Strategie 2023-2026 publicatiedatum 30-9-2022.pdf

Strategie 2023-2026

Colofon Dit is een uitgave van gemeente Geldrop-Mierlo www.geldrop-mierlo.nl Publicatiedatum : 30 september 2022 Fotografie

: Marco Magielse

2

Inhoud 1. Inleiding .................................................................................................................................................................................. 5 2. De context van Zuidoost-Brabant en stedelijk gebied Eindhoven .......................................................................................... 6 2.1 Regio Zuidoost-Brabant .................................................................................................................................................... 6 2.2 Stedelijk Gebied Eindhoven .............................................................................................................................................. 7 2.3 Regio Peel-Helmond ......................................................................................................................................................... 7 2.4 Geldrop-Mierlo in de regio ............................................................................................................................................... 7 3. De essentie van Geldrop-Mierlo ............................................................................................................................................. 8 4.

Opgaven en doelen ................................................................................................................................................................ 9 4.1 Opgaven en doelen binnen speerpunten en thema’s .................................................................................................... 10 4.1.1 Inclusief leven .......................................................................................................................................................... 10 4.1.2 Vitaal leven .............................................................................................................................................................. 11 4.1.3 Sterke wijken en netwerken .................................................................................................................................... 12 4.1.4 Een leven lang ontwikkelen ..................................................................................................................................... 12 4.1.5 Bestaanszekerheid................................................................................................................................................... 14 4.1.6 Zorg en ondersteuning ............................................................................................................................................

14 4.1.7 Verbonden in het mobiliteitsnetwerk ..................................................................................................................... 16 4.1.8 Doorlopend groen ................................................................................................................................................... 17 4.1.9 Groene sociale wijken ............................................................................................................................................. 18 4.1.10 Een multifunctioneel landelijk gebied ................................................................................................................... 19 4.1.11 Stralende middelpunten ........................................................................................................................................ 19 4.1.12 Economische kracht .............................................................................................................................................. 20 4.1.13 Duurzaamheid ....................................................................................................................................................... 20 4.1.14 Wonen ...................................................................................................................................................................

21 4.1.15 Leefbaarheid en veiligheid .................................................................................................................................... 22 4.1.16 Cultuur ................................................................................................................................................................... 23 4.2 Taakuitvoering door gemeenschappelijke regelingen en externe partijen .................................................................... 24 4.3 Gebiedsopgaven ............................................................................................................................................................. 24 4.3.1 Centrum Mierlo ....................................................................................................................................................... 25 4.3.2 Centrum Geldrop ..................................................................................................................................................... 25 4.3.3 Woonwijk Coevering ............................................................................................................................................... 26 4.2.4 Landelijk gebied Gijzenrooi .....................................................................................................................................

27 4.2.5 Landgoed Gulbergen ............................................................................................................................................... 27 4.2.6 Landelijk gebied Mierlo-Oost .................................................................................................................................. 29 4.2.7 Landelijk gebied Molenheide .................................................................................................................................. 30 4.2.8 Bedrijventerrein De Spaarpot .................................................................................................................................. 31

3

5. De gemeentelijke organisatie ............................................................................................................................................... 32 5.1 Werken met publieke waarde als richtpunt ................................................................................................................... 32 5.2 Strategische partners ..................................................................................................................................................... 33 5.2.1 Stichting Villagemarketing ....................................................................................................................................... 33 5.2.2 Stichting Landgoed Kasteel Geldrop ........................................................................................................................ 33 5.2.3 Anna Zorggroep ....................................................................................................................................................... 33 5.3 Dienstverlening gemeente ............................................................................................................................................. 33 5.4 Digitalisering ...................................................................................................................................................................

34 5.5 Bestuurs- en organisatieontwikkeling ............................................................................................................................ 35 5.5.1 Bestuursontwikkeling .............................................................................................................................................. 35 5.5.2 Organisatieontwikkeling .......................................................................................................................................... 35 5.6 Strategische HRM ........................................................................................................................................................... 36

4

1. Inleiding Met de visie Geldrop-Mierlo 2040, de visie sociaal domein en de concept-omgevingsvisie hebben we de ambities voor Geldrop-Mierlo scherp. Om deze ambities te realiseren is de inzet van velen nodig, vanzelfsprekend ook van ons als gemeente. De gemeente laveert hiervoor tussen enerzijds een rol als één van de actoren in een breed netwerk en anderzijds een rol als bevoegd gezag. Het is continu schakelen tussen regisseren, verbinden, faciliteren, uitvoeren, regels stellen en handhaven. In deze strategie zijn de ambities vertaald naar opgaven in Geldrop-Mierlo voor de komende vijf tot tien jaar en vervolgens naar doelen in de richting van 2026. We starten echter met het plaatsen van Geldrop-Mierlo binnen de belangrijkste ecosystemen waar we deel van uitmaken: het stedelijk gebied Eindhoven en de regio Zuidoost-Brabant / Brainport. Vervolgens zoomen we in op de opgaven en doelen binnen speerpunten en thema’s en binnen bepaalde gebieden. Tot slot gaan we in op de gemeentelijke organisatie: de dienstverlening en communicatie, strategische partners, digitalisering, bestuurs- en organisatieontwikkeling en strategische HRM.

Hoe past deze strategie in het grotere plaatje In de visie 2040 zijn de ambities voor Geldrop-Mierlo uitgewerkt. Het zijn de droombeelden hoe Geldrop-Mierlo er over zo’n 20 jaar uitziet; wat voor soort samenleving we zijn en hoe onze leefomgeving eruit ziet. In de visie sociaal domein en de omgevingsvisie zijn de ambities geconcretiseerd. Om richting dat droombeeld te bewegen, vertalen we de visie in opgaven voor de komende jaren binnen thema’s, doelgroepen en gebieden. Tot zover is er nog niet gekeken wie wat doet om de ambities te verwezenlijken of de opgaven te realiseren. Ook de inzet van de gemeente is tot nog toe buiten beeld gebleven. Die stap wordt gezet in deze strategie, waarin de vertaalslag wordt gemaakt naar wat het van de gemeente vraagt om bij te dragen aan het realiseren van de opgaven en het verwezenlijken van de ambities in Geldrop-Mierlo en de regio.

5

2. De context van Zuidoost-Brabant en stedelijk gebied Eindhoven Inwoners van Geldrop-Mierlo zijn niet alleen inwoner van Geldrop-Mierlo, maar óók inwoner van het stedelijk gebied Eindhoven en van Zuidoost-Brabant / Brainport Eindhoven. Het leven van inwoners speelt zich voor een belangrijk deel af binnen deze drie ‘ecosystemen’. De economie, voorzieningen en leefomgeving in de regio zijn dus zondermeer relevant voor het welzijn van inwoners van Geldrop-Mierlo. Los daarvan zien we binnen Geldrop-Mierlo voor verschillende zaken toegevoegde waarde in het samenwerken met andere gemeenten.

2.1 Regio Zuidoost-Brabant Het gaat goed binnen Zuidoost-Brabant. Dat komt voor een belangrijk deel omdat bedrijven, kennisinstellingen en overheden onder de vlag van Brainport Eindhoven met elkaar samenwerken. In beginsel is die samenwerking er vanuit een economisch perspectief, maar wel met oog voor brede welvaart (welzijn) en dus met de blik gericht op een prettige leefomgeving en het sociale leven. Ook de samenwerking tussen de 21 gemeenten draagt eraan bij, doordat we samen meer publieke waarde weten te realiseren dan alleen. Dat doen we door onder de noemer ‘Metropoolregio Eindhoven’ samen te werken op thema’s als economie, mobiliteit, de transitie van het landelijk gebied en de energietransitie. Er wordt richting het nieuwe samenwerkingsakkoord 2023-2026 gekeken of het opportuun is om op meer thema’s op de schaal van de 21 gemeenten samen te werken, bijvoorbeeld op het vlak van wonen en ruimtelijke ordening. Die vraag is boven komen drijven doordat we in Zuidoost-Brabant voor een schaalsprong staan en de opgave er ligt om hierop te versnellen. De groei van grote bedrijven en het aantal MKB-bedrijven stelt onze regio bijvoorbeeld voor uitdagingen op het gebied van ruimte voor bedrijvigheid, het fors uitbreiden van het aantal woningen, het mee opplussen van het wegennet en het bieden van voldoende voorzieningen voor een groter aantal inwoners.

