Overzicht projecten.Docx

Opstellen aanpak wateroverlast n.a.v. eerdere wateroverlast bij hevige buien Nav eerdere wateroverlast bij hevige buien is geïnventariseerd waar de knelpunten in de gemeente zijn. Hiervoor maken we een plan van aanpak om deze knelpunten op te lossen. Externe adviseurs en de lokale bewoners waar de overlast speelt Voorkomen overlast

Uitvoeren klimaatstresstest wateroverlast en droogte Per klimaatthema (wateroverlast, droogte) brengen we in beeld (o.a. op kaart) waar de kwetsbare gebieden zijn en waar de uitdagingen en kansen zijn. Welke bebouwing krijgt last van afstromend regenwater? Waar vormt hoog of juist laag grondwater een risico? Welke hoofdwegen mogen echt niet blank komen te staan? Waterschap, Tauw Inzicht in de gebieden waar mitigerende maatregelen nodig zijn

Subsidieregeling hemelwaterberging en infiltratie op eigen terrein De gemeente zet een subsidieregeling op om hemelwaterberging en infiltratie op eigen terrein te stimuleren. Hiermee kunnen inwoners bijv. hun regenpijpen afkoppelen van het riool en het water opvangen in een regenton en/of infiltreren in de tuin of een groen dak aanleggen. Het Waterschap De Dommel verdubbelt de bijdrage die de gemeente aan een burger geeft om het hemelwater af te koppelen van het riool. Waterschap Wij verwachten minimaal 50 afkoppelinitiatieven per jaar te kunnen subsidiëren. Hiermee bereiken we afkoppeling van hemelwatertoevoer naar het riool, drinkwaterbesparing, tegengaan verdroging en vergroten biodiversiteit en verminderen hittestress door groene daken

Wat kunnen we nog meer doen

Onderwerp Korte

Risicodialoog wateroverlast en droogte De gemeente voert samen met relevante partijen een dialoog, met als doel een 27

omschrijving Partners Opbrengst Voordelen

gedeeld beeld te krijgen over de (potentiële) kwetsbaarheden en kansen van de klimaateffecten en gezamenlijk de ambities en benodigde inzet bepalen, en strategische keuzes maken. Waterschap Inzicht in te nemen mitigerende maatregelen Door samen met andere partijen dit proces in te gaan maken we er een gedeelde verantwoordelijkheid van.

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Opstellen uitvoeringsprogramma voor risicogebieden De maatregelen die volgen uit de risicodialoog waarbij de gemeente een rol heeft, landen in een uitvoeringsprogramma voor de risicogebieden. Waterschap Planning van te nemen mitigerende maatregelen De uitvoering van mitigerende maatregelen wordt georganiseerd.

De hieronder genoemde project ideeën zijn een voorschot op het uitvoeringsprogramma volgend uit de risicodialoog. N.a.v. deze risicodialoog, zal de projectenlijst er mogelijk anders uit komen te zien.

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen

In nieuwe ruimtelijke plannen opnemen dat hemelwater op eigen terrein geborgen en geïnfiltreerd moet worden Opstellen Hemelwaterverordening waarmee we gebieden kunnen aanwijzen waar regenwater niet zonder meer geloosd mag worden op riool. Bewoners moeten dan bijv. op eigen terrein een berging maken of hemelwater infiltreren. In omgevingsplannen voor gebieden waar nieuwbouw, herstructurering of renovatie plaats vindt, opnemen dat hemelwater op eigen terrein geborgen en geïnfiltreerd moet worden Waterschap Bij alle nieuwbouwplannen wordt hemelwater lokaal geinfiltreerd en/of geborgen. Met een verplichting kun je lokale infiltratie en waterberging in het geval van nieuwbouw, herstructurering of renovatie goed regelen. Alleen van toepassing voor nieuwbouw, herstructurering of renovatie.

Organiseren webinar over klimaatadaptatief maken huis en tuin In dit webinar lichten we toe wat inwoners zelf kunnen doen om hun huis en tuin aan te passen op een veranderend klimaat, zoals het afkoppelen van regenwater, zorgen voor schaduw, groen op de gevel, etc. Klimaatadaptatie op lokale schaal Bewustwording, het vergroten van kennis en het bieden van handvatten en het hierdoor vergroten van het aantal woningen waarbij hemelwater afgekoppeld wordt.

