Stadteland Initiatievenfonds - Conceptrapport
Tekst van het document
In eerste instantie is verkend of hiervoor een rol kan worden weggelegd voor de Ondernemersvereniging Mierlo (OVM), aangezien een groot aantal ondernemers uit de wijken en het buitengebied bij de vereniging is aangesloten. Om deze mogelijkheid verder te onderzoeken, is met de OVM gesproken over de opbouw van het gebied en de mogelijke rol van de vereniging. Daarbij zijn onder meer de verdeling van de verschillende sectoren, het aandeel daarvan in het totale aantal panden en de te verwachten opbrengsten van het Stadteland Initiatievenfonds in beeld gebracht. Op basis hiervan ziet de OVM zeker mogelijkheden om een rol te spelen in de aansturing van het trekkingsgebied. Wel heeft de vereniging de voorkeur om deze rol los te kopp elen van de bestaande vereniging en haar reguliere activiteiten. Daarmee ontstaat ruimte om de middelen uit het fonds specifiek in te zetten voor initiatieven die het gehele gebied ten goede komen, zonder dat deze onderdeel worden van de reguliere activiteiten van de OVM. Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 21 Deze opzet biedt bovendien kansen om de samenwerking tussen de OVM en andere organisaties in Mierlo verder te versterken.
Zo kan het trekkingsrecht worden benut om bestaande initiatieven en organisaties, zoals de wijkorganisatie, beter met elkaar te verbin den en gezamenlijke projecten mogelijk te maken. De rol van de OVM zou daarmee niet alleen gericht zijn op het vertegenwoordigen van ondernemers, maar juist ook op het stimuleren van bredere samenwerking binnen het gebied. 4.6 Bijzondere stakeholders Onderwijs Vanuit het Strabrecht College is positief gereageerd op de mogelijke komst van het Stadteland Initiatievenfonds. Als een van de Brainportscholen in de regio zoekt de school actief naar samenwerking met bedrijven en organisaties in de omgeving. Het fonds kan hierin een verbinde nde rol vervullen, zowel bij het leggen van sectoroverstijgende contacten als bij het opzetten en uitvoeren van gezamenlijke projecten. Naast activiteiten als bedrijfsbezoeken en studiemarkten ziet de school ook kansen voor meer structurele samenwerking, b ijvoorbeeld in de vorm van een gedeeld stageplatform: een (digitale) plek waar vraag en aanbod van stageplekken bij elkaar komen. Anna Zorggroep Als grootste werkgever, centrale maatschappelijke voorziening en organisatie met een aanzienlijk vastgoedbezit is de Anna Zorggroep een prominente partij binnen Geldrop -Mierlo. Om die reden hebben meerdere gesprekken plaatsgevonden met de Anna Zorggroep ov er het initiatief om een gemeentebreed fonds op te zetten.
Daarbij is zowel gesproken over de mogelijke meerwaarde van het fonds voor de zorgsector als over de positie die de Anna Zorggroep daarin zou kunnen innemen. De Anna Zorggroep heeft daarbij aangegeven geen voorstander te zijn van de komst van het fonds en de meerwaarde ervan voor de organisatie niet te zien. Tegelijkertijd is de positie van de Anna Zorggroep relevant voor de inrichting van het fonds, gezien haar omvang en het aandeel dat zij vertegenwoordigt. Daarom zijn verschillende mogelijkheden voor de positie in het fonds verkend. Voor de huidige berekeningen is uitgegaan van deelname van de zorgsector aan de trekkingsgebieden Geldrop-West en Geldrop-Oost. Het contact over het vervolg van het Stadteland Initiatievenfonds wordt tussen de gemeente en de Anna Zorggroep voortgezet. Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 22 Voorbeeld bestedingen vanuit de zorg Los van de uiteindelijke positionering van de zorgsector zijn er verschillende typen initiatieven denkbaar waarmee een fonds voor zorgorganisaties meerwaarde kan hebben. Deze kunnen grofweg in drie categorieën worden verdeeld. 1. Reguliere omgevingsbelangen.