En dat allemaal terwijl we de dorpen hun karakter willen laten behouden, we ruimte willen geven aan natuur, het landelijk gebied zich ontwikkelt en we ruimte nodig hebben voor grootschalige opwek van energie. Vanwege de impact naar elkaar en de meerwaarde die we naar elkaar kunnen hebben, bepalen we gezamenlijk de koers voor de regio en laten we deze koers landen in de keuzes die we als autonome gemeente maken.

6

2.2 Stedelijk Gebied Eindhoven In het hart van Zuidoost-Brabant werken negen gemeenten met elkaar samen, waaronder de grootste gemeenten in de regio. Dit is een intensievere, meer hands-on samenwerking op de thema’s economie, wonen, voorzieningen & evenementen en ruimte. Er is een samenwerkingsagenda 2023-2026 in de maak, waarin vol wordt ingezet op het bijdragen aan de versnelling van de schaalsprong. Het stedelijk gebied Eindhoven draagt dit voor een belangrijk deel en heeft hierin met de steden Eindhoven en Helmond in de gelederen – een kartrekkende rol binnen de regio. De kracht van het SGE is dat we aan opgaven werken als waren we één gemeente. De komende vier jaar gaat er binnen de samenwerking onder andere extra aandacht uit naar het leggen van meer focus en met elkaar verbinden van thema’s, het vergroten van de betrokkenheid van gemeenteraden, het versterken van de slagkracht in de realisatie van opgaven en het zoeken van verbinding met andere subregio’s, provincie en waterschappen. Dit alles om op de thema’s te werken vanuit een perspectief van brede welvaart. De opdracht die we met elkaar voor ons zien in het stedelijk gebied Eindhoven is het leveren van een significante bijdrage aan de brainportstrategie op het spoor leef- en vestigingsklimaat.

De opgaven binnen die samenwerkingsagenda zijn: • Binnen het thema Economie: het creëren van voldoende werklocaties, daar waar dit de meeste meerwaarde heeft; • Binnen het thema Wonen: het realiseren van voldoende betaalbare en kwalitatieve woningen om de bevolkingsgroei op te vangen en daarbij niet alleen starters en doorstromers vasthouden, maar ook instromers aantrekken; • Binnen het thema Voorzieningen: het mee laten groeien van het aanbod van voorzieningen en evenementen met de schaalsprong die we als regio maken, zodat we een aantrekkelijk vestigingsklimaat blijven bieden; • Binnen het thema Ruimte: ondanks de schaalsprong een leefbare omgeving houden.

2.3 Regio Peel-Helmond Op het vlak van het sociaal domein werkt Geldrop-Mierlo binnen de regio Peel-Helmond. Binnen die regio is Geldrop-Mierlo de tweede grootste gemeente. Het is van belang dat de inkoopstrategie Jeugdhulp van de regio blijft aansluiten op onze ambitie in PDV. Een deugdelijk contractmanagement geven we vorm op basis van onze inhoudelijke waarden. Bezuinigen is daarbij geen doel op zich. Eerst en vooral zet de regio in op kwaliteit van zorg en we willen de beweging maken weg van te zware zorg waar dat mogelijk is. In dialoog waar dat kan en zakelijk waar dat moet.

2.4 Geldrop-Mierlo in de regio Geldrop-Mierlo is qua inwoneraantal de vierde grootste gemeente in de regio. Eindhoven en Helmond zullen het belangrijkste deel van de in de regio te realiseren woningen voor rekening nemen, maar ook in Geldrop-Mierlo zal een bijdrage worden geleverd. Daarvoor werken we aan een goede mix van woningen voor verschillende doelgroepen. Qua bedrijvigheid wil Geldrop-Mierlo aansluiten bij Brainport Eindhoven. Het is echter niet de bedrijvigheid waarmee onze gemeente zich onderscheidt binnen het stedelijk gebied Eindhoven (ondanks de aanwezigheid van een aantal grote, toonaangevende bedrijven). Dat willen we doen door ons groen en onze recreatieve voorzieningen en evenementen. We dragen als gemeente het gedachtengoed binnen het stedelijk gebied Eindhoven uit; zowel het feit dat samenwerken ons sterker maakt als de koers en aanpak die we met elkaar kiezen. We zorgen ervoor dat we vanuit Geldrop-Mierlo significant bijdragen aan het bepalen van die koers en aanpak. En we zorgen ervoor dat keuzes die we regionaal en subregionaal maken doorwerken in onze lokale ontwikkelingen. Praktisch gezien betekent dit we onze ambities en streefbeelden op het gebied van economie, wonen, voorzieningen, mobiliteit, energietransitie, landelijk gebied en ruimtelijke ordening afstemmen op de (sub)regionale koers en aanpak.

Vanwege die actieve rol in de regio en de impact van de regio op ons lokale handelen, is betrokkenheid van de raad een constant aandachtspunt. Het is soms uitdagend om binnen de context van regionale samenwerking voldoende vanuit lokale autonomie te opereren. Er wordt daarom veel moeite gedaan om de raad in positie te laten zijn, onder andere door het instellen van een raadswerkgroep regionale samenwerking. Daarnaast vraagt de actieve rol van Geldrop-Mierlo een substantiële inzet van bestuurders en ambtenaren. Binnen bepaalde beleidsterreinen vraagt dit veel capaciteit.

7

3. De essentie van Geldrop-Mierlo Geldrop en Mierlo zijn twee levendige verweven dorpen, die elkaar versterken doordat ze elk hun eigen kwaliteiten hebben. Geldrop is licht verstedelijkt en herbergt in het verlengde daarvan een groot arsenaal aan voorzieningen. Mierlo heeft een meer landelijk, dorps karakter. Geldrop-Mierlo ‘heeft het allemaal’ door de mooie combinatie van stad en land, oftewel samen hebben we de kracht van het stadteland. De gemeente stelt het welzijn van de inwoners centraal en ijvert ervoor dat welvaart voor iedereen bereikbaar is. We zeggen hiermee dat brede welvaart leidend is boven economische groei. We zetten vol in op sociale cohesie, het hebben van allerhande voorzieningen, reuring in de centra en een veilige en prettige leefomgeving voor de inwoners. Tegelijkertijd hebben we het besef dat we als samenleving keuzes moeten maken en dat het door ons normaal gevonden niveau van welzijn, welvaart en voorzieningen niet meer altijd kan worden gehandhaafd. De bewustwording hierop moet nú beginnen.

8

4. Opgaven en doelen Vanuit de ambities in de visie Geldrop-Mierlo, visie sociaal domein en omgevingsvisie en de regionale koers op thema’s kunnen we opgaven in Geldrop-Mierlo afleiden: wat moeten we de komende vijf tot tien jaar met elkaar oppakken om richting de ambities te bewegen? Op basis hiervan hebben we als gemeente bepaald waar we de komende vier jaar op inzetten door doelen te benoemen.