Nadelen 28

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen

Opleiden (vrijwillige) watercoaches Vrijwilligers krijgen een cursus in hoe ze inwoners (huurders en huiseigenaren) kunnen helpen met het klimaatbestendig maken van huis en tuin. Dit gaat zowel om de mogelijk te nemen maatregelen, als om hoe organiseer ik het zelf of samen met buurtgenoten. Provincie, woningcorporaties, Buurkracht, IVN Indirecte opbrengst voor klimaatadaptatie (gericht op wateroverlast, droogte en hitte) Door het ondersteunen van vrijwilligers investeren we in sociaal kapitaal en kunnen we met minder kosten meer bereiken. Hierdoor vergroten van het aantal woningen waarbij hemelwater afgekoppeld wordt.

Nadelen

3.2 Hitte 3.2.1

Waar zijn we al mee bezig

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst 3.2.2

Uitvoeren klimaatstresstest hitte Voor het klimaatthema hitte brengen we in beeld (o.a. op kaart) waar de kwetsbare gebieden zijn en waar de uitdagingen en kansen zijn. In welke gebieden is er risico op hittevorming? Welke inwoners zijn kwetsbaar bij een hittegolf en waar bevinden zij zich? Tauw Inzicht in de gebieden waar mitigerende maatregelen nodig zijn

Wat kunnen we nog meer doen

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen

Risicodialoog hitte De gemeente voert samen met relevante partijen een dialoog, met als doel een gedeeld beeld te krijgen over de (potentiële) kwetsbaarheden en kansen van de klimaateffecten en gezamenlijk de ambities en benodigde inzet bepalen, en strategische keuzes maken. Inzicht in te nemen mitigerende maatregelen Door samen met andere partijen dit proces in te gaan maken we er een gedeelde verantwoordelijkheid van.

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen

Opstellen uitvoeringsprogramma voor risicogebieden De maatregelen die volgen uit de risicodialoog waarbij de gemeente een rol heeft, landen in een uitvoeringsprogramma voor de risicogebieden. Planning van te nemen mitigerende maatregelen De uitvoering van mitigerende maatregelen wordt georganiseerd. 29

Nadelen De hieronder genoemde project ideeën zijn een voorschot op het uitvoeringsprogramma volgend uit de risicodialoog. N.a.v. deze risicodialoog, zal de projectenlijst er mogelijk anders uit komen te zien.

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen

Inrichten koelteplekken langs belangrijke fiets en wandelroutes Op belangrijke fiets en wandelroutes waar te veel hitte kan ontstaan, worden met bijv. groen en water koelteplekken gecreëerd. Het inrichten van tenminste 10 koelteplekken langs belangrijke routes. Er worden maatregelen getroffen tegen hittestress. Deze zullen ook bijdragen aan het voorkomen van wateroverlast en het tegengaan van verdroging.

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Vergroenen kernen Onderzoeken of wij groen kunnen aanbrengen in de buurten die gevoeliger zijn voor hittestress. Dit kan in de openbare ruimte, maar ook door inwoners te stimuleren meer groen ipv tegels in de tuin aan te brengen. Woningcorporaties Via klimaatstresstest en risicodialoog bepalen we waar hittestress groot is en vergroening voor verkoeling kan zorgen. Vergroening zorgt naast verkoeling ook voor betere infiltratie, berging van water en biodiversiteit. Er worden maatregelen getroffen tegen hittestress, wateroverlast en verdroging.

30

4 Biodiversiteit 4.1 Binnen de Kernen 4.1.1

Waar zijn we al mee bezig

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Onderwerp

Actie voor plaatsen nestkastjes en insectenhotels Inwoners kunnen bij de gemeente een nestkastje voor mezen of een insectenhotel aanvragen (gelimiteerd aantal beschikbaar) om in de buurt op te hangen om hiermee de natuurlijke vijand van de eikenprocessierups aan te trekken. IVN Per jaar worden er 500 aantal kasten opgehangen. Hierdoor wordt de processierups op een natuurlijke manier bestreden en komt er meer biodiversiteit Duurzaam terrein beheer op niveau zilver De gemeente laat zich periodiek auditen op het duurzaam terrein beheer op niveau zilver. Dit gaat om duurzamere onkruidbestrijding op verhardingen en onkruidbestrijding en plaagbestrijding in groene terreinen. Bosgroep zuid Minder milieu impact en meer biodiversiteit

