2020 Jaarstukken gemeente Bergeijk gewaarmerkt

51

52

Portefeuillehouders

Wethouder M. Kuijken

Taakveld 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

Wethouder S. Luijten Wethouder M. van Dalen

Wat wilden we bereiken en wat gingen we ervoor doen?

Beleid

Wat hebben we gedaan en wat heeft het opgeleverd?

Verbonden parten

Beleidsindicatoren

Wat heeft het gekost

53

3.6 Taakveld 5 “Sport, cultuur en recreatie” Wat wilden we bereiken en wat gingen we ervoor doen? • • •

De gemeente stimuleert een aantrekkelijk cultureel en sportief aanbod voor alle inwoners van Bergeijk, de burger is zelf verantwoordelijk voor deelname aan activiteiten. De gemeente stimuleert en ondersteunt vernieuwende initiatieven op het gebied van kunst en cultuur. De gemeente inventariseert, beschermt, houdt in stand en deelt haar kennis met betrekking tot haar cultuurhistorisch erfgoed dat zorgt voor uitstraling, karakter en historie

Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • • • • •

Uitwerkingsplan BErgeijk – ACTIVE 2018 – 2022 Algemene Subsidieverordening (2018) Welzijnssubsidiebeleid 2019 – 2022 Subsidiejaarprogramma 2020 Accommodatiebeleid (2003) Beleidsplan Openbare Ruimte en Accommodaties (2019-2023) Erfgoedverordening gemeente Bergeijk (2016) Beleidsnota archeologische monumenten (2011) Beleidskader Maatschappelijke ondersteuning 2019 – 2022 Kadernota cultuurhistorie (2009) Kadernota kunst en cultuur (2010-2013) Beleidskader samenhang sociaal domein 2015-2019 (2014) Beleidskader bewegen, ontmoeten en spelen 2020-2030

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het opgeleverd. De gemeente stimuleert een aantrekkelijk cultureel en sportief aanbod voor alle inwoners van Bergeijk, de burger is zelf verantwoordelijk voor deelname aan activiteiten. • Kempisch sport- en beweegakkoord In navolging van het Nationaal Sportakkoord is in 2020 een Kempisch sport en beweegakkoord opgesteld. Samen met onder andere sport- en beweegaanbieders, onderwijs, kinderopvang, zorg en maatschappelijke organisaties hebben de vier Kempische gemeentes ambities en uitdagingen met elkaar besproken, vastgesteld en middels het akkoord formeel bekrachtigd. Komend jaar worden de ambities vertaald naar concrete actiepunten waar diverse themagroepen uitwerking aangeven. • Sportformateur In 2020 heeft de sportformateur zich bezig gehouden met de totstandkoming van het Kempische sport- en beweegakkoord. • BErgeijk ACTIVE In 2020 hebben de sportcoaches, jeugdcoaches en cultuurcoach zich, ondanks de coronacrisis, ingezet om sportieve en culturele activiteiten te organiseren voor jong en oud. Een voorbeeld van activiteiten zijn de Summerdays, Winterdays, een prijsuitreiking van de tekenwedstrijd voor het Sjors Sportief en Creatief boekje en verschillende online activiteiten. Ook is op woensdag 16 september 2020 de mascotte van BErgeijk ACTIVE gepresenteerd: Bee.

Bij deze presentatie zijn drie sportverenigingen en cultuurverenigingen betrokken. • Beleidskader bewegen, ontmoeten en spelen 2020-2030 Begin 2020 is het nieuwe speelbeleidsplan bewegen, ontmoeten en spelen vastgesteld. In het vervolg is samen met het adviesbureau een uitvoeringsplan uitgewerkt per kern. De aanbesteding van werkzaamheden in Westerhoven en Riethoven is opgestart in 2020. Het uitvoeren van de werkzaamheden uit het uitvoeringsplan staat gepland voor 2021 en 2022. 54

• LED-sportveldverlichting In 2019 hebben we per sportpark een Programma van Eisen opgesteld, met als doel om eind 2020 alle sportparken te voorzien van LED-sportveldverlichting. Door vertraging in het inkooptraject (Europese aanbesteding) worden alle sportverenigingen in plaats van in 2020, in 2021 voorzien van LEDsportveldverlichting. Op basis van het TUOB-beleid zijn financiële middelen beschikbaar gesteld voor het vervangen van de traditionele sportveldverlichting voor ledverlichting. Tevens is de gemeente benaderd door de voetbalverenigingen met het verzoek of zij bereid is mee te denken met het vervangen van de verlichting om eventuele avondwedstrijden te kunnen spelen. Een zaterdagavondcompetitie wordt als interessante optie gezien en ondersteund door de KNVB en gemeente. De gemeente heeft besloten om 50% van de meerkosten om een speelveld geschikt te maken voor avondwedstrijden middels een cofinanciering bij te dragen. ZSC Westerhoven is inmiddels voorzien, bij de overige voetbalverenigingen wordt de verlichting gecombineerd met het aanbrengen van de overige te vervangen sportveldverlichting. Uitvoering in 2021. • Steunmaatregelen en sluiting van de sportverenigingen Als gevolg van de coronamaatregelen in 2020 hebben sportverenigingen gedurende verschillende periodes in 2020 de deuren dienen te sluiten.

Wij als gemeente hebben in lijn met de richtlijnen vanuit het Rijk gedurende de voorgeschreven periode in 2020 de huren van de sportaccommodaties kwijt gescholden en deze huur vergoed gekregen vanuit het Rijk, middels de Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties regeling. De gemeente inventariseert, beschermt, houdt in stand en deelt haar kennis met betrekking tot haar cultuurhistorisch erfgoed dat zorgt voor uitstraling, karakter en historie • Cultuurhuis In 2019 zijn voorbereidende gesprekken gevoerd die in 2020 hebben geleid tot de omvorming van het Teutenhuis naar het Cultuurhuis. Er is een zelfstandig stichtingsbestuur geformeerd welke al mooie stappen hebben gezet. • Herinrichting Patersbos met speel-, natuur- en ontmoetplek In 2020 is gestart met de uitvoering van het amendement “speelnatuur en ontmoetplek”, waarvoor uw gemeenteraad eind 2019 budget beschikbaar heeft gesteld. Het opknappen van het Patersbos en de uitvoering van het amendement zijn samengevoegd. In 2020 is het ontwerp gepubliceerd, zie de raadsinformatiebrief stand van zaken Patersbos project (inclusief amendement speel,- natuur- en ontmoetplek) van 24 september 2020 en de website www.bergeijk.nl/patersbosproject. De speel-, natuur- en ontmoetplek zal in 2021 worden gerealiseerd.

• Erfgoed/Cultuurhistorie De gemeente Bergeijk heeft in 2019 11 archeologische Rijksmonumenten en 41 gebouwde Rijksmonumenten. Daarnaast hebben we 62 (gebouwde) gemeentelijke monumenten. Ten behoeve van de gemeentelijke monumenten wordt sinds enige jaren ook een renovatie- of restauratiesubsidie verstrekt. In 2020 zijn 10 subsidies verstrekt danwel toegezegd t.w.v. ca. € 35.000. • Nader asbestonderzoek visvijver Westerhoven Aanleiding voor het uitgevoerde onderzoek is het aantreffen van asbest op de looppaden naast de vijver. Het asbest is daar vermoedelijk terecht gekomen vanwege reconstructie van de naastgelegen visstekken in het voorjaar van 2020. Het asbest is afkomstig vanuit stortmateriaal dat in het verleden (jaren 70) is gebruikt om de oevers van de visvijver te verstevigen. Uit de resultaten van het onderzoek kan worden geconcludeerd dat het asbestgehalte in het looppad en deels in de oevers boven de norm ligt, de totale omvang wordt geraamd op 37 m3. Gezien het gebruik van de locatie valt de verontreiniging onder het ‘Besluit asbestwegen milieubeheer. Volgens het besluit is het verboden om een weg die asbest bevat voorhanden te hebben. Het opstellen van een saneringsplan en saneren van de verontreinigede grond is noodzakelijk. Saneringswerkzaamheden worden begin 2021 opgepakt.