Werken met programma’s De opgaven en doelen vertalen we naar programma’s: voor speerpunten, thema’s en gebieden. Hierdoor werken we actiegericht en adaptief1, samen met anderen, aan het realiseren van de gestelde doelen. Elk programma bestaat uit een streefbeeld en een uitvoeringsagenda en komt zoveel als mogelijk op een co-creatieve manier tot stand. Deze manier van werken vervangt het werken met allerhande visies en beleidsstukken. Het streefbeeld is een concretisering op speerpunt-, thema- of gebiedsniveau van wat beoogd wordt. Het biedt daarmee praktische handvatten voor de stap naar realisatie van de doelen. Dit deel wordt geactualiseerd wanneer evaluatie van de visie of monitoring van het programma daartoe aanleiding geven. De uitvoeringsagenda omvat alle beleidsontwikkeling, onderzoeken, pilots en projecten die worden uitgevoerd om de gestelde doelen te bereiken. In die agenda kan van jaar tot jaar steeds worden geschakeld, al naar gelang ontwikkelingen die er zijn, doelen die worden bijgesteld en kansen en knelpunten die zich voordoen.

Deze manier van werken is nieuw binnen de gemeentelijke organisatie. In de doelen zal daarom steeds ook bij elk speerpunt, thema en gebied als procesdoel zijn benoemd dat we werken aan de hand van een programma.

Vigerend beleid Er zijn binnen de verschillende taakvelden vele beleidsdocumenten. Naar de toekomst worden de ambities verwerkt in de visie Geldrop-Mierlo en worden de opgaven en doelen verwerkt in de streefbeelden binnen speerpunten, thema’s en gebieden. Deze slag wordt in beginsel telkens gemaakt bij de noodzaak van actualisatie van beleid.

1

Met adaptief wordt bedoeld dat we anticiperen en reageren op ontwikkelingen. 9

Tot die tijd blijf het beleidsdocument van kracht. Waar mogelijk kan er ook voor worden gekozen om een beleidsdocument te laten vervallen en de inhoud zonder aanpassing te verwerken in de visie of een programma (streefbeeld of uitvoeringsagenda).

De verbinding met onze reguliere inzet De basis van wat we als gemeente doen, ligt in onze reguliere inzet. De dagelijkse dienstverlening naar inwoners en bedrijven, de dagelijkse samenwerking met derden, de dagelijkse facilitering van de gemeentelijke organisatie, etc. Binnen onze inzet als gemeente zit daar feitelijk het zwaartepunt. Dat is in deze strategie onderbelicht, maar wel goed om te realiseren. Vanuit het reguliere werk worden de nodige bijdragen geleverd in programma’s en de uitkomsten van die programma’s landen voor een belangrijk deel ook weer in het reguliere werk.

4.1 Opgaven en doelen binnen speerpunten en thema’s In de visie sociaal domein en de omgevingsvisie zijn speerpunten benoemd. We hanteren deze speerpunten als kapstok voor de uitwerking naar opgaven voor de komende vijf tot tien jaar en doelen in de richting van 2026. Daarnaast komen enkele aandachtsgebieden ‘afzonderlijk’ aan bod als thema. Op een rij: Speerpunten sociaal domein: • Inclusief leven • Vitaal leven • Sterke wijken en netwerken • Een leven lang ontwikkelen • Bestaanszekerheid • Zorg en ondersteuning

Speerpunten omgevingsvisie: • Verbonden in het mobiliteitsnetwerk • Doorlopend groen • Multifunctioneel landelijk gebied • Groene sociale wijken • Stralende middelpunten • Economische kracht

Afzonderlijke thema’s: • Duurzaamheid • Wonen • Leefbaarheid en veiligheid • Cultuur

We starten voor elk speerpunt en thema met een korte beschrijving van de ambitie voor Geldrop-Mierlo op dat vlak.

4.1.1 Inclusief leven Ambitie richting 2040 in het kort Een belangrijke ambitie binnen Geldrop-Mierlo is dat alle inwoners zich onderdeel voelen van de gemeenschap. Mensen geven om elkaar en voelen dat zij erbij horen. Diversiteit is normaal en vanzelfsprekend en mensen nemen elkaar serieus, hebben een open en nieuwsgierige houding naar elkaar en verdiepen zich actief in elkaars zienswijze, achtergrond en wereldbeelden. De gemeenschap is toegankelijk en open voor alle mensen, ongeacht beperking, leeftijd, gender, seksuele voorkeur, religie of financiële situatie. Mensen hebben vanuit gelijke kansen en mogelijkheden deel aan de gemeenschap. Ook voor nieuwkomers is een goede start in onze gemeenschap belangrijk. Daarom zijn zij snel aan het werk, de Nederlandse taal machtig en in verbinding binnen de wijk.

Opgaven de komende 5 tot 10 jaar − Inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheden geven zich rekenschap van de noodzaak en urgentie dat iedereen kan meedoen en van de uitdagingen die er zijn om mensen die drempels ervaren mee te kunnen laten doen − Met elkaar verbeteren van de inrichting van de omgeving en ons gedrag (als inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheden), zodanig dat het voor mensen die drempels ervaren laagdrempelig en uitnodigend is om deel te nemen aan het maatschappelijk leven − Nieuwkomers leren zo snel als mogelijk de Nederlandse taal en gaan aan het werk, zodat ze goed integreren in de samenleving en zij op een goed welzijnsniveau kunnen leven Doelen richting 2026 1. We werken aan de hand van een programma ‘inclusief leven’, waarbinnen ontwikkelingen op dit vlak in samenhang worden voorbereid en uitgevoerd (procesdoel) 2. In Geldrop-Mierlo is er over de breedte bewustzijn dat het belangrijk is dat alle mensen goed mee kunnen doen in de samenleving en dat vertaalt zich naar gedrag van mensen en naar faciliteiten 3. Er is binnen verenigingen, bedrijven, horeca en detailhandel structureel aandacht voor samenleven in verscheidenheid 4. Publiekstoegankelijke gebouwen zijn goed toegankelijk voor mensen met beperkingen (conform toegankelijkheidseisen in bouwbesluit 2019)

10

5.

Inburgeringstrajecten zijn op maat, met een persoonlijk ontwikkelingsplan, zorg in natura en monitoring van de voortgang van inburgering

4.1.2 Vitaal leven Ambitie richting 2040 in het kort Inwoners van Geldrop-Mierlo kiezen een gezonde leefstijl en wonen in een gezonde omgeving die daarop is ingericht. Ze hebben aandacht voor een gezond gewicht, voldoende bewegen en hun mentale gezondheid en zijn terughoudend in het gebruik van genotsmiddelen. Ook hebben ze het vermogen om zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden en zijn ze in staat om zelf regie te voeren bij fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven. Doordat inwoners kunnen omgaan met gezondheidsklachten en tegenslagen, versterkt dat hun gezondheidsbeleving. Dit alles vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid.