Bij wegreconstructies daar waar mogelijk vergroenen (bij voorkeur in combi met waterinfiltratie) Bij reconstructies van wegen en parkeerterreinen wordt standaard bekeken of er mogelijkheden zijn voor minder verharding en meer en biodiverser groen. Meer groen en biodiversiteit

Pilot geveltuintjes (in het kader van jubileumactie 50 jaar IVN Geldrop) De gemeente ondersteunt het initiatief van IVN Geldrop om geveltuintjes te realiseren. Op dit moment zijn geveltuintjes niet toegestaan in het gemeentelijk beleid. De gemeente wil in de pilot onderzoeken of zij geveltuintjes in de gehele gemeente mogelijk kan maken. Hiervoor stellen we kaders op. Vervolgens kunnen er in samenwerking met IVN in een straat / buurtje geveltuintjes gemaakt worden die aan deze kaders voldoen. Na de pilot vindt een evaluatie plaats en wordt besloten of geveltuintjes in de gehele gemeente mogelijk gemaakt kunnen worden. IVN In 2022 willen we minimaal 10 geveltuintjes mogelijk gemaakt hebben.

In subsidie voor berging hemelwater op eigen terrein vergroening tuinen meenemen 31

Korte omschrijving

Partners Opbrengst

De gemeente zet een subsidieregeling op om hemelwaterberging en infiltratie op eigen terrein te stimuleren. Hierin nemen we ook de mogelijkheid op voor subsidie voor een groen dak of het verwijderen van erfverharding en het terugplaatsen van groen. Eind 2021 vindt evaluatie plaats en wordt gekeken of deze subsidiemogelijkheid ook na 2021 aangeboden wordt. Waterschappen, IVN, Buurkracht Wij willen in 2021 het verwijderen en vergroenen van minimaal 100 m2 verharding gesubsidieerd hebben.

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Ophangen vleermuizenkasten De gemeente hangt op geschikte locaties vleermuizenkasten op.

Onderwerp Korte omschrijving

Uitvoeren groenbeleidsplan Het groenbeleidsplan richt zich voornamelijk op het openbaar groen. Het is de basis voor het ontwerpen, aanleggen, beheren en onderhouden van de groene openbare ruimte. Duurzaamheid en biodiversiteit worden hierbij meegenomen. Zo wordt bij inrichting van groen gekeken naar bloem- en vruchtdracht, afgestemd op de omgeving zodat een wijk op elk moment wat te bieden heeft voor vogels en insecten.

Partners Opbrengst Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Voor 2022 realiseren van minimaal 75 vleermuiskasten in onze gemeente. Per jaar hangen we er 25 bij. Hiermee willen we bereiken dat het aantal getelde vleermuizen in 2025 toegenomen is met 5%.

Vergroten biodiversiteit in de openbare ruimte.

In inkooptrajecten in de openbare ruimte verbetering van biodiversiteit meenemen Bij inkooptrajecten in de openbare ruimte (zoals reconstructie weg of plantsoen) wordt, daar waar dit meerwaarde heeft, biodiversiteitsverbetering meegenomen in het ontwerp en in de aanbesteding. Jaarlijks worden er aan de hand van de activiteitenplanning (inkooptrajecten waarbij BIZOB niet is betrokken) projecten geselecteerd waarbij extra aandacht aan verbeteren biodiversiteit wordt besteed. Jaarlijks worden er projecten geselecteerd waarbij biodiversiteit integraal wordt meegenomen. Bij werken is biodiversiteit dikwijls mee te nemen, de verwachting is dat dit veelal kosten neutraal zou moeten kunnen door het als onderdeel van het werk mee te nemen.

Nadelen

4.1.2

Wat kunnen we nog meer doen

32

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Opstellen groenbeheerplan In een groenbeheerplan wordt omschreven hoe wij het groen in de openbare ruimte beheren. Duurzaamheid en biodiversiteit worden hierbij meegenomen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan gefaseerd snoeien en niet snoeien tijdens bloei. Voor 2025 is er een plan waarin concrete acties staan om de biodiversiteit in de openbare ruimte te vergroten.

Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Verder uitrollen eetbaar en/of biodivers plantsoen In de Akert worden eerste ervaringen in onze gemeente opgedaan met een eetbaar plantsoen. Deze ervaringen kunnen we inzetten voor andere plekken. De gemeente faciliteert dan eetbare en/of biodiverse plantsoenen op meer plekken, als actieve buurtbewoners een initiatief willen nemen. We evalueren het project in de Akert en maken aan de hand daarvan eerst een beleidskader met voorwaarden waaraan een initiatief moet voldoen om in aanmerking te komen. IVN, Buurkracht In 2024 is het beleidskader af en vanaf 2025 worden de eerste initiatieven gestart. Met deze initiatieven neemt biodiversiteit, sociale cohesie en bewustwording toe. Voorwaarde is dat er actieve bewoners blijven die zich inzetten voor het plantsoen. Vergroenen meenemen in pilot Spaarpot Op industrieterrein de Spaarpot wordt samen met de ondernemers gewerkt aan verduurzaming. Hierin nemen we het vergroenen van de Spaarpot mee als thema waarbij de gemeente het openbare gebied vergroent en bedrijven hun eigen terrein/bedrijf. Bij succes wordt gekeken of dit project uitgebreid kan worden naar andere bedrijventerreinen in de gemeente. VNO-NCW Minimaal 200 m2 extra groen op het terrein Een aantrekkelijker bedrijventerrein om op te werken of een ommetje te maken, meer groen en biodiversiteit, en het draagt bij aan klimaatadaptatie.

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Opstellen plan voor wijkbossen Een wijkbos is een klein bosje met grote biodiversiteit in een woonwijk. Denk hierbij ook aan een tiny forest of een voedselbos. Ook kan dit langs de rand van de bebouwde kom. We maken een plan met daarin mogelijke locaties en een plan van aanpak voor realisatie ervan. Dit maakt onderdeel uit van de Kadernota bosbeheer (zie 4.2.1). Bosgroep zuid, Buurkracht, IVN Voor 2026 hebben we een plan met mogelijke locaties en een plan van aanpak om deze te realiseren. Bij realisatie leidt dit tot toename van biodiversiteit en groen in wijken, sociale cohesie 33

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen

Organiseren webinar over biodivers maken tuin In samenwerking met IVN organiseren we webinars over het biodivers maken van de tuin om mensen op weg te helpen met hoe je dat doet. Gestart wordt met een introductie en vervolgens gaan we in op verdiepingsthema’s als beplanting, insecten trekken en vogels trekken. IVN en Marijke van der Park We organiseren minimaal 4 webinars. Indirect draagt het bij aan het verbeteren van de biodiversiteit Eenvoudig te organiseren

Communicatie goede voorbeelden Inrichten van een webpagina waar inwoners goede voorbeelden kunnen vinden en kunnen delen. Deze voorbeelden ook delen op verschillende communicatiemiddelen. Inwoners, Platform duurzaam In 2022 starten we een webpagina waar inwoners voorbeelden kunnen delen. Hiermee vergroten we de bekendheid met het onderwerp en geven we concrete voorbeelden Laagdrempelige manier om inwoners te betrekken en handvatten te geven voor uitvoering

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Opstellen plan voor duurzaam invasieve exoten bestrijden Aanpak opzetten voor het duurzaam bestrijden van invasieve soorten. Hierbij aandacht besteden aan voorlichting en het voorkomen van bloei van invasieve soorten. IVN Voor 2025 is er een plan waarin concrete acties staan om verspreiding van invasieve soorten te voorkomen en om de negatieve impact op niet invasieve soorten te beperken Behouden inheemse soorten

Evalueren en optimaliseren ecologisch maaibeheer Evalueren huidig maaibeleid en op basis daarvan een aanpak opzetten voor het verder verduurzamen van het maaibeleid. Gekeken wordt naar onder meer maaifrequentie, moment van maaien en gefaseerd maaien. IVN Voor 2025 is er een plan waarin concrete acties staan om meer kansen voor verspreiding van zaden te creëren en het behoud van diertjes te realiseren

Voordelen Nadelen 34

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Biodiversiteit meenemen bij nieuwe ontwikkelingen Zo zouden we natuurinclusief bouwen (waaronder nestgelegenheden) als standaard op kunnen nemen of een groennorm vast kunnen leggen. Hiermee bepalen wij hoeveel groen (en eventueel van welke soort) er verplicht aangelegd moet worden als er nieuwe gebouwen worden toegestaan door de gemeente. Het organiseren van toezicht en handhaving om toe te zien op de daadwerkelijke uitvoering en instandhouding is onderdeel van dit plan. IVN Vanaf 2025 werken we met een groennorm waardoor bij nieuwe ontwikkelingen altijd een vooraf bepaalde hoeveelheid groen gerealiseerd wordt. Op deze manier kunnen we regelen dat de niet openbare ruimte ook een groene uitstraling krijgt en dat een deel van het groen in een wijk op privaat terrein gerealiseerd en in stand gehouden wordt.

