel mogelijk samen op te trekken bij communicatie en opleiding bereiden we ons zo goed mogelijk voor op invoering van de nieuwe wet. Inmiddels is de Omgevingsvisie vastgesteld, wordt er ervaring opgedaan met de omgevingsdialoog en wordt er al gewerkt met het nieuwe programma Powerbrowser. Bestuurlijke besluitvorming over het in aan te wijzen gevallen delegeren van bevoegdheid tot vaststellen van omgevingsplannen van raad aan college, het adviesrecht van de raad bij aanvragen om afwijking van het omgevingsplan en de doorrekening van legeskosten bij milieuactiviteiten vindt eind van het jaar plaats. Hoewel er volop aan de invoering van de wet gewerkt wordt, is te verwachten dat de invoering van de wet mogelijk leidt tot vertraging van ontwikkelingen. Uiteraard wordt getracht dat te voorkomen, maar kan vertraging niet worden uitgesloten. De Woonvisie en kempische visie op wonen wordt eind 2022 aangeboden voor actualisatie inclusief het onderdeel woon-zorg-visie. Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • • • • •
Structuurvisie “Bergeijk, leven en beleven; tussen bossen, beken en boerenland” (2010) Dorpenontwikkelingsplannen (incl. Woonvisie) (2006) plus opleggers 2009 Nota grondbeleid 2018 Omgevingsbeleidsplan onderdeel bouwen 2015-2018 Meerjaren Handhavingprogramma 2017-2020 Welstandsnota Gemeente Bergeijk 2016-2019 Woonvisie 2013-2021, incl. oplegnotitie woonvisie 2016 Plan van aanpak aandachtslocaties (2016) Uitleg begrip maatschappelijk belang (2017) Handreiking Veehouderij en Gezondheid 2.0 (2018) Richtlijnen huisvesting arbeidsmigranten Bergeijk 2019 Kempische visie op wonen 2019-2023 Lokaal volkshuisvestingsprogramma
Verbonden partijen (zie paragraaf verbonden partijen) • •
Metropool Regio Eindhoven (MRE) (werkprogramma transitie landelijk gebied) Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB)
81
Wat gaat het kosten? Taakveld 8. VHROSV
Rekening 2021
Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)
Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 na wijziging 4.692 8.535 5.728 1.808 2.675 3.927 4.219 8.510 5.087 1.022 1.896 3.148 -473 -25 -641 -787 -779 -780 1.833 1.597 108 0 29 0 1.633 352 38 38 67 38 -673 -1.270 -711 -749 -741 -741
Grafiek Lasten
Ruimtelijke ordening
689
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
4.360
Wonen en bouwen
679
Grafiek Baten
Ruimtelijke ordening
72
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen
4.385 630
82
4. Paragrafen
4. Paragrafen
83
4.1 Paragraaf lokale heffingen Portefeuillehouder
Wethouder S. Luijten
Wettelijk kader Op grond van het besluit Begroting en verantwoording provincies en gemeenten moet in de paragraaf lokale heffingen in ieder geval de volgende onderdelen worden vermeld: Onderdeel De geraamde inkomsten; Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, inclusief onderbouwing berekening maximaal kostendekkende tarieven Een aanduiding van de lokale lastendruk Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid
Op grond van art. 10, letter a BBV art. 10, letter b BBV art. 10, letter c BBV art. 10, letter d BBV art. 10, letter e BBV
Wat willen we bereiken? We willen het voorzieningenniveau op peil houden en de ambities die zijn opgenomen uitvoeren. Om de toenemende structurele uitgaven te dekken verhogen we de structurele inkomsten. Op grond van de uitgangspunten in hoofdstuk 2.1 verhogen we de belastingen daarom met 3,17%. Voor de rechten (rioolheffing en reinigingsrecht) wordt uitgegaan van 100% kostendekking. Voor de rioolheffing hanteren we daarvoor de uitgangspunten zoals vastgesteld in het Verbreed gemeentelijk rioleringsplan (VGRP). Een kostendekkendheid van 100% in de legesverordening is in principe toegestaan. Binnen Titel 1 Algemene dienstverlening, waarin bijvoorbeeld paspoorten en rijbewijzen zijn opgenomen, zijn de belangrijkste leges door het rijk gemaximeerd. Algemeen De paragraaf “Lokale heffingen” heeft betrekking op de in de gemeente Bergeijk geheven belastingen en heffingen (retributies, rechten en leges). Er wordt ingegaan op de belastingsoort, beleid, de tarieven, berekening kostendekkende tarieven, de geraamde inkomsten en ontwikkelingen. De paragraaf wordt afgesloten met een overzicht van de lokale belastingdruk. De vermelde tarieven zijn voorlopige tarieven. De definitieve tariefvoorstellen worden, rekening houdend met de laatste ontwikkelingen, in de raadsvergadering van 22 december 2022 ter besluitvorming aan u voorgelegd.