Opgaven de komende 5 tot 10 jaar − Gemeente, maatschappelijke organisaties, verenigingen en andere overheden werken samen om een gezonde leefstijl (bewegen, gezonde voeding, geen drugs- of overmatig alcoholgebruik) te bevorderen door mensen bewust te maken van nut en noodzaak en hen waar nodig aan te zetten tot gedrag dat eraan bijdraagt − De leefomgeving in wijken wordt zo ingericht dat mensen worden uitgenodigd tot bewegen en ontspannen − Ontwikkelingen standaard toetsen aan de mate waarin zij bijdragen aan de gezondheid van inwoners − Stimuleren van gezonder leven specifiek door kinderen, jongeren en inwoners met sociaal-economische uitdagingen, vanwege de noodzaak doordat zij steeds minder bewegen en het effect voor hun verdere leven Doelen richting 2026 1. We werken aan de hand van een programma ‘vitaal leven’, waarbinnen ontwikkelingen op dit vlak in samenhang worden voorbereid en uitgevoerd (procesdoel) 2. Gezond leven in Geldrop-Mierlo is gemakkelijk en aantrekkelijk 3. Er zijn in alle wijken binnen- en buitenfaciliteiten voor verschillende doelgroepen om het sporten en bewegen – individueel en/of in groepsverband – laagdrempelig te maken 4. De waardering van inwoners van de bewegingsvoorzieningen in wijken is gemiddeld een 8 5. Er is regie op de taken om de gezondheid van inwoners te beschermen

11

4.1.3 Sterke wijken en netwerken Ambitie richting 2040 in het kort Inwoners zijn trots op waar ze wonen en kiezen de leefomgeving die bij hen past en waarmee ze zich identificeren. Mensen voelen zich thuis en veilig in de eigen leefomgeving, kennen elkaar, ontmoeten elkaar en kunnen op elkaar vertrouwen. Dat ontmoeten doen ze binnen een variatie aan levendige ontmoetingsplekken en in verschillende netwerken, zoals binnen hun vereniging, school, online, het buurtfeest, enzovoorts. Elke wijk of buurt 2 heeft een eigen dynamiek, behoeften en mogelijkheden. Met elkaar bouwen we en zorgen we voor leefbare, veilige wijken, met een actieve rol voor inwoners en ondernemers vanuit burgerschap en (mede)eigenaarschap. Hierdoor zijn we als gemeenschap veerkrachtig en helpen we elkaar. Vele vrijwilligers dragen in alle vormen en maten hun steentje bij en zijn de ruggengraat in de wijk. Dit alles is onder andere belangrijk, omdat mensen tot hoge leeftijd zelfstandig wonen.

Opgaven de komende 5 tot 10 jaar − Versterken van de natuurlijke netwerken in de wijken en het ontmoeten van elkaar − Mensen in wijken en buurten meer betrokken laten zijn bij ontwikkelingen in hun wijk of buurt − Versterken van de zelf- en samenredzaamheid en eigen regie van inwoners – met specifieke aandacht voor senioren – onder andere door bewustwording, informatie en praktische ondersteuning − Verstevigen van de samenwerking tussen de wijkbewoners en het netwerk van professionele organisaties op het gebied van ondersteuning en zorg − Ondersteunen van vrijwilligers door het verbinden van vraag en aanbod en het bevorderen van deskundigheid Doelen richting 2026 1. We werken aan de hand van een programma ‘sterke wijken en netwerken’, waarbinnen ontwikkelingen op dit vlak in samenhang worden voorbereid en uitgevoerd (procesdoel) 2. We hebben als gemeente – in de rol van regisseur, verbinder, facilitator – continu zicht op kansen en knelpunten in wijken, op het vlak van sociale cohesie, leefbaarheid en veiligheid, zodat we dichtbij de mensen staan, vertrouwen verdienen en (pro)actief in kunnen spelen op behoeften 3. Buurtbewoners kennen elkaar en er zijn initiatieven voor het samen verbeteren van leefbaarheid in wijken tot stand gekomen en omarmd, ondersteund door de gemeente 4.

Er is een sterk netwerk binnen de ziekenhuiszorg, Wmo en langdurige zorg, gericht op zorg aan de groeiende groep mensen die tot hoge leeftijd (met fysieke beperkingen) zelfstandig wonen 5. Er is op het vlak van vrijwilligerswerk/-taken een goede match van vraag en aanbod, voldoende ondersteuning van vrijwilligers (o.a. ten aanzien van kennis en vaardigheden) en kenbare waardering voor hun inzet

4.1.4 Een leven lang ontwikkelen Ambitie richting 2040 in het kort Mensen zijn in staat om flexibel te reageren op de wereld en de gemeenschap die continu en steeds sneller ontwikkelen. Ook als onduidelijk is hoe de toekomst eruit ziet. Dat kan alleen als de ‘basis op orde’ is: inwoners hebben de juiste basisvaardigheden (bijvoorbeeld voor de arbeidsmarkt) en mogelijkheden om zich te blijven ontwikkelen. Dat betekent een doorgaande ontwikkellijn voor alle inwoners vanaf geboorte tot en met senior. Om die basis te realiseren is er voor iedereen passend onderwijs (niemand zit thuis) en is er voor iedereen de mogelijkheid om ook in het gezin en de vrije tijd te leren. Mensen ontplooien en ontwikkelen zo actief kwaliteiten om hun persoonlijke, werk- en maatschappelijke doelen te bereiken. Door het ontwikkelen van talenten vinden mensen steeds een goede aansluiting op de arbeidsmarkt. In het verlengde daarvan is er ook een sterke koppeling tussen onderwijs en bedrijfsleven. Ontwikkelen is een tweede natuur en dat wordt breed in de gemeenschap ondersteund (binnen het gezin, het onderwijs en de vrije tijd). Opgaven de komende 5 tot 10 jaar − Realiseren van een doorgaande ontwikkellijn van het (jonge) kind in het gezin, op school en in de vrije tijd in samenwerking tussen alle betrokken professionele en vrijwillige organisaties.

− Bedrijven, organisaties en scholen maken samen mogelijk dat (talent)ontwikkeling van inwoners plaatsvindt op school, in het gezin, in het werk en de vrije tijd (formeel en niet-formeel leren) 2

Wijken zijn in deze context niet een vast omlijnd geografisch gebied tussen bijv een spoorlijn, snelweg of een agrarisch gebied maar een organisatorisch verband van mensen die om elkaar geven en voelen dat zij bij elkaar horen. Daar waar mensen om elkaar geven, wordt vertrouwen ontwikkeld en vertrouwen is de basis voor een gevoel vna veiligheid, samenwerken, delen, elkaar helpen en ondersteunen 12

− − − −

Ouderen blijven zich ontwikkelen in verschillende omgevingen (bijv. binnen vrijwilligerswerk en vrijetijdsbesteding) en ontwikkelen en versterken vaardigheden die in het dagelijks leven van pas komen Verbinden van onderwijs en zorg aan basisschoolleerlingen en realiseren van een betere aansluiting tussen interne en externe zorgstructuren Voorzien in goede faciliteiten voor het verzorgen van onderwijs Sterker verbinden van onderwijs en bedrijfsleven om de ontwikkeling van kinderen en volwassenen beter aan te laten sluiten op Brainport Eindhoven

Doelen richting 2026 1. We werken aan de hand van een programma ‘leven lang ontwikkelen’, waarbinnen ontwikkelingen op dit vlak in samenhang worden voorbereid en uitgevoerd (procesdoel) 2. Het onderwijs is inclusief, eigentijds en flexibel 3. Er is een passend lesaanbod voor 16-65 jr en 65+ voor het ontwikkelen van vaardigheden op het gebied van taal en digitalisering 4. Het aantal scholieren dat langdurig thuis zit of voortijdig school verlaat is afgenomen 5. Er is een betere aansluiting tussen het bieden van passend onderwijs en jeugdhulp 6. Jeugdigen en jongeren leveren een eigen bewuste bijdrage aan een positieve, open leefomgeving 7. Maatschappelijke partners (o.a. de bibliotheek en de LEV-groep) werken met elkaar samen en bieden educatie en mogelijkheden voor praktijkleren voor jeugdigen (0-18 jr) met het oog op talentontwikkeling 8. Alle basisscholen in Geldrop-Mierlo zijn (op weg naar het zijn van) een brede school 9. Inwoners kunnen (binnen de regio) praktijkonderwijs volgen dat opleidt tot beroepen die relevant zijn binnen Brainport Eindhoven 10. Alle scholen beschikken over huisvesting die past bij de functies binnen de (brede) school en de omvang van de school 11. De vervoersfaciliteiten voor leerlingen sluiten aan bij de behoeften van leerlingen en worden efficiënt georganiseerd 12. De pedagogische steunstructuur3 in Geldrop-Mierlo is versterkt