Investeringen die zorgorganisaties gemeen hebben met andere ondernemers: • Schoon, heel en veilig (inclusief cyberveiligheid) • Arbeidsmarkt: deelname aan open bedrijvendagen, stagemarkten en loopbaanoriëntatie • Bereikbaarheid en mobiliteit: deelfietsen, gezamenlijke parkeeroplossingen • Energie en netcongestie: deelname aan een gezamenlijke energiehub 2. Activiteiten voor cliënten, patiënten en bezoekers • Culturele activiteiten: klassieke concerten, tentoonstellingen van lokale kunst • Dorpsdiners en ontmoetingsactiviteiten • Fruit op het werk afkomstig van lokale leveranciers • Kennis- en netwerkbijeenkomsten voor zorgmedewerkers en bestuurders 3. Brede maatschappelijke co-financiering • Sportevenementen in samenwerking met lokale verenigingen • Buitenkasten voor AED-apparatuur • Verduurzaming: in Helmond kregen zorgorganisaties professionele begeleiding bij hun verduurzamingsopgave via de "Kickstart Green Deal" in samenwerking met InduSym • Een bijzonder voorbeeld: Ziekenhuis Amstelland vond via het Stadsfonds Amstelveen contact met vastgoedeigenaren in haar zoektocht naar tijdelijke huisvesting voor medewerkers. Het fonds werkt zo ook als ontmoetingsplatform. 4.7 Tarief en fondsomvang Het tarief is vastgesteld op €65 per €100.000 WOZ-waarde.
Dit tarief ligt in het midden van het landelijke spectrum en is na overweging van diverse bedragen gekozen in overleg met de stuurgroep. Bij de keuze voor dit tarief is naast de te verwachten opbrengst ook gekeken naar de financiële ruimte die nodig is om de ambities van het fonds te realiseren. Het gekozen tarief biedt naar verwachting voldoende middelen om zowel de noodzakelijke professionele ondersteuning en organisatie te bekostigen als ruimte te creëren voor concrete initiatieven en projecten. Op basis van het gemeentelijke WOZ-bestand levert het fonds circa €444.000 per jaar op. Parameter Waarde Tarief € 65 per € 100.000 WOZ-waarde Verdeelsleutel 55% eigenaar · 45% gebruiker Geraamd fondsvolume ± € 444.000 per jaar Inning Via gemeente (OZB-opslag), integraal overgedragen aan Stichting De verdeelsleutel van 55%/45% sluit aan op de bestaande OZB-verhouding voor niet-woningen in de gemeente. Over een pand dat leeg staat wordt alleen de OZB-eigenarenbelasting betaald. Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 23 4.8 Opbrengsten per gebied Ieder trekkingsgebied ontvangt een budget naar rato van de WOZ -inleg van de bijdragers in dat gebied. De trekkingsgerechtigde organisatie bepaalt zelf — binnen de aanvraagcriteria — hoe dit budget wordt besteed.
15% van het totale fondsvolume wordt centraa l gehouden voor de professionele werkorganisatie. In de tabel hieronder worden de budgetten per gebied weergegeven. De budgetten hangen samen met de vastgoedwaarde in een gebied. Meer vastgoed betekent, logischerwijs, een hoger gezamenlijk budget. De budgetten zijn gebaseerd op de cijfers met peildatum 01 -01-2025. Er kunnen – kleine – fluctuaties komen in de bedragen door waardeontwikkelingen of de bouw van nieuwe bedrijfsvestigingen. Het advies is om circa eens per drie jaar een update uit te voeren om zicht te houden op veranderingen. De bedragen in de tabel zijn naar beneden afgerond op hele duizendtallen. Hierdoor kan de optelsom van afzonderlijke bedragen afwijken van de vermelde totalen. Voor een gedetailleerdere opbouw van de bedragen, zie ook de tabel van bijlage 2. Werkgebied Werkbudget Gemeentebreed aandeel (15%) € 66.000 Bedrijventerreinen & Landbouw € 166.000 Centrum Geldrop € 28.000 Geldrop-Oost € 42.000 Geldrop-West € 75.000 Centrum Mierlo € 16.000 Mierlo Wijkeconomie € 48.000 Totaal € 444.000 Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 24 5. Governance en techniek Dit hoofdstuk beschrijft de concrete inrichting van het Stadteland Initiatievenfonds: het tarief, de experimenteerperiode, het bestuur, de aanvraagcriteria en de trekkingsrechten per gebied.
5.1 Onafhankelijk bestuur Het fonds wordt beheerd door een onafhankelijke Stichting Stadteland Initiatievenfonds Geldrop- Mierlo. Bestuursleden die zitting nemen in de stichting hebben een onafhankelijke signatuur en zijn niet verbonden aan een van de bestaande collectieven. De gemeente heeft geen zitting in het bestuur, vanuit de gedachte dat het een fonds voor en door ondernemers en lokale organisaties moet worden. Wel is het mogelijk dat iemand van de ambtelijke staf als adviseur aansluit bij de bestuursvergadering om onderling informatie uit te wisselen en de lijnen kort te houden. De verantwoordelijkheden van het bestuur zijn als volgt: ● Bewaken van de financiële integriteit en zorgen voor transparante verantwoording; ● Stimuleren van de organisatiegraad in niet of beperkt georganiseerde gebieden; ● Ondersteunen van gebieden en initiatiefnemers met kennis, organisatiekracht en inspiratie; ● Stimuleren van samenwerking tussen de trekkingsgebieden en cross-overs realiseren waar mogelijk; ● Actief communiceren over bestedingen en ontwikkelingen via een jaarverslag (met accountsverklaring) en diverse publieke kanalen (website, nieuwsbrief, digitale community- platforms); ● Afstemming met de gemeente en bewaken van de principes van non-interventie en non- substitutie.