Saneren van het asbestgehalte in de oevers is niet noodzakelijk, aangezien de oevers en visstekken begroeid zijn met gras en het grootste deel van de puin onder waterniveau ligt. Voor de oevers is het noodzakelijk om een werkplan op te stellen waarin wordt beschreven hoe er gewerkt kan worden in de oevers. 55

• Klimaatslim Bos- en landschapsbeheer Het is nodig de veerkracht van onze bossen (± 1.400 ha ) tegen de gevolgen van klimaatverandering te verhogen. Met klimaatslim bosbeheer versterken we de bijdrage die bossen kunnen leveren aan klimaatmitigatie (CO2-vastlegging) en werken we aan de klimaatadaptatie. We zijn gestart met het opstellen van een nieuw plan voor het beheer van de bossen, natuurterreinen en grotere landschapselementen. Uitgangspunt is behoud van recreatief medegebruik. Besluitvorming hierover volgt in 2021. Het betreft een plan voor 10 jaar voor de periode 2022-2032. • Instandhouding groenareaal In 2020 en 2021 is het bedrag beschikbaar gesteld om uitvoer te geven aan herstel areaal bomen & heesters. In het voorjaar van 2020 is het eerste gedeelte van het totaal areaal opgepakt. Met name in centrumgebieden en langs doorgaande wegen hebben herstelwerkzaamheden plaats gevonden. Het door droogte of storm beschadigde plantmateriaal is vervangen en afgedekt met Mulch. Het afdekken van plantmateriaal werpt zijn vruchten af door de verdroging van plantvakken te vertragen. In het laatste kwartaal zijn de werkzaamheden opgepakt voor het tweede gedeelte van de totaallijst. Overige uitvoer wordt gecontinueerd in 2021 De gemeente stimuleert en ondersteunt vernieuwende initiatieven op het gebied van kunst en cultuur.

• Sport- en cultuurgala en Uitmarkt Het sport- en cultuurgala heeft, gezien de coronacrisis, in 2020 niet kunnen plaatsvinden. Het evenement is uitgesteld en zal in 2021 op een passende wijze plaatsvinden. Ook de Uitmarkt heeft niet kunnen plaatsvinden, in 2021 zal het organiseren van de Uitmarkt opnieuw worden bekeken. • Plaatsing kunstwerk D’n Eyckel van Bergeijk In 2020 is het door Jos Smeets ontworpen kunstwerk ‘D’n Eyckel van Bergeijk’ in het Brouwersbos geplaatst en onthuld. Het is een moderne stadspoort in de vorm van het silhouet van een eikel. Het beeld ontstond ter gelegenheid van het themajaar ‘550 jaar stadsrechten’ en herinnert aan Hertog Karel de Stoute die Bergeijk het recht verleende om van het dorp een stad te maken. Cultuur In 2020 zijn zeven projectsubsidies toegekend. Doel van projectsubsidies is nieuwe en vernieuwende initiatieven op het gebied van welzijn, sport, zorg , kunst en cultuur te ondersteunen. Met de toekenning van de subsidies zijn nieuwe en actuele ontwikkelingen in de dorpskernen door de gemeente ondersteund.

De projectsubsidies zijn toegekend aan: • Fietsmaatjesproject Riethoven • Herenboerderij De Kempen ten behoeve van onderzoek en informatieavonden • Jeugdatelier Bergeijk • Samen koken, samen eten ten behoeve van kerstviering 2020 • Wij Westerhoven ten behoeve van plaatsing letters Westerhoven rotonde • Kunstproject ‘Corona’ in het glazen huis Ontwikkelingen In 2021 worden de ambities en doelstellingen vanuit het Kempisch sport- en beweegakkoord uitgewerkt naar concrete activiteiten en plannen. Verbonden partijen Niet van toepassing. Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Niet sporters

%

Jaar Gemeenten Bergeijk laatste < 25.000 (indicator monitoring (indicator) 2020) 2016

48,8

46,3

Burap 1 2020

46,3

Burap 2 2020

46,3

Bergeijk JR 2020

46,3

56

Wat heeft het gekost? Taakveld 5. Sport, cultuur en recreatie Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)

Rekening 2018

Rekening 2019

4.101 404 -3.698 0 12 -3.686

4.332 451 -3.881 0 23 -3.858

Begroting Begroting Werkelijk 2020 2020 2020 Primitief na wijziging 4.100 4.230 4.273 378 332 464 -3.721 -3.897 -3.808 0 275 275 13 36 30 -3.709 -4.136 -4.054

Grafiek Lasten

Werkelijk 142 152

Sportbeleid en activering

1.057 1.044

Sportaccommodaties

Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea

Begroot na wijziging

506 518 23 23 209 204

Cultureel erfgoed

363 370

Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie

1.973 1.920

Grafiek Baten

Werkelijk

Begroot na wijziging

25

Sportbeleid en activering

15 263

Sportaccommodaties

145

Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea

21 26 1 2 30 21

Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie

0 0 124 124

57

Sportbeleid en activering (lasten € 10.000 V, baten € 10.000 V) Geen significatie afwijkingen. Sportaccommodaties (lasten € 13.000 N, baten € 118.000 V) In 2019 en 2020 hebben we een aanvraag ingediend om gecompenseerd te worden voor btw-effecten als gevolg van het sportbesluit, de specifieke uitkering sport (SPUK). Op basis van rekeningcijfers is een compensatie opgenomen van € 100.000 voor 2020. Deze baten waren niet begroot. Afhankelijk van het aantal aanvragen dat landelijk ingediend wordt kan de definitieve vaststelling hiervan afwijken. De definitieve toekenning SPUK 2019 is € 13.000 hoger uitgevallen dan dat we hadden voorzien. Definitieve vaststelling door het Rijk over 2020 zal in 2021 plaatsvinden. Cultuurpresentatieproductie, productie en participatie (lasten € 12.000 V, baten € 5.000 N) Geen significatie afwijkingen. Musea (lasten € 0 V, baten € 1.000 N) Geen significatie afwijkingen. Cultureel erfgoed (lasten € 5.000 N, baten € 9.000 N) Geen significatie afwijkingen. Media (lasten € 7.000 V, baten € 0 V) Geen significatie afwijkingen. Openbaar groen en (openlucht) recreatie (lasten € 53.000 N, baten € 0 V) De houtopbrengst is minder dan begroot door (structureel) lage prijzen voor kwijnend hout (€ 14.000 N). Houtopbrengst van het brandhout is komen te vervallen door het afgelasten van de veiling als gevolg van de Covid-19 problematiek.

Door vooral de droogte in 2019 is veel uitval geweest van jonge beplantingen. Vooral in de omgeving waar de hagel veel schade had veroorzaakt. Daar heeft herplant (inboet) plaatsgevonden met inzet medewerkers KempenPlus (€ 36.000 N). Door de droogte heeft er extra watergiften aan jonge bomen plaatsgevonden. Daarnaast zijn er vanuit veiligheidsoogpunt ook meer probleembomen gesnoeid en geveld. Ten aanzien van de sloten & duikers heeft er in de natte perioden meer herstel plaatsgevonden van verstopte, verzakte duikers en uitgespoelde watergangen. Daarnaast heeft droogte ook verzakkingen veroorzaakt aan duikers bij inritten wat in totaal € 20.000 aan hogere lasten met zich mee heeft gebracht. In 2020 heeft het vooronderzoek van de asbestsanering visvijver Westerhoven plaatsgevonden. De daadwerkelijke werkzaamheden worden in 2021 uitgevoerd, hierdoor € 13.000 lagere lasten in 2020. Uw raad wordt bij de 1e Burap 2021 over de financiële afwikkeling geïnformeerd.

58

Portefeuillehouders

Wethouder M. van Dalen Wethouder S. Luijten

Taakveld 6 SOCIAAL DOMEIN

Wat wilden we bereiken en wat gingen we ervoor doen?

Beleid

Wat hebben we gedaan en wat heeft het opgeleverd?

Verbonden parten

Beleidsindicatoren

Wat heeft het gekost 59

3.7 Taakveld 6 “Sociaal domein” Wat wilden we bereiken en wat gingen we ervoor doen? •

• • •

•

De gemeente Bergeijk stimuleert een positief opvoed- en opgroeiklimaat waarin jeugdigen zich optimaal kunnen ontwikkelen tot verantwoordelijke en zelfstandige inwoners die actief deelnemen in de samenleving en zowel sociaal als economisch zelfredzaam zijn. De gemeente Bergeijk vindt dat alle inwoners in staat moeten zijn om mee te doen in en aan de maatschappij. De gemeente faciliteert en ondersteunt vrijwilligers en mantelzorgers Mensen die ondersteuning nodig hebben worden daarbij geholpen. Daartoe versterken we de eigen kracht van mensen en hun omgeving, waarbij sprake is van een goede balans tussen vrijwillige en professionele ondersteuning. 7De gemeente Bergeijk biedt aanvullende en intensieve ondersteuning aan inwoners die dit nodig hebben, waarbij de hulp aan gezinnen en/of zorgvragers met meerdere problemen wordt gecoördineerd en geregisseerd.

Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • • • • • •

Meerjaren Beleidskader Jeugdhulp in de Kempen (2020-2024) Kadernota Armoedebestrijding “Koersen op de toekomst” 2021-2024. Kadernota minimabeleid (2018-2022) Kwijtscheldingsbeleid 2019-2022 (2018) Beleidskader Maatschappelijke ondersteuning 2019-2022 (2019) Beleidsplan schuldhulpverlening (2016) Beleidskader samenhang sociaal domein 2015-2018 (2014) Verordening Jeugd (2014) Verordening Maatschappelijke ondersteuning 2019 (2019) Verordening Participatiewet deel Inkomen (2014) Verordening Participatiewet deel Re-integratie (2015) Visienota Participatiewet van de vier Kempengemeenten 2015-2018 (2015) Bestuursopdracht Uitvoering Participatiewet in de Kempen (2016) Verordening Jeugdhulp (2019)

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het opgeleverd? De gemeente Bergeijk stimuleert een positief opvoed- en opgroeiklimaat waarin jeugdigen zich optimaal kunnen ontwikkelen tot verantwoordelijke en zelfstandige inwoners die actief deelnemen in de samenleving en zowel sociaal als economisch zelfredzaam zijn. • Toekomst de Kattendans In 2020 is een ontwerpteam gestart met de uitwerking van het door de gemeenteraad als richtinggevend kader vastgesteld Programma van Uitgangspunten voor De Kattendans uit te werken tot een definitief bouwkundig ontwerp. Dit ontwerpproces is in fasen doorlopen. De eerste fase is afgerond met de oplevering van een Structuurontwerp in juli 2020. In een tweede fase werd een voorlopige ontwerp opgesteld, dat in oktober 2020 is vastgesteld. In de laatste maanden van 2020 is dit voorlopig ontwerp uitgewerkt tot een definitief ontwerp met bouwkostenraming.

60

Daarnaast is inzichtelijk gemaakt wat het nieuwe ontwerp betekent voor de exploitatie van De Kattendans, wat dit betekent voor de inrichting van de buitenruimte en hoe de Kattendans-organisatie en het verenigingsleven tijdens de bouwperiode elders kunnen worden gefaciliteerd. Tenslotte is onderzoek gedaan naar belastingaspecten die met de investeringen in De Kattendans samenhangen. In verschillende fasen is het ontwerpproces doorlopen. Besluitvorming door de gemeenteraad op het definitieve ontwerp en de daaraan verbonden financiële consequenties is voorzien in het eerste kwartaal van 2021. De gemeente Bergeijk vindt dat alle inwoners in staat moeten zijn om mee te doen in en aan de maatschappij. • Begeleiding aan asielmigranten In 2020 heeft VluchtelingenWerk Nederland samen met vrijwilligers zorg gedragen voor de maatschappelijke begeleiding van asielmigranten, die in Bergeijk (zijn komen) wonen. Onderdeel van de inburgering is het Participatieverklaringstraject, waarin men leert wat belangrijk is in Nederland, hoe we met elkaar omgaan en waarom we dat zo doen. In samenwerking met VluchtelingenWerk Nederland biedt de gemeente Bergeijk dit traject aan aan inwoners van Bergeijk die inburgering plichtig zijn. Ook in 2020 hebben verschillende inwoners het traject doorlopen en succesvol afgerond. De nieuwe Wet inburgering is uitgesteld naar 1 januari 2022.

Met deze wet wordt het inburgeringsstelsel herzien. Gemeenten krijgen de regie over de inburgering met als doel dat alle inburgeringsplichtigen zo snel en volwaardig mogelijk meedoen in de Nederlandse maatschappij, het liefst middels betaald werk. In 2020 zijn we gestart met het implementeren van deze wet. De contouren zijn inmiddels geschetst, zo is bijvoorbeeld een Dienstverleningsovereenkomst afgesloten met de gemeente Eindhoven voor twee leerroutes, te weten B1-route en Onderwijsroute. De gemeente faciliteert en ondersteunt vrijwilligers en mantelzorgers • Vrijwilligersbeleid en mantelzorgbeleid In 2020 is gestart met het actualiseren van het vrijwilligers- en mantelzorgbeleid in de gemeente Bergeijk. Hier heeft onder andere een raadsinformatieavond over plaatsgevonden op 12 oktober 2020. In 2021 zal dit proces worden voortgezet. • Dagbesteding Hoefzicht De pilot dagbesteding Hoefzicht is in 2020 geëvalueerd. Hieruit is naar voren gekomen dat de dagbesteding bijdraagt aan de doelstelling van de Wmo en aansluit bij de visie van het beleidskader Maatschappelijke Ondersteuning 2019 -2022. Daarom is besloten dagbesteding Hoefzicht te continueren. Door Corona is aan het begin van het jaar de dagbesteding gesloten geweest, de contacten met de bezoekers zijn toen deels fysiek in de vorm van een huisbezoek en deels telefonisch opgepakt.

Bij de (her)start van de dagbesteding zijn de oorspronkelijke bezoekers allemaal weer terug gekomen. Het gaat om 15 bezoekers, de dagbesteding heeft ruimte voor 18 bezoekers.

61

• Dagbesteding Riethoven De pilot dagbesteding Riethoven is geëvalueerd. Hieruit is naar voren gekomen dat de dagbesteding bijdraagt aan de doelstelling van de Wmo en aansluit bij de visie van het beleidskader Maatschappelijke Ondersteuning 2019 -2022. Daarom is besloten dagbesteding Riethoven te continueren. De dagbesteding is vrijwel het hele jaar doorgegaan ondanks Corona. Er is met twee groepen gewerkt om aan de coronamaatregelen te kunnen voldoen, hiervoor is ook tijdelijk een extra beroepskracht ingezet. Het aantal bezoekers ligt tussen de 13 en 15. In de periode dat de dagbesteding gesloten was is dit opgevangen met telefonisch contact en huisbezoek. • Samen aan Tafel (Aquinohuis) Samen aan Tafel is als project opgezet. Vanwege het grote belang van Samen aan Tafel is besloten dit project voort te zetten. Hierover zijn afspraken gemaakt met nieuwe partijen en daarmee wordt het project gecontinueerd. Het gemiddelde aantal gebruikers is 15 per dag. Tot de eerste lockdown (ongeveer het eerste kwartaal) is samen aan tafel open geweest. Samen aan tafel was 4 dagen per week open (ma/di/do/vr). In het tweede kwartaal tijdens de tweede lockdown) was het restaurant gesloten maar is er uitgifte van warme maaltijden georganiseerd. Rond het 3e kwartaal is het restaurant weer even open geweest en konden de deelnemers weer komen eten.

Het laatste kwartaal is weer gestart met uitgifte warme maaltijden. Door het inzetten van alle uren wordt tijdelijk ook op de woensdagen maaltijden uitgeven. • Convenant dorpsraden In 2020 heeft een evaluatie plaatsgevonden van het convenant “de rol van dorps- en kernraden in burgerparticipatie” uit 2011. Uit de evaluatie is gebleken dat dat dit convenant niet meer actueel is. Vervolgens is het convenant, in samenspraak met de dorpsraden, geactualiseerd. In het convenant zijn afspraken over de samenwerking tussen de gemeente en de dorpsraden vastgelegd. Het nieuwe convenant “de rol van dorpsraden in burgerparticipatie” 2020 is vastgesteld door uw gemeenteraad, aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van Bergeijk van 26 november 2020. Mensen die ondersteuning nodig hebben worden daarbij geholpen. Daartoe versterken we de eigen kracht van mensen en hun omgeving, waarbij sprake is van een goede balans tussen vrijwillige en professionele ondersteuning. • Startpunt Geldzaken Inwoners van Bergeijk kunnen gratis gebruik maken van geldplannen van het Startpunt Geldzaken. Hierover zijn in 2020 meerdere artikelen geplaatst in de Eyckelbergh en op sociale media. In december 2020 zijn 94 geldplannen gebruikt (2019, 50). Een nieuw geldplan is het geldplan Statushouders, waar zowel de statushouders als hun begeleiders gebruik van kunnen maken.