3

Onder pedagogische steunstructuur verstaan wij: een sociale opvoedomgeving waarin sprake is van gevoelswarmte en onderlinge betrokkenheid tussen jeugd, ouders, buurtbewoners en vrijwilligers, ondersteund door instituties en professionals die zich bezig houden met het versterken van de gewone positieve ontwikkeling van jeugdigen. 13

4.1.5 Bestaanszekerheid Ambitie richting 2040 in het kort Inwoners van Geldrop-Mierlo zijn financieel vaardig en kunnen rondkomen met wat ze hebben. Ze hebben voldoende en stabiel inkomen, waardoor ze die zo fundamentele bestaanszekerheid en perspectief hebben. Mensen zijn zeker van een dak boven het hoofd, het kunnen doen van de dagelijkse boodschappen en toegankelijkheid van zorg. Ze hebben daardoor ook steeds de veerkracht en mentale ruimte om een weg te vinden uit lastige situaties. Die financiële vaardigheid zien we terug in dat onze inwoners voldoende inkomsten verwerven om van te leven, ruimte in hun hoofd hebben om hun geldzaken te organiseren, verantwoord besteden en voorbereid zijn op (ongeplande) gebeurtenissen. Een goede start helpt, dus het is van belang dat we op jonge leeftijd al met geld kunnen omgaan. We slagen er met elkaar in om het vroeg te signaleren als mensen in de knel komen. Betaalbare kinderopvang, goed openbaar of gedeeld gebruik van vervoer dragen bij aan het vinden van werk. Werkgevers leveren hier een actieve bijdrage aan zodat huishoudens een optimaal inkomen kunnen verwerven.

Opgaven de komende 5 tot 10 jaar − Beter ondersteunen van mensen die in armoede leven en waar het risico op armoede groot is (midden- en lage inkomens) door meer zicht op armoede, vroegsignalering, preventie en effectieve armoedebestrijding en door hiervoor samen te werken met belangengroepen, cliëntenraden en andere organisaties − Beperken van ‘verborgen armoede’, waardoor meer mensen de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben − Ondersteunen van mensen bij de plotselinge overgang naar een situatie dat ‘rondkomen’ een thema is, nu voor steeds meer mensen bestaanszekerheid geen vanzelfsprekendheid meer is − Versnellen van de re-integratie van bijstandsgerechtigden, zodat 75% van de nieuwe instromers (zonder noemenswaardige afstand tot de arbeidsmarkt) binnen één jaar weer uitstroomt naar betaald werk − Toepassen van een ketenbrede aanpak voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, zodat zij binnen of in de buurt van Geldrop-Mierlo perspectief hebben op een baan, dan wel meedoen in de samenleving − Vergemakkelijken voor inwoners van het switchen tussen dagbesteding en (het zoeken naar) betaald werk − (Door)ontwikkelen van inkomensondersteunende voorzieningen, om de goede ondersteuning te kunnen bieden aan de mensen die het nodig hebben − Wegnemen van structurele oorzaken die bestaanszekerheid ondermijnen Doelen richting 2026 1.

We werken aan de hand van een programma bestaanszekerheid, waarbinnen ontwikkelingen op dit vlak in samenhang worden voorbereid en uitgevoerd (procesdoel) 2. Er is een breder ondersteuningsaanbod gericht op bestaanszekerheid voor midden- en lage inkomens, zodat zij beter voorbereid zijn op gebeurtenissen en weten om te gaan met tegenvallers 3. Binnen het armoedeplatform wordt effectief kennis gedeeld, op elkaar afgestemd en gecommuniceerd met inwoners, zodat er meer samenhang is tussen ieders inzet 4. Minimaal 60% van de mensen met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum wordt ondersteund 5. We bereiken meer huishoudens met onze (preventieve) aanpak rondom (het voorkomen van) schulden en weten meer over hun behoeften 6. De armoedebestrijding en regelingen voor bijzondere bijstand en minima sluiten aan bij de actuele behoeften (met speciale aandacht voor kinderen in armoede) 7. Mensen met een combinatie van ondersteuningsbehoeften (bijv. op het gebied van zorg, financiën en werk) worden integraal en op maat geholpen 8. Senzer voert de gevraagde taken (participatiewet) naar wens uit 9. 25% van de inwoners die al langer dan drie jaar een uitkering ontvangen, participeert structureel in de samenleving, bij voorkeur in Geldrop-Mierlo

4.1.6 Zorg en ondersteuning Ambitie richting 2040 in het kort Onze inwoners en ondernemers helpen elkaar. Mensen in straten en wijken hebben oog voor elkaar, bekommeren zich om elkaar en delen vreugde en verdriet. Er is in de vergrijzende gemeenschap een belangrijke rol weggelegd voor mantelzorgers. En dat niet alleen: mantelzorgers hebben ook een belangrijke rol richting jongeren die ondersteuning nodig hebben en voor mensen met een beperking. Mantelzorgers worden daarom geholpen om te zorgen en worden gewaardeerd. Mensen die zorg nodig hebben en die zorg verlenen worden gehoord, om te zorgen dat zij zelf regie hebben. 14

Als iemand een zorg- of ondersteuningsvraag heeft, dan ligt de regie en verantwoordelijkheid bij de betrokken mensen: in eerste instantie bij de zorgvrager, maar in diens kielzog bij de familie, de mantelzorger, de vrijwilliger en directe omgeving van de zorgvrager. Zij zoeken antwoorden, nemen besluiten, bepalen hun eigen strategie en stellen deze waar nodig bij. Die besluiten, plannen en strategieën passen bij hun leven. Iedereen heeft een netwerk om zich heen waar hij of zij een beroep op kan doen en dat er onvoorwaardelijk is. Inwoners hebben hierdoor zelf een goed probleemoplossend vermogen en stellen de eerste hulpvraag binnen hun eigen netwerk. Voor mensen die dat netwerk beperkt hebben, is er een vangnet. Als er meer ondersteuning nodig is, dan weten inwoners waar ze terecht kunnen met hun hulp- of ondersteuningsvraag. Er wordt gehandeld na een deskundige inschatting van de vraag. Mensen krijgen de ondersteuning die ze nodig hebben, tijdig, op maat en in samenhang. Dit kan ook ondersteuning zijn door welzijnsorganisaties of andere faciliteiten in de wijk, al dan niet door professionals en al dan niet collectief. Alleen wanneer er noodzaak is wordt individuele ondersteuning geïndiceerd. Waar dat kan, wordt zo snel als verantwoord toegewerkt naar afschaling van de ondersteuning.

Om aan te sluiten bij de leefomgeving van mensen, is zorg en ondersteuning zoveel als mogelijk ambulant en binnen de gemeentegrenzen. Ook hebben mensen zelf regie op hoe het ondersteuningsproces verloopt en wie dat uitvoert. Opgaven de komende 5 tot 10 jaar − Vergroten van de samenredzaamheid en eigen kracht van mensen door het aanbieden van voorzieningen voor indicatievrije hulp en ondersteuning (buiten de formele zorgproducten), voor het directe welzijn van mensen − Vormgeven en versterken van de samenwerking van maatschappelijke partners zodat afschaling en opschaling van ondersteuning soepel verloopt en mensen snel op de juiste plek en op de juiste manier worden gesteund − Adresseren van wachtlijstproblematiek als thema in de inkoopregio’s voor Jeugd en Wmo, zodat met zorgaanbieders tot het optimaal haalbare wordt gekomen − Versterken van het ondersteunen en draagvermogen van mantelzorgers − Verruimen van het aanbod aan plekken waar inwoners met een ondersteuningsvraag zich gewaardeerd, nuttig en thuis voelen, zodat zij naar vermogen kunnen deelnemen aan de samenleving − Versterken van de aandacht voor (de kwetsbaarheid van) het ouderschap Doelen richting 2026 1. We werken aan de hand van een programma ‘zorg en ondersteuning’, waarbinnen ontwikkelingen op dit vlak in samenhang worden voorbereid en uitgevoerd (procesdoel) 2.