Om deze taken op adequate wijze uit te voeren kan het fonds zich laten bijstaan door een professionele fondsmanager. Gezien de landelijke praktijkervaring behoort een dergelijke investering ook tot de aanbeveling. Van het totale fondsvolume wordt 15% centraal gereserveerd voor de professionele werkorganisatie: fondsmanager, administratie en communicatie. De overige 8 5% wordt verdeeld over de trekkingsgebieden naar rato van inleg. 5.2 Aansturing van de trekkingsgebieden Er is geen wettelijke grondslag die voorschrijft hoe de governance van trekkingsgebieden moet worden ingericht. In de praktijk zien we twee veelvoorkomende scenario's: 1. Een bestaande organisatie vervult de rol van stakeholder en aanspreekpunt. In sommige gevallen ligt dit voor de hand. Zo beschikken de centrumgebieden, vanwege de bestaande structuur met reclamebelasting, al over een stichting met een bestuur. Deze organisatie kan dan ook de rol van stakeholder binnen het fonds vervullen. Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 25 2. Er wordt een nieuwe organisatie opgericht. Wanneer er nog geen geschikte stakeholder aanwezig is, of wanneer een bestaande organisatie ervoor kiest haar activiteiten gescheiden te houden van het gemeentebrede fonds, kan een nieuwe organisatie worden opgericht. Daarbij verdient een stichting doorgaans de voorkeur.
Een stichting kent geen algemene ledenvergadering, waardoor het bestuur zelfstandig besluiten kan nemen. Dit leidt in de praktijk vaak tot een efficiëntere governance en besluitvorming. Het bestuur van een dergelijke stichting kan bestaan uit vertegenwoordigers van een bestaande stakeholderorganisatie, maar ook uit een combinatie van vertegenwoordigers van meerdere organisaties binnen een trekkingsgebied, die gezamenlijk optrekken binnen het bestuur. Waar mogelijk wordt aangehaakt bij bestaande collectiviteit. Voorbeeld: Bedrijventerreinen en agrarisch Voor de bedrijventerreinen is het huidige uitgangspunt om deze binnen het Stadtelandfonds te clusteren en één gezamenlijk trekkingsrecht toe te kennen. De agrarische sector heeft aangegeven hier op aan te willen haken. In dat geval ligt het voor de hand om een gezamenlijke stichting op te richten die verantwoordelijk is voor het parkmanagement. Het bestuur van deze parkmanagementstichting kan worden samengesteld uit vertegenwoordigers van de verschillende bedrijventerreinen en de agrarische sector, zodat de verschillende belangen zijn geborgd. Onder het mom van zoveel mogelijk aanhaken bij bestaande collectiviteit, komt in gemeente Geldrop-Mierlo voor de bedrijventerreinen Gemini naar voren als logisch aanknopingspunt, voor de agrarische sector ZLTO.
Het ligt niet voor de hand om de huidige verenigingen te belasten met het parkmanagement, die zich gaat richten op de brede agenda en professionalisering voor alle terreinen. Maar in een nieuwe stichting zou het bestuur (deels) kunnen bestaan uit dezelfde personen als het Gemini bestuur, aangevuld met personen van buiten de vereniging om brede vertegenwoordiging te realiseren. Zoals eerder aangegeven zou het hier ook goed mogelijk zijn een vertegenwoordiger vanuit ZLTO aan te laten sluiten. Voorbeeld: Wijkmanagement Mierlo Zoals al kort aangestipt in hoofdstuk 4.5, heeft de lokale ondernemersvereniging OVM de intentie zich in te zetten voor het Stadteland Initiatievenfonds. Dit willen ze echter graag gescheiden houden van hun activiteiten binnen de vereniging. Er is daarom besproken om een stichting op te richten, waar (een deel van) het huidige bestuur van OVM ook een bestuurlijke rol in zal vervullen, in samenwerking met andere organisaties, zoals de bestaande wijkorganisatie of vertegenwoordigers vanuit toerisme en recreatie. 5.3 Voor en door ondernemers en organisaties Het Stadteland Initiatievenfonds is wezenlijk anders dan een gemeentelijk subsidieloket. Het geld is van de bijdragers zelf — ondernemers en organisaties die via de OZB meebetalen. Zij beslissen, via hun gebiedsorganisaties, over de besteding.