De gemeente Bergeijk biedt aanvullende en intensieve ondersteuning aan inwoners die dit nodig hebben, waarbij de hulp aan gezinnen en/of zorgvragers met meerdere problemen wordt gecoördineerd en geregisseerd. • Tijdelijke toeslag ondernemers en ZZP-ers (TOZO) In Bergeijk zijn bijna 400 TOZO-verzoeken gedaan. De uitvoering voor de TOZO regeling wordt verzorgd door Kempenplus • BUIG In de begroting 2020 is rekening gehouden met een toename van het aantal BUIG-gerechtigden in de Kempengemeenten van 2,5%. In de tweede managementrapportage is de prognose vanwege de coronacrisis bijgesteld naar 9%. De omvang van het totale BUIG-klantenbestand voor Bergeijk is in 2020 met 10 toegenomen ten opzichte van 2019; dit is een toename met 7%. Met name bij de gemeenten Bergeijk en Bladel is er sprake van een afwijkend beeld, welk veroorzaakt wordt door o.a. meer instroom door vestiging in de gemeente en beëindiging WW-uitkering. De economische markt 62

is verslechterd vanwege de coronacrisis en de instroom vanuit de WW in de Participatiewet neemt in de Kempengemeenten toe. Eind 2020 zijn 30 personen werkzaam met inzet van structurele loonkostensubsidie (LKS) tegen 32 personen eind 2019. Doordat de indicatiecriteria voor beschut werk heel streng zijn en de aanvraagprocedures bij het UWV voor een indicatie beschut werk een lange afhandelingstermijn hebben, blijft plaatsing in Beschut Werk een lastige opgave. Dit is overigens een landelijk beeld. Inzet blijft om de taakstelling te realiseren, maar dat hangt af van het aantal indicaties dat door het UWV afgegeven wordt. KempenPlus is in 2020 begonnen om de cliënten tijdens het aanvraagproces te begeleiden om de kans op een indicatie te vergroten. • Armoede en minimabeleid In 2020 heeft u de Kadernota Armoedebestrijding “Koersen op de toekomst” 2021-2024 vastgesteld. Hierin wordt het amendement “Gewijzigd vast stellen van de begroting 2020-2023” m.b.t. schuldhulpverlening als pilot “pilot schuldenvrije start voor jongeren tussen 18 en 23 jaar” uitgewerkt. • Preventie, sluitende aanpak verwarde personen Op 1 januari 2020 is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) ingegaan. De afdeling Maatschappelijke Dienstverlening (MD) van de Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten (GRSK) voert de procedure rondom de aanvraag van een zorgmachtiging uit.

Er zijn verschillende meldingen binnengekomen, waarvan twee hebben geleid tot aanvraag zorgmachtiging. • Aanbesteding begeleiding In 2020 is gestart met de voorbereiding van de aanbesteding van Begeleiding 18+. In 2021 zal de aanbesteding verder uitgevoerd en afgerond worden. • Wmo In 2020 is een aantal aanbestedingen afgerond: hulp bij het huishouden, hulpmiddelen en trapliften. Op 1 maart 2020 zijn de nieuwe contracten Collectief Vraagafhankelijk Vervoer (Taxbus) ingegaan, metals gevolg dat een reisafstand niet meer in zones maar in kilometers berekend wordt. De beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning zijn daarop aangepast. Gelijktijdig zijn aanpassingen met betrekking tot de hulp bij het huishouden en woningaanpassingen meegenomen. Het protocol voor het bepalen van het aantal uren hulp bij het huishouden was niet goed opgenomen in de oude beleidsregels, dit is gecorrigeerd. Het aantal dure woningaanpassingen neemt toe en daarvoor is een afwegingskader vastgesteld en dit is vastgelegd in de beleidsregels. Mede door de aanzuigende werking van het abonnementstarief is het aantal WMO aanvragen toegenomen, • Jeugdhulp Het Meerjarenbeleidskader jeugdhulp in de Kempen 2020-2024 is in het eerste kwartaal van 2020 door alle betrokken gemeenten vastgesteld en daarmee de start van een nieuwe periode.

Deze kenmerkt zich door het oppakken van acties gekoppeld aan de actielijnen zoals uitgewerkt in dit kader. Een mooi voorbeeld hiervan is het opstarten van de pilot “Samen Doen, jeugdhulp in de school” gericht op het intensiveren van de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. Een jeugd en gezinswerker is een aantal dagdelen fysiek werkzaam in de school waardoor signalering, ondersteuning en normalisering vroegtijdig en afgestemd met ondersteuning vanuit school kan plaatsvinden. De opgedane ervaringen dienen als basis voor het verder uitrollen van deze werkwijze over alle scholen in de Kempen in 2021. Verder stond het jaar 2020 in het teken van een nieuwe contractering van specialistische jeugdhulp die vanwege de coronapandemie onder druk kwam te staan en is uitgesteld naar 2022. Dat betekende een omslag van nieuwe contracten naar verlenging van de contracten met aanbieders van specialistische jeugdhulp. • Dorpsondersteuners In de gemeente Bergeijk zijn zes dorpsondersteuners actief. De dorpsondersteuner uit Westerhoven is in dienst bij een externe zorginstantie. In 2020 heeft de zorginstantie aangegeven dat de huidige vorm van bekostiging van de dorpsondersteuner per 1 januari 2021 stopt. Er is een tijdelijke oplossing gezocht, zodat deze dorpsondersteuner haar werk in 2021 kan voortzetten.

63

Ontwikkelingen • Kadernota Armoedebestrijding “Koersen op de toekomst” 2021-2024 Door middel van en raadsinformatiebrief (december 2020) bent u geïnformeerd over de planning van de realisatie van de Kadernota Armoedebestrijding “Koersen op de toekomst” 2021-2024. Vanaf 1-1-2022 wordt de loonkostensubsidie door het Rijk op basis van realisatie gefinancierd in plaats vanuit de BUIG. • Beschermd Wonen Vanaf 2022 zijn alle gemeenten verantwoordelijk voor Beschermd Wonen. Eind 2020 is door het Rijk besloten de financiering hiervoor een jaar later (2023) over te laten gaan naar de regiogemeenten. Om hier als regiogemeenten klaar voor te zijn wordt gewerkt aan een visiedocument en zijn de voorbereidingen voor de aanbesteding van start gegaan. • Grip op het Sociaal Domein De stijgende kosten binnen het Sociaal Domein blijven een aandachtspunt, ook in de Kempen. Om meer Grip te krijgen op deze kosten is voor de afdeling Maatschappelijke dienstverlening een oriëntatieopdracht geformuleerd gericht op het domein jeugdhulp. De oriëntatie heeft zich gericht op de volgende pijlers: bekostiging zorg, zorginkoop, instroom/doorstroom/uitstroom en preventie. Elke pijler heeft een aantal verbeteringen opgeleverd die in het jaar 2021 worden geïmplementeerd.

Om breder grip op de kosten en kwaliteit en sturing van het sociaal domein te krijgen (inclusief WMO, WLZ, voorliggend veld en passend onderwijs) worden in 2021 vervolgstappen gezet. • De Toeslagenaffaire Veel mensen zijn financieel in de problemen geraakt doordat de belastingdienst onterecht toeslagen heeft teruggevorderd, we kennen dit in Nederland als de Toeslagenaffaire. De Kempengemeenten hebben een speciaal meldpunt ingericht voor inwoners met financiële problemen. Inwoners die getroffen zijn door deze affaire kunnen zich melden bij het meldpunt vroegsignalering: vroegsignalering@kempengemeenten.nl. Hier kunnen zij met vragen en problemen terecht en worden eventueel verder geholpen als er een beroep gedaan zou moeten worden op schuldhulpverlening. Met de belastingienst is er een data uitwisselingsovereenkomst gesloten, om alle mogelijke benadeelde van de toeslagenaffaire actief te kunnen benaderen. Verbonden partijen • •

Gemeenschappelijke Regeling KempenPlus Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten (Maatschappelijke dienstverlening).

Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Banen Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd Jongeren met een delict voor de rechter % 12 t/m 21 jarigen Kinderen in uitkeringsgezin % kinderen tot 18 jaar Netto arbeidsparticipatie % van de werkzame beroepsbevolking Werkloze jongeren % 16 t/m 22 jarigen Personen met een bijstandsuitkering Aantal per 10.000 inwoners Lopende re-integratievoorzieningen Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar Jongeren met jeugdbescherming % van alle jongeren tot 18 jaar Jongeren met jeugdreclassering % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar Cliënten met een Aantal per 10.000 inwoners maatwerkarrangement WMO

Jaar Gemeenten Bergeijk laatste < 25.000 (indicator monitoring (indicator) 2020) 2019 2019 2019 2019 2019 2020 2020 2019 2019 2019 2020

664,1 692,0 1,00 0,00 4,00 2,00 69,6 70,9 1,00 1,00 262,7 106,2 148,6 119,4 10,9 10,5 1,1 0,9 0,4 Geen data 548 570

Burap 1 2020

Burap 2 2020

Bergeijk JR 2020

691,9 0,00 2,00 69,2 1,00 106,2 222,8 8,6 0,7 Geen data 500

692,0 0,00 2,00 70,9 1,00 106,2 119,4 10,5 0,9 Geen data 570

691,9 1,00 3,00 70,9 1,00 163,9 101,7 10,5 0,9 Geen data 550

64

Wat heeft het gekost?

Taakveld 6. Sociaal Domein Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e) Grafiek Lasten

Werkelijk Samenkracht en burgerparticipatie

Wijkteams

Rekening 2018

Rekening 2019

15.948 4.135 -11.813 500 31 -12.281

16.471 4.071 -12.400 960 491 -12.869

Begroting Begroting Werkelijk 2020 2020 2020 Primitief na wijziging 15.837 19.323 19.187 2.606 3.995 4.157 -13.231 -15.328 -15.030 500 505 505 259 1.030 827 -13.472 -14.803 -14.708

Begroot na wijziging 2.609 2.792

84 57 5.311 5.337

Inkomensregelingen 2.651 2.824

Begeleide participatie Arbeidsparticipatie

22 68 413 354

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

3.657 3.687

Maatwerkdienstverlening 18+

4.043 3.842

Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+

Geëscaleerde zorg 18-

63 63 332 300

65

Grafiek Baten Werkelijk

Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams

Begroot na wijziging

60 56 0 0 3.973 3.803

Inkomensregelingen Begeleide participatie

0 0

Arbeidsparticipatie

0 0

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

0 0 124 136

Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18-

0 0

Geëscaleerde zorg 18+

0 0

Geëscaleerde zorg 18-

0 0

Samenkracht en burgerparticipatie (lasten € 183.000 V, baten € 4.000 V) Doordat het voorbereidingskrediet van de kattendans nog niet volledig is aangewend zijn de kapitaallasten lager uitgevallen maar ook een lagere onttrekking uit de reserve. (voordeel € 178.000). Wijkteams (lasten € 27.000 N) Extra inzet van de MPC coördinator heeft geleid tot de overschrijding op deze post. Inkomstenregelingen ( lasten € 26.000 V, baten € 170.000 V)) Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) Gedurende het jaar 2020 zijn in totaal 4 Bbz-aanvragen ingediend. Door de steunmaatregelen van het kabinet waaronder de Tozo-regeling is er geen toename van Bbz-aanvragen. De lasten van de uitvoering van de Bbz in 2020 bedragen voor Bergeijk € 20.000. De lasten Bbz hebben een onvoorspelbaar karakter. Vanaf 1 januari 2020 is er een nieuwe financieringssystematiek inzake de Bbz. Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorziening aan Gemeenten (BUIG) In Bergeijk zijn de lasten voor de BUIG 4% minder dan begroot ondanks de toename van het aantal cliënten vanwege de coronacrisis. Dit is mede veroorzaakt doordat het Rijk de BUIG heeft verhoogd om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. Het BUIG-budget begroot voor 2020 is € 2.093.000, de lasten zijn € 2.003.000 . Dit betekent een overschot van € 89.000 ten opzichte van de begroting van Bergeijk voor 2020.

Aan loonkostensubsidie (LKS) heeft Bergeijk in 2020 bijna € 200.000 besteed. Begeleide participatie ( € 173.000 V) De lasten van het Participatiebudget zijn in 2020 sterk afgenomen ten opzichte van 2019 vanwege de coronacrisis en de maatregelen om het virus te bestrijden. Door de maatregelen was het een aantal maanden zeer moeilijk om trajecten in te zetten voor cliënten en te begeleiden richting werk. Er is na de zomer getracht om meer trajecten in zetten, maar in het najaar waren er weer meer maatregelen ter bestrijding van het coronavirus. 66

Arbeidsparticipatie (€ 46.000 V) In de meicirculaire 2020 hebben we extra geld ontvangen voor inburgering ad € 36.812. De daadwerkelijk kosten zijn lager uitgevallen daar de invoering van de nieuwe wet inburgering is verschoven. Maatwerkvoorziening (Wmo) ( lasten € 59.000 N) Er is sprake van open-einde regelingen voor de Wmo-voorzieningen. Met name door een sterke stijging van de kosten vervoersvoorzieningen en het aantal woningaanpassingen is hier een nadeel ontstaan van € 59.000. Maatwerkdienstverlening 18+ ( lasten € 30.000 N, baten € 12.000 N) Voor hulp bij het huishouden geldt dat het abonnementstarief een aanzuigende werking heeft op de volumeontwikkeling van het aantal cliënten mede als gevolg hiervan is voor 2020 hier een nadeel ontstaan van € 77.000. Op begeleiding (zorg in natura) vallen de lasten circa € 34.000 lager uit dan begroot. Dit komt door een verschuiving in de zwaarte van de begeleiding en andere vormen van begeleiding door Covid 19. Op begeleiding (pgb) vallen de lasten circa € 12.000 lager uit dan begroot. Dit komt voornamelijk door een wijziging in het tarief voor de informele zorg. Deze is verlaagd van 80% van het tarief zorg in natura naar het minimum loon. Door Covid 19 is landelijk besloten in april en mei 2020 geen eigen bijdrage te innen. Mede hierdoor vallen de inkomsten € 12.000 lager uit.

Maatwerkdienstverlening 18- ( lasten € 201.000 N) Het type jeugdhulp dat een specialist biedt, inclusief de verwachte kosten, is dermate verschillend dat een verschil van enkele cliënten al tot grote verschuivingen in de uitgaven kan leiden. Om grip op de verwijzingen naar de specialistische jeugdhulpaanbieders te houden is het van belang om een regisserende rol in het gezin in te blijven nemen en waar mogelijk hulpverlening vanuit het CJG+ de Kempen op te zetten. Landelijke jeugdhulp In Bergeijk is sprake van een paar cliënten waarvoor deze intensieve hulp wordt ingezet waarvan er één erg fors is en bijdraagt aan de overschrijding van € 55.000. Jeugdzorg (PGB) Cliënten mogen ten allen tijde een aanvraag doen voor een persoonsgebonden budget. Er is een stijgende vraag naar persoonsgebonden budgetten in het jaar 2020. Dit veroorzaakt een overschrijding van circa € 124.000. Jeugd zorg (ZIN) Jeugdzorg in natura kan geleverd worden met en zonder verblijf. Daarnaast is er nog de zware vorm van gesloten jeugdzorg (Bergeijk heeft twee cliënten) die onder de post ZIN met verblijf valt. De post jeugdzorg ZIN laat een overschrijding zien van circa € 22.000. Geëscaleerde zorg 18+ (lasten € 0, baten € 0) Geen significante afwijkingen. Geëscaleerde zorg 18- ( lasten € 32.000 N) Het onderdeel “Jeugd Veiligheid, reclassering en opvang” bestaat uit drie componenten.

Dit gaat om Jeugdbescherming, en jeugdreclassering (JB/JR), Veilig Thuis (VT) en Spoedeisende zorg (SEZ). VT en SEZ betreft lumpsum afspraken, JB/JR wordt afgeregeld op basis van het werkelijk geleverde aantal zorgdagen bij de betreffende Gecertificeerde Instellingen (GI’s). De overschrijding van € 32.000 wordt veroorzaakt door een toename van het aantal beschikkingen voor de William Schrikker Groep en Het Leger des Heils. 67

68

Portefeuillehouders

Wethouder M. van Dalen Wethouder M. Kuijken

Taakveld 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

Wethouder S. Luijten

Wat wilden we bereiken en wat gingen we ervoor doen?

Beleid

Wat hebben we gedaan en wat heeft het opgeleverd?