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Verbreden aanpak Eikenprocessierups Op dit moment bestrijden we de processierups met een biologisch bestrijdingsmiddel, vormen we bermen om, planten we speciale bollenmengsels en delen we vogel- en insectenkasten uit. We gaan echter onderzoeken hoe we deze aanpak kunnen verbreden. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan: Kasten voor kauwen of vleermuizen, het gebruik van een middel om de haren van de rups te fixeren, minder maaien rond bomen en publieksvoorlichting. IVN In 2025 gebruiken we nog maar 50% van de hoeveelheid bestrijdingsmiddel die we in 2020 gebruikten. Door onze bestrijdingsaanpak te verbreden, hebben we minder bestrijdingsmiddelen nodig, waardoor sterfte van andere soorten rupsen beperkt wordt.

Nadelen

4.2 Buitengebied 4.2.1

Waar zijn we al mee bezig

Onderwerp Korte omschrijving

Partners

Diverser maken van bestaande bossen door aanplant loofbomen enz. en toepassen ‘rijk strooiselsoorten’ in bosbeheer om verzuring tegen te gaan Het bos tussen Geldrop en Mierlo bestaat nu veelal uit soorten die de bodem sterk verzuren, vooral naaldbomen, zoals de lariks en de grove den. Het bos wordt diverser gemaakt en de gedegradeerde bodem kan weer in balans gebracht worden door boom- en struiksoorten toe te voegen die via hun rijk strooisel voedingsstoffen (nutriënten, zoals calcium en kalium) aan de bodem teruggeven. Bosgroep zuid 35

Opbrengst

Meer biodiversiteit en bodemverbetering en klimaatrobuustere en brandwerende bossen.

Onderwerp Korte omschrijving

Laten liggen van dood hout Dood hout is noodzakelijk voor een gezond en soortenrijk bos. Ca. 40% van de soorten in een bos is afhankelijk van dood hout als voedingsbron of als nest- of schuilplaats. Denk hierbij aan de specht, vleermuizen, veel insecten- en paddenstoelensoorten. Afgebroken dood hout brengt ook voedingsstoffen in het bos voor de levende bomen en planten. De gemeente heeft haar wijze van beheren aangepast zodat er meer dood hout blijft liggen. Bosgroep zuid Laten liggen van al het dode hout in al onze bossen. Hierdoor meer biodiversiteit en bodemverbetering.

Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Stimuleringsregeling Landschap (STILA) 2020-2023 De afgelopen tien jaar heeft Geldrop-Mierlo deelgenomen aan de STIKA-regeling, het provinciale STImuleringsKader Aanleg groenblauwe elementen, waarvoor in Geldrop-Mierlo enkele poelen en houtsingels zijn aangelegd. De provincie heeft de STIKA-regeling vernieuwd / aangepast en vanaf 2021 heet het de STILAregeling, STImuleringsregeling Landschap. Deze regeling biedt binnen GeldropMierlo meer kansen voor de aanleg van nieuwe landschapselementen, omdat de voorwaarden iets zijn versoepeld. Brabants Landschap, Provincie Brabant Nieuwe groenblauwe elementen. Hierdoor wordt de habitat voor fauna vergroot

Ervenplus ErvenPlus 2019-2021 is gericht op het verbeteren van de voedselvoorraad en nestgelegenheid van erfvogels met verschillende maatregelen zoals nestkasten, fruitbomen, bloemenranden en haagbeplanting. Bewoners van een erf in het buitengebied kunnen een erfscan aanvragen. Daarbij bepaalt een deskundige welke maatregelen kunnen worden uitgevoerd om het erf aantrekkelijk te maken voor erfvogels en maakt aan de hand van de scan een inrichtingsschets. De bewoner krijgt het plantgoed kosteloos geleverd. Eind 2020 zijn veel erfscans uitgevoerd en verdere uitvoering zal in 2021 plaatsvinden. Brabants Landschap 20 uitgevoerde erfscans en 20 uitgevoerde verbeterplannen. Hierdoor wordt de habitat voor erfvogels vergroot. In stand houden heideterreinen door begrazen Voor het behoud van gevarieerd heidelandschap op de heideterreinen in de bossen van de Molenheide, zoals het Lisven en het Molenven, wordt in het terreinbeheer gebruik gemaakt van begrazing. Behoud bestaande heideterreinen. Hierdoor blijft de heide flora en fauna behouden.