De gemeente heeft uitsluitend een inningsfunctie: zij verzorgt de administratieve verwerking en draagt de middelen integraal over aan de op te richten Stichting Stadteland Initiatievenfonds. Zij geeft geen aanwijzingen over bestedingen en heeft geen zitting in het bestuur. Dit principe — voor en door ondernemers én organisaties — is de ruggengraat van het model. Het zorgt voor eigenaarschap, snelheid en relevantie. Initiatieven worden gedragen omdat de bijdragers zelf hebben meebeslist, niet omdat de gemeente ze heeft opgelegd. Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 26 De gemeente is meer dan enkel een financieel doorgeefluik om tenminste twee redenen. 1. De gemeente en het fonds (en daaraan verbonden collectieven) zullen in de praktijk veel samenwerken. We schetsten in dit rapport al diverse opgaven die zowel een publieke als een private component kennen: verduurzaming, arbeidsmarkt, maatschappelijke verbondenheid, levendige centra, vitale wijken. Met de komst van het fonds zal die samenwerking tussen gemeente en ondernemers/organisaties een impuls krijgen. In die zin is er een belangrijke meerwaarde voor de gemeente bij de komst van het fonds. Er komen meer en beter georganiseerde samenwerkingspartners bij om resultaten te boeken op betekenisvolle onderwerpen. 2.
De gemeente is zelf eigenaar en gebruiker van diverse maatschappelijke panden (gemeentehuis, onderwijs, sportaccommodaties, cultuur). De gemeente investeert als privaatrechterlijke partij net zo goed in het Stadteland Initiatievenfonds. Het uitgangspunt is daarbij wel dat de gemeente die vastgoedpositie niet gebruikt om alsnog (politiek) te sturen. Natuurlijk is het zaak om de diverse gebruikers van gemeentelijk vastgoed wél bij het fonds te betrekken. Juist de participatie van onderwijs, sport, cultuur leidt tot veel dynamiek en boeiende cross-overs. 5.4 Communicatie en draagvlak Het Stadteland Initiatievenfonds staat of valt met zichtbaarheid. Bijdragers die niet begrijpen wat er met hun geld gebeurt, zullen het fonds niet als zinvol ervaren.
De stuurgroep benadrukt het belang van transparante en actieve communicatie: ● Periodieke communicatie over de resultaten die worden geboekt via verschillende kanalen (website, nieuwsbrieven, digitale platforms) zodat het fonds gaat leven bij de betrokkenen ● Laagdrempelige toegang tot het fonds, een beroep kunnen doen op een fondsmanager die besturen en plannenmakers begeleidt en ontzorgt ● Jaarlijkse verantwoording via een openbaar jaarverslag, met inzicht in bestedingen per trekkingsgebied ● Actief gesprekken aangaan met partijen, organisatie van bijeenkomsten met breed uitnodigingsbeleid, inspiratie en kennis aanbieden Een van de doelstellingen van het fonds is om te fungeren als ontmoetingsplatform. Organisaties die normaal gesproken nauwelijks contact hebben, vinden elkaar via het fonds. Dat vergroot het draagvlak en kan leiden tot meer (en soms onverwachte) samenwerkingen. Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 27 5.5 Experiment en evaluatie Het Stadteland Initiatievenfonds start als een experiment van vijf jaar. Die aanloopperiode biedt ruimte om het fonds in te richten, ervaring op te doen en waar nodig bij te sturen. Er zijn drie dimensies waarop organische groei wordt verwacht: ● Tarief. Er wordt bewust gekozen voor een beperkt starttarief.
Liever dat bij succes het tarief verder kan worden opgebouwd dan dat op voorhand te fors wordt ingezet en er te veel reserves ontstaan. Tegelijkertijd zou te laag inzetten ook onverstandig zijn, daarmee kan het fonds de verwachtingen niet inlossen. Het fonds moet minimaal enige professionaliteit en tevens nog het nodige projectgeld bieden om zaken in gang te zetten. Vanuit de landelijke praktijk is de stelregel dat een minimale omvang van € 300.000,- noodzakelijk is om die professionele organisatie te kunnen opbouwen. ● Samenwerking tussen gebieden. Een gezamenlijk fonds zonder schotten aan de voorkant biedt de meeste slagkracht en grootste kans op samenwerking en cross-overs. Het Sliedrechtse model (zie ook hoofdstuk 2.3) sprak bij de stuurgroep tot de verbeelding. Maar partijen moeten wennen aan collectief met elkaar investeren. Een systeem van trekkingsrechten waarbij ieder gebied een eigen budget heeft biedt dan houvast. Het is gemakkelijker om het collectieve belang te duiden voor een afgebakend gebied, dan voor een hele gemeente. Het bestuur van het fonds heeft – samen met de beoogde fondsmanager – de taak om het gesprek tussen gebieden te bevorderen en kruisbestuiving mogelijk te maken. De verwachting is dat crossovers en gebiedsoverstijgende samenwerking organisch zal groeien naarmate het fonds resultaten boekt.