Verbonden parten

Beleidsindicatoren

Wat heeft het gekost

69

3.8 Taakveld 7 “Volksgezondheid en milieu” Wat wilden we bereiken en wat gingen we ervoor doen? •

•

De gemeente Bergeijk zet zich in voor de gezondheid van haar inwoners waarbij preventie, gezondheidsbescherming, het verminderen van gezondheidsverschillen en een interactieve en integrale aanpak centraal staan. Verbetering van het milieu en een schone, veilige en gezonde leefomgeving

Gemeentelijk beleid • • • • • • • •

Milieuvisie Bergeijk 2020-2029 (2019) Programmaplan BEergeijkENERGY (2018) Kempische klimaatvisie (2009) Kadernota Grondstoffen (2019) Verbreed GRP Bergeijk 2020-2024 Strategienota: van afval naar grondstof in 2020 (2013) Uitvoeringsprogramma Van afval naar grondstof in 2020 (2015) Lokaal gezondheidsbeleid 2017-2020 (2016)

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het opgeleverd. De gemeente Bergeijk zet zich in voor de gezondheid van haar inwoners waarbij preventie, gezondheidsbescherming, het verminderen van gezondheidsverschillen en een interactieve en integrale aanpak centraal staan. • Gezondheidsbeleid In 2020 is de nieuwe kadernota Lokaal Gezondheidsbeleid 2021-2025 opgesteld en besproken met de Adviesraad Sociaal domein (ASD). Uw raad heeft deze vastgesteld in januari 2021. In deze nota staan projecten vermeld die in het afgelopen jaar of al eerder zijn gestart: • #Kempenbranie • Kansrijke start • Een tegen eenzaamheid • Gezond ouder worden • Regionaal Preventieplan • VNG manifest iedereen doet mee • Denormalisering drugsgebruik • Duurzame 6 minutenzone (AED’s) • Regionaal preventieplan De Kempen hebben ondersteuning gevraagd en gekregen voor de uitwerking van een Regionaal Preventieplan, in aansluiting op het nationale preventieplan. In dit preventieplan moeten gemeentelijke acties opgenomen worden die roken, alcoholgebruik en overgewicht tegen gaan. • Duurzame 6 minutenzone (AED’s) In alle dorpskernen is hard gewerkt aan de realisatie van een dekkend AED-netwerk. Een dekkend netwerk betekent dat er 24/7 een beschikbare, bij HartslagNu aangemelde AED aanwezig is. De vuistregel hierbij is dat een AED een gebied van 500 meter rondom bedient.

Bergeijk ’t Hof heeft nog 2 rode vlekken en is dus nog niet volledig gedekt door een 24/7 beschikbare en bij HartslagNu aangemelde AED.Het doel is om dit in 2021 nog te realiseren. Er bevinden zich in de kernen AED’s die niet zijn aangemeld bij HartslagNu, of enkel beschikbaar zijn tijdens de openingstijden van het gebouw waar de AED zich bevindt. • # Kempenbranie Na een kleine twee jaar bezig te zijn met het IJslands preventiemodel is het voor de partners wel duidelijk: dit is de manier om te werken aan preventie bij jeugd. Niet alleen de intensieve samenwerking tussen de partners, maar ook de lange termijn aanpak zijn daarbij van doorslaggevend belang. Ook al zijn we ‘pas’ twee jaar onderweg, er zijn al positieve veranderingen merkbaar. Het integrale werken en het community 70

gericht werken krijgt steeds meer body. Zo is er nieuw aanbod ontwikkeld op bijvoorbeeld vrijetijdsbesteding en bleek het ondanks de COVID-19 maatregelen mogelijk om activiteiten voor jongeren op te zetten waarbij ze onderling en met professionals (veelal jeugd- en sportcoaches) contact hadden. Het gaat niet om één ding als alcoholgebruik, maar over eigenlijk alle aspecten in het leven van een kind en de samenleving. De hele omgeving rondom het kind wordt gemobiliseerd. • Kansrijke start 1 september 2020 zijn we in de Kempen gestart met het project “Kansrijke start”. Doelstelling van dit project is de eerste 1000 dagen in het leven van een kind zo optimaal mogelijk te laten verlopen. Uit de bijeenkomsten die we hebben gehouden met stakeholders komt naar voren dat om dit te realiseren kennis van elkaars domeinen (sociaal domein en (pre)-natale zorg) hiertoe de beste voorwaarden schept. Stakeholders zijn: huisartsenpraktijken, verloskundigen, jeugdgezondheidszorg, CJG+ de Kempen, kinderopvang en peuterspeelzaalwerk, verpleegkundigen, maatschappelijk werk, scholen, voedselbank en andere partners met betrekking tot signalering en bestrijding van armoede. • Een tegen eenzaamheid Eenzaamheid is een aandachtsgebied dat in aanpalende beleidsvelden zoals Wmo, zeker voor de groep ouderen, al expliciet terug komt.

De gemeenten Bergeijk, Eersel en Reusel-De Mierden hebben zich in 2020 aangemeld bij het programma Een tegen eenzaamheid van het ministerie van Volksgezondheids, Welzijn en Sport. Samen met de GGD wordt voor de komende periode een actieprogramma uitgewerkt. In het project #Kempenbranie wordt expliciet aandacht besteed aan het welbevinden van jongeren en aan het faciliteren van aansprekend vrije tijdsaanbod voor de jeugd. Hiermee kan als neveneffect eenzaamheid onder jongeren bestreden worden. • Gezond ouder worden Bergeijk doet mee aan het onderzoek “Gezond ouder worden van ouderen met een lage sociaaleconomische positie” van de Open Universiteit in Heerlen. Doelstelling van dit onderzoek is: om deze groep 65+ ers met een integrale en wijkgerichte aanpak meer te laten bewegen, sociale betrokkenheid te vergroten, digitale vaardigheden te vergroten en daarmee de gezondheid te verbeteren en eenzaamheid tegen te gaan. Het project is gestart per 1 september 2020 en heeft een looptijd van 4 jaar. • VNG manifest iedereen doet mee Over de stand van zaken bent u geïnformeerd in de raadsinformatiebrief van december 2020. In deze raadsinformatiebrief heeft u kunnen lezen dat gemeente Bergeijk al zeer veel doet om de inclusiviteit in onze samenleving te vergroten. Als we het manifest willen tekenen, moeten we ons aanmelden bij de VNG.

De gemeente moet aan een aantal criteria voldoen, criteria die de VNG en de Alliantie VN-Verdrag samen hebben opgesteld: • De gemeente werkt – op sommige terreinen – al samen met mensen met een beperking. • Toegankelijkheid en inclusie staan hoog op de agenda. • Er is al een aantal initiatieven op het gebied van toegankelijkheid in gang gezet. • Deze initiatieven dragen bij aan een inclusieve en diverse samenleving. De VNG wil dit graag geformaliseerd zien in een platform van mensen met beperkingen. We hebben hiertoe een oproep geplaatst, maar dat heeft nog niet geleid tot voldoende aanmeldingen. We blijven proberen om een dergelijk platform van de grond te krijgen. Als dat gelukt is melden wij ons als gemeente Bergeijk aan bij de VNG ter ondertekening van het Manifest “Iedereen doet mee!”. • Integrale Jeugdgezondheidszorg Het traject om te komen tot een integrale jeugdgezondheidszorg voor kinderen van 0-18 jaar is in 2020 volbracht. De GGD Brabant Zuidoost is vanaf 1 januari 2021 verantwoordelijk voor deze taak. De subsidierelatie met Zuidzorg voor het onderdeel jgz 0-4 jarigen is hiermee beëindigd en de consultatiebureaus zijn ondergebracht bij de GGD

71

• Denormalisering drugsgebruik In de politieregio Oost-Brabant is op 1 september 2020 met een project gestart om normalisering van drugsgebruik tegen te gaan. Op basis van het plan van aanpak (november 2019) is inmiddels gestart vanuit een uitvoeringsplan met drie pijlers: • De Monitor; een betrouwbaar beeld ophalen van gebruik in de regio met feitelijke cijfers over de factoren die van invloed zijn op de norm en het gebruik. • Communicatie, educatie en bewustwording; een centrale kernboodschap met creatieve vertaling, toolkit met interventies en communicatiemiddelen. • Samenwerken aan beleid en handhaving; regionale aanpak met mogelijkheden voor een lokale vormgeving in de uitvoering, afhankelijk van de lokale situatie en behoefte. • Extra handen voor de zorg Vanwege het personeelstekort in de zorg loopt de zorg in de regio vast. Daarom zijn 21 wethouders uit Brabant-Zuidoost aan de slag gegaan om medewerkers in de zorg te helpen. Dít doen ze door uitkeringsgerechtigden, vrijwilligers en stagiaires te vragen de zorg een helpende hand te bieden. Samen met het Regionaal Overleg Niet Acute Zorg(RONAZ) en Verpleeg- en Verzorgingshuizen en Thuiszorg (VVT) willen ze zorg en maatschappij aan elkaar verbinden.