De geïndiceerde zorg en ondersteuning is kostenbewust en van hoogwaardige kwaliteit 3. De mantelzorgondersteuning sluit continu aan bij de behoeften van mantelzorgers 4. Er is voor mensen uit Geldrop-Mierlo die beschermd wonen passende ondersteuning binnen de gemeente 5. Er is een ruimer aanbod aan plekken waar inwoners met een ondersteuningsvraag terecht kunnen en deze plekken worden ook daadwerkelijk bezet 6. Voor meerdere groepen ouderen is een zinvolle dagbesteding beschikbaar in Geldrop en Mierlo 7. Inwoners hebben toegang tot passende zorg 8. Beleid en uitvoering op het vlak van jeugdhulp en Wmo zijn goed op elkaar aangesloten, zodat ontwikkelingen goed worden gemanaged en kosten beter worden beheerst 9. Waar mogelijk worden probleemsituaties van jeugdigen voorkomen of in de kiem gesmoord 10. Er is een leercultuur samen met inwoners en organisaties ten aanzien dienstverlening op het gebied van zorg en ondersteuning 11. De ondersteuning van ouders van 0-4 jarigen is versterkt

TAAKSTELLING VOOR DE SPEERPUNTEN OP HET VLAK VAN SAMEN LEVEN Vanaf 2020 geldt in Geldrop-Mierlo een taakstelling voor een deel van het sociaal domein. Dit om een rem te zetten op het oplopen van de uitgaven als gevolg van de uitbreiding van gemeentelijke taken. Dit moet worden bereikt door een meer kostenbewuste ondersteuning, meer samenwerking en meer efficiëntie in processen. Het doel van dit programma is niet alleen een financiële bezuiniging en kostenbewustzijn, maar ook een sociaal domein waarbij de strategie gericht blijft op ‘transformatie’: meer ‘gewone’ oplossingen in de samenleving en minder professionele hulp als dat kan, zodat inwoners zo zelfstandig mogelijk hun leven kunnen leiden. Er is sinds 2020 een bestuurlijke taskforce sociaal domein om hierop te sturen. De uitvoering van de taakstelling komt terug in diverse doelen. Onze inzet in het stimuleren van zelfredzaamheid en het gebruik van algemene voorliggende voorzieningen levert daaraan een belangrijke bijdrage.

15

4.1.7 Verbonden in het mobiliteitsnetwerk Ambitie richting 2040 in het kort Geldrop-Mierlo is en blijft goed bereikbaar, ondanks de toename van mobiliteit die er is als gevolg van de groei van het aantal inwoners en werkenden. Het autogebruik vermindert, wat vooral te danken is aan het feit dat reizigers meer en meer de fiets pakken binnen Geldrop-Mierlo en naar de omliggende gemeenten. We hebben comfortabele (snel)fietsroutes die aansluiten op de centra en bedrijventerreinen in Eindhoven en Helmond. Het fietsen binnen de bebouwde kom is aantrekkelijk door rechtstreekse, veilige verbindingen tussen wijken en de centra in Geldrop en Mierlo. Daarnaast is er ook een goed openbaar vervoernetwerk, waar mensen een beroep op doen als ze grotere afstanden willen afleggen. Het station in Geldrop is goed verbonden met het centrum van Geldrop en is een OV-knooppunt met een hoge frequentie van trein en bus. De auto wordt alleen gebruikt voor verder weg gelegen bestemmingen. Er is een substantieel aantal inwoners dat gebruik maakt van deelvervoer. Doorgaand verkeer rijdt zoveel mogelijk om Geldrop en Mierlo heen, waardoor de verkeersdruk in de gemeente beperkt is. In het verlengde hiervan zijn veel wegen in de gemeente ingericht op verblijf en langzaam verkeer.

Verspreid door Geldrop en Mierlo staan laadpalen voor het opladen van elektrische auto’s, omdat in 2040 nagenoeg alle auto’s elektrisch rijden. Opgaven de komende 5 tot 10 jaar − Gebruik van de fiets vergroten onder inwoners en mensen die in Geldrop-Mierlo werken door het realiseren van snelle en comfortabele fietsroutes binnen de gemeente en de regio (completeren regionaal en lokaal fietsnetwerk binnen Geldrop-Mierlo) incl. het opheffen van barrières in de gemeente voor langzaam verkeer en het verbeteren van fietsstallingsmogelijkheden − Aantrekkelijker maken van het openbaar vervoer door (a) de verliestijden op buslijnen weg te nemen om het OV een meer betrouwbaar alternatief voor de auto te laten zijn en (b) het treinstation in Geldrop te versterken als OVknooppunt − Versterken van de bereikbaarheid van beide centra per fiets en per OV en voorzien in voldoende parkeerruimte (binnen de context dat de nadruk ligt op bereikbaarheid per fiets en OV) − Het autogebruik verduurzamen door met elkaar in te zetten op het gebruik van elektrische auto’s en deelvervoer − Mee realiseren van ‘robuuste randen’ om het stedelijk gebied Eindhoven-Helmond waarlangs het verkeer adequaat kan worden afgewikkeld (onderdeel van de regionale bereikbaarheidsagenda)

16

Doelen richting 2026 1. We werken aan de hand van een programma mobiliteit, waarbinnen ontwikkelingen op dit vlak in samenhang worden voorbereid en uitgevoerd (procesdoel) 2. Het lokale fietspadennetwerk is comfortabel te gebruiken 3. Er zijn comfortabele fietsverbindingen van Geldrop-Mierlo naar Eindhoven, Helmond en andere omliggende gemeenten 4. Het gebruik van het openbaar vervoer is qua gebruikersaantallen op het niveau van voor de Coronapandemie 5. In Geldrop-Mierlo zijn de ingrepen gepleegd die nodig zijn voor het realiseren van de regionale bereikbaarheidsagenda 6. De gemeente ondersteunt en stimuleert effectief het duurzaam rijden door het gebruik van elektrische auto’s en deelvervoer te stimuleren en faciliteren 7. De parkeervoorzieningen zijn in overeenstemming met de parkeerdruk 8. De (beleving van de) verkeersveiligheid in wijken is toegenomen, wat zichtbaar is doordat 50% het buurtlabel verkeersveiligheid heeft

4.1.8 Doorlopend groen Ambitie richting 2040 in het kort Het groen loopt zonder barrières door, binnen en buiten onze gemeente. Geldrop-Mierlo is de groene long in het verstedelijkte gebied van Eindhoven en Helmond. De natuurgebieden in Geldrop-Mierlo zijn biodivers en vitaal en sluiten op elkaar aan en op natuurgebieden in de regio (zoals het Van Gogh nationaal park en het Dommelpark). De Molenheide maakt deel uit van een uitgestrekte band van bos- en heidegebieden, van de Strabrechtseheide tot de Stiphoutse Bossen. Het bos is uitgebreid, er is bos ontwikkeld in de flank van Gulbergen en er zijn faunapassages zodat dieren de A67 en het Eindhovens Kanaal kunnen passeren. De gaten in het natuurwerk zijn gevuld door natuur te realiseren in het beekdal van de Kleine Dommel en in het gebied Gijzenrooi. Hierdoor slaan we ook meer CO2 op en hebben we meer waterbergend vermogen. Door zonering van bossen en heide is er ruimte voor enerzijds specifieke natuurwaarden en rustige plekken waar de natuur (biodiversiteit) voorop staat en anderzijds voor recreatie in de vorm van wandelen, fietsen, sporten en verblijven. Sang en Goorkens is een moerasbos dat bijdraagt aan biodiversiteit en aan het vasthouden van water voor een gezonde waterhuishouding benedenstrooms.