Dat kan aanleiding zijn om na vijf jaar kritisch te kijken naar de organisatie, wellicht dat een meer gezamenlijke aanpak dan wel opportuun is. ● Type bestedingen. In de startperiode van het fonds is het zaak om zichtbare resultaten te boeken met een aantal concrete activiteiten. Het vestigen van parkmanagement op terreinen en realiseren van KVO-certificering2, een grote openbedrijvendag in samenwerking met het onderwijs, een paar aansprekende evenementen in centra en wijken, een open boerderijdag of hap- en traproute in het buitengebied. Vervolgens is het zaak om hierop voort te bouwen, en ook de grotere (strategische) thema’s aan bod te laten komen (verduurzaming, arbeidsmarkt, netcongestie, cofinanciering binnenhalen, etc.). De praktijk van andere fondsen laat zien dat die groei in type bestedingen vaak vrij organisch verloopt. Overigens moet die doorontwikkeling niet worden gezien als lineair en statisch proces. Ook in de startperiode kan al worden gestart met een onderwerp als netcongestie gezien de urgentie, en ook in latere jaren blijft de sfeerverlichting en de beveiliging van belang. 2 Keurmerk Veilig Ondernemen, structurele veiligheidsaanpak in samenwerking met gemeente, politie, brandweer. Leidt tot stevige reductie van verzekeringspremies voor alle op terrein gevestigde bedrijven.
Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 28 In het vijfde jaar vindt een evaluatie plaats op initiatief van het fondsbestuur. Op basis van de ervaringen en resultaten wordt een advies neergelegd bij de gemeenteraad over continuering, aanpassingen of uitbreiding waarna de raad besluit. Daarnaast is in de stuurgroep besproken om na drie jaar een tussentijdse evaluatie uit te voeren. Deze is met name gericht op de vraag of de gekozen opzet in de praktijk voldoende meegroeit met de beoogde organische ontwikkeling, zowel in financiële zin (toereikendheid van het budget) als in territoriale zin (afbakening en werking van de trekkingsgebieden t.o.v. gemeentebrede ambities). Deze tussenevaluatie biedt de mogelijkheid om tijdig bij te sturen waar nodig, zonder dat de structurele systematiek en het bestaansrecht van het fonds ter discussie worden gesteld. 5.6 Aanvraagcriteria Binnen de trekkingsgebieden bepalen de partijen gezamenlijk waarvoor ze het fonds willen inzetten. De kunst van het fonds is om gebieden en initiatiefnemers de ruimte te bieden om zoveel mogelijk creativiteit en innovatie aan te boren. Tegelijkertijd is het wel goed om enige criteria aan een aanvraag te verbinden. Die criteria moet gebieden helpen om tot goed doordachte en evenwichtige plannen te komen.
De criteria waarborgen dat middelen effectief, transparant en conform de fondsgedachte worden ingezet . We geven hieronder enkele voorbeelden van criteria die in de praktijk bij andere fondsen worden gehanteerd. 1. De activiteit is representatief voor het betrokken gebied (of gebieden indien gedragen door meerdere gebieden); 2. De activiteit dient een collectief doel in de gemeente Geldrop-Mierlo 3. De activiteit moet nog plaatsvinden; 4. De aanvraag wordt ingediend door of namens de trekkingsgerechtigde organisatie van het betrokken gebied; 5. De activiteit conflicteer niet met andere activiteiten in de gemeente; 6. Er is voldoende budget beschikbaar in het gebied om de activiteit te kunnen betalen; 7. De aanvraag dient niet om exploitatietekorten te dekken; 8. Bij voorkeur wordt gebruikt gemaakt van de inzet van lokale bedrijven en dienstverleners voor de uitvoering (koop lokaal); 9. De activiteit betreft geen reguliere gemeentelijke taak; 10. De aanvraag is onderbouwd met een gespecifieerde en realistische begroting. Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 29 6. Proces en advies 6.1 Lokaal proces in gemeente Geldrop-Mierlo Er is één moment in het jaar waarop een besluit over de oprichting van een gemeentebreed fonds kan worden genomen en dat is in november/december bij de begrotingsvergadering.