Verbetering van het milieu en een schone, veilige en gezonde leefomgeving • Milieuvisie 2020-2029 In het milieujaarverslag 2019 is verantwoording afgelegd van hoe de gemeente Bergeijk zich inzet voor het creëren en behouden van een gezonde, veilige en schone leefomgeving, voor en met haar inwoners. Uitgaande van de thematieken zoals die in de milieuvisie 2020-2029 zijn vastgelegd is in 2020 een milieujaarverslag opgeleverd. Hierin is verantwoording afgelegd van hoe de gemeente Bergeijk zich inzet voor het creëren en behouden van een gezonde, veilige en schone leefomgeving, voor en met haar inwoners. Denk bij projecten en resultaten die daaruit voortvloeien aan het programmaplan BErgeijkENERGY, Kadernota Grondstoffen, Bodemkwaliteitskaart of gebiedsvisie geurhinder en veehouderij. • Regionale reductie energiegebruik (RRE gelden) In 2020 zijn we met de middelen verkregen van het Rijk uit de specifieke uitkering Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) aan de slag gegaan om huiseigenaren te helpen energie te besparen. Onder andere de volgende activiteiten zijn hiermee georganiseerd: Advies en tips aan inwoners, informatieavonden en webinars Waardebonnen ad € 70 voor energiebesparende producten. 177Advies over energiebesparende maatregelen en waterzijdig inregelen van de CV Grootschalige inkoopactie energiebesparende maatregelen en zonnepanelen.

315 maal is er een offerte opgevraagd en 54 keer volgde daar een opdracht uit. 80 maal een gratis energieadvies van Vereniging Kempenenergie aan huis door energiegidsen • Programmaplan duurzaamheid en klimaat (incl. uitvoeringsprogramma) BErgeijkENERGY Als onderdeel van de uitvoering van de gemeentelijke klimaatvisie is het Programmaplan BErgeijkENERGY opgesteld en uitgevoerd. Dit programma is opgedeeld in de volgende 5 thema’s: - Thema 1: Duurzaam gebouwde omgeving - Thema 2: Duurzaam Werken - Thema 3: Duurzame Mobiliteit - Thema 4: Duurzame gemeente - Thema 5: Hernieuwbare energie Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Klimaat en duurzaamheid.

72

• Klimaatdialoog De uitvoering van de klimaatdialogen heeft door de coronacrisis vertraging opgelopen. Vanuit de provincie Brabant hebben we uitstel gekregen tot mei 2021 om de dialogen te voeren. De klimaatdialogen resulteren in een uitvoeringsprogramma met als doel om in 2021 het klimaatbestendig en waterrobuust handelen te verankeren in het beleid van de Gemeente Bergeijk. • Riolering In 2020 hebben we diverse renovaties van gemalen en randvoorzieningen uitgevoerd conform meerjarenplanning. Een nieuwe hemelwaterstructuur gerealiseerd op de Hoeverstraat-Zandstraat in combinatie met de herinrichting van de bovengrondse openbare ruimte. • Afval De Kempengemeenten streven naar een circulaire economie met een hoog serviceniveau tegen zo laag mogelijke kosten. In verband met aflopende contracten zijn de Kempengemeenten in 2020, met een gezamenlijke aanbesteding gezamenlijk op zoek gegaan naar een nieuwe inzamelaar en verwerker die het beste aan deze wensen kan voldoen. • Opt-in systeem voor ongeadresseerd reclamedrukwerk Op 20 februari 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met de invoering van het opt-in systeem voor ongeadresseerd reclamedrukwerk binnen de gemeente Bergeijk. Met een ‘opt-in’ systeem kiest de inwoner nadrukkelijk zelf om ongeadresseerd reclamedrukwerk te ontvangen middels een JA-JA sticker op de brievenbus (of een online alternatief).

Aangezien de afvalstoffenverordening, vanuit juridisch oogpunt, onvoldoende duidelijkheid bood over de definitie van ongeadresseerd reclamedrukwerk is deze aangepast. De aangepaste verordening is in december 2020 aan de gemeenteraad voorgelegd en daarbij vastgesteld. Op 1 november 2021 is beoogd om het opt-in systeem voor ongeadresseerd reclamedrukwerk in te voeren voor de gemeente Bergeijk. • Bestrijding eikenprocessierups De bestrijding van de processierups is een blijvende inspanning om gezondheidsklachten te verminderen en waar mogelijk te voorkomen. Naast het spuiten met een biologisch middel en opzuigen van rupsen/nesten werden biodiversiteitsmaatregelen ingezet. Doel is het leefgebied voor de natuurlijke vijanden te stimuleren. Door het plaatsen van nestkasten en vleermuiskasten (1.000 stuks), én het plaatselijk aanpassen van het (berm)beheer, zijn betere omstandigheden voor de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups ontstaan. Allerlei verenigingen werden ook ingezet bij het nestkastenproject. De bestrijding was succesvol, gezien de geringe klachten en hoge bezetting (>80%) van de nestkasten. • Verduurzamen gemeentelijke gebouwen In navolging van de klimaatdoelstellingen gaan we de gemeentelijke gebouwen waar mogelijk energieneutraal maken. Op basis van energiescans is een uitvoeringsprogramma opgesteld.

Investeringen voor het verduurzamen van de gemeentelijke gebouwen zijn waar mogelijk uitgevoerd en deels in voorbereiding. Veelal gaat het hierbij om het aanbrengen van extra isolatie, LED-verlichting en het plaatsen van PV-zonnepanelen. • Geluidsanering In 2019 is bij Bureau Sanering Verkeerslawaai subsidie aangevraagd om 310 saneringswoningen formeel te saneren. Uiteindelijk zijn hiervan 248 woningen overgebleven. Voor deze 248 woningen wordt een saneringsprogramma door de ODZOB opgesteld, die naar verwachting medio 2021 gereed is. Uitvoering staat gepland voor 2022.

73

Ontwikkelingen • Aanrijtijden ambulances De aanrijtijden van de ambulances in de Kempen zijn verbeterd, maar overall nog net niet binnen de norm. Het nationaal Actieplan ambulancezorg wordt uitgevoerd. In 2021 wordt een verdiepende analyse uitgevoerd bij gemeenten waar de aanrijtijden onder het gewenste niveau blijven. Er wordt gekeken naar de aanrijtijden in 2019 en 2020 met de focus op de spoedritten (A1). De prestaties in kwartaal 4 2020 worden meegenomen in de analyse, zodat eventuele effecten van de nieuwe posten in Leende en Eindhoven Zuid (deze laatste sinds kort in gebruik genomen) kunnen worden meegenomen. Verbonden partijen • •

GGD ODZOB

Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

Kg/inwoner %

Jaar Gemeenten Bergeijk laatste < 25.000 (indicator monitoring (indicator) 2020) 2019 2018

126 Geen data

Burap 1 2020

50 7,7

Burap 2 2020

50 7,7

Bergeijk JR 2020

50 7,7

49 7,6

Wat heeft het gekost? Taakveld 7. Volksgezondheid en milieu Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)

Rekening 2018

Rekening 2019

4.158 3.482 -676 75 41 -710

4.612 3.499 -1.113 1.024 520 -1.616

Begroting Begroting Werkelijk 2020 2020 2020 Primitief na wijziging 4.562 5.287 5.118 3.477 4.060 3.845 -1.085 -1.227 -1.273 0 15 15 313 368 373 -773 -874 -914

Grafiek Lasten

Werkelijk

Begroot na wijziging

822 826

Volksgezondheid

1.451 1.409

Riolering

1.531

Afval

1.399 1.261

Milieubeheer

Begraafplaatsen

1.609 52 44

74

Grafiek Baten

Werkelijk

Volksgezondheid

Begroot na wijziging

4 0 1.866 1.842

Riolering

1.797

Afval

1.646 161

Milieubeheer

Begraafplaatsen

558 17 14

Volksgezondheid (lasten € 4.000 V, baten € 4.000 N) Geen significante afwijkingen. Riolering (lasten € 46.000 N, baten € 24.000 V) Zie voor een toelichtingen de paragraaf lokale heffingen. Afval (lasten € 132.000 N, baten € 151.000 V) Zie voor een toelichtingen de paragraaf lokale heffingen. Milieubeheer (lasten € 348.000 V, baten € 373.000 N) In 2020 zijn kosten gemaakt voor onderzoek naar de bodemkwaliteit met betrekking tot PFAS en het bijplaatsen van peilbuizen naar aanleiding van vervuiling op het terrein van de voormalige gemeentewerf aan de Molenakkers in Bergeijk (zie RIB grondwatermonitoring Molenakkers in Bergeijk (14-8-2019)). In 2020 is tevens het vooronderzoek gedaan naar de asbestsanering visvijvers Westerhoven. De daadwerkelijke sanering wordt uitgevoerd in 2021 en zal financieel worden toegelicht bij 1e Burap 2021. In 2020 is door onze inwoners weer veel gebruik gemaakt van de mogelijkheid om subsidie aan te vragen voor energiebesparende en opwekkende maatregelen. In 2020 zijn 458 aanvragen voor duurzame energieopwekkende maatregelen en 156 aanvragen voor isolerende maatregelen in het kader van de subsidieverordening duurzame energie voor particulieren gehonoreerd. De meeste toekenningen hebben betrekking op zonnepanelen (441). Dit is voor € 101.000 meer dan we verwacht hadden. De subsidie wordt gedekt uit de Bestemmingsreserve Duurzaamheid en Klimaat.