36

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Ecologisch bermbeheer Ecologisch bermbeheer wordt al jaren toegepast. De bermen bieden daardoor ruimte aan kruiden, grassen en dieren en verbinden hun leefgebieden.

Onderwerp Korte omschrijving

Versterken /vergroten natuurgebied Sang en Goorkens Samen met gebiedspartners Waterschap Aa en Maas en Staatsbossbeheer werken we aan de provinciale natuuropgave in het natuurgebied Sang en Goorkens en de twee hiermee verbonden ecologische verbindingszones Goolroop en Overakkerseloop. Hiermee vergroten we stapsgewijs het leefgebied van de biodiversiteitsambassadeur van Geldrop-Mierlo, de Kleine IJsvogelvlinder en liften heel veel andere soorten flora en fauna hierop mee. Waterschap Aa en Maas, Staatsbosbeheer, Vlindergroep IVN Mierlo Voor 2028 vergroten en versterken van natuur in Sang en Goorkens

Partners Opbrengst Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Onderwerp Korte omschrijving

meer biodiverse bermen

Versterken Dommeldal / Dommeldal uit de verf 2.0 De gebiedsvisie voor het dal van de kleine Dommel wordt gebruikt als inspiratiedocument in het regionale project Dommeldal uit de verf 2.0, waarin vier regiogemeenten samenwerken met Brabants Landschap, Waterschap de Dommel, Staatsbosbeer en ZLTO om gezamenlijk te weken aan de natuuropgave in dit gebied. Speerpunten in het project zijn de grondverwerving en de inrichting van het gebied, waar we ook kansen op het vlak van recreatie en educatie meenemen. De aanleg van Dommelbeemden maakt hiervan onderdeel uit: in ruil voor het mogelijk maken van woonbebouwing aan de Talingstraat (plan Kasteeltuinen) wordt een strook agrarisch gebied langs de Dommel als natuur ingericht. Waterschap de Dommel, Brabants Landschap, Staatsbosbeheer, IVN, gemeente Eindhoven, Nuenen en Son en Breugel Voor 2028 vergroten van de natuur langs de Dommel

Partners Opbrengst

Aanleg Dommelbeemden (onderdeel van project versterken Dommeldal) ln ruil voor het mogelijk maken van woonbebouwing aan de Talingstraat (plan Kasteeltuinen) wordt een strook agrarisch gebied langs de Dommel als natuur ingericht. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de vastgestelde natuurdoelstellingen voor het Dommeldal. Vanuit het Dommeldal komen "groene vingers" in de nieuwe woonwijk, zodat een goede overgang ontstaat tussen de nieuwe woonbebouwing en de nieuwe natuur in het Dommeldal. Uitvoering hiervan heeft deels al in voorjaar 2021 plaatsgevonden en wordt in het najaar 2021 afgerond. Waterschap de Dommel, IVN Voor 2022 vergroten van de natuur langs de Dommel.

Onderwerp Korte omschrijving

Opstellen natuurvisie De gemeente stelt een natuurvisie op waarin staat hoe wij de natuur in onze gemeente gaan versterken. In beeld wordt gebracht waar het versterken en 37

uitbreiden van de natuur de meeste positieve impact heeft.

Partners Opbrengst Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst

4.2.2

In 2028 is de natuur in onze gemeente met circa 50 ha uitgebreid.

Opstellen kadernota bosbeheer / bosbeleidsplan In de kadernota bosbeheer wordt omschreven hoe bos en natuurgebieden beheerd worden. Duurzaamheid en biodiversiteit worden hierbij meegenomen. Gekeken wordt naar klimaatbestendigheid en brandwerendheid van bomen. Bosgroep Zuid Bij het beheer van onze bosgebieden wordt het vergroten van de biodiversiteit als prioriteit meegenomen. Hierdoor sluiten onze bossen qua structuur en soortensamenstelling aan op een natuurlijke referentie van de groeiplaats met een groot aandeel inheems loofhout. De aanwezigheid van een verschillende leeftijdsopbouw, structuur en soortensamenstelling is de waarborg voor behoud en versterking van biodiversiteit. Faciliteren van een herinneringsbos We stellen een locatie beschikbaar en stellen beleidskaders op voor het realiseren van een herinneringsbos. Zo maken we het voor inwoners mogelijk om in dit bos een gedenkboom of gedenkbeplanting te planten. De reden of aanleiding de boom te planten kan bijvoorbeeld zijn: een huwelijk, geboorte, verjaardag, jubileum, overlijden, bedrijfsopening, emigratie. Door te kiezen voor een mengeling van inheemse bomen en planten kunnen we de biodiversiteit verbeteren. Uiteindelijk resulteert dit in een bos vol verhalen over het leven van mensen, waar we kunnen recreëren, genieten van de natuur.