In deze vergadering stelt de gemeenteraad de ozb-tarieven voor het komende jaar vast. We werken nu toe naar een raadsbesluit in het najaar van 2026, wat zou betekenen dat bij een positief besluit het Stadteland Initiatievenfonds per 1 januari 2027 officieel van start kan gaan. Een voorstel voor een gemeentebreed fonds gaat niet uit van een peiling, maar van een voorstel dat voldoende overtuigingskracht heeft voor de gemeenteraad. De raad vraagt daarvoor terecht om een goede onderbouwing van een voorstel: wat is het belang van het voorstel voor Geldrop-Mierlo? Zit het voorstel goed in elkaar? Wat zijn de financiële consequenties? Is er kritiek geweest en hoe is met die kritiek omgesprongen? Zitten er vertrouwenwekkende mensen en deskundigen achter het voorstel? Heeft het voorstel een gerede kans om tot een goede uitvoering te komen? Zijn er mogelijkheden om bij te sturen en vragen te stellen over de uitvoering? Voorliggend plan voor het Stadteland Initiatievenfonds is ontwikkeld in gesprek met diverse vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en ondernemers binnen de gemeente Geldrop-Mierlo. Enkele tientallen ondernemers hebben deelgenomen aan een of meerdere informatiebijeenkomsten. Een compacte groep van circa 15 vertegenwoordigers is inhoudelijk aangesloten bij de diverse stuurgroepbijeenkomsten.
We geven hieronder de verschillende informatie- en contactmomenten weer tijdens het proces. • Presentatie voor de raadscommissie van Geldrop-Mierlo – 6 oktober 2025 • Stuurgroep bijeenkomsten (6x) van januari tot en met september 2026. Binnen deze groep is toegewerkt naar concreet en breed gedragen plan, met een kritisch-positieve houding vanuit verschillende organisaties en deelgebieden. • Openbare inspiratie bijeenkomst, specifiek gericht op de non-profit sector maar vrij toegankelijk – 27 mei 2026 • Diverse gesprekken met stakeholders uit verschillende sectoren, waaronder zorg, cultuur, onderwijs en lokale organisaties • Integrale gemeentelijke/ambtelijke sessies en gesprekken – januari 2026 tot heden • Uitvoering van een doorlopende communicatiestrategie vanuit de gemeente via diverse sociale mediakanalen in combinatie met offline communicatie, waaronder weekbladen, folders en posters. Ook is er via de gemeentelijke website gecommuniceerd, waaronder met een specifieke webpagina over het Stadteland Initiatievenfonds – februari 2026 tot heden • Presentatie voor cultuurorganisaties – 30 juni 2026 • Raadsinformatie brief – juli 2026 • Breed aangekondigde inloopsessies op 1 september (avond) in Mierlo en 9 september (ochtend/middag) in Geldrop.
Mensen konden binnen lopen om vragen te stellen of mee te denken over het Stadteland Initiatievenfonds Aankomende momenten in het proces: • Beeldvormende commissie op 12 oktober • Oordeelsvormende commissie op 30 november • Besluitvormende gemeenteraad 14 december Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 30 Daarnaast hebben diverse organisaties die betrokken zijn geweest bij de stuurgroep op eigen initiatief informatiemomenten georganiseerd: • Informatieavond met presentatie bij Ondernemersvereniging Gemini – april 2026 • Informatieavond met presentatie bij Ondernemersvereniging Mierlo – april 2026 • Communicatie met de achterban door meerdere organisaties, onder andere met gebruik van nieuwsbrieven en sociale media.
Voorafgaand aan dit traject heeft de gemeente zich op verschillende momenten laten informeren over de mogelijkheden en meerwaarde van een gemeentebreed fonds, waaronder: • Presentatie aan het Economisch Platform door Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen Nederland (PVB) - 2024 • Presentatie aan het Economisch Platform door Blaauwberg – juli 2025 • Presentatie aan het college van B&W door Blaauwberg – september 2025 De volgende partijen zijn in de loop van het proces in de stuurgroep betrokken geweest bij het gesprek over een fonds: ● Ondernemersvereniging Gemini ● Ondernemersvereniging Mierlo (OVM) ● Coöperatie De Hooge Akker ● Centrummanagement Geldrop ● Centrummanagement Mierlo ● Sportraad Geldrop-Mierlo ● ZLTO de Peel ● Werkgroep Horeca Dommeldal ● Vertegenwoordiger Bedrijventerrein Emopad ● Vertegenwoordiger Bedrijventerrein De Bijenkorf ● Vertegenwoordiger Bedrijventerrein De Smaale ● Vertegenwoordiger Bedrijventerrein De Spaarpot ● Strabrecht College (VO), De Ganzenbloem (PO) en Beneden Beekloop (PO) namens SILFO Daarnaast zijn nog individuele gesprekken gevoerd met diverse stakeholders 6.2 Conclusie en advies In dit rapport hebben we onderzocht of een gemeentebreed Stadteland Initiatievenfonds van meerwaarde kan zijn voor Geldrop -Mierlo en zo ja, hoe een dergelijk fonds lokaal kan worden ingericht.