Dit houdt in dat hier € 101.000 extra uit onttrokken wordt. In 2020 is € 394.000 van de regeling reductie energiegebruik niet ingezet. De regeling loopt tot 31 december 2021. Het resterende budget is overgeboekt naar 2021. Begraafplaatsen (lasten € 8.000 N, baten € 3.000 N) Geen significante afwijkingen.

75

76

Portefeuillehouders

Wethouder M. van Dalen

Taakveld 8 VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING

Wethouder M. Kuijken

Wat wilden we bereiken en wat gingen we ervoor doen?

Beleid

Wat hebben we gedaan en wat heeft het opgeleverd?

Verbonden parten

Beleidsindicatoren

Wat heeft het gekost

77

3.9 Taakveld 8 “Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing” Wat wilden we bereiken en wat gingen we ervoor doen? • •

Voorzien in de woonbehoefte van specifieke doelgroepen sociale huurders, starters, senioren, zorgbehoevenden en arbeidsmigrantendoor realisatie van voldoende woningen. Een goede ruimtelijke kwaliteit binnen de kernen en in het buitengebied.

Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • • • • •

Structuurvisie “Bergeijk, leven en beleven; tussen bossen, beken en boerenland” (2010) Dorpenontwikkelingsplannen (incl. Woonvisie) (2006) plus opleggers 2009 Nota grondbeleid 2018 Omgevingsbeleidsplan onderdeel bouwen 2015-2018 Meerjaren Handhavingprogramma 2017-2020 Welstandsnota Gemeente Bergeijk 2016-2019 Woonvisie 2013-2021, incl. oplegnotitie woonvisie 2016 Plan van aanpak aandachtslocaties (2016) Uitleg begrip maatschappelijk belang (2017) Handreiking Veehouderij en Gezondheid 2.0 (2018) Richtlijnen huisvesting arbeidsmigranten Bergeijk 2019 Kempische visie op wonen 2019-2023 Lokaal volkshuisvestingsprogramma

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het opgeleverd. Voorzien in de woonbehoefte van specifieke doelgroepen sociale huurders, starters, senioren, zorgbehoevenden en arbeidsmigrantendoor realisatie van voldoende woningen. • Bestemmingsplannen In 2020 zijn 19 bestemmingsplannen vastgesteld waaronder het bestemmingsplan voor de aanleg van de Diepveldenweg die nu in volle gang is. Het bestemmingsplan voor de tweede fase van Kapelledries dat vastgesteld werd biedt ruimte voor 14 nieuwe woningen in de Weebosch. En het bestemmingsplan ‘Klaproosstraat 60-62’ biedt ruimte voor een nieuw woongebouw met 40 appartementen aan de Klaproosstraat 60-62 in de plaats van het medisch centrum daar, dat nu gehuisvest is in het voormalige kantoorgebouw van de Rabobank aan de Burgemeester Magneestraat. Voor een betere regeling voor de huisvesting van arbeidsmigranten en een uniforme bijgebouwenregeling werd het bestemmingsplan ‘Parapluherziening wonen en bijbehorende bouwwerken’ vastgesteld. Om in 2021 nieuwe fietspaden aan te kunnen leggen tussen Westerhoven en Riethoven tot en met de Broekhovenseweg en tussen Luyksgestel en de Weebosch hebben we de bestemmingsplannen in procedure gebracht. Tot en met ontwerpplannen voor de fietspaden in Westerhoven en Riethoven en tot en met het voorontwerpplan voor Luyksgestel-Weebosch.

In 2021 kunnen de bestemmingsplannen vastgesteld worden en start de aanleg van de fietspaden. • Woningbouw De toekomstige woningbehoefte wordt gebaseerd op de provinciale prognoses die elke drie jaar worden geactualiseerd. De meest recente prognose dateert van 2020. ln de huidige prognose wordt in de komende 10 jaar een behoefte voorzien van 600 woningen. Deze opgave is onder andere het gevolg het toenemend aantal arbeidsmigranten in de regio. Daarnaast zijn er vooral sterke veranderingen in leeftijds- en huishoudenssamenstelling. De gemiddelde huishoudensgrootte laat al jaren een dalende lijn zien. Dit vertaalt zich onder andere in een aanzienlijke behoefte aan geschikte woningen voor starters, senioren en zorgbehoevenden. Ook is er een blijvend tekort aan sociale huurwoningen. ln 2020 zijn diverse woningbouwinitiatieven voor sociale huurwoningen in voorbereiding. Zo worden door Woningbelang op de locatie van de oude Bernardusschool op ’t Loo 6 sociale huurwoningen en in Terlo-Noord 14 sociale huurwoningen voorzien. 78

Daarnaast is het project Hof-Noord in voorbereiding met in totaal 30 sociale huurwoningen die tevens seniorgeschikt zijn. Woningstichting De Zaligheden is betrokken bij de ontwikkeling Achter de Sleutel in Riethoven en heeft hier 8 sociale huurwoningen voorzien. De bestemmingsplanprocedure is in 2020 gestart. Wooninc. heeft een overeenkomst gesloten met de ontwikkelaar van Kapelledries II op de Weebosch voor de realisatie van 6 sociale huurwoningen. Het bestemmingsplan is in 2020 onherroepelijk geworden en in 2021 zal naar verwachting gestart worden met de realisatie. Het laatste jaar zijn de woningprijzen nog steeds verder gestegen en is de verkooptijd van woningen weer verder afgenomen. Dit geldt vooral voor de woningmarkt in de stedelijke gebieden maar ook in de landelijke gebieden worden meer en sneller woningen verkocht. Volgens planning zouden er in 2020 ca. 70 woningen gerealiseerd moeten worden, waarbij wordt aangetekend dat de marktsituatie (verkoop, wanneer wordt er gestart met de bouw, bouwtijd) altijd een sterk bepalende factor is. Er zijn in 2020 feitelijk 62 woningen gereed gemeld. Na aftrek van het aantal gesloopte/ onttrokken woningen komt de woningvoorraad hiermee op 8.117 woningen per 31-12-2020. Ruim 48% van de toevoegde woningen zijn bestemd voor de doelgroepen starters, senioren en zorgbehoevenden. Het resterende deel betreft vrije sectorwoningen.

Zo is in de kern Bergeijk de oude locatie van Café De Snor herontwikkeld naar 18 huurappartementen voor starters en senioren. Aan de Dr. Rauppstraat op de oude locatie van de bibliotheek zijn 8 appartementen in de sociale huur door Woningbelang gerealiseerd. Het totale aandeel woningen voor de doelgroepen voldoet niet direct aan de doelstelling van 60% uit het lokaal volkshuisvestingsprogramma. Er zijn in 2020 8 sociale huurwoningen gereed gemeld en nog een aantal locaties zoals genoemd in ontwikkeling genomen. Er zijn dus nog verschillende initiatieven in voorbereiding die vanaf 2021 zullen worden gerealiseerd. Deze ontwikkelingen worden zoals gebruikelijk vastgelegd in de jaarlijkse prestatieafspraken met de woningcorporaties. Bergeijk (incl. 't Loo)

Luyksgestel

Riethoven

Weebosch

Westerhoven

Totaal

Beginvoorraad (+)

4.394

1.334

1.011

370

861

7.970

Toevoegingen (+)

43

8

6

2

3

62

Onttrekkingen (-)

3

2

0

0

0

5

4.434