Bosgroep zuid In 2025 is op minimaal 1 locatie een herinneringsbos van minimaal 1 ha gestart.

Wat kunnen we nog meer doen

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Bij te verpachten gronden aanvullende eisen opnemen Het gebruik van de gronden, die we verpachten of in gebruik geven, verduurzamen door voorwaarden te stellen aan het gebruik van de gronden, zoals: de toepassing van organische of ruige mest, verlaging van de bandenspanning en wiellast, voorschrijven van rustgewassen, toepassen van biologische gewasbescherming en actief biologisch randenbeheer Vanaf 2024 zijn bij alle nieuwe en te vernieuwen pachtovereenkomsten aanvullende eisen opgenomen. Hiermee verminderen we in ieder geval het gebruik van zeer schadelijke gewasbeschermingsmiddelen. We gebruiken onze positie als grondeigenaar om duurzaam gebruik te verplichten.

Nadelen

38

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Stimuleren bloemrijke akkerranden (naast lopende STILA-regeling) We brengen in beeld welke maatregelen we kunnen nemen om bloemrijke akkerlanden te stimuleren, met de voor- en nadelen ervan. Vervolgens wordt een voorstel gedaan voor het implementeren van deze maatregelen. Wij willen dat er in 2025 minimaal 10 bloemrijke akkerranden gerealiseerd zijn. Hierdoor vergroten we het leefgebied van insecten, verminderen we het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en verbeteren we de waterkwaliteit van sloten We leren van de ervaringen van elders Door akkerranden in te zaaien wordt het oppervlakte dat gebruikt kan worden voor akkerbouw verkleind. Bij aanpassing A67 doorgang voor fauna verbeteren Bij de aanpassing van de A67 zijn er kansen om de verbinding voor fauna tussen de natuur in Geldrop-Mierlo en die in Heeze-Leende te verbeteren, bijvoorbeeld door de aanleg van een faunatunnel, verbreden van het bestaand viaduct met een droge faunapassage of door het verbeteren van de faunapassage bij de kleine Dommel. Wij maken ons er hard voor om dit toegevoegd te krijgen aan het project A67. IVN, Heeze-Leende, waterschap, provincie, Rijkswaterstaat Na afronding van de werkzaamheden aan de A67 willen we minimaal 1 faunaverbinding gerealiseerd zien. Hierdoor wordt het habitat van de fauna in onze gemeente vergroot en gaan we isolatie tegen.

Makkelijker realiseerbaar door het onderdeel te laten zijn van de werkzaamheden aan de A67

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Inventariseren en aanpakken dierensterfte bij drukke wegen (extra faunapassages) Bij de aanpassing van de A67 zijn er kansen om de verbinding voor fauna tussen de natuur in Geldrop-Mierlo en die in Heeze-Leende te verbeteren, bijvoorbeeld door de aanleg van een faunatunnel of door het verbreden van de doorgang bij de kleine Dommel. Wij maken ons er hard voor om dit toegevoegd te krijgen aan het project A67. IVN, Heeze-Leende, waterschap, provincie, Rijkswaterstaat Na afronding van de werkzaamheden aan de A67 willen we minimaal 1 faunaverbinding gerealiseerd zien. Hierdoor wordt het habitat van de fauna in onze gemeente vergroot en gaan we isolatie tegen. Makkelijker realiseerbaar door het onderdeel te laten zijn van de werkzaamheden aan de A67

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving

Uitbreiden voorlichting over gedragsregels in natuur / bossen Honden en mensen kunnen verstorend werken voor de dieren in het bos. Zo is het belangrijk dat mensen op de paden blijven en honden aangelijnd worden. Deze regels worden onvoldoende nageleefd. Er ontstaan steeds meer paden en bestaande paden worden verbreed. Wij gaan hier meer aandacht vragen voor het 39

Partners Opbrengst

niet verstoren van dieren in het bos. IVN Minimaal 4 keer per jaar communiceert de gemeente hierover via middenstandsbelangen en social media, extra borden bij toegang natuurgebieden en extra controles. Hierdoor worden de regels beter nageleefd waardoor minder dieren verstoord worden.