De afgelopen maanden is hierover gesproken met de stuurgroep en met een brede groep ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen. Deze gesprekken hebben inzicht gegeven in de kansen en aandachtspunten, maar ook in de bestaande samenwerking en organisatiekracht binnen de gemeente. Op basis daarvan komen we in dit hoofdstuk tot onze conclusie en advisering. Uit dit onderzoek blijkt dat Geldrop -Mierlo gebaat is bij de komst van het Stadteland Initiatievenfonds. De meerwaarde zit daarbij niet alleen in het beschikbaar komen van extra financiële middelen. Het fonds geeft ook vooral een structurele impuls aan de organisatiekracht en samenwerking die nodig zijn om lokale en gebiedsoverstijgende opgaven daadwerkelijk op te pakken. Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 31 Die behoefte is op verschillende plekken in de gemeente zichtbaar. Op de bedrijventerreinen is de organisatiegraad nog onvoldoende om gezamenlijk te werken aan onder meer veiligheid, verduurzaming en toekomstbestendigheid. In het buitengebied vragen ontwikkelingen rond energie, waterbeheer en stikstof om meer gezamenlijke regie.
Ook bij thema’s als arbeidsmarkt, talent, maatschappelijke verbondenheid, innovatie en digitalisering is de schaal van de individuele ondernemer of organisatie vaak te klein om zelfstandig tot effectieve oplossingen te komen. Tegelijkertijd blijven kansen op cofinanciering vanuit provincie, Brainport, Rijk en Europa nu deels onbenut, omdat daarvoor juist een georganiseerde samenwerking, professionele uitvoeringskracht en eigen investeringsvermogen nodig zijn. Het fonds biedt voor deze opgaven een passend instrument. Het brengt structureel middelen bijeen, versterkt bestaande collectieven en helpt nieuwe organisatiekracht op te bouwen waar die nog beperkt aanwezig is. Daarmee is het fonds nadrukkelijk meer dan slechts een financieringsbron. De doelstelling is om het zich te laten ontwikkelen als platform voor samenwerking, cofinanciering en professionele ondersteuning. Juist die combinatie is relevant in een gemeente die onderdeel is van de dynamische Brainportregio, maar tegelijkertijd een relatief lage arbeidsquote kent en daarmee sterk het kar akter van een woongemeente heeft. De opgave is om economische bedrijvigheid, maatschappelijke verbondenheid en lokale levendigheid voldoende te versterken en jong talent aan Geldrop-Mierlo te blijven binden. De landelijke praktijk ondersteunt deze conclusie.
Gemeentebrede fondsen functioneren inmiddels in circa vijftig Nederlandse gemeenten en laten zien dat een structurele financiële basis kan bijdragen aan meer organiserend vermogen, samenwerking en investeringen. Daarbij is een belangrijke les dat fondsen niet in de plaats komen van bestaande collectieven, maar deze juist versterken. Dat sluit goed aan bij de situatie in Geldrop-Mierlo, waar al verschillende vormen van samenwerking bestaan, maar waar tegelijkertijd gebieden zijn waar de organisatiegraad nog verder kan worden opgebouwd. De conclusie dat een fonds meerwaarde heeft, betekent niet dat alle partijen daar hetzelfde over denken. Zo heeft d e Anna Zorggroep aangegeven geen voorstander te zijn van de komst van het fonds en de meerwaarde voor de eigen organisatie vooralsnog niet te zien. Ook vanuit de landbouwsector, vertegenwoordigd door ZLTO de Peel, is kritisch gereageerd. Deze geluiden zijn relevant en daarom nadrukkelijk in het rapport meegenomen. Tegelijkertijd geven zij onvoldoende aanleiding om de hoofdconclusie te wijzigen. De kritische geluiden onderstrepen vooral het belang van een zorgvuldige inrichting en van ruimte voor maatwerk. Voor zowel de Anna Zorggroep als ZLTO zijn in het rapport verschillende mogelijke posities verkend.