Opgaven de komende 5 tot 10 jaar − Gebieden die onderdeel zijn van Natuur Netwerk Brabant omvormen naar natuur om het aandeel natuur in GeldropMierlo te vergroten − Opheffen van barrières in het (regionale) natuurnetwerk, zodat diersoorten zich vrijer kunnen bewegen zonder verstoring door menselijke activiteiten − Bij gebiedsontwikkelingen sterker onderscheiden van natuur met en zonder recreatie, versterken van de biodiversiteit en verbeteren van het vasthouden van gebiedseigen water − Versterken van het agrarisch cultuurlandschap − Verbeteren van het welzijn van in het wild voorkomende dieren Doelen richting 2026 1. We werken aan de hand van een programma doorlopend groen waarbinnen ontwikkelingen op dit vlak in samenhang worden voorbereid en uitgevoerd (procesdoel) 2. Er is een toename van biodiversiteit / ecologische waarden in het landelijk gebied en er wordt fors meer water vastgehouden 3. De beoogde flora- en faunapassages en groene verbindingen tussen natuurgebieden zijn gerealiseerd

17

4.1.9 Groene sociale wijken Ambitie richting 2040 in het kort In de woonwijken is er veel groen en de groenstructuren zijn verbonden met elkaar en zorgen zo voor een natuurlijke verbinding tussen de wijken. Het groen draagt bij aan de leefkwaliteit en nodigt uit tot wandelen, sport en bewegen. Een ander winstpunt is dat het groen zorgt voor schaduw in hete zomers en voor neerslagabsorberend vermogen bij hevige buien. Het Dommeldal is een langgerekt natuurpark, waarmee wordt bijgedragen aan klimaatadaptie, recreatieve verbindingen, fietsveiligheid en de versterking van het centrum van Geldrop. Ook zijn er in de woonwijken verschillende ontmoetingsplekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Doordat mensen elkaar dichtbij huis kunnen ontmoeten, draagt dat bij aan een mooie sociale cohesie in de wijk. Bewoners van de wijk kunnen er zelf laagdrempelig activiteiten organiseren en recreatieve initiatieven ontplooien. De ontmoetingsplekken zijn deels structureel, maar worden ook tijdelijk in leegstaande gebouwen of via pop-up voorzieningen georganiseerd.

Opgaven de komende 5 tot 10 jaar − Vergroten van hoeveelheid groen binnen de bebouwde kom ten behoeve van biodiversiteit, klimaatadaptatie en vitaal leven − Verbeteren van het welzijn van huisdieren − Versterken van het multifunctioneel gebruik en een goede bezettingsgraad van accommodaties (inclusief schoolgebouwen) Doelen richting 2026 1. We werken aan de hand van een programma ‘groene sociale wijken’, waarbinnen ontwikkelingen in samenhang worden voorbereid en uitgevoerd (procesdoel) 2. Er is een toename van biodiversiteit / ecologische waarde in de bebouwde kom 3. Er wordt fors meer water vastgehouden in de bebouwde kom 4. De groenstructuren in en tussen wijken zijn versterkt tbv biodiversiteit, klimaatadaptatie èn vitaal leven 5. De overlast door hondenpoep is verminderd en er zijn passende voorzieningen voor het uitlaten van honden 6. Inwoners zorgen goed voor hun huisdieren en dragen bij aan een betere bescherming van tuinvogels 7. Het welbevinden van kwetsbare groepen (eenzame mensen, demente mensen, gehandicapten) is verbeterd door de inzet van huisdieren 8. Voor / in alle wijken is er een plek waar inwoners terecht kunnen voor culturele activiteiten, zorg, maatschappelijke diensten en wijkverenigingsactiviteiten

18

4.1.10 Een multifunctioneel landelijk gebied Ambitie richting 2040 in het kort Functies en opgaven zijn met elkaar verweven. Landbouw, natuur, waterberging, recreatie en bedrijvigheid versterken elkaar en waar mogelijk is grootschalige duurzame opwekking van energie ingericht. Het landelijk gebied is door een sterke economische basis leefbaar en het draagt bij aan de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteit van Geldrop-Mierlo. Bij het vrijkomen van agrarische bedrijven zijn recreatie, kleinschalige bedrijvigheid of woningen ervoor teruggekomen. De landbouw en veeteelt is economisch vitaal, natuurinclusief en extensief. Opgaven de komende 5 tot 10 jaar − Komen tot passende functies in buitengebieden voor een vitaal landelijk gebied − Toewerken naar een natuurinclusieve en extensieve bedrijfsvoering in de agrarische sector − Toevoegen van landschapselementen voor een betere ruimtelijke kwaliteit (incl. klimaatadaptatie) − Realiseren van grootschalige opwek van energie Doelen richting 2026 1. We werken aan de hand van een programma ‘multifunctioneel landelijk gebied’, waarbinnen ontwikkelingen op dit vlak in samenhang worden voorbereid en uitgevoerd (procesdoel) 2. 40% van de landbouw is (op weg naar) natuurinclusief / extensief 3.

Bij vrijkomende agrarische erven is een bewuste afweging gemaakt over gewenste nieuwe functies (recreatie, kleinschalige bedrijvigheid, wonen) 4. Er is in het landelijk gebied een zichtbare vergroting van het aanbod van recreatieve voorzieningen / aantal recreatieve bedrijven, passend binnen de gemaakte afweging van functies 5. Er is in het buitengebied tot 140 ha aan grondgebonden zonnepanelen gerealiseerd (binnen de grenzen van het afwegingskader en de ondergrondse infrastructuur)

4.1.11 Stralende middelpunten Ambitie richting 2040 in het kort De dorpscentra zijn multifunctioneel: winkelen, recreëren, wonen, verblijven, cultuur en vermaak komen er samen. Hierdoor zijn ze het middelpunt van het dorpse leven, het toneel van drukbezochte evenementen en het startpunt voor een recreatief bezoek aan Geldrop of Mierlo. Het nieuwe woningaanbod biedt woonruimte voor senioren, alleenstaanden en jongeren, dichtbij de voorzieningen. Er zijn mooie pleinen en de parels in de centra zijn met elkaar verbonden voor een actieve recreatie.

19

Opgaven de komende 5 tot 10 jaar − Creëren van een centrum-woonmilieu en in het verlengde daarvan vestigen van nieuwe functies − Verbinden van voorzieningen − Versterken van het verblijfsklimaat (o.a. door horeca en vergroening) − Organiseren van verbindende evenementen − Integreren van ontwikkelingen aan de randen van de centra in de centrumontwikkeling − Realiseren van een goede bereikbaarheid per OV en fiets Doelen richting 2026 De uitwerking naar doelen is voor dit speerpunt direct gebiedsgericht gedaan in paragraaf 4.3.1 centrum Mierlo en paragraaf 4.3.2 centrum Geldrop.