Ontwikkelingen Naar verwachting gaat de omgevingswet per 1-1-2023 in werking treden. De mogelijke financiële effecten van de keuzes die we dienen te maken zijn nog niet verwerkt in deze begroting. Naar verwachting komen wij in het najaar van 2022 naar uw raad middels een raadsvoorstel omgevingswet.
84
Opbrengsten In onderstaande tabel geven we een overzicht van de opbrengsten aan lokale heffingen. Hierna volgt per belasting- en heffingssoort een toelichting. Realisatie Begroot 2022 2021 na wijziging 3.838 3.937 722 779 6 6 4.566 4.723
Bedragen x € 1.000 a. Onroerende zaakbelastingen b. Toeristenbelastingen c. Forensenbelasting 1. Totaal algemene dekkingsmiddelen d. Reinigingsrechten (afvalstoffenheffing) e. Rioolheffing
Begroot 2023 4.061 964 6 5.031
1.563 1.843
1.493 1.900
1.528 1.984
26 482 882 7 17 27
22 566 659 3 14 30
23 521 583 3 14 30
i. Reclamebelasting j. Overige bestemmingsheffingen 2. Totaal bestemmingsheffingen
1 14 4.862
1 29 4.717
1 29 4.716
3. Totale opbrengst lokale heffingen (1+2)
9.428
9.440
9.747
f. Rioolaansluitrechten g. Leges titel 1. Algemene dienstverlening g. Leges titel 2. Dienstverlening fysiek leefomgeving/omgevingsvergunning g. Leges titel 3. Dienstverlening Europese dienstenrichtlijn h. Lijkbezorgingsrechten i. Reclamebelasting centrummanagement
Algemene dekkingsmiddelen a. Onroerende zaakbelastingen De onroerende zaakbelastingen worden geheven van eigenaren van woningen en eigenaren en gebruikers van niet-woningen. De heffingsgrondslag is de vastgestelde economische waarde naar de peildatum 1 januari 2021 volgens de Wet waardering onroerende zaken. b. Toeristenbelasting (Kurtax) De Kurtax is een gemeentelijke belasting en wordt geheven van eigenaren van recreatieve accommodaties waar overnacht kan worden. De heffingsgrondslag bedraagt een vast percentage van de omzetten (Kurtax) en bedraagt 3,11%. Meerjarig houden we rekening met meeropbrengsten als gevolg van een verwachte omzetstijging van 1%. c. Forensenbelasting Onder de naam forensenbelasting wordt een directe belasting geheven van de natuurlijke personen, die, zonder in de gemeente een hoofdverblijf te hebben, er op meer dan 90 dagen van het belastingjaar voor zichzelf of hun gezin over een gemeubileerde woning beschikken. Bestemmingsheffingen Algemeen Bij de bestemmingsheffingen met de grootste omvang zijn overzichten opgesteld waardoor de kostendekkendheid van de betreffende heffing duidelijk wordt. In de overzichten zijn eerst de directe lasten en baten opgenomen. In de Financiële verordening is de systematiek van toerekening van de overheadkosten vastgesteld.
De totale overheadkosten worden gedeeld door het aantal productieve uren dat aan de taakvelden wordt besteed. Vervolgens wordt het aantal productieve uren dat betrekking heeft op de kostendekkende tarieven vermenigvuldigd met dit bedrag. De btw is berekend over de budgetten waarop een btw-component van toepassing is. De totale lasten zijn vervolgens afgezet tegen de opbrengsten die we genereren uit de heffing.
85
d. Afvalstoffenheffing De gemeente heeft de wettelijke inzamelplicht voor het ophalen en verwerken van het huishoudelijk afval (als gevolg van artikel 10.11 van de Wet milieubeheer). De functie van de afvalstoffenheffing is het dekken van de kosten die de gemeente maakt voor het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen. De afvalstoffenheffing is geregeld in de Wet milieubeheer. Het feit dat de gemeente verplicht is om binnen het gehele gebied huisvuil in te zamelen is reden voor de heffing. Het belastbaar feit is het feitelijk gebruik van een perceel waarvoor op basis van de Wet milieubeheer een verplichting tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen geldt. Afvalstoffenheffing moet worden betaald als een perceel feitelijk wordt gebruikt én de gemeente hier op basis van de wet verplicht is huishoudelijk afval in te zamelen. De gemeente Bergeijk hanteert de diftar methode. Dat betekent dat er een bedrag per lediging wordt betaald naast een vast tarief per perceel. De geprognosticeerde lasten blijven vrijwel gelijk in 2023 (-0,16% zijnde ca. € 0,28 per aansluiting) ten opzichte van 2022. De gemiddelde heffing blijft in 2023 € 174. Afvalstoffenheffing
Netto lasten Overhead
Btw
Bedragen x € 1.000
Afvalinzameling Kostendekking totaal
1.185 1.185
76 76
267 267
Totaal lasten 1.528 1.528
Totaal baten 1.528 1.528
Dekkings % 100% 100%