Daarbij is het van belang om het fonds niet als een volledig uitgewerkt eindmodel te beschouwen, maar als een instrument dat zich in de praktijk verder kan ontwikkelen. Het voorgestelde model biedt daarvoor voldoende ruimte. De vijfjarige experimentperiode in combinatie met de tussentijdse evaluatie maakt het mogelijk om ervaring op te doen, resultaten zichtbaar te maken en waar nodig bij te sturen. Met deze aanpak krijgen ondernemers en maatschappelijke organisaties zelf meer mogelijkheden om gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor hun omgeving. Dat sluit aan bij de bestaande traditie van samenwerking in Geldrop-Mierlo en bij de opgaven waarvoor de gemeente de komende jaren staat. Het Stadteland Initiatievenfonds kan daarmee een belangrijk instrument worden voor een economisch sterk, maatschappelijk verbonden en toekomstbestendig Geldrop-Mierlo. Op grond van bovenstaande adviseren wij de gemeenteraad van Geldrop-Mierlo om over te gaan tot oprichting van het Stadteland Initiatievenfonds per 1 januari 2027, als experiment voor de duur van vijf jaar, met een tussentijdse evaluatie na drie jaar. Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 32 Bijlage 1: Infographic voorstel Stadteland Initiatievenfonds
Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 33 Bijlage 2: Gedetailleerde inleg per gebied Trekkingsgebied Inleg Bedrijventerreinen & Landbouw Bestaande uit: € 166.000 • De Barrier € 2.000 • De Bijenkorf € 4.000 • De Bleekvelden € 3.000 • De Hooge Akker € 24.000 • De Smaale € 20.000 • De Spaarpot € 63.000 • Emopad • Hulst-Vlier € 17.000 € 6.000 • Oudven • Agrarische sector € 12.000 € 11.000 Centrum Geldrop € 28.000 Geldrop-Oost Bestaande uit: € 42.000 • Braakhuizen • Coevering € 31.000 € 11.000 Geldrop-West Bestaande uit: € 75.000 • Akert € 9.000 • Genoenhuis € 4.000 • Skandia € 1.000 • Zesgehuchten € 13.000 • Centrum (buiten reclamebelastinggebied) € 40.000 • Buitengebied Geldrop (excl. agrarische sector) € 6.000 Centrum Mierlo € 16.000 Mierlo Wijkeconomie Bestaande uit: € 48.000 Kerkakkers € 5.000 Luchen € 4.000 Neerakkers € 8.000 Centrum (buiten reclamebelastinggebied) € 9.000 Buitengebied Mierlo (excl.
agrarische sector) € 21.000 Gemeentebreed aandeel (15%) € 66.000 Totaal € 444.000 Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 34 Bijlage 3: Voorbeeldprojecten uit andere fondsen Maatschappelijke initiatieven Fonds Wat? Alblasserdam Basisschool kinderen toegang geven tot muziek lessen Onderwijsroute RUN-SWIM-RUN VOOR GROEPEN ACHT Assen Sportakkoord II Delft Science Day Verduurzaming Sportpark Tanthof Zuid Hackaton; studenten verbinden met Hordijk Fitnessbaan Dordrecht Basisscholen gaan voor kunst Panel afvalscheiding Gorinchem i_Lab Hardinxveld-Giessendam Bootreis bewoners Jupitercomplex Sport en muziek bewoners verzorgingshuizen Paashazen langs dorpskernen en verzorgingshuizen Nieuwkoop Techniek driedaagse Utrecht Inspiratie Science Week Leeuwarden Foto exposities 8e dag Westerveld Verschillende projecten Gebieds/sectoroverstijgende initatieven Fonds Wat? Alblasserdam Next level AED’s Delft Waterbus Dordrecht Werken aan biodiversiteit E-wheels Leen een e-bike Utrecht Inspiratie Gebiedsscan NLGreenlabel HKU exposure; studenten kleuren de stad Impact fair Up to do good Westerveld Verschillende projecten Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 35 Bedrijventerreinen Fonds Wat? Delft Collectieve inkoop zonnepanelen Entrepreneurship Day Delft 2025 Onderzoek mobiliteit in
zuidelijk deel van Delft Dordrecht Pilot afvalscheiden Hardinxveld-Giessendam Kansen- en Verbeterpuntenonderzoek op Bedrijventerrein Langeveer Helmond Smart Synergy Laarbeek Parkmanagement Open bedrijvendag Súdwest-Fryslân Werkfestival Utrecht Inspiratie Vergroening Duurzame mobiliteit en relatiebinding Westerveld Verschillende projecten Centra en wijken Fonds Wat? Delft Open Monumentendag Delft 2024 Delftse Keramiek Dagen 2025 Dordrecht Dordrecht pakt uit Enkhuizen Etalage van de stad Enkhuizen Cultuurkrant De Drom Hardinxveld-Giessendam Moonlightshopping in Boven-Hardinxveld Helmond Evenementen Laarbeek Verschillende projecten Ondernemers in het licht Utrecht Inspiratie Burendag Wandelroute Westerveld Verschillende projecten Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo Blaauwberg Stadteland Initiatievenfonds Geldrop-Mierlo 36 Buitengebied Fonds Wat? Deurne Project Groen Gas Boerderijdag Buitengebied in Beeld Hardinxveld- Giessendam Ontdek de Drechtsteden: Een nieuw platform voor recreatie, cultuur en sport Laarbeek Verschillende projecten Laarbeek-app Leeuwarden Tour de boer Ontwakend landschap Utrecht Inspiratie Sport BUILD! Westerveld Verschillende projecten