4.1.12 Economische kracht Ambitie richting 2040 in het kort We kunnen in Geldrop-Mierlo steunen op een solide economische basis. De centra, bedrijventerreinen en het buitengebied zijn vitale economische dragers en de bedrijven hebben oog voor een duurzame bedrijfsvoering. We kennen een gevarieerde mix aan bedrijven, met name binnen het midden- en kleinbedrijf en in de recreatieve sector en qua bedrijvenprogrammering sluiten we aan bij Brainport Eindhoven. We hebben in Geldrop-Mierlo bovendien gevarieerde werkgelegenheid voor verschillende vakgebieden en opleidingsniveau, ook voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Bedrijven bieden daarnaast plek aan de jeugd van Geldrop-Mierlo wat betreft bijbanen en stages. Er zijn actieve netwerken waarbinnen zelfstandigen met elkaar samenwerken en in het verlengde daarvan is ingespeeld op de behoefte aan werkplekken en elkaar ontmoeten. Opgaven de komende 5 tot 10 jaar − Revitaliseren en toekomstbestendig maken van bedrijventerreinen − Profileren van bedrijventerreinen (wat voor soort bedrijvigheid is gewenst per bedrijventerrein), waarbij expliciet wordt gekeken naar het realiseren van meerwaarde binnen Brainport Eindhoven (o.a.

uitbreiden van innovatieve bedrijvigheid) − Uitbreiden van de recreatieve bedrijvigheid door het sterker neerzetten van een recreatief profiel − Versterken van de organisatiegraad van ondernemers Doelen richting 2026 1. We werken aan de hand van een programma ‘economische kracht’, waarbinnen ontwikkelingen op dit vlak in samenhang worden voorbereid en uitgevoerd (procesdoel) 2. 35% van de bedrijventerreinen is gerevitaliseerd en verduurzaamd4 3. Voor alle bedrijventerreinen is er een profiel en strategie 4. Het aanbod en de kwaliteit van recreatieve voorzieningen is vergroot 5. Het aanbod van recreatieve voorzieningen, activiteiten en evenementen is bekend binnen en buiten Geldrop-Mierlo 6. Er zijn twee grootschalige, terugkerende evenementen geïntroduceerd in Geldrop-Mierlo 7. Er is een goede ondernemersstructuur waarlangs de ondernemers in Geldrop-Mierlo onderling afstemmen en in gesprek zijn met de gemeentelijke organisatie (bestuurlijk en ambtelijk)

4.1.13 Duurzaamheid Ambitie richting 2040 in het kort Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties leveren allemaal een bijdrage aan het verduurzamen van onze leefomgeving en een duurzamer gedrag. Dat zien we terug in de energiebesparing die we met elkaar hebben gerealiseerd en in het recyclen van het afval; ons afval kan bijna geheel weer als grondstof worden gebruikt. Waar dat mogelijk en zinvol is hebben pandeigenaren daken vol gelegd met zonnepanelen, als belangrijkste bron van duurzame energieopwek. 4

In het doelstellingenakkoord staat 50%. Bij de uitwerking van de benodigde inzet op dit doel werd geconstateerd dat, om dit doel te bereiken, de inzet van vele partijen nodig is. Deze samenwerking moet eerst verdere vorm krijgen voordat overgegaan kan worden tot realisatie. Daarom stellen wij voor om het percentage richting 2026 naar beneden bij te stellen. De ambitie blijft uiteraard in stand en zal in 2024 en verder nadere vorm en uitvoering krijgen.

20

Geldrop-Mierlo levert – in lijn met de mogelijkheden binnen de gemeente – een bescheiden bijdrage in de regio ten aanzien van het grootschalig opwekken van duurzame energie. Gebieden met bijzondere landschappelijke kwaliteiten zijn ongemoeid gebleven. Aan de noordoostzijde van Mierlo en in Landgoed Gulbergen zijn zonneweides in het landschap ingepast. De agrarische sector in Geldrop-Mierlo werkt natuurinclusief en extensief. De impact van landbouw op de natuur is aanvaardbaar en landbouw, natuur en water zijn met elkaar verweven. We zijn goed in staat om om te gaan met hitte, droogte en hevige neerslag. Dat komt door de vele natuur in het landelijk gebied en het vele groen in de bebouwde kom, wat ook heeft gezorgd voor een belangrijke toename van de biodiversiteit. Opgaven de komende 5 tot 10 jaar Hieronder zijn de opgaven benoemd op het vlak van energietransitie en circulariteit. Er zijn ook opgaven op het gebied van biodiversiteit en klimaatadaptatie, maar deze komen aan de orde binnen de speerpunten ‘doorlopend groen’, ‘groene sociale wijken’ en ‘multifunctioneel landelijk gebied’. − − − − −

Versnellen van de verduurzaming van woningen en bedrijfspanden (energiebesparing, zon op dak) Verduurzamen van welzijns-, onderwijs- en sportaccommodaties Benutten van kansen voor grootschalige energiewinning in de vorm van zonneparken Het optimaliseren van afvalscheiding om het percentage restafval tot nagenoeg 0% terug te dringen Realiseren van een passende kosten- en opbrengstenverdeling ten aanzien van respectievelijk de afvalinzameling en verwerking en de productie en verkoop van grondstoffen

Doelen richting 2026 1. We werken aan de hand van een programma duurzaamheid, waarbinnen ontwikkelingen op dit vlak in samenhang worden voorbereid en uitgevoerd (procesdoel) 2. 30% van de panden in Geldrop-Mierlo heeft energielabel A of B5 3. De huishoudens die te maken hebben met energiearmoede hebben een hulpaanbod ontvangen 4. 50% van de onderwijs-, welzijns- en sportaccommodaties is verduurzaamd 5. Het is duidelijk hoeveel hectare zonnepanelen kunnen worden aangevraagd in Geldrop-Mierlo 6. Door de wijze van inzameling is afvalscheiding verbeterd, waardoor er maximaal 75 kg restafval per inwoner per jaar is en het aandeel GFT/E in restafval maximaal 25% is 7. Cure voert de afvalverwerking / grondstofproductie naar tevredenheid uit 8. De tarieven van afval zijn kostendekkend, waarbij variabele kosten in het variabel tarief zitten en vaste kosten in het vastrecht (zodat het tarief van de milieustraat meer in lijn is met het DIFTAR-principe) 9. Inwoners waarderen de gemeentelijke inzet ten aanzien van duurzaamheid met minimaal een 7,5

4.1.14 Wonen Ambitie richting 2040 in het kort Geldrop-Mierlo is niet alleen een groene, recreatieve long in een verder verstedelijkend gebied. Het is ook een woongemeente waar de brede welvaart van de inwoners voorop staat en waar voldoende woonruimte is voor inwoners. Het wonen in wijken met een mooie mix van verschillende mensen / doelgroepen is daar een belangrijk onderdeel van. We willen dat wijken zo zijn ingericht dat er een goede mix en differentiatie is van woningtypen en dat woningen behouden blijven voor de doelgroep waarvoor ze bedoeld zijn. Opgaven de komende 5 tot 10 jaar − Het aanbod van woningen beter afstemmen op de veranderende vraag (o.a. door meer één- en tweepersoonshuishoudens) − Toewerken naar dat woonlasten goed aansluiten bij het inkomen van mensen (geen scheefwonen en voldoende aanbod in segmenten die passen bij de inkomens van doelgroepen) − Op gang brengen van doorstroom van senioren naar woningen die aan hun behoeften voldoen (omvang, locatie, faciliteiten, comfort), ook om aanbod te realiseren voor jongeren en jonge gezinnen 5

In het doelstellingenakkoord staat 50%. Bij de uitwerking van de benodigde inzet op dit doel werd geconstateerd dat, om dit doel te bereiken, de inzet van vele partijen nodig is (woningcorporaties, particuliere eigenaren). Deze samenwerking moet eerst verdere vorm krijgen voordat overgegaan kan worden tot realisatie. Daarom stellen wij voor om het percentage richting 2026 naar beneden bij te stellen. De ambitie blijft uiteraard in stand en zal in 2024 en verder nadere vorm en uitvoering krijgen. 21