Voordelen Nadelen Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Opzetten monitoring flora en fauna Om te kunnen zien of projecten om biodiversiteit te verbeteren succesvol zijn is het noodzakelijk om deze biodiversiteit te monitoren. Op dit moment heeft de gemeente daar nog onvoldoende instrumenten voor. Allereerst bepalen we per gebied wat ons streefbeeld is wat betreft biodiversiteit. Op basis hiervan wordt bepaald op welke flora en fauna we in dat gebied gaan monitoren. Hierbij dient het monitoringsplan van Laarbeek als voorbeeld en wordt samenwerking gezocht met IVN. IVN In 2023 hebben wij een monitoringsplan. De opbrengst hiervan is indirect; hierdoor kunnen we gerichter de biodiversiteit in onze gemeente verbeteren. Door meer inzicht te krijgen in hoe de biodiversiteit er in onze gemeente voor staat krijgen we een steeds beter beeld van wat wel en niet werkt.

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen

Uitbreiden bomenarsenaal Nederland heeft de ambitie om tot 2030 meer dan 100 miljoen bomen bij te planten. Brabant heeft aangegeven 40 miljoen bomen te willen planten om de ontbossing tegen te gaan. De gemeente gaat daarom bomen planten en/of dit stimuleren. Inwoners kunnen een rol spelen bij het opkweken van zaailingen. IVN Nog te onderzoeken met hoeveel bomen wij ons bomenarsenaal kunnen uitbreiden en hoe we dat het beste kunnen realiseren Door het bomen wordt CO2 vastgehouden, wordt hittestress gereduceerd en neemt biodiversiteit toe

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving

Partners Opbrengst Voordelen

Nieuw inrichtings- en beheerplan agrarische- en natuurgronden Gijzenrooi (gebiedsproces) Voor dit gebied wordt een plan ontwikkeld om het karakteristieke karakter te behouden. Dit willen we combineren met een (biologische) stadsboerderij op onze agrarisch gronden in Gijzenrooi. Hiermee zou het (agrarische) landschapsbeheer van het gebied kunnen worden geoptimaliseerd. In 2022 willen we de definitieve plannen af hebben. Daarna zal uitvoering plaatsvinden. Brabants Landschap, Herenboeren Rijk van Dommel en Aa Voor 2028 is er een biologische stadsboerderij op Gijzenrooi gerealiseerd van minimaal 1 ha Behoud karakteristieke landschap 40

Nadelen Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Groenopgave versnellen via Nationaal Park Van Gogh Geldrop-Mierlo is betrokken / partner bij het nieuwe te ontwikkelen Nationaal Park Van Gogh, waar een flink deel van Brabant deel van zal gaan uitmaken, dit biedt kansen om op allerlei thema’s subsidies binnen te halen om groenopgaven te versnellen Nationaal Park Van Gogh en aangesloten gemeenten en partijen Versnellen van groenopgaven Financiële ondersteuning

41

5 Algemeen Onderwerp Korte omschrijving

Communicatie programma Bewustwording van duurzaamheid is heel belangrijk om inwoners en bedrijven mee te krijgen in duurzamer gedrag en duurzamere keuzes. Hiervoor zetten we communicatie in. Het betreft de programma communicatie, de specifieke projectcommunicatie wordt meegenomen in de projecten zelf.

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Meer bewustwording, kennis en duurzamer gedrag Het bereiken van inwoners en bedrijven om hen mee te krijgen

Onderwerp Korte omschrijving

Coördinatie duurzaamheidsprogramma Dit betreft algemene werkzaamheden rondom het programma duurzaamheid, zoals afstemming met wethouders, monitoring, verslaglegging, beantwoording raadsvragen, etc.

Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Inzicht in voortgang en resultaten We leren van ervaringen en verbeteren de werkwijze

Onderwerp Korte omschrijving Partners Opbrengst Voordelen Nadelen

Prijsvraag duurzaamheid/scholenproject We organiseren een prijsvraag op het gebied van duurzaamheid voor basisscholen. Vanwege Corona is dat in het schooljaar 2020/2021 anders vorm gegeven, namelijk via een digitaal werkboekje. De planning is om het duurzaamheidsproject voor scholen in het schooljaar 2021-2022 te organiseren Kennis en bewustwording onder kinderen Jong geleerd is oud gedaan

42