e. Rioolheffing De rioolheffing in de gemeente betreffen de rioolafvoerrechten. Deze heffing wordt geheven van de gebruikers van de panden op basis van het afgenomen drinkwater (met als uitgangspunt: geloosd afvalwater), volgens opgave van Brabant Water over het voorgaande jaar. Uitgangspunt is hierbij: de gebruiker betaalt. Op grond van artikel 228a Gemeentewet heffen we een rioolheffing. De baten en lasten in de begroting zijn het uitgangspunt van kostendekkendheid. Het Verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan (VGRP) 2020-2024 is op 19 december 2019 door de gemeenteraad vastgesteld. Het VGRP is een beleidsstuk met een visie hoe de gemeente omgaat met de rioleringszorg in de komende periode. Dit plan vormt de basis voor de in te begroting te ramen lasten die voortvloeien uit deze wettelijke taak. Om de rioleringszorg conform de wettelijke eisen en ambities van de gemeente Bergeijk uit te kunnen blijven voeren is in het VGRP voorzien om de rioolheffing in 2023 te verhogen met 3,0%. Dit betekent de volgende rioolheffingstarieven Klasse (waterverbruik) ≤ 100 m³ 101 – 350 m³ ≥ 350 m³: opslag per 350 m³
2022 170,04 255,00 255,00
2023 175,14 255,00 255,00
De berekening van de kostendekkendheid van de rioolheffing is als volgt tot stand gekomen: Rioolheffing
Netto lasten Overhead
Btw
Totaal lasten
Bedragen x € 1.000
Riolering Kostendekking totaal
1.392 1.392
333 333
260 260
1.984 1.984
Totaal baten 1.984 1.984
Dekkings % 100% 100%
f. Rioolaansluitrechten De rioolaansluitrechten hebben betrekking op het aansluiten van woningen en andere gebouwen op het gemeentelijk rioolstelsel en het toerekenen van de kosten van een dergelijke aansluiting. De heffingsgrondslag is opgenomen in de gemeentelijke aansluitverordening waarin de verhouding wordt geregeld tussen de gemeente en de burgers betreffende het aansluiten op het rioolstelsel. Voor het jaar 2023 wordt het tarief voor de rioolaansluitrechten van 2022 geïndexeerd met 3,17%. In de raadsvergadering van 15 december 2022 worden de aansluitrechten definitief vastgesteld met de behandeling van de verordening aansluitrechten riolering.
86
g. Leges Onder de naam ‘leges’ worden verschillende rechten geheven van door het gemeentebestuur verstrekte diensten. Leges vallen onder de bestemmingsheffing (meerdere programma’s). Bij de bepaling van de kostendekkendheid van de leges maken we een onderscheid in de 3 titels uit de legesverordening: Algemene dienstverlening Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunningen Europese dienstenrichtlijn De tarieven zijn volgens de uitgangspunten uit hoofdstuk 2.1 met 3,17% verhoogd. Daarnaast zijn de geprognosticeerde hoeveelheden opnieuw op actualiteit beoordeeld. De berekening van de kostendekkendheid van de leges is als volgt tot stand gekomen: 1. Algemene dienstverlening 2. Dienstverlening fysiek leefomgeving/omgevingsvergunning
Netto lasten
Overhead
BTW
Totale lasten Totale baten
348 312
245 432
0 0
594 744
Dekkings %
521 583
88% 78%
3. Dienstverlening Europese dienstenrichtlijn
12
0
0
12
3
24%
Kostendekking totaal
672
677
0
1.349
1.108
82%
Algemene dienstverlening Dit betreft vooral het verstrekken van rijbewijzen en reisdocumenten maar ook tal van in omvang kleinere producten die de gemeente verstrekt zoals uittreksels, afschriften. Ook vallen huwelijksvoltrekkingen vanuit de burgerlijke stand onder deze dienstverlening. Het verstrekken van reisdocumenten aan niet-ingezetenen vormt hierin een bijzondere plek. Sinds 2014 geeft de gemeente Bergeijk, samen met 11 andere gemeenten, met succes reisdocumenten af voor nietingezetenen. Vanaf 2024 wordt er weer een toename van het aantal te verstrekken reisdocumenten aan niet-ingezetenen voorzien. Hier is rekening mee gehouden in de begroting. Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunningen De opbrengsten uit de omgevingsvergunningen schommelen per jaar. Op de omvang van de opbrengsten hebben we maar beperkt invloed. Hier zijn we afhankelijk van de economische situatie. Wordt er veel gebouwd dan nemen de opbrengsten toe, en omgekeerd. De opbrengst voor 2023 is onder andere gebaseerd op circa 60 nieuwbouwwoningen, circa 100 vergunningen voor uitbreiding / verbouw van bedrijven en opbrengsten vanwege verbouwingen van woningen. Een deel van de verbouwingen is overigens vergunningsvrij. De ophanden zijnde wijziging van de omgevingswet die naar verwachting in 2023 zal ingaan, zal mogelijk leiden tot het meer vergunningsvrij bouwen.